Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 604/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Żadne z wyżej wymienionych
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...] oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2014 r., znak [...], postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. K. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z [...] marca 2015 r. nr [...], wydana w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie legalności obiektów budowlanych znajdujących się na działkach nr 42, 43 i 44 obr. [...] przy ul. P. w R. Wśród obiektów znajdujących się w zwartej zabudowie organ wyodrębnił 5 obiektów o różnym charakterze, parametrach i funkcji. Dla potrzeb postępowania obiekty te oznaczono w protokole z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 18 czerwca 2009 r. symbolami i numerami od 1 do 5. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek oznaczony nr "3", zlokalizowany na działkach 42, 43, 44 o konstrukcji stalowej z dachem w części dwuspadowym, a w części jednospadowym oraz budynek o nr "4" zlokalizowany na działkach o nr 43 i 44, również konstrukcji stalowej. Ustalono, że ww. budynki zostały wybudowane po 1 kwietnia 2004 r., bez pozwolenia na budowę.

PINB decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...], nakazał M. i W. K. rozbiórkę ww. budynków produkcyjnych, ze względu na niezgodność budynku o charakterze produkcyjnym z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z [...] września 2007 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "Budynek magazynowo - handlowy branży budowlanej z częścią socjalną – rozbudowa istniejących budynków magazynowych wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi" na działkach nr 42, 43, 44 obr. [...] położonych w R.

WINB decyzją z [...] października 2009 r., uchylił decyzję PINB z [...] lipca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji uznając, że wydana została przedwcześnie, bez wdrożenia procedury legalizacyjnej.

Rozpatrując sprawę ponownie PINB, w ramach procedury legalizacyjnej postanowieniem z [...] listopada 2009 r., nałożył na M. i W. K. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 listopada 2010 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji spornych obiektów budowlanych. W dniu 30 listopada 2010 r. inwestorzy przedłożyli projekt budowlany p.n. "Projekt remontu i przebudowy istniejących hal handlowo - magazynowo - produkcyjnych wraz z pomieszczeniami biurowymi, służbowymi i socjalnymi", lokalizacja na działkach 42, 43, 44, obr. [...] ul. P. [...] w R.; jednakże nie przedłożyli pozostałych dokumentów wyszczególnionych w postanowieniu.

PINB decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nakazał M. i W. K. rozbiórkę spornych obiektów budowlanych stwierdzając, że inwestorzy nie dopełnili obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Decyzją z [...] lutego 2012 r. WINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) po rozpatrzeniu skargi W. K. - wyrokiem z 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 417/12, uchylił zaskarżoną decyzję WINB z [...] lutego 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] kwietnia 2011 r. Wyrok ten stał się prawomocny. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje wydane zostały przedwcześnie, bez należytego zbadania sprawy, a w szczególności braku rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego w dniu 9 listopada 2010 r. - wniosku o przedłużenie wyznaczonego postanowieniem z 24 listopada 2009 r. terminu. Ww. wniosek skarżącego został złożony przed upływem wyznaczonego terminu, a mając na uwadze procesowy charakter terminu określonego art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.; zwanej dalej P.b.) - jego przedłużenie leżało w gestii orzekającego w sprawie organu na zasadzie uznania administracyjnego, który to organ, po wyczerpującym zbadaniu okoliczności sprawy winien uwzględnić, bądź odmówić uwzględnienia takiego wniosku. Skoro zatem termin określony art. 48 ust. 3 P.b. ma charakter procesowy to mają, w przedmiocie rozpoznania wniosku inwestora o jego przedłużenie, w pełni zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (tak wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., II OSK 2113/10, wyrok NSA z 17 września 2008 r., II OSK 1050/07, wyrok WSA w Łodzi z 22 października 2008 r., II SA/Łd 390/08). Wprawdzie orzekający w sprawie organ odpowiadając pismem z 6 grudnia 2010 r. na wniosek skarżącego w przedmiocie przedłużenia terminu wykonania zobowiązań wskazał zakres zobowiązań nałożonych na inwestora zawartych w postanowieniu z [...] listopada 2009 r. to jednak pismo to nie zostało skutecznie doręczone z uwagi na mylny adres. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący zamieszkiwał w miejscowości K. przy ul. D. [...] podczas gdy ww. pismo z 6 grudnia zostało skierowane pod adres R. ul. D. [...]. W tym stanie sprawy nie zostało więc w żadnym zakresie przeprowadzone postępowanie w przedmiocie przedłużenia terminu nałożonego postanowieniem z [...] listopada 2009 r. i w konsekwencji nie został rozpoznany wniosek skarżącego, w istocie zmierzający do zmiany przywołanego wyżej postanowienia w zakresie terminu. Oznacza to, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych oznaczonych numerami 3 i 4 z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków określonych art. 48 ust. 3 P.b., pomimo nierozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o przedłużenie ww. terminu zostały wydane przedwcześnie, z naruszeniem zasad określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a.

PINB postanowieniem z [...] października 2014 r. odmówił wydłużenia terminu ustalonego w postanowieniu z [...] maja 2013 r. na przedłożenie dokumentów do dnia 30 września 2015 r., wynikającego z postanowienia PINB z [...] listopada 2009 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...], nakazał M. i W. K. jako właścicielom obiektów budowlanych – budynków produkcyjnych, zlokalizowanych na działkach nr 42, 43, 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P. rozbiórkę obiektu budowlanego budynku produkcyjnego o długości 21,06 m i szerokości 17,23 m, w którym odbywa się obróbka drewna i są usytuowane urządzenia do obróbki drewna, zlokalizowanego na działkach nr 42, 43, 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P., wykonanego od strony północnej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1992 r. nr [...] oraz rozbiórkę obiektu budowlanego budynku produkcyjnego o długości 18,00 m i szerokości 8,23 m, w którym odbywa się obróbka drewna i są usytuowane urządzenia do obróbki drewna, zlokalizowanego na działkach nr 43, 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P., wykonanego od strony zachodniej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie ww. pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1992 r. W uzasadnieniu PINB podał, że inwestorzy winni zalegalizować samowolnie wybudowane obiekty produkcyjne w stanie istniejącym, a w dalszej kolejności możliwa będzie dopiero ich ewentualna przebudowa czy rozbudowa. W gestii inwestorów było również określenie innej funkcji budynków i przedłożenie dla tej funkcji stosownych dokumentów. Zdaniem organu inwestor miał określony bardzo długi czas na przygotowanie dokumentacji i uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Postanowienie nakładające na inwersów obowiązek przedstawienia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; zwanej dalej P.b.) - zostało wydane 24 listopada 2009 r. Działania inwestorów prowadzone od tego dnia nie polegały na wykonaniu nałożonego obowiązku, pomimo, że zmieniono termin wykonania obowiązku na 30 września 2014 r. Działania inwestorów dotyczyły przebudowy i rozbudowy obiektów objętych niniejszym postępowaniem co do których brak decyzji o warunkach zabudowy oraz brak dokumentacji o której mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 P.b. Postanowieniem z [...] października 2014 r. PINB odmówił wydłużenia terminu ustalonego w postanowieniu z [...] maja 2013 r. na przedłożenie dokumentów do dnia 30 września 2015 r., wynikającego z postanowienia PINB z [...] listopada 2009 r. W związku z powyższym termin na wykonanie postanowienia z [...] listopada 2009 r. upłynął z dniem 30 września 2014 r. W terminie tym zobowiązani nie spełnili obowiązków wynikających z ww. postanowienia z [...] listopada 2009 r. Nie przedstawili żadnych dokumentów. W związku z powyższym zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b. nakazano rozbiórkę budynku produkcyjnego "3" ("3A" + "3B") i "4".

W. K. reprezentowany przez radcę prawnego złożył odwołanie od decyzji PINB z [...] stycznia 2014 r. wnosząc o jej uchylenie, jednocześnie kwestionując postanowienie PINB z [...] października 2014 r. Podniósł, że zaskarżona decyzja zapadła przedwcześnie, gdyż strona nie miała w terminie możliwości wypełnienia wymagań przedstawionych w postanowieniu PINB z [...] listopada 2009 r.

WINB decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie inwestorzy mieli możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, lecz z tego uprawnienia nie skorzystali. Nie spełnili warunku niezbędnego do zalegalizowania stanu faktycznego poprzez nieprzedłożenie żadnego z wymienionych w postanowieniu dokumentów. W ocenie WINB w realiach sprawy nakaz rozbiórki dwóch budynków produkcyjnych, będących przedmiotem niniejszego postepowania, jest rozstrzygnięciem uzasadnionym. Ww. obiekty zostały dobudowane przy istniejącym wcześniej budynku magazynowym i ich rozbiórka jest technicznie możliwa bez ingerencji w konstrukcje pozostałej części budynku. Fakt funkcjonowania w obiegu prawnym decyzji Prezydenta Miasta z [...] września 2007 r. o warunkach zabudowy, umożliwiał skompletowanie i przedłożenie odpowiednich dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej, a tym samym uniknięcie konieczności rozbiórki wymaganych do legalizacji samowoli budowanej, a tym samym uniknięcie konieczności rozbiórki przedmiotowych obiektów. Jednak inwestorzy z powyższego nie skorzystali i nie przedłożyli odpowiednich dokumentów wymaganych do legalizacji obiektów, określonych w postanowieniu z [...] listopada 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego inwestorzy mieli bardzo długi czas na przygotowanie wymaganej dokumentacji, gdyż na skompletowanie i przedłożenie odpowiednich dokumentów w sumie mieli oni ponad cztery lata. Reasumując WINB stwierdził, że samowolna budowa obiektu o uciążliwym charakterze produkcyjnym oraz jego nielegalne użytkowanie, przy jednoczesnym nie podejmowaniu lub dość opieszałym podejmowaniu działań przez inwestora w celu zalegalizowania obiektu i usunięcia naruszenia prawa, nie da się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa oraz poszanowaniem słusznego interesu osób trzecich i uzasadnionego interesu społecznego. Natomiast podejmowanie działań dotyczących dalszych planowanych inwestycji i robót zamierzonych w przyszłości, leży w gestii właściciela czy inwestora i pozostaje poza zainteresowaniem organu nadzoru budowlanego.

W. K. reprezentowany przez radcę prawnego skierował do WSA skargę na decyzję WINB z [...] marca 2015 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] stycznia 2015 r., oraz uchylenie postanowienia PINB z [...] października 2014 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 i art. 8 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału zebranego w sprawie oraz rozpoznanie sprawy w sposób wyłączający zaufanie do organu administracji, zmierzający do arbitralnej oceny okoliczności sprawy ukierunkowanej na usankcjonowanie rozbiórki obiektów budowlanych, bez oceny zdarzeń prawnych związanych z legalizacją obiektu budowlanego i czynnościami podejmowanym przez stronę w tym zakresie, a w szczególności;

1) wniosku stron o zmianę terminu czynności legalizacyjnych zakreślonych postanowieniem PINB z [...] listopada 2009 r. i zmienionego postanowieniem z [...] maja 2013 r.,

2) zaniechanie wyjaśnienia, czy przedmiotowy obiekt jest oddzielną budowlą, czy też stanowi modernizację obiektów powstałych wcześniej, co ma znacznie przy trybie i zasadach jego legalizacji,

- art. 104 § 2 K.p.a. przez wydanie decyzji częściowej w stosunku do całego obiektu budowlanego, kiedy takie rozwiązania jest sprzeczne pod względem logicznym, gdyż może doprowadzić do usunięcia części obiektu budowlanego, kiedy inna część nie zostanie rozebrana z uwagi na odmienne rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie - okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie nie są podzielne i nie nadają się do samodzielnego wyodrębnienia; nadto protokół z 18 czerwca 2009 r. nie stanowi integralnej części decyzji, a budynek nie został zinwentaryzowany w sposób umożliwiający jednoznaczne oddzielenie jego części - zatem decyzja jest niewykonalna, a jej niewykonalność ma charakter trwały; nadto podstawa prawna w zakresie ewentualnego częściowego zakończenia sprawy nie została wyartykułowana w komparycji decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1847/13 stwierdził konieczność ustalenia możliwości rozbiórki pozostałej części obiektu budowlanego,

art. 48 ust. 4 w związku z art. 49 ust. 4a P.b. przez brak kontynuacji przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego pomimo podjęcia przez stronę działań zmierzających do uzyskania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jako niezbędnego elementu do wydania decyzji o warunkach zabudowy;

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] maja 2015 r. WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W niniejszej sprawie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym.

Bezspornie w sprawie obiekty budowlane będące ich przedmiotem zostały wydane bez koniecznego pozwolenia na budowę.

Ustalono także, że pierwszy z budynków, o długości 21,06m i szerokości 17,23m wybudowany został na działkach nr 42, 43 i 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P., od strony północnej budynku magazynowego, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1992r. znak: [...]. Drugi, o długości ok. 18,00 m i szerokości 8,23 m, wybudowany został na działkach nr 43 i 44 od strony zachodniej budynku magazynowego, o którym mowa powyżej. Ustalono, że w obu w/w budynkach odbywa się obróbka drewna i są w nich usytuowane urządzenia do obróbki drewna.

W trakcie postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, że przedmiotowe budynki stanowią część zwartej zabudowy, w której wyodrębniono pięć części, czyli 5 obiektów o różnym charakterze, parametrach i funkcji. Części te oznaczono dla potrzeb postępowania w protokole z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18 czerwca 2009r. symbolami i numerami od 1 do 5, a mianowicie:

"1a" i "1b"- to wiata obudowana o całkowitej długości 2 x 18,00 [m] i szerokości 9,00 [m], która została wybudowana na podstawie decyzji z [...] grudnia 1992 r. nr [...] (udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej: tymczasową wiatę na składowanie materiałów budowlanych na okres 3 lat oraz trwałe ogrodzenie działki). W częściach tych stwierdzono wykonanie robót budowlanych już po ich wybudowaniu, zmieniono wysokość oraz wydzielono salę sprzedaży.

"2" - o długości 4,50 [m] i szerokości 9,00 [m], wykonana razem z częścią "la" i "lb". Budowa tego obiektu (segmentu) nie była objęta w/w pozwoleniem na budowę z [...] grudnia 1992 r. nr [...].

"3" ("3 A" + "3B") - o długości 21,06 [m] i szerokości 17,23 [m],wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Część ta została wykonana w konstrukcji stalowej, słupy i dźwigary stalowe, dach kryty blachą trapezową, ściany wykonane jako przesuwne osłony dźwiękochłonne. Składa się z części o dachu dwuspadowym i części o dachu jednospadowym.

"4" - o długości ok. 18,00 [m] i szerokości 8,23 [m], wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Część ta została wykonana w konstrukcji stalowej. Pomiędzy częścią "2" i "3" wykonano ścianę drewnianą obitą płytami, ściany zewnętrzne z elementów przesuwnych obite blachą trapezową.

"5" - o długości 23,47 [m] i max. szerokości ok. 8,30 [m], wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jest to obiekt murowany, ściany z pustaków betonu komórkowego, strop ceramiczny w części widocznej - nieotynkowanej. Obiekt ten spełnia funkcję zaplecza socjalnego.

Przedmiotowe obiekty wchodzą w skład większego zakładu jako całości. Ponieważ w stosunku do każdej z w/w części mają zastosowanie różne przepisy ustawy Prawo budowlane, organ I instancji rozpatrywał sprawy w kilku odrębnych postępowaniach.

Przedmiot niniejszego postępowania stanowią dwa budynki oznaczone w w/w protokole z rozprawy administracyjnej numerami "3" i "4".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, że zarówno w budynku oznaczonym numerem "3" jak i w budynku oznaczonym numerem "4" odbywa się obróbka drewna i są w nich usytuowane urządzenia do obróbki drewna. Budynki te spełniają funkcję produkcyjną. Rodzaj użytych materiałów i ich przekroje świadczą, że wykonano je jako konstrukcje odrębne od pozostałych. Budynek oznaczony numerem "3" zlokalizowany na działkach nr 42,43 i 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P., wykonano od strony północnej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1992r. nr [...]. Natomiast budynek oznaczony numerem "4" zlokalizowany na działkach nr 43, 44, obr. [...] położonych w R. przy ulicy P., wykonano od strony zachodniej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1992 r. nr [...]. Inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę tych budynków. Posiadają natomiast decyzję z dnia [...] września 2007r. znak: [...], o warunkach zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "Budynek magazynowo - handlowy branży budowlanej z częścią socjalną - rozbudowa istniejących budynków magazynowych wraz z niezbędnymi urządzeniami) technicznymi" na działkach 42, 43, 44 obr. [...] położonych w R. przy ulicy P. Organ I instancji ustalił, że obydwa w/w budynki zostały zrealizowane po 1 kwietnia 2004r., wobec czego do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zastosował przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wdrożył postępowanie legalizacyjne, w ramach którego wydane zostało postanowienie z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...], w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, nakładające na Państwa M. i W. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 listopada 2010 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w ustawy "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę".

Przepisy ustawy Prawo budowlane dopuszczają możliwość legalizacji obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego art. 28 przytoczonej powyżej ustawy pozwolenia na budowę jeżeli:

1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Aby legalizacja budowy obiektu budowlanego lub jego części wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej była możliwa, obiekt musi spełniać obie z wymienionych powyżej przesłanek. W takim przypadku, organ nadzoru budowlanego w myśl art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3:

czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego) aktualnym na dzień opracowania projektu,

oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W myśl art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

W niniejszej sprawie wbrew stanowisku organów obu instancji inwestor nie miał gwarantowanej prawem realnej możliwości legalizacji samowoli.

Wydane w sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] zostało wydane z naruszeniem art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego.

W pkt 1 omawianego postanowienia nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 listopada 2010 r., w siedzibie Powiatowego Inspektoratu nadzoru Budowlanego, ([...]): zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności budowy w/w przedmiotowych obiektów budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji i warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Tymczasem z obowiązującego w dacie jego wydania art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego wynikało, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 art. 48 nakłada się obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nie nałożono na inwestora obowiązku przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzonej inwestycji.

Zobowiązano go do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z m.p.z.p. albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.

Należy podkreślić, że w uzasadnieniu tegoż postanowienia przywołano prawidłowe brzmienie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, nie sanuje to jednak braku właściwego rozstrzygnięcia.

Brak jednoznacznego brzmienia sentencji postanowienia przełożył się na dalszy tok postępowania. Inwestor zwrócił się o warunki zabudowy na niezrealizowane dotąd zamierzenie inwestycyjne – rozbudowę istniejących budynków i przedłożył współgrający z nią projekt budowlany.

Brak prawidłowego postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego uniemożliwił mu de facto uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy na już zrealizowane zamierzenie inwestycyjne. Warunkiem dopuszczalności wniosku o warunki zabudowy na zrealizowaną inwestycję i wydanie decyzji o warunkach zabudowy w jego rozpoznaniu jest istnienie prawidłowego postanowienia wydanego przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, którego w tej sprawie zabrakło.

Inaczej mówiąc to nie inwestor decyduje o wszczęciu procedury legalizacyjnej, a organ nadzoru budowlanego. To organ nadzoru budowlanego, wydając postanowienie decyduje, że niezbędne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Oznacza to, że brak podstaw do skutecznego samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przypadku inwestycji już zrealizowanej (tak słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 52/13 oraz NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1890/12).

Postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, albowiem ustawodawca nie przewidział wniesienia na nie zażalenia, oraz nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Możliwość jego kwestionowania powstaje dopiero wówczas, gdy sprawa zostanie rozstrzygnięta decyzją administracyjną (tak słusznie NSA w postanowieniu z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1804/14).

Dlatego też dokonując kontroli przedmiotowego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu wskazanego inwestorom postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd uznał, że zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, co przełożyło się w oczywisty sposób na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu organy w sposób prawidłowy przeprowadzą procedurę legalizacyjną z art. 48 prawa budowlanego.

Warunkiem jej prawidłowości będzie precyzyjne i zgodne z prawem nałożenie na inwestora obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi należy przywołać stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1847/13.

Wyrok ten zapadł co prawda nie w niniejszej sprawie, ale dotyczy on obiektu budowlanego stanowiącego razem z obiektami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania większą całość.

NSA stwierdził, że w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie legalności obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr 42, 43 i 44 obr. [...] przy ul. P. w R., PINB [...] wśród obiektów znajdujących się w zwartej zabudowie wyodrębnił 5 obiektów o różnym charakterze, parametrach i funkcji. Obiekty te oznaczono dla potrzeb postępowania w protokole rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18 czerwca 2009 r. symbolami i numerami od 1 do 5. Organy ustaliły, iż pomimo tego, że wyodrębnione obiekty wchodzą w skład większego zespołu jako całości, to pełnią one różne funkcje, co uzasadnia stosowanie w stosunku do nich różnych przepisów prawa budowlanego, a zatem i rozpatrywanie kwestii ich legalności winno nastąpić w kilku odrębnych postępowaniach.

Przedmiotem decyzji zaskarżonej w postępowaniu był kontrolowany przez NSA nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nr "5" (wg oznaczonego w protokole rozprawy z dnia 18 czerwca 2009 r.) – budynku zaplecza socjalnego budynku magazynowo – handlowego branży budowlanej, o długości 23,45 m i max. szerokości 8,30 m, zlokalizowanego na działkach nr 43, 44 obr. [...] położonych w R. przy ul. P., wykonanego od strony zachodniej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane.

Wskazany przepis art. 104 § 2 K.p.a. przewiduje możliwość wydania decyzji częściowej, co jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1759/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi jednak fakt, iż przepis ten nie mógł być naruszony przez organy orzekające w sprawie. Z decyzji organu I instancji, a także z decyzji organu odwoławczego wynika, że kontrolowane postępowanie administracyjne prowadzone było wyłącznie w stosunku do obiektu budowlanego nr "5", stanowiącego jedną z możliwych do wyodrębnienia części większego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działkach nr 42, 43 obr. [...] w R. przy ul. P. Zakres prowadzonego postępowania, ograniczony jedynie do obiektu budowlanego nr "5", pokrywa się z zakresem rozstrzygnięcia organów obu instancji, które orzekły o nakazie rozbiórki tego właśnie obiektu, a zatem rozstrzygnięciem objęły całość sprawy.

Również przepis prawa materialnego, mający zastosowanie w niniejszej sprawie – art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, wyraźnie dopuszcza orzeczenie nakazu rozbiórki nie tylko w stosunku do całego obiektu budowlanego, ale także w odniesieniu do jego części.

Powyższe stanowisko NSA jest aktualne także w niniejszej sprawie.

Sąd nie odnosił się do pozostałych zarzutów skargi uznając je za przedwczesne w realiach niniejszej sprawy. Wobec uchylenia decyzji obu instancji i postanowień wydanych w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego nie wiadomo czy w ogóle dojdzie do rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.