Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 398/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 13, art. 14, art. 27 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 75, art. 81, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 39b
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

SENTENCJA

Dnia 8 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2021 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 3 ust. 1 pkt 13a, art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 217 ze zm., dalej "ustawa"), § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) i ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020r. poz. 1467, dalej "rozporządzenie COVID-19"), art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., dalej "rozporządzenie nr 1306/2013"), art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm., dalej "rozporządzenie Nr 1307/2013"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] odmawiającą A. P. przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19".

Jak wynika z akt sprawy 6 października 2020 r. A. P. złożyła wniosek o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, w którym oświadczyła, że według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadziła produkcję kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1 000 sztuk oraz w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 czerwca dokonała ich przemieszczenia. ubiegając się o przyznanie pomocy w związku ze spełnieniem warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia COVID-19. Ponadto, zaznaczając pole nr 10, wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje w związku małżeńskim z B. P., przy czym samodzielnie prowadzi działalność w zakresie chowu drobiu. Do wniosku strona dołączyła tabelę :" Informacja o miejscu prowadzenia produkcji drobiu, wg, stanu na dzień 1 marca 2020r ." oraz zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii, potwierdzające, iż jako hodowca drobiu jest wpisana pod numerem [...] do rejestru podmiotów nadzorowanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w K.

Ponieważ organ pierwszej instancji z urzędu posiadał informację, iż 6 października 2020 r. mąż wnioskodawczyni B. P. także wystąpił o przyznanie płatności na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia COVID-19, wskazując jako miejsce prowadzenia produkcji drobiu ten sam adres co żona, czyli Ś. 5, [...] P., pismem z 20 listopada 2020 r. wezwał stronę do przedstawienia wyjaśnień/dowodów mających potwierdzić, iż samodzielnie prowadzi ona i zarządza gospodarstwem rolnym, które faktycznie stanowi wyodrębnioną jednostkę pod względem technicznym, ekonomicznym od gospodarstwa jej męża.

Strona w dniach 27 i 30 listopada 2020 r. przedłożyła dokumenty (faktury VAT) potwierdzające dokonane przez nią zakupy piskląt kurcząt, sprzedaż drobiu rzeźnego, zakup śruty sojowej i komponentów paszowych. A. P. dołączyła do akt również zaświadczenie o numerze REGON, decyzję o wysokości podatku rolnego na 2020 r oraz umowę majątkowa małżeńską wyłączającą wspólność ustawową z dnia 11 września 2008 r., akt notarialny, Repertorium A nr[...]. Organ pierwszej instancji dołączył do akt sprawy materiał dowodowy zgormadzony w sprawie B. P.

Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił A. P. przyznania wnioskowanej płatności, gdyż strona nie udowodniła w toku postępowania, że jej gospodarstwo stanowi zorganizowaną całość, odrębną od gospodarstwa małżonka. W ocenie organu pierwszej instancji, świadczył o tym brak wykazania przez wnioskodawczynię, w przeciwieństwie do jej męża, iż ponosi koszty produkcji drobiu czyli koszty związane m.in. ogrzewaniem kurników, zakupem energii, czy wody.

Od powyższej decyzji A. P. złożyła odwołanie wskazując, że jej zdaniem zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania płatności, co potwierdzają dołączone do akt sprawy dokumenty. Jednocześnie strona podkreśliła, że pasze produkuje we własnym gospodarstwie z własnych zbóż. Ponadto oświadczyła, że nie posiada faktur na zakup energii elektrycznej, gdyż jej kurniki zasilane i ogrzewane są energią z instalacji fotowoltaicznej i agregatu prądotwórczego, wodę zaś pobiera z własnego ujęcia głębinowego oraz nie korzysta z usług weterynaryjnych, gdyż po wielu latach produkcji drobiu posiada stosowną wiedzę i umiejętności. W ocenie strony, wskazana w decyzji przyczyna odmowy przyznania płatności, w żaden sposób nie wynika z rozporządzenia COVID-19.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że z informacji, do których organ miał dostęp z urzędu wynika, iż fakt prowadzenia na dzień 1 marca 2020 r. przez A. P. produkcji drobiu rzeźnego w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk oraz ich przemieszczenia w okresie od dnia 15 maja 2020r. do dnia 15 czerwca 2020r. został potwierdzony przez organy Inspekcji Weterynaryjnej. W wymaganym okresie strona przemieściła 74 tyś. sztuk drobiu rzeźnego. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż strona formalnie spełniła warunki do przyznania płatności określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia COVID-19. Zaznaczył jednak, że pomoc na podstawie rozporządzenia COVID-19 jest udzielana w ramach Programu PROW 2014-2020. Środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym, środki te podlegają ochronie zgodnie z ogólnymi zasadami ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia środki muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Powyższe unormowanie znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa w zakresie wspólnej polityki rolnej, tj. w art. 60 rozporządzenia 1306/2013, zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Organ drugiej instancji podniósł, iż przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisom prawa, które miałyby w rzeczywistym stanie rzeczy zastosowanie zgodnie z celami płatności, ale przepisom prawa "korzystniejszym" dla podmiotu kreującego te sztuczne warunki.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił że mimo, że stan faktyczny sprawy dotyczy jedynie A. P., to dla wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) Rozporządzenia COVID-19, konieczne jest przedstawienie jej osoby w powiązaniu z mężem B. P. który podobnie jak żona, 6 października 2020 r. wystąpił o przyznanie pomocy dla producentów drobiu rzeźnego. Organ zauważył, iż każde z małżonków występując o pomoc oświadczyło, iż samodzielnie prowadzi działalność w zakresie produkcji drobiu rzeźnego. Zarówno A., jaki i B. P. do wniosku dołączyli zaświadczenia Powiatowego Lekarza Weterynarii potwierdzające, iż są wpisani, pod własnymi, odrębnymi numerami do rejestru podmiotów nadzorowanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. Jednocześnie jako miejsce prowadzenia produkcji drobiu, wskazali ten sam adres czyli Ś 5, [...] P.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z § 3 ust.2 rozporządzenia COVID pomoc ta jest jednorazowa. Stanowi ona nadzwyczajny mechanizmem wsparcia, będący odpowiedzią na problemy związane z płynnością finansową rolników i zachowaniem ciągłości działalności rolniczej w okresie pandemii koronawirusa. Wsparcie to jest przeznaczone dla producentów rolnych prowadzących produkcję w sektorach, które w największym stopniu zostały dotknięte skutkami COVID-19 tj. zwłaszcza te, które uzależnione są od eksportu. Chodzi tu o segmenty rolnictwa zajmujące się hodowlą: bydła mięsnego, krów (mleko), trzody chlewnej, owiec, kóz, drobiu rzeźnego oraz uprawę roślin ozdobnych. Celem tej pomocy jest częściowe zrekompensowanie rolnikom utraty dochodów i ponoszenia dodatkowych wydatków w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19.

Organ odwoławczy wskazał, że z informacji przekazanych przez Inspekcję Weterynaryjną wynika, że zarówno w przypadku A. P., jak i B. P., wielkości produkcji drobiu rzeźnego przekraczała 13 000 sztuk zwierząt. W przypadku A. P. wynosiła 74 tyś sztuk, a w przypadku B. P. 128 tyś sztuk. W takiej sytuacji wysokość płatności oblicza się według maksymalnej stawki określonej w § 4 ust 3 pkt 1 rozporządzenia COVID-19, tj. 30000 zł. Różnica pomiędzy potencjalną wysokością płatności jaką otrzymaliby łącznie małżonkowie na podstawie dwóch odrębnych wniosków, a wysokością płatności, która zostałaby im przyznana, gdyby o płatność wnioskowałoby tylko jedno z nich wynosi 31.434,90 zł. Taka płatność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] została przyznana B. P. Zatem łączna potencjalna korzyść z tytułu złożenia dwóch wniosków to 31.434,90 zł. W ocenie organu odwoławczego fakt wystąpienia o pomoc przez A. P. miał na celu obejście prawa w celu uzyskania większej płatności niż jej maksymalny limit dla jednego producenta rolnego, wynoszący 7 000 euro czyli 31434,90 zł po przeliczeniu na złote według kursu euro ustalonego zgodnie § 3 ust. 3 rozporządzenia COVID-19.

Organ odwoławczy zgodził się z oceną organu pierwszej instancji, iż strona nie prowadziła samodzielnie i oddzielnie od męża produkcji drobiu rzeźnego, a gospodarstwo rolne pomimo zawartej umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej wspólność ustawową było przedmiotem współposiadania małżonków. Organ odwoławczy podkreślił, iż podstawowym warunkiem ubiegania się o jakiekolwiek wsparcie (dopłaty) z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest posiadanie przez wnioskodawcę numeru identyfikacyjnego w ewidencji producentów (numer EP).Zasady jego nadawania określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2020 r., poz. 1206, dalej jako ustawa o krajowym systemie ewidencji). Z informacji, do których ma organ dostęp z urzędu wynika, iż w dniu 26 marca 2004 r. B. P. wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów, a A. P. wyraziła zgodę na nadanie numeru jej małżonkowi. W myśl ówcześnie obowiązującego art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji, małżonkowie mogli otrzymać tylko jeden numer identyfikacyjny niezależnie od tego, czy współposiadają lub wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne, czy też nie. Organ odwoławczy zaznaczył, iż pomimo zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej wspólność ustawową pomiędzy małżonkami A. P. aż do 2020 r. nie wystąpiła o nadanie jej odrębnego numeru EP chociaż w związku z nowelizacją ustawy o krajowym systemie ewidencji, od dnia 15 stycznia 2015 r. miała taką możliwość. Organ drugiej instancji dodał, że A. P. występując 2 października 2020 r. o wpis do ewidencji producentów ,w sekcji III "Producent", pole 03 wniosku zaznaczyła na "nie", iż posiada gospodarstwo rolne z małżonkiem, jednocześnie nie zaznaczając, iż prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość. Strona występując o wpis do ewidencji producentów oświadczyła, iż nie zamierza uczestniczyć w mechanizmach wymienionych w art. 12 ust. 4b ustawy o krajowym systemie ewidencji. Zatem zgodnie z treścią wniosku strona ubiegała się o nadanie jej numeru EP stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 2 lit b ustawy o krajowym systemie ewidencji, który stanowi iż "W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się (...) 2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca) zamierza uczestniczyć w mechanizmach innych niż wymienione w ust. 4b, (...) ". Zatem już sama deklaracja strony we wniosku o wpis do ewidencji producentów złożona pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń wskazuje, że pomiędzy małżonkami istniały powiązania ekonomiczne, pomimo zawartej intercyzy.

Organ odwoławczy zgodził się z przyjętym przez organ pierwszej instancji stanowiskiem, iż strona w toku postępowania nie wykazała, że ponosi niezależnie od męża koszty produkcji drobiu rzeźnego. Z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, iż główne jej nakłady w zakresie prowadzonej działalności wiązały się z zakupem piskląt kurzych (vide: faktura VAT 221/P09/2020 , Faktura VAT 222/P09/2020). Co prawda w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się faktury na zakup śruty sojowej oraz komponentów paszowych, jednakże w odwołaniu strona wyjaśnia, iż nie dokonuje zakupów paszy dla kurcząt, gdyż produkuje ją w swoim gospodarstwie z własnych zbóż. Organ odwoławczy zauważył, iż w aktach sprawy znajdują się decyzje dotyczące wymiaru podatku rolnego za 2020 r., przy czym dwie dotyczą A. P., trzy kolejne dotyczą B. P. Z przedmiotowych decyzji wynika, że A. P. była zobowiązana do zapłaty podatku rolnego łącznie od powierzchni 195,03 ha co daje 213,15 ha przeliczeniowych, natomiast B. P. od powierzchni 111,45ha czyli 99,15 ha przeliczeniowych. W ocenie organu odwoławczego fakt, iż strona opłacała podatek rolny łącznie od powierzchni 195,03 ha nie potwierdza okoliczności prowadzenia odrębnego od męża gospodarstwa rolnego, umożlwiającego produkcję pasz na potrzeby jej własnej hodowli drobiu. Zgodnie z przepisami o podatku rolnym podatnikiem tego podatku jest właściciel, stąd skoro decyzje o wymiarze podatku dotyczą oddzielnie każdego z małżonków, można zakładać, że każdy z nich jest wyłącznym właścicielem gruntów, którego dotyczą odpowiednie decyzje wymiarowe. Z puntu widzenia jednak przepisów o przyznawaniu pomocy w ramach Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich istotne znaczenie ma posiadanie użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i tworzenie tego gospodarstwa jako zorganizowanej całości bez względu na to, kto jest właścicielem gruntu. Organ odwoławczy podkreślił, iż corocznie o dopłaty bezpośrednie wnioskował tylko B. P. W 2020 r. wystąpił o dopłaty do powierzchni 265,88 ha, co w przypadku tylko jednolitej płatności obszarowej uprawnia wnioskodawcę do uzyskania pomocy w wysokości przekraczającej 100000 zł. Zgodnie z zasadami przyznawania płatności bezpośrednich uregulowanymi w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341) dopłaty przysługują faktycznemu posiadaczowi gruntów rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro w 2020 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego złożył tylko B. P., oświadczając tym samym, iż jest posiadaczem całości zadeklarowanych gruntów lub co najwyżej ich współposiadaczem wraz z małżonką, zaś strona w odwołaniu twierdzi, że paszę pozyskiwała z własnych upraw, ale nie składała żadnych wniosków o płatność, w tym także w 2020 r., to w takiej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, należało stwierdzić iż mamy do czynienia z współposiadaniem gruntów i tym samym istnieniem faktycznych powiązań ekonomicznych i organizacyjnych małżonków. Organ drugiej instancji podkreślił nadto, iż jak dotąd A. P. nie składała wniosków o przyznanie płatności obszarowych, w tym w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego. Takie wnioski składał wyłącznie na całe gospodarstwo jej małżonek B. P. wpisany począwszy od 2004 r,. za zgodą A. P. do ewidencji producentów oświadczając, że posiada te grunty i je faktycznie użytkuje.

Jak wskazano powyżej, B. P. oraz A. P. jako miejsce prowadzenia działalności w zakresie produkcji drobiu rzeźnego wskazali ten sam adres tj. Ś 5. Fakt istnienia pod tym adresem 4-ch budynków kurników potwierdza ortofotomapy z dnia 29-08-2019r znajdującej się w powszechnie dostępniej aplikacji Google Maps Earth. Organ odwoławczy zauważył, że z załączników graficznych złożonych wraz z wnioskiem o dopłaty na 2020 r B. B. wynika, iż kurniki te znajdują się na działce ewidencyjnej o nr 91, której część użytkowana jako grunty rolne została zgłoszona do płatności bezpośrednich.

Na marginesie organ odwoławczy wskazał, iż nie budzi wątpliwości uznanie przez organ pierwszej instancji, że B. P. był uprawiony do uzyskania pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia COVID-19, gdyż na dzień 1 marca 2020 r posiadał odpowiednią ilość kurczaków rzeźnych, a następnie dokonał ich przemieszczenia co potwierdzają dane przekazane przez organy Inspekcji Weterynaryjnej. Bez wątpienia wielkość zadeklarowanych do płatności obszarowych gruntów rolnych, tj. powyżej 250 ha umożliwiała mu wyprodukowanie pasz na potrzeby prowadzonej działalności w zakresie produkcji chowu drobiu rzeźnego, co więcej, w toku postępowania przedstawił faktury potwierdzające zakup energii elektrycznej, gazu, jak również zakupu piskląt. Zatem udowodnił, iż ponoszenie głównych koszów związanych prowadzoną hodowlą.

W odwołaniu A. P. wyjaśniła, że kurniki są "zasilane i ogrzewane energią z instalacji fotowoltaicznej i agregatu prądotwórczego" jednocześnie nie przedstawiając żadnego dowodu na zakup i montaż systemu fotowoltaicznego, czy dokumentów potwierdzających kupno, jak też użytkownie agregatów prądotwórczych. Organ odwoławczy zauważył, że rodzaj produkcji rolniczej jakim jest hodowla kurczaków i kurniki wymagają stałego dostępu ciepła i dogrzania oraz zapewnienia nieprzerwanego dostępu do energii elektrycznej, i o ile instalacja fotowoltaiczna umożliwia zmniejszenie kosztów tej energii to jednak wymaga zawarcie umowy o dostawę energii elektrycznej z jej dostawcą np. PGE, celem zapewnienia ciągłości dostaw także w ramach umów PGE z tzw. prosumentami, zwłaszcza, że okres w którym zapotrzebowanie na energię elektryczną w kurniku jest najwyższe to jednocześnie okres zmniejszonej dostępności energii z tego odnawialnego źródła energii. Zgodnie z obowiązującymi przepisami o odnawialnych źródłach energii każdy, kto pozyskuje energię elektryczną z fotowoltaiki, może podłączyć swoją instalację do ogólnej sieci energetycznej. Dzięki temu prosumenci w fotowoltaice mają możliwość magazynowania energii i odprowadzania jej nadwyżek do sieci PGE. Takich umów ani rachunków strona także nie przedstawiła. W tej sytuacji przyjąć należało, że strona nie udowodniła, że ponosi koszty energii elektrycznej. Strona nie udowodniła także faktu budowy/posiadania ujęcia głębinowego, z którego wedle odwołania czerpie wodę i tym samym uzasadnia brak rachunków za wodę. Niezależnie od tego organ odwoławczy podniósł, że grunt, na którym potencjalnie takiej ujęcie wody mogłoby się znajdować biorąc pod uwagę wskazywaną lokalizację kurników znajduje się w posiadaniu jej męża B. P., jak deklaruje składając wnioski o płatności obszarowe, czy też stanowi składnik gospodarstwa rolnego, jako jednej zorganizowanej całości będącej w posiadaniu małżonków B. P. i A. P. i przez nich wspólnie prowadzonej.

Następnie organ drugiej instancji podkreślił , że przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzają szczególne w stosunku do przepisów kpa reguły postępowania. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Równocześnie w świetle art. 27 ust. 2 wskazanej ustawy, to na organie, który wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków (odmawiając płatności) ciążył obowiązek wykazania, że warunki do uzyskania płatności zostały stworzone sztucznie. W ocenie organu odwoławczego z tego obowiązku się wywiązał. Przeprowadzone w tym zakresie przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności.

Strona w odwołaniu kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydano decyzję, w szczególności nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby rzetelności ustaleń organu pierwszej instancji. Twierdzenia zawarte w odwołaniu co do przyczyn braków ponoszenia kosztów zakupu energii elektrycznej i ogrzewania, jak również wody, nie zostały poparte żadnymi dokumentami.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że istnienie w analizowanym stanie faktycznym powiązań o charakterze osobowym, organizacyjnym, ekonomicznym pomiędzy A. P. i jej mężem, pozwala na ustalenie istnienia zamierzonej koordynacji działań przez stronę w celu uzyskania korzyści wynikających z systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez zwiększenie rozmiaru płatności i obejście przepisów wprowadzających maksymalny limit płatności. W ocenie organu całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, potwierdza stworzenie sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013, których konsekwencją jest odmowa przyznania płatności.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem formalnym organ drugiej instancji zwrócił nadto uwagę, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Pomimo braku powołania i wyjaśnienia pełnej podstawy prawnej przez organ I instancji samo rozstrzygnięcie, tj. odmowa przyznania płatności przejmującemu, jest prawidłowe.

Na ostateczną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do sądu administracyjnego wniosła A. P. argumentując, iż organ potwierdził, że skarżąca spełniła warunki do przyznania płatności określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia COVID-19, gdyż prowadziła produkcję kurcząt rzeźnych w rozmiarze powyżej 1.000 sztuk i w okresie od 15 marca. do 15 czerwca 2020 r. dokonała ich przemieszczenia ,co było jedynym kryterium otrzymania pomocy COVID-19, jednak odmówił jej wsparcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w tej sprawie zastosowania.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył ustalenia, czy organy prawidłowo odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego wsparcia z uwagi na naruszenie klauzuli dotyczącej przypadków obchodzenia prawa wyrażonej w art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013.

Zasady udzielania pomocy finansowej dla producentów rolnych szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 zostały określone w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 tej ustawy Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Zgodnie z art. 14 powołanej ustawy pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) wskazanych w art. 1 pkt 1 ustawy, w przepisach tej ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie jej art. 45 ust. 1 pkt 1. Z kolei stosownie do z § 2 ust. 1 pkt 3 lit a) rozporządzenia z 24 sierpnia 2020 r. pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny, na rzecz. Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE nr 1698/2005 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.). któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli ten rolnik lub jego małżonek według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził produkcję kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych. Wskazać także należy, że zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia rodzaj produkcji i jej rozmiar, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, oraz informację o przemieszczeniu zwierząt, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ustala się na podstawie danych udostępnionych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w ramach współpracy, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przy czym rodzaj produkcji i jej rozmiar ustala się na podstawie:

1) decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421), albo

2) rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - według stanu na dzień 1 marca 2020 r.

Wskazać należy, że głównym celem wsparcia jest rekompensata strat jakie ponieśli rolnicy w wyniku wystąpienia kryzysu spowodowanego COVID-19 i rozwiązanie problemów z płynnością finansową zagrażającą ciągłości działalności rolniczej gospodarstw prowadzących produkcję we wskazanych w rozporządzeniu sektorach (art. 39b rozporządzenia 1305/2013).

W świetle powyższych przepisów prawa możliwość przyznania wnioskowanej pomocy determinowana była w pierwszej kolejności ustaleniem, że wnioskodawczyni jest rolnikiem i prowadzi działalność produkcyjną w zakresie produkcji kurcząt rzeźnych we wskazanym w tych przepisach rozmiarze.

Trafnie jednak w zaskrzonej decyzji wskazano, że pomoc przyznawana dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 jest udzielana w ramach programu PROW 2014-2020. Środki przeznaczone na finasowanie pomocy dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Unii Europejskiej i podlegają ochronie przewidzianej w traktatach i wydanych na ich podstawie rozporządzeniach. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W przepisach prawa w zakresie wspólnej polityki rolnej zawarte zostały także normy odnoszące się do przypadków obchodzenia prawa, wprowadzające sankcje w postaci przyznania płatności w zmniejszonym wymiarze, zwrotu przyznania płatności przyznanej oraz odmowy przyznania płatności. Normę, o której mowa w ostatnim z wymienionych przypadków, zawiera powołany w kontrolowanym rozstrzygnięciu art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013. Zgodnie z jego treścią, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Jest to norma konkretna, sankcjonująca określone okoliczności i z uwagi na jej usytuowanie w akcie stanowiącym rozporządzenie, ma ona bezpośrednie zastosowanie w prawodawstwie krajowym.

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przepisy te zawierają tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym na podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejściu prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 736/18, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA"). W konstrukcji norm prawa unijnego zwrotem niedookreślonym jest sformułowanie "warunki zostały sztucznie stworzone". Ustalenie znaczenia tego pojęcia może mieć miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym, przy czym ustawodawca określił cel "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie sądu, na gruncie analizowanego przepisu warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19 dostępny w CBOSA). Omawiana klauzula generalna nie dotyczy konkretnych sytuacji, jakie mogą powstać na gruncie konkretnej płatności. Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w "normalnym" układzie rzeczy (wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 917/18 LEX nr 2643690). Klauzula ta z założenia obejmuje całość bądź istotną część zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (wyrok NSA z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1621/18 dostępny w CBOSA).

Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w argumentacji przedstawianej w uzasadnieniu wyroków składających się na jednolitą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, które w podobnych sprawach wielokrotnie odwoływały się do wykładni prawa przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija (opubl. http://eur-lex.europa.eu). W uzasadnieniu tego wyroku TSUE wskazał, że organ, dokonując oceny w konkretnych okolicznościach sprawy, jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Z orzeczenia TSUE wynika, że zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku). Dokonując wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności", TSUE wyraził m.in. pogląd, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wskazać także należy, że jakkolwiek powyższy wyrok odnosił się do art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to jednak ze względu na zbieżność z treścią z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje on aktualny także w odniesieniu do sankcjonowanych w nim sytuacji .

Reasumując powyższe wskazać należy, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania wsparcia, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 należy rozumieć celowe stworzenie takiego stanu faktycznego, który formalnie spełnia przesłanki określone w przepisach prawa statuujących warunki przyznania wsparcia, ale w rzeczywistości działanie to nie zmierza do realizacji celów dla których wsparcie to zostało ustanowione, a jego jedyną intencyjnych jest uzyskanie nienależnych korzyści. Przy czym pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek - stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści, wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Aby zastosować przepis sankcyjny o wyłączeniu płatności, organy administracji powinny drobiazgowo ustalić i udowodnić wszystkie okoliczności mogące stanowić potwierdzenie stworzenia w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania wnioskowanego wsparcia. Przy czym prawidłowo organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, że stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W konsekwencji trafnie uznały, że dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, czy strona skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania pomocy w rozumieniu powyższych przepisów znaczenie miały ustalenia poczynione w ramach innych postępowaniach w zakresie wsparcia ze środków unijnych dotyczących męża skarżącej.

Mając zatem na względzie okoliczności faktyczne sprawy i przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy wykazały w sposób niewątpliwy, że strona skarżąca wspólnie z mężem w sposób sztuczny wykreowała warunki wymagane do uzyskania pomocy jako korzyści wynikające z sektorowego prawodawstwa unijnego w sprzeczności z jego celami.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenie warunków polegało na upozorowaniu prowadzenia przez skarżącą działalności w zakresie produkcji kurcząt rzeźnych, którą de facto prowadził mąż skarżącej w taki sposób, by uzyskać większe wsparcie aniżeli to, które przysługiwałyby wyłącznie B. P. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na uzyskanie płatności w podwójnej dopuszczalnej przez prawo wysokości.

W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidzianych dla żądanej pomocy tj. uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych ograniczeń wsparcia wskutek złożenia wniosków przez oboje małżonków mimo, że samodzielną działalność w zakresie produkcji kurcząt rzeźnych prowadził wyłącznie mąż skarżącej. Zgodnie z art. 39 b rozporządzenia nr 1305/2013 wsparcie w ramach niniejszego działania zapewnia pomoc nadzwyczajną dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19, w celu zapewnienia ciągłości ich działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym artykule. Jednym z nich jest warunek wskazujący, że maksymalna kwota wsparcia nie może przekraczać 7 000 EUR na rolnika. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośrednich więzi pomiędzy skarżącą i jej mężem ubiegającymi się o taką samą pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych skutkami COVID-19 daje podstawy do ustalenia, że doszło do zaplanowanych przez małżonków działań, ich zmowy w celu uzyskania korzyści. Istniała zatem, gdy chodzi o skarżącą przesłanka subiektywna – zamiar uzyskania korzyści w postaci wsparcia w wysokości wyższej niż przysługiwałaby gdyby o płatność ubiegał się wyłącznie jej mąż.

W ocenie sądu organy należycie zebrały materiał dowodowy, który jest kompletny i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, trafne ustalenia faktyczne z których w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca samodzielnie nie prowadzi działalności rolniczej w zakresie produkcji kurcząt rzeźnych, nie wykazała bowiem czynienia nakładów niezbędnych do faktycznego prowadzenia deklarowanej działalności produkcyjnej. Trafnie wskazują organy obalając podnoszone przez skarżącą twierdzenia, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że zasila prowadzoną przez siebie działalność z paneli fotowoltaicznych zainstalowanych na kurnikach. Za całkowicie gołosłowne uznać także należy twierdzenia skarżącej, że w związku z wieloletnim zajmowaniem się redukcją kurcząt nie korzysta z usług lekarza weterynarii bowiem posiada stosowną wiedzę i umiejętności. Strona nie wykazała także w jaki sposób dostarcza do swojego gospodarstwa wodę niezbędną do prowadzenia produkcji. Nie oparte na prawdzie są także twierdzenia skarżącej, że samodzielnie w oparciu o posiadane gospodarstwo rolne produkuje paszę dla swoich kurczaków. To mąż skarżącej od 2004 roku jest wpisany do rejestru jako producent rolny i to tylko on dotychczas występowała z wnioskami o dopłaty do rolnictwa do prowadzonego gospodarstwa rolnego. Sam fakt uiszczania przez stronę podatku rolnego od nieruchomości rolnych będących jej własnością nie świadczy o tym, że to strona prowadzi na nich działalność rolniczą. Organ trafnie w tym zakresie wskazał, że dotychczas to jedynie mąż skarżącej występowała z wnioskami o dopłaty do prowadzonej działalności rolniczej także w odniesieniu do gruntów formalnie stanowiących własność wnioskodawczyni. A zatem to mąż skarżącej użytkuje te grunty i prowadzi na nich działalność rolniczą, a więc ewentualna produkcja paszy przez stronę bez jego wsparcia byłaby niemożliwa. Także 4 kurniki zlokalizowane w gospodarstwie pod wskazanym przez oboje małżonków adresem Ś 5 znajdują się na działce, której pozostała część użytkowana jako grunty rolne została zgłoszona do płatności przez męża skarżącej. Sam fakt, że jak wynika z bazy REGON skarżąca od 2010 roku ma zarejestrowaną działalność gospodarcza w zakresie chowu i hodowli drobiu pod nazwą firma drobiu A. P. nie potwierdza, że strona działalność tę faktycznie samodzielnie prowadziła. Strona nie przedstawiła także żadnych dowodów z lat wcześniejszych potwierdzających prowadzenie przez nią działalności gospodarczej w deklarowanym zakresie. Mimo zawarcia z mężem umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej wspólność majątkową między małżonkami oraz zmiany od 15 stycznia 2015 roku przepisów ustawy z 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności strona nie wstępowała z wnioskiem o nadanie numeru producenta rolnego, ani z wnioskiem o dopłaty do swojego gospodarstwa rolnego co wskazuje, że gospodarstwa takiego nie prowadziła. Trafnie organ wskazuje, że o nadanie numeru indentyfikacyjnego producenta rolnego strona wystąpiła 2 października 2020 roku a więc na 4 dni przed złożeniem wniosku pomocowego. Wszystkie te okoliczności zdaniem sądu wskazują na podjęcie przez wnioskodawczynie i jej męża wspólnego przedsięwzięcia w celu formalnego wyodrębnienia działalności rzekomo prowadzonej przez skarżącą i uzyskania wsparcia dla rolników dotkniętych skutkami COVID-19 w wyższej niż należna wysokości.

W ocenie sądu, gospodarstwo skarżącej jedynie formalnie tworzyło samodzielne gospodarstwo produkujące kurczaki rzeźne, w rzeczywistości jednak było to wyodrębnienie wyłącznie formalnoprawne, niestanowiące o jego samodzielności czy niezależności. Gospodarstwo to pozostawało w ścisłym związku z gospodarstwem jej męża. Wszystkie działania, które miały miejsce, stanowiły jedynie próbę wyodrębnienia działalności skarżącej z działalności prowadzonej dotychczas wyłącznie przez jej męża w celu uzyskania maksymalnej przewidzianej przepisami rozporządzenia COVID-19 pomocy finansowej w podwójnej wysokości. Pomimo zatem, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z oddzielnym wnioskiem o przyznanie pomocy, działając formalnie jako samodzielny producent rolny, to prawidłowe jest ustalenie organów, że nie prowadziła ona faktycznie w oderwaniu od gospodarstwa rolnego jej męża samodzielnej produkcji kurcząt rzeźnych. W konsekwencji uznać należy, że zasadnie przyjęto, że skarżąca działała w ramach sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, stworzonych w sprzeczności z celami wsparcia dla rolników szczególnie dotkniętych skutkami COVID-19.

Końcowo zauważyć należy, że art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wprowadzają szczególne w stosunku do przepisów K.p.a. reguły postępowania. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, dostępne w CBOSA). W istocie więc na stronie ubiegającej się o pomoc spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do jej uzyskania. Równocześnie w świetle art. 27 ust. 2 wskazanej ustawy, to na organie, który wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków (odmawiając wsparcia) ciążył obowiązek wykazania, że warunki do uzyskania pomocy zostały stworzone sztucznie. Z tego obowiązku w ocenie sądu organ wywiązał się prawidłowo. Przeprowadzone w tym zakresie przez organ postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Strona skarżąca kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydano decyzję, w szczególności nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby rzetelności ustaleń organów, że osobą która prowadziła działalność w zakresie produkcji kurcząt rzeźnych była mąż skarżącej. Przede wszystkim podkreślić należy, że organ nie zaprzecza, że strona formalnie spełniła warunki niezbędne do uzyskania pomocy (warunki wskazane w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia COVID-19 zostały przez stronę wykazane). Jednak przedstawione przez stronę faktury na zakup i sprzedaż kurcząt, zaświadczenie o posiadanym rachunku bankowym, wyciągu z bazy REGON oraz umowę rozdzielności majątkowej z mężem i decyzje potwierdzające opłacanie podatku rolnego nie stanowią dowodu samodzielnego bez powiązań z mężem prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego zajmującego się produkcją kurcząt rzeźnych. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając wszystkie mające zastosowanie w sprawie przepisy. Ustalenia organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowy. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna. Organ nie przekroczył granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Skarżąca nie przedstawiła logicznej, spójnej i przekonywującej argumentacji ani obiektywnych dowodów na poparcie tezy, że samodzielnie zajmuje się produkcja kurcząt rzeźnych.

Podsumowując należy stwierdzić, że istnienie powiązań o charakterze osobowym, majątkowym, funkcjonalnym i ekonomicznym pomiędzy skarżącą i jej mężem pozwala na ustalenie istnienia zamierzonej koordynacji działań pomiędzy nimi w celu uzyskania korzyści wynikających z systemu wsparcia dla rolników szczególnie dotkniętych pandemą COVID-19 przez zwiększenie rozmiaru pomocy w związku z obejściem przepisów wprowadzających ograniczenia w wysokości pomocy dla jednego rolnika.

Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

d.j.