Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 778/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 1 pkt 7-8, art. 92 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nakładającą na P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 5.450 zł.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2007 r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Pojazdem tym, kierowanym przez Z. J., P. Sp. z o.o. wykonywała krajowy przewóz drogowy rzeczy.

Na podstawie okazanej przez kierowcę karty z tachografu cyfrowego, organ stwierdził naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców polegające na skróceniu, w dniach [...] stycznia, [...] lutego, [...] lutego oraz [...] lutego 2007 r. dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczeniu w ww. dniach maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu.

Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił P. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą i pouczył stronę o przysługującym jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz prawie do zgłaszania żądań.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego strona przesłała wyjaśnienia, w których stwierdziła, iż wskazane przez organ nieprawidłowości mają charakter osobistej odpowiedzialności kierowcy, a nie przedsiębiorcy. Przedsiębiorca nie może bowiem ponosić konsekwencji za nieodpowiednie zachowanie kierowcy. Zarzuciła też, że organ naruszył art. 70 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., gdyż Zarząd Spółki nie został poinformowany o kontroli oraz nikt upoważniony do reprezentowania Spółki nie uczestniczył w tej kontroli.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 i art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 10.2 lit. a, 10.2 lit. b, 10.4 lit. a, 10.4 lit. b załącznika do ww. ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.450 zł, w tym:

- karę pieniężną 400 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, o czas do jednej godziny;

- karę pieniężną 1400 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, za każdą rozpoczętą kolejną godzinę;

- karę pieniężną 450 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;

- karę pieniężną 3200 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, za każdą następną rozpoczętą godzinę.

W odwołaniu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów art. 7, 8, 10 i 107 § 3 k.p.a., a także przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że P. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2007 r. nie była kontrolowana przez Inspektorów Transportu Drogowego. W szczególności nikt nie okazał spółce legitymacji służbowej przed rozpoczęciem kontroli, czego wymaga art. 70 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz nie prowadził innych czynności z jej udziałem. Podniosła, iż organ nakładając karę pieniężną nie ocenił czy nieprawidłowości stanowią czyn zawiniony przez przedsiębiorcę, czy też wina leży po stronie osoby, która odpowiada za nienależyte wykonanie swoich obowiązków. Wskazała też na braki formalne i merytoryczne w opisie naruszeń, za które nałożona została kara pieniężna.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu organ, cytując stosowne przepisy, podniósł, iż chociaż podstawę prawną rozstrzygnięcia powinny stanowić przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85, które weszły w życie w dniu 11 kwietnia 2007 r., to jednak, ze względu na fakt, iż ww. rozporządzenie zmienia zakres obowiązków nakładanych na stronę za właściwe uznał nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisów obowiązujących w chwili popełnienia naruszenia tj., rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. jako względniejszych dla strony. Stwierdził ponadto, że organ I instancji prawidłowo ustalił wymiar czasowy naruszeń oraz wysokość kary pieniężnej.

P. Sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż oparcie rozstrzygnięcia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na przepisach rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85, które obowiązywały w dacie wydania decyzji w I instancji, a nie obowiązywały w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, jako względniejszych dla strony były dopuszczalne, jednakże wymagało szczegółowego uzasadnienia. Organ nie mógł w tej sytuacji ograniczyć się jedynie do zacytowania przepisów obu aktów, lecz powinien wykazać, z czego wynika jego przekonanie, iż rozstrzygnięcie na podstawie nowych przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, które obowiązywało od dnia 11 kwietnia 2007 r. byłoby dla strony mniej korzystne i naruszałoby zasadę reformationis in peius.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę, iż ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 99 poz. 661) znowelizowana została ustawa o transporcie drogowym i w ramach tej nowelizacji dodano przepis art. 93 ust. 7, który wszedł w życie z dniem 20 czerwca 2007 r. (art. 6 ww. ustawy nowelizującej). Organ rozpatrując odwołanie skarżącej powinien zatem dokonać oceny w zakresie możliwości zastosowania powyższego przepisu, w niniejszej sprawie. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywała bowiem na fakt, że naruszenia były konsekwencją niewłaściwego działania kierowcy, na które ona nie miała wpływu.

Sąd podniósł także, iż znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wizualizacji wykresu kontroli tygodniowej kierowcy Z. J., sporządzony na podstawie analizy zapisów tachografu cyfrowego, jest niekompletny. Obejmuje on bowiem okresy kolejnych dni tygodnia pomiędzy [...] stycznia 2007 r. a [...] lutego 2007 r., w których zarejestrowano czas aktywności kierowcy. Zapis jednak jest niepełny, wskazuje bowiem na czas pracy kierowcy w godzinach pomiędzy 00.00 a 19.30 każdego z kontrolowanych dni. Nie pozwala zaś na ocenę czasu pracy i odpoczynku w pozostałym przedziale czasu. To zaś z kolei uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości dokonanych przez organ obliczeń.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. podkreślając, iż wysokość kary pieniężnej wymierzanej przez organ za naruszenia określone w art. 92 ustawy o transporcie drogowym jest ściśle określona w załączniku do tej ustawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał ponownie w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r.

Decyzja ta, na skutek wniesionej przez stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, została następnie uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2008 r. w trybie samokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pismem z dnia [...] października 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał stronę do wskazania zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, a które w myśl art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym miały wpływ na powstanie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. podniosła, iż sedno sprawy nie leży w tym, aby wskazać zdarzenia, których w myśl art. 93 ust. 7 nie mogła przewidzieć, lecz w tym, że kontrola nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy. W dokumentacji są bowiem braki, które uniemożliwiają prawidłową ocenę dokonanych przez organ obliczeń.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w wyniku rozpoznania po raz kolejny odwołania P. Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 10.2. a i b, lp. 10.4. a i b załącznika do ww. ustawy, a także art. 6, art. 8, art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. Wspólnoty Europejskiej nr L 370 z 1.12.1985 r. P. 0001-0007), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.450 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 11 kwietnia 2007 r., weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85. Kontrola drogowa miała natomiast miejsce w dniu 20 lutego 2007 r., podczas obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W niniejszej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy właśnie tego rozporządzenia jako umożliwiające zachowanie tożsamości sprawy oraz względniejsze dla strony, bowiem rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nakłada nowe obowiązki na przedsiębiorcę, które nie były przewidziane we wcześniej obowiązujących przepisach, chociażby w zakresie zagadnienia dziennego okresu odpoczynku, który w myśl obowiązujących na dzień kontroli przepisów mógł być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musiał trwać, co najmniej osiem kolejnych godzin.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że kierujący naruszył obowiązujące przepisy regulujące czas pracy kierowcy. Analiza danych zawartych na karcie kierowcy jak również danych zawartych w pamięci tachografu wykazała bowiem, że kierowca w dniu [...] stycznia 2007 r., rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 03:54 czasu UTC. W tym okresie odebrał 6 godzin i 18 minut nieprzerwanego dziennego odpoczynku w okresie od 20:57 dnia [...] stycznia 2007 r. do 03:15 czasu UTC dnia następnego. Słusznie stwierdzono zatem, iż prowadzący pojazd skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 42 minuty, względem wymaganego prawidłowego odpoczynku wynoszącego 11 godzin. (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas do 1 godziny i 2 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę). W dniu [...] lutego 2007 r. kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 04:00 czasu UTC. W tym okresie odebrał 8 godzin i 56 minut nieprzerwanego dziennego odpoczynku w okresie od 19:04 dnia [...] lutego 2007 r. do 04:00 czasu UTC dnia następnego. Słusznie zatem stwierdzono, iż prowadzący pojazd skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 4 minuty, względem wymaganego prawidłowego odpoczynku wynoszącego 11 godzin (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas do 1 godziny i 2 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę). W dniu [...] lutego 2007 r. kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 05:28 czasu UTC. W tym okresie odebrał 6 godzin i 31 minut nieprzerwanego dziennego odpoczynku w okresie od 22:57 dnia [...] lutego 2007 r. do 05:28 czasu UTC dnia następnego. Słusznie zatem stwierdzono, iż prowadzący pojazd skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 29 minut, licząc do 9 godzinnego wymiaru (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas do 1 godziny i 2 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę). W dniu [...] lutego 2007 r. kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 04:20 czasu UTC. W tym okresie odebrał 6 godzin i 59 minut nieprzerwanego dziennego odpoczynku w okresie od 10:56 do 17:55 czasu UTC dnia [...] lutego 2007 r. Słusznie zatem stwierdzono, iż prowadzący pojazd skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 1 minutę (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas do 1 godziny i 2 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę).

Ponadto analiza danych zawartych na karcie kierowcy jak również danych zawartych w pamięci tachografu wykazała, że kierowca przekroczył dzienny okres prowadzenia pojazdu o 10 godzin i 30 minut, licząc do 10 - godzinnego wydłużonego dziennego okresu prowadzenia. Całkowity okres jazdy dziennej ww. kierowcy wyniósł 20 godzin i 30 minut i został zarejestrowany pomiędzy godz. 03:54 dnia [...] stycznia 2007 r. a 18:12 dnia [...] lutego 2007 r. (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas powyżej 15 minut do 1 godziny i 10 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę). Kierowca przekroczył dzienny okres prowadzenia pojazdu o 20 minut, licząc do 10 godzinnego wydłużonego dziennego okresu prowadzenia. Całkowity okres jazdy dziennej ww. kierowcy wyniósł 10 godzin i 20 minut i został zarejestrowany pomiędzy godz. 04:00 a 19:04 dnia [...] lutego 2007 r. Kierowca przekroczył dzienny okres prowadzenia pojazdu o 6 godzin i 46 minut, licząc do 10 - godzinnego wydłużonego dziennego okresu prowadzenia. Całkowity okres jazdy dziennej ww. kierowcy wyniósł 16 godzin i 46 minut i został zarejestrowany pomiędzy godz. 05:28 dnia [...] lutego 2007 r. a 19:17 dnia [...] lutego 2007 r. (kara za powyższe wynosi 100 zł za czas powyżej 15 minut do 1 godziny i 6 x 200 za każdą rozpoczętą kolejną godzinę).

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i w sposób zgodny z przepisami prawa. Bezspornym bowiem jest, że doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu przewozu drogowego.

Twierdzenia strony zawarte w odwołaniu odnośnie błędnego wyliczenia wielkości naruszeń i wysokości kary pozostają natomiast bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, gdyż z zapisów zawartych na karcie kierowcy, bezspornie wynika, iż kierujący pojazdem przerwał odbieranie odpoczynku i zaczął prowadzić pojazd, a tym samym nie można mówić o odebraniu przez niego prawidłowego odpoczynku dziennego, gdyż za taki odpoczynek należy uznawać tylko odpoczynek nieprzerwany. Fakt skrócenia odpoczynku dziennego powoduje zliczenie czasu jazdy kierowcy, tym samym słusznie stwierdzono również przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż z jego wyliczeń wynika, że organ I instancji powinien nałożyć na stronę, za naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, karę w wysokości o 200 zł wyższą aniżeli orzeczona, jednakże ze względu na zakaz reformiationis in peius wynikający z art. 139 k.p.a., należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 7, 8 i 107 § 3 k.p.a. podkreślając, iż zaskarżona decyzja zawiera wskazanie wszystkich faktów, potwierdzających stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Nadto przytoczono w sposób prawidłowy podstawę prawną i podano odpowiednie przepisy prawa do każdego naruszenia, wraz ze wskazaniem miejsca ich publikacji.

Odnośnie natomiast możliwości zastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania tego przepisu i umorzenia postępowania, ponieważ strona w odwołaniu nie wskazała żadnych okoliczności nadzwyczajnych będących powodem zaistnienia naruszenia. Odnośnie natomiast wyłączenia przewidzianego w art. 92a ust. 4 ww. ustawy organ podkreślił, iż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie wystarczy zatem tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność.

W konkluzji organ podkreślił, iż za działalność przedsiębiorstwa ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia -przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy, a reguła powyższa obowiązuje zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp. z o.o. zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92, art. 92a i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez wymierzenie sankcji administracyjnej pomimo braku podstaw faktycznych, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 35, 77 i 107 k.p.a.

Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r. Meritum sprawy sprowadza się do tego, że organ I instancji nie skompletował całości dokumentów z przeprowadzonej kontroli w dniu [...] lutego 2007 r. Z uwagi zaś na to, że nie ma całości dokumentacji, nie można prawidłowo i jednoznacznie ustalić wysokości kar. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się natomiast w zaskarżonej decyzji do powyższej kwestii.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, wskazania i ocena prawna wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r. znajduje pełne odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał zaś jedynie na niekompletność materiału dowodowego, która polegała na nieprawidłowym wydruku wizualizacji wykresu kontroli tygodniowej kierowcy Z. J. Ten brak kompletności dokumentacji został uzupełniony poprzez prawidłowy wydruk wizualizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga P. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r. nie zarzucił, że zebrany przez organ I instancji w toku kontroli drogowej materiał dowodowy jest niekompletny. Sąd w uzasadnieniu tego wyroku zwrócił jedynie uwagę, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wizualizacji wykresu kontroli tygodniowej kierowcy Z. J., sporządzony na podstawie analizy zapisów tachografu cyfrowego, jest niekompletny, bowiem obejmuje czas aktywności kierowcy tylko w godzinach pomiędzy 00.00 a 19.30 każdego z kontrolowanych dni, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości dokonanych przez organ obliczeń.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika jednak, że na wezwanie organu odwoławczego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, przekazał Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego dane zawarte na karcie kontrolowanego kierowcy drogą elektroniczną, a także w formie zapisu na nośniku CD. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej dysponował więc pełnym materiałem dowodowym w postaci wizualizacji wykresu kontroli tygodniowej kierowcy Z. J., która została przedstawiona także Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę.

Należy też podkreślić, że zasady przeprowadzania kontroli drogowych przez Inspekcję Transportu Drogowego uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. W dacie kontroli szczegółowe warunki i sposób przeprowadzania kontroli regulowało rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153). Z uwagi na specyfikę kontroli drogowych w czynnościach kontrolnych na drodze z reguły nie uczestniczą strony, za wyjątkiem sytuacji, gdy przedsiębiorca osobiście wykonuje czynności kierowcy. W toku późniejszego postępowania wszczętego na skutek przeprowadzenia kontroli drogowej strona ma jednak zapewnioną możliwość korzystania z przysługujących jej praw. Tak stało się też w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca Spółka została zawiadomiona przez organ o wszczęciu postępowania w sprawie oraz pouczona o przysługujących jej uprawnieniach w toku tego postępowania.

Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów, które podważałyby ustalenia przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2007 r. kontroli drogowej.

W uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego zostały szczegółowo opisane stwierdzone przez organ nieprawidłowości w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego. Organ wskazał też właściwe przepisy prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną stwierdzonych w wyniku kontroli drogowej naruszeń oraz nałożonej kary pieniężnej tj. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

Kontrola drogowa w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu [...] lutego 2007 r., a zatem do rozpoznania sprawy zastosowanie miały przepisy prawa materialnego obowiązujące w tej dacie.

Zgodnie wprawdzie z zasadą wyprowadzoną w orzecznictwie z art. 6 i art. 138 k.p.a., organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. III SA 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120; wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. II SA 49/92, niepublikowany), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków.

W tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r. I SA/Wr 926/98 (OSP z 2000 r., nr 5, poz. 83) zwrócono uwagę na zasadę uzależniającą to, jakie należy stosować przepisy od tego, czy w sprawie ma być wydana decyzja konstytutywna, czy też deklaratoryjna. W przypadku decyzji konstytutywnych –kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych – stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 491/08 podkreślił natomiast, że "zasada praworządności nie może być pojmowana wyłącznie jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Musi ona także uwzględniać, czy w dacie zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało w związku z tym uznać, że zdarzenie, które miało miejsce w czasie obowiązywania określonego stanu prawnego musi być oceniane wedle niego. Strona mogła bowiem dostosować swe działania w okresie objętym kontrolą tylko do obowiązującego wówczas stanu prawnego. W myśl ogólnej zasady nie działania prawa wstecz ocena zachowania skarżących musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą. W wypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku lub warunków wykonywania przewozu drogowego tylko te przepisy mogą stanowić podstawę prawną przyjęcia, że doszło do naruszenia. Natomiast nie można uznać, że w sytuacji, gdy postępowanie skarżących przy wykonywaniu przewozu drogowego było niezgodne z przepisami ustawy wówczas obowiązującymi, to zmiana stanu prawnego, która weszła w życie później, mogłaby stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary i to bez wyraźnej w tej mierze regulacji".

W niniejszej sprawie stosunek administracyjnoprawny pomiędzy skarżącą Spółką a organem administracji publicznej nawiązał się w dacie kontroli drogowej, ponieważ ten moment wyznaczał treść obowiązku administracyjnoprawnego strony. Decyzja administracyjna miała natomiast tylko potwierdzać ten obowiązek. Zastosowanie do rozpoznania sprawy miały zatem przepisy obowiązujące w tej dacie, tj. rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

W dacie kontroli nie obowiązywał natomiast ani przepis art. 92a ust. 4, ani przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, które dodane zostały do tej ustawy przez art. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661) i weszły w życie dopiero z dniem 20 czerwca 2007 r., a zatem nie mogły mieć zastosowania w tej sprawie.

Niezależnie jednak od tego organ odwoławczy słusznie wskazał, iż skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek przesłanki uzasadniające wyłączenie jej odpowiedzialności w oparciu o powyższe przepisy.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08 – "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezą omawianych przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć".

Za nieuzasadniony, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ zebrał w sposób wyczerpujący oraz ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 k.p.a.), ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Niewydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 k.p.a. stanowi wprawdzie naruszenie przepisów prawa, jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia zaufania do organów państwa nie może natomiast znaleźć uznania Sądu, bowiem podnoszona przez skarżącą okoliczność oparcia rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym oraz niezastosowania się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy oraz w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.