Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 72/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 51 ust. 1, art. 24, art. 73 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. S. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował do płatności trzy działki rolne oznaczone symbolem A, B, C, zlokalizowane w obrębie działek ewidencyjnych: nr [...] w województwie śląskim, powiat: m. B. , gmina: M. B. , obręb: [...] .

Powierzchnia działek zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2009 r. do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,40 ha użytków rolnych.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, w dniu 12 listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, na łączną kwotę [...] zł, w całości uwzględniając żądanie strony.

W dniu [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] r., gdyż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał płatności bezpośrednie na rok 2009 nie uwzględniając wartości maksymalnego obszaru kwalifikowanego (PEG).

Podczas ponownej analizy wniosku, w procesie kontroli administracyjnej, z wykorzystaniem danych powierzchni referencyjnej PEG (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza) dla działki rolnej C leżącej na działce ewidencyjnej nr 1051/1 dokonano wykluczenia powierzchni, w następstwie czego zmniejszeniu uległa powierzchnia pozytywnie kwalifikowana do płatności JPO w stosunku do powierzchni deklarowanej przez S. K. we wniosku na rok 2009, i tak:

dla działki rolnej C leżącej na działce nr [...] o deklarowanej powierzchni użytków rolnych 1,84 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,30 ha.

Ustalenia tych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta oraz materiał graficzny czyli mapę, która zawiera w tle fotograficzny obraz powierzchni ziemi uzyskany ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych.

Z ogólnej powierzchni działek deklarowanych do płatności JPO 2,40 ha organ ARiMR wykluczył powierzchnię 0,30 ha, jako tereny nie kwalifikujące się do płatności, co stanowi 14,29% powierzchni stwierdzonej (2,10 ha).

Powierzchnia ta została przez organ ustalona w oparciu o systemów informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16).

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po ponownej weryfikacji sprawy S. K. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Decyzją tą przyznano stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, po uwzględnieniu sankcji wynikających z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

W dniu [...] r. strona skorzystała ze swoich uprawnień i wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W B. odwołanie.

W treści swojego odwołania wyjaśnił, że wniosek o płatności na rok 2009 złożył w oparciu o wpis z rejestru gruntów, kartę informacyjną zawierającą tabelaryczne zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek oraz raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 29 sierpnia 2008 r. Ponadto stwierdził, że wniosek który otrzymał był częściowo wypełniony.

Utrzymywał również, że w związku z otrzymaną decyzją zwrócił się do Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w B. . Powierzchnie wykazane w operacie ewidencji gruntów są zgodne z danymi ujawnionymi w Księdze Wieczystej i nie uległy żadnym zmianom.

Organ odwoławczy rozpatrując zarzuty zawarte w piśmie odwoławczym odnośnie ustalenia niewłaściwej powierzchni działki rolnej C zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu – Wydział ds. GIS celem zweryfikowania wyników ustalonych przez organ I instancji. Biuro Kontroli na Miejscu – Wydział ds. GIS poinformowało, ze w wyniku weryfikacji poprawności wyznaczenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla działki [...] ustalono:

- 246101_1.0038.1051/1 poprawiono powierzchnię PEG z 1,54 ha na 1,55 ha na działce znajduje się pole zagospodarowania typu Z (tereny zadrzewione lub zakrzewione) o powierzchni 0,09 ha oraz pole zagospodarowania typu K (tereny komunikacyjne) o powierzchni 0,03 ha. Sprawdzono również granice działki ewidencyjnej na podstawie danych GML (standard wymiany danych graficznych) pozyskanych z departamentu Baz Referencyjnych (wg danych GML powierzchnia ewidencyjna tej działki wynosi 1.6527 ha).

Przetworzenie pików pomiarowych do formatu GML ma na celu umożliwienie zaimportowania granic do systemu ZSZIK. Warunkiem zaimportowania granic do systemu ZSZIK jest ich poprawność pod względem topologicznym. Na podstawie dokonane analizy organ dokonał modyfikacji przebiegu granic dla działki ewidencyjnej nr [...] .

W związku z ustaleniem nowej wartości powierzchni PEG dla spornej działki nr [...] , gdzie PEG wynosi 1,55 ha, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] r. i przyznał płatność w ramach wsparcia bezpośredniego, w kwocie [...] zł po uwzględnieniu pomniejszeń w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku (2,40 ha) a powierzchnią stwierdzoną (2,11 ha).

W dniu [...] r. S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który to wyrokiem sygn. akt III SA/Gl 169/12 uchylił w całości zaskarżoną decyzję stwierdzając, że bez fizycznego pomiaru obszaru na miejscu z uwzględnieniem wieku drzew, krzewów itp. Oraz z uwzględnieniem mających znaczenie dla przyznania jednolitej płatności obszarowej ewentualnych pozostałych cech terenu nie jest możliwa ocenia, czy drzewa, krzewy mogły pozostawać na działce już w 2009 r.

W związku z tym orzeczeniem Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR skierował gospodarstwo S. K. do kontroli na miejscu. W dniu 20 listopada 2012 r. w gospodarstwie tym została przeprowadzona kontrola, której wyniki w stosunku do działki rolnej C różnią się od wyników kontroli administracyjnej.

Wyniki kontroli na miejscu z dnia 20 listopada 2012 r., które zostały zamieszczone w raporcie z czynności kontrolnych zakresie kwalifikowalności powierzchni wykazały:

A – deklarowano JPO o powierzchni równej 0,46 ha – stwierdzono JPO o powierzchni 0,46 ha,

B – deklarowano JPO o powierzchni równej 0,10 ha 0 stwierdzono JPO o powierzchni 0,10 ha,

C - deklarowano JPO o powierzchni równej 1,84 ha – stwierdzono JPO o powierzchni 1,49 ha.

Zastosowano kod błędu DR13+, DR50, DR52, DR51.

Wydając decyzję z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego dokonał ponownej analizy zebranego materiału dowodowego. Wyniki weryfikacji istniejących zdjęć fotograficznych, ortofotomapy oraz wyniki pomiarów zawarte w Raporcie z kontroli na miejscu z dnia 20 listopada 2012 r. wskazują, że dla działki rolnej C powierzchnia kwalifikowana wynosi 1,49 ha i taka powierzchnia została uwzględniona podczas ponownej kontroli.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po ponownej weryfikacji sprawy wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Decyzją tą przyznano mu jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Od decyzji tej S. K. złożył odwołanie, w którym przedstawił dokumenty na podstawie których został wypełniony wniosek na rok 2009 nadmieniając jednocześnie, że ma świadomość zaistniałego błędu dotyczącego deklarowanych działek cyt.: "w wyniku tak powstałej sprawy uważam, że powinienem mieć wypłacone za powierzchnię 2,05 ha bez stosowania sankcji karnych. Gdyby dokumenty, którymi się posługiwałem były poprawne to tego by nie było".

Organ odwoławczy po analizie akt sprawy stwierdził, że do wniosków złożonych przez rolników w kampanii przyznawania płatności na rok 2009 zastosowanie mają nadal przepisy Rozporządzenia 1782/2003, Rozporządzenia (WE) 796/2004 oraz Rozporządzenia (WE) 1973/2004. Ponadto zwrócił uwagę, że do wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 zastosowanie będą miały również przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego tego, że rolnik otrzymał wypełniony wniosek. Mając natomiast na względzie treść art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uznał bowiem, ze rolnik składając wniosek poprawia wstępnie zadrukowany formularz, jeżeli należy wprowadzić poprawki lub jeżeli jakakolwiek inna informacja podana na formularzu jest błędna. Jeżeli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej.

Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że rolnik otrzymując wstępnie wypełniony formularz wniosku ma obowiązek dokonać zmian danych na tym formularzu w przypadku kiedy stwierdzi, ze wyznaczony maksymalny kwalifikowany obszar w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych nie znajduje potwierdzenia w oparciu o aktualny stan faktyczny.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ustalenie czy dane grunty kwalifikują się do objęcia płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 24 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 kontroli administracyjnej, która stosownie do treści art. 24 lit c dotyczy zgodności miedzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikację do pomocy określonych terenów, tzn. podlega porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie porównania powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowaną do płatności na poszczególnych działach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne. Organ odwoławczy stwierdził, że S. K. wypełniając wniosek posługiwał się oficjalnymi dokumentami państwowymi potwierdzonymi przez urzędy państwowe, tj. m.in. wypisem z rejestru gruntów. Organ odwoławczy podkreślił, ze na potrzeby sytemu jednolitej płatności obszarowej wobec każdej działki referencyjnej ustala się maksymalny kwalifikowany obszar. Obszar ten określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej stanowi grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 obejmując m.in. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. Ponadto należy podkreślić, ze definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określona w art. 124 ust. 2 na podstawie której wyznaczana jest powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454 ze zm.) na podstawie której określone są powierzchnie użytków rolnych w ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnie użytków rolnych określone dla danej działki ewidencyjnej w systemie EGiB nie są tożsame z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru i tym samym nie mogą stanowić powierzchni, do której przyznawana jest jednolita płatność obszarowa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. K. podtrzymał zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto zwrócił uwagę, że nie powinien ponosić żadnych sankcji karnych, tj. pomniejszoną płatność o wykrytą różnicę powierzchni, gdyż ta różnica nie powstała z jego winy.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał bowiem, że zarzuty podniesione zarówno w piśmie odwoławczym jak i powtórzone w skardze nie zasługują na uwzględnienie. A stan faktyczny i prawny w sprawie S. K. , został ustalony przez organy uwzględniając właściwe przepisy prawa wspólnotowego i krajowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływana jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, którą przyznano skarżącemu jednolitą płatność obszarową na 2009 r. w wysokości [...] zł, wynikające z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na nieprawidłowości w powierzchni gruntów, a przyczyny tych nieprawidłowości organ upatrywał po stronie beneficjenta.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się zatem do oceny czy zadeklarowanie pierwotnie powierzchni do płatności obszarowej, zweryfikowane w późniejszym postępowaniu kontrolnym wynika z winy beneficjenta, czy tez doszło do wskazania nieprawidłowej powierzchni poza wnioskodawcą, bez jego zawinienia.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008 r, nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnością zgodnie z art. 143b ust. S akapit pierwsze Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. jeżeli:

- posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (powierzchni określona dla Polski w zał. XX do Rozporządzenia Komisji (WE) nr1973/2004)

- utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami,

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ze względu na uchylenie Rozporządzeni Rady 1782/2003 Rozporządzeniem Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym wspólne systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) 1782/2003- płatność kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej następuje w oparciu o art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009.

W 2009 roku kontrola przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przebiegała według zasad określonych przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243). Zgodnie z odpowiednimi przepisami, niezależnie od rodzaju przyznawanej pomocy, każdy wniosek podlega kontroli administracyjnej, a kontrolą obejmuje się wszystkie elementy możliwe do sprawdzenia za pomocą działań administracyjnych.

Natomiast zgodnie z art. 29 akapit 2 Rozporządzenia nr 796/2004, do kontroli pojedynczych wniosków w ramach systemów pomocy obszarowej państwa członkowskie mogą wykorzystywać teledetekcję, postępując w sposób określony w art. 32 ust. 1 lit. a) i b), czyli: przeprowadzając fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni; przeprowadzając fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji w sposób, który zadowalałby właściwe organy. W myśl art. 28 ust. 2 akapit 2 Rozporządzenia, gdy kontrola przeprowadzona metodą teledetekcji wykaże nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli, zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń.

Z treści akt administracyjnych nie wynika, aby sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej według reguł określonych w art. 32 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 796/2004 zostało stronie pierwotnie przesłane. W aktach znajdują się natomiast raporty z kontroli administracyjnych zawierające różne wyniki, przy czym trudno stwierdzić czy wszystkie dotyczą roku 2009. Kilkakrotnie wykryto nieprawidłowości dotyczące deklarowanej działki rolnej C, ale nie wyjaśniono czy odnoszą się do okresu objętego wnioskiem. Uznano, iż to strona winna przedstawić prawidłowe dane deklarowanego obszaru. Wyjaśnienia te zostały w sposób nie budzący poczynione dopiero przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Przyznawanie jednolitej płatności obszarowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym, w którym właściwy organ decyzją rozstrzyga, czy ubiegający się wnioskodawca jest rolnikiem spełniającym przesłanki uprawniające do otrzymania tej płatności. Art. 3 ust. 2 pkt 4 tej ustawy istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Jednakże w myśl art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności w rozpatrywanej sprawie organ nie wskazał jaki wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy miało ustalenie i zweryfikowanie powierzchni zadeklarowanych działek dopiero w zaskarżonej decyzji, tym bardziej iż wartość ta jest odmienna od podanej przez sam organ w części wstępnej wniosku o jednolitą płatność obszarową przesłanego beneficjentowi jeszcze w 2009 r. Na kwestie te zwracał już uwagę organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie III SA/Gl 169/12.

W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono ostateczną powierzchnię działki oznaczonej C na 1,49 ha. Początkową kwotę jednolitej płatności obszarowej naliczono od powierzchni stwierdzonej w wysokości [...] zł. Wobec jednak stwierdzenia różnic pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek a powierzchnią stwierdzoną dokonano pomniejszenia o kwotę [...] zł. Stwierdzono iż różnica procentowa wynosi 17,07%, a zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia (WE) 796/2004 jeśli różnica pomiędzy powierzchnia zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzona przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykryta różnicę.

Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ całkowicie pominął treść pkt 67 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (Dz.U.UE.L.2004.141.180, w którym stwierdzono, że zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności odnoszące się do kryteriów kwalifikowalności powinny z zasady nie być stosowane w przypadku gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może udowodnić, że wina nie leży po jego stronie. Norma ta powtórzona jest w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia, który stwierdza, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Z taka sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdzie skarżący wykazał, iż w dacie złożenia wniosku posługiwał się oficjalnymi dokumentami obrazującymi powierzchnię gruntów zgłoszona do płatności, a dopiero w wyniku długotrwałego postępowania sprawdzającego dokonano weryfikacji powierzchni. Art. 6 Rozporządzenia nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia w wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych. Nadto art. 9 Rozporządzenia stwierdza, że wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy. Natomiast art. 66 i art. 67 Rozporządzenia odrębnie regulują sytuacje gdy do nieprawidłowości dojdzie z winy lub zaniedbania rolnika, z czym nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Tożsame z wyżej przywołanymi uregulowaniami zawarto w Rozporządzeniu Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w art. 73 ust. 1 gdzie stwierdzono, że zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

Należy stwierdzić, że rzeczywiście na rolniku ciążą obowiązki podawania we wniosku prawidłowych danych, a także poinformowania organu o każdym fakcie wpływającym na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności czy też o każdej zmianie mającej wpływ na wysokość przyznanej płatności. Jednak zupełnie nieprzekonujące jest stanowisko organu ,który całkowicie pomija treść wyżej przytoczonych przepisów w kontekście stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. W niniejszej sprawie organ nie odniósł się do przesłanki braku możliwości wykrycia błędu przez rolnika. Skoro organ jako profesjonalista dysponujący wiedzą, doświadczeniem i fachowym zapleczem zauważył błąd dopiero po kilku latach to mało przekonywujące jest twierdzenie organów, że skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach. Zauważyć należy, że złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009 nie powodowało automatycznie obowiązku wydania przez właściwy organ decyzji pozytywnej. Rzeczą organu pierwszej instancji było ustalenie prawidłowości złożonego wniosku przez rolnika. Ustalony brak należytej weryfikacji wniosku pod kątem kwalifikowalności do płatności usprawiedliwia pogląd, że to na skutek pomyłki właściwego organu nastąpiła wypłata płatności. Należy podkreślić, iż płatność za 2009 r. została przekazana skarżącemu w dniu 19 stycznia 2010 r. zaś decyzję o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych należności z dnia 17 lipca 2013 r. doręczono mu 22 lipca 2013 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy i ustaleniu płatności za 2009 r. organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza wyżej powołane przepisy prawa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto zgodnie z art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 § 1 p.p.s.a.