Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1666/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA J Jolanta Augustyniak–Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i R. K. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie uznania stosowanych praktyk jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] maja 2015r. ([...]), na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 3 i 4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159 ze zm.), dalej: "ustawa" oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) uznał praktyki stosowane [...] i [...] stycznia 2015 r. przez M. S. i R. K. prowadzące "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" Przychodnia Lekarzy Rodzinnych R. K., M. S." w C., polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowane zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem podmiotu leczniczego w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...], przez co pacjenci nie mogli złożyć wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej w siedzibie podmiotu leczniczego, jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tych praktyk z dniem [...] stycznia 2015 r.

Organ wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy, wystąpił do podmiotu leczniczego o przesłanie informacji czy podmiot zaprzestał udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom od [...] stycznia 2015 r. w związku z protestem skutkującym odmową zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r., jeśli tak to o wyjaśnienie, czy poinformowano pacjentów o sposobie udostępniania dokumentacji medycznej pacjentom wobec zamknięcia placówki od [...] stycznia 2015 r. oraz jak zorganizowano udostępnianie dokumentacji medycznej po [...] stycznia 2015 r., a także o przesłanie regulaminu organizacyjnego.

W odpowiedzi wyjaśniono, że [...] i [...] stycznia 2015 r. placówka nie udzielała świadczeń z uwagi na brak lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu pkt 14 art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008 r. Nr 164 poz. 1027) wobec braku umowy z NFZ na udzielanie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Jako, że nieudzielanie świadczeń wynikało z ww. przyczyn, a nie miały one cech protestu na pierwsze pytanie udzielono odpowiedzi negatywnej brzmi. Wskazano też, że po [...] stycznia 2015 r. dokumentacja medyczna jest udostępniana zgodnie z załączonym regulaminem organizacyjnym placówki.

Dodatkowo wyjaśniono, że zgodnie z art. 59 ustawy naruszenie zbiorowych praw pacjenta polega na "zaniechaniu mającym na celu", a w tym przypadku nie było zaniechania. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego zaniechanie to «powstrzymanie się od działania, które na podstawie określonej normy prawnej powinno było nastąpić». Z uwagi na brak umowy z NFZ nie było normy prawnej nakazującej określone zachowanie. Nie było również działań w celu »ograniczenia prawa pacjentów do dokumentacji medycznej«, skoro nie udzielano świadczeń wobec braku umowy. Był to więc skutek zaistniałej sytuacji, a nie działanie »w celu«.

Ponadto, zgodnie z cyt. przepisem: »Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych.« Gdyby nawet przyjąć, że jakikolwiek pacjent miał trudności z dostępem do dokumentacji medycznej w tym okresie, sytuacja ta będzie jedynie naruszeniem indywidualnego prawa pacjenta, a nie praw zbiorowych.

Organ dalej wskazał, że [...] i [...] stycznia 2015 r. w ww. podmiocie leczniczym stosowane były praktyki polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem podmiotu leczniczego.

W dniu [...] stycznia 2015 r. zawarto porozumienie pomiędzy lekarzami zrzeszonymi w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...] a Ministrem Zdrowia i protest zakończył się, co jest faktem powszechnie znanym, nie wymagającym dowodu.

Organ powołał art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazującej jej zaniechanie, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ustawy. W tym przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.

W ocenie organu doszło do stosowania [...] i [...] stycznia 2015 r. praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, wymienionych w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy zgodnie z którym, przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjenta suma praw indywidualnych.

Według organu używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną aktualnych i potencjalnych pacjentów, jako zbiorowość, grupę zasługująca na szczególną ochronę (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12). O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas gdy, skutki działań mogą zagrażać lub realizować się sferze każdego potencjalnego pacjenta w podobnych okolicznościach. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest zatem ustalenie, czy konkretne działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesadza o naruszeniu zbiorowego interesu.

Dalej organ wyjaśnił pojęcie "bezprawności praktyk" oraz przytoczył treść art. 23 ust. 1 oraz art. 26 ustawy według których:

- pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych;

- a podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta.

Zgodnie zaś z art. 27 ustawy dokumentacja medyczna może być udostępniona: 1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; 2) poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii; 3)poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.

Natomiast w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 252, poz. 1697 ze zm.) udostępnienie dokumentacji medycznej następuje bez zbędnej zwłoki. W przypadku gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowa wymaga zachowania formy pisemnej oraz podania przyczyny (tak: § 79 ww. rozporządzenia).

Pacjent powinien zatem złożyć żądanie w wybranej przez siebie formie określonej w art. 27 ww. ustawy. Jednak przepisy nie określają w jaki sposób pacjent ma skierować powyższe żądanie. Może być to zatem dowolny sposób.

W tej sprawie bezsporne jest, że podmiot leczniczy 2 i 5 stycznia 2015 r. uczestniczył w proteście lekarzy rodzinnych zrzeszonych w [...]. Z telefonicznego zgłoszenia w dniu [...] stycznia 2015 r. wynika, że placówka w tym dniu była zamknięta. W wyjaśnieniach sam podmiot wskazał, że [...] i [...] stycznia 2015 r. nie udzielano świadczeń zdrowotnych z powodu nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Biorąc pod uwagę treść sygnału pacjenta (zamknięcie podmiotu leczniczego [...] stycznia 2015 r.) oraz wyjaśnienia podmiotu leczniczego, iż nie udzielał on świadczeń zdrowotnych również 5 stycznia 2015 r., organ uznał, że praktyki stosowane przez ten podmiot miały miejsce [...] i [...] stycznia 2015 r., w związku z czym nie można dać wiary, iż Przychodnia udostępniała dokumentację medyczną po pierwszym stycznia.

Według organu stosowana praktyka ta była bezprawna, gdyż podmiot ograniczył sposób przyjmowania wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Ponadto, zamknięcie podmiotu, wobec pilnej potrzeby uzyskania dokumentacji medycznej naruszało § 78 ust. 1 cyt. rozporządzenia

Praktyka ta nie była adresowana do konkretnej osoby, ale do potencjalnego pacjenta. Ponadto, stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta może nastąpić nie tylko przez działanie, ale również przez zaniechanie (wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 61/13)

Ze wskazanych powyżej okoliczności jednoznacznie – zdaniem organu – wynikało, iż ziściły się przesłanki z art. 59 ust. I pkt 1 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję złożyły M. S. i R. K. wspólnicy ww. podmiotu leczniczego zarzucając naruszenie:

- art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust 1., art. 26 ust 1.

- art. 27 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nieudzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...] i [...] stycznia 2015 r., stanowi ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej, co narusza zbiorowe prawa pacjentów.

- art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nieudzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ww. okresie stanowi zaniechanie mające na celu naruszenie zbiorowych praw pacjenta.

- art. 107 § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie, i powoływanie się w uzasadnieniu na fakty uprzednio nie ustalone, to jest na próbę złożenia przez pacjenta wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej w siedzibie podmiotu leczniczego i powoływanie się na istnienie pilnej potrzeby udostępnienia dokumentacji.

Co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało decyzją stwierdzającą naruszenie zbiorowych praw pacjentów i zaniechanie stosowania tych praktyk [...] stycznia 2015 r.

Skarżące wniosły m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. .

Zdaniem skarżących za ustawą o prawach pacjenta "Przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się: j) bezprawne zorganizowane (...) zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, (...) - mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw (...). Przepis wskazuje zatem szereg warunków, które muszę być spełnione łącznie, aby można było uznać praktykę za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów.

- zaniechania muszą być więc bezprawne. Nieudzielanie świadczeń w dniach 2 i 5 stycznia nie miało cech bezprawności. Skarżący bowiem nie miał takiego obowiązku z uwagi na brak podpisanej umowy z NFZ.

- nie można również uznać, że nieudzielanie świadczeń miało charakter działania (zaniechania) zorganizowanego. Świadczeniodawca nie uczestniczył bowiem w żadnej zorganizowanej akcji nazywanej przez RPP protestem. Nadto, ustawa wskazuje akcję protestacyjną jako odrębną podstawę naruszenia zbiorowych praw pacjenta, której bezprawność musi być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu.

- naruszenie zbiorowych praw pacjentów wymaga, aby kwestionowane działanie lub zaniechanie naruszało prawa większej liczby pacjentów, a sprawa dotyczy prawa jednego pacjenta.

- ustawa nie definiuje pojęcia "działania w celu", tak więc, posługując się definicją słownikową słowa "cel' (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego tom. 1, wyd. naukowe PWN 2003 r.): "Cel — to do czego się dąży; zmierza, to co się chce osiągnąć". Nie istnieje dowód, iż podmiot działał w celu pozbawienia pacjenta dostępu do dokumentacji medycznej. Tym bardziej, że nieudzielanie świadczeń [...] i [...] stycznia nie pozbawiało i nie ograniczało tego prawa. Mogło jedynie spowodować, że dokumentacja byłaby udostępniona dzień czy dwa później.

Skarżące podkreśliły, że nieudzielanie świadczeń nie jest w żaden sposób równoznaczne z nieudostępnianiem dokumentacji, medycznej.

Jak wskazuje się lakonicznie w uzasadnieniu (str. 6 i 7) "nie można dać wiary, iż Przychodnia udostępniała dokumentację medyczną po pierwszym stycznia.". I dalej wskazując, że podmiot ograniczał sposób przyjmowania wniosków, oraz istnienie pilnej potrzeby w uzyskaniu dokumentacji. RPP nie wyjaśnia jednak, na czym konkretnie miałoby polegać zarzucane utrudnianie, jak również tego, skąd czerpie informacje o istnieniu pilnej potrzeby w uzyskaniu dokumentacji, skoro nie wynika to z ustalonego stanu faktycznego.

Art. 27 ustawy wymienia sposoby udostępniania dokumentacji medycznej. Rozporządzenie wprowadza dodatkowe elementy określające zasady udostępniania dokumentacji. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie wskazuje jednak w jakiej formie ma być złożony wniosek o udostępnienie dokumentacji. Wyraźnie natomiast wskazuje się w § 78 rozporządzenia, że udostępnienie dokumentacji następuje bez zbędnej zwłoki. Pisemna lub mailowa forma wniosku o udostępnienie nie stoi na przeszkodzie, by udostępnić dokumentację medyczną bez zbędnej zwłoki. Taka forma stanowi zaś zabezpieczanie praw pacjenta oraz interesu strony, jako wewnętrzna regulacja porządkowa świadczeniodawcy, pozwalająca ustalić kto, w jaki sposób, i z jakiego tytułu zwracał się o udostępnienie dokumentacji medycznej, oraz czy, kiedy i w jakim trybie została ona udostępniona. Nadto, pozwala skontrolować, czy udostępnienie dokumentacji medycznej rzeczywiście nastąpiło bez zbędnej zwłoki.

- organ błędnie wskazuje, że zamknięcie placówki"(...) w sytuacji w której istniała pilna potrzeba uzyskania dokumentacji medycznej (wystawienie recepty uprawniającej do nabycia leku, przeprowadzenie zabiegu operacyjnego) celem skorzystania ze świadczeń udzielanych przez inny podmiot (...)", stanowi naruszenie § 78 w/w rozporządzenia.

- zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece są albo zaplanowane i wtedy są udzielane wg listy oczekujących, co oznacza, że ewentualna dokumentacja medyczna musi być udostępniona z dużym wyprzedzeniem, albo udzielane w stanach nagłych, i wtedy dokumentacja medyczna nie jest wymagana. Powyższa argumentacja odnosi się również do ewentualnej potrzeby wystawienia recepty. Toteż nie można mówić o jakiejkolwiek zwłoce w udostępnianiu dokumentacji medycznej, a tym samym o pozbawieniu bądź ograniczeniu prawa pacjenta do dokumentacji medycznej.

W tej sytuacji - zdaniem strony- przy pobieżnym w ustaleniu stanu faktycznego i błędnej wykładni przepisów, skarżona decyzja nie mogła się ostać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 59 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 1-4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku wydania przez Rzecznika decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazuje on jej zaniechanie, a w przypadku zaprzestania stosowania tych praktyk wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ może także nałożyć na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania takich praktyk.

Definicję praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów zawiera art. 59 ust. 1 ww. ustawy - przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się dwa rodzaje zachowań: bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych oraz stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu zorganizowanie wbrew przepisom o rozwiązywaniu sporów zbiorowych akcji protestacyjnej lub strajku przez organizatora strajku - mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych.

Naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga zatem spełnienia określonych przesłanek: bezprawności, zorganizowanego działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, w celu pozbawienia pacjenta praw lub ich ograniczenia. Natomiast bezprawność to zachowanie sprzeczne z ww. ustawą i innymi ustawami określającymi prawa pacjenta i zobowiązania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych lub niedopełnienie obowiązku wynikającego z norm określonych we wskazanych przepisach. Dopuszczalne jest przyjęcie, że odpowiedzialność na podstawie przywołanego przepisu zachodzi również w przypadku działania w innym celu i przewidywanie możliwości pozbawienia pacjenta praw lub ich ograniczenia. Tym samym nie jest ważny skutek, tylko sam fakt określonego zachowania, co oznacza, że działania bądź zanichania nie muszą w istocie doprowadzić do pozbawienia lub ograniczenia praw pacjenta. W powyższym przepisie chodzi bowiem o zapewnienie szczególnej ochrony w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom jako zbiorowości, grupie, niezależnie od podstawy prawnej świadczenia zdrowotnego. Dla zakwalifikowania praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów, konieczne jest więc wykazanie, że dochodzi do naruszenia praw nieoznaczonej z góry większej liczby pacjentów. Naruszenie zbiorowych praw pacjentów wymaga powtarzalności zachowania, wskazującej na stałość postępowania. Praktyka określona w art. 59 ust. 1 pkt 1 ma polegać na zachowaniu bezprawnym oraz zorganizowanym. Bezprawność to zachowanie sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub niedopełnienie obowiązku wynikającego z normy prawnej, orzeczenia sądowego lub zobowiązania (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W art. 23 ust. 1 cyt. ustawy ustawodawca zagwarantował pacjentowi prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych świadczeń zdrowotnych. Pacjent może zatem żądać wglądu, w tym także do baz danych w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń, sporządzenia wyciągów, odpisów lub kopii dokumentacji, wydania oryginału przy spełnieniu określonych warunków. W tym celu pacjent powinien złożyć stosowne żądanie do podmiotu leczniczego o udostępnienie dokumentacji medycznej w wybranej przez pacjenta formie, wymienionej w art. 27 ustawy. Ponadto w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 252, poz.1697 ze zm.) udostępnienie dokumentacji medycznej następuje "bez zbędnej zwłoki".

Podmiot leczniczy nie może przy tym ograniczać sposobu przyjmowania wniosków o udostępnianie dokumentacji medycznej, bowiem przepisy prawa nie określają sposobu w jaki pacjent może taki wniosek złożyć. Może być to zatem dowolna forma.

Tym samym realizacja prawa do dostępu do dokumentacji medycznej nie może być w żaden sposób pacjentom ograniczana, czy utrudniana przez podmiot leczniczy również w przypadku zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych. Prawo to służy bowiem nie tylko ochronie zdrowia, ale nie rzadko decyduje o ochronie życia (nagła operacja, konieczności kontynuowania ściśle określonego leczenia, opisanego w dokumentacji medycznej) .

Należało zatem podzielić stanowisko organu w zakresie przedstawionej w zaskarżonej decyzji wykładni przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w konsekwencji i ustalenie, że ww. podmiot leczniczy w dniach [...] i [...] stycznia 2015r. naruszył zbiorowe prawa pacjenta poprzez ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej spowodowane zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem podmiotu leczniczego związane z protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...]. Potencjalni pacjenci nie mogli bowiem złożyć wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej w siedzibie podmiotu leczniczego.

Zdaniem Sądu, samo zamknięcie placówki leczniczej, niezależnie od powodu (protestu czy strajku), a więc także w przypadku zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zwarcia umowy z NFZ mieści się w zakresie określonym przez ustawodawcę w art. 59 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, skoro polega na zaniechaniu podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. Zamknięcie podmiotu leczniczego jest niewątpliwie działaniem celowym i przewidywalnym, którego skutkiem jest świadome naruszenie zbiorowych praw pacjentów poprzez ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej. Przychodnia lekarska nie jest typowym podmiotem gospodarczym, a więc musi tak zorganizować działalność, jej zakończenie, czy czasowe zamknięcie, aby prawa pacjenta nie doznawały ograniczeń.

W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., zarówno co do ustalonego stanu faktycznego sprawy jak i podstaw prawnych rozstrzygnięcia.

Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.