Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 377/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych 1) uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji; 2) oddala skargę w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej B. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018 poz. 2096, dalej: K.p.a.) oraz art. 29 ust. 3 w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2018 poz. 2268, dalej: P.w.), Burmistrz [...] (dalej: organ I instancji, Burmistrz) orzekł oodmowienakazania:

1) M. i M. K., właścicielom działki nr [...] w [...], przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom,

2) G. i S. K., właścicielom działki nr [...] w [...], przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr [...] poprzez przywrócenie dawnego biegu rowu melioracyjnego L-1 znajdującego się na tej działce,

3) B. W., właścicielce działki nr [...] w [...], przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że [...] kwietnia 2011 r. na wniosek B. W. (dalej: strona, skarżąca) zostało wszczęte postępowanie w sprawie zakłócenia stosunków wodnych. Skarżąca domagała się przywrócenia stosunków wodnych poprzez wybranie z działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...], nawiezionej ziemi i gruzu do poprzedniej wysokości oraz przywrócenie dawnego biegu kanału melioracyjnego.

Celem ustalenia stanu faktycznego organ I instancji powołał biegłego W. R., który w kwietniu 2012 r. sporządził opinię dotyczącą zmiany stosunków wodnych na ww. terenie. W lipcu 2015 r. powołano kolejnych biegłych w sprawie: S. S. i S. K., którym zlecono kolejną opinię na okoliczność zmiany stanu wody na działce nr [...] oraz wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie, tj. działkę nr [...]. Dowód w sprawie stanowił nadto opracowany w styczniu 2012 r. przez geodetę uprawnionego A. P. operat techniczny pomiaru rzędnych terenu, wizje terenowe przeprowadzone na gruncie w dniach: [...] maja 2011 r., [...] kwietnia 2014 r. i [...] grudnia 2018 r. oraz rozprawa administracyjna z [...] lutego 2014 r.

Dysponując tak zebranym materiałem dowodowym organ I instancji ustalił, że nadsypanie części terenu działki nr [...] zmieniło stan wody na gruncie, a przede wszystkim kierunek odpływu wody. Na podstawie operatu technicznego stwierdzono, że podwyższenie terenu działki nr [...] nastąpiło:

- na części działki, w pasie szerokości około 30 m od granicy z działką drogową nr [...] - na całej szerokości działki, w odległości około 1,5 m od działki nr [...] teren został podwyższony o 4 cm, natomiast na pozostałej części działki w pasie szerokości około 30 m od granicy drogi teren został podniesiony w różnych punktach

o 19 cm, 21 cm, 25 cm, 26 cm, 27 cm i 28 cm oraz

- dalej w kierunku działki nr [...] - podniesienie części terenu działki nr [...] od strony działki nr [...] (poza terenem w pasie szerokości około 10 m od granicy działki nr [...]) - o 4 cm, 7 cm, 8 cm, 13 cm, 17 cm, 20 cm.

Z przeprowadzonych pomiarów wynikało nadto, że na części działki nr [...],

w pasie szerokości około 10 m od granicy działki nr [...], nastąpiło obniżenie terenu,

w związku z czym organ I instancji stwierdził, że na tym obszarze nie nawieziono ziemi.

Burmistrz wskazał, że przebieg naturalnego spływu wód powierzchniowych został ustalony na podstawie pomiarów geodezyjnych oraz opinii powołanych w sprawie biegłych. I tak: W. R. stwierdził, że podwyższenie terenu na działce nr [...] miało niemały wpływ na naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...], gdyż wykonanie nasypu z gruntów pylastych i zaglinionych o słabej wodoprzepuszczalności zahamowało odpływ wód powierzchniowych po kierunku ich naturalnego spływu z terenu wyżej położonej działki nr [...]. Biegli: S. S. i S. K. również stwierdzili, że przez nadsypanie części terenu działki nr [...] naturalny prawidłowy powierzchniowy spływ wód opadowych ze zlewni został znacznie utrudniony. Spowodowało to skierowanie wód po nowej trasie przebiegającej przez działkę nr [...] wzdłuż granicy z działkę nr [...] na grunty sąsiednie, powodując ich krótkotrwałe podtapianie w okresie roztopów, deszczów długotrwałych i deszczów nawalnych. Poprzez nawiezienie ziemi na działkę nr [...] kierunek odpływu wód

z działki nr [...] został więc zmieniony, lecz nie zablokowany. Zgodnie z opinią biegłych średni spadek terenu po trasie naturalnej drogi spływu wynosił około 25%. Spadek terenu po trasie aktualnej drogi spływu wynosi około 14%. Zmniejszenie spadku powoduje opóźnienie odpływu wody z działki nr [...] o około 2 minuty oraz zmniejszenie współczynnika spływu z 0,10 do 0,08, co oznacza, że wzdłuż granicy działek do gruntu wsiąknie o około 2% więcej wód.

Mając powyższe na uwadze Burmistrz ocenił, że zmiana kierunku odpływu wód tylko w niewielkim stopniu może powodować zwiększenie uwilgotnienia gruntu na działce nr [...]. Zdaniem organu I instancji opinia biegłych nie potwierdziła możliwości powstawania konkretnych szkód na działce nr [...], spowodowanych zmianą stanu wody na gruncie działki nr [...]. Z opinii tej wynika, że ewentualną szkodą jaka może powstać na działce nr [...] jest erozja gruntu przy granicy z działką nr [...], która nie powoduje jednak konkretnych szkód na działce nr [...]. Nie mogła także spowodować szkód wskazanych we wniosku o wszczęcie postępowania, tj. wymięknięcia drzew owocowych.

W tych okolicznościach nie było celowe nakazanie właścicielom działki nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego lub wydania mu nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Z przeprowadzonej [...] grudnia 2018 r. wizji terenowej wynikało, że teren działki nr [...] był suchy, nie był grząski ani błotnisty. Na działce nie było kałuż ani zastoisk wodnych. Działka nr [...] od strony działki nr [...] była porośnięta trawą, wzdłuż granicy z drogą gminną rosły świerki, które - zgodnie

z oświadczeniem A. W. - posadzone zostały około 5 lat temu.

Według Burmistrza, opisany stan gruntu w momencie oględzin jest dowodem potwierdzającym brak powstawania szkód na działce nr [...]. Poza tym na części działki nr [...], na której – zdaniem strony – występują szkody oraz w miejscu obecnego odpływu wód nie ma budynków, maszyn i urządzeń, nie są prowadzone uprawy rolne, ta część terenu jest pusta. Wykluczono także możliwość powstawania ewentualnych szkód spowodowanych erozją (podmywaniem) części działki skarżącej. Dlatego organ I instancji przyjął, że zmiana kierunku odpływu wód nie spowoduje żadnych zniszczeń i tym samym nie stanowi zagrożenia wystąpienia szkód potencjalnych (punkt 1 decyzji Burmistrza).

Dalej organ I instancji wskazał, że skarżąca żądała przywrócenia dawnego przebiegu rowu melioracyjnego L-1, będącego w zarządzie Gminnej Spółki Wodnej

w obrębie działki nr [...]. W piśmie z [...] listopada 2011 r. Gminna Spółka Wodna "[...]" w [...] wyjaśniła, że przesunięcie rowu nastąpiło w latach 1998-1999 ze względu na konieczność udrożnienia odpływu, ponieważ działki sąsiednie były zalewane. Jednakże zmiana ta nie ma wpływu na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...], co potwierdziła opinia biegłych z 2015 r. (punkt 2 decyzji Burmistrza).

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji, zgodnie z zaleceniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzji z [...] czerwca 2014 r. (znak: [...]), połączył nadto postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...], prowadzone na wniosek M. K., z postępowaniem w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...], prowadzonym na wniosek skarżącej. Następnie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, stwierdził, że zmiana stanu wody na gruncie, spowodowana obniżeniem terenu działki nr [...], nie ma negatywnego wpływu na grunty sąsiednie (zwłaszcza na działkę nr [...]), ponieważ teren działki nr [...] położony jest w wyższej części zlewni, tj. od strony napływu wód opadowych. Obniżenie terenu działki nr [...] mogłoby spowodować jedynie zatrzymywanie się wody na tej działce i ograniczenie odpływu wody na działkę nr [...], a nie jej zalewanie. Dlatego organ I instancji stwierdził, że nie jest możliwe występowanie szkód na działce nr [...] w wyniku obniżenia terenu działki nr [...] i tym samym nie ma podstaw do nakazania właścicielce działki nr [...] nawiezienia brakującej ziemi (punkt 3 decyzji Burmistrza).

Od decyzji Burmistrza odwołanie wniosła skarżąca zarzucając, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 6-8, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 86 K.p.a. Zdaniem skarżącej w przeprowadzonym postępowaniu organ działał niezgodnie z przepisami prawa. Nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Pomimo ciążącego na organie obowiązku nie dokonał zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych faktów nie przesłuchał żadnej ze stron lub biegłych.

Zdaniem skarżącej wizja terenowa z [...] grudnia 2018 r. była czynnością pozorną, nie wniosła do sprawy żadnych nowych dowodów, a wywiedzione na jej podstawie wnioski są dowolne i niepoparte żadną fachową wiedzą. Burmistrz, dokonując wizji, w sposób nierzetelny ustalił stan faktyczny, w szczególności w zakresie erozji gleby na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...]. Nie ustalił nadto, czy dokonywane były jakiekolwiek zmiany na działce od ostatnich wizji przeprowadzanych zarówno przez biegłych, jak też przedstawicieli organu I instancji, w szczególności w zakresie zmniejszenia erozji oraz jakiej wielkości były drzewka świerkowe podczas ich nasadzania wzdłuż drogi gminnej. Organ I instancji nie zasięgnął opinii biegłego, czy obecna wielkość drzewek wskazuje na ich prawidłowy wzrost.

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. oraz art. 29 ust. 1 i ust. 3 P.w., uchylił decyzję Burmistrza [...][...] grudnia 2018 r. w punkcie pierwszym i nakazał M. i M. K., właścicielom działki nr [...] w [...], przywrócenie stanu poprzedniego poprzez usunięcie wierzchniej warstwy gruntu działki nr [...], w pasie o szerokości 15 cm i grubości warstwy 9 – 23 cm, wzdłuż granicy z działką nr [...]. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (punkt 2 sentencji decyzji).

W uzasadnieniu decyzji SKO w pierwszej kolejności zwróciło uwagę, że

w poprzednio wydawanych decyzjach zarówno organ I instancji jak i Kolegium jako prawidłowe i niebudzące wątpliwości uznały ustalenia, iż w sprawie nastąpił związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą, polegającą na okresowym zalewaniu działki nr [...], a podniesieniem terenu działki nr [...]. Stanowisko takie zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 października 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 511/13. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

z [...] lutego 2013 r. znak: [...], gdyż organy zaniechały oceny opinii rzeczoznawcy w kontekście posiadanych przez Burmistrza uprawnień określonych w art. 29 ust. 3 P.w. Tak więc sporna i wymagająca ustaleń pozostawała jedynie kwestia dotycząca rozwiązań, które wyeliminują powstawanie szkód na gruntach sąsiednich.

SKO nie zgodziło się więc ze stanowiskiem organu I instancji i uznało, że doszło do stwierdzenia naruszenia przez właścicieli działki nr [...] stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr [...]. Dla oceny tej okoliczności przyjęto, że teren działki nr [...] został podwyższony, czego strony nie kwestionują. Przed nadsypaniem terenu na działce nr [...] odpływ wód opadowych z terenu działki nr [...] odbywał się bez przeszkód, natomiast po tej czynności spływ wody z działki nr [...] został w znacznej mierze zahamowany i woda deszczowa, płynąca po powierzchni terenu, zatrzymuje się przy granicy działek. Wnioski takie wynikają z opinii biegłych S. S. i S. K., sporządzonej w lipcu 2015 r. W opinii tej biegli stwierdzili, że naturalna droga spływu wód opadowych z terenu zlewni ukształtowała określone stosunki wodne na gruntach działek, przez które przebiega, zatem ich zmiana rodzić musi określone skutki prawne, o ile pociąga za sobą jakiekolwiek, niezależnie od ich wielkości, szkody dla gruntów sąsiednich. Jednocześnie biegli wskazali, że stwierdzenie skali szkodliwego oddziaływania zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] na grunty sąsiednie to proces długotrwały, wymagający obserwacji, niejednokrotnie niedający się stwierdzić w czasie jednorazowych oględzin, zwłaszcza w okresie występującej w ostatnim czasie suszy hydrologicznej. Z opinii powyższej bezspornie wynika więc, że zmiana stosunków wodnych na działce sąsiedniej powstała. Biegli nie określili natomiast skali tej szkody uznając, iż może to być szkoda niewielka.

W ocenie Kolegium bezsporne więc było, że właściciele działki nr [...] zmienili stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, co oznacza, że wypełniona została przesłanka określona w art. 29 ust. 1 pkt 1 P.w. Szkody na działce nr [...] niezbędne dla zastosowania sankcji z wymienionego wyżej przepisu to, jak wskazali biegli, erozja bruzdy wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] oraz powstanie okresowych rozlewisk i podtopień tej działki, co w przypadku rolniczego wykorzystania działki ma bezpośredni wpływ na obniżenie plonów. Co prawda, w trakcie wizji terenowej przeprowadzonej [...] grudnia 2018 r. nie stwierdzono podtopień i uwilgotnienia działki nr [...], to jednak - jak wskazali biegli - tego rodzaju szkód nie da się stwierdzić na podstawie jednorazowych oględzin. Z materiału dowodowego wynika, że szkody te są okresowe i powstają głównie w okresie roztopów, długotrwałych opadów, a zwłaszcza wystąpienia deszczów nawalnych. Nie zmienia to faktu, że szkody występują, a ustawodawca nie wprowadził gradacji szkody i nie uzależnił możliwości zastosowania art. 29 ust. 3 P.w. od jej wielkości.

W związku z powyższym, skoro udowodnione zostało, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to zasadnym stało się zastosowanie nakazu o jakim mowa w art. 29 ust. 3 P.w. Biegli w opinii zaproponowali wykonanie na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] rowu lub rurociągu o określonych parametrach, które wyeliminują powstawanie szkód na działkach sąsiednich. Jednakże są to urządzenia wodne, na wykonanie których wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Wykonanie rowu dotyczy zatem urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, do czego Burmistrz nie posiada ustawowego umocowania. Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, że najwłaściwszym będzie przywrócenie stanu poprzedniego, a mianowicie usunięcie wierzchniej warstwy gruntu działki nr [...] w pasie o szerokości 15 cm i grubości warstwy 9 - 23 cm, wzdłuż granicy z działką nr [...].

W odniesieniu do kwestii obniżenia terenu na działce nr [...], a przez to zmianę stanu wody na gruncie działki nr [...], biegli stwierdzili, że nie ma ona negatywnego wpływu na grunty sąsiednie, a zwłaszcza na działkę nr [...], ponieważ teren działki nr [...] położony jest w wyższej części zlewni, tj. od strony napływu wód opadowych.

Również przesunięcie rowu melioracyjnego L-1 od granicy działki nr [...] o 30 m, z odległości poprzedniej wynoszącej około 90 m do obecnej wynoszącej około 120 m, nie może powodować żadnej zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...], ani też na działce nr [...], gdyż zasięg odwadniający oddziaływania tego rowu może maksymalnie sięgać 40 m.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 - 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 – 81, art. 84 § 1, art. 86, art. 106 § 5 oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegające na:

- nierozpoznaniu sprawy przez SKO w sposób wszechstronny i wyczerpujący;

- niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy punktu 2 decyzji organu I instancji;

- wydaniu przez SKO niewykonalnego nakazu poprzez nieprecyzyjne określenie,

w którym miejscu działki nr [...] ma zostać usunięta wierzchnia warstwa gruntu

o grubości 9 cm, w której 23 cm, a w której o wartościach pośrednich pomiędzy 9 a 23 cm;

- przyjęciu powierzchni do usunięcia wierzchniej warstwy gruntu działki nr [...] w pasie wzdłuż granicy z działką nr [...] o szerokości 15 cm, która nie znajduje poparcia

w zebranym materiale dowodowym;

- oparciu się przy określeniu sposobu przywrócenia stanu poprzedniego na niespójnych wartościach grubości warstwy nasypanej ziemi i gruzu, wskazanych w opinii technicznej z lipca 2015 r., nie uwzględniając wartości wysokości i powierzchni nasypu na działkach nr: [...] i [...], wskazanych w opinii z kwietnia 2012 r.;

- niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności

w zakresie ustalenia obszaru na jakim nastąpiło faktyczne podniesienie terenu i o jaką wysokość, zarówno na działce nr [...] jak również na działce nr [...], ustalenia czy przesunięcie rowu melioracyjnego L-1 na działce nr [...] spowodowało zmianę stanu wody oraz czy ta zmiana szkodliwie wpływa na działki sąsiednie, w szczególności na działkę nr [...];

- wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów;

- braku wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia w zakresie sposobu przywrócenia stanu poprzedniego, w szczególności powierzchni i grubości warstwy gruntu do usunięcia z działki nr [...];

- dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w szczególności w zakresie wybranego przez organ II instancji sposobu przywrócenia stanu poprzedniego;

2) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez częściowe utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 P.w. przez błędne jego zastosowanie w zakresie ustaleń dotyczących wpływu przesunięcia rowu L-1 na zmianę stosunków wodnych oraz ustalenia, czy ta zmiana wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że SKO nie dostrzegło, że został podwyższony nie tylko teren działki nr [...], ale również teren działki nr [...]. Ma to niebagatelne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż przy wyborze przez organ nakazu przywrócenia stanu poprzedniego odnieść należało się również do działki nr [...]. Brak nakazu przywrócenia stanu poprzedniego dla działki nr [...] spowoduje usankcjonowanie jej podwyższenia i niepełne przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie. Może to znacząco wpływać na ewentualne rozstrzygnięcia

w sprawach z wniosków właścicieli działek nr [...] i nr [...] o przywrócenie do stanu poprzedniego, gdyż doprowadziłoby do kolejnej zmiany stanu wód na gruntach przedmiotowych działek, a w konsekwencji braku możliwości określenia, który ze stanów uznać należałoby jako poprzedni.

Nadto w uzasadnieniu decyzji niedokładnie i nieprecyzyjnie przytoczono wyniki opinii biegłych z kwietnia 2012 r. i lipca 2015 r. oraz operatu technicznego opracowanego przez A. P. w zakresie powierzchni oraz wysokości podniesienia terenu na działkach nr [...] i nr [...]. W szczególności organ odwoławczy nie zauważył rozbieżności w grubości warstwy podniesienia terenu.

SKO nieprecyzyjnie określiło także, w jakim miejscu działki nr [...] ma zostać usunięta wierzchnia warstwa gruntu o grubości 9 cm, w jakim o 23 cm, a w jakim

o wartości pośrednie między 9 a 23 cm. Takie nieprecyzyjne sformułowanie powoduje niewykonalność tego nakazu. SKO wskazało nadto, że przywrócenie stanu poprzedniego dotyczyć ma powierzchni pasa o szerokości 15 cm wzdłuż granicy

z działką nr [...], przy czym żaden dowód nie wskazuje, że usunięcie wierzchniej warstwy o wskazanej powierzchni przywróci stan poprzedni.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy dokonał niewłaściwej oceny informacji

w przedmiocie przesunięcia rowu melioracyjnego L-1. Organ winien ustalić, czy

w związku z przesunięciem rowu melioracyjnego nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie. Jeżeli taka zmiana nastąpiła należy ustalić, czy zmiana stanu wody wpływa negatywnie ze szkodą dla działek sąsiednich, w tym dla działki nr [...]. Ponadto, w myśl przepisów ustawy Prawo wodne, przebudowa rowu melioracyjnego jako urządzenia melioracji wodnych szczegółowych wymaga uzyskania zezwolenia wodno-prawnego. Zebrany materiał dowodowy w przedmiotowym postępowaniu nie zawiera takich informacji.

Z opinii technicznej z lipca 2015 r. opracowanej przez biegłych S. S.

i S. K. wynika, że doszło do nadsypania o 9 - 23 cm pasa terenu na działce nr [...] o szerokości 5 - 15 m wzdłuż granicy z działką nr [...] (pomiędzy linią wododziału oznaczonego kolorem zielonym a trasą aktualnej drogi spływu oznaczoną kolorem czerwonym na rysunku nr 3). Zdaniem skarżącej użyte przez biegłych sformułowanie "wododział" jest niewłaściwe, gdyż oznaczałoby, że na działce nr [...] istnieją dwa kierunki spływu wód opadowych, co nie znajduje odzwierciedlenia

w dokumentacji graficznej, stanowiącej załącznik do opinii biegłych. Po drugie, nie zostało uwzględnione, że cały teren działki nr [...] jest podwyższony. Wynika to ze wszystkich trzech opinii biegłych, przy czym jedynie w opinii biegłych S. S. i S. K. brak jest wyliczeń o jaką grubość został podwyższony teren działki nr [...] w pozostałej części. Tak więc usunięcie wierzchniej warstwy gruntu tylko z części działki nie spowoduje przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie

i poprzedniego stanu wód powierzchniowych, jednocześnie spowoduje powstanie kolejnego stanu wody na gruntach działek nr [...] i nr [...], gdyż woda będzie spływała przez działkę nr [...] na działkę nr [...], a nie jak było wcześniej na działkę nr [...]

i dalej działkę nr [...] do kanału melioracyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując stanowisko wyrażone

w decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zarzuty skargi częściowo zasługują na uwzględnienie, tj. w zakresie punktu 1 sentencji zaskarżonej decyzji.

Słusznie wskazała skarżąca w odwołaniu, że niniejsza sprawa toczy się od kwietnia 2011 roku. W jej toku wydawane były już wielokrotnie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. I tak:

- decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] Burmistrz odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia terenu do stanu poprzedniego przez wywiezienie nawiezionej ziemi,

- decyzją z [...] października 2011 r. znak: [...] Kolegium, po rozpoznaniu odwołania strony, uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

- decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Burmistrz nakazał właścicielom działki nr [...] przywrócenie terenu do stanu poprzedniego przez wywiezienie nawiezionej ziemi lub wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci ułożenia

i pokrycia koszów drenażu odwadniającego na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], dalej na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], z odprowadzeniem wody do kanału melioracyjnego, przebiegającego przez działkę nr [...], po uzyskaniu zgody właścicieli działek sąsiednich;

- decyzją z [...] czerwca 2012 r. znak: [...] Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną przez M. i M. K. decyzję Burmistrza i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;

- decyzją z [...] lutego 2013 r. Nr [...] Burmistrz nakazał właścicielom działki nr [...] wykopanie na jej terenie rowu otwartego odprowadzającego wody wzdłuż granicy z działką nr [...], nr [...], nr [...] i częścią działki nr [...] przy granicy z działką nr [...], wskazując jednocześnie parametry tego rowu;

- decyzją z [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi strony wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 października 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 511/13 zapadł wyrok, którym uchylono decyzję SKO z [...] kwietnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że Burmistrz prawidłowo ustalił, iż w sprawie wystąpił związek przyczynowy pomiędzy szkodą – zalewaniem działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej, a podniesieniem terenu działki nr [...]. Burmistrz nakazał jednak wykonanie urządzenia wodnego – rowu o parametrach określonych w sentencji decyzji, zaś organ odwoławczy ww. rozstrzygnięcie w całości zaakceptował, podczas gdy Burmistrz nie posiadał ustawowego upoważnienia do nałożenia na zobowiązanych obowiązku regularnej konserwacji rowu, co zgodnie z art. 77 ust 1 P.w. może uczynić tylko organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego (starosta).

Rozpatrując ponownie sprawę Sąd nakazał wziąć pod uwagę fakt, że wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom nie jest równoznaczne z wykonaniem rowu, co do którego istnieje odrębny tryb postępowania w zakresie pozwolenia wodnoprawnego. Organy zostały także zobowiązane do ponownego precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, tj. jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak, z jakiej przyczyny, w szczególności, czy z powodu dokonanych zmian, które szkodliwe wpłynęły na sąsiednie grunty. Ustalenie powyższych okoliczności powinno się odbyć z uwzględnieniem oświadczenia zobowiązanego (M. K.), złożonego na rozprawie w dniu [...] października 2013 r., że ziemię rozprowadził nie tylko na działce nr [...], ale i na działce nr [...], a więc czy nastąpiło i na tej działce podwyższenie terenu, mające wpływ na stosunki wodne na przedmiotowym obszarze (wskazano również na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej). Następnie, w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, organy powinny nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania.

Od powyższego wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna, zatem powyższymi wytycznymi wyroku prawomocnego i oceną prawną związane są zarówno organy administracji orzekające w tej sprawie, jak i Sąd rozpoznający sprawę niniejszą, o czym stanowi art. 153 p.p.s.a.

Po wyroku WSA Warszawie z 2 października 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 511/13 przed organami administracji zapadły następujące decyzje:

- decyzją z [...] stycznia 2015 r. Nr [...] Burmistrz nakazał właścicielom działki nr [...] wykonać zaniżenie terenu tej działki bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]

w postaci rowu otwartego oraz właścicielom działek: nr [...] i nr [...] zaniżenie terenu na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] również w postaci rowu otwartego – po uzyskaniu stosownych decyzji udzielających pozwolenia wodnoprawnego;

- decyzją z [...] lutego 2015 r. znak: [...] Kolegium, po rozpoznaniu odwołań: skarżącej, M. K., G. K. i S. K., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zalecając skorzystanie z pomocy biegłych z zakresu hydrologii, melioracji i geodezji;

- decyzją z [...] czerwca 2018 r. znak: [...] Burmistrz odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego na tej działce tj. przywrócenia dawnego biegu rowu melioracyjnego L-1 oraz odmówił nakazania skarżącej przywrócenia gruntu (działki nr [...]) do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom;

- decyzją z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] Kolegium, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ponownie przekazało sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolejne decyzje organu I i II instancji (wydane po raz 6) są przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie.

Zgodzić się należy z oceną Kolegium, że w dniu 1 stycznia 2018 r. weszła

w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.). Na podstawie art. 533 tej ustawy, dotychczasowa ustawa Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. utraciła moc. Jednak zgodnie z art. 545 ust. 4 nowej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z powyższym, ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z [...] kwietnia 2011 r., znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. art. 29 P.w., który w ust. 1 stanowi, że właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć będących przedmiotem kontroli sądowej stanowił art. 29 ust. 3 P.w., z którego wynika, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji, określonej w art. 29 ust. 3 P.w., wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu.

W sprawie niniejszej fakt naruszenia stosunków wodnych oraz ich przyczyna nie budzą wątpliwości, bowiem zostały jednoznacznie ustalone przez biegłych: W. R. w opinii z kwietnia 2012 r. (wraz z opinią uzupełniającą z [...] listopada 2012 r.) oraz S. S. i S. K. w opinii z lipca 2015 r.

Z pierwszej opinii wynika, że podwyższenie terenu na działce nr [...] miało niemały wpływ na naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...]. Wykonanie nasypu z gruntów pylastych i zaglinionych o słabej wodoprzepuszczalności zahamowało odpływ wód powierzchniowych po kierunku ich naturalnego wpływu

z terenu wyżej położonej działki nr [...]. Podwyższenie terenu na działce nr [...] zmieniło stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. przed nadsypaniem terenu odpływ wód opadowych z terenu działki nr [...] odbywał się bez przeszkód w kierunku rowu melioracyjnego, natomiast obecnie częściowy jej odpływ odbywa się po działce skarżącej, wzdłuż granicy z działką nr [...] (por. opinia opracowana przez W. R. z kwietnia 2012 r., k. 112-114 tom I akt administracyjnych).

Z drugiej opinii z lipca 2015 r. wynika, że nadsypanie terenu działki nr [...] uniemożliwia naturalny ukształtowany od lat spływ wód i kieruje te wody po nowej trasie, przebiegającej przez działkę nr [...] wzdłuż granicy z działką [...] na grunty sąsiednie. Działania te doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...], co może powodować powstanie szkód na działkach nr [...] i nr [...], na ich częściach zlokalizowanych na aktualnej trasie drogi spływu wód opadowych ze zlewni. Mogą to być szkody o różnym charakterze, w zależności od sposobu użytkowania, spowodowane głównie skoncentrowanym przepływem, mogącym powodować erozję na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]; tylko w bardzo niewielkim stopniu mogą to być szkody spowodowane zwiększeniem uwilgotnienia gruntu (por. opinia techniczna k. 568 i k. 569, tom III akt administracyjnych).

Zarówno 2 opinie biegłych znajdujące się w aktach sprawy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 października 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 511/13 jasno wskazują, że w sprawie wystąpił związek przyczynowy pomiędzy szkodą – zalewaniem działki skarżącej nr [...] a podniesieniem terenu działki nr [...]. Nie ulega więc wątpliwości, że spowodowane przez właściciela działki nr [...] zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, a w szczególności na działkę skarżącej, co obligowało organy administracji do zastosowania art. 29 ust. 3 P.w.

Zdaniem Sądu "szkodliwy wpływ" może być bowiem również potencjalny, tj. mogący wystąpić w przyszłości, jeżeli jest to możliwość w określonych okolicznościach realna (por. wyrok WSA w Kielcach z 5 czerwca 2019 r., II SA/Ke 16/19, publ. Lex nr 268[...]0; wyrok WSA w Krakowie z 22 maja 2019 r., II SA/Kr 253/19, publ. Lex nr 2678402). Pojęcie szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie nie może być ujmowane wyłącznie w oparciu o cywilnoprawne pojęcie szkody, rozumianej głównie jako uszczerbek majątkowy lub utrata realnie spodziewanych korzyści. Ustawodawca w art. 29 ust. 3 P.w. posługuje się bowiem pojęciem "szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie", a nie szkody zaistniałej na gruntach sąsiednich. Stąd pojęcie użyte w ww. przepisie należy rozumieć w szerokim kontekście jako ogólny stan stosunków wodnych, który sprzyja występowaniu niekorzystnych wodnoprawnie zjawisk na cudzym terenie (te niekorzystne zdarzenia mogą być uzależnione np. od zjawisk atmosferycznych). Przy czym istotne też jest, że dla zastosowania art. 29 ust. 3 P.w. nie ma znaczenia skala szkodliwego oddziaływania zmiany stanu wody na grunty sąsiednie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że zmiana kierunku odpływu wody opadowej ze zlewni, spowodowana działaniem właścicieli działki nr [...], może spowodować powstawanie szkód na gruncie skarżącej – działce nr [...] o różnym charakterze, w zależności od sposobu użytkowania, spowodowane głównie skoncentrowanym przepływem, mogącym powodować erozję na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], a w bardzo niewielkim stopniu mogą to być szkody spowodowane zwiększeniem uwilgotnienia gruntu. Sąd podziela więc stanowisko Kolegium, że w przedmiotowej sprawie zostały wykazane wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji w trybie art. 29 ust. 3 P.w. w odniesieniu do właścicieli działki nr [...] (zdarzenie, związek przyczynowy oraz szkodliwy wpływ zmian na gruncie na grunty sąsiednie).

Do rozważenia pozostała więc kwestia sposobu wyeliminowania ww. szkodliwych zmian stanu wody na gruncie. Analiza treści art. 29 ust. 3 P.w. jednoznacznie wskazuje, że organ - orzekając na podstawie tego przepisu - ma obowiązek, przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych danej sprawy, rozważyć możliwość wykorzystania każdej z dwóch przewidzianych w tym przepisie możliwości w celu wyeliminowania szkodliwych zmian stanu wody na gruncie. Uznając za zasadne nałożenie obowiązku wykonania jednego z tych środków, organ zobowiązany jest szczegółowo uzasadnić swój wybór (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 października 2012 r., II SA/Lu 589/12; wyrok WSA w Opolu z 4 lipca 2013 r., II SA/Op 139/13; wyrok WSA w Lublinie z 22 stycznia 2013 r., II SA/Lu 901/12, publ. CBOSA).

Oczywistym jest także, że rozstrzygnięcie (osnowa) decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 29 ust. 3 P.w. powinno dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by mogły one być należycie wykonane przez stronę lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Jeśli nakazane w osnowie decyzji obowiązki zostały sformułowane dokładnie, tak jak określił je w swojej opinii biegły, a w sposób uniemożliwiający ich prawidłowe wykonanie, wówczas organ winien określić je samodzielnie, by były one dla adresatów czytelne, a w razie wątpliwości organ winien zwrócić się do biegłego o wyjaśnienie niejasnych kwestii i nieprecyzyjnych powinności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 589/12, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu orzekającego lektura zaskarżonej decyzji Kolegium

(z uwzględnieniem postanowienia SKO z [...] maja 2019 r. znak: [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie użycia zwrotu "o szerokości 15 cm" i wpisania w to miejsce zwrotu "o szerokości 15 m") nie pozostawia wątpliwości co do braku precyzyjności w określeniu nałożonego w punkcie 1 jej sentencji obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego "poprzez usunięcie wierzchniej warstwy gruntu działki nr [...], w pasie o szerokości 15 cm i grubości warstwy 9-23 cm, wzdłuż granicy z działką nr [...]". W istocie osnowa decyzji w tym zakresie stanowi niedokładne powtórzenie fragmentu opinii technicznej z lipca 2015 r. w części, w jakiej odnosi się ona do wskazanego tam sposobu zaburzenia dotychczasowego stanu wód na gruncie (k. 569 akt administracyjnych).

Zabieg taki można byłoby zaakceptować, gdyby organ samodzielnie, ewentualnie po zasięgnięciu dodatkowej opinii biegłych sporządzających opinię, doprecyzował sposób przywrócenia stanu poprzedniego. Rację należy przyznać skarżącej, że obecnie nie wiadomo w jakiej części działki nr [...] wzdłuż granicy

z działką nr [...] ma być usunięta warstwa gruntu, o jakiej grubości i jakiej wymiernej wielkości odpowiada przedział 9-23 cm. Taki sposób sformułowania obowiązku jest

- w ocenie Sądu - nieprecyzyjny, a co za tym idzie wadliwy. Organ odwoławczy nałożył w decyzji na stronę obowiązek, którego wykonania nie sposób zweryfikować. Nie ma zatem możliwości sprawdzenia, czy decyzja spełni swoją rolę, tj. czy nakaz określony w tej decyzji spowoduje przywrócenie prawidłowych stosunków wodnych na gruncie. Tymczasem każdy nakładany na podmiot obrotu prawnego obowiązek musi być na tyle skonkretyzowany i jasny, aby był możliwy do wyegzekwowania, także w ramach potencjalnego postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia decyzji Burmistrza wynika, że ukształtowanie terenu przed nawiezieniem ziemi oraz po tej czynności pokazane zostało na przekrojach

w sporządzonych przez biegłych opiniach, zgodnie z operatem technicznym geodety. Te ustalenia nie mają odzwierciedlenia w sentencji punktu 1 decyzji SKO. Sąd podziela zarzut skarżącej co do niewyjaśnienia przez organ odwoławczy, dlaczego, ustalając sposób przywrócenia stanu poprzedniego, oparł się na wartościach grubości warstwy nasypanej ziemi i gruzu, wskazanych w opinii technicznej z lipca 2015 r., podczas gdy wartości te różniły się od tych wskazanych w opinii z kwietnia 2012 r.

Z ostatniej z przywołanych opinii wynika, że na działce nr [...] nie stwierdzono warstw nasypowych, natomiast na działce nr [...] na warstwie humusu stwierdzono warstwę nasypową o grubości 0,20 m - 0,45 m. Warstwa nasypowa przy granicy

z działką nr [...] posiada miąższość od 0,3 m do 0,45 m (k. 114-115 akt administracyjnych). Z kolei z opinii technicznej z lipca 2015 r. wynika, że zmiana naturalnego prawidłowego powierzchniowego spływu wód opadowych na gruncie nastąpiła na skutek nadsypania o 9-23 cm pasa terenu na działce nr [...] o szerokości 5-15 m wzdłuż granicy z działką nr [...] (pomiędzy linią wododziału oznaczonego kolorem zielonym a trasą aktualnej drogi spływu oznaczoną kolorem czerwonym na rysunku nr 3), a szczególnie nadsypanie terenu o około 23 cm na trasie naturalnej drogi spływu wód opadowych (k. 569 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu organ odwoławczy, w celu ustalenia sposobu przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr [...], powinien dokonać analizy wszystkich opinii biegłych zgromadzonych w sprawie, tj. opinii z kwietnia 2012 r., z lipca 2015 r. i operatu technicznego pomiaru rzędnych terenu z 2012 r., a następnie wskazać, na jakiej opinii opiera się sformułowanie obowiązku, będącego przedmiotem decyzji. Jeśli samodzielne doprecyzowanie sposobu przywrócenia stanu poprzedniego będzie utrudnione, Kolegium powinno wezwać biegłych do sprecyzowania czynności lub prac niezbędnych dla prawidłowej realizacji tego obowiązku (ewentualnie z udziałem geodety). W okolicznościach tej sprawy wskazane byłoby również wykonanie w tym celu załącznika graficznego, aby wykonanie nałożonego obowiązku nie budziło żadnych wątpliwości stron i było weryfikowalne.

W odniesieniu do dalszych zarzutów skarżącej, to nie zasługują one na uwzględnienie. Jak wynika z opinii biegłych z lipca 2015 r., częściowe podniesienie terenu działki nr [...] do obecnych rzędnych, a tym samym dokonana zmiana stanu wody na gruncie, nie powoduje szkód na gruntach zarówno działki nr [...] jak i działki nr [...] (k. 568 akt administracyjnych). Dlatego organ odwoławczy w decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego nie odniósł się do zmian zaistniałych na działce nr [...].

Sąd nie kwestionuje ustaleń organów obu instancji w zakresie niecelowości nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego, tj. przywrócenia dawnego biegu znajdującego się na tej działce rowu melioracyjnego L-1, a nadto odmówienia nakazania skarżącej - właścicielce działki nr [...] - przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W tej części organy prawidłowo posiłkowały się opinią biegłych z lipca 2015 r., z której wynika, że kwestia obniżenia terenu na działce nr [...], a przez to zmiany stanu wody na jej gruncie, nie ma negatywnego wpływu na grunty sąsiednie, ponieważ teren działki nr [...] położony jest w wyższej części zlewni, tj. od strony napływu wód opadowych. Również przesunięcie rowu melioracyjnego L-1 od granicy działki nr [...] o 30 m, z odległości poprzedniej wynoszącej około 90 m do obecnej wynoszącej około 120 m, nie może powodować żadnej zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...], ani też na działce nr [...], gdyż zasięg odwadniający oddziaływania tego rowu może maksymalnie sięgać 40 m. Ustaleń tych skarżąca skutecznie nie podważyła. Dla obalenia twierdzeń biegłego specjalisty nie wystarcza bowiem przeświadczenie strony, że fakty wyglądają inaczej, lecz koniecznym jest również rzeczowe wykazanie, iż wystawiona przez biegłego opinia jest niespójna bądź merytorycznie błędna. W zakresie ustaleń dotyczących wpływu przesunięcia rowu melioracyjnego L-1 na zmianę stosunków wodnych Kolegium nie naruszyło art. 29 ust. 3 P.w.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Organ odwoławczy naruszył bowiem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W pozostałej części jednak skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., przy czym na zasądzoną kwotę składa się wpis sądowy uiszczony przez skarżącą w wysokości 300 zł (punkt 3 wyroku).

Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącej Kolegium wyda stosowne rozstrzygnięcie z uwzględnieniem powyższych wytycznych, a w szczególności precyzyjnie określi obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego wynikający z art. 29 ust. 3 P.w., mając na względzie konieczność zapewnienia ratio legis ustawy, tj. efektywność obowiązku i możliwość jego egzekucji.