Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1478/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23, art. 193
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 22 ust. 1, art. 23
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1478/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędzia: WSA Urszula Zięba, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r., sprawy ze skargi H. W., przy uczestnictwie M. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 października 2007 r. Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2001 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił małżonkom M. W. oraz H. W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 7 682 zł.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że skarżąca wraz z mężem złożyli wspólne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2001 r. na formularzu PIT-36. W toku postępowania podatkowego organ podatkowy nie uznał za koszt uzyskania przychodu M. W. (w ramach prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej) wydatków, na łączną kwotę 4 066, 75 zł. Należały do nich wydatki z tytułu: opłat za rozmowy telefoniczne z telefonu prywatnego, opłat za rozmowy telefoniczne z telefonu komórkowego, składek rolniczego ubezpieczenia skarżącej, wydatków stanowiących równowartość skradzionego towaru. Uznano ponadto, że księga podatkowa została prowadzona nierzetelnie jednakże odstąpiono od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania gdyż uznano, że dane wynikające z księgi podatkowej, uzupełnione dowodami zebranymi w toku postępowania pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

W stosunku do skarżącej, ustalając dochód w zakresie prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej, nie uznano za koszt uzyskania przychodu wydatków w kwocie 606,15 zł, w tym z tytułu opłat za rozmowy telefoniczne z telefonu prywatnego oraz opłat za rozmowy telefoniczne z telefonu komórkowego.

Ustalono także dochód z najmu lokali przy ul. B. w D. na kwotę 6 667,33 zł, przy czym nie uznano za koszty uzyskania przychodów z tego tytułu wydatków na łączną kwotę 5 445,41 zł. Należały do nich rozliczenie zobowiązania pieniężnego zaciągniętego przez poprzedniego zarządcę nieruchomości przy ul. B. w D. wobec skarżącej z tytułu sfinansowania prac remontowych, przekaz pocztowy pieniężny od zarządcy w/w nieruchomości na rzecz współwłaścicielki nieruchomości z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego oraz kwota odsetek zapłaconych przez zarząd nieruchomości przy ul. B. w D. na rzecz współwłaścicielki nieruchomości z tytułu zwłoki w spłacie zobowiązań.

Ponadto z najmu lokalu nr [...] przy ul. B. w D. wyliczono dochód na kwotę 18 128,12 zł, nie uznając za koszty uzyskania przychodów wydatków na łączną kwotę 10 368 zł. Wśród tych wydatków znalazły się min. opłaty za rozmowy telefoniczne za miesiące styczeń i marzec, opłaty, na które nie przedłożono dowodów ich poniesienia, kosztów inwentaryzacji budynku przy ul. B. w D., opłaty związane z zakupem kart do telefony komórkowego, opłaty za rozmowy z telefonu komórkowego o nr [...] oraz opłaty za rozmowy telefoniczne z telefonu prywatnego.

Od powyższej decyzji skarżąca wraz z mężem wnieśli odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 § 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 80,poz. 350).

Decyzją z dnia 23 października 2007r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 7 422 zł.

Organ odwoławczy uznał za koszt uzyskania przychodów w prowadzonej przez M. W. działalności gospodarczej kwotę 841,30 zł z tytułu opłacania składek rolniczego ubezpieczenia dla ubezpieczonej H. W., natomiast w pozostałym zakresie uznał stanowisko organu pierwszej instancji za prawidłowe.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- zasady prawdy obiektywnej poprzez naruszenie treści art. 122 Ordynacji podatkowej

- zasad postępowania dowodowego poprzez naruszenie treści art. 187§1 Ordynacji podatkowej,

- treści art. 193 §4 i §6 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne uznanie przedmiotowej sprawie ksiąg podatkowych za nierzetelne,

- treści art. 22 § 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nieprawidłową wykładnię art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie uwzględnione jako koszt uzyskania przychodów w prowadzonej przez M. W. działalności gospodarczej wydatki z tytułu opłat za rozmowy telefoniczne z telefonu prywatnego o nr [...] i telefonu komórkowego o nr [...] były udokumentowane fakturami wystawionymi na M. W. i wynika z nich, że miały ścisły związek z prowadzoną przez M. W. działalnością gospodarczą. To samo dotyczy rozmów telefonicznych z telefonu stacjonarnego [...] oraz z telefonu komórkowego o nr [...] związanych z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Skarżąca podkreśliła, że obowiązek zgromadzenia dowodów spoczywał na organie podatkowym.

Co do wydatków stanowiących równowartość skradzionego towaru podkreślono, iż w ramach prowadzonej przez M. W. działalności gospodarczej zakupiony został materiał, z którego wytworzono towar, który to został następnie skradziony. Jego wartość po cenie produkcji, zarobku i bez podatku VAT potraktowana została jako wydatek stanowiący koszt uzyskania przychodu. Uznano zatem, że związek poniesionego wydatku z prowadzoną przez M. W. działalnością gospodarczą jest niewątpliwy, a wydatek został udokumentowany w księdze podatkowej podatnika.

Skarżąca kwestionowała także fakt nieuznania przez organ pierwszej instancji, jako kosztu uzyskania przychodu, wydatków z tytułu przekazu pocztowego z dnia [...]. 05.2001 r., wydatków związanych z zakupem kart do telefonu komórkowego oraz opłat wliczonych do ogólnej kwoty wydatków z tytułu najmu, takich jak koszty adwokackie, koszty związane z wniesioną apelacją w sprawie o ustanowienie zarządu oraz koszty inwentaryzacji budynku w D. przy ul. B. jako nie mających związku z przychodem uzyskanym przez skarżącą w ramach działalności gospodarczej.

Podniesiono także, iż kwota zasądzona w postępowaniu cywilnym tym toczącym się pomiędzy zarządcą nieruchomości, a firmą C., dotyczącym nieruchomości będącej przedmiotem najmu stanowi odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu w w/w nieruchomości podlegające zwolnieniu od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 §1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W pismach uzupełniających skargę skarżąca powtórzyła dotychczasowe zarzuty i przedłożyła dokumenty mające stanowić ich potwierdzenie, min. protokół przesłuchania świadka I. M. z dnia [...] lipca 2008 r., postanowienie Sądu Rejonowego, sygn. akt [...] zakazujące jakichkolwiek czynności na nieruchomości przez właścicieli. Podniesiono także, że nieprawidłowo zaliczono do przychodu kwotę 4813,35 zł przekazaną skarżącej przez zarządcę nieruchomości z tytułu zwrotu pokrytych przez nią wcześniej kosztów remontu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do uznania konkretnych wydatków skarżącej oraz jej męża za koszty uzyskania przychodu uzyskanego przez nich z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz najmu lokali, celem określenia należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok 2001. Sporna była kwestia należytego wykazania, że zakwestionowane faktury nie stanowią podstawy do zaliczenia zawartych w nich wydatków jako koszty uzyskania dochodu.

Kosztami uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1996 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 w/w ustawy. Z przepisu tego wynika, że wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu jeżeli jednocześnie pozostają bezpośrednio w związku przyczynowo – skutkowym lub gospodarczym ze źródłem przychodów, były poniesione w celu jego osiągnięcia, zostały rzeczywiście poniesione i jest to udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Jako prawidłowy dokument księgowy stwierdzający fakt poniesienia wydatku zaliczonego do kosztów poniesienia przychodu uznaje się fakturę, wystawioną nie tylko przez podmiot rzeczywiście istniejący, ale także odzwierciedlającą transakcje rzeczywiście zawartą.

Orzekający Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 672/07), gdzie stwierdzono, że o możliwości zaliczenia określonego wydatku do kosztów uzyskania przychodu nie decyduje sam fakt jego poniesienia, lecz istnienie jego związku z osiąganym lub spodziewanym przychodem. Jakkolwiek podatnik ma prawo do decydowania, które wydatki lub nakłady stanowią koszt uzyskania przychodu, to jednak może to czynić jedynie w granicach zakreślonych treścią dyspozycji art. 22 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy ich zaliczaniu do kategorii kosztów musi mieć bowiem na względzie przeznaczenie danego wydatku jako służącego uzyskaniu przychodu z prowadzonej działalności; nie może przy tym czynić tego dowolnie, w sposób nieograniczony. Jeżeli podatnik twierdzi, że określony wydatek został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, to ma obowiązek wykazania, iż wydatek ten miał lub mógł mieć wpływ na jego uzyskanie. Chodzi przy tym o to, aby wydatkowanie określonych sum, które stanowić mają kategorię kosztów, z logicznego i racjonalnego punktu widzenia uzasadniało możliwość uzyskania przychodu. Tym samym nie każdy ponoszony przez podatnika wydatek w sposób automatyczny będzie stanowić koszt uzyskania przychodu.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 05 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) Sąd uznał, że są one niezasadne. Dyspozycje tych norm wskazują, że organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozważyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, w toku postępowania podatkowego organy przestrzegając w/w zasad, kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy konieczny dla rozstrzygnięcia sprawy.

W przedmiocie nie uznania za koszt uzyskania dochodu, wydatku poczynionego przez skarżącą oraz jej mężna na opłaty za telefon stacjonarny o nr [...] Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych. Słusznie przyjęto, że fakt posiadania siedziby firmy w mieszkaniu nie oznacza, że wszystkie rozmowy z telefonu domowego były wykonywane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skoro telefon znajdował się w mieszkaniu prywatnym, to rolą skarżących było udokumentowania (np. poprzez przedłożenie bilingów), które z rozmów należało uznać za związane z działalnością gospodarczą, a które za rozmowy prywatne. Prawidłowo nie uznano także za koszt uzyskania przychodu, wydatków na telefon komórkowy o nr [...]. Kwoty wynikające z faktur wystawionych na firmę skarżącej, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w firmie męża skarżącej nie można było uznać za koszt uzyskania przychodów tej firmy (nawet na podstawie umowy użyczenie), gdyż dotyczyły innego podmiotu gospodarczego. Podobnie, gdy w firmie skarżącej zaliczono do kosztów uzyskania przychodów fakturę wystawioną na firmę jej męża.

Co do zarzutu nieuwzględnienia jako kosztu uzyskania przychodu, wydatków związanych z kradzieżą towarów (zakupionych w ramach działalności męża skarżącej), dokonaną w dniu [...] kwietnia 2001 r., Sąd uznał, że jest on nie zasadny. Organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do możliwości i warunków zaliczenia straty poniesionej w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów. Warunkiem aby stratę w środkach obrotowych zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów jest aby wydatek na ich nabycie stanowił koszt uzyskania przychodu w momencie poniesienia i został prawidłowo wpisany do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. M. W. po stronie wydatków zaksięgował koszty o wartości 1 800 zł na podstawie opisu kradzieży towaru, a jednocześnie nie dokonał zmniejszenia w kolumnie 10 księgi przychodów i rozchodów o wartość szkody. Tym samym w sposób nieuzasadniony zaliczył do kosztów uzyskania przychodów (raz po stronie zakupów, a raz po stronie wydatków), wydatków na materiały przeznaczone do wytworzenia skradzionych towarów.

W ocenie Sądu nie jest także zasadny zarzut nieuznania jako koszt uzyskania przychodów wydatków z tytułu przekazu pocztowego z dnia [...] maja 2001 r., wydatków na zakup kart do telefonu komórkowego oraz opłat wliczonych do ogólnej kwoty wydatków z tytułu najmu, tj. adwokat apelacja, wpis od apelacji oraz opłat związanych z inwentaryzacją budynku przy ul. B. w D. Skarżąca nie wskazała na czym polega zasadność tych wydatków w związku z przychodem. Nie wyjaśnia tego zdaniem Sądu argumentacja, że "inwentaryzacja nieruchomości jest związana z obowiązkiem jej posiadania". Skarżąca wskazała, iż inwentaryzacja została dokonana przez biegłego sądowego na polecenie Sadu, jednakże twierdzenie te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Twierdzenie skarżącej, że wydatki z tytułu przekazu pocztowego z dnia [...] maja 2001 r. "są ściśle związane z toczącą się (...) sprawą o ustanowienie zarządu nieruchomości" również nie wykazuje ich związku z przychodem, podobnie jak samo wskazanie numerów telefonów komórkowych, do których zakupywane karty doładowujące.

Rozważając kwestię nieuwzględnienia z przychodach z najmu objętego zarządem za 2001 r. kwoty zasądzonej od firmy C. na rzecz zarządcy nieruchomości przy ul. B. w D. z tytułu bezumownego korzystania z lokalu nr [...] w okresie [...].10.97 do [...].11.99 r. Sąd uznał stanowisko organów podatkowych za prawidłowe. Zasądzona kwota została wpłacona na rzecz zarządcy nieruchomości w 2000 r., a zatem stanowi przychód z najmu za 2000 r. Nie ma znaczenia fakt, że zarządca sądowy wypłacił skarżącej w/w należność w roku 2001 r. Uznanie, przez organy podatkowe, że kwota ta stanowi przychód z najmu, a nie odszkodowanie podlegające zwolnieniu podatkowemu znajduje uzasadnienie w materiałach zgromadzonych w aktach sprawy i nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

Podobnie w kwestii uznania za przychód kwoty 4813, 35 zł przekazanej skarżącej przez zarządcę nieruchomości z tytułu zwrotu pokrytych przez nią wcześniej kosztów remontu nieruchomości, Sąd nie dopatrzył się dowolności ocen ze strony organów podatkowych .

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że zapisy w księdze przychodów i rozchodów w zakresie kosztów uzyskania przychodów nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, w związku z czym uzasadnione było przyjęcie, że księga prowadzona była nierzetelnie. Dane wynikające z księgi wraz z pozostałymi dowodami pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie dokonując oceny dowodów organy podatkowe przeprowadziły logiczny proces myślowy oparty na wnioskowaniu, a zatem nie przekroczyły ram swobodnej oceny dowodów (art. 191), określonych w ustawie Ordynacja podatkowa.

Powyższe wskazuje, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Organy podatkowe w sposób zgodny z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określiły skarżącej oraz jej małżonkowi wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 03 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)