Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2495/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. M. [1] i Z. M. [2] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. znak [...] 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii solidarnie na rzecz Z. M. [1] i Z. M. [2] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju (Minister) decyzją z [...] września 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. M. i Z. M. (Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] listopada 2019 r. nr [...], stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat O. (Powiat), prawa własności nieruchomości położonej w obrębie 0007 G., gmina B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1041 ha (wydzielona z działki nr [...] o pow. 5,0100 ha) i działki [...] o pow. 0,0177 (wydzielona z działki [...] o pow. 1,0200 ha), zajętej pod drogę publiczną nr [...] relacji P.-G.-R.– granica województwa – (J.) (nowy nr [...]).

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Wojewoda, działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października

1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 13 października 1998 r.", decyzją z [...] listopada 2019 r., stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat, prawa własności nieruchomości położonej w obrębie 0007 G., gmina B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1041 ha (wydzielona z działki nr [...] o pow. 5,0100 ha) i działki [...] o pow. 0,0177 (wydzielona z działki [...] o pow. 1,0200 ha), zajętej pod drogę publiczną nr [...] relacji P.-G.-R.– granica województwa – (J.) (nowy nr [...]).

Od powyższej decyzji Skarżący wnieśli odwołanie.

Rozpoznając odwołanie Minister podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 następowało zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu

terytorialnego;

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną;

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek Minister wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe nieruchomości - nie stanowiły własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) i działki nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) była M. K.. M. K. (K.) zmarła [...] sierpnia 2018 r., a spadek po niej nabyli M. K., J. K., M. J., A. K. oraz M. K., na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] października 2018 r., Rep. A nr [...]. Minister wskazał także, że aktualnie właścicielami przedmiotowych nieruchomości są Skarżący na podstawie umowy sprzedaży z [...] listopada 2018 r., Rep. A nr [...], co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej [...] i nr [...].

Odnosząc się do drugiej przesłanki wymienionej w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., tj. zajętości nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. - Minister wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe nieruchomości były zajęte pod drogę publiczną nr [...] relacji P. - G. - R. - granica województwa – (J.) (nowy nr [...]), co ustalił na podstawie:

a) rozporządzenia Ministra Komunikacji z [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim, na mocy którego została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich (Dz.U. 1986 nr 30 poz. 151);

b) art. 103 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), na mocy którego przedmiotowa droga od dnia 1 stycznia 1999 r. pozostała drogą gminną;

c) mapy do regulacji stanu prawnego z wykazem zmian gruntowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego L. G., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2015 r. pod nr [...], z której jednoznacznie wynika, że działki nr [...] i [...], były w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęte pod drogę.

Ostatnią przesłanką do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości na podstawie art. 73 ww. ustawy jest to, aby pozostawała ona we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego. Minister wskazał, że władztwo publicznoprawne nad przedmiotową drogą potwierdzają umowa nr [...], zawarta [...] grudnia 1998 r. pomiędzy Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych w K. Zarząd Dróg w S., a firmą Transport Ciężki [...], na zimowe utrzymanie dróg; oświadczenie K. M. z [...] czerwca 2009 r., w którym potwierdza, że w ramach ww. umowy świadczył usługi na rzecz Obwodu Drogowego nr [...] w [...] do dnia 31 grudnia 1998 r., a od dnia 1 stycznia 1999 r. na rzecz Starostwa Powiatowego w [...]. Usługi te polegały na odśnieżaniu i uszarstwianiu dróg, m.in. na terenie gminy B. W ramach umowy zakres usług dotyczył także utrzymania drogi nr [...] (nowy nr [...]), w tym na terenie wsi obrębu G; oświadczenie Kierownika Referatu Gospodarki Nieruchomościami Skarbu Państwa i Powiatu z [...] lutego 2019 r., w którym potwierdza, że działki nr [...] o pow. 0,1041 ha i nr [...] o pow. 0,0177 ha, położone w gminie B, obręb G., stanowiące część drogi powiatowej nr [...] (nowy nr [...]), pozostawały w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa. Roboty, o których mowa w oświadczeniu z [...] czerwca 2019 r. były wykonywane na szerokości całego pasa drogowego na terenie gminy B., obręb G.

Końcowo Minister odnosząc się do zarzutu Skarżących oraz oświadczeń złożonych w toku postępowania przed organem I instancji, że przedmiotowe działki pozostawały we władaniu właściciela nieruchomości, wskazał, iż dla spełnienia tej przesłanki istotne jest jedynie to, by jednostka samorządu terytorialnego wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie - co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania sporadycznie na nieruchomości zajętej pasem drogowym (w jej części obejmującej pas zieleni) przez właściciela gruntu prac pielęgnacyjnych polegających na koszeniu trawy, wycinaniu krzewów czy drzew. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, nie stanowi wszak samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne.

Mając powyższe na uwadze Minister wskazał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r.

Od decyzji Ministra z [...] września 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że:

a) pominięcie dowodów przedstawionych przez Skarżących w postaci zeznań świadków, dokumentów złożonych dla wykazania, że sporny pas gruntu nigdy nie był we władaniu Zarządu Dróg czy też Powiatu, a był nieprzerwanie w samoistnym posiadaniu Skarżących popartym tytułem własności, co wskazuje jednoznacznie na to, iż nie oparto decyzji na całokształcie zebranego materiału dowodowego;

b) błędną ocenę opracowania geodety poprzez przyjęcie, że stanowi on dokument urzędowy i nie podlega kwestionowaniu pomimo, iż opracowanie to w rozumieniu przepisów K.p.a. nie jest dokumentem urzędowym i może być kwestionowane pod względem jego prawdziwości, rzetelności, a ponadto wykonana mapa jest fikcją w stosunku do rzeczywistego stanu na gruncie;

c) błędną ocenę dokumentów wydanych przez K. M. (właściciela firmy, z którą zawarto umowę na utrzymanie dróg), bowiem są one ogólne, nie dają podstawy do wysnucia, aby na spornym pasie gruntu wykonywał jakiekolwiek prace i w tym zakresie nie przedstawiono żadnych dowodów, zaś zawarta z nim umowa ograniczała się tylko do utrzymania stanu nawierzchni drogi w okresie zimy;

d) pominięcie dowodów wnioskowanych przez Skarżących w odwołaniu, poprzez przeprowadzenie ekspertyzy z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego L. G. pod kątem, czy takowa mogła być podstawą przyjęcia jej za miarodajną i wiarygodną;

e) istotne uchybienia uzasadnienia decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno być wyjaśnione podstawą prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, że taka decyzja jest rozstrzygnięciem miarodajnym i rzetelnym.

Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 79 § 1 i § 2 K.p.a. i art. 81 K.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niemożności uczestnictwa podczas przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz niemożliwości wypowiedzenia się co do tak zebranego przez organ materiału dowodowego przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, mimo że nie występowała w sprawie okoliczność mogąca usprawiedliwić zastosowanie przez organ art. 10 § 2 K.p.a. tj. odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy istniały podstawy zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazali również niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., przyjmując, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości pomimo, iż prawidłowa ocena dowodów nie daje takich podstaw.

Wobec powyższego wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra oraz utrzymanej nią w mocy decyzję Wojewody z [...] listopada 2019 r., ewentualnie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Minister, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W pismach procesowych z 3 maja 2021 r. Skarżący wskazali ponadto, że w dacie 31 grudnia 1998 r. faktyczny przebieg drogi pokrywał się z aktualnym jej stanem na gruncie w dniu dzisiejszym, a także nigdy jakiekolwiek prace polegające na bieżącym utrzymaniu drogi nie były wykonywane w odległości ok 6 metrów od krawędzi asfaltu, ponieważ był to grunt orny wraz z rosnącymi tam lipami. Zaznaczyli, że mimo zgłaszanych próśb o wizję lokalną, przesłuchanie świadków na miejscu, którzy na dzień 31 grudnia 1998 r. żyli, pracowali lub byli właścicielami sąsiednich działek nikt nie chciał ich wysłuchać. Jedynym i niepodważalnym dowodem stała się mapa geodezyjna wykonana wyłącznie na zlecenie Powiatu oraz właściciela i syna sąsiedniej działki nr [...], który w czasie sporządzania mapy pełnił obowiązki radnego na terenie [...] . W związku z powyższym wnieśli o wyrok pozwalający na korektę wykonanej mapy geodezyjnej i utworzenie granicy pasa drogowego równolegle do asfaltu w odległości ok 2-3 metrów od krawędzi asfaltu, a nie skośnie od początku naszej działki [...]. Tak aby rosnące drzewa weszły w pas drogowy plus 0,5 metra poza drzewa, co łącznie wynosi ok 6 metrów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że naruszają one przepisy prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawa z 13 października 1998 r., zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.

Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz

3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

W sprawie bezsporne jest, że właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) i działki nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) była M. K.. M. K. (K.) zmarła [...] sierpnia 2018 r., a spadek po niej nabyli M. K., J. K., M. J., A.K. oraz M. K., na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] października 2018 r., Rep. A nr [...]. Następnie właścicielami przedmiotowych nieruchomości stali się Skarżący na podstawie umowy sprzedaży z [...] listopada 2018 r., Rep. A nr [...], co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej [...] i nr [...], a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowych nieruchomości.

Wskazać ponadto należy, że droga publiczna nr [...] relacji P.- G.-R.-granica województwa – (J.) (nowy nr [...]), w której granicach (w granicach pasa drogowego) miały znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] i nr [...] – zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy rozporządzenia Ministra Komunikacji z [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim, na mocy którego została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich (Dz.U. 1986 nr 30 poz. 151). Droga ta następnie, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową.

O ile zatem zaliczenie ww. drogi do kategorii drogi publicznej jest niesporne, o tyle wątpliwości budzi przebieg granicy nieruchomości zajętej pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władztwa publicznoprawnego. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy dokumentów nie wynika, jaki na dzień 31 grudnia 1998 r. był stan zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władanie publicznoprawne w tej dacie. W ocenie Sądu, ani Wojewoda ani Minister prowadząc postępowanie wyjaśniające co do granic zajętości działki na dzień 31 grudnia 1998 r. nie mogli poprzestać jedynie na znajdującej się w aktach sprawy mapy do regulacji stanu prawnego z wykazem zmian gruntowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego L. G., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2015 r. pod nr [...]. Niewystarczające jest również znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie Starosty O. z [...] lutego 2019 r., który złożył wniosek o wydanie decyzji.

Sąd zwraca uwagę; że wyznaczony przez biegłego geodetę przebieg granic zajęcia działek pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. został zakwestionowany przez J. K. w zakresie działek [...], [...] i [...] już w chwili sporządzania mapy przywołanej przez organy.

Wobec powyższego jak również w świetle znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń świadków, sporządzonych na formularzach przygotowanych przez organ, oświadczenia podmiotu zainteresowanego uzyskaniem prawa własności nieruchomości to jest Powiatu (pismo z 21 lutego 2019 r. a następnie pismo z 20 maja 2019 r.) nie mogą przesądzić o tym, że mapa geodety uprawnionego rzeczywiście obrazuje stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa sporządzona przez geodetę uprawnionego stanowi dokument urzędowy, jednak okoliczność ta nie wyłącza przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. W aktach sprawy znajdują się dowody, które przeczą treści dokumentu urzędowego, a organy dokonując ustaleń faktycznych wyłącznie na podstawie mapy naruszyły art. 80 k.p.a. nakazujący dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że organy nie wyjaśniły z jakich przyczyn treść protokołu przyjęcia granic (i odmowa akceptacji wyznaczonych granic zajęcia działek już w chwili sporządzania mapy.), oświadczenia świadków czy też pismo E. Z. nie mogą być uznane za podważające wartość dowodową mapy.

W aktach sprawy znajdują się oświadczenia M. K., E. K., E. S., K. J. i S. D.(przedłożone przez Skarżących przy piśmie z 12 sierpnia 2019 r.) z których wynika, że działka była w całości uprawiana rolniczo (przez poprzedników prawnych Skarżących jak i przez Skarżących) do skraju pobocza (jezdni utwardzonej), a rosnąca między drzewami trwa była systematycznie wykaszana i wykorzystywana jako pasza dla bydła. Gałęzie zaś rosnących tam drzew były obcinane i uprzątane tak aby nie przeszkadzały w pracach rolniczych. Ponadto Skarżący przy piśmie z 2 czerwca 2019 r. przedłożył do akt sprawy zdjęcia obrazujące stan pobocza (linie wykaszanego pobocza drogi). W aktach sprawy znajduje się też pismo E. Z., w którym wskazuje, że działka jest użytkowana rolniczo do samego asfaltu.

Żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza również stanowiska zawartego w piśmie Starostwa Powiatowego z [...] maja 2019 r., zgodnie z którym fakt zajęcia spornego pas gruntu pod drogę publiczną potwierdza wykonywanie przez podmiot publicznoprawny czynności związanych z utrzymywaniem zieleni.

W konsekwencji niezasadnie przyjęto również, że w sprawie wystąpiła ostatnia z przesłanek wymieniona w art. 73 ust. 1 ustawy, a dotycząca władania gruntem przez gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. Dopóki bowiem nie zostanie wyjaśniona kwestia przebiegu granicy nieruchomości zajętej pod drogę, nieskuteczna będzie argumentacja o władaniu tą działką przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Organy podkreślały, że władanie nieruchomością polega na wykonywaniu czynności związanych z utrzymaniem danego ciągu komunikacyjnego obejmującego nie tylko jezdnię ale również pasa terenu przeznaczonego do ruchu pieszych w ramach którego mogą być umieszczone chodniki, drzewa i krzewy, pobocza i rowy.

Pogląd ten jest oczywiście słuszny, jednak w aktach administracyjnych nie zgromadzono żadnych dowodów potwierdzających by zarządca drogi czy podmiot działający w jego imieniu wykonywał jakiekolwiek czynności w obszarze od krawędzi asfaltu aż poza linię wyznaczoną nasadzeniem lip.

Przedłożona do akt sprawy umowa z [...] zawarta została [...] grudnia 1998 r. i dotyczyła wyłącznie zimowego utrzymania dróg. Jak wynika z oświadczenia K. M., czynności świadczone w ramach umowy obejmowały odśnieżanie i uszarstwianie dróg. Czynności te zgodnie z umową wykonywane były przy wykorzystaniu nośnika średniego, pługu średniego i piaskarki. Czynności te nie obejmowały zatem jakichkolwiek czynności związanych z utrzymaniem terenu leżącego poza liną asfaltu. Natomiast z innych dowodów zgromadzonych w aktach, w tym w szczególności z oświadczeń świadków jak również jak również pisma E. Z. wynika, że to Skarżący i jego poprzednicy zajmowali sporną nieruchomość i wykonywali na niej czynności takiej jak koszenie traw, podcinanie gałęzi czy też oranie.

Zatem ani umowa nr [...], zawarta [...] grudnia 1998 r. ani oświadczenie K. M. z [...] czerwca 2009 r., nie mogą być uznane za dowód potwierdzający sprawowanie władztwa publicznoprawnego nad spornym pasem gruntu. Wynika z nich bowiem jedynie, że objęte nimi czynności ograniczały się tylko do utrzymania stanu nawierzchni drogi w okresie zimy na terenie gminy B.

Wyjaśnić natomiast należy, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, dokumenty geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazujące stan zajęcia przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. (tzw. mapa synchronizacyjna). Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń, organ powinien wydać decyzję, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco umotywować w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Oparcie rozstrzygnięć wyłącznie na dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, prowadzi do uznania, że organy orzekające w sprawie naruszyły wskazany wyżej przepis art. 107 § 3 K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stanął na stanowisku, że kwestia zajętości przedmiotowej działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego. Po wyjaśnieniu powyższego koniecznym będzie z kolei wykazanie faktu władania w tej dacie sporną nieruchomością przez podmiot publicznoprawny. Powyższe oznacza brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy orzekające w sprawie.

W konsekwencji uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2019 r. organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazaną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i ustali, czy w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy, jak również odniesie się do dowodów i okoliczności podnoszonych w toku postępowania przez Skarżącego, skonfrontuje je z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, a następnie wyda decyzję, zaś swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczony na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku,