Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2141/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: § 68 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: referent stażysta Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Prezydenta Miasta P. określił X. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł.

W motywach swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wskazał, że stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prezydent Miasta P. wyjaśnił przy tym, że z uwagi na postanowienia art. 2 ust. 2 powołanej powyżej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Powołując się na regulacje art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ I instancji wyjaśnił, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że skarżąca złożyła w dniu [...] stycznia 2011 r. deklarację na podatek od nieruchomości na 2011 r., następnie dnia [...] marca 2011 r. skarżąca skorygowała uprzednio złożoną deklarację za okres począwszy od 01 stycznia 2011 r. W ramach prowadzonych przez Prezydenta Miasta P. czynności sprawdzających stwierdzono konieczność skorygowania złożonych deklaracji w zakresie wykazanych w deklaracjach budynków. Wyjaśniono, że spółka w sposób nieuprawniony deklarowała w 2011 r. powierzchnię budynków o wielkości [...] m2 w ramach zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wyjaśniono, że stosownie do postanowień powołanego przepisu zwolnieniu podlegają budynki gospodarcze lub ich części: położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. W kontekście przytoczonego przepisu Prezydent Miasta P. zaznaczył, że w ewidencji gruntów i budynków działki, na których położone są budynki skarżącej zadeklarowane jako korzystające ze zwolnienia noszą oznaczenia "Bi", zgodnie z którym to oznaczeniem działki sklasyfikowano jako inne tereny zabudowane. W ocenie organu I instancji nie są to zatem użytki rolne, co w konsekwencji powoduje, iż budynki na nich położone pomimo ich wykorzystywania wyłącznie na cele działalności rolniczej nie mogą korzystać ze zwolnienia przewidzianego ostatnio przytoczonym przepisem.

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia korekty skarżąca powołała się na wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10 oraz przedłożyła szereg dokumentów wymienionych na stronach [...] i [...] uzasadniania decyzji organu I instancji.

Prezydent Miasta P. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uwarunkowane jest łącznym spełnieniem przesłanek, w świetle których to budynek korzystający z omawianego zwolnienia musi mieć charakter budynku gospodarczego, budynek ten musi służyć wyłącznie działalności rolniczej oraz budynek ten musi być położony na gruntach gospodarstw rolnych. Wyjaśniono przy tym, że działki na których znajdują się budynki spółki w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Bi" co oznacza, że działki te zakwalifikowano do innych terenów zabudowanych, a zatem działki te nie stanowią użytków rolnych, co powoduje, iż budynki na nich położone pomimo, iż są wykorzystywane na cele działalności rolniczej nie powinny korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ I instancji wyjaśnił również, że spółka w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2011 r. podała, że położone na jej gruncie budynki to stodoła, kuźnia, garaż koło trybuny, garaż koło stodoły, stara ujeżdżalnia i portiernia, stajnia II, oraz stajenka. Zaznaczono przy tym, że w ewidencji gruntów i budynków wyżej wymienione budynki zostały zakwalifikowane jako inne budynki niemieszkalne, usługowe lub gospodarcze dla rolnictwa. Zaznaczono ponadto, że skarżąca chcąc skorzystać ze zwolnienia powinna podjąć działania celem zmiany klasyfikacji gruntu z innych terenów zabudowanych na grunty rolne zabudowane. W motywach swojego rozstrzygnięcia Prezydent Miasta P. zwrócił również uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na orzecznictwo organ I instancji podniósł również, że aktualne dane z ewidencji mają charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego, wobec czego w postępowaniu podatkowym nie ma on uprawnień do dokonywania własnych ustaleń faktycznych co do istnienia, wielkości czy klasyfikacji nieruchomości ujawnionych w ewidencji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., wnosząc o uchylenie wymienionej na wstępie decyzji organu I instancji w całości oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta P. zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów materialnego prawa podatkowego, mianowicie:

– art. 121, art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i 3, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej – polegające na dokonaniu niezgodnego z rzeczywistością ustalenia podatkowoprawnego stanu faktycznego, przejawiające się w szczególności w uznaniu, że spółka jako podmiot prowadzący częściowo działalność rolniczą jest podmiotem prowadzącym w tożsamym zakresie działalność gospodarczą, co doprowadziło w konsekwencji do nieusprawiedliwionego wniosku, iż w zakresie, w którym budynki służą wyłącznie działalności rolniczej winny być opodatkowane najwyższą stawką jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;

– art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez pominięcie ustanowionego na etapie czynności sprawdzających pełnomocnika, którego to pełnomocnictwo wyraźnie obejmowało swym zakresem ewentualne postępowanie podatkowe w obu instancjach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez prowadzenie całości postępowania pierwszoinstancyjnego bez udziału pełnomocnika. W kontekście tego zarzutu wyjaśniono, iż w treści decyzji organ powołał się na kolejne pisma pełnomocnika w sprawie, nie doręczając mu ani postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania (art. 216 § 1 w zw. z art. 165 Ordynacji podatkowej), ani też nie żądając ewentualnie dostarczenia do akt sprawy kolejnego pełnomocnictwa, ani też nie informując pełnomocnika w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej o terminie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;

– art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych przejawiający się w nierespektowaniu zasady in dubio pro triburario;

– art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z normami materialnego prawa podatkowego;

– art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji, w kontekście tego zarzutu skarżąca podniosła, że nie wie dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym w trakcie czynności sprawdzających oraz tezom przedstawionym w kolejnych pismach przygotowawczych;

– art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie skutkujące uznaniem, że skarżąca zobowiązana jest uiścić podatek od posiadanych budynków o powierzchni użytkowej [...] m2 według stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo iż w przedmiotowych budynkach prowadzona jest działalność rolnicza;

– art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez jego błędną wykładnię skutkującą w konsekwencji uznaniem, iż spółka nie ma prawa do zwolnienia przedmiotowego w odniesieniu do budynków zajętych na prowadzenie działalności rolnej oraz oparcie się wyłącznie na urzędowym charakterze ewidencji gruntów;

– art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące bezkrytycznym przyjęciem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne wskazywały odmienne przeznaczenie budynków będących w posiadaniu spółki.

Po rozpoznaniu odwołania spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia dokonane w toku postępowania jednoznacznie wykazały, że sporne budynki skarżącej, zadeklarowane jako zwolnione z podatku od nieruchomości nie są położone na gruntach należących do gospodarstwa rolnego skarżącej w związku z czym nie podlegają one zwolnieniu o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ślad za organem I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wyjaśniło, że grunty skarżącej oznaczono w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi" co oznacza sklasyfikowanie gruntów jako innych terenów zabudowanych a nie jako użytków rolnych. Podkreślono, że skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4b ostatnio powołanej ustawy wymaga łącznego spełnienia przesłanek w świetle, których budynek korzystający ze zwolnienia musi mieć charakter budynku gospodarczego, budynek ten musi służyć wyłącznie działalności rolniczej oraz musi być położony na gruntach gospodarstw rolnych. Organ odwoławczy stwierdził również, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają charakter dokumentu urzędowego, wiążącego organ podatkowy przy opodatkowaniu nieruchomości. Kolegium za nieuzasadniony uznało zarzut dotyczący nieuczestniczenia przez pełnomocnika w postępowaniu. W ocenie SKO w P. z akt sprawy wynika pełnomocnik został ustanowiony dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Stwierdzono przy tym, że pełnomocnik nie wykazał aby pełnomocnictwo zostało złożone wcześniej, tj. w toku postępowania przed organem I instancji.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stanowi przedmiot skargi spółki kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji. Skarżąca wniosła również o umorzenie postępowania w oparciu o art. 145 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółka wniosła ponadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji SKO w P. zarzuca się:

I. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie skutkujące uznaniem, że spółka zobowiązana jest uiścić podatek od posiadanych budynków o powierzchni użytkowej [...] m2 i to według stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo niezaprzeczalnego przez organy obu instancji faktu, iż w przedmiotowych budynkach prowadzona jest typowa działalność rolnicza, nie zaś działalność gospodarcza, z tego też powodu w ocenie spółki budynki winny być ewentualnie opodatkowane zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) powołanej ustawy;

– art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez jego błędną wykładnię skutkującą w konsekwencji uznaniem, iż skarżąca nie ma prawa do zwolnienia przedmiotowego odnośnie budynków zajętych na prowadzenie działalności rolnej;

– art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące bezkrytycznym przyjęciem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne wskazywały na odmienne przeznaczenie i faktyczne użytkowanie budynków będących w posiadaniu spółki na prowadzenie działalności rolnej.

II. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – poprzez jego zastosowanie i nieprawidłowe utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...];

– art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonaną z uchybieniem zasad prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów. W kontekście tego zarzutu spółka podniosła, że organy obu instancji nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego, nie odniosły się w jakikolwiek sposób do materiałów i pism przygotowawczych złożonych w toku postępowania oraz nie przeprowadziły wizji lokalnej budynków przeznaczonych na działalność rolniczą;

– art. 121, art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i 3, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej – polegające na dokonaniu niezgodnego z rzeczywistością ustalenia podatkowoprawnego stanu faktycznego, a przejawiające się w szczególności w uznaniu, że skarżąca jako podmiot prowadzący częściowo działalność rolniczą jest podmiotem prowadzącym w tożsamym zakresie działalność gospodarczą, co doprowadziło w konsekwencji do nieusprawiedliwionego wniosku, iż w zakresie, w którym budynki służą wyłącznie działalności rolniczej winny być opodatkowane najwyższą stawką jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;

– art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych przejawiający się w nierespektowaniu zasady in dubio pro tributario;

– art. 122 Ordynacji podatkowej – poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z normami materialnego prawa podatkowego;

– art. 210 § 1 pkt 4 i 6 w zw. § 4 Ordynacji podatkowej – poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji; skarżąca podniosła przy tym, że nie wie, dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym w trakcie czynności sprawdzających i prowadzonego postępowania podatkowego, a także tezom przedstawianym w kolejnych pismach przygotowawczych. Stwierdzono przy tym, że organ II instancji bardzo krótko odnosi się na dwóch ostatnich stronach decyzji tylko i wyłącznie do urzędowego charakteru ewidencji gruntów – co jest zresztą w sprawie od samego początku bezsporne – ani słowem nie odnosząc się natomiast merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu; zdaniem spółki taka decyzja wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli strony skarżącej. Spółka wyjaśniła również, że organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do działalności rolniczej skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że w sprawie poddanej sądowej kontroli, przedmiotem sporu jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków o wielkości [...] m2, znajdujących się działkach, które w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Bi" co oznacza, że działki te zakwalifikowano do innych terenów zabudowanych, a zatem działki nie one stanowią użytków rolnych. Przy czym poza sporem jest fakt, że działki które w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Bi". Poza sporem jest także to, że skarżąca oprócz działalności gospodarczej prowadzi działalność rolniczą. Zdaniem organów obu instancji budynki na nich położone pomimo, iż są wykorzystywane na cele działalności rolniczej nie powinny korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. – Dz. U. z 2006, nr 121, poz. 844 ze zm.; dalej: ustawa o POL). Zdaniem organów obu instancji skarżąca, chcąc skorzystać ze zwolnienia podatkowego, powinna podjąć działania celem zmiany klasyfikacji gruntu z innych terenów zabudowanych na grunty rolne zabudowane. Skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wywodzi natomiast, że organy błędnie zakwalifikowały sporne budynki, jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dodając, że gdyby nawet uznać, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to winny być opodatkowane według innej stawiki.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii opodatkowania spornych budynków podatkiem od nieruchomości podkreślić należy, że trafnie wywiodły organy obu instancji, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej: ustawa PGiK), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią 2 ust. 2 ustawy o POL opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. U przedsiębiorcy występują zatem dwa rodzaje gruntów: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy oraz grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. te, które są w danym momencie wykorzystywane do wykonywania czynności składających się na działalność gospodarczą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2013 r., I SA/Sz 482/13 – wyrok publikowany w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawowym kryterium wynikającym z art. 2 ust. 2 ustawy o POL, rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym czy też podatkiem leśnym, jest art. 21 ust. 1 ustawy PGiK. Dopiero kolejnym kryterium jest okoliczność, czy grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem jeżeli okaże się, że podatnik posiada użytki rolne, to należy stwierdzić, czy są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z ewidencji gruntów – i co nie jest w sprawie sporne – grunt, na którym znajdują się sporne budynki posiada oznaczenie "Bi". W świetle § 68 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.; dalej: rozporządzenie) symbol Bi oznacza inne tereny zabudowane. Oznaczenie to nie odnosi się ani do użytków rolnych (§ 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), ani do gruntów leśnych (§ 68 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o POL obejmuje natomiast budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Przy czym, budynki te położone być muszą na gruntach rolnych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów, jako grunty stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust.1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. - Dz. U. Nr 136, z 2006 r., poz. 969 ze zm.). Dodatkowo należy zaznaczyć, że sam sposób faktycznego wykorzystania budynku położonego na terenie nie należącym do gospodarstwa rolnego nie może mieć decydującego znaczenia dla skorzystania przez podatnika ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) ustawy o POL. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy PGiK, w zakresie klasyfikacji gruntów i budynków, organ podatkowy jest związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca tę procedurę wszczęła.

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o POL warunkiem opodatkowania gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą podatkiem od nieruchomości jest ustalenie, że są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W sprawie poddanej sądowej kontroli organy przyjęły, że fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej (bycia przedsiębiorcą) automatycznie przesądza o opodatkowaniu gruntów i budynków jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wyjaśnić w tym zakresie należy, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o POL przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, (...). Na mocy art. 1a pkt 4 ustawy o POL działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym według art. 3 tejże ustawy przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego (...). Natomiast w myśl art. 1a ust. 2 pkt 1 ustawy o POL. za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej, przez którą - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 6 ustawy o POL. - rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

Z powyższych regulacji co do zasady wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą podlegają grunty, budynki i budowle, gdy są "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", a nie tylko "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". Jak wynika z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o POL ten związek z prowadzeniem działalności gospodarczej ma miejsce wówczas, gdy owe grunty, budynki i budowle są w posiadaniu przedsiębiorcy (podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą). Gramatyczna wykładnia powyższego przepisu, co do zasady, prowadzi więc do wniosku prezentowanego przez organy podatkowe, że każda nieruchomość posiadana przez przedsiębiorcę (podmiot prowadzący działalność gospodarczą), w tym grunty, budynki i budowle, podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek (jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), bez względu na to, czy rzeczywiście są wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Stosując powyższy przepis, organy nie mogą jednak abstrahować od okoliczności konkretnej sprawy. Powyższy wniosek wyprowadzony z omawianego przepisu można uznać za zasadny w przypadku, gdy dany przedsiębiorca prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2013 r., I SA/Sz 482/13 – wyrok publikowany w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli jednak poza działalnością gospodarczą podmiot prowadzi również działalność rolniczą należy tę okoliczność uwzględnić przy zastosowaniu określonej stawki opodatkowania. Za działalność gospodarczą nie uważa się bowiem działalności rolniczej, a więc grunty, budynki i budowle związane z działalnością rolniczą nie mogą być jednocześnie uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim zakresie, w jakim służą wyłącznie działalności rolniczej nie może być tu zatem mowy o "związku z prowadzeniem działalności gospodarczej" niezależnie od tego, że znajdują w posiadaniu podmiotu, który posiada status przedsiębiorcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2010 r., II FSK 831/09 – wyrok publikowany w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA wskazał w powołanym wyroku, że w interpretacji zdefiniowanego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o POL. pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie można poprzestać jedynie na jego literalnym znaczeniu, tj. traktować jako związane z działalnością gospodarczą wszystkie nieruchomości i obiekty budowlane podatnika. Organ podatkowy, w razie wątpliwości dotyczących charakteru gruntów i budynków, powinien podjąć wszelkie możliwe czynności dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Niewykonanie tych czynności skutkuje wadliwością decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie jest o tyle istotne, że określenie "grunty związane" jest szerokim pojęciem. Określenie to jest niewątpliwie niejednoznaczne, ale w każdym razie oznacza połączenie czegoś z czymś, stosunek między rzeczami, zjawiskami, itp. połączonymi ze sobą w jakiś sposób, wreszcie odniesienie, zastosowanie do kogoś lub czegoś, powiązane z czymś (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2008 r., II FSK 425/07 – wyrok publikowany w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, zdaniem NSA, organy powinny dokonać ustaleń co do tego, czy faktycznie działka będąca we władaniu strony związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też rolniczej (zob. także wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., II FSK 32/11 – wyrok publikowany w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając zatem na uwadze, że skarżąca jest przedsiębiorcą, prowadzącym jednoczenie działalność rolniczą, organ winien ustalić, w jakim zakresie poszczególne rodzaje działalności wskazane przez skarżącą były prowadzone na spornej nieruchomości. Na tej podstawie organy powinny określić w konsekwencji, czy sporne budynki były związane z prowadzona działalnością gospodarczą. W przypadku wykazania związku spornych budynków z prowadzeniem działalności gospodarczej, możliwe jest ich opodatkowanie jako związanych z działalnością gospodarczą na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o POL. Natomiast w zakresie, w którym budynki służyły wyłącznie działalności rolniczej, możliwe jest ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, lecz według stawki dla "pozostałych" (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o POL).

Konkludując należy stwierdzić, że prawidłowo stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że z uwagi na sklasyfikowanie gruntów, na których znajdują się sporne budynki w ewidencji gruntów i budynków symbolem Bi, podleją one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jako budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o POL. Nie korzystają zatem ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o POL. Nie oznacza to jednak automatyzmu w zakresie ustalenia stawki podatkowej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o POL. W przypadku podmiotów prowadzących jednocześnie działalność gospodarczą i rolniczą niezbędne jest ustalenie, czy sporne budynki wykorzystywane wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, co uzasadniałoby opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o POL.

W świetle powyższych wyjaśnień nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i art. 1a ust. 3 ustawy o POL. W zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej wykładni tych przepisów i w rezultacie zasadnie stwierdzone, że sporne budynki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i nie stosuje się w odniesieniu do nich zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o POL

Przedwcześnie zastosowano jednak art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o POL. Na marginesie należy zauważyć, że mimo zastosowania najwyższej stawki podatkowej, organ pierwszej instancji nie powołał jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia tego przepisu. W decyzji powołano się na art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i c ustawy o POL, które jednak nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji z uwagi na wysokość zastosowanej stawki przekraczającej limity określone w tych przepisach.

Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i nieprawidłowe utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji, także art. 121, art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i 3, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

W rezultacie, prowadząc postępowanie ponownie, organ pierwszej instancji zobowiązany będzie zatem do dokonania ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy w spornych budynkach prowadzona była działalność gospodarcza, czy wyłączenie działalność rolnicza. Ustalenie, że sporne budynki, będące we władaniu strony związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej uzasadniać będzie opodatkowanie według stawek, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o POL. Jeżeli natomiast organ ustali, że czy sporne budynki związane są z prowadzeniem działalności rolniczej winien zastosować stawki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o POL.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.; dalej: p.ps.a.), jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.ps.a., w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.ps.a. Zgodnie z art. 200 p.ps.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na mocy art. 205 § 2 p.ps.a. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Natomiast art. 206 p.ps.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów, na które składa się wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę treść art. 206 p.p.s.a. i postanowił zasądzić ½ stawki przewidzianej w § 6 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. - Dz. U. z 2013, poz. 490). Przyjmując niższą stawkę Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, iż przed tut. Sądem rozpoznano cztery jednobrzmiące skargi, w których występował ten sam pełnomocnik. Tym samym Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika, charakter rozpoznanych spraw oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia winny mieć wpływ na wysokość zasądzonego wynagrodzenia.