Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 527/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 § 1, art. 165a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Asesor sądowy Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr SKO.41/2858/P/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Dęblin z dnia 23 maja 2022 r., odmawiające Z. M. (stronie, skarżącemu) wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu podatku oraz kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 11.042,86 zł, wyegzekwowanych na podstawie uchylonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie:

- z dnia 17 lipca 2020 r. (SKO.41/487/P/2019) w przedmiocie odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia [...] (stowarzyszenia) solidarnie z pozostałymi członkami zarządu z tytułu podatku od nieruchomości;

- z dnia 22 lipca 2020 r., (SKO.41/484/P/2019) w przedmiocie odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia solidarnie z pozostałymi członkami zarządu z tytułu opłaty targowej.

Jak wynika z akt sprawy, na podstawie wskazanych decyzji wystawiono tytuły wykonawcze i dokonano zajęć rachunków bankowych skarżącego. Decyzje z dnia 17 lipca 2020r. i 22 lipca 2020 r. zostały następnie uchylone przez sąd administracyjny (wyroki z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 462/20 i I SA/Lu 463/20). W związku z treścią wyroków sądu, strona wystąpiła z wnioskiem o uchylenie zajęć egzekucyjnych oraz o zwrot wyegzekwowanych kwot – łącznie w wysokości 11.042,86 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach, na wniosek wierzyciela – Burmistrza Miasta Dęblin, wyegzekwował w całości należność objętą tytułem wykonawczym z 21 września 2020 r. nr [...] i w dniu 16 lutego 2021 r. zakończył postępowanie egzekucyjne. Wyegzekwowano w nim kwoty: 2.060zł tytułem należności głównej, 1.002,57 zł tytułem odsetek i 183,50 zł tytułem kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 września 2020 r. nr [...], w którym wyegzekwowano kwotę 7.797,79 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych, zostało z kolei umorzone w dniu 21 maja 2021 r. na wniosek wierzyciela, na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

W wykonaniu wytycznych sądowoadministracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 18 marca 2022 r. (SKO.41/2487/P/2021 i SKO.41/2488/P/2021) ponownie orzekło o odpowiedzialności skarżącego solidarnie za zaległości stowarzyszenia z tytułu podatku od nieruchomości oraz opłaty targowej.

Organ odwoławczy zgodził się z Burmistrzem Miasta Dęblin, że nie jest on właściwy do zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego. Tym samym, nie jest też zobowiązany do prowadzenia postępowania w tym przedmiocie. O zwrocie kosztów egzekucyjnym, na podstawie art. 64cd§ 3 pkt 3 u.p.e.a. orzeka – na wniosek lub z urzędu - organ egzekucyjny, czyli w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji nie dopełnił wprawdzie formalności z art. 171 § 2 O.p., jednak pozostaje to bez wpływu na ocenę tej części sprawy – Burmistrz Miasta Dęblin przez fakt zaniechania zawiadomienia strony o konieczności wniesienia odrębnego podania do organu egzekucyjnego, nie stał się przez to organem właściwym do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych.

Organ odwoławczy wskazał na treść art. 70 § 1 pkt 1, art. 72 § 1 pkt 4, art. 72 § 2 pkt 1, art. 77 § 4 O.p. Wyjaśnił, że gdy zobowiązanie podatkowe zostało określone w decyzji organu podatkowego, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to nadpłata zwracana jest podatnikowi z urzędu w terminie wskazanym w art. 77 O.p. Zwrot nadpłaty w tego typu przypadkach jest czynnością materialno-techniczną. Zatem w niniejszej sprawie w zakresie zwrotu nadpłaty (kwota 3.062,57 zł – należność główna i odsetki) może znaleźć zastosowanie art. 77 § 1 pkt 1 bądź art. 77 § 4 O.p. Ustawodawca nie przewidział jednak – zdaniem organu - podstawy prawnej dla zainicjowania postępowania podatkowego, które miałoby zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego, określającego zwrot i wysokość nadpłaty w sytuacji określonej w art. 77 § 1 pkt 1 O.p.

Wobec powyższego odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. była w ocenie organu odwoławczego w pełni zasadna.

Ewentualne zaniechanie zwrotu nadpłaty przez organ (Burmistrza Miasta Dęblin) może świadczyć o bezczynności w dokonaniu czynności wynikającej z przepisów prawa, zaś strona może skorzystać z adekwatnych w tej sytuacji środków przewidzianych w ustawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że postępowanie egzekucyjne – wbrew zarzutom strony – było prowadzone na podstawie ostatecznych decyzji. Nie mogło zatem dojść do naruszenia art. 34 § 1 i 34 § 2 pkt 3 w zw. z art. 18 u.p.e.a., bo przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Bez wpływu na prawidłowość postanowienia pozostaje także fakt zwrotu wyegzekwowanych środków innym członkom zarządu stowarzyszenia.

Z. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 34 § 1 i 34 § 2 pkt 3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 165a O.p. przez odmowę wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego zwrotu kwot wyegzekwowanych na podstawie decyzji nieostatecznych i zaniechanie wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie, zgodnie z wyrokami sądu administracyjnego w sytuacji, gdy w sprawie koniecznym był zwrot odwołującemu się środków wyegzekwowanych w kwocie 11.042,86 zł – jako środków pobranych bez podstawy prawnej oraz wydanie stosownego orzeczenia w tym przedmiocie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że nie było podstaw do wyegzekwowania kwoty 11.042,86 zł. Wobec biernej postawy organu po wydanych wyrokach sądowych, koniecznym było rozpatrzenie wniosku strony. Nadto, upłynął termin 3- miesięczny, o jakim mowa w art. 77 § 1 pkt 1 O.p., który obligował do zwrotu wyegzekwowanych środków i obecnie Burmistrz Miasta Dęblin jest zobowiązany do zwrotu wszelkich kwot wyegzekwowanych decyzjami nieostatecznymi bez zbędnej zwłoki. Skarżący wskazał też, że pozostałe osoby, wobec których uchylono decyzje o odpowiedzialności solidarnej, otrzymały już zwrot bezprawnie zajętych środków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie. Organ poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Zarządzeniem Przewodniczącego sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, choć nie można odmówić racji skarżącemu, że organ przed wydaniem kontrolowanego postanowienia naruszył prawo, doprowadzając do istotnej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Ta okoliczność nie jest jednak przedmiotem rozstrzygnięcia, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na ocenę sprawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.:J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010r., sygn. akt I OSK 73/10) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem sporu w sprawie jest postanowienie organu pierwszej instancji (utrzymane w mocy przez organ odwoławczy) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, zainicjowanego wnioskiem strony z dnia 12 maja 2021 r. We wniosku tym skarżący domagał się uchylenia zajęć egzekucyjnych oraz zwrotu wyegzekwowanych w tych postępowaniach kwot (w tym kwoty głównej, odsetek i kosztów). Wskazał, że wniosek jest uzasadniony faktem wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroków z dnia 9 kwietnia 2021 r. w sprawach sygn. akt I SA/Lu 462/20 i I SA/Lu 463/20, którymi uchylono decyzje dotyczące odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania Stowarzyszenia [...] na podstawie których wydano tytuły wykonawcze i prowadzono postępowanie egzekucyjne.

Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na to pismo, Burmistrz Miasta Dęblin (do którego wniosek skierowano) dokonał wyłącznie czynności w postaci skierowania jako wierzyciel wniosku do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, które wówczas pozostawało jeszcze w toku (jedno z postępowań egzekucyjnych wcześniej ukończono przez wyegzekwowanie całości należności objętej tytułem wykonawczym). Z akt sprawy nie wynika, iżby organ podjął jakiekolwiek inne działania związane z wnioskiem, aż do wydania postanowienia z dnia 23 maja 2022r. o odmowie wszczęcia postępowania. Trzeba przy tym podkreślić, że wydanie tego postanowienia poprzedzone zostało postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 marca 2022 r. w sprawie uznania za uzasadnione ponaglenia skarżącego (ponaglenie z 23 lipca 2021 r.) i wyznaczenia terminu na załatwienie sprawy wywołanej wnioskiem o zwrot wyegzekwowanych kwot. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano wprawdzie na pismo Burmistrza Miasta Dęblin z dnia 27 lipca 2021 r. (którego nie włączono do akt sprawy), w którym organ ten miał odnieść się (negatywnie) do wniosku strony o zwrot wyegzekwowanych kwot. Organ odwoławczy uznał jednak, że pismo nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony i nałożył obowiązek podjęcia stosownych działań, wyznaczając na to dodatkowy termin.

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 165 § 1 O.p., postępowanie podatkowe może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. O tym, czy postępowanie może być wszczęte na żądanie strony, rozstrzygają przepisy materialnego prawa administracyjnego (podatkowego). Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że art. 165 § 1 O.p. jest przepisem procesowym, który nie tworzy samodzielnie uprawnień do żądania wszczęcia postępowania podatkowego. Żądanie wszczęcia postępowania nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania, lecz żądaniem rozstrzygnięcia określonej sprawy z zakresu materialnego prawa podatkowego. Treść tego żądania określa przedmiot postępowania. Postępowanie uruchamia samo żądanie, a jego dalszy byt jest zależny od treści prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2002 r., sygn. akt I SAB/Łd 10/02). Należy zatem przyjąć, że samo doręczenie żądania wywołuje automatyczny skutek w postaci wszczęcia postępowania, a więc podmiotem wszczynającym jest strona. Organ podatkowy, o ile nie wystąpią przesłanki określone w art. 165a Ordynacji podatkowej, nie może ani odmówić wszczęcia postępowania ani zaniechać jego przeprowadzenia po otrzymaniu żądania. W konsekwencji, skoro w sprawach wszczynanych wnioskiem strony nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania (postępowanie wszczyna wniosek), to nie ma tym samym podstaw prawnych do wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia.

W postępowaniu wszczynanym na wniosek strony wyróżnia się dwie fazy: fazę wstępną i fazę zasadniczą. W fazie wstępnej tego postępowania organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego (art. 165a § 1 O.p.).

Podstawą wydanego przez organ w niniejszej sprawie postanowienia był właśnie przepis art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zgodnie z poglądami judykatury, zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyroki: WSA w Warszawie z 22 stycznia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3288/06; WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2008r., sygn. akt I SA/Po 1228/08, WSA w Poznaniu z 11 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Po 1347/08, WSA w Olsztynie z 4 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Ol 551/08).

W niniejszej sprawie organ słusznie wskazał, że we wniosku skarżącego z dnia 12 maja 2021 r. zawarte zostały dwa żądania, związane bezpośrednio z wyeliminowaniem z obrotu prawnego przez sad administracyjny decyzji ostatecznych, będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jedno z nich, dotyczące zwrotu pobranych w tych dwóch postępowaniach kosztów egzekucyjnych, zostało skierowane do niewłaściwego organu. Powinno ono bowiem zostać skierowane do organu egzekucyjnego, którym w obu sprawach był Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach. W tych warunkach Burmistrz Miasta Dęblin, do którego mylnie wniosek ten skierowano, odmówił wszczęcia postępowania nim wywołanego. Pogląd podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które – zauważając fakt niezastosowania przez organ pierwszej instancji dyrektyw wynikających z art. 171 § 2 O.p. - uznało, że brak zawiadomienia strony przez organ, do którego podanie wpłynęło, o możliwości złożenia odrębnego podania (do organu właściwego) w kwestii zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego nie skutkuje wadliwością kontrolowanego postanowienia. Burmistrz Miasta Dęblin nie stał się bowiem przez to zaniechanie organem właściwym w tej sprawie.

Z oceną tą należy się zgodzić.

Przyznać należy rację organom, że właściwym do rozstrzygnięcia wniosku strony o zwrot pobranych w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym i prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego opartego na decyzji ostatecznej, następnie uchylonej przez sąd administracyjny, jest organ egzekucyjny - jako beneficjent tych kosztów (w tym wypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach). Podanie skierowane zostało zatem do organu, który nie mógł o nim rozstrzygnąć. W takich okolicznościach, jak zasadnie wskazano w postanowieniu, postępowanie nie mogło zostać wszczęte, co uzasadniało zastosowanie art. 165a § 1 i 2 O.p.

Nie można jednak nie podkreślić, że Burmistrz Miasta Dęblin naruszył przepisy art. 171 § 1 i 2 O.p. (przez ich niezastosowanie wobec skarżącego), a także pozostawał w istotnej zwłoce w rozpoznaniu sprawy. Z przepisu tego wynika, że przed formalnym rozstrzygnięciem wniosku strony organ pierwszej instancji zobowiązany był podjąć określone czynności informacyjne. Jeżeli bowiem podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ podatkowy, do którego wniesiono podanie, rozpatruje sprawę należącą do jego właściwości. Równocześnie organ podatkowy zawiadamia wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, informując go o treści § 2 (art. 171 § 1 O.p.). Jeżeli organ podatkowy otrzyma podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, podanie uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania, z tym, że nie wywołuje ono skutków w postaci skrócenia terminów określonych w art. 139 § 1 i 3 O.p. (art. 171 § 2 O.p.).

Zgodnie z kolei z art. 64cd § 1 u.p.e.a., jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, w szczególności jeżeli w chwili wyegzekwowania lub uzyskania kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania lub uzyskania do dnia obciążenia rachunku bankowego organu egzekucyjnego przekazywanymi środkami pieniężnymi. Zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z ustawowymi odsetkami dokonuje się na wniosek lub z urzędu niezwłocznie po dniu: 1) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne; 2) wyegzekwowania lub wykonania obowiązku, w tym zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania tego obowiązku w egzekucji z nieruchomości – po dniu, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne; 3) uzyskaniu przez organ egzekucyjny informacji o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego lub postanowienia o nadaniu temu orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Z powyższego wynika, że zwracane w opisanych warunkach koszty egzekucyjne podlegają oprocentowaniu. Jest ono należne każdorazowo od dnia wyegzekwowania, ale § 3 art. 64cd u.p.e.a. wskazuje datę dokonania tego zwrotu przez organ egzekucyjny. Data ta z kolei jest wprost zależna od aktywności organu, do którego w niniejszym postępowaniu mylnie skierowano wniosek (organ ten jest bowiem wierzycielem). Należy mieć na względzie fakt, że na wniosek wierzyciela umorzono wyłącznie postępowanie egzekucyjne toczące się w oparciu o tytuł wykonawczy obejmujący opłatę targową (nr [...]; postanowienie o umorzeniu z dnia 21 maja 2021 r.). Z kolei postępowanie egzekucyjne toczące się w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] zostało zakończone przed datą wydania przez WSA w Lublinie wyroków w sprawach sygn. akt I SA/Lu 462/20 i I SA/Lu 463/20, tj. 16 lutego 2021 r. przez wyegzekwowanie całości należności. W aktach sprawy nie znajduje się dokument, w którym wierzyciel – Burmistrz Miasta Dęblin informowałby organ egzekucyjny o uchyleniu orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (vide: art. 64cd § 3 pkt 3 u.p.e.a.).

Do tego więc czasu organ ten nie miał uzasadnionej podstawy do zwrotu wyegzekwowanej w tym postępowaniu kwoty kosztów z urzędu. Skarżący z kolei, przez niezastosowanie art. 171 § 1 i 2 O.p., nie uzyskał informacji o konieczności złożenia wniosku do organu właściwego, z możliwymi konsekwencjami z art. 171 § 2 O.p., tj. z uznaniem, że wniosek ten - także i do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Puławach – wpłynął w dniu 12 maja 2021 r.

Stanowi to oczywiste naruszenie art. 171 § 1 i 2 O.p., a przez to także art. 124 O.p. Skarżący co prawda w dniu 23 lipca 2021 r. złożył ponaglenie, ale Burmistrz Miasta Dęblin nadał mu stosowny bieg dopiero po upływie 8 miesięcy.

Stwierdzona wadliwość w działaniu organu pierwszej instancji przed wydaniem tego postanowienia, jakkolwiek istotna z punktu widzenia szeroko pojętych uprawnień skarżącego, pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych. W tym względzie podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, okoliczności te mają bowiem znaczenie wyłącznie z punktu widzenia oceny zwłoki organu w rozpoznaniu sprawy (w tym okoliczności rażącego naruszenia w tym zakresie prawa). Brak jego działania, zgodnie z przepisami prawa, przez okres ponad roczny bez wątpliwości wywarł skutki w sferze uprawnień skarżącego.

Z kolei, w zakresie zawartego w tym samym podaniu wniosku o zwrot pobranego nienależnie podatku i opłaty targowej wraz z odsetkami mają zastosowanie przepisy dotyczące zwrotu nadpłaty. Skarżącemu przysługuje wniosek w tym przedmiocie (art. 79 § 2 O.p., art. 80 § 3 O.p.), co nie wyklucza oczywiście prowadzenia przez organ postępowania w tym zakresie. Wniosek o zwrot nadpłaty strona może skutecznie złożyć do upływu terminu przedawnienia, a prawo zwrotu nadpłaty wygasa po upływie pięciu lat liczonych od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty.

W niniejszej sprawie organ – stosując art. 165a § 1 O.p. - wskazał, że zwrot tych należności ma charakter czynności materialno-technicznej, a zatem nie wymaga wydania przez organ aktu władczego (decyzji). Z poglądem tym należy się zgodzić, o ile jednak organ nie kwestionuje wniosku o zwrot, ani co do zasady, ani też wysokości (a to nie wynika z uzasadnienia postanowienia). W takich warunkach organ jest jednak zobowiązany do niezwłocznego dokonania zwrotu należności, z uwzględnieniem art. 77 § 1 pkt 1 O.p. lub art. 77 § 4 O.p.

W niniejszej sprawie w okresie 30 dni od dnia uchylenia decyzji w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Stowarzyszenia niespornie nie wydano decyzji administracyjnych (decyzje te wydano 18 marca 2022 r.). W tych okolicznościach Burmistrz Miasta Dęblin winien dokonać zwrotu nadpłaty bez zbędnej zwłoki (art. 77 § 4 O.p.). Już zatem w dniu złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 12 maja 2021 r. czynność ta (zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem) powinna zostać przez organ dokonana, bowiem miesięczny termin na wydanie ponownych decyzji upłynął w dniu 9 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zatem i w tym przypadku uznało ponaglenie z dnia 23 lipca 2021 r. za uzasadnione. Wbrew stanowisku Burmistrza Miasta Dęblin, ponaglenie to nie dotyczyło jednak wyłącznie rozstrzygnięcia formalnego w zakresie odmowy wszczęcia postępowania wywołanego wnioskiem strony z uzasadnieniem jak powyżej, ale dokonania czynności zwrotu należnej od organu kwoty należności głównej wraz z odsetkami. Jeśli zatem wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze termin na dokonanie tej czynności nie został dotrzymany, skarżącemu przysługuje skarga na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.