Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 193/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 ust. 2, art. 57
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1372
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Sławków na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 3 grudnia 2021 r. nr NPII.4131.1.1100.2021 w przedmiocie uchwały rady gminy w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych przypadających gminie 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 grudnia 2021 r., znak NPII.4131.1.1100.2021 Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.; dalej: u.s.g.) stwierdził nieważność uchwały Nr XXXIII/328/2021 Rady Miejskiej w Sławkowie z dnia 23 września 2021 r. w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych przypadających Gminie Sławków i jej jednostkom organizacyjnym będących jednostkami budżetowymi lub samorządowymi instytucjami kultury mających charakter cywilnoprawny, warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną oraz wskazania organów do tego uprawnionych (Dz. Urzęd. Woj. Śląskiego z 2021 r. poz. 6083; dalej: uchwała) w całości, jako sprzecznej z art. 59 ust. 2 i art. 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 305; dalej: u.f.p.) w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż Rada Miejska w Sławkowie (dalej: Rada Miejska) w § 3 ust. 2 przedmiotowej uchwały postanowiła iż: Należności pieniężne mogą na wniosek dłużnika zostać umorzone w całości lub w części w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym.

Tym samym w jego ocenie Rada Miejska nie wypełniła delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 59 ust. 2 u.f.p., ponieważ nie określiła prawidłowo zasad umarzania. Z nomy zawartej w § 3 ust. 2 uchwały nie wynika, w jakich przypadkach umorzenie będzie całkowicie, a w jakich częściowe. Ponadto, nieprecyzyjność ww. regulacji rodzi domniemanie uznaniowości przy ustalaniu podstaw do umorzenia. Dodatkowo organ nadzoru zwrócił uwagę na art. 57 u.f.p., zgodnie z którym "Na wniosek dłużnika:

1) należności mogą być umarzane w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym;

2) należności mogą być umarzane w części, terminy spłaty całości albo części należności mogą zostać odroczone lub płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika".

W ocenie organu nadzoru wskazane uchybienia w przedmiotowej uchwale należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa, a mianowicie art. 59 ust. 2 i art. 57 u.f.p. w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, z uwagi na niewypełnienie delegacji ustawowej, co w konsekwencji ma wpływ na ocenę legalności uchwały w całości.

Rada Miejska zaskarżyła w całości rozstrzygnięcie nadzorcze zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 57 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do uchwały, ponieważ przepis ten jako uszczegółowienie art. 55 u.f.p. ma jedynie zastosowanie do ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadających organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, nie ma on natomiast zastosowania do ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym przysługujących samorządowym jednostkom sektora finansów publicznych i nie można wiązać go z delegacją ustawową dla organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego zawartą w art. 59 u.f.p.;

2. art. 59 ust. 2 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię poprzez uznanie, że § 3 ust. 2 uchwały jest niezgodny z art. 59 ust. 2 u.f.p., ponieważ nie wypełnia on delegacji ustawowej zawartej w ww. przepisie, tj. z unormowań zawartych w § 3 ust. 2 uchwały nie wynika, w jakich przypadkach umorzenie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13 u.f.p. będzie całkowite, a w jakich częściowe, podczas gdy zgodnie z art. 59 ust. 1 u.f.p. jedynym kryterium udzielenia ulg jest zaistnienie przypadków uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym, a upoważnienie ustawowe zawarte w art. 59 ust. 2 u.f.p. nie przyznaje organom stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do wprowadzenia w drodze aktu prawa miejscowego dodatkowych kryteriów warunkujących możliwość skorzystania z ulgi.

Wobec tego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu skargi Rada Miejska podniosła, że organ nadzorczy nieprawidłowo powołał się na przepis art. 57 u.f.p., gdyż odnosi się on wyłącznie do ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny, o których mowa w art. 55 u.f.p. tj. przypadających organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym. Z kolei przepis art. 58 u.f.p. wymienia enumeratywnie organy uprawnione do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym. Fakt, iż przepis art. 57 u.f.p. ma wyłącznie zastosowanie do należności cywilnoprawnych przypadających organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym znajduje również potwierdzenie w regulacji zawartej w art. 59 ust. 4 u.f.p., zgodnie z którą do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55-58 (...) Z uwagi na powyższe, unormowania zawarte w art. 57 u.f p. nie mogą mieć zastosowania do ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym przysługujących jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym. Organ nadzorczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu błędnie odniósł się do art. 57 u.f.p. wiążąc go z delegacją ustawową dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego zawartą w art. 59 u.f.p., co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ wadliwego rozstrzygnięcia.

Rada Miejska zarzuciła także błędne zinterpretowanie przez organ nadzoru art. 59 ust. 2 u.f.p.i w efekcie przyjęcie, że § 3 ust. 2 uchwały jest niezgodny z tym przepisem, ponieważ nie wypełnia on delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, tj. nie określa, w jakich przypadkach umorzenie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13 u.f.p. będzie całkowite, a w jakich częściowe. Według Rady Miejskiej - zgodnie z art. 59 ust. 1 u.f.p. - jedynym kryterium udzielenia ulg jest zaistnienie przypadków uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym. Skoro ustawodawca nie określił w przepisach rangi ustawowej, w jakich przypadkach należności pieniężne o charakterze cywilnoprawnym powinny być umarzane w całości, a w jakich częściowo, to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie ma kompetencji do wprowadzenia w drodze aktu prawa miejscowego dodatkowych kryteriów warunkujących możliwość skorzystania z ulgi w postaci umorzenia ww. należności w całości albo w części.

Za całkowicie bezprzedmiotowy Rada Miejska uznała również zarzut organu nadzoru, iż z uwagi na nieprecyzyjność regulacji zawartej w § 3 ust. 2 uchwały rodzi ona domniemanie uznaniowości przy ustalaniu podstaw do umorzenia. Przyznawanie ulg zawsze ma charakter uznaniowy, co oznacza, że podmiot uprawniony ma wyłącznie prawo, a nie obowiązek je stosować, a przyznanie danej ulgi uzależnione jest od dokonanej oceny konkretnej, indywidualnej sprawy.

Wbrew twierdzeniom organu nadzorczego regulacja zawarta w § 3 ust. 2 uchwały nie narusza rażąco prawa, jest ona zgodna zarówno z treścią delegacji ustawowej zawartej w art. 59 u.f.p.

Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 1 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.).

Stosownie do art. 148 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. Użyty w przepisie art. 148 p.p.s.a. zwrot "uchyla ten akt" oznacza, że sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru nie może stwierdzić ani nieważności zaskarżonego aktu ani wydania go z naruszeniem prawa (wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., I GSK 332/20, LEX nr 3050507). Jednocześnie przepis art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. Nie budzi jednak wątpliwości, iż kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. Rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem Sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały (zarządzenia) organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2019 r., I SA/Łd 262/19, LEX nr 2671449).

Dodatkowo zauważyć należy, że kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru (wyrok WSA w Gliwicach z 14 listopada 2018 r., II SA/Gl 742/18, LEX nr 2608860). Inaczej, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność aktu, co oznacza konieczność zbadania, czy akt ten, biorąc pod uwagę jego treść, może zostać pozostawiony w obrocie prawnym. Zasada ta obowiązuje również organ nadzoru (wyrok WSA w Warszawie z 29 lipca 2005 r., IV SA/Wa 995/05, LEX nr 190588). Zatem badając zgodność z prawem aktu nadzoru sąd upoważniony jest także do oceny, czy w istocie zaskarżona uchwała narusza prawo i czy jest to takie uchybienie, które powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W przeciwnym bowiem wypadku kontrolowane rozstrzygnięcie nadzorcze naruszałoby gwarantowaną konstytucyjnie samodzielność gminy i wymagałoby usunięcia z obrotu prawnego.

Przepis art. 91 u.s.g. uznaje za nieważne uchwały lub zarządzenia sprzeczne z prawem (ust. 1). Jednocześnie stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności takiego aktu, ograniczając się do wskazania, iż wydano go z naruszeniem prawa (ust. 4). "Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że istnieją dwa rodzaje wad uchwały lub zarządzenia, w postaci "nieistotnego naruszenia prawa" oraz "sprzeczności z prawem", która obejmuje, jak należy sądzić, naruszenia prawa o charakterze istotnym (A. Matan [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 91 i podana tam literatura). Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06, LEX nr 320891), przy czym sprzeczność uchwały lub zarządzenia musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007, IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813). W orzecznictwie sądów administracyjnych do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 117/11, LEX nr 1081742 oraz wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., II OSK 412/11, LEX nr 1081781).

Z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała o treści identycznej co zaskarżona. Innymi słowy, chodzi o takie sytuacje, gdy popełnione przy podejmowaniu uchwały naruszenia przepisów proceduralnych nie miały wpływu na jej treść (M. Rzążewska, Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa–Zielona Góra 1997, s. 54–55; wyrok NSA z 27 stycznia 1995 r., SA/Rz 58/94, OwSS 1996/3, poz. 87). Za nieistotne naruszenie należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu (wyrok WSA w Szczecinie z 13.04.2006 r., II SA/Sz 1174/05, LEX nr 296073).

Należy tutaj wskazać na art. 91 ust. 1 zd. drugie u.s.g., według którego o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia.

Na sesji w dniu 23 września 2021 r. Rada Miejska w Sławkowie podjęła uchwałę Nr XXXIII/328/2021 w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych przypadających Gminie Sławków i jej jednostkom organizacyjnym będących jednostkami budżetowymi lub samorządowymi instytucjami kultury mających charakter cywilnoprawny, warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną oraz wskazania organów do tego uprawnionych.

Wskazana uchwała została doręczona organowi nadzoru za pośrednictwem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach w dniu 4 listopada 2021 r.

W toku oceny legalności przedmiotowej uchwały Wojewoda Śląski uznał, iż jest ona niezgodna z prawem i w dniu 3 grudnia 2021 r. wydał Rozstrzygnięcie Nadzorcze NPII.4131.1.1100.2021 (Dz. Urzęd. Woj. Śląskiego z 2021 poz. 7836).

Nie znajdując formalnoprawnych przeszkód do rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był zatem zobligowany rozstrzygnąć czy w istocie Radzie Miejskiej można przypisać zarzucane w skardze uchybienia.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest ustalenie, czy § 3 ust. 2 uchwały wypełnia delegację ustawową zawartą w art. 59 ust. 2 u.f.p.

Niezbędne jest ustalenie znaczenia delegacji ustawowej dla tworzenia aktów prawa miejscowego. Już na gruncie art. 94 Konstytucji RP zaakcentowany został ich wykonawczy charakter. Stosownie bowiem do tej regulacji prawnej "Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Z kolei - co wynika z art. 40 ust. 1 u.s.g. - na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Zatem "aktem prawa miejscowego posiadającym walor przepisu prawnego powszechnie obowiązującego (...) może być tylko taki przepis, który zawarty jest w wydanym na podstawie ustawy i w celu jej wykonania oraz mieszczącym się w granicach upoważnienia ustawowego akcie wykonawczym, podjętym przez organ upoważniony do stanowienia prawa i należycie ogłoszonym (M. Kotulski, Akty prawa miejscowego stanowione przez samorząd terytorialny, Samorząd Terytorialny z 2001 poz.11, s. 32–33).

Według ugruntowanego w tym zakresie stanowiska orzecznictwa z istoty tego upoważnienia wynika, że musi być ono wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego. Upoważnienie ustawowe określa materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania, a niekiedy także inne sprawy związane z wydawaniem i wejściem w życie przepisów prawa (wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., II OSK 372/16, LEX nr 2439531). Ważne jest także i to, że przedmiotem regulacji aktów prawa miejscowego stanowionych przez gminy, wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawach szczególnych, mogą być wszystkie sprawy pozostające we właściwości samorządu gminnego. To ustawodawca przesądza o tym, które z tych spraw mogą stać się przedmiotem regulacji prawnej gminy, ponieważ to on "decyduje o konkretnym i praktycznym (a nie potencjalnym) przedmiocie przepisów gminnych. Najogólniej rzecz ujmując, przedmiotem prawa gminnego stanowionego na podstawie ustaw szczególnych może być: a) konkretyzacja regulacji ustawowej, b) wprowadzenie rozwiązań stanowiących przedmiot regulacji ustawowej, c) przyjęcie odmiennego niż w ustawie uregulowania określonej sprawy (oczywiście w granicach upoważnienia) (G. Jyż [w:] Z. Pławecki, A. Szewc, G. Jyż, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2012, art. 40). W konsekwencji – na co zwrócił uwagę NSA - uchwalając akt prawa miejscowego organ stanowiący gminy, musi mieć na względzie, iż akt ten winien być wydany nie tylko na podstawie ustawy, ale i w granicach w niej przewidzianych (wyrok NSA z 22 lipca 2011 r., II OSK 738/11, LEX nr 988170).

Na podstawie dokonanych ustaleń należy podkreślić istnienie ścisłego związku pomiędzy zakresem upoważnienia ustawowego a treścią aktu prawa miejscowego. Organ stanowiący, podejmując akty prawne (zarówno akty prawa miejscowego jak i akty, które nie są zaliczane do tej kategorii aktów prawnych) w oparciu o normę ustawową, musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jeżeli więc organ stanowiący wychodzi poza wytyczne zawarte w upoważnieniu to mamy do czynienia z przekroczeniem kompetencji, a więc z istotnym naruszeniem prawa, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 230/11, wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2018 r., I SA/Gl 484/18, LEX nr 2520086).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy przypomnieć, iż delegację do wydania przedmiotowej uchwały stanowi art. 59 ust. 1-3 u.f.p.

Według art. 59 ust. 1 u.f.p. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, mogą być umarzane, terminy ich spłaty mogą zostać odroczone lub płatność tych należności może zostać rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. W art. 59 ust. 2 u.f.p. stwierdzone zostało, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnioną do udzielania tych ulg. Z kolei według art. 59 ust. 3 u.f.p. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1 u.f.p. Wynika z niego, że należności, o których mowa w art. 55, mogą być z urzędu umarzane w całości, jeżeli: 1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł; 2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5) zachodzi interes publiczny.

Ponieważ w art. 59 ust. 2 u.f.p. użyto zwrotu "organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi" to tym samym nie pozostawiono temu organowi żadnej dowolności w zakresie tworzenia prawa miejscowego w tym przedmiocie, lecz nałożono obowiązek wydania przepisów normujących materię nim objętą. Zatem charakter normatywny uchwały podjętej na podstawie cyt. przepisu przesądza o konieczności formułowania zawartych w niej postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Jest niedopuszczalne, by przepisy prawa miejscowego wykraczały poza unormowania ustawowe (wyrok NSA z 24 września 2021 r., I GSK 235/21, LEX nr 3252405). Z kolei okoliczności, od powstania których uzależniona jest możliwość stosowania zwolnień, umorzeń lub terminów spłaty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym (...) wyznaczone zostały w art. 59 ust. 1 u.f.p. w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości. Tymi przesłankami są "ważny interes dłużnika" lub "interes publiczny". Przepis art. 59 ust. 2 u.f.p. nie pozwala na przyjmowanie przez Radę Miejską rozwiązań prawnych tworzących nową regulację w zakresie przesłanek udzielania ulg.

Sąd podziela i przyjmuje za swoje stanowisko prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym organ uchwałodawczy nie ma możliwości w uchwale zmiany, pominięcia lub dodania nowych przesłanek zwolnień. Treść ustawowego upoważnienia zawartego w art. 59 ust.1 u.f.p. nie przewiduje kompetencji dla organu stanowiącego j.s.t., aby w akcie prawa miejscowego uściślać czy rozwijać przesłanki przyznawania ulg (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2012 r., I SA/Gl 924/12, LEX nr 1247717; wyrok WSA w Gliwicach 2 kwietnia 2014 r., I SA/Gl 18/14, LEX nr 1454752; wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2018 r., I SA/GL 484/18; LEX nr 2520086).

Tym samym Rada Miejska podejmując w przedmiotowej uchwale § 3 ust. 2 w brzmieniu "Należności pieniężne mogą na wniosek dłużnika zostać umorzone w całości lub w części w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym" realizowała przyznaną jej kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym działając w jego granicach.

Należy w tym miejscu przywołać regulacje art. 59 ust. 4 u.f.p., według której "Do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55-58, z tym że uprawnienia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego." Na jej podstawie wnosić należy, że art. 57 u.f.p. wyznaczający zakres stosowanych ulg wówczas, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami społecznymi lub gospodarczymi odnosi się wyłącznie do ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadający organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, o czym stanowi art. 55 u.f.p. Właściwość organów uprawnionych do ich umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym wyznaczona została w art. 58 u.f.p.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 148 p.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Orzeczenie o kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), oparto o przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.