Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 423/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Ireneusza J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. określił Ireneuszowi J. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym w kwocie 1.594,40 zł z tytułu odpłatnego zbycia w 2003 r. lokalu mieszkalnego.

Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w całości.

Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ podał, iż dnia [...] 2003 r. podatnik sprzedał wspólnie z żoną Iwoną J. lokal mieszkalny wraz z przynależnymi do niego udziałami, nabyty na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2001 r. Kwota przychodu do rozliczenia przypadająca na stronę skarżącą wynosiła 17.500 zł. W dniu [..] 2003 r. podatnik złożył wspólnie z żoną w Urzędzie Skarbowym w I. oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu w kwocie 35.000 zł zostanie przeznaczony na zakup budynku po byłej zlewni oraz na jego remont.

W dniu [...] 2003 r. aktem notarialnym małżonkowie J. nabyli budynek po byłym punkcie skupu mleka, przeznaczony do adaptacji na budynek mieszkalny. Pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania terenu i budynku po byłej zlewni mleka na cele mieszkalne nastąpiło dopiero w kwietniu 2004 r.

Organ wskazał, że podatnik nie zapłacił zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości oraz nie wydatkował przychodu ze sprzedaży na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) tej ustawy - zdaniem organu - dotyczy zakupu budynku, który w dacie nabycia jest budynkiem mieszkalnym. W związku z faktem, że nabyty budynek w dniu nabycia nie był budynkiem mieszkalnym, nie ma podstaw do uznania poniesionego na jego zakup wydatku w kwocie 18.300 zł i kosztów notarialnych związanych ze sporządzeniem umowy sprzedaży w kwocie 1.225,20 zł, za spełnienie przesłanki z ww. przepisu. Późniejsze zmiany przeznaczenia nabytej w dniu [...] 2003 r. nieruchomości nie mogą wpłynąć na ustalenie charakteru tego budynku w chwili poniesienia wydatku na jego zakup.

Powołany przepis w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. nie wymieniał wydatków poniesionych na adaptację budynku niemieszkalnego na cele mieszkalne. Przewidziane w tym przepisie wydatki na remont i modernizację związane są wyłącznie z remontem lub modernizacją już istniejącego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, nie dotyczą zaś pomieszczeń, które w wyniku tych prac w przyszłości będą miały charakter budynku mieszkalnego. Ponieważ decyzja zmieniająca sposób użytkowania zakupionego budynku zlewni na cele mieszkalne została wydana w dniu [...] 2004 r. nie ma podstaw do uwzględnienia przy rozliczeniu wydatków poczynionych w okresie do dnia [...] 2004 r., bowiem dotyczą one adaptacji budynku niemieszkalnego na budynek mieszkalny – w kwocie 18.126,27 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej poniesienie takich wydatków nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunków zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. Dopiero nowe brzmienie tego przepisu obowiązujące od dnia 01 stycznia 2004 r., które zostało wprowadzone ustawą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 202, poz. 1956 ze zm.) obejmuje zwolnieniem m. in. wydatki poniesione na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego. Art. 16 powołanej noweli stanowi natomiast, iż przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) nie stosuje się do podatników, którzy przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskali przed dniem 01 stycznia 2004 r.

Organ wskazał, iż słusznie nie uznano również części wydatków poniesionych na zakup narzędzi i ogrodzenia w łącznej kwocie 330,34 zł.

Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze wniosła o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania podnosząc, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Skarżący powołał się na błędne informowanie przez pracowników Urzędu Skarbowego w I., którzy zapewniali, iż w niniejszej sytuacji nie będzie konieczności zapłaty podatku. Podał, iż wcześniej w trakcie kontroli zeznania za 2003 r. uznano wszystkie rachunki i stwierdzono, że akt notarialny z dnia [...] 2003 r. stanowi tytuł prawny do lokalu natomiast później stwierdzono, że należy dopłacić po 790,40 zł, a następnie jeszcze po 1594,40 zł. Zaistniała sytuacja jest w ocenie skarżącego niezrozumiała. Uważa, że to on ponosi konsekwencje "kosztownych pomyłek" organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd analizując ustalenia faktyczne, podstawę prawną decyzji oraz ocenę dowodów dokonaną przez organ, nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodna z przepisami prawa jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia w 2003 r. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość położoną w W.

Bezsporne jest, że sprzedaż nieruchomości nastąpiła przed upływem 5 lat od jego nabycia.

Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, innych rzeczy - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych - przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. Jednakże stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym w 2003r. – wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Treść powyższego przepisu jednoznacznie przesądza, że wolne od podatku dochodowego są przychody ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeżeli zostały one wydatkowane na zakup budynku, czy innego lokalu o charakterze mieszkalnym. Nie budzi wątpliwości, że nabyta aktem notarialnym w dniu [...] 2003r. nieruchomość po byłym punkcie skupu mleka nie miała takiego charakteru. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2004r., którą udzielono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania terenu i budynku po byłej zlewni mleka na cele mieszkalne. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Starosta uwzględnił fakt, że zmiana przeznaczenia budynku i gruntu jest zgodna z wydaną decyzją z dnia [...] 2004r. o warunkach zabudowy.

Skoro zatem nabyty budynek nie miał charakteru mieszkalnego, to wydatek poniesiony na jego nabycie nie mieści się w wydatkach wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopiero po wydaniu decyzji przez Starostę Inowrocławskiego przychody w tej części, w której były wydatkowane na remont, czy modernizację tego budynku były wolne od podatku. Do dnia dokonania zmiany przeznaczenia budynku, zarówno wydatki na jego zakup, jak i na jego adaptację do celów mieszkalnych nie stanowiły podstawy do uznania przychodu za wolny od podatku.

Prawdą jest, że począwszy od 1 stycznia 2004r. na skutek zmiany przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) tiret piąte ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są także przychody przeznaczone na rozbudowę, przebudowę lub adaptację – na cele mieszkalne – własnego pomieszczenia niemieszkalnego. Podkreślić należy, że na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2002, poz. 1956 ze zm.) przepisu w tym brzmieniu nie stosuje się do podatników, którzy przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, uzyskali przed dniem 1 stycznia 2004r. Skoro zatem podatnicy otrzymali przychód ze sprzedaży nieruchomości w W. w 2003r., to nie budzi wątpliwości, że nie ma do niego zastosowania przepis obowiązujący w brzmieniu od 1 stycznia 2004r.

Odnośnie zarzutu błędnej informacji uzyskanej od organu podatkowego należy zauważyć, że zakup budynku po zlewni mleka miał miejsce w dniu [...] 2003r. i tego samego dnia zostało złożone oświadczenie o wydatkowaniu kwoty ze sprzedaży nieruchomości w W. na jego zakup. Niewątpliwie w tym dniu organ uzyskał informację, że przedmiotem zakupu jest budynek po zlewni, jednakże już tego samego dnia transakcja nabycia budynku po byłej zlewni mleka została zawarta. Podkreślić należy, że po otrzymaniu powyższego oświadczenia organ podatkowy skierował do małżonków Iwony i Ireneusza J. wezwanie z dnia [...] 2003r. (karta 60 akt administracyjnych) w celu udzielenia wyjaśnień odnośnie złożonego w dniu [...] 2003r. oświadczenia o przeznaczeniu kwoty 35.000 zł na zakup budynku po byłej zlewni mleka. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu stawiła się w dniu [..] 2003r. Iwona J., która została pouczona przez pracownika Urzędu, że "warunkiem zwolnienia przedmiotowego jest wydatkowanie w całości przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w W. w wys. 35.000 zł na cele mieszkalne określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 litera a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". Z pouczenia powyższego sporządzono adnotację. Iwona J. złożyła własnoręczny podpis i potwierdziła, że została pouczona w powyższym zakresie (karta 59 akt administracyjnych - strona druga). Na w/w wezwanie nie stawił się Ireneusz J.

Organ podatkowy zatem – po otrzymaniu oświadczenia od podatników co do wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości – podjął czynności w celu udzielenia informacji i pouczył o treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że organ podatkowy swoim działaniem naruszył przepisy prawa. Strona skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który pozwalałby stwierdzić, że do czasu zmiany przeznaczenia nieruchomości po byłej zlewni mleka organ podatkowy udzielił informacji, którą wprowadził w błąd podatnika, co do przesłanek uznania przychodu ze sprzedaży nieruchomości za wolny od podatku. Treść zawartego w aktach administracyjnych przywołanego pouczenia zaprzecza, jakoby w dniu 3 października 2003r. organ udzielił błędnej informacji.

Okoliczność, że dokonując weryfikacji zeznania podatkowego za 2003r. (protokół z dnia [...] 2004r. – k. 16-19 akt administracyjnych) zaakceptowano błędy w nim zawarte w zakresie odliczeń wydatków na cele mieszkalne, pomimo że nieruchomość uzyskała charakter mieszkalny dopiero w kwietniu 2004r., nie oznacza wystąpienia podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że błąd ten organ popełnił dopiero w drugiej połowie 2004r. i nie może on być uwzględniany przy ocenie wydatków, które były dokonane wcześniej (do uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku w kwietniu 2004r.) oraz wpływu na ustalenie, czy uzyskany w 2003r. przychód jest wolny od podatku.

Podkreślić należy, że podatnik przed dokonaniem wydatku miał prawo zwrócić się o udzielenie pisemnej interpretacji przez organ podatkowy w trybie przewidzianym art. 14a Ordynacji podatkowej w zakresie stosowania przepisów dotyczących niepodleganiu opodatkowaniu przychodów otrzymanych z tytułu sprzedaży nieruchomości, a która to interpretacja miałaby wpływ na ocenę jego praw i obowiązków. Z tej instytucji prawnej nie skorzystał, a wobec treści pouczenia z dnia [...] 2003r. brak jest podstaw do zobowiązania organu podatkowego do odstąpienia od określenia podatku.

Na marginesie Sąd zauważa, że trudna sytuacja majątkowa podatników może stanowić podstawę do wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, na którą to możliwość wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w B. zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.