Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 299/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130 a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: § 3, § 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 50 poz 449
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym  w administracji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2011r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się na przepis art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, ze zm.) w zw. z § 3 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 50, poz. 449) oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów ( Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1537, ze zm.), po rozpoznaniu wniosku P.S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. przyznał wnioskodawcy zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] o nr nadwozia [...] w kwocie 439,20 zł, jednocześnie odmówił przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w/w pojazdu w kwocie 7.534,72 zł.

Organ wyjaśnił, iż P.S. złożył wniosek o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] o wskazanym numerze nadwozia. Wnioskodawca powołał się na rozstrzygnięcie zawarte w uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn.. akt I OPS 1/10 wskazując, że Skarb Państwa – Urząd Skarbowy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (...) w związku z art. 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia RM w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany jest przyznać wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w przypadku, gdy właściciel nie odebrał w określonym terminie. P.S. przedstawił dotychczasowy stan sprawy wskazując, że w dniu [...] grudnia 2002 r. Izba Celna zleciła mu transport i przechowywanie samochodu osobowego marki [...] na jego parking (zgodnie z umową). Do dnia [...] marca 2003 r. za przechowywanie koszty ponosiła Izba Celna. Z kolei na podstawie pisma od Izby Celnej, z dnia [...] kwietnia 2003 r. pojazd z dniem [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] został przekazany do dyspozycji Sądu Rejonowego Wydział Karny. Od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. za przechowywanie zapłacił mu Sąd. W dniu 23 września 2004 r. otrzymał pismo z Sądu Rejonowego, iż przechowywany pojazd należy wydać Perezowi M.R.. Jednak osoba wskazana przez Sąd pojazdu nie odebrała. W wyniku pism kierowanych do Izby Celnej oraz do Sądu w dniu [...] marca 2009 r. pojazd na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział Grodzki sygn. akt [...] został przejęty przez Urząd Skarbowy, sygn. akt [...]. Za okres przechowywania od dnia [...] marca 2009 r. do dnia [...] marca 2009r. Urząd Skarbowy należność uregulował. Jednakże, w ocenie wnioskodawcy do zapłaty pozostaje jeszcze należność za okres od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] marca 2009 r. tj. za 1634 dni. Koszt przechowywania przedmiotowego pojazdu wynosił 4,00 zł netto za dobę, co stanowi w sumie za wskazany okres kwotę brutto: 7.973,92 zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpoznał wniosek P.S. i wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. postanowienie nr [...], na podstawie którego odmówił przyznania żądanego zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu za okres od [...] września 2004 r. do dnia [...] marca 2009 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...].09.2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpoznając ponownie wniosek P.S. podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, Wydział Cywilny Odwoławczy - sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., że trybem właściwym postępowania w niniejszej sprawie jest tryb postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 8 ust l ustawy o likwidacji niepojętych depozytów koszty przechowywania i sprzedaży depozytu oraz utrzymania go w należytym stanie, a także koszty zawiadomień i poszukiwań ponosi uprawniony. Organ zwrócił uwagę na stanowisko organu odwoławczego zgodnie z którym nieuzasadnione jest tym samym ograniczenie oceny obowiązku zwrotu powstałych po stronie Wnioskującego kosztów dozoru do okresu od dnia [...] marca 2009 r., w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał celem wykonania postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2008 r., sygn. akt [...] w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu stanowiącego przedmiotowy pojazd, poprzez jego przejście na Skarb Państwa, do dnia odbioru pojazdu. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż powyższe orzeczenie, stwierdzające przejście własności rzeczy na Skarb Państwa uprawomocniło się z dniem [...] grudnia 2008r. i że nie znajduje zatem oparcia w stanie faktycznym sprawy prezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu likwidacyjnego, iż obowiązek uregulowania kosztów przechowywania za cały wskazany we wniosku okres spoczywa na poprzednim właścicielu pojazdu, jako uprawnionym do jego odbioru.

Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uprawnionym do odbioru samochodu był jego właściciel, a więc P.M.R., w okresie od dnia [...] września 2004 r. do dnia uprawomocnienia [...] grudnia 2008 r., a nie Skarb Państwa. Wobec tego to na nim spoczywał obowiązek uregulowania P.S. wszelkich kosztów związanych z przechowywaniem jego pojazdu na parkingu za ten okres. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjetych depozytów, pozwalające na obciążenie powyższymi kosztami Skarbu Państwa. Uprawniony do odbioru depozytu był znany, posiadał również adres dla doręczeń w Polsce, wobec tego P.S. powinien do niego kierować swoje żądanie zapłaty kosztów przechowywania pojazdu, a nie w stosunku do Skarbu Państwa. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego podstawy do obciążenia Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazdu nie stanowi także art. 5 ust. l ww. ustawy stanowiący, że z chwilą likwidacji niepojętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przyniósł od dnia, w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt. Przepis ten nie dotyczy kosztów przechowywania depozytu, o którym mowa w przytoczonym wyżej art. 8 ust. l ustawy. Art. 8 ust. l ustawy stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 5 ust. 1 i tym samym zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, spod pojęcia ciężarów wskazanych w art. 5 ust. 1 wyłączone są koszty przechowywania. Jednocześnie w ocenie organu uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10 odnosząca się do zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt l lit c rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy sytuacji gdy właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 130a ust l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. 2005 r. nr 108 poz. 908, ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast odmiennego przypadku, a mianowicie ruchomości której przejście na własność Skarbu Państwa nastąpiło poprzez stwierdzenie przez sąd o likwidacji niepodjętego depozytu w oparciu o ustawę o likwidacji niepodjętych depozytów.

Jednocześnie organ uznał, że zasadne jest natomiast przyznanie P.S. zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od dnia [...] grudnia 2008r. tj. od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego przejście tego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, do dnia [...] marca 2009 r. tj. za okres 90 dni. Tym samym należność przysługująca stronie za ten okres wynosi 439,20 zł.

P.S. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na uchwalę NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, oraz art. 102 § 2, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 141 § 1 i 2 k.p.a., art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 k.p.a., art. 180 i art. 181 k.c. a także § 3 lit. b w związku z § 12 ust. l i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449), art. 46. art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o uchylenie drugiej części zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z dyspozycją § 3 pkt. 1 lit. b/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów i nie odebranych rzeczy, stosuje się przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o ustępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 102 § 2 tej ustawy organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Nadto wskazał, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11.02.2009 r., sygn. VCSK 332/08, gdzie zaprezentowany został pogląd, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie pojazdu - jak także w okresie poprzedzającym przejęcie pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa - jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie pojazd umieszczono na wyznaczonym parkingu strzeżonym jako depozyt Sądowy, po zakończeniu postępowania Sąd postanowił zwrócić stronie przedmiotowy pojazd, jednak strona pojazdu nie odebrała - porzuciła go. Następnie pojazd został przejęty przez Skarb Państwa - Urząd Skarbowy i zbyty. Jednostki wykonujące dozór z polecenia organów administracji publicznej wykonują zadania z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Wprawdzie co do zasady wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawiać jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

Jednocześnie odwołujący się wskazał, że w naszym ustawodawstwie prawnym nie istnieje przepis, który zmusza właściciela pojazdu do jego odbioru.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego podnosząc, że zgodnie z dyspozycją art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stosownie do treści § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), przepisy działu II rozdziału 6 ww. ustawy dotyczące przechowywania ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, a § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia stanowi, iż do zasadności przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy. Dalej organ wskazał w myśl § 4 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia regulacje działu II rozdziału 6 ustawy egzekucyjnej znajdują zastosowanie do naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do wykonywanych przez nich czynności związanych z przechowywaniem oraz likwidacją ruchomości innych niż określone w pkt l tego przepisu. Analogiczne regulacje zawierały również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449), które utraciło moc z dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2008r., sygn. akt [...] w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu stanowiącego przedmiotowy pojazd, poprzez jego przejście na Skarb Państwa, Naczelnik Urzędu Skarbowego jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jest obowiązany do realizacji żądania strony w zakresie w jakim, pozostawał on dysponentem rzeczonego pojazdu tj. od momentu uprawomocnienia się z dniem [...] grudnia 2008 r. wskazanego powyżej postanowienia Sądu.

Natomiast odnosząc się do kwestii odmowy realizacji wniosku żalącego w części dotyczącej sprawowania dozoru w okresie od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. organ wskazał, iż stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2008 r. sygn akt [...], uprawnionym do odbioru jest jego właściciel, a więc P.M.R., a nie Skarb Państwa. Tym samym nieuzasadnione jest przeniesienie na Skarb Państwa zobowiązania, od wykonania którego uchylił się były właściciel pojazdu. Bez wpływu na powyższe pozostaje fakt, iż żaden przepis prawa nie obliguje właściciela depozytu do jego odebrania. Żaden też przepis, nie zwalnia właściciela depozytu z obowiązku wniesienia kosztów jego przechowywania, w sytuacji gdy jest on znany przechowawcy i świadomie odstępuje od dokonania odbioru depozytu.

Organ II instancji wskazał, że kwestię ponoszenia kosztów przechowywania depozytu regulują przepisy art. 5 i art. 8 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Stosownie bowiem do brzmienia art. 8 ust. l ww. ustawy koszty przechowywania i sprzedaży depozytu oraz utrzymania go w należytym stanie, a także koszty zawiadomień i poszukiwań ponosi uprawniony. Poniesienie powyższych kosztów przez Skarb Państwa ustawodawca uznał za uzasadnione jedynie w przypadkach wskazanych w art. 8 ust. 3 tej ustawy, który wskazuje, że w sytuacji gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby, koszty te obciążają Skarb Państwa. Jednakże z taką sytuacją, jak wskazał organ, nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. P.S. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art.102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt. 1, §4 ust. 1 pkt 3 lit b) i § 12 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż żaden przepis prawa nie zwalnia właściciela depozytu z obowiązku poniesienia kosztów jego przechowywania, a przepis art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy jedynie okresu, w którym organy państwa, w tym organ egzekucyjny, pozostawały dysponentem złożonego na przechowanie depozytu, co skolei stało się przyczyną nieprawidłowego ich zastosowanie z uwagi na nierespektowanie zawartych w przywołanych przepisach norm postępowania, a także naruszenie art.9 ust. 1 w zw. z art.5 ust.1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepojętych depozytów, z uwagi na odmowę ich zastosowanie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 8 ust. 1 i 3 tejże ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odniesieniu art.5 ust. l wskazanej ustawy do jej art. 8 ust. 1 i 3 i niezasadne uznanie art.8 ust.3 za przepis szczególny, oraz nieuwzględnienie art. 9 ust.l ustawy pomimo, iż z konstrukcji przepisów art. 9 ust. 1 i art.5 ust. 1 w/w ustawy wynika wprost, że dopiero po orzeczeniu przez Sąd o likwidacji niepodjętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przywrócił od dnia jego złożenia na przechowanie, w tym także koszty przechowania za cały okres do chwili likwidacji niepodjętego depozytu. Wreszcie skarżący wskazał na naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawnego poprzez jej niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż podmiot przechowujący rzecz ruchomą - pojazd na zlecenie władzy publicznej zostaje pozbawiony należności za przechowanie tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela, gdyż czynności te (zabezpieczenie i przechowanie pojazdu) wykonywane są w toku postępowania prowadzonego przez organy państwa wykonujące zadania publicznoprawne i działające w granicach swych ustawowych uprawnień, a zatem Skarb Państwa powinien ponosić także finansowe konsekwencje tych działań.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2011r., Nr [...] w całości jako naruszających prawo, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazując jednocześnie, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm. ) na tle których podjęta została powoływana przez Skarżącego uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. I OPSW 1/10.

Wojewódzki Sad administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, co do której zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów ( Dz. U. nr 208 poz. 1537, ze zm.). Poza sporem pozostaje, że do usunięcia pojazdu z drogi nie doszło w trybie art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.). Pojazd jest usuwany z drogi lub może być usunięty z drogi na koszt właściciela w przypadkach określonych w ust. 1 i 2. Pojazd usunięty z drogi w tym trybie umieszczany jest na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). W myśl art. 130a ust. 10 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, nieodebranie tego pojazdu przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucenie pojazdu z zamiarem wyzbycia się. W takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Pojazd stanowił przedmiot przestępstwa, co do którego prowadzono postępowanie o czyn określony w art. 88 § 1 k.k.s.

Wniosek skarżącego o przyznanie wynagrodzenia został oparty o przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954, ze zm.) który stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten, co do zasady, stanowi podstawę prawną do przyznania wynagrodzenia za dozór w postępowaniu egzekucyjnym, a przyznanie wynagrodzenia na podstawie w/w przepisu osobie posiadającej uprawnienia do odholowywania i przechowywania pojazdów możliwe było wobec treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz.449).

Zgodnie z § 3 rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości:

1) które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie:

a) prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia,

b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy,

c) darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej,

d) prawomocnego orzeczenia kary konfiskaty mienia,

e) przepisów o majątkach opuszczonych i poniemieckich,

2) niestanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie:

a) przepisów prawa karnego lub celnego,

b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy,

z wyjątkiem:

- rzeczy znalezionych w budynkach publicznych oraz w środkach transportu publicznego,

- przedmiotów stanowiących sprzęt i ekwipunek wojskowy oraz sprzęt i ekwipunek policyjny,

- przedmiotów, których posiadanie wymaga zezwolenia organów administracji publicznej,

- ryb i sprzętu rybackiego, podlegających zatrzymaniu na podstawie przepisów o rybołówstwie morskim,

- mienia wydobytego z morza,

- wykopalisk i znalezisk archeologicznych w rozumieniu przepisów o ochronie dóbr kultury.

Ponadto , zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do:

1) dyrektorów izb celnych, wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w zakresie przechowywania i likwidacji ruchomości, które:

a) zostały przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu w sprawach celnych lub w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe albo w postępowaniu dotyczącym likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, a znajdujących się w dyspozycji organów celnych,

b) zostały przejęte na własność Skarbu Państwa w drodze nieodpłatnego przekazania lub zrzeczenia się, w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa celnego,

c) znajdują się w dyspozycji organów celnych i podlegają likwidacji na podstawie przepisów o postępowaniu karnym i prawa karnego wykonawczego, prawa karnego skarbowego, prawa celnego, przepisów o rzeczach znalezionych oraz przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy,

2) starostów - w zakresie przechowywania rzeczy znalezionych,

3) naczelników urzędów skarbowych - w odniesieniu do przechowywania ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów koszty przechowywania i sprzedaży depozytu oraz utrzymania go w należytym stanie, a także koszty zawiadomień i poszukiwań ponosi uprawniony. W myśl ust. 2 depozyt może być wydany po uiszczeniu przez uprawnionego kosztów, o których mowa w ust. 1. Dopiero w przypadku gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby, koszty określone w ust. 1 ponosi Skarb Państwa (art. 8 ust. 3 ustawy).

Osobą uprawnioną w kontekście art. 5 i art. 6 ustawy o likwidacji (...) jest osoba, która pierwotnie była właścicielem danej rzeczy. Dopiero w sytuacji, gdy uprawniony nie podejmie , z mocy prawa następuje jego likwidacja, przy czym termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 ( art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o likwidacji ). Stosownie do treści art. 2 pkt 3 likwidację depozytu stanowi przejście praw do tego depozytu na rzecz Skarbu Państwa.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów z chwilą likwidacji niepodjętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przyniósł od dnia, w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt. Likwidacja niepodjętego depozytu nie uchyla skutków prawnych wynikających ze złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu, określonych w odrębnych przepisach. Dyspozycja art. 8 tej ustawy, ma charakter przepisu szczególnego, sugerującego, że w pierwszej kolejności zobowiązanym do poniesienia kosztów depozytu do dnia przejścia własności na Skarb Państwa -zobowiązany jest uprawniony, a wiec pierwszy właściciel. Skarb Państwa odpowiada subsydiarnie, w dalszej kolejności w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 29 listopada 2010 r. w sprawie – sygn. I OPS 1/10 podjął uchwałę, w której stwierdził: "... jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

Uzasadniając swoje stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odpowiedź na przedstawione do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów zagadnienie prawne zależy zatem, w istocie rzeczy od oceny, czy użyte w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym sformułowanie "pojazd usunięty i nieodebrany uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się" oznacza, że fakt nieodebrania przez właściciela pojazdu traktuje się jako porzucenie w rozumieniu art. 180 Kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Porzucenie rzeczy jest to więc wyzbycie się władztwa nad rzeczą w sposób umożliwiający każdemu objęcie jej w posiadanie w sposób umożliwiający zawładnięcie nią każdemu. Aby doszło do utraty własności oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Zatem samo wyzbycie się posiadania rzeczy (np. na skutek szczególnych zdarzeń) bez zamiaru wyzbycia się jej własności nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w art. 180 k.c. (Komentarz do art. 180 kodeksu cywilnego [w:] A, Kidyba (red.), K.A. Dadańska, T.A. Filipiak, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, Lex, 2009 oraz P. Książek, Rzeczy niczyje, "Rejent" 2006, nr 4, s. 59). Porzucenie rzeczy ruchomej jest równocześnie czynnością techniczną i jednostronną czynnością rozporządzającą (G, Bieniek, Zrzeczenie się własności i innych praw rzeczowych, "Rejent" 2004, nr 3-4, s. 27). W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że porzucenie rzeczy w rozumieniu cywilistycznym pozwala na stwierdzenie, że posiadacz takiej rzeczy pozbył się jej w rozumieniu administracyjno-prawnym (B. Draniewicz, Własność odpadów w prawie polskim – analiza prawna, PUG 2006, nr 11, s. 24).

W cytowanej uchwale jak stwierdził NSA, zamiar wyzbycia się własności może być skutecznie ujawniony przez właściciela, albo też wynikać z jego zachowania się na tle okoliczności w jakich rzecz została porzucona. Zamiar porzucenia przyjąć można przy tym jedynie wtedy, gdy niewątpliwe jest, że los rzeczy jest dotychczasowemu właścicielowi rzeczywiście obojętny, że nie ma on nic przeciwko temu, by rzecz tę zawłaszczył ktoś inny. Właściciel może porzucić rzecz również, gdy znajduje się ona w posiadaniu zależnym innej osoby (por. Edward Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2008, wydanie 3). Argument ten wspiera dodatkowo orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zdaniem tego Sądu, biorąc pod uwagę, że celem regulacji zawartej w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest ochrona dobra o istotnym publicznie znaczeniu – bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, należy dojść do wniosku, że chodzi o stosunek publicznoprawny, a nie cywilnoprawny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2008 r. II CSK 284/08, Lex nr 483286). Ponadto w późniejszych orzeczeniach Sąd Najwyższy uszczegółowił swoje stanowisko podkreślając, iż stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest – także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa – typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych.

Pojazdy usunięte z drogi w oparciu o rozporządzenie z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów nie podlegają likwidacji na podstawie prawa karnego lub celnego, nie są też rzeczami znalezionymi, jak również rzeczami nieodebranymi w rozumieniu dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy, który obowiązywał w czasie stosowania § 3 rozporządzenia. Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537) w art. 13 pozbawiła mocy dekret z dnia 18 września 1954 r., a zawarta w art. 2 tej ustawy definicja depozytu nie pozwala zastosować jej przepisów w omawianym przypadku.

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego w przedmiotowej sprawie nie stanowi podstawy do obciążenia Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazdu art. 5 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Przepis ten nie dotyczy kosztów przechowywania depozytu o którym mowa w art. 8 ust 1 ustawy. Ponoszenie kosztów przechowywania depozytu przez Skarb Państwa, jak trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej zostały uregulowane w art. 8 ust. 3, który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 5 ust. 1 i wyłącza koszty przechowywania.

W kontekście dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie sposób podzielić zarzutu skarżącego o naruszeniu przez organy art. 102 § 2 u.p.e.a., występującego w różnych konfiguracjach z przepisami wskazanymi w skardze.

W przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym na tle których podjęta została uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r. na treść której to powołuje się skarżący.

Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – należało orzec, jak w sentencji wyroku.