Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 542/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 2 ust. 1 , art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Protokolant Referent Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G.W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania G. W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2011 r. (akt notarialny rep. A nr [...]) G.W. stał się razem z M.K. współużytkownikiem wieczystym (odpowiednio w udziale [...] i [...]) nieruchomości zabudowanej, położonej na terenie miasta R., obręb 6, działka nr [...] i 140. Przeniesienie udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntów i własności budynków i budowli stanowiących odrębne od gruntów przedmioty własności od spółki A, której skarżący był wspólnikiem, nastąpiło w celu zwolnienia z zobowiązań spółki względem wspólnika.

W związku z tym, że w odpowiedzi na wezwanie organu, skarżący nie złożył w sposób prawem przewidziany informacji dotyczącej nabytych nieruchomości, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Następnie powołał biegłych w zakresie dokonania wyceny budowli oraz wydania opinii techniczno-budowlanej dotyczącej stanu technicznego budynków i budowli. Przeprowadził oględziny nieruchomości, w obecności skarżącego i biegłych. Oględziny zostały przeprowadzone w dniu 14 marca 2012 r., po kilkukrotnym przesunięciu terminu dokonania tej czynności na wniosek podatnika.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że na nieruchomoścach o powierzchni 2,7556 ha, oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem "Bi" znajdują się budynki o ogólnej powierzchni 3418,47 m². Biegły rzeczoznawca oszacował wartość budowli na kwotę 19.000 zł.

Po uwzględnieniu w części złożonych przez stronę uwag do operatu szacunkowego oraz opinii techniczno – budowlanej, do opodatkowania organ przyjął powierzchnię wykazaną przez stronę, która w korekcie informacji podatkowej złożonej w dniu 11 czerwca 2012 r. wskazała, że na działalność gospodarczą zajęte jest 2000 m² gruntów oraz 1139,02 m² budynków, a wartość budowli stanowi 19.000. zł. Skarżący wskazał również, że w jego ocenie pozostałe grunty o powierzchni 24417 m² powinny być uznane jako nieużytki i nie powinny podlegać opodatkowaniu.

W kontekście powyższego organ podatkowy I instancji podniósł, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a według nich skarżący jest współużytkownikiem wieczystym gruntów sklasyfikowanych symbolem "Bi" o łącznej powierzchni 2,7556 ha tj. 27556 m². Grunt oznaczony symbolem "Bi" to inne tereny zabudowane i nie jest to nieużytek, jak sugeruje strona. W związku z tym, że strona nie wniosła uwag i zastrzeżeń do powierzchni ogólnej budynków, organ przyjął do opodatkowania powierzchnię ogólną budynków 3418,47 m², w tym 1139,02 m² zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej i ustalił procentowo wartość budowli.

Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące wrzesień - grudzień 2011 r. Burmistrz Miasta ustalił na kwotę 14.107 zł, stosując stawki podatkowe według uchwały Rady Miasta [...] z dnia 12 listopada 2010 r., nr [...].

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.- dalej: "upol") oraz art. 122, art. 187 par 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "op").

W ocenie skarżącego, organ pominął, że grunty oznaczone w ewidencji symbolem "Bi" uległy degradacji przez poprzednich użytkowników i wymagają dużych nakładów celem ich rewitalizacji, Tym samym uwzględnienie tego terenu zgodnie z oznaczeniem w ewidencji gruntów nie odpowiada stanowi faktycznemu. Zarzucił, że organ podatkowy prowadził postępowanie z naruszeniem podstawowych zasad procedury podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprawy, uznało zarzuty odwołania za bezpodstawne.

W pierwszej kolejności przypomniało, że sprawa wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. dla podatnika była już przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe, gdyż pierwotna decyzja organu I instancji została przez Kolegium uchylona, z uwagi na konieczność poczynienia ustaleń, co do faktu prowadzenia przez podatnika lub inny podmiot na nieruchomościach objętych niniejszym postępowaniem działalności gospodarczej.

Kolegium odwołując się do regulacji art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b upol, a także art. 2 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm. – dalej: "sdg" ) uzasadniało, że niespornym jest, że działki nr 138 i 140 znajdują się we współwłasności G.W. i M. K. oraz, że na przedmiotowych nieruchomościach prowadzona jest działalność gospodarcza, co potwierdzają przedłożone na etapie postępowania odwoławczego kserokopię umów użyczenia tych nieruchomości spółce A. Wskazało, że organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął do opodatkowania dane podane przez podatnika w korekcie informacji odnośnie powierzchni gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustalając procentowo wartość budowli i prawidłowo pozostałą powierzchnię gruntów i budynków opodatkował według stawek pozostałych przyjmując dane z ewidencji gruntów. Podkreśliło, że podstawą wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które są dla organu podatkowego wiążące, a stanowisko podatnika, że grunty pozostałe to nieużytki nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skoro skarżący uważa, że dane w ewidencji gruntów są niezgodne ze stanem rzeczywistym, to najpierw powinien doprowadzić do ich zmiany, by wywodzić z tego faktu skutki prawne.

Dlatego też, zdaniem Kolegium, zasadna jest ocena organu podatkowego I instancji, że sklasyfikowanie gruntów symbolem "Bi"- inne tereny zabudowane, nie daje podstaw do potraktowania ich jako nieużytki.

Organ podkreślił, że przy opodatkowaniu tego gruntu nie ma znaczenia, że grunt jest zdegradowany z uwagi na jego wykorzystywanie przez poprzedniego właściciela jako teren przemysłowy. Nie może też mieć znaczenia fakt, że teren ten wymaga nakładów na przeprowadzenie jego rewitalizacji z uwagi na zdewastowanie.

Konkludując, Kolegium podkreśliło, że podatek wymierzony został zgodnie ze stanem faktycznym ustalonym podczas prowadzonego postępowania podatkowego i dowodowego i w oparciu o korektę informacji złożonej przez stronę. Zauważyło przy tym, że podatnik kilkakrotnie wzywany do złożenia korekty deklaracji i przedłożenia wszelkich dowodów stwierdzających jaka jest powierzchnia zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej oraz wyjaśnień dotyczących wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czy ustalenia podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą na przedmiotowych nieruchomościach, nie złożył żadnych wyjaśnień w wyznaczonych terminach. Dopiero po kilkakrotnych wezwaniach złożył korektę deklaracji i umowę użyczenia nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 § 3 op oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, poprzez nie uznanie, że będące przedmiotem opodatkowania grunty, budynki i budowle nie są i nie mogą być wykorzystane do działalności gospodarczej ze względów technicznych, o czym organ wiedział w oparciu o znajdujące się w jego posiadaniu dokumenty.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że argument dotyczący związania organu podatkowego treścią przepisu art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może być uznany za bezwzględny. Podkreślił, że chociaż wymiar podatku od nieruchomości opiera się zasadniczo na treści dokumentów urzędowych jakimi są wypisy z ewidencji gruntów i budynków, to jednak i w tym podatku nie można odchodzić od zasady, że opodatkowaniu podlegają określone zdarzenia (stany rzeczy) zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Zdaniem skarżącego w pierwszym rzędzie liczy się stan rzeczywisty, a nie stan uwidoczniony w dokumentach urzędowych.

Skarżący powołując się na orzecznictwo podkreślał, że sądy w swoich wyrokach akcentują, iż zasadą wynikającą z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z wyjątkiem wyłączenia ich z wykorzystywania do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Przy czym wyłączenie to musi mieć charakter trwały (przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności) i przepis ten musi być interpretowany ściśle.

Skarżący nadmienił, że jego poprzednik prawny tj. B zwracał się z wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntu do Starosty [...] w związku z koniecznością rekultywacji, który przekazał sprawę do Burmistrza Miasta [...], a ten ostatni sprawę umorzył.

Zdaniem podatnika, okolicznością bezsporną jest, że będące przedmiotem postępowania grunty i budynki są obiektami uprzednio zagospodarowywanymi przez A. a utrata wartości użytkowej gruntów nastąpiła na skutek jej działalności jeszcze przed dniem nabycia działki przez spółkę B. Tak więc organ I instancji miał świadomość jaki jest stan techniczny będących przedmiotem niniejszej sprawy nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy i nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "ppsa"), zauważa, że jak wynika z niekwestionowanych przez stronę ustaleń organów podatkowych, aktem notarialnym z dnia 31 sierpnia 2011 r. G. W.i M.K. stali się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej, położonej na terenie miasta R., obręb [...], działka nr [...] i [...]. (odpowiednio w udziale 36/100 i 64/100).

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 4 upol jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (nie mającym w sprawie zastosowania).

Z treści art. 2 ust. 1 (kształtującego przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości) i art. 3 ust. 4 wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w związku z przedmiotem opodatkowania a nie w związku z podmiotami podatku od nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku powstania obowiązku podatkowego w stosunku do jednego przedmiotu opodatkowania przysługującego kilku podmiotom w sposób wskazany w art. 3 ust. 4 upol obowiązek ten stanowi źródło jednego zobowiązania podatkowego obciążającego solidarnie podmioty wskazane w tym przepisie.

Tym samym każdy ze współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego z nich zwalnia pozostałych.

W rozpoznanej sprawie natomiast organ I instancji dwoma odrębnymi decyzjami zaadresowanymi do każdego ze współużytkowników oddzielnie wymierzył podatek każdemu z nich od tego samego przedmiotu bez orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności, co spowodowało, że od tego samego przedmiotu opodatkowania w istocie zostały wymierzone dwa zobowiązania podatkowe.

Takie działanie organu podatkowego I instancji stanowiło naruszenie art. 3 ust. 4 upol mające wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy tej nierprawidłowości nie dostrzegł, a tym samym działał z naruszeniem nie tylko art.3 ust. 4 upol ale i art. 233 § 1 pkt 1 op.

W tych okolicznościach za uzasadnione Sad uznał wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.

Mając zatem na względzie powyższe, przy ponownym rozpoznaniu spawy organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wykładnię art. 3 ust. 4 upol i ustalić wysokość należnego zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem solidarnego obowiązku podatkowego.

W ocenie Sądu, odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, uznać je należy za nieuzasadnione.

Organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania (art. 122 i art.187 par 3 op ) ani przepisów prawa materialnego ( art. 1a ust. 1 pkt 3 upol).

Zgodnie z ogólnymi zasadami procedury podatkowej podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 i art. 181 op).

W związku z tym, że skarżący wykazywał bierną postawę w postępowaniu podatkowym organ podatkowy zobowiązany był do samodzielnego ustalenia danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania. Dlatego też, dążąc do należytego ustalenia stanu faktycznego powołał biegłych w zakresie dokonania wyceny budowli oraz ustalenia stanu technicznego budynków i budowli, a następnie dokonał oceny wartości dowodowej tych opinii, w kontekście ich wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 191 op.

Istotnym przy tym jest, że do opodatkowania budynków organ przyjął ogólną ich powierzchnię określoną w opinii techniczo-budowlanej (3418,47 m²), której to wielkości skarżący nie kwestionował. Przyjął w tym, jako budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej powierzchnię 1139,02 m² podaną przez skarżącego w złożonej w czerwcu 2012 r. informacji podatkowej na 2011 r. Zgodnie z informacjami skarżącego przyjął również powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2000 m². Zgodna także ze stanowiskiem skarżącego była wartość budowli – 19.000 zł, która odpowiadała wartości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę. Okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej na nabytej przez skarżącego nieruchomości została też prawidłowo wykazana.

Z tych już względów niezrozumiałe pozostaje stanowisko skarżącego, że będące przedmiotem opodatkowania grunty, budynki i budowle nie mogą być wykorzystywane do prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Ponadto opinia techniczno-budowalna dotycząca oceny stanu technicznego budynków położonych na działkach nr [...] i [...] opracowana przez biegłego z zakresu budownictwa E. T. określiła w sposób wyczerpujący stopień zużycia technicznego poszczególnych budynków i budowli oraz wyjaśniła, które budynki są w stanie średnim, które w stanie dobrym, a które w bardzo złym stanie technicznym i wymagają rozbiórki.

Osią sporu w przedmiotowej sprawie pozostaje jednak ocena organów podatkowych co do gruntów sklasyfikowanych w rejestrze gruntów jak inne tereny zabudowane - "Bi".

W ocenie skarżącego są to to nieużytki, tereny zdewastowane wymagające rekultywacji, które nie powinny podlegać opodatkowaniu, Grunty te nie mogą zostać wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

W ocenie organu, dopóki ewidencja gruntów i budynków pozostaje bez zmian, to jako dokument urzędowy wiąże organ i stanowi postawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2010 r., Nr 193 , poz. 1287 ze zm. – dalej: "pgik"), a względy techniczne nie zostały przez skarżącego wykazane.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stanowisko organu jest prawidłowe, gdyż w świetle art. 21 pgik oraz art. 122 op organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 op, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 op). Takich okoliczności i przeciwdowodów skarżący w tym postępowaniu nie wykazał, a tym samym zasadnie organ podatkowy grunty niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą opodatkował według stawek jak dla gruntów pozostałych (zob. też orzeczenia w sprawach II 2632/10 , LEX nr 1225422, I SA/Wr 1113/12 LEX nr 1248212).

Przypominając, że powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej organ przyjął zgodnie z informacją strony, dla porządku jedynie wskazać należy, że za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy i nie mogą być to także inne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przez względy techniczne, w odniesieniu do gruntów - rozumieć należy w szczególności specyficzne warunki geologiczne, uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej do czasu przeprowadzenia kosztownych prac ziemnych, bądź zmiany przeznaczenia gruntów, skażenie chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne gruntu, które uniemożliwia jego użytkowanie.

Skarżący nie wykazał natomiast, że w stosunku do przedmiotu opodatkowania objętego niniejszym postępowaniem takie okoliczności zaistniały. Powołał się jedynie na ogólne informacje dotyczące nieruchomości należących uprzednio do B, a nie dotyczących działek nr [...] i [...], których stał się współużytkownikiem wieczystym, co jest o tyle istotne, że aktem notarialnym z dnia 31 sierpnia 2011 r. skarżący nabył również na współwłasność trzy inne niezabudowane nieruchomości od spółki A położone w C..

Mając zatem na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzeczono jak w pkt I wyroku . Orzeczenie o niewykonalności uzasadnia art. 152 ppsa, a orzeczenie o kosztach art. 200 i 205 § 2 ppsa.

-----------------------

4