Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1499/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt VI SA/Wa 1499/04      W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "S." spółka jawna na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia [...] czerwca 2003r. zatrzymano do kontroli samochód [...] należący do S. Ł. i stwierdzono przekroczenie nacisku na drugiej osi pojazdu 20,94kN oraz przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu o 0,60t. Na powyższą okoliczność sporządzono protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu, gdzie w pozycji 9 kierujący pojazdem J. Ł. wpisał uwagę, iż przewożone "worki są standardowane, pojazd nie jest przeładowany".

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zawiadomił S. Ł. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Składając wyjaśnienie z dnia 5 lipca 2003r.

i prosząc o odstąpienie od stosowania wobec niego kary pieniężnej, S. Ł. stwierdził, iż nie wiedział o tym, że jazda samochodem wymaga zezwolenia, nie przypuszczał, że dopuszczalny nacisk osi pojedynczej pojazdu na danej drodze wynosi 100kN i że nie dysponuje mapą informującą o dopuszczalnych normach nacisku osi pojazdu na drogę. Zwrócił organowi uwagę na nieścisłość zapisów protokołu – jeśli bowiem dopuszczalny nacisk wynosił na tej drodze 100kN, to pojazd który jak wynika z protokołu miał nacisk na oś środkową 100,94kN, powinien mieć przekroczenie 0,94kN, a nie jak zapisano w protokole 20,94kN.

Po otrzymaniu od organu kolejnego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, S. Ł. pismem z dnia 21 lipca 2003r. zgłosił szereg zarzutów do przeprowadzonej kontroli pojazdu. Zarzucił, że miejsce, w którym dokonano ważenia, a którego nie określono dokładnie w protokole, nie było należycie przystosowane do celów związanych z ważeniem pojazdu, ponieważ rodzaj nawierzchni był inny od stosowanego na drodze; zastosowane do ważenia wagi statyczne różnie zachowują się na odmiennych rodzajowo podłożach. Kolejnym zarzutem było nieuwzględnienie żądania kierowcy przełożenia wag i ponownego zważenia pojazdu. Dokumenty legalizacyjne wag nie uwzględniają możliwości ich wyeksploatowania poprzez uszkodzenie elementów ważących. Ponadto pomiarów dokonano nierzetelnie, ponieważ odległość między osią pierwszą i drugą wpisana w protokole wynosi 4760mm podczas, gdy w rzeczywistości wynosi ona 4700mm. Nie uwzględniono, iż trzecia oś pojazdu kontrolowanego jest osią podporową mającą zdolność unoszenia się przy zmniejszeniu oddziaływującego na nią nacisku i dlatego dla przeprowadzenia pomiaru konieczne jest jej zastabilizowanie. Przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu może mieć z tym bezpośredni związek. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego pojazdu jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 26000kg. O nierzetelnym sporządzeniu protokołu świadczy również to, że dojechał on do miejsca przeznaczenia, podczas gdy kontrolujący zaznaczyli w protokole, że pojazdu nie dopuszczono do kontynuowania jazdy.

Po złożonych wyjaśnieniach przez osoby przeprowadzające kontrolę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. obciążył S. Ł. kwotą 8160zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 13 ust. 2a i 2b załącznik do ustawy tab. Lp. 5 pkt 5d, lp. 6 pkt 1a, art. 18 ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 515 ze zmianami) oraz § 3 ust.1 pkt c, § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262). W uzasadnieniu faktycznym organ odniósł się do zarzutów zgłoszonych przez S. Ł w trakcie postępowania. Wyjaśnił, że w kontrolowanym pojeździe odległość między osią nr 2 i osią nr 3 wynosiła 1,36m w związku z tym, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 4 powołanego w komparycji decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury obie osie są osiami składowymi. Zgodnie z § 5 ust. 5 pkt 4 cyt. rozporządzenia nacisk osi składowej pojazdu nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30m - 80kN. Tak więc ponieważ kontrola wykazała, że nacisk osi drugiej wynosi 100,94kN oznaczało to przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 20,94kN. Poza tym organ stwierdził, że parametry pojazdu określone w dowodzie rejestracyjnym nie stanowią jedynego dokumentu określającego parametry techniczne pojazdu dopuszczonego do ruchu. Pojazd powinien spełniać wszystkie parametry zawarte w przywołanych już przepisach i zgodnie z nimi dopuszczalna masa całkowita pojazdu trzyosiowego, a takim był kontrolowany pojazd, nie może przekraczać 24t. Ponieważ ważenie wykazało 24,6t. pojazd miał przekroczoną dopuszczalną masę całkowitą o 0,6t.. Ważenia dokonano na wagach posiadających aktualne dokumenty legalizacyjne wydane przez Prezesa GUM, które zostały okazane kierowcy. Od wyniku wagi odjęto wartość równą 200kg dla jednej osi oraz 2% wartości wskazanej przez miernik wagi. W oparciu o to odmowa ponownego ważenia była w pełni uzasadniona, powtórne ważenie mogło zostać dokonane po przeładowaniu pojazdu, czego przewoźnik nie uczynił. Stanowisko ważenia jest oznakowane na nawierzchni w sposób trwały oraz spełnia wszystkie wymagania w tym zakresie, posiada więc także utwardzoną

i równą nawierzchnię. Kierowcy okazano "Protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu", z którego wynikało, że pochylenie podłużne nawierzchni na obszarze ważenia nie przekracza 1%, a pochylenie poprzeczne – 2%. W protokole oznaczono ponadto dokładnie miejsce, w którym znajduje się stanowisko ważenia przez podanie miejscowości oraz kilometra odcinka drogi; dodatkowo w Protokole z pomiarów pochylenia terenu, który okazano kierowcy jest szkic określający szczegółową lokalizację punktu ważenia na Bazie Materiałowej w miejscowości W. Podnoszona przez stronę postępowania okoliczność błędnego pomiaru rozstawu między pierwszą osią a drugą, nie została poparta przez stronę żadnymi dowodami oraz nie ma wpływu na wynik kontroli ani wysokość kary pieniężnej.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. Ł., zwany dalej skarżącym, podtrzymał w całości swoje zastrzeżenia i argumenty. Podkreślił, że całkowicie błędne jest przekonanie organu, iż odległość pomiędzy osią drugą i trzecią wynosiła 1,36m, ponieważ faktycznie wynosi ona 1,355mm, na dowód czego załączył rysunek techniczny typu samochodu, który posiada, a który był kontrolowany. Fakt ten potwierdza, że pomiary dokonane zostały nierzetelnie. Zarzucił, że organ nie odniósł się do argumentów skarżącego związanych z charakterem trzeciej – podporowej osi pojazdu. Co do masy całkowitej pojazdu nie ma żadnych podstaw aby kwestionować zapisy dowodu rejestracyjnego pojazdu, które stanowią prawomocną decyzję administracyjną. Zarzucił organowi, że nie ustosunkował się w żaden sposób do zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia 21 lipca 2003r. wniosku o przeprowadzenie oględzin z terenu, na którym dokonano ważenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych

i Autostrad utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną. W podstawie prawnej decyzji przywołał przepisy powołane w decyzji zaskarżonej, a wobec zmiany przepisów ustawy o drogach publicznych dodatkowo powołał się na art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 200, poz. 1953), mocą którego do postępowań wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ ponownie rozpatrując sprawę skontrolował orzeczenie wydane [...] listopada 2003r. i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia oględzin w miejscu ważenia organ stwierdził, że organ wydając zaskarżoną decyzję słusznie uznał, iż na okoliczność prawidłowości urządzenia tego stanowiska przedstawiono stronie kompletne dokumenty, nieuzasadnione było więc dokonywanie kontroli miejsca, które w pełni odpowiadało parametrom. Co do zarzutu niedokładnego zmierzenia odległości pomiędzy osią pierwszą a drugą, organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury rozstaw osi w pojeździe podaje się w metrach, z dokładnością dwóch miejsc po przecinku. Nie ma więc sprzeczności w zapisie protokołu – 1,36m z tym, co podał skarżący – 1355mm. Aby podać wartość z dokładnością dwóch miejsc po przecinku, należało zastosować prawa matematyczne i zaokrąglić wynik pomiaru 1355mm na 1,36m.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżący S. Ł. domagał się uchylenia wydanej dnia [...] lipca 2004r. przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad decyzji, której zarzucił niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z pominięciem słusznego interesu strony, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w efekcie uwzględnienie tylko tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść skarżącego, naruszenie ustawowych warunków przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz wybiórcze podejście do kwestii uznania czy okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że decyzja wydana [...] listopada 2003r. naruszała przepisy art. 7, 8, 9, 68 § 1 i § 2, 77 § 1 i 80 Kpa. a decyzja zaskarżona zamiast usunąć te błędy tylko je usankcjonowała. Kierowca złożył na protokole swój podpis lecz nie oznacza to, że brał udział w czynnościach kontrolnych, ponieważ nie został pouczony w jakim charakterze występuje. Twierdzenia organu, że pojazd jest trzyosiowy są chybione, bowiem jest to pojazd dwuosiowy z trzecią osią podporową, a pojazd posiada dopuszczalną masę całkowitą 26t.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na to, że kontrola przeprowadzona była bez udziału kierowcy. Ponadto, gdy idzie o liczbę osi pojazdu, to kontrolowany pojazd posiadał trzy osie bez względu na to jakie spełniają funkcje. Co do zarzutu nieprzeprowadzenia oględzin w miejscu ważenia, organ może takie żądanie uwzględnić, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie swych twierdzeń, zaś organ uznając podnoszoną okoliczność za wyjaśnioną nie przychylił się do wniosku o dokonanie oględzin miejsca ważenia. Nie naruszono też art. 79 Kpa. ponieważ skarżący nie powoływał nowych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa materialnego czy procesowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami), który to przepis znajdował w sprawie zastosowanie, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie

z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczanie opłat,

o których mowa w ust. 2 pkt 4 pobiera się kary pieniężne. Ich wysokość określona została, zgodnie z ust. 2b cyt. artykułu, w załączniku do ustawy. Skarżący nie zarzucił organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, koncentrując się na licznych, jak stwierdził, naruszeniach przez organ prawa procesowego.

Sąd nie podzielił argumentów skarżącego przedstawionych

w skardze. Przede wszystkim uwagę Sądu zwrócił fakt, iż skarżący nie przedstawił organowi właściwie żadnych zarzutów po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania i wezwaniu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżący, prosząc organ o odstąpienie od stosowania wobec niego kary pieniężnej, ograniczył się do zwrócenia uwagi organu na nieścisłość co do wielkości przekroczonego nacisku na środkową oś, która według niego powinna wynosić 0,94kN, a nie 20,94kN. Dopiero po otrzymaniu od organu kolejnego zawiadomienia

o kontynuowaniu postępowania w przedmiocie ukarania karą pieniężną, skarżący wystąpił z zarzutami: niedokładnego oznaczenia i wadliwością nawierzchni miejsca ważenia, wnosząc o dokonanie oględzin, wyeksploatowania wag i związaną z tym niezgodnością danych ważenia, niedokładność pomiarów, pominięcie faktu, iż pojazd jest dwuosiowy oraz zlekceważenie danych dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu uwidocznionej w dokumencie rejestracyjnym pojazdu. Tego rodzaju działanie skarżącego każe przypuszczać, iż składając pierwsze wyjaśnienie nie precyzował zarzutów, bo nie było takich okoliczności, które można było kwestionować, albo skarżący nie chciał zgłaszać zarzutów jeśli rzeczywiście były do tego podstawy, ponieważ zakładał, że organ odstąpi od postępowania. W takim stanie faktycznym tj. dwóch krańcowo różnych wyjaśnień skarżącego, zarzuty skargi, a wcześniej zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydają się mało wiarygodne.

Dokumentem podstawowym dla ukarania skarżącego za przejazd pojazdem nienormatywnym były ustalenia spisanego, w wyniku przeprowadzonej kontroli, protokołu. Brak jest w nim jakichkolwiek śladów, że prowadzący kontrolowany pojazd kierowca nie uczestniczył

w czynnościach kontrolnych, jak twierdzi skarżący. Taki wniosek mógłby nasuwać się, gdyby protokół nie został podpisany lub gdyby kontrolujący stwierdzili, że kierowca z jakiegoś powodu nie brał udziału w takich czynnościach czy wreszcie gdyby kierowca odmówił podpisania protokołu z uwagi na odsunięcie go od czynności kontrolnych. Jednak kierowca protokół podpisał i zgłosił zastrzeżenie o treści nie pokrywającej się z zarzutem skargi, że w kontroli nie uczestniczył. Brak jest również uwagi kierowcy o nierówności terenu, a jedyna uwaga to stwierdzenie, iż przewożone worki są standardowe i nie ma przeładowania pojazdu.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że miejsce ważenia nie było określone w protokole w sposób wystarczająco dokładny, bowiem dane podane w tym dokumencie w pkt a) i b) są wystarczające dla precyzyjnego wręcz zidentyfikowania miejsca przeprowadzenia kontroli, co zresztą zauważył organ w zaskarżonej decyzji. Co się zaś tyczy zarzutu nierównej i innej rodzajowo nawierzchni mającej wpływ na wynik ważenia, to zarzut skarżącego nie znalazł poparcia w żadnym dowodzie prze niego przedstawionym. Dlatego też przedstawiony kierowcy do wglądu "Protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów", do którego skarżący miał dostęp w trakcie postępowania administracyjnego, mógł być dla organu wystarczającą podstawą dla uznania, że teren na którym dokonano ważenia odpowiadał warunkom do dokonania takiej czynności i w związku z tym podstawa do nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie oględzin stanowiska ważenia. Z przepisu art. 85 Kpa. stanowiącego, że organ administracji może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny wynika, że to organowi ustawodawca pozostawił swobodę oceny, czy dokonanie oględzin jest potrzebne i celowe. Oceny tej organ dokonuje z uwzględnieniem naczelnej zasady postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Gdyby wskutek nieuwzględnienia wniosku strony postępowania mogło dojść do nieustalenia stanu faktycznego w całości lub części organ obowiązany jest wnioskowaną czynność przeprowadzić. W rozpatrywanej sprawie takiego zagrożenia nie było, ponieważ jak to już wyżej Sąd zauważył, teren, na który dokonywano ważenia pojazdu posiadał dokument pomiarów, czego skarżący nie zakwestionował. Skarżący nie podważył także prawidłowości danych określonych w/w protokołem.

Co do zarzutu ewentualnego wyeksploatowania wag i związanych z tym niedokładnych wyników ważenia, podkreślenia wymaga, że aktualny dokument legalizacji wag świadczy o tym, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne określone we właściwych przepisach – art. 4 pkt 13) ustawy z dnia 11 maja 2001r. Prawo o miarach ( Dz. U. nr 63, poz. 636). Przyznaje to sam skarżący, stwierdzając że dokument legalizacyjny potwierdza jedynie fakt, iż w dniu legalizacji waga spełniała określone prawem parametry (wyjaśnienie z dnia 21 lipca 2003r. oraz str. 3 skargi). Spełnianie przez wagę wymogów określonych w stosownych przepisach, o czym stanowi cyt. przepis, może oznaczać wyłącznie wagę sprawną technicznie, zaś uzasadnione wątpliwości osoby obecnej przy kontroli co do sprawności przyrządów ważących powinny być już zgłoszone w czasie kontroli.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów dot. liczby osi pojazdu i nieuwzględnienia przez organ dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu określonej w dowodzie rejestracyjnym, to należy stwierdzić, że wszystkie zostały w sposób przekonujący przez organ wyjaśnione i nie wzbudziły wątpliwości Sądu.

Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu - otrzymał protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu, zawiadamiano go o kolejnych stadiach postępowania i wzywano do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wadliwość działania organu dotyczy nierozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonalności decyzji, lecz jest to naruszenie prawa procesowego nie mające wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.