Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 372/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: § 24 pkt 3 w zw. z  0167 25
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1497
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 967/09 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) kwietnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w sprawie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 967/09 oddalił skargę L.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w sprawie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

[...] L.S. w okresie od 2 października 1984 r. do dnia 25 października 1987 r. odbywał naukę w charakterze małoletniego elewa orkiestry wojskowej w Technicznej Szkole Wojsk Lotniczych w Z. Z dniem 26 października 1987 r. L.S. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w w/w Szkole. Następnie rozkazem Dowódcy Wojsk Lotniczych nr [...] z dnia [...] 1989 r. zainteresowany został powołany do zawodowej służby wojskowej z dniem [...] 1989 r.

Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] przyznał L.S. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 20 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego, wskazując, iż przy ustaleniu wysokości ww. świadczenia został uwzględniony okres od ukończenia przez zainteresowanego 17 roku życia, tj. od [...] 1986 r.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r., wskazując na fakt błędnie ustalonego okresu służby w/w żołnierza.

L.S. pismem z dniu 18 listopada 2008 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2008 r. nr [...].

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

L.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż organ stwierdzając nieważność decyzji o przyznaniu dodatku nie wskazał na czym polegało naruszenie prawa, ani tym bardziej nie wykazał, iż miało ono charakter rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzestając jedynie na zestawieniu przepisów dotyczących przyznawania dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.

Minister Obrony Narodowej decyzja z dnia [...] 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2008 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] 2006 r. w sprawie przyznania L.S. dodatku za długoletnią służbę wojskową w wysokości 20 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 80 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Dowódcy Sił Powietrznych, żołnierzowi zawodowemu przysługiwał dodatek do uposażenia zasadniczego za długoletnią służbę wojskową, natomiast szczegółowe warunki otrzymywania tego dodatku określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), które w § 24 uzależnia wysokość przyznawanego dodatku od okresu pełnienia służby wojskowej. Z kolei, stosownie do treści § 25 cyt. rozporządzenia formy pełnienia służby uwzględniane do okresu uprawniającego do w/w świadczenia, to: 1) pełnienie zawodowej służby wojskowej; 2) służby pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 3) odbywania: a) zasadniczej służby wojskowej, b) nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, c) przeszkolenia wojskowego, d) ćwiczeń wojskowych, e) okresowej służby wojskowej; 4) pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. A zatem w przedmiotowej należało uwzględnić tylko okres pełnienia zasadniczej i zawodowej służby wojskowej, czyli okres od dnia 26 października 1987 r. Tymczasem Dowódca Sił Powietrznych ustalając wysokość dodatku w sposób nieprawidłowy przyjął okres pełnienia służby wojskowej przez L.S. od dnia [...] 1986 r., tj. od dnia ukończenia przez zainteresowanego 17 roku życia. To z kolei skutkowało błędnym przyjęciem, iż w dniu wydania decyzji z dnia [...] 2006 r. strona posiadała okres 20 lat służby wojskowej upoważniający ją do otrzymania 20 % dodatku, zgodnie z § 24 pkt. 6 rozporządzenia.

Zdaniem organu takim działaniem Dowódca Sił Powietrznych, rażąco naruszył prawo, co upoważnia do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej zainteresowanemu dodatek za długoletnią służbę wojskową. Oznacza to, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2008 r. nr [...] jest prawidłowa i brak jest przesłanek do stwierdzenia jej nieważności.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 24 pkt 3 i § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. przez ich błędną wykładnię. Ponadto zarzucił, iż organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący swojego stanowiska, czym naruszył art. 107 § 1 i 3 K.p.a., a decyzję wydał organ niewłaściwy, czym naruszył art. 17 pkt 3 K.p.a. i art. 157 § 1 K.p.a. Wskazał, także na naruszenie art. 156 § 2 K.p.a. przez stwierdzenie nieważność decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, oraz art. 75 ust 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez stwierdzenie nieważność decyzji przyznającej świadczenie pieniężne, gdzie roszczenie o jego wypłatę uległo przedawnieniu.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku podał, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzająco. O rażącym naruszeniu prawa możemy mówić wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

W związku z powyższym, wskazał, że decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z dnia nr [...] z dnia [...] 2006 r. przyznająca L.S. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 20 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego, została dotknięta wadą skutkującą jej nieważnością i dlatego Minister Obrony Narodowej w sposób prawidłowy wszczął postępowanie nadzorcze, w wyniku którego, decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 K.p.a., stwierdził nieważność decyzji o przyznaniu dodatku. Powyższe działanie Ministra, w ocenie Sądu pierwszej instancji było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a więc brak było przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2008 r. nr [...] eliminującej z obrotu prawnego rozstrzygnięcia o przyznaniu dodatku za długoletnią służbę wojskową.

Z kolei, odwołując się do treści art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), oraz § 24 i 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), według stanu prawnego na dzień 29 stycznia 2006 r. wyjaśnił, że wymienione tam okresy, które uwzględnia się przy przyznawaniu dodatku za długoletnią służbę wojskową ma charakter zamknięty.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że rozkazem dziennym Komendanta Technicznej Szkoły Wojsk Lotniczych z dnia [...] 1984 r. nr [...] piętnastoletni L.S. został przyjęty na naukę w orkiestrze wojskowej w charakterze elewa małoletniego przedpoborowego. Pozwalały na to przepisy ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.). Zgodnie z art. 73 ust 1 cytowanej ustawy na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych, oraz do orkiestr wojskowych mogli być przyjęci - za zgodą przedstawiciela ustawowego - również małoletni, którzy nie ukończyli 17 lat życia, posiadających odpowiednie wartości moralne i polityczne, jeżeli złożą zobowiązanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej po ukończeniu nauki. Małoletni przyjęci na naukę zgodnie z ust. 1 nie są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej do czasu ukończenia 17 lat życia. Po ukończeniu 17 lat życia powołuje się ich do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, jeżeli zostaną uznani za zdolnych do zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia (ust. 2). Natomiast w niniejszej sprawie skarżący, po ukończeniu siedemnastego roku życia nie został powołany do odbycia służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, brak bowiem w aktach dokumentu poświadczającego tę okoliczność. W myśl art. 64 obowiązującej w tym okresie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych mogły być powołane na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się osoby, które posiadały określone w tym przepisie warunki, odpowiedni wiek i wykształcenie oraz złożyły zobowiązanie do pełnienia służby wojskowej po zakończeniu szkoły lub kursu. Przy czym, z akt personalnych nie wynika, aby do powołania L.S. do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego doszło. Nie było też podstaw do przyjęcia, że nauka w orkiestrze wojskowej była okresem odbywania przeszkolenia wojskowego, który uwzględnia się przy ustalaniu dodatku za długoletnią służbę wojskową. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31 ze zm.) – według stanu prawnego obowiązującego w 1984 r. – obowiązek służby wojskowej polegał m.in. na odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkoleniu wojskowego, przy czym dotyczył on absolwentów szkół wojskowych oraz żołnierzy rezerwy.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że L.S. został powołany do zasadniczej służby wojskowej z dniem 26 października 1987 r., a zatem ta data stanowi początek okresu, który należało uwzględnić do obliczenia wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową, a nie jak przyjął Dowódca Wojsk Powietrznych od dnia ukończenia siedemnastego roku życia skarżącego, czyli od dnia [...] 1986 r. W tej dacie skarżący był natomiast nadal był elewem szkoły muzycznej i zgodnie z art. 73 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy nie był żołnierzem w służbie stałej. W konsekwencji, w dniu wydania decyzji z dnia [...] 2006 r. nie legitymował się dwudziestoletnim stażem pełnienia służby wojskowej, więc Minister Obrony Narodowej prawidłowo uznał, iż decyzja Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

Z kolei, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 157 § 1 K.p.a. stwierdził, że organem właściwym do wydania decyzji był Minister Obrony Narodowej, a nie jak twierdzi skarżący Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Powyższe wynika z zapisów ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56 ze zm.), która w art. 1 ust. 1 stanowi się, iż Minister Obrony Narodowej jest naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie obronności państwa. W myśl art. 2 wskazanej ustawy, do zakresu działania Ministra Obrony Narodowej należy m.in. wykonywanie uprawnień naczelnego organu administracji państwowej w stosunku do terenowych organów administracji wojskowej i innych organów wojskowych (pkt 21).

Sąd pierwszej instancji, nie podzielił stanowiska skarżącego, iż decyzja o przyznaniu dodatku wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż decyzja wywołuje nieodwracalne skutki prawne wówczas, gdy organ administracji nie będzie uprawniony ani przez przepisy prawa materialnego, ani przez przepisy proceduralne do odwrócenia, cofnięcia lub zniesienia tego skutku przez wydanie decyzji. Natomiast okoliczność, iż skarżący nie pobiera już dodatku, jest emerytem wojskowym, nie powoduje nieodwracalnego skutku prawnego. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, iż decyzja o przyznaniu dodatku nie ma wpływu na jego sytuację prawną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł L.S., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie: przepisów prawa materialnego tj. błędną wykładnię art. 80 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.) w związku z § 24 pkt. 3 w związku z § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497, ze zm.), polegającą na przyjęciu, iż przepisy te mogą stanowić podstawę prawną stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej dodatek w nim wskazany, pomimo, iż przepis ten wskazuje jedynie na to, iż taki dodatek przysługuje

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał ani w rozstrzygnięciu, ani w uzasadnieniu podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Nie wskazał, czy w jego ocenie decyzja Dowódcy Sił Powietrznych była wydana bez podstawy prawnej, rażąco naruszała prawo, była wydana przez organ niewłaściwy, czy też w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, czy była niewykonalna od samego początku, czy jej wykonanie powodowało czyn zagrożony karą. Organ w ogóle nie dostrzegł tego, iż przywołany na wstępie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. statuuje dwie niezależne od siebie przesłanki stwierdzenia nieważności: brak podstawy prawnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że z § 25 pkt. 2 rozporządzenia wynika, iż służbą wojskową jest służba pełniona w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, zaś w § 25 pkt. 3 lit. c jest nią służba w okresie odbywania przeszkolenia wojskowego. A zatem w spornym okresie skarżący kasacyjnie odbywał przeszkolenie wojskowe w charakterze elewa, a w istocie odbywał służbę kandydata na żołnierza zawodowego. W jego ocenie świadczą o tym: świadectwo służby, opis przebiegu służby i wreszcie zobowiązanie znajdujące się w jego aktach personalnych, iż w przypadku zaniechania wstąpienia do zawodowej służby wojskowej, zwróci on koszty nauki w charakterze elewa. Jest zatem oczywiste, iż w spornym okresie odbywał służbę wojskową, a więc sporny dodatek jest mu należny i decyzja Dowódcy Sił Powietrznych nie naruszała prawa. A co więcej nie każde naruszenie prawa stanowi rażące naruszenie prawa, lecz tylko takie, które nie pozwala pogodzić rozstrzygnięcia z konkretnym przepisem prawa na podstawie prostego ich zestawienia i co istotne wada ta tkwić musi w samej decyzji, oraz postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy i prowadzone jest tylko w granicach określonych podstaw wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. Natomiast przyjęcie poglądu przeciwnego godziłoby w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Ponadto, wskazując, że na treść art. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134), podkreślił, iż czynną służbę wojskową pełniły także osoby powołanie do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych. Takie osoby stawały się żołnierzami w czynnej służbie nie z dniem powołania, czy też z dniem przysięgi, lecz z dniem stawienia się w tej służbie (art. 65 ustawy), których kształcenie odbywało się w szkołach i na kursach wojskowych. Zatem obejmuje to skarżącego, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 1 omawianej ustawy, że na naukę do szkół kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych, mogli być przyjęci jako kandydaci na zawodowych żołnierzy (służba kandydacka) także osoby, które nie ukończyły 17 roku życia za zgodą rodziców. W przedmiotowej sprawie warunek ten został natomiast spełniony.

W konkluzji, skarżący kasacyjnie uznał, że podstawą prawną zaliczenia tego okresu i przyjęcia, iż w tym okresie wnioskodawca pełnił czynną służbę wojskową stanowi art. 73 ust. 1 w/w ustawy.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 powołanej ustawy.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za zasadne. Tym samym skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

We wniesionej skardze kasacyjnej zasadnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazano na zarzut błędnej wykładni art. 80 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 24 pkt. 3 w zw. z § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierz zawodowych, polegającą , iż przepisy te mogą stanowić podstawę prawna stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej dodatek w nim wskazany, pomimo, iż przepis ten wskazuje jedynie na to, iż taki dodatek przysługuje.

Przede wszystkim powołane wyżej przepisy prawa materialnego stanowiły podstawę materialnoprawną decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia 29 stycznia 2006 r. o przyznaniu [...] L.S. dodatku za długoletnią służbę wojskową, w wysokości 20 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego. Podstawą przyznania tego dodatku było ustalenie, iż strona legitymuje się 20 letnią czynną służbą wojskową , która liczona była w tym wypadku nie wcześniej niż od ukończenia 17 roku życia, a więc od [...] stycznia 1986 r.

Następnie decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej stwierdziła nieważność decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r. wskutek przyjęcia wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Natomiast wskazując na powołane wyżej przepisy prawa materialnego wywiedziono, że błędnie ustalono okres służby strony. W decyzji tej bowiem podniesiono, iż zainteresowany z dniem 26 października 1987 r. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Technicznej Szkole Wojsk Lotniczych w Z., zatem przy ustalaniu wysokości dodatku za długoletnią służbę należało uwzględnić okres czynnej służby od dnia 26 października 1987 r. a nie jak to uczynił Dowódca Sił Powietrznych od dnia ukończenia 17 roku życia. Stąd też uznano, iż stronie przysługuje prawo do dodatku za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15 % kwoty należnej.

Skarżący następnie wnioskiem z dnia 18 listopada 2008 r. uruchomił postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2008 r. poprzez stwierdzenie jej nieważności gdyż ta właśnie decyzja jak wskazywał wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Wydane w tym postępowaniu a kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności tej decyzji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte zostały z naruszeniem prawa, natomiast oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może być w tej sytuacji uznane za rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Przede wszystkim na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r. o przyznaniu L.S. 20% dodatku za długoletnią służbę wojskową nastąpiło w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wskutek podjęcia jej z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast to rażące naruszenie prawa co potwierdza uzasadnienie tego rozstrzygnięcia miało wynikać, z błędnego ustalenia, że strona posiada 20 letni okres służby wojskowej, albowiem jak zauważono, wskutek wadliwego ustalenia początkowego okresu czynnej służby wojskowej, okres ten w dniu wydania decyzji przyznającej ten dodatek nie upoważniał do wydanie decyzji w opisanym zakresie. Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przyczyną podjęcia decyzji z dnia [...] 2008 r. Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r. nie były wady decyzji wynikające z wadliwego odczytania przepisów prawa materialnego wskazanych w jej podstawie materialnoprawnej lecz wady postępowania, które doprowadziły do wydania tej decyzji. Pierwotną i wyłączną przyczyną wskazywanej wadliwości decyzji z dnia [...] 2006 r. o przyznaniu 20 % dodatku za długoletnią służbę było więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do prawidłowego zastosowania przepisów § 24 i 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Ten zaś fakt nie pozwalał na uruchomienie trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznych poprzez stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. W sprawie przyznania wskazanego wyżej 20 % dodatku za długoletnią służbę wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał przedmiotową decyzję a więc co najwyżej uzasadniało to wznowienie z urzędu postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

System weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.

Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc).

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987r., IV SA 1062/86, ONSA 1987r., nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43).

Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z dnia 21 października 1992r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wskazywane przez organ wady decyzji z dnia [...] 2006 r. o przyznaniu 20% dodatku za długoletnią służbę nie uzasadniały uruchomienia trybu stwierdzenia nieważności tej decyzji albowiem wady decyzji z dnia [...] 2006 r. nie dotyczyły wad materialnoprawnych lecz dotyczyły wad postępowania. Po prostu podejmując decyzję z dnia [...] 2006 r. nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. To zaś pozwalało ewentualnie na wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Tym samym wyeliminowano w trybie stwierdzenia nieważności decyzji rozstrzygniecie Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r. mimo, iż nie wykazano wad materialoprawnych tej decyzji a wyłącznie wady postępowania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było zatem przesłanek do zastosowania przepisu z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wobec powołanego wyżej rozstrzygnięcia z dnia [...] 2006 r. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie NSA naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania określone w art. 145 § 1 K.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 K.p.a. ) - porównaj : wyrok NSA z dnia 29 marca 1988 r. syn. akt I SA 636/87 ONSA 1988, nr 1, poz. 45, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1993 r. sygn. akt III ARN 50/93 nie publikowany).

Niezasadne zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji wobec rozstrzygnięcia ostatecznego w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji o jakiej mowa w art. 16 K.p.a. a w konsekwencji stanowi rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. Tym samym wszczęte w tej sprawie postanowieniem z dnia [...] 2009 r. na wniosek L.S. postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] 2008 r. stwierdzającej nieważności decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] 2006 r. w sprawie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową w wysokości 20% należnego uposażenia zasadniczego winno w pełni uwzględnić powyższe rozważania przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Dotychczasowe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzą do wniosku, iż wniesiona kasacja jako zawierająca usprawiedliwione podstawy spowodowała uwzględnienie wniesionej skargi kasacyjnej.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.