Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 489/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. Oddala skargę. 2. Oddala wniosek uczestników postępowania o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Burmistrz [...] decyzją z [...] listopada 2008 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późno zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późno zm., dalej: kpa), orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] D. M. – skarżącego.

Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania:

O wymeldowanie skarżącego wnieśli R. i R. K., podnosząc, że są właścicielami lokalu przy ul. [...], natomiast skarżący został w lokalu tym zameldowany z racji zawarcia związku małżeńskiego z ich córką M. Obecnie wnioskodawcy są na etapie sprzedaży lokalu i chcą uregulować formalności prawne dla nowego właściciela.

Przepis art. 15 ust. 2 cyt/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zobowiązuje organ administracji do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego powyżej 3 miesięcy.

Przeprowadzone w dniu [...] lipca 2008 r. oględziny lokalu wykazały, że przed domem na schodach wejściowych znajdują się zapakowane worki foliowe, w których znajdują się jego rzeczy osobiste i oświadczył on, że [...] lipca 2006 r. jego rzeczy osobiste zostały spakowane przez żonę, a po [...] dniach wystawione na zewnątrz. Wyjaśnił też, że nadal chce zamieszkiwać w tym domu, podejmował próbę w celu zamieszkania w nim i zgłaszał fakt utrudnienia mu dostępu na Policję. Wnioskodawcy oświadczyli, że nigdy nie wpuszczą skarżącego do tego lokalu.

Wnioskodawców, jak i żonę skarżącego pouczono o możliwości zwrócenia się do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o przywrócenie naruszonego stanu posiadania. Żona skarżącego podała do protokołu, że od dnia [...] lipca wraz z synem zamieszkuje w lokalu u swoich rodziców, oraz że dokonała wymeldowania w związku ze studiami w [...], a także o tym że złożyła w Sądzie Okręgowym w [...] pozew o rozwód. Z wniosku strony, przesłuchano w charakterze świadka M. M, który potwierdził fakt spakowania rzeczy jego syna przez synową oraz że strona od dnia [...] lipca b.r. przebywa przy ul. [...]. Nie uwzględniono kolejnego wniosku strony o przesłuchanie w charakterze świadka policjantów biorących udział w pierwszej interwencji, ponieważ znane jest stanowisko Komendy Powiatowej Policji, jak również zeznanie funkcjonariusza w tej sprawie.

Z orzecznictwa NSA wynika, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Z akt sprawy wynika, że strona nie opuściła dobrowolnie lokalu. Jak wynika z przeprowadzonych oględzin rzeczy osobiste należące do niej zostały spakowane w worku i wystawione na zewnątrz przez jego żonę. Fakt ten potwierdza również przesłuchana w charakterze świadka jego żona M. M. Jednakże NSA ustosunkowując się do podobnych przypadków stwierdził w swych orzeczeniach, że: "za równoznaczną z opuszczeniem lokalu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale również taką sytuację, której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niewpuszczona, a nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających dalsze zamieszkiwanie w tym lokalu (wyrok NSA z dnia 18. 04.2000 r. V.SA 1424/99, LEX nr 79243, wyrok NSA z dnia 12. 04, 2001 . V. SA 3078/00, LEX nr 78937 wyrok NSA z dnia 25. 10. 2005 r. II OSK 127/ 05, LEX nr 201427, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 08.07.2008 r. III SA/Wr 563/07)".

W ocenie organu, właśnie taka sytuacja nastąpiła w sprawie i dlatego należało orzec o wymeldowaniu strony.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił dopuszczenie się przez organ I instancji naruszenia przepisów art. 6 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z treścią art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wymeldowania, co nastąpiło wskutek błędnego ustalenia, iż opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, a także zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez: nie wyjaśnienie wszelkich niezbędnych okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy w szczególności oparcie się wyłącznie na oświadczeniach M. M.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że nie została spełniona przesłanka na podstawie której organ może dokonać wymeldowania tj. przesłanka dobrowolności opuszczenia i wyprowadzenia się do innego lokalu (wyrok Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r. V SA 935/2002), która winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania.

Skarżący podkreślił, że deklaruje zamiar dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a jego żona spakowała jego wszystkie rzeczy osobiste i wystawiła w czarnych workach foliowych przed drzwi mieszkania. Tym samym skarżący został zmuszony do opuszczenia przedmiotowego lokalu i w żaden sposób nie opuścił go dobrowolnie.

W ocenie strony chybiona jest również teza, że z uwagi, na to, iż skarżący nie skorzystał dotychczas z przysługującego mu uprawnienia do złożenia wniosku w Sądzie Rejonowym w [...] o przywrócenie naruszonego posiadania to skutkuje to negatywnymi dla niego konsekwencjami tj. stanowi podstawę wymeldowania z przedmiotowego lokalu. Zważyć bowiem należy, iż skarżący nadal posiada to uprawnienie zaś od chwili przymusowego opuszczenia lokalu upłynął stosunkowo krótki okres oraz fakt, iż w najbliższym czasie przedmiotowy wniosek wpłynie do właściwego miejscowo sądu.

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Przez pobyt stały, zgodnie z definicją ustawową (art.6 ust. 1), należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - stałe przebywanie oznacza skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych, a więc ulokowanie w nim swego centrum życiowego (zob. wyrok z dnia 6.12.2006r., sygn. akt IV SAlWa 1890/06; wyrok z dnia 20.03.2008r., sygn. akt II SAlBd 64/08).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest także pogląd, w świetle którego – miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencje (zob. wyrok z dnia 6.12.2007r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok z dnia 12.03.2008., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07).

O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (zob. wyrok z dnia 8.08.2007r., sygn. akt In SAlPo 562/07; wyrok z dnia 7.10.2008r., sygn. akt II SA/Bd 569/08).

W orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały, a nie wynika z bezprawnych działań lub zachowań innych osób (zob. wyrok z dnia 5.06.2008r., sygn. akt n OSK 626/07; wyrok z dnia 7.1O.2008r., sygn. akt n SA/Bd 569/08).

Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęto stanowisko, zgodnie z którym - za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 powołanej ustawy uznaje się również takie opuszczenie lokalu, do którego osoba została przymuszona, ale nie wykorzystała środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania prawa do zamieszkiwania w tym lokalu (zob. wyrok z dnia 11.03.2008r., sygn. akt n SA/Op 31/08; wyrok z dnia 19.03.2008r., sygn. akt n SA/Bd 881/07).

Powyższa okoliczność stanowi asumpt do uznania, że niepodjęcie przez osobę pozbawioną możliwości korzystania z lokalu we właściwym czasie działań prawnych, gwarantujących jej powrót do miejsca stałego pobytu, oznacza, że osoba ta nie przejawiała i nie przejawia rzeczywistej woli przebywania na stałe w tym miejscu.

Orzecznictwo NSA jednoznacznie wskazuje, że domniemanie dobrowolności opuszczenia zajmowanego dotychczas lokalu może być obalone jedynie wskutek wystąpienia do sądu cywilnego we właściwym trybie i terminie z powództwem o przywrócenie posiadania. Roszczenie, o którym tu mowa, wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 kc).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że od [...] lipca 2008 r., skarżący faktycznie nie przebywa w miejscu stałego zameldowania (karty 8, 18,27,31¬32, 80-81 i 107), przy czym opuszczenie spornego domu nie było dobrowolne, a występujący o wymeldowanie uniemożliwili mu powrót (karty 17, 31-32 i 34). Ponadto, jak wynika z akt sprawy - rzeczony dom obecnie jest niezamieszkały i opróżniony z rzeczy (karty 79-81), natomiast wymieniony uczestnik przebywa na terenie [...] w innym miejscu pod oznaczonym adresem (karty 107, 109 i 139-140).

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma uzasadnienia oraz nie może przekonywać zarzut i argument odwołującego się, że nieskorzystanie z przysługującego mu prawa do złożenia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania nie może rodzić skutku w postaci negatywnych dlań konsekwencji i stanowić podstawę do wymeldowania ze spornego domu, albowiem linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego prezentuje w omawianym zakresie pogląd, iż dobrowolne opuszczenie lokalu następuje także wówczas, gdy osoba zameldowana w lokalu została z niego usunięta, lecz nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających osobie tej powrót, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne.

Jak wynika z lektury akt sprawy - odwołujący się nie wykazał w sposób przewidziany prawem, tj. orzeczeniem właściwego sądu powszechnego, iż został zmuszony do opuszczenia spornego domu. Tak więc, niewystąpienie przez uczestnika do sądu cywilnego z powództwem o przywrócenie posiadania należało słusznie uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego - nie ma uzasadnienia zarzut i argument odwołującego odnoszący się do naruszenia przez organ I instancji art.7 kpa, poprzez uwzględnienie wyłącznie zeznań żony skarżącego. Organ wyjaśnił, że powołanym wyjaśnieniom swojej żony, skarżący nie w toku prowadzonego postępowania w ogóle nie zaprzeczył, a organ I instancji analizował wszystkie przeprowadzone dowody, w tym dokumenty (karta 34), zeznania świadków (karty 62 i 107) i oświadczenia stron (karty 17 i 32), również oświadczenia złożone podczas oględzin lokalu (karta 31).

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, dotychczasowe więzi skarżącego z miejscem stałego zameldowania zostały definitywnie zerwane.

Godzi się zauważyć, że z treści pisma Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].03.2009 r., skierowanego do organu odwoławczego, wynika, że nie zostało wszczęte postępowanie z powództwa strony o przywrócenie naruszonego posiadania (karta 174).

Jednocześnie podkreślić należy słuszne stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, że rejestracja pobytu danej osoby w określonej miejscowości i pod oznaczonym adresem powinna być zgodna ze stanem faktycznym, bowiem w przeciwnym razie - utrzymywanie zameldowania niezgodnego z rzeczywistością stanowiłoby fikcję meldunkową i byłoby sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami.

Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego, organ rozpoznający niniejszą sprawę miał pełne podstawy do uznania, że w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez wymienionego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, a nadto podkreślił, że skoro został przymusowo usunięty z lokalu przy ulicy [...] w [...] w dniu [...] lipca 2008 r., to tym samym uprawnienie do złożenia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania zgodnie z art. 344 kc przysługuje skarżącemu mu do [...] lipca 2009 r. i to skarżący a nie organ decyduje kiedy w ustawowym terminie jego wolą będzie złożenie w/w pozwu. Tym samym absurdalnym jest przyjęcie, iż nie skorzystanie do chwili obecnej z tego uprawnienia w sytuacji kiedy nadal ono przysługuje, świadczy o dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu. W ocenie strony, ma ona prawo skorzystać ze swojego uprawnienia w dowolnym ustawowym terminie, który przecież jeszcze nie upłynął i nie może to powodować negatywnych dla niej skutków prawnych.

Skarżący nadmienił też, że nie wyraża zgody na rozwód, strony nadal formalnie są małżeństwem i posiadają wspólne małoletnie dziecko i wcale nie jest przesądzone, iż zapadnie wyrok rozwiązujący małżeństwo stron. Dlatego też działania skarżącego jak również jego stanowisko w sprawie rozwodowej niezbicie dowodzą, iż jego wolą jest przebywanie w przedmiotowym lokalu i opuszczenie go przez niego nie miało charakteru dobrowolnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.),

Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, przy czym zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270;

z późn. zm., dalej zwaną: p.p.s.a.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia prawa w wyżej wskazany sposób, co w konsekwencji przesądza o niezasadności skargi.

Materialnoprawną przesłankę wymeldowania skarżącego stanowi powołany przez organy art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wynika z niego, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Kluczowym więc zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sprawy było przesądzenie kwestii, czy strona "opuściła miejsce stałego pobytu". By można było dokonać prawidłowej oceny w tym zakresie należy wyjaśnić znaczenie tego pojęcia. Organ odwoławczy słusznie utożsamił taki stan z faktycznym i dobrowolnym opuszczeniem miejsce pobytu stałego. W ocenie Sądu, w sprawie nie chodziło jedynie o dokonanie ustalenia, czy skarżący opuścił fizycznie mieszkanie gdzie jest zameldowany, lecz czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny, a więc czy miała miejsce dobrowolna rezygnacja z faktu, że lokal w którym jest zameldowany, nie będzie już stanowił centrum życiowego strony, a więc centrum jej życiowej działalności. Zdaniem Sądu nie ma przeszkód by posłużyć się tu prawną konstrukcją miejsca zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, w którym wyróżnia się dwa jej elementy: - przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz - wola, zamiar stałego pobytu ( animus). Biorąc bowiem pod uwagę treść przepisu art. 15 ust. 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, element dobrowolności wyprowadzenia się będzie nawiązywał do zamiaru zmiany centrum życiowego (animus), a przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego, będzie związana z zaniechaniem przebywania w nim w sensie fizycznym (corpus).

W przedmiotowej sprawie poza sporem była okoliczność (ustalona przez organy obu instancji), że skarżący fizycznie opuścił lokal w którym był zameldowany na skutek nie swoich działań, lecz działań jego żony, która [...] lipca 2008 r., spakowała jego rzeczy i usunęła je z mieszkania, a później wraz ze swymi rodzicami uniemożliwiała też fizyczny powrót do niego.

W świetle tej niewątpliwej i bezspornej okoliczności, ewentualne uchybienia organu co do ustalenia okoliczności opuszczenia przez skarżącego lokalu, w szczególności odmowa dopuszczenia zeznań z dodatkowych dwóch świadków, funkcjonariuszy Policji co do przebiegu interwencji, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy.

W świetle powyższego, rzeczą organów było dokonanie ustalenia czy przebywanie skarżącego poza spornym mieszkaniem objęte jest jego wolą, czy też nie. Ta właśnie okoliczność miała kapitalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w istocie stanowiła przedmiot sporu. Trzeba bowiem pamiętać, że jak to zasadnie stwierdzono w wyroku NSA - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 18 grudnia 2001 (II SAJKa 613/2000): ,,O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby".

Rzeczą organów było więc w tych warunkach dokonanie oceny, czy fizyczne nieprzebywanie skarżącego w spornym lokalu jest wynikiem jego świadomego wyboru, czy też ma on autentyczną, a nie deklarowaną jedynie wolę zamieszkiwania tam. By zbadać i ocenić rzeczywistą sytuację w tym zakresie, nie wystarczyło rzecz jasna oprzeć się na deklaracjach werbalnych strony, która twierdziła, iż jej zamiarem jest zamieszkiwanie w omawianym lokalu, lecz należało wziąć pod uwagę, czy i jakie starania czyniła strona by deklarowaną przez siebie wolę zrealizować.

Warto przytoczyć tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – O/Z w Szczecinie z 6.02.2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, w którym stwierdził, że:" Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu".

Organ odwoławczy doszedł do słusznego wniosku, że brak jest przesłanek by można było uznać, że skarżący podjął wystarczające kroki w celu pozostania lub powrotu do spornego lokalu. W ocenie organu, skarżący nie podejmował bowiem we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu.

W ocenie Sądu, dojście do takiej konkluzji było uprawnione, choć należy zaznaczyć, że jak wynika z materiału dowodowego, skarżący podejmował kroki celem uzyskania dostępu do spornego mieszkania poprzez dwukrotne wezwanie Policji ([...].07.2008 r., oraz [...].07.2008 r.), celem dostania się do mieszkania po usunięciu przez żonę jego rzeczy (dowód: pismo Policji z [...].07.2008 r. k. 34; zeznania świadków: W. Z. k. 62, M. M. k. 81 verte, M. M. k. 107 akt administracyjnych organu I instancji).

Od drugiej interwencji Policji mającej miejsce [...] lipca 2008 r. do chwili wydania zaskarżonej decyzji, skarżący nie poczynił jednak jakichkolwiek działań celem zamieszkania w spornym lokalu. W konsekwencji, jego realna aktywność w przedmiocie uzyskania dostępu do tego mieszkania zakończyła się [...] lipca 2008 r. To zaniechanie skarżącego nie świadczy o tym, że ma wolę zamieszkiwania w tym lokalu. Gdyby było inaczej, to nie zaniechałby on dalszych działań celem przywrócenia naruszonego posiadania lokalu, albowiem nie jest do pogodzenia - z jednej strony chęć zamieszkiwania w dotychczasowym mieszkaniu, które ma być centrum życiowym, a więc w którym mają się koncentrować wszystkie istotne dla strony zdarzenia, tak natury bytowej, emocjonalnej, w tym uczuciowej, a – z drugiej strony brak jakiejkolwiek inicjatywy w podjęciu realnych działań zmierzających, do zamieszkania w tym mieszkaniu. Strona nie przedstawiła dowodów wykazujących podjęcie takiej inicjatywy, a dowody dotychczas zebrane, nie stoją w zgodzie z deklarowaną przez stronę chęcią zamieszkiwania w dotychczasowym lokalu.

W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono, że nieskorzystanie we właściwym czasie z powództwa posesoryjnego świadczyć może o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez osobę, która została wbrew swej woli pozbawiona możliwości zajmowania dotychczasowego lokalu (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, Lex nr 78937, wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r., II OSK 1244/05, niepubl.; wyroku NSA 21.11.2008 r., sygn. akt II OSK 1426/07, publ. Lex nr 489261, por. też wyroki: NSA z 21.11.2008 r.., sygn. akt II OSK 1426/07, publ. Lex nr 489261; WSA we Wrocławiu z 27.03.2008 r., sygn. akt III SA/Wr 432/07, publ. Lex nr 489489; WSA w Łodzi z 13.02.2008 r., sygn. akt III SA/Łd 679/07, publ. Lex nr 489221; NSA z 8.11.2001 r., sygn. akt V SA 794/01, publ. Lex nr 84481). Jest to oczywiste, albowiem osoba, która rezygnuje z podjęcia środków prawnych zmierzających do odzyskania utraconego posiadania, jak i egzekucji uzyskanych środków prawnych w tym przedmiocie, lecz powołuje się jedynie na wolę zamieszkiwania w utraconym lokalu, w istocie godzi się na przebywanie poza nim, co wypełnia przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 w/w ustawy.

Dla przykładu można przytoczyć tezę wyroku NSA 21.11.2008 r., sygn. akt II OSK 1426/07, publ. Lex nr 489261: "Jeżeli dana osoba - pomimo usunięcia jej z lokalu wbrew jej woli - przez długi okres czasu nie podejmuje kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, świadczyć to może o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Podkreślenia wymaga, iż ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszeń (art. 344 § 2 k.c.)", czy też tezę wyroku NSA - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2001 (SA/Rz 685/2000), : " utrudnianie lub uniemożliwianie pobytu w lokalu nie ma znaczenia prawnego, jeżeli strona w stosownym czasie nie skorzystała ze środków prawnych przeciwdziałających takiemu utrudnianiu." Należy podkreślić, że z tezy tej wynika, iż przesłanki do wymeldowania nie zachodzą w stosunku do strony, nieprzebywającej fizycznie w danym lokalu, jeżeli nie tylko podejmuje ona środki prawne przeciwdziałające zamieszkiwaniu poza tym lokalem, ale co istotne, środki te podejmuje w stosownym czasie.

W świetle powyższego, nie ma racji skarżący, kwestionując stanowisko organów, oparte o wypracowaną już przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, wykładnię przepisu art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Należy podkreślić, że konieczność przedsięwzięcia środków prawnych zmierzających do odzyskania utraconego posiadania, w stosownym czasie, a więc krótko po naruszeniu posiadania, dlatego jest tak istotna, że chodzi o odzyskanie posiadania rzeczy szczególnej, jaką jest lokal, który ma stanowić centrum życiowe, w którym koncentrują się najważniejsze zdarzenia z życia, tak związane z realizacją potrzeb materialnych, w tym bytowych, jak i pozamaterialnych. Ta szczególna cecha rzeczy, jaką jest taki lokal (mieszkanie), odróżnia tę rzecz od każdej innej rzeczy, co do której zwłoka w podjęciu środków zmierzających do odzyskania jej posiadania, może być usprawiedliwiona w braku pilnej konieczności, potrzeby lub woli w odzyskaniu nad nią władztwa. Dotyczyć to może rzeczy, z których korzystanie nie jest niezbędne do codziennej egzystencji, jak np. altana wykorzystywana sezonowo, przystań dla jachtu, rzadko wykorzystywany domek letniskowy, czy też małowartościowy obraz. Zupełnie inny jest jednak charakter konieczności korzystania z centrum życiowego i dlatego właśnie orzecznictwo sądowoadministracyjne zwraca uwagę na konieczność podjęcia obrony prawnej przed naruszonym posiadaniem w stosownym czasie.

Reasumując dotychczasowe wywody, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.)