Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 925/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (zwane dalej: "Kolegium") decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta (zwanego dalej: "Prezydentem", "organem I instancji") z dnia 16 kwietnia 2014 r. znak [...] ustalającą I. M. (zwanej dalej: "Podatniczką", "Skarżącą") łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 rok w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Prezydent decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...] ustalił Podatniczce zobowiązanie podatkowe dla podatku rolnego na rok 2014 w kwocie [...] zł. Przedmiot opodatkowania organ określił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach (m.in. umowy dzierżawy z dnia 15 kwietnia 2010 r.) i ustalił, że Podatniczka dzierżawiła od Gminy Miasto [...] część nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...], w obrębie [...], położoną na [...], tj. o powierzchni [...] m2, z przeznaczeniem wyłącznie pod łąki. Podatniczka zgodziła się z rozstrzygnięciem organu i nie wniosła odwołania od decyzji z dnia 2 stycznia 2014 r.

Z akt sprawy wynika również, że w dniu 4 czerwca 2013 r. Podatniczka złożyła Informację w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego IŁ-1, zgłaszając

do opodatkowania 2 nieruchomości, których właścicielem jest Gmina Miasto [...]. Działki te posiadała bez tytułu prawnego. W związku z powyższym organ I instancji po wszczęciu z urzędu postępowania w celu ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 za ww. dwie nieruchomości, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym ewidencji gruntów i budynków oraz zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 4 września 2013 r.) stwierdził, że:

1) w skład działki nr [...] w obrębie [...] położonej przy

ul. [...] w [...], o łącznej powierzchni [...] ha wchodzą:

– użytki gruntowe klasyfikowane jako: rowy na gruntach ornych oznaczone symbolem "W-R IVa", o powierzchni [...] ha;

– grunty zabudowane i zurbanizowane oznaczone symbolem "Bp"

(w decyzji organu I instancji omyłkowo podano symbol: "B"), o powierzchni [...] ha;

– grunty orne oznaczone symbolem "R IVa", o powierzchni [...] ha;

2) działka nr [...] w obrębie [...] położona przy ul. [...] w [...], o powierzchni [...] ha - sklasyfikowana została jako grunt zabudowany i zurbanizowany oznaczony symbolem "B".

Wobec tego, organ I instancji decyzją z dnia 16 kwietnia 2014 r. znak

[...] ustalił Podatniczce zobowiązanie podatkowe na 2014 r. w kwocie [...] zł. Podatek został naliczony według stawek określonych Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2013 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2014 (Monitor Polski z 2013 r. poz. 814).

W piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. Podatniczka złożyła odwołanie od decyzji

z dnia 16 kwietnia 2014 r. i wniosła o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm.), zwanej dalej: "Ordynacją podatkową" oraz niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, że grunty wchodzące w skład działki nr [...] przy ulicy [...] w [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...] przy ulicy [...] w [...] o powierzchni [...] m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym.

Kolegium po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 13 czerwca

2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołując się na odpowiednie przepisy m.in. ustawy z dnia 15 listopada

1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381), zwanej dalej: "u.p.r.", ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.l." i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.38.454 ze zm.), wskazało, że organ pierwszej instancji w prawidłowy sposób ustalił łączne zobowiązanie podatkowe na 2014 rok, bowiem oparł się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co stanowiło podstawę ustalenia rodzaju gruntów będących własnością gminy, bezumownie użytkowanych przez Podatniczkę.

Dalej Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji uzyskał informację

od Z. (dział [...]), że Podatniczka korzystała bez tytułu prawnego z gruntu stanowiącego działkę nr [...] i nr [...], w obrębie [...] oraz nie chciała przyjąć proponowanych warunków umowy. Ponadto Podatniczka zgłosiła te grunty w informacji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego IŁ-1. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że była ona podatnikiem podatku rolnego i od nieruchomości. Prawidłowo również przyjął, że grunty o powierzchni [...] ha, oznaczone symbolem B oraz grunty o powierzchni [...] ha, oznaczone symbolem Bp należy opodatkować podatkiem od nieruchomości i objąć stawką jak za grunty pozostałe określoną w § [...] ust. [...] pkt [...] uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości (0,46 zł za 1 m2 powierzchni).

W ocenie Kolegium nie zachodzą przesłanki uzasadniające opodatkowanie tych gruntów podatkiem rolnym. Niezależnie bowiem od sposobu wykorzystywania gruntów przez podatnika, organ podatkowy w zakresie wymiaru podatku jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Grunty oznaczone symbolami Bp i B to grunty zabudowane i zurbanizowane, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Odnosząc się do opodatkowania gruntów rolnych użytkowanych przez Podatniczkę, wskazał, że grunty o powierzchni [...] ha, oznaczone symbolem

W-RIVa oraz grunty o powierzchni [...] ha, oznaczone symbolem R-IVa (łącznie [...] ha fizycznych, tj. [...] ha przeliczeniowych) organ pierwszej instancji prawidłowo opodatkował podatkiem rolnym. Również zasadnie objął te grunty stawką jak za grunty gospodarstwa rolnego określoną w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie I. M. wniosła o uchylenie w całości decyzji Kolegium. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, że grunty wchodzące w skład działki nr [...] przy ul. [...] w [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...] przy ul. [...] w [...] o pow. [...] m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym.

W uzasadnieniu skargi przytoczyła argumenty, zaprezentowane w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że skoro grunty położone przy ul. [...] i ul. [...] zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty zurbanizowane i zabudowane, to opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości było uzasadnione. Pominął fakt, że właściciel samodzielnie (tj. bez powiadamiania o tym fakcie Skarżącej) dokonał reklasyfikacji gruntów z rolnych na zabudowane i zurbanizowane, a ponadto nie uwzględnił okoliczności, że na tych gruntach prowadzona jest (nieprzerwanie od końca lat 40-tych ubiegłego wieku) działalność rolnicza. Zdaniem Skarżącej zaklasyfikowanie gruntów wykorzystywanych pod uprawy rolne należy zakwalifikować jako zwykłą omyłkę, której sprostowanie należy do kompetencji właściciela nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.153.269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania

z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena

ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U.2012.270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym,

aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W ocenie składu orzekającego w sprawie przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji Kolegium wykazała, że skarga nie zasługuje

na uwzględnienie.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to czy słusznie organ opodatkował podatkiem od nieruchomości (a nie jak żąda Skarżąca podatkiem rolnym):

• działkę nr [...] w obrębie [...] położoną przy ul. [...] w [...], o powierzchni [...] ha;

• grunty, o powierzchni [...] ha, wchodzące w skład działki nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w [...].

Organ na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ustalił, że w pierwszym wymienionym przypadku, działka sklasyfikowana została jako grunt zabudowany i zurbanizowany oznaczony symbolem "B", a w drugim przypadku grunty zaklasyfikowano jako zabudowane i zurbanizowane oznaczone symbolem "Bp". Wobec tego uznał, że grunty te należy opodatkować podatkiem od nieruchomości.

Według Skarżącej natomiast nie ma znaczenia klasyfikacja gruntów ujęta

w ewidencji gruntów i budynków, skoro nieprzerwanie od kilkudziesięciu lat na tych gruntach prowadzona jest działalność rolnicza. Istotne znaczenie ma zatem faktyczne wykorzystanie gruntów.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm.) zwanej dalej: "u.p.o.l." opodatkowaniu tym podatkiem podlegają nieruchomości (...) - grunty. Natomiast nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych

na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2).

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia. Przy czym zauważyć należy, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2010.193.1287 ze zm.) zwanej dalej: "p.g.k." podstawę wymiaru podatków i świadczeń oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Odnośnie do opodatkowania podatkiem rolnym, Sąd wskazuje, że

na podstawie art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.r." opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne

lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W przepisie art. 2 u.p.o.l. ustawodawca wprowadził zasadę, w myśl której podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, o ile nie są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. Przy czym podatkiem od nieruchomości należy opodatkować grunty zgonie z klasyfikacją tych gruntów zawartą w ewidencji gruntów i budynków.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika również, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione lub zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Nie jest zatem przesłanką opodatkowania gruntów podatkiem rolnym faktyczne prowadzenie na gruntach nieoznaczonych jako użytki rolne działalności rolniczej.

Stanowisko takie jest aprobowane także w doktrynie, w której wskazuje się,

że "decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają dane wynikające

z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo

to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo. Przykładowo można wskazać, że jeżeli podatnik grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "Tr" (tereny różne) użytkuje rolniczo, nie oznacza to, że powinny one być opodatkowane jako użytki rolne. Są to w dalszym ciągu tereny różne (nie są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne), co przesądza o zasadach ich opodatkowania. Od tych gruntów, chociaż wykorzystywanych rolniczo, nie może być płacony podatek rolny, lecz podatek od nieruchomości (znacznie wyższy niż rolny)" – L. Etel. Komentarz do art. 2 u.p.r., Lex.

W orzecznictwie sądów administracyjnych również ugruntowany jest pogląd,

że dla opodatkowania gruntów podatkiem rolnym istotna jest klasyfikacja tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków. NSA w wyroku z dnia 28 marca 2014 r., II FSK 950/12 (LEX nr 1488020) wskazał, że:

1. "Nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się

z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 p.g.k. Dowodu takiego nie mogą samodzielnie kwestionować organy podatkowe poprzez klasyfikację danego budynku.

2. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń

co do klasyfikacji budynku i wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z ewidencji na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k.".

Podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., I SA/Gd 166/14 (LEX nr 149632), WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 4 czerwca

2014 r., I SA/Go 193/14, LEX nr 1476146).

Reasumując, wskazać należy, że skoro sporne grunty (działka nr [...]

w obrębie [...] położona przy ul. [...] w [...] oraz grunty wchodzące w skład działki nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w [...]) zostały stosownie do postanowień § 68 ust. 3 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U.2001.38.454), w sprawie ewidencji gruntów i budynków wśród gruntów zabudowanych i zurbanizowanych zwanego dalej: "rozporządzeniem", oznaczone symbolem – B (tereny mieszkaniowe) oraz symbolem – Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy), to organ podatkowy prawidłowo ustalił w odniesieniu do tych gruntów podatek od nieruchomości.

Zatem brak wiedzy Skarżącej na temat zgłoszonych przez właściciela nieruchomości zmian w sposobie wykorzystania gruntu (niezgodnych zdaniem Skarżącej z rzeczywistością) nie jest przesłanką uzasadniającą opodatkowanie gruntu podatkiem rolnym. Istnieje oczywiście możliwość zmiany, korekty danych zawartych w tej ewidencji, jest to jednak dokonywane na podstawie odpowiedniej procedury. Organ nie może jednak tego czynić na podstawie jedynie ustnego oświadczenia osoby korzystającej bez tytułu prawnego z gruntów. Powyższe oznacza, że organy podatkowe nie były uprawnione do przyjęcia przy wymiarze podatku innej jego podstawy, niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przez organ przepisów procesowych Ordynacji podatkowej, tj. art. 121 § 1 (zasady zaufania), art. 122 (zasady prawdy obiektywnej), art. 180 § 1 (określającego co należy uznać za dowód), art. 187 § 1 (zasady oficjalności).

W przepisie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca wprowadził otwarty katalog dowodów w postępowaniu podatkowym. Jednakże w ustawie nie zdefiniował terminu "dowód". Niemniej wskazał, że uznanie środka dowodowego za dowód w sprawie jest uzależnione od tego, czy pomoże on w wyjaśnieniu sprawy podatkowej. Ustawodawca zastrzegł również, że jako dowód zostanie dopuszczony tylko taki dowód, który jest zgodny z prawem. Oznacza to, że organ podatkowy ustalając stan faktyczny w sprawie, może gromadzić jedynie legalne dowody. Zdaniem Sądu organ nie naruszył powyższej reguły postępowania, bowiem dopuścił wszelkie dowody zgodne z prawem, m.in. umowę dzierżawy nr [...] wraz z aneksem, informacje w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego IŁ – 1, informację od Z., dane z ewidencji gruntów i budynków.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpoznawał cały materiał dowodowy, spełniając w ten sposób wymogi stawiane przez ustawodawcę co do prawidłowości postępowania określone w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Po zgromadzeniu wszystkich dowodów uzyskanych w toku postępowania (nie tylko dokumentów przedłożonych przez Skarżącą, bowiem z własnej inicjatywy zgromadził materiał dowodowy - m.in. uzyskał informację od Z., dane z ewidencji gruntów i budynków), organ wypowiedział się co do każdego z nich, czemu wyraz dał w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu organ nie uchybił także tej zasadzie, bowiem rozstrzygając sprawę, odniósł się do każdego dowodu, ponadto wypowiedział się co do twierdzeń strony o prowadzeniu na kwestionowanych gruntach działalności rolniczej, wziął pod uwagę okoliczność, że co do gruntów dzierżawionych od Gminy Miasto [...] została już wydana decyzja z dnia 2 stycznia 2014 r. w sprawie podatku rolnego na rok 2014 r.

Z powyższego wynika, że organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i zgodnego z rzeczywistością wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. Według Sądu, zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości. Zatem nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej.

Według Sądu organ drugiej instancji nie naruszył także zasady zaufania

(art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bowiem swoje rozstrzygnięcie wydał po uprzednim, ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto, w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej decyzji.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza przepisów prawa materialnego ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.