Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 313/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 4, art. 74 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; zwaną dalej: "K.p.a.") oraz art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.) i lp. 6 pkt 9 lit. d) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 28 października 2010 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. o nałożeniu na A. J. kary pieniężnej w wysokości 1740,00 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla podwójnych osi napędowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m.

Powyższe ujawniono podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2010 r. r. na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był p. S. K., wykonujący transport drogowy żwiru z B. do K. na rzecz prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Ważenia dokonano w punkcie kontrolnym na odcinku drogi powiatowej nr [...] M.-B. oraz udokumentowano protokołem kontroli nr [...]. W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono nacisk 17,15 t na podwójnej osi napędowej i tym samym przekroczenie o 2,65 t. Ważenia dokonano za pomocą wag statycznych (o nr fabrycznych [...] i [...]) w punkcie kontrolnym zatwierdzonym przez zarządcę drogi, po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 24 maja 2010 r. Kierowca, po przeprowadzeniu ważenia, został poinformowany o stwierdzonych naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem ewentualnej weryfikacji wyników, z której to nie skorzystał. Kierowcy przedstawiono także wszystkie niezbędne dokumenty na okoliczność przeprowadzenia oraz zabezpieczenia procesu ważenia, w tym protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S., z którego w szczególności wynika, że spadki wzdłużne i poprzeczne nie przekraczają dopuszczalnych spadków. Jednocześnie stwierdzono, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego.

W tym stanie rzeczy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej także jako "WITD") decyzją z dnia [...] października 2010 r. po stwierdzeniu, że droga powiatowa nr [...] stanowi sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton oraz, że podczas kontroli nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wynosił 17,15 t - a więc doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 2,65 t - nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych w wysokości 1740 zł. Uzasadniając wymiar nałożonej kary wyjaśnił, że "zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o drogach publicznych, . Lp.6 dopuszczalny nacisk osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton, zgodnie z Lp. 6.9. dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, nie może przekraczać 14,5 ton". Ponieważ podczas kontroli pojazdu stwierdzono nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego 17,15 tony, w związku z tym przekroczenie dopuszczalnego nacisku wyniosło 2,65 tony a za takie przekroczenie, tj. powyżej 16,5 ton do 17,5 ton, przewidziano karę pieniężną w wysokości – 1740 zł, co wynika z poz. Lp.6.9.d. cyt. załącznika nr 2 do ustawy.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a nadto o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Strona zarzuciła inspektorom WITD nieprawidłowe przeprowadzenie pomiaru pojazdu podczas kontroli, polegające na tym, że parametry miejsca ważenia pojazdu i sposób jego przeprowadzenia nie zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących, a jedynie w instrukcji obsługi wag. Nadto w protokole kontroli nie określono rodzaju i typu wag użytych do przeprowadzenia kontroli, a wskazano jedynie ich numery seryjne, co powoduje wątpliwości jakimi wagami kontrola została przeprowadzona, gdyż numery seryjne nie identyfikują producenta wagi i jej typu i mogą być wspólne dla różnych produkcji. Podniosła też kwestię błędu pomiaru, który zależy od nachylenia nawierzchni jezdni, na której pomiar został przeprowadzony i środka ciężkości pojazdu; zdaniem strony margines błędu nie został uwzględniony w protokole kontroli. Wskazała też, że w załączonym do instrukcji ważenia świadectwie homologacji określono, iż powierzchnia wagi pomostowej, w obszarze osi, musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, zwłaszcza podczas ważenia pojazdów wieloosiowych, a w razie potrzeby należy użyć podkładek wyrównujących: rynienka, w której umieszczono wagi, wymogów tych nie spełniała. Zarzuciła też, że miejsce do ważenia, a zwłaszcza rynienki, było zanieczyszczone ziemią, co stwierdziła w tym samym dniu, w którym przeprowadzono kontrolę pojazdu, zaś na okoliczność powyższego przedstawiła dokumentację fotograficzną.

W dniu [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej także jako "GITD") stwierdził, że argumenty skarżącego nie znajdują podstaw do ich uwzględnienia. Przytaczając treść art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazał, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego w art. 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdził, że kontrola przeprowadzona przez inspektorów WITD odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ustalenia faktyczne są jednoznaczne i bezsporne. Ważenie pojazdu odbyło się na drodze powiatowej [...] w punkcie kontrolnym zatwierdzonym przez zarządcę drogi, po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 24 maja 2010 r., co potwierdza protokół z pomiaru pochylenia terenu. Wyjaśnił też, że ważenie odbyło się za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii z dnia 21 grudnia 2009 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23). Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do Ip. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Protokół pochylenia terenu oraz świadectwo legalizacji wagi zostały okazane kierowcy podczas kontroli.

Odnosząc się do zarzutów strony, GITD nie zgodził się z poglądem, że brak szczegółowej procedury ważenia pojazdu za pomocą wag nieautomatycznych podważa legalność działań organu kontrolnego, gdyż prawo do kontroli parametrów pojazdu i do nakładania kar za przekroczenie dopuszczalnych norm wynika bezpośrednio z ustaw. Ponieważ czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej nie mają charakteru czynności administracyjnych, a są jedynie czynnościami technicznymi, to regulacje w tym zakresie nie muszą mieć charakteru norm powszechnie obowiązujących i wystarczające są do tego instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń. Dlatego też przed dokonaniem ważenia kierowcy są instruowani jakie czynności mają wykonywać w trakcie pomiarów, co miało miejsce w dniu kontroli pojazdu strony w dniu [...] lipca 2010 r., a o czym jednoznacznie świadczy podpis kierowcy pod "instrukcją ważenia pojazdów". Również miejsce do ważenia pojazdów było przygotowane w sposób prawidłowy. Przed rozpoczęciem ważenia na punkcie kontrolnym nie było zanieczyszczeń, co potwierdził kierowca podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń. Organ II instancji zauważył także, że nawet gdyby przyjąć, że w dołach fundamentowych obok wag znajdowała się "ziemia i trawa" , jak na zdjęciach załączonych przez stronę, to nie mogło to wpłynąć na poprawność wyników pomiarów kilkudziesięciotonowych pojazdów. Organ dodatkowo też wyjaśnił, że praktyka odejmowania od wyników ważenia 200 kg i 2%, co skarżący także podniósł w uzasadnieniu odwołania, ukształtowała się w trakcie wieloletniej praktyki dokonywania pomiarów przez organy kontrolne i jest to rozwiązanie korzystne dla kontrolowanych, gdyż ostateczne wyniki pomiarów, będące podstawą do określenia wysokości kar, są niższe od wskazań wag, a w konsekwencji, nakładane są niższe kary pieniężne.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej, GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na tą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, zarzucając że zarówno decyzja, jak i postępowanie zmierzające do jej wydania, są dotknięte szeregiem wad.

Skarżący po raz kolejny podniósł, że parametry miejsca ważenia i sposób jego przeprowadzania nie zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących, a znajdują jedynie odzwierciedlenie w instrukcji obsługi wag, co narusza konstytucyjną zasadę zamkniętego katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji organy ustalają zasady dokonywania pomiarów z przekroczeniem zasady postępowania organów administracji w granicach obowiązującego prawa, gdyż "poprzez własną praktykę próbują uregulować niedopatrzenie ustawodawcy i ustalają zasady dokonywania pomiarów poprzez określenie parametrów, jakie powinno spełniać miejsce od ważenia oraz dokonując samowolnych korekt wyników pomiarów". Podobnie jak w odwołaniu, skarżący podniósł, że w protokole kontroli nie określono rodzaju i typu wag użytych do przeprowadzenia kontroli, a wskazano jedynie numery seryjne, co powoduje, że nie można mieć pewności, jakimi wagami kontrola została przeprowadzona.

Nadto skarżący wskazał, że kontrolowany kierowca nie mógł wnieść zastrzeżeń do protokołu kontroli w zakresie sposobu ważenia pojazdu, ponieważ nie pouczono go o warunkach przeprowadzania takiego ważenia w zależności od danego podtypu wagi. Samo zaś ważenie zostało wykonane niezgodnie z zaleceniem producenta wagi, gdyż zignorowano ostrzeżenie zawarte w rozdziale 2.4 instrukcji obsługi wagi polegające na tym, że aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym zawieszenia kół, zaleca się jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowanej odpowiedniej liczby połączonych wag, co oznacza, że przedmiotowemu ważeniu pomiarowi powinny być poddane obie osie pojazdu. Nie uwzględniono też błędu pomiaru wynikającego z nachylenia powierzchni jezdni, na której pomiar został wykonany i środka ciężkości pojazdu, o którym mowa w pkt. 2.3. instrukcji. Skarżący po raz kolejny zwrócił uwagę, że miejsce do ważenia nie było oczyszczone i odwodnione, co naruszyło podstawowe warunki prawidłowego przeprowadzenia pomiaru, a podane w decyzji organu II instancji ustalenia na te okoliczność są niezgodne z prawdą. Nie zgodził się również z ustaleniami organu w kwestii posadowienia wag, gdyż organ ograniczył się w uzasadnieniu swoich decyzji do wskazania, że wagi którymi dokonano pomiaru ważenia posiadają świadectwa homologacji i legalizacji, natomiast nie przedstawił ani protokołów geodezyjnych z pomiaru miejsca ważenia, ani – w szczególności – nie podał, co było podstawą do ich wykonania oraz kto określił dopuszczalne wartości usytuowania tych wag.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia i argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 1740,00 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu przedsiębiorcy (skarżącego) marki [...] o nr rej. [...] na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S., na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton dla podwójnych osi napędowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m., ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2010 r. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był p. S. K., wykonujący transport drogowy żwiru z B. do K. na rzecz skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...].

Ważenia pojazdu dokonano w punkcie kontrolnym na odcinku drogi powiatowej nr [...] M.-B. oraz udokumentowano protokołem kontroli nr [...] (k. 9-11 akt administracyjnych sprawy).

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono nacisk 17,15 t na podwójnej osi napędowej i tym samym przekroczenie o 2,65 t. Ważenia dokonano za pomocą wag statycznych (o nr fabrycznych [...] i [...]) w punkcie kontrolnym zatwierdzonym przez zarządcę drogi, po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 24 maja 2010 r. Kierowca, po przeprowadzeniu ważenia, został poinformowany o stwierdzonych naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem ewentualnej weryfikacji wyników; kierowca z tej możliwości nie skorzystał (por. k. 9 akt).

Kierowcy przedstawiono także wszystkie niezbędne dokumenty na okoliczność przeprowadzenia oraz zabezpieczenia procesu ważenia, w tym protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S. (k. 7 akt ), z którego w szczególności wynika, że spadki wzdłużne i poprzeczne nie przekraczają dopuszczalnych spadków oraz deklarację zgodności wagi ze wzorem konstrukcyjnym opisanym w świadectwie homologacji oraz z wymaganiami Dyrektywy WE 90/384/EWG, zmienionej dyrektywą 93/68/EWG oraz wymaganiami zawartymi w normie Europejskiej EN 501 (k. 8 akt).

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że większość czynności kontrolnych wykonywanych na drodze, zwłaszcza polegających na ważeniu pojazdu w celu sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone dopuszczalne parametry pojazdu przewożącego ładunek, mają charakter czynności jednorazowej, niepowtarzalnej. Wyniki przeprowadzonych czynności kontrolnych znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli, który stanowi podstawowy dowód w sprawie. Jest on sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń lub zastrzeżeń co do sposobu i warunków przeprowadzania ważenia pojazdu. Dodać należy, że protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, protokół kontroli sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Art. 74 ust. 2 cyt. ustawy przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego – jak już stwierdzono wcześniej - skontrolowany kierowca nie skorzystał, nie wnosząc żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli. Dodać należy, że protokół z kontroli drogowej wręcza się osobie kontrolowanej (z reguły kierowcy), jego kopia jest zaś przesyłana stronie wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania (tak jak w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją).

Jak wynika z akt sprawy, w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy oraz przewoźnika, jak również wyniki ważenia pojazdu. Protokół kontroli wraz z wynikami ważenia został wręczony kontrolowanemu kierowcy, zaś jego kopia przesłana skarżącemu wraz z zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2010 r. wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 12 akt sprawy), które skarżący otrzymał w dniu 9 lipca 2010 r. Strona skorzystała z prawa składania wyjaśnień i czynnego uczestniczenia w sprawie i pismem z dnia 14 lipca 2010 r. ustosunkowała się do ustaleń kontroli, a w dniu 12 sierpnia 2010 r. zapoznała się z aktami sprawy (k. 19 akt sprawy).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym znaczenia dowodowego protokołu kontroli nie sposób przecenić, gdyż obrazuje on stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941 oraz z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 871/10).

Na tle przedstawionego stanu faktycznego Sąd stwierdza, że zarzuty skarżącego (notabene bliżej nie sprecyzowane), iż postępowanie w tej sprawie "dotknięte jest szeregiem wad", w tym w szczególności w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli, są bezpodstawne.

Skarżący, jako kluczowy zarzut skargi podnosi, iż parametry miejsca ważenia pojazdu poddanego kontroli i jego sposób nie zostały określone "w przepisach powszechnie obowiązujących, a jedynie w instrukcjach obsługi wag, co w konsekwencji czyni zaskarżoną decyzję wadliwą".

Sąd nie może podzielić powyższego poglądu z następujących przyczyn.

Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP, w grupie źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, zostały wymienione: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Wymienione akty stanowią tzw. zamknięty system źródeł prawa, co oznacza, że prawo mogą stanowić jedynie podmioty konstytucyjnie do tego upoważnione, w aspekcie przedmiotowym - że rodzaje aktów prawotwórczych są wyczerpująco wymienione w ustawie zasadniczej i dotyczą praw, obowiązków oraz wolności obywatelskich. Są to akty prawne wiążące wszystkich, zarówno organy państwowe, jak też obywateli.

Nie wdając się w szczegółowe rozważania, na potrzeby niniejszej sprawy wystarczy stwierdzić, że ważenie pojazdu na gruncie ustawy o transporcie drogowym jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać czy dany pojazd spełnia określone normy, czy nie. Dlatego też nie można oczekiwać od ustawodawcy, że regulacje w tym zakresie będą miały charakter norm powszechnie obowiązujących, a więc zaliczonych do źródeł prawa, o których mowa w przywołanym art. 87 Konstytucji RP. Sąd podziela w tym zakresie pogląd organu, że takie czynności są regulowane po prostu w instrukcjach obsługi określonych urządzeń – w omawianym przypadku – instrukcji wag.

Jednocześnie należy podkreślić, że w odróżnieniu do czynności technicznych ważenia pojazdu, już samo uprawnienie do kontroli (na gruncie ustawy o transporcie drogowym – masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego), jako czynność sensu largo wkraczająca w "sferę praw i obowiązków obywatelskich", musi mieć umocowanie w przepisach powszechnie obowiązujących i wyraźną podstawę prawną wskazaną w ustawie; taką podstawę stanowi art. 66 ust.1 pkt 4) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 129 ust.2 pkt 9 w zw. z art. 129 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Dodać należy, że także urządzenia pomiarowe (wagi) muszą spełniać określone wymagania i warunki, co gwarantuje rzetelność i obiektywizm kontroli. Dlatego też także uregulowania w tym zakresie mają charakter prawa powszechnie obowiązującego (vide: rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności – o czym także w dalszej części uzasadnienia).

Rekapitulując powyższe, pogląd skarżącego wedle którego brak w przepisach powszechnie obowiązujących szczegółowej procedury ważenia pojazdu za pomocą wag nieautomatycznych podważa legalność działań funkcjonariuszy i organów Inspekcji Transportu Drogowego, a w konsekwencji, decyzji nakładającej karę za przekroczenie parametrów pojazdu jest, zdaniem Sądu, błędny i w świetle przytoczonych unormowań konstytucyjnych, nieuprawniony.

Nie zasługuje na uwzględnienie, zdaniem Sądu, także zarzut skarżącego, iż można jedynie "domniemywać, iż użyte wagi użyte do przeprowadzenia kontroli to wagi typu [...]" oraz, że "nie były one prawidłowo posadowione", co mogło mieć wpływ na wynik pomiaru.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza protokołu kontroli pojazdu, wynika jednoznacznie, że:

1) pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano za pomocą wag statycznych, określonego typu, o podanych numerach fabrycznych ([...] i [...]), które posiadają legalizację Urzędu Miar (k. 8 akt sprawy);

2) pojazd poddany został procesowi ważenia na punkcie przystosowanym do statycznych ważeń pojazdów, znajdującym się przy drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S.;

3) punkt ważenia był zalegalizowany, o czym świadczy "protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów" wraz z określeniem rodzaju, typu i nr przyrządu pomiarowego, którym wykonano pomiar równości (k. 7 akt sprawy).

Ponadto:

4) kierujący pojazdem został pouczony o zasadach ważenia, co potwierdził własnoręcznym podpisem na instrukcji ważenia pojazdów (k. 6 akt sprawy);

5) kierowcę poinformowano o możliwości dokonania drugiego ważenia oraz okazano dokumenty dotyczące legalizacji wag i miejsca do ważenia oraz zgodności numerów faktycznych wag ze świadectwem legalizacji (k. 6 i 9 akt sprawy).

Powyższe informacje zostały również zamieszczone w decyzji organu I instancji –[...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we [...] z dnia [...] października 2010 r.

Nadto w aktach sprawy znajduje się:

1) protokół pomiaru stanowiska ważenia pojazdów zawierający graficzne oznaczenie stanowiska ważenia, określenie spadków dopuszczalnych i pomierzonych (te drugie mieszczą się w granicach spadków dopuszczalnych podłużnych i poprzecznych), datę przeprowadzenia pomiarów (24 maja 2010 r.) i dane osoby przeprowadzającej pomiary (k.7 akt sprawy);

2) wystawione przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii deklaracje zgodności użytych do ważenia wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] i [...] z wymaganiami Dyrektywy WE 90/384 EWG w aktualnie obowiązującej wersji z dnia 21 grudnia 2009 r. (k. 8 akt sprawy);

Jak wskazał organ odwoławczy, instrukcja obsługi i opisu technicznego wagi typu [...], których użyto w trakcie ważenia, określa warunki dla miejsca ważenia przy użyciu nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że ważenie odbyło się pomiędzy miejscowościami M. a B. na drodze powiatowej nr [...] tj. w punkcie kontrolnym zatwierdzonym przez zarządcę drogi, po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 24 maja 2010 r., co potwierdza protokół z pochylenia terenu. Wymienione wyżej wagi, o wskazanych nr fabrycznych [...] i [...], legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii z dnia 21 grudnia 2009 r. na podstawie dyrektywy WE 90/384 EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 , poz. 23).

Stosownie do treści art. 2a ustawy Prawo o miarach przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu w członkowskich Unii Europejskiej, zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej, dopuszcza się do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wagi, którymi dokonano przedmiotowego ważenia posiadały świadectwo legalizacji wystawione zgodnie z wymaganiami Dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (90/384/EWG). Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 5, poz. 29), dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Republice Turcji oraz państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Prezes uznaje za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, pod warunkiem że prawna kontrola metrologiczna wykonywana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych.

Termin zgłoszenia przyrządu po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności wynosi 3 lata, stosownie do Lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych.

W świetle powyższych wskazań dowodowych i przytoczonych przepisów zarzut skargi, iż "w protokole kontroli nie określono rodzaju i typu wag użytych do kontroli (...)", zdaniem Sądu, jest oczywiście bezpodstawny, podobnie jak teza o braku ich legalizacji.

Niezrozumiałe dla Sądu są zarzuty dotyczące "iż w przedmiotowym przypadku wysokość rynny nie odpowiadała wysokości ani 39 mm czy też 33 mm, w zależności od podtypu wagi" albowiem skarżący nie tylko nie przedstawił na jakiej podstawie wyprowadził takie wnioski, ale nawet ich nie uprawdopodobnił, co uniemożliwia Sądowi weryfikację zgłoszonych zarzutów. Jak już podkreślono wcześniej, w sprawie bezsporne jest, że obecny przy kontroli kierowca, podpisał protokół bez zastrzeżeń i nie zgłaszał jakichkolwiek uwag ani co do sposobu ważenia, ani co do stanu punktu kontroli, w tym czy jego "zanieczyszczenia". Organ w przekonywujący sposób ustosunkował się, zdaniem Sądu, także do zarzutów jakoby procedura ważenia, przeprowadzona przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych, była nieprawidłowa. Jak wyjaśniła organ odwoławczy, w punkcie 2.4 instrukcji obsługi wag znajduje się uwaga, że jeśli niemożliwe jest zważenie wszystkich kół jednocześnie powinno się podkładać pod wszystkie koła podkładki wyrównawcze. Z podkładek tych można zrezygnować, jeśli wagi są umieszczone we wgłębieniach nawierzchni. Z kolei w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag znajduje się tabela obrazująca konfigurację wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym pojazdów i naczep z osiami wielokrotnymi. Z zestawienia tego wynika więc, że producent wag przewidział ważenie zestawów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu dwóch wag i podkładek wyrównawczych. Taki sposób ważenia, tj. odpowiadający przedstawionym wyżej wymogom, zastosowano w trakcie kontroli, co szczegółowo wyjaśniono stronie w uzasadnieniu organu odwoławczego.

Odnosząc się do zarzutu "zanieczyszczenia ziemią rynienek, w których umieszczono wagi", Sąd stwierdza, że z przedstawionej na tę okoliczność dokumentacji fotograficznej nie można wyciągnąć tak dalece idących wniosków aby zakwestionować prawidłowość pomiaru, jak chce tego skarżący. Ponadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, kierowca pojazdu Pan S. K. nie zgłosił zastrzeżeń co do miejsca ważenia oraz, w szczególności jego stanu (tj. ewentualnego zanieczyszczenia "rynienek" na których posadowione były wagi). Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych. Inaczej mówiąc, zarówno miejsce ważenia, jak i ewentualne zastrzeżenia w tym zakresie powinny być zgłoszone z chwilą dokonywania tych czynności, czemu służy sporządzany protokół, w którym odnotowuje się nie tylko datę, ale i godzinę przeprowadzonej kontroli.

Dodatkowo można wskazać, że zgodnie z linią orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą rozpoznający niniejszą sprawę Sąd w pełni akceptuje, "zatwierdzenie przez właściwe służby stanowiska do kontroli pojazdów zawarte w protokole z pomiaru pochylenia terenu na tym stanowisku, nie może zostać podważone przez nie poparte żadną fachową opinią twierdzenia. Również kopie fotografii miejsca ważenia nie mogą być dowodem na okoliczność, że miejsce ważenia było nieodpowiednie i tym samym skutecznie podważyć ustaleń protokołu pomiaru. Widoczne na załączonych zdjęciach zagłębienia zostały bowiem specjalnie przewidziane dla umiejscowienia w nich wag i tylko opinia osoby posiadającej stosowną wiedzę w zakresie prawidłowości urządzania stanowisk ważenia mogłaby skutecznie przeciwstawić się aktualnym na dzień ważenia dokumentom dopuszczającym dane miejsce do przeprowadzania na nim kontroli wagowych pojazdów." (por. dla przykładu wyrok WSA z dnia 31 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1484/07, LEX nr 501317).

Przekonywujące, zdaniem Sądu, jest też stanowisko organu odnośnie "ukształtowanej w praktyce procedury odejmowania od wyników ważenia 200 kg i 2 %". Mimo iż ta swoistego rodzaju "procedura" nie ma umocowania w obowiązujących przepisach (ani też w instrukcji ważenia), to jednak należy zważyć, że działa ona na korzyść kontrolowanego, gdyż rozwiązanie to sprawia, że ostateczne wyniki pomiarów, będące podstawą między innymi do określenia wysokości kar, są niższe od wskazań pomiaru wag. Sąd przyjął, że powyższe, mimo iż stanowi z punktu widzenia zasady legalizmu naruszenie wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu poprzez jego zaniżenie, to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.

Reasumując, zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzona kontrola, w trakcie której wykonano czynności ważenia za pomocą zalegalizowanych przez właściwy organ wag, przebiegała w sposób prawidłowy i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki kontroli zobowiązywały organ do wymierzenia kary pieniężnej określonej w decyzji.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W szczególności, badając prawidłowość wymierzonej kary pieniężnej Sąd uznał, że w związku z tym, że droga powiatowa nr [...] stanowi sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton (czego skarżący nie kwestionuje) oraz, że podczas kontroli nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wynosił 17,15 t - a więc doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 2,65 t - organ zgodnie z obowiązującymi przepisami nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych, tj. w wysokości 1740 zł.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.