Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1458/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 2 i 3a, art. 32
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2009 r., nr [...] , odmawiającej umorzenia należności w wysokości [...] zł z tytułu nieopłaconych składek na FUS, FUZ i FP.

W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji Prezes ZUS-u w pierwszej kolejności wskazał na stan faktyczny sprawy. W dniu 19.06.2009 r. po rozpatrzeniu wniosku o umorzenie należności, wydana została decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek w wysokości jak wyżej, ponieważ zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.:

1) nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt.1-6 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych uzasadniających uznanie tych należności za całkowicie nieściągalne, co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia;

2) strona nie wykazała, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny.

W dniu [...] 2009r. M. C. zwrócił się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Swoją prośbę motywował bardzo trudną sytuacją finansową. Do wniosku nie dołączył żadnych dodatkowych dokumentów. Pismem z dnia [...] 2009r. poinformowano stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia i o możliwości dostarczenia przez nią dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację rodzinną - mogących mieć wpływ na podjecie decyzji. W odpowiedzi na to zawiadomienie nie dostarczono żadnych dodatkowych dokumentów.

W dniu [...] 2009r. Dyrektor Oddziału poinformował stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zgłoszenia się w celu zapoznania z aktami sprawy. Strona nie skorzystała z tej możliwości.

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż M.C. obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. W stosunku do danych stanowiących podstawę do wydania decyzji z dnia [...] r. stan sprawy nie uległ zmianie. Jego gospodarstwo domowe uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę pobieranego przez jego żonę w łącznej wysokości [...] zł netto, ponosi natomiast miesięczne wydatki w wysokości [...] zł. W załączniku do wniosku o umorzenie należności strona przedstawiła także wydatki na wyżywienie w wysokości [...] zł, środki czystości w wysokości [...] zł, ubrania i obuwie w wysokości [...] zł oraz inne nie sprecyzowane w wysokości [...] zł, które trudno zaliczyć do niezbędnych wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Po przeanalizowaniu sprawy należy uznać, że organ I instancji słusznie stwierdził, iż nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3,5,6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl przepisu art. 28 ust. 2 ww. ustawy. Działalność gospodarcza nie jest już co prawda przez M.C. prowadzona, jednak naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić skuteczne postępowanie egzekucyjne. W związku z tym nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 1, 2, 4 i 4a ustawy nie wystąpiły z przyczyn oczywistych. Zatem należy uznać, iż w tej sprawie nie wystąpiła całkowita nieściągalność - w takim przypadku ZUS może umorzyć należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie wskazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny. Dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł netto; ponosi natomiast miesięczne wydatki w wysokości [...] zł. W załączniku do wniosku o umorzenie należności wnioskodawca przedstawił także wydatki na: wyżywienie w wysokości [...] zł, środki czystości w wysokości [...] zł, ubrania i obuwie w wysokości [...] zł oraz inne nie sprecyzowane w wysokości [...] zł, które trudno zaliczyć do niezbędnych wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. C. podnosił, iż ZUS nie uwzględnił aspektu społecznego w decyzji z dnia [...] r., ponieważ nie zaliczył kosztów telefonu do wydatków gospodarstwa domowego. W ocenie organu rentowego wydatki na telefon nie są zaliczane do niezbędnych wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Odnosząc się do argumentu strony, iż przy 11% bezrobociu i konieczności sprawowania opieki na dwójką dzieci oraz chorym ojcem i matką nie ma możliwości podjęcia pracy organ stwierdził, że fakt ten nie został jednak udokumentowany. Strona prowadziła działalność w sektorze usług budowlanych i fakt, iż w chwili obecnej nie pracuje nie świadczy o braku możliwości spłaty zaległych składek, bowiem istnieje duże prawdopodobieństwo znalezienia pracy w tym sektorze. Ponadto choroba ojca, który mieszka ponad 200 km od Chorzowa, tj. miejsca zamieszkania strony nie może uniemożliwiać podjęcia jej pracy. Odnosząc się do zarzutu strony, iż ZUS nie uwzględnił w swojej decyzji wydatków związanych ze spłatą kredytów w łącznej wysokości [...] zł, Prezes ZUS-u stwierdził, iż: " Jest to prawda - w wyżej wymienionej decyzji wydatki te nie zostały uwzględnione, gdyż wydatki na spłatę rat należności cywilno-prawnych w postaci kredytów nie mogą być traktowane jako wydatki na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto spłata ta nie może być wyżej stawiana niż spłata należności publiczno-prawnych w postaci składek ZUS".

Ponadto organ stwierdził, że: "Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wniosek płatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem płatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem ZUS nie jest zobligowany do umarzania należności. Jednakże nawet ustalenie, że istnieją ww. przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, stanowi jedynie warunek konieczny rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji uwzględniającej żądania strony. Umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację Zakładu z całości lub części należnych mu zobowiązań. Zastosowanie omawianej instytucji mogą zatem uzasadniać jedynie wyjątkowe okoliczności, a zatem takie, na które płatnik nie miał wpływu lub które były niezależne od sposobu jego postępowania, jak np.: znaczne obniżenie zdolności płatniczej płatnika, spowodowane klęską żywiołową lub wypadkiem losowym, podważające w sposób istotny warunki egzystencji płatnika i jego rodziny, co w Pana przypadku nie zostało wykazane. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wziął Pan na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe Pana działalności nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko. Nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu."

Przedmiotowa decyzja drugoinstancyjna stała się przedmiotem skargi M.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wniesiono o jej uchylenie jako rażąco błędnej i krzywdzącej skarżącego i jego 4-osobowa rodzinę. Zarzucono naruszenie art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., ponieważ w ocenie skarżącego (cyt): "Nie wzbudza zaufania procedura ZUS. Pierwszą i drugą Decyzję wydaje ta sama osoba: Dyrektor Oddziału ZUS". Dalej zarzucił organowi rentowemu nieuwzględnienie aspektu społecznego, nie uwzględnienie interesu jego rodziny i małoletnich dzieci, a także wydatków na telefon, konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorymi rodzicami. Ponadto zarzucono ZUS-owi gołosłowność w decyzjach w zakresie możliwości uzyskania zaległych kwot w wyniku egzekucji. Nadto stwierdzono, iż ZUS operuje błędną kwotą netto przychodu rodziny skarżącego. Netto przychód ten wynosi ok. [...] -[...] zł na miesiąc.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Skarga nie okazała się zasadna.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.): "Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."

Nadto art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż: "Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29". Zgodnie natomiast z art. 32 tejże ustawy: "Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne."

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: "1. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. 2. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."

W uchwale z dnia 6 maja 2006 r. (sygn. akt II UZP 6/04 – OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07 – LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Prezesa ZUS-u, iż nie wystąpiła po stronie wnioskodawcy którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów ZUS-u, nie wystąpiła również żadna z okoliczności statuowana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., którą na zasadzie wyjątku, może organ ZUS-u zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ZUS-u stwierdził, iż gospodarstwo domowe skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę pobieranego przez jego żonę w łącznej wysokości [...] zł netto (co potwierdził swoim podpisem sam skarżący – por. k. 38 akt adm.), a zatem zarzut skargi, iż organ rentowy "operował błędną kwotą netto przychodu mojej rodziny" jest całkowicie niezasadny. Skarżący ponosi natomiast miesięczne wydatki w wysokości [...] zł. W załączniku do wniosku o umorzenie należności skarżący przedstawił także wydatki na wyżywienie w wysokości [...] zł, środki czystości w wysokości [...] zł, ubrania i obuwie w wysokości [...] zł i inne nie sprecyzowane wydatki w wysokości [...] zł. Jak słusznie stwierdził Prezes ZUS te ostatnie niesprecyzowane wydatki oraz wydatki na telefon nie można zaliczyć do wydatków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Organ zasadnie uznał, iż choroba ojca (a nawet obojga rodziców), którzy mieszkają ponad 200 km od Chorzowa, tj. miejsca zamieszkania skarżącego, nie może uniemożliwiać podjęcia mu pracy. Sąd w niniejszym składzie podziela zdanie organu rentowego, iż wydatki na spłatę rat kredytów i kart kredytowych jako należności cywilnoprawne nie mogą być traktowane jako wydatki na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto spłata ta nie może być wyżej stawiana niż spłata należności publicznoprawnych w postaci składek ZUS.

Nadto wprawdzie działalność gospodarcza nie jest już przez M. C. prowadzona, jednak naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić skuteczne postępowanie egzekucyjne.

Organ uzasadnił swoją odmowę także tym, iż w sprawie należy wziąć pod uwagę również interes społeczny wyrażony w zasadzie równości i powszechności w wypełnianiu obowiązków płatnika, który nie pozwala ZUS-owi dowolnie preferować interesów jednych podatników kosztem innych. Ponadto podkreślił, ze prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem wszelkich konsekwencji z tym związanych i powinno być kwestią świadomego wyboru podatnika. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej płatnik bierze na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i respektowania. Skutki finansowe działalności osoby zobowiązanej nie mogą być przerzucane na Fundusze, a w konsekwencji na ogół obywateli.

W ocenie składu orzekającego Sądu organ rentowy w przedmiotowej sprawie zgodnie z prawem przeprowadził postępowanie administracyjne, ustalił wnikliwie stan faktyczny sprawy, umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji w sprawie, na podstawie art. 10 k.p.a., wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ ten w zaskarżonej decyzji zawarł uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób wnikliwy i logiczny, podał motywy jakimi się kierował wydając odmowną decyzję, nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Sąd orzekający w tej sprawie podziela również stanowisko i argumenty organów podatkowych co do kwestii, iż nie można akceptować takiej sytuacja, że płatnik składek opłaca je w tych okresach, gdy osiąga odpowiednie w swej ocenie dochody. Należy zgodzić się z organem ZUS-u, iż z przedmiotowych składek finansuje się renty i emerytury. Ewentualne umorzenie w tym wypadku stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wyrażoną w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy dodać, że należności z tytułu składek w znaczny sposób zasilają system ubezpieczeń społecznych i przyczyniają się do unikania zaciągania zobowiązań w celu zapewnienia stałej płynności finansowej poszczególnych funduszy, którymi dysponuje ZUS, a w konsekwencji zapobiegają powiększaniu długu publicznego. Wszystkie przesłanki umorzenia należności z tytułu składek powinny być zatem rozpatrywane nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno-finansowej skarżącej, ale także w odniesieniu do bieżącego stanu finansów ubezpieczeń społecznych, a więc przy uwzględnieniu interesu społecznego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a., który statuuje zasadę ogólną k.p.a. dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie doszło do jej naruszenia. Stosownie do treści art. 83 ust. 1 pkt 3) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących m.in. umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z ust. 4 tegoż przepisu od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, odwołanie, o którym mowa jest w ust. 2 art. 83 ustawy nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy (tzw. qasiodwołanie), na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W niniejszej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna zastała wydana przez ZUS (Oddział w C.) i podpisana przez zastępcę Dyrektora ZUS Oddziału w C. – K.J., natomiast decyzja drugoinstancyjna została wydana przez Prezesa ZUS i podpisana przez działającego z upoważnienia Prezesa ZUS – J. K..

Reasumując Sąd stwierdził, iż organ ZUS-u dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie (za pomocą postępowania dowodowego), nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oraz że dokonanej przez organ ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej spełnia wymogi prawem nakazane, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.