Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1991/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 76 par. 1, 77, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 8 ust. 5, art. 8a ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2010 nr 138 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego O. z siedzibą w G. kwotę 1347,74 (jeden tysiąc trzysta czterdzieści siedem 74/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r.,

Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., nazywanej dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., nazywanej dalej "u.d.p.") oraz lp. 6 pkt 1lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 6 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania O. w G. (nazywanego dalej "skarżącym") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 28.620 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] marca 2011 r. na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości M., na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 8 t dokonano kontroli pojazdu marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S. o nr rej. [...], kierowanego przez T. M. Zespołem pojazdów wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (przewóz drewna z miejscowości P. do miejscowości B.).

Pojazd został zważony na punkcie przystosowanym do statycznych ważeń pojazdów, znajdującym się przy drodze powiatowej nr [...], w miejscowości M.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu dokonanego za pomocą elektormechanicznych nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr fabrycznych: [...] i [...], stwierdzono przekroczenie nacisków osi i masy całkowitej, w tym: osi pierwszej pojedynczej nienapędowej przyczepy o 3,07 t, drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy o 3,47 t, podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 8,73 t. Stwierdzono także, że masa całkowita pojazdu wynosi 53,51 t.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] września 2010 r., którym zatwierdzono stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnym [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej B. dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie Dyrektywy WE nr 90/384/EWG, która została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), które weszło w życie z dniem przystąpienia Polski do UE. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 7.01.2008 r.".

Dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Kierowca złożył wniosek o powtórne ważenie kontrolowanego zespołu pojazdów, w związku z tym, że podłoże nie było wystarczająco czyste pod wagą, występowały spękania i pochyłości.

Inspektor dokonujący kontroli poprosił kierowcę o ich wskazanie, który ostatecznie stwierdził, że "chyba mu się zdawało" (v. notatka służbowa z dnia [...] marca 2011 r. w aktach adm.)

Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na zawiadomienie z dnia [...] marca 2011 r., skarżący pismem z dnia [...] marca 2011 r. złożył wyjaśnienia dotyczące przeprowadzonej kontroli, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania, gdyż naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych nastąpiło z przyczyn niezależnych od kierowcy.

Strona podała, że cała gospodarka leśna, tartacznicy i przewoźnicy drewna posługują się miarą masy drewna w metrach sześciennych. Wobec braku usankcjonowanych prawnie przeliczników drewna kierowca załadował, zgodnie z opracowanymi przez O. na potrzeby własne przelicznikami. Kierowca wyliczył, że ładując 29,12 m3 kłód sosnowych załaduje ok. 18 t i nie przekroczy 40 t masy całkowitej zespołu pojazdów. Ładunek był prawidłowo zabezpieczony, nie stwarzał zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego.

W wyniku dwukrotnego ważenia zespołu pojazdów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego granicznego błędu pomiaru nacisków osi dla wag S., co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152), dalej: "rozporządzenie z 31.01.2008 r.", a to oznacza, że został przekroczony dopuszczalny graniczny błąd pomiarów.

Zdaniem skarżącego, sumowanie nacisków poszczególnych osi pojazdów, pomierzonych tylko dwoma wagami, w celu wyliczania całkowitej masy zestawu pojazdów, a także wyliczanie nacisków podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego przez sumowanie nacisków osi składowych jest niezgodne z instrukcją obsługi wag S.

Skarżący jako nieuzasadnione uznał ustalenie wyniku ważenia poprzez pomniejszenie wyniku o 200 kg dla każdej osi, a następnie pomniejszanie tego wyniku jeszcze o 2% jako tolerancji błędu. Dokonany w ten sposób pomiar wykonywany jest zgodnie z wewnętrznymi ustaleniami wydanymi przez kontrolującego, które nie zostały poparte żadnymi badaniami.

Skarżący zauważył, że punkt ważenia przy drodze powiatowej Nr [...] w miejscowości M. został co prawda wykonany na podstawie wytycznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), dalej: "rozporządzenie z 25.09.2007 r.", jednak niezgodnie z przepisami zawartymi w wymienionym rozporządzeniu, czego potwierdzeniem jest notatka służbowa z dnia [...] września 2009 r. oraz szkic z odchyłkami sporządzony przez uprawnionego geodetę. Wykonanie stanowiska według rozporządzenia z 25.09.2007 r. jest błędne, ponieważ dotyczy ono przygotowania miejsca do ważenia pojazdów w ruchu. Natomiast w punkcie tym wykonywane jest statyczne ważenie pojazdów, wagami do pomiarów statycznych, których używa Inspekcja Transportu Drogowego. Skarżący zauważył, że zbudowanie i zatwierdzenie stanowiska do pomiarów statycznych powinno odbyć się zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, których nie ma w polskim systemie prawa. Mimo, że w trakcie kontroli kierowca kwestionował stanowisko ważenia, Inspektor nie pozwolił na umieszczenie stosownego wpisu w protokole. Zgodził się jedynie na wpis w innym formularzu, w którym umieszczono adnotację, że stanowisko ważenia jest nierówne, zanieczyszczone i popękane. Tego dokumentu nie dołączono do protokołu kontroli.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 13g ust. 1 u.d.p. oraz lp. 6.9 lit. d) i e) oraz lp. 6.1 lit. d) i e) oraz lp. 9.6 lit. c) załącznika nr 2 do u.d.p., decyzją z dnia [...] maja 2011 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 28.620,00 zł, gdyż: podczas kontroli zespołu pojazdów stwierdzono:

- nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego: 23,23 t – przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 8,73 t,

- nacisk pierwszej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 11,07 t – przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 3,07 t,

- nacisk drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 11,47 t – przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 3,47 t.

Nadto, łączna masa zespołu pojazdów podczas kontroli wyniosła 53,51 t., podczas gdy dopuszczalna masa całkowita (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów nie powinna przekraczać 40 t.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Transportu Drogowego odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r., wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił przyczyny, które uniemożliwiają przewoźnikom drewna przestrzeganie przepisów w zakresie dopuszczalnych nacisków na osie na poszczególnych kategoriach dróg oraz DMC zespołów pojazdów. Skarżący podał, że obciążenia osi i DMC rozlicza się w kilogramach, tonach, natomiast drewno rozliczane jest w m3. Kierowca, ładując drewno w lesie otrzymuje kwit wywozowy, określający ilość - masę drewna w m3, a nie w kilogramach, czy tonach i nie mając żadnych usankcjonowanych prawnie przeliczników ciężaru drewna, nie jest w stanie dopasować masy ładowanego drewna w m3 do ładowności zestawu pojazdu w kilogramach. Do chwili obecnej nie opracowano opartych na przepisach szczegółowych wytycznych dla przewoźników drewna określających ciężar 1 m3 drewna poszczególnych gatunków.

W dniu kontroli kierowca załadował drewno zgodnie z posiadanymi, opracowanymi przez O. na potrzeby, własne przelicznikami, po uzyskaniu informacji od przedstawiciela Leśnictwa P. o okresie zalegania drewna na mygle wywozowej. Załadował 29,12 m3 kłód iglastych powierzchni suchych w przekonaniu, że nie przekroczy ładowności zestawu pojazdów. Ładunek był prawidłowo zabezpieczony, nie stwarzał zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego.

Skarżący odwołał się do pisma z dnia [...] marca 2011 r., w którym wnosił o umorzenie postępowania w związku z nieprawidłowo przeprowadzonym procesem ważenia w miejscu nieprzystosowanym do sprawdzania nacisków osi pojazdów przy użyciu wag statycznych. W decyzji nakładającej karę pieniężną [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego do opisanych w w/w piśmie nieprawidłowości nie odniósł się, mimo, że mają one wpływ na zasadność wymierzenia kary. W wyniku sprawdzenia nacisków poszczególnych osi zestawu pojazdów przy użyciu tylko dwóch wag typu S. stwierdzono: oś pierwsza pojedyncza nienapędowa nacisk - 7,74 t. Nie stwierdzono przekroczenia, lecz błędnie zakwalifikowano w/w oś, która w rzeczywistości jest pojedynczą osią napędową.

Odnośnie osi pierwszej składowej wchodzącej w skład podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego: I ważenie - 12.20 t, II ważenie - 12,40 t. Dopuszczalny, graniczny błąd pomiaru dla wag użytych do pomiaru nacisków osi wynosi ± le, co stanowi ± 50 kilogramów, a w użytkowaniu ± 2e, co wynika z rozporządzenia z 31.01.2008 r. Datego w trakcie ważenia został przekroczony dopuszczalny graniczny błąd pomiaru.

Odnośnie osi pierwszej pojedynczej nienapędowej przyczepy I ważenie - 11,50 t, II ważenie - 11,70 t. W wyniku dwukrotnego sprawdzania nacisków stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego granicznego błędu pomiaru nacisków osi dla wag S., co jest niezgodne z rozporządzeniem z 31.01.2008 r. i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 256/10.

Skarżący podkreślił, że wyliczanie nacisków podwójnej osi napędowej przez sumowanie nacisków osi składowych, jak również wyliczanie całkowitej masy zespołu pojazdów przez sumowanie wszystkich osi zestawu pomierzonych tylko dwoma wagami jest niezgodne z instrukcją obsługi wag S. i pismem Głównego Urzędu Miar Biura Metrologii Prawnej [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W wymienionej instrukcji w pkt 2,4 "Przygotowanie procedury ważenia" opisano konfiguracje w jakich można eksploatować wagi S.: indywidualnie - przy pomiarach obciążenia 1 koła, w konfiguracji 2 wag - przy pomiarach obciążenia osi, w grupach od 4 do 6 wag - przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów, dwu lub trzyosiowych podczas jednej procedury ważenia. Również w instrukcji obsługi jest zapis "aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym zawieszenia kół zaleca się jednoczesny pomiar wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu".

Z powyższego, zdaniem strony, wynika, że kara za przekroczenie

dopuszczalnych nacisków na oś, jak również DMC zespołu pojazdów została

nałożona z naruszeniem obowiązujących przepisów. Skarżący za niezrozumiałe uznał, że dla ustalenia wyniku nacisku osi, inspektor pomniejsza go o 200 kg a uzyskany w ten sposób wynik pomniejsza jeszcze o 2% jako tolerancję błędu. Sposób pomniejszania wyniku nacisków osi nie ma uzasadnienia, brak jest podstawy do takich działań, są to jedynie wewnętrzne ustalenia wydane przez kontrolującego, nie poparte żadnymi badaniami. Zasady te jednak muszą wynikać z przepisu prawnego, ponieważ mają wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej. Przedstawione wątpliwości potwierdza również zapis w załączniku do świadectwa homologacji wag, których użyto do sprawdzania nacisków. W zależności od cech konstrukcyjnych oraz stanu pojazdu, stanu drogi - podczas przeprowadzania stacjonarnych pomiarów obciążenia koła i osi możliwe są błędy pomiarowe, przekraczające dopuszczalną tolerancję błędu urządzenia. Punkt ważenia przy drodze powiatowej numer [...] w miejscowości M. został wykonany na podstawie wytycznych zawartych w rozporządzeniu z 25.09.2007 r., jednak niezgodnie z przepisami zawartymi w wymienionym akcie. Na potwierdzenie strona dołączyła kserokopię notatki służbowej z dnia [...] września 2009 r. wraz ze szkicem z odchyłkami, sporządzonym przez uprawnionego geodetę. Zaznaczyła również, że od czasu pomiaru stanowiska ważenia ([...] września 2009 r.) do dnia kontroli ważenia pojazdu stanowisko to nie było modernizowane ani naprawiane. Wykonanie stanowiska według rozporządzenia z 25.09.2007 r. jest błędne ponieważ dotyczy przygotowania miejsca do ważenia pojazdów w ruchu. W punkcie tym wykonywane jest sprawdzanie nacisków osi wagami do pomiarów statycznych. Aby zbudować i zatwierdzić stanowisko pomiarowe należy znać przepis prawny, jakim warunkom powinno to stanowisko odpowiadać. Aktualnie takich przepisów nie ma i dlatego nie można mówić, że stanowisko przystosowano do pomiarów statycznych. W trakcie kontroli ważenia kierowca kwestionował stanowisko ważenia, ale Inspektor nie pozwolił na ten wpis w protokole kontroli, zgodził się jedynie na wpis w innym formularzu, w którym kierowca wpisał, że stanowisko ważenia było nierówne, zanieczyszczone i popękane. Dokumentu tego nie dołączono do protokółu kontroli.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD."), w myśl art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c oraz art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p., nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu, uznając za zasadną karę pieniężną nałożoną na skarżącego za: przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla dwóch pojedynczych osi nienapędowych, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu - lub trzyosiowej naczepy.

GITD przyjął, że wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 11,07 t na pierwszą oś pojedynczą nienapędową przyczepy - przekroczenie o 3,07 t,

- nacisk 11,47 t na drugą oś pojedynczą nienapędową przyczepy - przekroczenie o 3,47 t,

- nacisk 23,23 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 8,73 t,

- masa całkowita zespołu pojazdów 53,511 - przekroczenie o 13,511.

Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 1 dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t: 2160 zł;

--lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 dodatkowo 1560 zł;

- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t: 1740 zł;

--lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo:1440 zł,

Lp. 9 pkt 6: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu- lub trzyosiowej naczepy: -- lit. c) powyżej 50 t do 64 t 1440 zł.

Zatem kara wyniosła:

- za przekroczenia nacisku na pojedynczą nienapędową oś przyczepy: 16800 zł (8400+8400);

- za przekroczenie nacisku na podwójną oś pojazdu: 10380 zł (1740+6x1440);

- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów: 1440 zł.

Razem: 28.620 zł.

Odnosząc się do argumentów skarżącego, GITD, opierając się na art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, podał, że podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, w tym warunkom określonym w art. 61 tej ustawy. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Organ za niezasadne, uznał stwierdzenie strony, że ważenia dokonano niezgodnie z procedurą określoną przez producenta dla wag typu S., gdyż do pomiaru użyto jedynie dwóch wag. Zgodnie zaś z instrukcją w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze.

Wbrew twierdzeniom skarżącego z instrukcji nie wynika, aby zawsze jednocześnie pod wszystkimi kołami pojazdu musiały się znajdować wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze.

Z instrukcji ważenia wag S. wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Poza tym z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby: jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami) bądź ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczane są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz DMC. To, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła podłożyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji). Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualne legalizacje. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Nadto, sumowanie odbywa się automatycznie przy pomocy programu dostarczonego wraz z wagami przez producenta.

GITD za nietrafne uznał również zarzuty dotyczące niespełniania wymogów przez miejsce ważenia pojazdu. Organ podkreślił, że rozporządzenie z 25.09.2007 r., jak już sama jego nazwa wskazuje, dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować istotnie muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem ważenia dokonano nieautomatycznymi wagami przenośnymi do pomiarów statycznych; w trakcie którego pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Miejsce ważenia w miejscowości M., gdzie dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu, w zakresie spadków podłużnych i poprzecznych oraz równości odpowiada wymogom przewidzianym w § 8 rozporządzenia z 25.09.2007 r., czego potwierdzeniem jest protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] września 2010 r. Stanowisko to spełniało wszystkie wymagania określone w instrukcji producenta wag. Dlatego GITD nie znalazł podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych zostało przeprowadzone nieprawidłowo, tym bardziej, iż ww. instrukcja dopuszcza możliwość ważenia na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi. W przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi takie podkładki nie są potrzebne, gdyż waga znajduje się na jednym poziomie z resztą nawierzchni. Zastosowanie zaś podkładek w takim przypadku spowodowałoby zawyżenie wyników pomiaru.

Odnośnie odejmowania od wyników ważenia 200 kg i 2%, organ odwoławczy przyznał, że taka procedura nie wynika z żadnych przepisów, ani też z instrukcji wag stosowanych do pomiarów. Ukształtowała się ona w trakcie wieloletniej praktyki dokonywania pomiarów przez organy kontrolne (jeszcze przed powstaniem Inspekcji Transportu Drogowego). Miała ona na celu uzyskanie najbardziej wiarygodnych wyników, uwzględniających fakt występowania na miejscu ważenia dopuszczalnych pochyleń terenu. Rozwiązanie to sprawia zresztą że ostateczne wyniki pomiarów, będące podstawą do określenia wysokości kar, są niższe od wskazań wag. W rezultacie nakładane są niższe kary pieniężne. Natomiast w zakresie błędu pomiaru wskazać należy, że jest on sprawdzany podczas kontroli metrologicznej i jest uwzględniany w wyniku generowanym przez wagę. Różnica między dwoma pomiarami nie jest tożsama z błędem pomiaru sprawdzanym podczas kontroli metrologicznej. Każde zaś ważenie jest niepowtarzalne, ze względu na inne ustawienia kół pojazdu.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z punktu widzenia administracyjnego i fizycznego, tona drewna waży tyle samo co tona piasku, czy węgla. Załadowany toną drewna pojazd waży zatem tyle co pojazd załadowany toną piasku, a nienormatywny pojazd, tak załadowany drewnem jak i innym ładunkiem, czyni takie samo spustoszenie dróg. Poruszanie się pojazdów o wielokrotnie przekroczonych parametrach pojazdu, jak to miało w rozpatrywanej sprawie, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Zagrożenie kolizją drogową jest wszak w obu przypadkach jednakowe.

Organ wyjaśnił, że jest zainteresowany znalezieniem praktycznego wyjścia z sytuacji, w której znacząca część branży transportowej ma problemy z dostosowaniem się do obowiązujących powszechnie norm (czego wyrazem były propozycje zawarte w piśmie GITD), nie może jednak potraktować w sposób szczególny przypadku skarżącego i przyzwolić na jaskrawe przekroczenia dopuszczalnych norm nacisku osi pojazdów. Określenie tej masy oraz DMC pojazdu za pomocą stosowanych do tej pory przez skarżącego metod (korzystanie z przeliczników określonych w tabelach) nie jest wystarczającą gwarancją uzyskania wyników mieszczących się w dopuszczalnych normach w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej, chociażby z uwagi na możliwość zmiany warunków atmosferycznych w trakcie załadunku i przejazdu.

Organ odwoławczy, nawiązując do pisma GUM z dnia [...] kwietnia 2011 r., na który powołała się strona, podkreślił, że z pisma nie wynika wprost, że wagi typu S. nie powinno używać się do wyznaczania DMC pojazdu, a już tym bardziej, że nie wolno tymi wagami wyznaczać nacisków osi wielokrotnych. W powyższym piśmie powołano się na zapis w świadectwie zatwierdzenia typu, iż "wag tego typu nie można stosować w rozliczeniach". Zdaniem organu odwoławczego nie oznacza to, iż nie można tymi wagami wyznaczać DMC pojazdu. Analiza decyzji zatwierdzenia typu nr [...] świadczy o tym, iż zapis ten został wprowadzony celowo, tak aby wagi tego typu były użytkowane głównie przez organy kontrolne, nie służyły zaś do rozliczeń handlowych między prywatnymi podmiotami.

Ponadto, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego zarządcy drogi.

W dniu [...] września 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD, wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny,

- art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, a także nie poinformowanie o zakończeniu postępowania administracyjnego. Właściwa ocena stanu faktycznego i winy podmiotu dokonującego przejazdu prowadzi do wniosku o braku podstaw do wymierzenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że GITD nie wyjaśnił, z jakiego powodu uznał, że strona dopuściła się przekroczenia dopuszczalnego błędu granicznego pomiaru. Zdaniem skarżącego, skarżącego w trakcie kontroli źle przeprowadzono procedurę ważenia na nieprzygotowanym stanowisku ważenia, które kwestionował kierowca. Skarżący zakwestionował legalność dokonywania pomiarów wagami S., gdyż zgodnie z art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004r. Nr 243, poz. 241 z późn. zm.), Minister właściwy do spraw gospodarki upoważniony został do określenia w drodze rozporządzeń dla poszczególnych rodzajów lub grup przyrządów pomiarowych wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyki metrologicznych, a także w zakresie warunków właściwego stosowania tych przyrządów, ponadto szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej, a także jeżeli jest to niezbędne sposobu i metody ich przeprowadzania. GITD w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. powołał się na świadectwo wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej B. z dnia [...] grudnia 2009 r. zgodnie z § 3 rozporządzenia z 7.01.2008 r. Prezes Głównego Urzędu Miar uznaje za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Republice Turcji oraz państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym pod warunkiem, że prawna kontrola metrologiczna wykonana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych. Zgodnie z art. 8a ust. 2 Prawa o miarach, za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej Prezes Głównego Urzędu Miar może uznać w drodze decyzji odpowiednie dokumenty potwierdzające dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne. Do akt sprawy nie została załączona decyzja, o której mowa w cytowanym przepisie Prawa o miarach tj. dokument zatwierdzający typ i legalizację wag do pomiarów statycznych. Brak wspomnianej decyzji w odniesieniu do załączonego do akt administracyjnych dokumentu B. dyskwalifikuje jego wartość dowodową w świetle art. 76 § 1 k.p.a., co powinno być wzięte pod uwagę przez organ administracji na etapie kompletowania materiału dowodowego niezbędnego do wszechstronnej oceny sprawy. Zdaniem skarżącego, fakt niepotwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej przez Prezesa Głównego Urzędu Miar dokumentów wystawionych przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej B. powoduje brak możliwości oceny spełnienia wymogów wag, których dokumenty te dotyczą. Minister Gospodarki na podstawie wymienionego upoważnienia wydał rozporządzenie z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej określa załącznik do rozporządzenia. Przepis § 3 pkt 9 rozporządzenia z 31.0102008 r. stanowi, że użyte w nim określenie - błędy graniczne dopuszczalne oznaczają -określone w wymaganiach wartości skrajne błędów, w tym błędów w użytkowaniu wag. Przedstawiona kierowcy w trakcie kontroli "Instrukcja ważenia pojazdów" nie jest tożsama z instrukcją obsługi S. elektromechanicznej wagi nieautomatycznej jako wagi do pomiaru nacisków kół i osi pochodzącej od firmy C. opisującej procedury obsługi i kalibracji tejże wagi przeznaczonej do statycznego pomiaru nacisków kół i osi pojazdów. Instrukcja ważenia pojazdów nie jest w szczególności ani urzędowo poświadczonym odpisem ani wypisem z dokumentów pochodzących od producenta. W odwołaniu od decyzji strona kwestionowała procedury określania nacisków osi wielokrotnych oraz wyliczania masy całkowitej zestawu pojazdów pomierzone tylko dwoma wagami przez sumowanie nacisków poszczególnych osi.

W zaskarżanej decyzji GITD zarzucił stronie bezzasadną argumentację, że w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być położone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Zgodnie z instrukcją obsługi wag S. procedurę ważenia przeprowadza się w następujących konfiguracjach: indywidualnie - przy pomiarach obciążania jednego koła, w konfiguracji dwóch wag - przy pomiarach obciążania osi, w grupach od 4 do 6 wag - przy pomiarach obciążania grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu lub trzyosiowych podczas jednej procedury pomiaru wag(pkt 2.4 instrukcji). W żadnym punkcie Instrukcji obsługi wag nie ma informacji, że w przypadku pomiaru nacisku osi tylko dwoma wagami, można sumować naciski poszczególnych osi pojazdów określając w ten sposób naciski osi składowych lub masę całkowitą zestawu pojazdów. Również w Instrukcji obsługi wag S. nie ma mowy o tym, że zestaw pojazdów można ważyć etapami przy użyciu dwóch wag służących do pomiaru nacisków kół i osi. Pomimo tego kontrolujący sumuje naciski składowych osi, osi wielokrotnych i dokonuje pomiaru masy całkowitej zestawu pojazdów w powyższy sposób wiedząc, że jest on nieprawidłowy i nakłada karę pieniężną za przekroczenie DMC zestawu pojazdów i nacisku podwójnej osi napędowej.

Przepisy uzasadniające wymierzenie kary pieniężnej są dla skarżącego niewykonalne, gdyż kierowca załadowując masę drewna ładuje w m3, a nie w tonach. Pomiar ciężaru 1 m3 drewna w lesie jest niemożliwy do przeprowadzenia ze względów technicznych, a zatem niemożliwe jest ustalenie DMC zestawu pojazdów i nacisków na osie. Nie posiadając przepisów wskazujących wagę 1m3 drewna poszczególnych gatunków, jego masy surowej i powierzchnie suchej, posługując się Poradnikiem Leśniczego opracowano na potrzeby własne przeliczniki, zawierając je w tabelach załączonych do pisma [...] z dnia [...] lipca 2004 r., celem stosowania przez kierowców. Przy zastosowaniu tych przeliczników nie nastąpiło przekroczenie DMC zestawu pojazdów co powodowało, że zespół pojazdów nie miał charakteru nienormatywnego. Strona zgadza się z organem odwoławczym, że z punktu widzenia administracyjnego i fizycznego tona drewna waży tyle samo co tona piasku czy węgla tyle, że węgiel czy piasek zbywa się w tonach natomiast drewna w lesie nie waży się, a tylko mierzy i zbywa w m3. Strona zdaje sobie sprawę, że stosowane przeliczniki masy poszczególnych gatunków nie dają gwarancji uzyskania wyników mieszczących się w dopuszczalnych normach w momencie przeprowadzania kontroli drogowej. Wszyscy przewoźnicy drewna liczą, że złożony w Sejmie projekt ustawy wraz z załączonymi przelicznikami masy drewna pozwoli spokojnie wykonywać transport drogowy bez narażania się na wysokie kary. Punkt ważenia w miejscowości M. opisany w decyzji GITD przygotowany został w oparciu o rozporządzenie z 25.09.2007 r., które dotyczy wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, natomiast sprawdzanie nacisków osi odbywało się wagami do pomiarów statycznych. Rozporządzenie z 25.09.2007 r. szczegółowo określa jakie warunki musi spełniać miejsce do ważenia pojazdów w ruchu. Natomiast aktualnie nie ma przepisów określających warunki jakim powinno odpowiadać miejsce do statycznych pomiarów nacisków osi i dlatego nie można powiedzieć, że sprawdzenie nacisków osi zestawu pojazdów przeprowadzono zgodnie z przepisami, co powoduje, że nie mogą one stanowić podstawy do nałożenia kary.

Skarżący zarzucił, że GITD nie odniósł się do oświadczenia kierowcy, który kwestionował miejsce ważenia, występujące nierówności, zanieczyszczenia i popękania. Stanowisko ważenia od czasu przeprowadzenia badania geodezyjnego przez uprawnionego geodetę - notatka służbowa z dnia [...] września 2009 r. wraz z załączonym szkicem, do czasu kontroli, tj. do dnia [...] marca 2011 r. nie było modernizowane. Kwestia ta powinna być wyjaśniona w decyzji GITD.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., przesłanym w związku z zapoznaniem się z odpowiedzią GITD na skargę, skarżący podkreślił, że organ nie odniósł się do zarzutów strony postawionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie z protokołu kontroli wynika, że ważenia dokonano dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych o nr [...] i chyba o nr [...] (tak w jednym miejscu w protokole kontroli, k. – 21 akt adm. i załączniku do protokołu kontroli, k. 25 akt adm.), gdyż w protokole kontroli pojawił się także

nr [...] (protokół kontroli, k. -20 akt adm.). Przedstawiona kierowcy deklaracja zgodności dotyczyła wag nieautomatycznych m.in. o nr: [...], [...] (k. – 1 akt adm.). Jednakże kwestia numerów wag nie budziła wątpliwości strony skarżącej.

W tej sytuacji przyjmując, że wagi użyte do ważenia pojazdu objęte były wspomnianą deklaracją zgodności, nie można podzielić stanowiska skarżącego, że deklaracja zgodności wydana przez Prezydium Rządu T. Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej B. (k. – 1 akt adm.) nie posiada waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Powoływany przez skarżącego art. 8a ust. 2 Prawa o miarach nie stanowi potwierdzenia jego stanowiska. Przepis ten mówi, że za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej Prezes Głównego Urzędu Miar, może uznać, w drodze decyzji, odpowiednie dokumenty potwierdzające dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne. Należy bowiem zauważyć, że omawiane wagi zostały wprowadzone do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.). Zatem do nich miał zastosowanie

art. 8 ust. 2a Prawa o miarach stanowiący, że przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami ustawy o systemie oceny zgodności, które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1, i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej.

Przepis ten został wprowadzony do Prawa o miarach na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 183

W projekcie do tej ustawy (nr druku sejmowego V.929) wspomniano, że "Podstawowym celem nowelizacji ustawy - Prawo o miarach jest powiązanie dwóch systemów kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych:

1) oceny zgodności przed wprowadzeniem przyrządu pomiarowego do obrotu lub oddaniem do użytku (wykonywanej na gruncie ustawy o systemie oceny zgodności po wejściu w życie dyrektywy MID),

2) prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego w użytkowaniu (wykonywanej na podstawie ustawy - Prawo o miarach).

Rozwiązanie takie jest dopuszczalne z punktu widzenia prawa UE i pozwoli jednocześnie na zapewnienie okresowej kontroli spełniania przez przyrządy pomiarowe wymagań także w trakcie ich użytkowania.

Projekt wprowadza do ustawy - Prawo o miarach, regulacje dotyczące prawnej kontroli metrologicznej w formie legalizacji ponownej przyrządów pomiarowych (objętych dyrektywą MID i dla wag nieautomatycznych) wprowadzonych do obrotu lub użytkowania w wyniku dokonania oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami. Objęcie tych przyrządów prawną kontrolą metrologiczną w użytkowaniu jest podyktowane koniecznością zapewnienia wykonywania za ich pomocą rzetelnych pomiarów, będących podstawą dokonywania rozliczeń między obywatelami, przedsiębiorstwami oraz z państwem. W związku z przejściem od kontroli metrologicznej w formie zatwierdzenia typu i legalizacji pierwotnej do oceny zgodności przyrządów pomiarowych przed ich wprowadzeniem do obrotu i użytkowania niezbędne jest zapewnienie, że będą one poddawane w użytkowaniu okresowej kontroli metrologicznej w celu wyeliminowania i skorygowania ewentualnego błędnego ich działania spowodowanego zużyciem elementów, rozregulowaniem itp.

Prawo Unii Europejskiej w dziedzinie przyrządów pomiarowych reguluje tylko kwestie związane z wprowadzeniem przyrządów pomiarowych do obrotu i użytkowania, a więc procedury oceny zgodności, natomiast kwestia kontroli przyrządów już wprowadzonych do obrotu lub użytkowania jest regulowana przez prawo krajowe państw członkowskich.".

Zatem z powołanego uzasadnienia, jak i definicji zawartych w art. 2 Prawa o miarach:

9) prawna kontrola metrologiczna - działanie zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach;

12) zatwierdzenie typu - potwierdzenie, w drodze decyzji, że typ przyrządu pomiarowego spełnia wymagania;

13) legalizacja - zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania,

oraz art. 8 ust. 5 Prawa o miarach, że zakres prawnej kontroli metrologicznej w zależności od rodzaju przyrządu pomiarowego może obejmować:

- zatwierdzenie typu i legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową oraz legalizację ponowną;

- zatwierdzenie typu i legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową;

- wyłącznie zatwierdzenie typu;

- legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową i legalizację ponowną;

- wyłącznie legalizację ponowną, w przypadku przyrządów pomiarowych, o których mowa w ust. 2a., wynika, że art. 8a ust. 2 Prawa o miarach dotyczy prawnej kontroli metrologicznej, a nie dokonywania oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami i jej skutków.

Powołane przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzaju przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U z 2008 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.) w § 6 potwierdza prezentowane przez Sąd stanowisko.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących samego miejsca, w którym dokonano ważenia pojazdu. Bezspornym jest, że ważenia dokonano nieautomatycznymi przenośnymi wagami przeznaczonymi do statycznego pomiaru. Przepisy rozporządzenia z 31.01.2008 r. nie zawierają wymogów, które powinno spełniać miejsce do ważenia nieautomatycznymi wagami statycznymi. Przepisy rozporządzenia z 25.09.2007 r. dotyczą wymagań, które powinny spełniać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz miejsce, w którym takie ważenie jest dokonywane. Skarżący kwestionował dokument - protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów sporządzony przez geodetę w dniu [...] września 2010 r. (k. – 3 akt adm.), przestawiony kierowcy w czasie kontroli. Skarżący przeciwstawiał notatkę wraz ze szkicem innego geodety z dnia [...] września 2009 r. (k. – 32 - 33 akt adm.). Przede wszystkim ten dokument został sporządzony o rok wcześniej niż dokument okazany kierowcy. Nadto dokumentacja fotograficzna nie potwierdzała zastrzeżeń skarżącego (k. – 5 - 7 akt adm.). Należy zauważyć, że z dokumentów przedstawionych przez skarżącego: świadectwa homologacji typu WE w zakresie lokalizacji wag nieautomatycznych (k. – 72 akt adm.) i instrukcji obsługi wag S. wynikało, że miejsce odpowiadało wymogom do zastosowania tychże wag.

Jednakże należy zwrócić uwagę na naruszenie w trakcie kontroli przepisów postępowania, które nie miały wpływu na wynik sprawy, ale które przy dalszej nieprawidłowej praktyce organu mogą prowadzić do istotnego naruszenia prawa. W świetle art. 76 ustawy o transporcie drogowym i ustalonego orzecznictwa protokół kontroli jest obrazem przebiegu kontroli i w nim powinny znaleźć się elementy, które decydują o ustaleniach przeprowadzonej kontroli. Zatem ujmowanie elementów z protokołu w innych dokumentach, jak wniosek o powtórne ważenie (k. 24 akt adm.) i do tego wymagający uzasadnienia stanowi naruszenie art. 76 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, na mocy którego właśnie do protokołu strona może wnosić zastrzeżenia. Ponadto żaden z przepisów nie nakłada na stronę obowiązku uzasadniania żądania powtórnego zważenia ładunku. Przepis § 7 rozporządzenia z 31.01.2008 r. dopuszcza powtarzalność ważenia.

Sąd natomiast przyjął, że organ dokonał ustaleń, gdy chodzi o czynności ważenia z naruszeniem art. 7, art. 77 k.p.a., co następnie nie zostało należycie uzasadnione w zaskarżonej decyzji, a co z kolei naruszało art. 107 § 3 k.p.a. Organ przyjął, że przy pomocy wag S. można było dokonać pomiaru nacisków osi, zarówno pojedynczych, jak i wielokrotnych, a także pomiaru masy całkowitej pojazdu. Organ nie odniósł się do argumentów skarżącego, że ze świadectwa homologacji

(k. – 71 - 75 akt adm.), jak i instrukcji obsługi (k. – 61 – 68 akt adm.) wynikało, że wagi tego typu służą do pomiaru nacisku kół i osi. Wagi te, jak wynika z instrukcji obsługi, mogłyby być eksploatowane także przy pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych, gdyby podczas jednej procedury użyto ich w grupach od 4 do 6 wag (k. – 63 akt adm.).

W trakcie kontroli, skoro używano dwóch wag można było dokonywać pomiaru nacisków kół i osi, pod warunkiem ustawienia wag i dokonywania ważenia w sposób wskazany w instrukcji (k. – 62 akt adm.). W ocenie Sądu należało podzielić pogląd organu, że można było dokonywać pomiaru nacisków podwójnych osi przy użyciu jedynie dwóch wag, co wynikało z instrukcji obsługi (k. -62, 63, 66 akt adm.) oraz świadectwa homologacji (k. – 71, 72 akt adm.).

Następną kwestią mającą podważać prawidłowość funkcjonowania wag było wykazywanie przez nie wyników przekraczających tzw. błędy graniczne wskazań. Podawane przez skarżącego wartości wynikały z rozporządzenia z 31.01.2008 r. i załącznika do tego aktu i odnosiły się do legalizacji ponownej wag nieautomatycznych. Sam skarżący jest niekonsekwentny, gdyż jednocześnie dowołuje się do instrukcji obsługi wag, która dopuszcza możliwość powstawania błędów w pomiarach, chociażby z powodu nachylenia terenu, na którym ważony jest pojazd (k. – 64 akt adm.).

Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie pomniejszył uzyskane wyniki ważenia. Przyjęty sposób obliczania wyników powinien był porównać z danymi zawartymi w instrukcji obsługi w tabeli na str. 64 akt adm. i przyjąć wartości korzystniejsze dla strony. Opisanych działań nie podjął, mimo że skarżący kwestionował sposób pomiaru.

Uznać należy, że wobec zakwestionowania przez stronę prawidłowości procesu ważenia, to organ powinien wykazać, że ważenie przebiegało w sposób zgodny z instrukcją użytkowania wag. Nieustalenie prawidłowości sposobu ważenia stanowi nieustalenie okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia, bowiem wadliwe ważenie może skutkować wadliwym wynikiem ważenia. W tym stanie rzeczy niewykazanie, że ważenie odbywało się zgodnie z wymogami instrukcji użytkowania wag stanowi niewyjaśnienie okoliczności istotnej dla sprawy i narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Powyższe uchybienie procesowe mogło mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ wyjaśni czy ważenie odbyło się w sposób zgodny z zaleceniami producenta wag i instrukcją obsługi wagi, świadectwem homologacji, gwarantujący prawidłowość wyniku ważenia.

Zważywszy na powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 § i 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy i koszty dojazdu Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.