Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 406/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy

SENTENCJA

Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. H. z dnia 1 października 2010 r. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. H. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N., o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. W dniu 1 września 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym referendarz sądowy pismem z dnia 6 września 2010 r. wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Jednocześnie, mając na względzie zasadę ekonomii procesowej i szybkości postępowania, a także uwzględniając okoliczność, że referendarz sądowy posiada wiedzę na temat treści składanych przez skarżącą oświadczeń w innych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sprawach toczących się przed tut. Sądem

(np. II SA/Op 336/10, II SA/Op 338/10, II SA/Op 402/10, II SA/Op 340/10, II SA/Op 334/10), a także kierując się informacjami wynikającymi z akt administracyjnych innych spraw, wezwał skarżącą do złożenia - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - wyjaśnień i dokumentów poprzez przedłożenie: aktualnych wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, odpisów zeznań podatkowych za rok 2008 i 2009, wszystkich członków gospodarstwa domowego bądź zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2008 i 2009, zaświadczenia o wysokości i okresie pobierania stypendiów unijnych dzieci skarżącej, dowodu potwierdzającego odbycie przez męża skarżącej leczenia, z uwzględnieniem kosztów tego leczenia, dowodu potwierdzającego okoliczność otrzymania przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w K., co podnosiła skarżąca w sprawie II SA/Op 312/10. Zażądano także aby skarżąca wyjaśniła kwestię wartości budynków i działki o powierzchni 0,2550 ha w R., stanowiących własność wnioskodawczyni, które według danych zawartych w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 17 lutego 2009 r., nr [...], mają wartość rynkową – uwzględniającą ceny sprzedaży na nyskim rynku nieruchomości- 80 tysięcy złotych, a nie jak wskazuje wnioskodawczyni 5 tysięcy złotych. Zwrócono się również do skarżącej o wyjaśnienie, czy w związku z przedstawioną trudną sytuacją rodziny, syn D. H. podjął próby uzyskania zatrudnienia, ze wskazaniem rodzaju podjętych w tym zakresie działań. Ponadto zażądano, aby wskazała, wobec oświadczenia złożonego przez skarżąca w sprawie II SA/Op 338/10), że uzyskuje pomoc od znajomych, rodzaj uzyskiwanej pomocy, a w przypadku pomocy finansowej jej wysokość, a także udokumentowanie powyższego przez np. przedłożenie odpisu umowy pożyczki, oraz odpisów umów kredytowych z [...] i [...], o których skarżąca wskazała w sprawie II SA/Op 402/10. Wezwanie powyższe zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować może oddaleniem wniosku. Ustosunkowując się do wezwania referendarza sądowego, w zakreślonym terminie siedmiu dni skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku, dotyczącego prawa pomocy, domagając się przyznania radcy prawnego i załączyła do niego pisemne oświadczenie. W uzasadnieniu swego żądania wskazała, na złą sytuację materialną jej rodziny, spowodowaną bezrobociem i niskimi dochodami miesięcznymi. W oświadczeniu tym podała, że nie posiada kont ani lokat, stąd nie może doręczyć wyciągów transakcji bankowych, stypendia szkolne wynosiły 850 zł. za rok 2009/2010 i wypłacono je w dwóch ratach, P. H. nie posiada dowodu leczenia, skarżąca nie posiada dokumentu dotyczącego przekazania części pieniędzy ze sprzedaży nieruchomości w K. rodzeństwu męża, bowiem nie było dokonane w formie pisemnej. Według skarżącej działka w R. wraz z budynkami ma wartość rynkową 5 tysięcy złotych (oferta w 2006 r.). wyjaśniła również, że syn D. H. bezskutecznie podejmuje próby poszukiwania pracy. Przyznała, że korzysta z kredytów i pożyczek u znajomych "jednak nie musi dowodów spłaty rat przedstawiać".

W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z trójką dzieci tj. piętnastoletnią córką – D. oraz dwudziestoletnimi synami- D. i P. Źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł- łącznie 599,19 zł. S. H. oświadczyła także, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m² oraz wydzierżawia swoją nieruchomość rolną do 2014 r., oświadczyła również, że posiada zadłużenie u osób znajomych i kredyty. Koszt opłat lokalowych określiła na : czynsz - 460,45 zł, energia -105,76 zł i gaz - 84,43 zł. Zaznaczyła, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Zaakcentowała, że przysługuje jej prawo pomocy gdyż pozostaje na bezrobotnym bez prawa do zasiłku i na utrzymaniu ma uczące się dzieci. Ponadto do akt niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty przedłożone w sprawie I SA/Op 497/09, toczącej się przed tutejszym Sądem ze skargi S. H. a mianowicie: zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N., z których wynika, że małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. oraz 2009 r. zostali opodatkowani łącznie i uzyskali dochód- odpowiednio- 9.107,95 zł oraz 9.066,72 zł, a także zaświadczenie o pobieraniu nauki przez D. H. w roku szkolnym 2009/2010. W aktach sprawy znajdują się również: kserokopia wniosku skarżącej złożonego w sprawie II SA/Op 337/10, zawierającego dodatkowe informacje, istotne dla oceny sytuacji materialnej skarżącej. Do akt dołączono także kserokopie dokumentów przedłożonych przez skarżącą min. w sprawie II SA/Op 340/10 tj. naliczenia czynszu za mieszkanie na łączną kwotę 460,45 zł, faktur za energię w wysokości średnio 105 zł miesięcznie, faktur za gaz w wysokości 93,33 zł, decyzji o ustaleniu renty P. H. z KRUS w wysokości 872,21 zł miesięcznie, decyzji z dnia 22 marca 2010 r. i 2 listopada 2009 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego oraz zasiłków rodzinnych i dodatków do nich a także kopie aktów notarialnych przedstawionych w sprawie II SA/Op 340/10.

Postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie referendarz sądowy wskazał, że zawarte przez skarżącą informacje we wniosku złożonym na formularzu urzędowym PPF były niewystarczające do oceny jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wątpliwości te dotyczyły bowiem po pierwsze, kwestii z kim w istocie skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Z jednej strony bowiem skarżąca w uzasadnieniu wniosku np. w sprawie II SA/Op 402/10 podała, że nie tworzy wspólnoty domowej z mężem od 1991r., z drugiej – w niniejszej sprawie, w piśmie z dnia 30 sierpnia 2010r. podała informacje dotyczące renty z KRUS męża, co wskazywać mogło, że pozostaje z nim w bliskich relacjach. Z akt administracyjnych sprawy wynikało natomiast, że skarżąca tworzy związek małżeński z P. H. Po drugie, trudności nastręczyła ocena rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni, wobec ujawnienia w szczególności informacji, w sprawach o sygn. akt I SA/Op 460/09 i I SA/Op 461/09, na temat sprzedaży przez męża skarżącej w 2009 r. gospodarstwa rolnego w K. za kwotę 360.000 zł. (kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia 18 marca 2008 r. w załączeniu do akt sprawy). Po trzecie wreszcie, trudno było ocenić płynność finansową rodziny wobec oświadczeń skarżącej składanych w innych sprawach (tak np. sprawa II SA/Op 336/10, II SA/Op 338/10, II SA/Op 312/10), z których wynikało, że dochody miesięczne członków jej rodziny są niższe od wydatków na utrzymanie mieszkania. Taki stan wskazywać mógł, że rodzina wnioskodawczyni posiada inne źródła dochodu, bądź oszczędności. Wobec tego skarżąca została zobowiązana, pismem z dnia 6 września 2010 r. do jednoznacznych wyjaśnień w wyżej określonych kwestiach, a także do przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Powyższe dane, w ocenie referendarza sądowego, były niezbędne do rzetelnej analizy wniosku skarżącej w ramach kryteriów wskazanych w 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., albowiem zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Nieprzedłużenie natomiast przez skarżącą żadnych z żądanych dokumentów powoduje niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Dalej referendarz odnotował, iż uwzględniając z urzędu w niniejszej sprawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię w sprawie I SA/Op 497/09 i II SA/Op 337/10, nie można uznać za wywiązanie się przez skarżącą z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących jej sytuacji bytowej, nałożonego przez tut. Sąd. W oparciu o powyższe referendarz uznał, że pomimo odmiennego twierdzenia wnioskodawczyni, przedstawione przez nią okoliczności pokazują, iż łączy ją z mężem więź emocjonalno – ekonomiczna, mogąca mieć charakter wspólnoty domowej. Świadczy o tym zarówno zameldowanie męża pod tym samym adresem - co sama wnioskodawczyni oświadczyła w sprawie II SA/Op 340/10, wspólne rozliczanie się z podatku od osób fizycznych, odbieranie korespondencji sądowej przez męża w imieniu S. H. (por. II SA/Op 337/10, k-51 akt sądowych), udział skarżącej w roli pełnomocnika P. H. w sprzedaży nieruchomości w K., jej wiedza na tematy związane z aktualnymi, osobistymi sprawami męża dotyczącymi np. choroby, podziału majątku, czy fakt przedłożenia do akt sprawy kserokopii decyzji KRUS o aktualnej wysokości renty jej męża. Ponadto, S. i P. H. nie posiadają orzeczenia o separacji, bądź ustaniu małżeństwa. Ustalenie powyższe ma znaczenie dla wskazania rzeczywistego składu osobowego rodziny wnioskodawczyni, a w konsekwencji do ustalenia sytuacji materialnej jej bliskich. Wobec tego, przy rozpoznawaniu wniosku szczególne znaczenie miało niewyjaśnienie przez skarżącą wątpliwości dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej z zabudowaniami za cenę 360.000 zł i rozdysponowania kwoty ze sprzedaży. Pomimo tego, że skarżąca brała udział w sprzedaży nieruchomości, co potwierdza akt notarialny, w żaden sposób nie wykazała, że pieniądze o tak znacznej wartości zostały podzielone w sposób przez nią podany. Nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność przekazania ich części rodzeństwu męża (chociażby oświadczenia rodzeństwa). Nie przedstawiła także dokumentów potwierdzających leczenie męża i wydatków poniesionych na ten cel, w wysokości 60.000 zł, co oświadczyła w sprawie II SA/Op 340/10. Nic nie stoi jednakże na przeszkodzie, aby nawet w sytuacji, gdy mąż nie gromadził dokumentacji medycznej z prowadzonego leczenia, uzyskał do niej dostęp na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009r. Nr 52, poz. 417 ze zm.). Ponadto, skarżąca nie wykazała, że obydwaj jej dwudziestoletni synowie są osobami uczącymi się. Przedstawiła bowiem zaświadczenie w tym względzie tylko w stosunku do syna D. a zaświadczenie to odnosi się do roku szkolnego 2009/2010. W żaden sposób nie wyjaśniła także jak ponosząc koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 650,64 zł, przekraczające przecież wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich – co zresztą sama skarżąca stwierdziła we wniosku. Nie udzieliła jednakże w tym względzie żadnych szczegółowych informacji, podnosząc jedynie, że "nie muszę dowodów spłat rat przedstawiać". Z powyższych względów, istotne stało się wyjaśnienie powstałych niejasności, a w szczególności przeznaczenia środków pieniężnych w kwocie 360.000 zł uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości rolnej w K. Zwłaszcza z uwagi na fakt niewystępowania przez skarżącą, mającą wiedzę o posiadaniu tak znaczących środków przez męża, o podwyższenie alimentów – zasądzonych w 1998 r. w wysokości 80 zł na każde dziecko - tłumacząc to niskimi dochodami męża. Reasumując powyższe, referendarz uznał, że materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą, a w szczególności wybiórcze przedstawianie dokumentów i niejednoznaczne wyjaśnienia, powodują, że nie rozwiała ona wątpliwości na temat swojej sytuacji bytowej. Tym samym, nie można uznać, ze skarżąca wykazała swoje prawo do przyznania pomocy, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Od powyższego orzeczenia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że kwestionowane postanowienie narusza prawo. Ponownie wskazała na okoliczność, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje dochodu oraz samotnie wychowuje trójkę dzieci, a źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł. Zakwestionowała również możliwość uwzględnienia przez referendarza, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumentów przedstawionych przez skarżącą w jej sprawach prowadzonych w Wydziale I, w szczególności informacji dotyczącej sprzedaży nieruchomości w K. Podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłączną własność jej męża i "podział był wyłączną decyzją męża". Dodatkowo podała, że od 1991 r., tj. od czasu, gdy korzysta z pomocy społecznej jej mąż nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Wywodziła nadto, że niezrozumiałym jest dla niej fakt, iż na tych samym warunkach w innych sprawach referendarz postanowił jej przyznać prawo pomocy.

Wobec ujawnienia w innych sprawach wszczętych przed tut. Sądem ze skargi skarżącej, okoliczności istotnych dla oceny sytuacji materialnej, po wniesieniu sprzeciwu do akt niniejszej sprawy załączono również dokumenty przedłożone w innych sprawach w postaci:

- kserokopii zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki (tj. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy) wysłanej do skarżącej w dniu 12 sierpnia 2010 r., podpisanego przez P. H. oraz pisma skarżącej z dnia 5 i 19 sierpnia 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 337/10;

- kserokopii zaświadczenia z dnia 2 września 2010 r. o pobieraniu nauki przez D. H. w roku szkolnym 2010/2011 oraz pism skarżącej z dnia 30 sierpnia 2010 r. i 20 września 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn.. akt II SA/Op 404/10;

- kserokopii pism skarżącej z dnia 4 sierpnia 2010 r. i 27 sierpnia 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 312/10 i II SA/Op 340/10;

- kserokopii pisma skarżącej z dnia 4 sierpnia 2010 r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 333/10;

- kserokopii pism skarżącej z dnia 30 sierpnia 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 336/10 i II SA/Op 338/10;

- kserokopii pisma skarżącej z dnia 13 września 2010 r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 414/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy skutkuje zatem dokonaniem przez Sąd ponownych ustaleń oraz ponownej oceny pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie S. H., wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc postanowienie to utraciło moc, natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącą, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza więc, że instytucja prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Wobec powyższego na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Realizacja obowiązku wykazania przez stronę swojej złej sytuacji materialnej polega m.in. na przedstawieniu niezbędnych informacji - dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy - w urzędowym formularzu wniosku, a także na składaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w trybie tzw. postępowania wyjaśniającego. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Jeśli natomiast w ocenie rozpoznającego wniosek informacje w nim zawarte okażą się niewystarczające lub wzbudzą wątpliwości, sąd może w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W rozpoznawanej sprawie referendarz uznał - mając na względzie zasadę ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania i posiadając wiedzę na temat treści składanych przez skarżącą oświadczeń w innych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sprawach toczących się przed tut. Sądem (np. II SA/Op 336/10, II SA/Op 338/10, II SA/Op 402/10, II SA/Op 334/10 i II SA/Op 340/10), a także kierując się informacjami wynikającymi z akt administracyjnych - że dane ujawnione w formularzach wniosków są niewystarczające do oceny żądania S. H., pod kątem spełnienia kryteriów określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z powyższym wraz z przesłanym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwano skarżącą do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy jej sytuacji materialnej. Podkreślić wypada, że uprawnienie takie znajduje oparcie w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym w każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedstawienia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z kolei, w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które potwierdzają sytuację majątkową wnioskodawcy, mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5) zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Treść powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że katalog dokumentów mogących stanowić źródło dla potwierdzenia sytuacji majątkowej nie jest zamknięty. O ile jednak strona może przedstawić również inne dowody, jak już wyżej wskazano, to właśnie na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej takiego prawa. Uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest bowiem zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawczyni, nie jest możliwa. W świetle powyżej wskazanych okoliczności należało stwierdzić, że S. H. - nie stosując się do wezwania Sądu - nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedstawiła żądanych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła złej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Przede wszystkim nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani też nie złożyła bliższych wyjaśnień dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej za cenę 360.000 zł oraz rozdysponowania tej kwoty. Przy czym podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje wyraźnie akcentowanej przez skarżącą okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek odrębny jej męża, ale wyjaśnienie kwestii związanej z rozdysponowaniem tak znacznej kwoty ze sprzedaży tej nieruchomości, miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, w szczególności w kontekście niewystępowania przez skarżącą o podwyższenie alimentów od męża z uwagi na jego niskie dochody (obecnie alimenty na dzieci wynoszą łącznie 80 zł). Zwrócić należy uwagę skarżącej, że w sytuacji gdy powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09, Lex nr 552223). Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Natomiast rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, Lex nr 552212). Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych przyczyn równie istotne znaczenie miało wyjaśnienie w niniejszej sprawie wątpliwości związanych z powoływaną przez skarżącą okolicznością, iż nie prowadzi ze swoim mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa okoliczność nie znalazła potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy, gdyż - jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N. - małżonkowie S. i P.H. w 2008 r. i w 2009 r. zostali opodatkowani wspólnie. Ponadto wnioskodawczyni, biorąc udział w sprzedaży nieruchomości położonej w K., jako pełnomocnik swojego męża, podała, że P. H. umów majątkowych małżeńskich nie zawierał. Również posiadana przez skarżącą wiedza na temat choroby męża, podziału majątku oraz fakt zameldowania P. H. pod tym samym adresem co wnioskodawczyni i odbieranie przez męża korespondencji do niej kierowanej, wskazują na łączą ich relację o charakterze wspólnego gospodarstwa domowego. Z kolei, ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej bliskich wnioskodawczyni. Skarżąca nie wyjaśniła również wątpliwości dotyczących sposobu ponoszenia kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 650,64 zł, przekraczających wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich. Nie udokumentowała jednakże ani rodzaju tej pomocy, ani podmiotów jej udzielających. Brak danych w tym zakresie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje. Trzeba też mieć na uwadze, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów potwierdzających kontynuację nauki przez syna P., jak również żadnych dowodów potwierdzających leczenie męża oraz wysokości wydatków z tym związanych, a tym samym uniemożliwiła Sądowi dokonanie oceny, w jakim zakresie powyższe wpływa na sytuację materialną rodziny, tzn. jakie są z tego tytułu obciążenia finansowe. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o kontynuacji nauki syna czy też przedstawienie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających leczenie męża - w tym przykładowo dokumentacji medycznej, która jest dla pacjenta dostępna - nie jest możliwe do spełnienia. Zauważyć ponadto należy, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego, którego grunty oddała w bezpłatną dzierżawę. Stosownie zaś do tej okoliczności zgodzić się należy z poglądem, ze sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych ( por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn.. akt I OZ 563/09, System Informacji Prawnej LEX nr 574123). Powołane stanowisko na gruncie niniejszej sprawy prowadzi zatem do stwierdzenia, że fakt oddania przez skarżącą gospodarstwa rolnego w dzierżawę i brak faktycznego dochodu z tego gospodarstwa nie stanowi okoliczności potwierdzającej trudną sytuację materialną strony skarżącej, stanowiącej podstawę do przyznania prawa pomocy, lecz potwierdza, że skarżąca nie wykorzystuje swych możliwości w uzyskaniu dodatkowych dochodów, w tym również na pokrycie kosztów postępowania. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni nie wykazała, by nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, czy też dla siebie i rodziny. Natomiast bierność skarżącej w zakresie wyjaśnienia powstałych w rozpoznawanej sprawie wątpliwości spowodowała brak możliwości pełnej i rzetelnej oceny sytuacji majątkowej jej rodziny. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dlatego też - jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r.(sygn. akt I FZ 171/09, Lex nr 552205) - strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Dodatkowo należy wskazać, że podnoszona przez skarżącą okoliczność przyznania jej prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może skutkować, niejako automatycznie, podjęciem podobnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Celnie wywodzono w orzecznictwie, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę - dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej - rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz kierował się stanowiskiem wyrażonym w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 231/08, Lex nr 478981). Ponadto odnotować należy, że w sprawach, w których przyznano skarżącej prawo pomocy nieznany był jeszcze fakt sprzedaży nieruchomości w K., która to okoliczność ujawniła się dopiero w sprawach wszczętych ze skargi S. H., a prowadzonych w Wydziale I tut. Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.