Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 572/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72  ust. 1  pkt 2 i  ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Marszałek Województwa K. – P. (zwany dalej Marszałkiem) na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm., w skrócie "u.k.p.") unieważnił praktyczny egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B z dnia [...] października 2015 r. przeprowadzony z W. K..

Egzaminatorem przeprowadzającym ów egzamin był skarżący L. C..

W decyzji organ, na podstawie opinii upoważnionego egzaminatora oraz nagrania jakiego dokonano w pojeździe egzaminacyjnym ustalił, że w trakcie egzaminu, po sprawdzeniu stanu technicznego wybranych losowo elementów pojazdu odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu drogowego, egzaminowany przystąpił do wykonywania zadań na placu manewrowym. Egzaminator nakazał wykonanie zadania drugiego – jazda pasem ruchu do przodu na stanowisko zwracając uwagę egzaminowanemu: "proszę pamiętać, że jest to droga, wszystkie przygotowania jak na drodze publicznej". Zdający wykonał poprawnie zadanie nr [...]. Egzaminator ocenił, że wszystko byłoby dobrze, ale zdający nie był przygotowany do jazdy i nakazał wykonanie drugiej próby. Podczas drugiej próby egzaminator ogłosił najechanie na pachołek i przerwał egzamin.

Organ podniósł, że zgodnie z § 27 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2012 r. poz. 995 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami") podczas części praktycznej egzaminu państwowego na placu manewrowym zadania egzaminacyjne powinny być wykonywane w kolejności określonej w tabeli nr [...] albo 5 załącznika nr [...] do rozporządzenia. Dla kategorii B prawa jazdy tabela nr [...] przewiduje następującą kolejność realizacji zadań egzaminacyjnych: 1 przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy, 2. ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu. Organ podniósł, że tabela nr [...] załącznika nr [...] rozporządzenia w pozycji zadania 1 z tabeli nr [...] w punkcie 2 wyraźnie wskazuje, że "włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym" jest integralną częścią tego właśnie zadania. Zadanie nr [...] w żadnym punkcie nie wskazuje możliwości włączenie odpowiednich świateł.

W rezultacie organ uznał, że egzaminator popełnił błąd dopuszczając osobę zdającą do wykonania zadania nr [...]. Nie miał również prawa dopuścić do wykonania drugiej próby, dlatego, że nie zostało poprawnie zrealizowane zadanie nr [...]. Ponadto egzaminator dopuścił się zatajenia poprawnej próby zadania nr [...] w arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego poprzez niewpisanie do ww. arkusza. W arkuszu widnieje również pozytywna ocena wykonania zadania nr [...], którego egzaminator nie zrealizował.

Wskazane naruszenia zdaniem organu miały wpływ na wynik egzaminu, a egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy tj. art. 66 ust. 1 pkt 4a i ust. 2 pkt 2 u.k.p.

Odwołując się skarżący zarzucił naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 52 ust. 2 u.k.p. poprzez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do zakończenia części praktycznej egzaminu przeprowadzonego z W. K., podczas gdy zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza zasadność zakończenia egzaminu; skarżący zarzucił także naruszenia art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Odwołujący podniósł, że najechanie na pachołek przez egzaminowanego podczas części praktycznej egzaminu w czasie wykonywania zadania na placu manewrowym skutkować musiało przerwaniem egzaminu. Odwołujący podniósł ponadto, że zadanie nr [...] zostało zrealizowane dopiero w drugiej próbie, tj. po wymaganym włączeniu przez kierującego świateł mijania. W tej sytuacji łączenie przez organ wykonania zadania 1 z zadaniem 2 jest oczywistym błędem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium uznało, że skarżący naruszył przepisy § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 27 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz poz. 1 pkt 2 in fine tabeli nr [...] załącznika nr [...], poz. 2, poz. 1 tabeli nr [...] załącznika nr [...], poz. 2 tabeli nr [...] załącznika nr [...] do rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazane przepisy rozporządzenia zostały przez skarżącego, gdyż:

1) egzaminator nie poinformował osoby egzaminowanej o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego nr [...] (niewłączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym);

2) egzaminator naruszył kolejność wykonywania zadań egzaminacyjnych (wydanie polecenia wykonania zadania nr [...] pomimo niewykonania w sposób prawidłowy zadania nr [...]);

3) egzaminator wydał polecenie powtórnego wykonania zadania nr [...], pomimo że osoba egzaminowana wykonała je w sposób zgodny z kryteriami wskazanymi w kolumnie 3 poz. 2 tabeli 4 załącznika nr [...] do ww. rozporządzenia.

Kolegium podniosło, że egzaminator nie powinien był dopuścić do wykonania zadania nr [...] skoro egzaminowany nie wykonał w całości zadania nr [...] poprzez niewłączenie świateł mijania. Egzaminator wydał tym samym polecenie wykonania zadnia egzaminacyjnego w sposób sprzeczny z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego. Jazda na drodze publicznej bez włączonych świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym jest sprzeczna z przepisem art. 51 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem Kolegium w powyższej sytuacji przed wykonaniem zadania nr [...] egzaminator powinien był poinformować egzaminowanego o nieprawidłowo wykonanym zadaniu nr 1 i polecić wykonać je po raz drugi. Błędne było wskazanie błędu w wykonaniu zadania nr [...] skoro tym błędem był element z zadania nr [...]. W następstwie takiego działania odwołującego niepotrzebne było wykonane ponownie zadania nr [...]. Ponownie powinno zostać wykonane zadanie nr [...].

Kolegium podkreśliło, że niewątpliwie w trakcie wykonywania zadania nr [...] światła powinny być włączone. Jednak aby sytuację braku włączonych świateł potraktować jako błąd w tym zadaniu egzaminowany musiałby poprawnie wykonać zadanie nr [...] tj. włączyć światła, a następnie je wyłączyć podczas wykonywania zadania nr [...]. W analizowanej sytuacji całkowicie niepotrzebne było wydanie polecenia powtórnego wykonania zadania nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że jest to zadanie trudniejsze niż zadanie nr [...]. W ten sposób egzaminator, wbrew przepisom rozporządzenia, naraził osobę egzaminowaną na zbędne wykonanie zadania, które zostało już prawidłowo wykonane.

Odnosząc się do odwołania Kolegium podkreśliło, że ani organ I instancji, ani obecnie organ odwoławczy nie analizowały prawidłowości przerwania egzaminu w związku z najechaniem przez egzaminowanego na słupek, gdyż to wcześniejsze zachowania egzaminującego były przyczyną unieważnienia egzaminu państwowego. To nie organ I instancji "połączył" wykonanie zadania nr [...] z zadaniem nr [...], a uczynił to odwołujący, stwierdzając naruszenie wykonania elementu z zadania nr [...] podczas wykonywania zadnia nr [...].

Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do wydania decyzji. Sam stan faktyczny jest niesporny, sporna jest jedynie prawidłowość zachowania egzaminatora.

Kolegium uznało, że w postępowaniu przed organ I instancji doszło do naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 7 i 8 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się w wyznaczonym siedmiodniowym terminie w kwestii istnienia po jego stronie ważnego interesu prawnego w uzyskaniu kopii nagrania z egzaminu (wezwanie organu I instancji w tym względzie było zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. doręczonym skarżącemu [...] stycznia 2016 r., podczas gdy decyzja została wydana [...] stycznia 2016 r.). Uchybienie to jednak zdaniem Kolegium nie miało wpływu na wynik sprawy, jako że stan faktyczny jest bezsporny.

Zdaniem Kolegium także nieprzeprowadzenie dowodu z wyjaśnień skarżącego nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Swoje wyjaśnienia skarżący zawarł w odwołaniu i na ich podstawie Kolegium nie dopatrzyło się zaistnienia takich okoliczności, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa odwołującego z dnia [...] listopada 2015r. zawierająca jego stanowisko.

Kolegium zgodziło się z zarzutem odwołującego, że organ I instancji że nie miał podstaw do wydania decyzji na podstawie opinii upoważnionego egzaminatora, której to opinii przepisy u.k.p. nie przewidują. W tym względzie Kolegium podniosło jednakże, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stanowisko wyrażone w sprawie przez osobę posiadającą uprawnienia egzaminatora mogło być pomocne przy rozstrzyganiu sprawy; ocena takiej osoby winna zwiększać przekonanie stron co do słuszności decyzji organu.

Podsumowując organ stwierdził, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynika. Przez pojęcie "ustawa" użyte w tym przepisie należy rozumieć także rozporządzenie wydane na podstawie ustawy a dotyczące przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy.

W skardze do sądu administracyjnego L. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., § 27 pkt 1, 3 i 6 poz. 1 i 2 tabeli nr [...], poz. 1 pkt 2 tabeli nr [...] załącznika nr [...] do rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 12 ust. 2, ust. 3 pkt 2 w związku z poz. 2 tabeli nr 2 i pkt 6 tabeli nr [...] ww. rozporządzenia – poprzez dokonanie nieuprawnionej interpretacji wskazanych przepisów polegającej na uznaniu, że praktyczny egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B został przeprowadzony przez skarżącego z naruszeniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami w sytuacji, gdy skarżący nie tylko, że poprawnie go przeprowadził, ale nie naruszył żadnego przepisu tej ustawy w taki sposób, aby ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, a przerwanie praktycznego egzaminu było uzasadnione z uwagi na najechanie na pachołek podczas wykonywania zadania egzaminacyjnego "ruszanie z miejsca oraz jazda pasem do przodu i do tyłu"

2) naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z należytą starannością i bez wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz dokonanie nierzetelnej oceny dowodu w postaci płyty DVD z utrwalonym przebiegiem egzaminu a także utrudnienie przez organy obu instancji dostępu do tego środka dowodowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że aby doszło do unieważnienia egzaminu w oparciu o art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. muszą być spełnione dwie przesłanki tj.: naruszenie przez egzaminatora przepisu ustawy i wpływ naruszenia na wynik egzaminu. Decyzje organów tego warunku nie spełniają. Zdaniem organu egzaminator popełnił błąd dopuszczając egzaminowanego do wykonania zadania nr [...] (ruszanie z miejsca oraz jazda pasem do przodu i do tyłu) i przystąpił ponownie do zadania nr [...] (przygotowanie do jazdy), co zdaniem obu organów miało wpływ na wynik egzaminu. Skarżący podkreślił, że najechanie na pachołek podczas części praktycznej egzaminu musiało skutkować jego przerwaniem. Natomiast wykonanie zadania nr [...] zostało zrealizowane w drugiej próbie tj. po wymaganym włączeniu przez kierującego świateł mijania.

Skarżący podniósł, że organy obu instancji, w ślad za "uprawnionym egzaminatorem" dokonały oceny niewłaściwego zadania. Oceniły one bowiem zadanie nr [...], a powinny ocenić zadanie nr [...]. Ponadto zarówno "uprawniony egzaminator" jak i oba organy orzekające nie mają dostatecznej wiedzy specjalistycznej na najwyższym zawodowym poziomie. W tej kwestii skarżący powołał się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 stycznia 2012 r. (sygn. akt III SA/Łd 992/11). Podniósł, że "uprawniony egzaminator" stosownie do art. 68 ust. 2 u.k.p. ma przedstawić tylko informację co do przebiegu zdarzenia, a ta w ocenie skarżącego jest niepełna, ponieważ nie zawiera w pełni opisu zdarzenia oraz zawiera ocenę zachowania egzaminatora, do czego ww. przepis nie upoważnia. Z kolei marszałek województwa nie dokonuje oceny prawnej i faktycznej występujących zdarzeń osobiście. W przepisach prawa brak jest przepisów wskazujących, że osoba dokonująca takich ustaleń winna spełniać jakieś specjalne wymogi. Z tego co wiadomo skarżącemu osoba oceniająca pracę egzaminatora i oceniająca w imieniu Marszałka nie posiada żadnych specjalnych uprawnień. Zatem organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji przy ocenie spornego wydarzenia powinny oprzeć się na osobie, która posiada takie wiadomości specjalne.

Powołując się na ww. wyrok WSA w Łodzi skarżący podniósł, że co do przebiegu egzaminu istotna jest wyłącznie ocena egzaminatora, której organ nadzoru nie może kwestionować.

Ponadto Kolegium pominęło całkowicie, że organ I instancji uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z kluczowym dowodem w sprawie tj. zapisem egzaminu na płycie DVD. Płytę tę przekazano skarżącemu dopiero po zakończeniu postępowania przed organem I instancji. Skarżący zatem nie tylko nie był w stanie stwierdzić, czy organy obu instancji dysponowały tym samym środkiem dowodowym, jakim otrzymał skarżący, ale także skarżący nie miał możliwości przeprowadzenia dowodu w postaci prywatnej opinii rzeczoznawcy do spraw ruchu drogowego przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił także, że organ nie zbadał, czy użyte w sprawie urządzenie do rejestracji obrazu i dźwięku posiada odpowiednią akredytację, a według jego wiedzy takiej akredytacji brak. Obowiązek akredytacji wynika zaś z art. 54a ust. 2 u.k.p. oraz z § 10 ust 3 i poz. 16 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 poz. 305).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ("u.k.p.") oraz przepisy obowiązującego w momencie przeprowadzenia egzaminu praktycznego rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

Jak wynika z treści art. 56 ust. 2 u.k.p. przeprowadzenie egzaminu na prawo jazdy ustawodawca powierzył egzaminatorowi zatrudnionemu przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.

Z treści art. 67 rozdziału 11 u.k.p. ("Nadzór nad sprawdzaniem kwalifikacji") wynika, że nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje marszałek województwa. Nadzór ten obejmuje także unieważnianie egzaminu (art. 67 ust. 1 pkt 4).

W przedmiotowej sprawie podstawą unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego z dnia [...] czerwca 2015 r. był art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., co wiązało się ze stwierdzeniem, że egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Zgodnie z jego treścią marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Interpretując ten przepis należy odwołać się do poglądów, które wypowiadały sądy administracyjne na tle obecnie uchylonych przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchy drogowym, regulujących kwestie przeprowadzania egzaminów kandydatów na kierowców, w szczególności art. 112 tej ustawy, który – podobnie jak wyżej wskazany art. 72 u.k.p., regulował kwestię unieważnienia egzaminu państwowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 992/11 wraz ze wskazanym tam orzecznictwem, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz LEX nr 1114236). Należy podzielić wypowiadany także w uprzednim stanie prawnym (na tle art. 112 Prawa o ruchu drogowym) pogląd, że z "przepisami ustawy" o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., regulującymi przeprowadzenie egzaminu nie należy utożsamiać wprost przepisów ruchu drogowego, do których stosować muszą się osoby kierujące pojazdem i których znajomością i umiejętnością zastosowania mają wykazać się kandydaci na kierowców. Przepisy regulujące przeprowadzanie egzaminów na prawo jazdy to przepisy, które określają jakie podmioty są upoważnione do organizowania egzaminów i wymagania jakie muszą one spełniać. Określają kto może być egzaminatorem i jakie wymagania musi spełniać, wskazują też warunki przystąpienia do egzaminu przez kandydata na kierowcę, a następnie warunki, tryb i zasady jego przeprowadzania (por. ww. wyrok WSA w Łodzi). Takimi przepisami są zarówno przepisy ustawy o kierujących pojazdami jak też wydanego na jego podstawie rozporządzenia.

Jak wynika z ustawy o kierujących pojazdami, sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami odbywa się w formie egzaminu składającego się z części teoretycznej i praktycznej (art. 51 u.k.p.), którego szczegółowe warunki i tryb przeprowadzenia określało (w momencie przeprowadzenia przedmiotowego egzaminu) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Egzamin państwowy przeprowadza egzaminator zatrudniony przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 56 ust. 2 u.k.p.). W przypadku egzaminu dla prawa jazdy kategorii B część praktyczna egzaminu polega na wykonaniu na placu manewrom zadań określonych w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia – zgodnie z techniką kierowania pojazdem i kryteriami określonymi w tabeli nr 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz na wykonaniu w ruchu drogowym zadań egzaminacyjnych obejmujących co najmniej zadania określone w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia - zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem, w czasie nie krótszym niż określono w tabeli nr 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia (por. § 23 ust. 1 rozporządzenia).

Egzamin na prawo jazdy będzie zatem ważny tylko wtedy, gdy został przeprowadzony z zachowaniem powyższych przepisów, a więc, gdy kandydat na kierowcę wykonał wszystkie wymagane zadania egzaminacyjne i wykazał się w trakcie ich wykonywania wystarczającymi umiejętnościami, gdy chodzi o panowanie nad pojazdem, znajomością i umiejętnością stosowania przepisów ruchu drogowego, w konkretnych sytuacjach na drodze.

Jak wynika z treści § 27 i 28 rozporządzenia, ocena poprawności wykonania zadań egzaminacyjnych należy do egzaminatora.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na zakresu uprawnień egzaminatorów i zakresu kompetencji organu nadzoru. Jak wynika z powyższych rozważań ocena przebiegu egzaminu i zachowania osoby egzaminowanej w ruchu drogowym, pozostawiona została przez ustawodawcę egzaminatorowi – za wyjątkiem zaistnienia sytuacji określonych w art. 52 ust. 2 u.k.p. O tym, kto przeprowadza egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje osoby ubiegającej się o prawo jazdy ustawodawca przesądził w cytowanym wyżej art. 56 ust. 2 u.k.p. Egzamin przeprowadza egzaminator zatrudniony przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego na podstawie umowy o pracę. Oznacza to, że tylko i wyłącznie egzaminator jest uprawniony do przeprowadzenia egzaminu i dokonywania oceny jego wyników. W rozdziale 10 ("Egzaminatorzy i inne osoby dokonujące sprawdzenia kwalifikacji") ustawy określone zostały wymagania, jakie musi spełnić osoba, aby uzyskać wpis do ewidencji egzaminatorów, prowadzony przez marszałka województwa (art. 58 ust. 1 ustawy). Wysokie wymagania, jakie muszą być spełnione, aby uzyskać wpis na listę egzaminatorów, mają stanowić gwarancję należytego wykonywania przez egzaminatora jego obowiązków.

Jednakże czym innym jest ocena, czy egzaminator prawidłowo ocenił poprawność wykonania zadań przez egzaminowanego, a czym innym ocena, czy sam egzaminator przeprowadził egzamin zgodnie z przepisami prawa regulującymi sposób przeprowadzenia egzaminu – niezależnie od tych zachowań egzaminowanego, które podlegają ocenie z uwzględnieniem przepisów Prawa ruchu drogowego. Dokonując ocen w drugim z wymienionych przypadków organ nadzoru nie wchodzi w sferę zastrzeżoną wyłącznie dla egzaminatora.

Sąd stwierdził, że taka sytuacja zaistniała w kontrolowanej sprawie.

Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym egzaminowany, po nakazaniu przez egzaminatora wykonania zadania 2 ("ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu") dokonał przejazdu wytyczonym słupkami (pachołkami) torem jazdy bez włączonych świateł pojazdu. W czasie przejazdu nie potrącił żadnego ze słupków wyznaczających pas ruchu. Po zakończeniu przejazdu egzaminator stwierdził, że pojazd nie miał włączonych świateł. Egzaminowany włączył światła i dokonał drugiego przejazdu. W trakcie ponownego przejazdu egzaminowany najechał na pachołek.

Te fakty są bezsporne pomiędzy stronami.

Organ nie kwestionuje także oceny egzaminatora, że wystąpił błąd polegający na braku włączenia przez egzaminowanego świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym.

Istota sporu leży natomiast w rozstrzygnięciu gdzie są granice poszczególnych zadań egzaminacyjnych i w jakim momencie powinna nastąpić ocena, czy dane zadanie zostało wykonane.

Słusznie Kolegium wskazało na przepisy § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 27 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, z których wynika, że egzamin praktyczny polega na wykonaniu określonych zadań w określonej kolejności. W rozporządzeniu wskazano zarówno na czym polega każde z zadań jak też określono jaka powinna być kolejność zadań (w przypadku egzaminu na prawo jazdy kategorii B – w tabeli nr [...] załącznika nr [...] do rozporządzenia). Słusznie też Kolegium wskazało na przepis § 27 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którym egzaminator informuje osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego (...) informuje osobę egzaminowaną o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że każde zadanie powinno być oceniane jako wyodrębniona całość, mająca określony początek i koniec. Zakończenie zadania jest bowiem momentem, w którym możliwa jest jego ocena, w tym ocena, iż zadanie zostało wykonane nieprawidłowo i wymaga powtórzenia. Ponadto – skoro zadania mają być wykonywane w określonej przez prawodawcę kolejności, to należy uznać, że przejście do wykonania następnego zadania nie jest możliwe bez poprawnego wykonania zadania wcześniejszego.

Jak wyżej wskazano – w rozporządzeniu, w tabeli 4 załącznika nr [...] zostały też określone kryteria oceny w ramach poszczególnych zadań. To, czy zadanie zostało wykonane przez egzaminowanego pod kątem określonego w tabeli kryterium należy do sfery oceny egzaminatora. Sfery tej nie narusza jednakże stwierdzenie, że przy ocenie wykonania danego zadania egzaminator nie zastosował określonego kryterium. Dokonując tego rodzaju oceny organ nadzoru nie ocenia wykonania zadania przez egzaminowanego, lecz ocenia, czy egzaminator przeprowadził egzamin zgodnie z zasadami wykonywania egzaminu określonymi przez prawodawcę.

W pozycji 1 tabeli 4 załącznika nr [...] do ww. rozporządzenia, w kolumnie 3 tabeli zostały określone kryteria oceny zadania z poz. 1 tabeli nr [...] załącznika nr [...] do rozporządzenia. M.in. w punkcie 2 wskazano jako kryterium "właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się, że drzwi pojazdu są zamknięte, włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym". Sprawdzenie, czy egzaminowany włączył w pojeździe światła odpowiednie do jazdy w ruchu drogowym należy zatem do oceny dokonywanej w ramach oceny zadania 1 z tabeli nr [...]. Stwierdzenie przez egzaminatora, że takie światła nie są włączone powinno skutkować poinformowaniem o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego i powtórzeniem zadania. Dopiero o ile po powtórnym wykonaniu zadania nr [...] zostanie ono wykonane prawidłowo (w tym zostaną włączone przez egzaminowanego światła odpowiednie do jazdy w ruchu drogowym) możliwe jest rozpoczęcie wykonywania zadania nr [...]. Innymi słowy – dopóty światła nie zostaną włączone, egzaminator nie może nakazać rozpoczęcia zadania nr [...]. Jeżeli pomimo braku włączenia świateł egzaminator nakazuje wykonać zadanie nr [...], to oznacza nie tylko błąd egzaminowanego, ale przede wszystkim błąd egzaminatora polegający na naruszeniu przepisów rozporządzenia określających sposób przeprowadzenia egzaminu. Słusznie zauważa Kolegium, iż inaczej należałoby oceniać sytuację, gdyby światła zostały wyłączone podczas wykonywania zadania nr [...] tj. w sytuacji kiedy po zakończeniu zadania nr [...], w momencie oceny tegoż zadania przez egzaminatora światła byłyby włączone, a dopiero później zostały wyłączone przez egzaminowanego. W takim przypadku mielibyśmy do czynienia z błędem wyłącznie po stronie egzaminowanego, który winien być oceniony w ramach oceny zadania nr [...].

W przedmiotowej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, że skarżący (egzaminator) stwierdził brak włączonych świateł pojazdu dopiero w momencie, kiedy egzaminowany wykonał poprawnie przejazd do przodu i do tyłu wyznaczonym pasem ruchu (zadanie nr [...]). Światła nie zostały jednakże wyłączone po nakazaniu przez egzaminatora wykonania zadania nr [...]; były wyłączone już w momencie zakończenia zadania nr [...]. Słuszna jest zatem ocena organu, iż w takim przypadku należało stwierdzić błędne wykonanie zadania nr 1 i nakazać jego powtórzenie. Nakazanie w tym przypadku powtórnego wykonania zadania nr [...] (które – poza brakiem włączonych świateł zostało wykonane prawidłowo) było w istocie przerzuceniem ciężaru błędu dokonanego przez egzaminatora na egzaminowanego. To egzaminator, a nie egzaminowany, odpowiada za zachowanie kolejności wykonywania zadań w trakcie egzaminu. Jeżeli zatem dokonał naruszenia kolejności zadań, winien postąpić w taki sposób, aby ocenić wykonanie poszczególnych zadań pomijając te okoliczności, który były następstwem błędu egzaminatora. Słusznie Kolegium wskazało, że w przedmiotowym przypadku powinno to oznaczać uznanie, iż zadanie 2 zostało wykonane w pierwszej próbie, zaś okoliczność braku włączonych świateł powinna skutkować stwierdzeniem nieprawidłowego wykonania zadania 1 i nakazaniem jego powtórzenia.

W rezultacie za zgodną z prawem należy uznać ocenę Kolegium, iż skarżący przeprowadził egzamin niezgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z poz. 1 pkt 2 in fine tabeli nr [...] załącznika nr [...] rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz § 27 pkt 1 w związku z poz. 1 i 2 tabeli nr [...] załącznika nr [...]§ 27 pkt 3 zd. po średniku i pkt 6 zdaniem przed średnikiem ww. rozporządzenia, co miało wpływ na wynik egzaminu, gdyż egzaminator nakazał powtórzenie zadania nr [...], pomimo że w zaistniałej sytuacji zostało one poprawnie wykonane za pierwszym razem, i nie dał egzaminowanemu możliwości powtórnego wykonania zadania nr [...].

Za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego odnośnie utrudnienia dostępu do materiału dowodowego. Zarzut utrudnienia dostępu do materiału dowodowego należy w istocie uznać za zarzut naruszenia art. 10 k.p.a, a tego rodzaju zarzut może być skutecznie podniesiony tylko o ile jednocześnie towarzyszy mu wskazanie, jakich konkretnych czynności zarzucający nie mógł dokonać w postępowaniu wskutek wspomnianego naruszenia. Skarżący wskazał wprawdzie, iż udostępnienie nagrania przebiegu egzaminu uniemożliwiło mu przedstawienie dowodu w postaci prywatnej opinii rzeczoznawcy do spraw ruchu drogowego, jednakże – skoro skarżący dysponował nagraniem w toku postępowania odwoławczego, mógł taką opinię przedstawić także na tym etapie sprawy. Ponadto, jak wyżej wskazano, w sprawie nie dokonywano oceny pod kątem przepisów ruchu drogowego. Taka opinia nie miałby zatem znaczenia dla sprawy. Wskazane naruszenie nie może być zatem ocenione jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

Bezzasadny jest także zarzut posłużenia się w postępowaniu nagraniem z urządzenia nie spełniającego warunku stosownej akredytacji. Przepisem, który określał (w dniu przeprowadzenia przedmiotowego egzaminu) warunki dla urządzenia zapisującego obraz i dźwięk w trakcie egzaminu był § 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, tj. przepis rozporządzenia wydanego na podstawie wskazanych w art. 54a ust. 2 u.k.p. przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 – 5, 7 i 8 u.k.p. W przepisie tym nie ma wymogu akredytowania urządzenia nagrywającego przez jednostkę akredytowaną w polskim systemie akredytacji. Natomiast podstawą wydania wskazanego przez skarżącego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie były przepisy ustawy o kierujących pojazdami (w szczególności ww. art. 66 ust. 1 pkt 1 – 5, 7 i 8), ale art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Ponadto pod wskazaną przez skarżącego poz. 16 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia urządzenie do rejestracji obrazu i dźwięku używanego do rejestracji przebiegu egzaminu nie jest wymienione.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718) Sąd oddalił skargę.