Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 504/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust 1, art. 2 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie Anna Robotowska (spr.) NSA Tadeusz Cysek Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 684/11 w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności ONW za rok 2004 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T.M. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., I SA/Sz 684/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2004, oddalił skargę.

T. M. dnia [...] czerwca 2004 r. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych za 2004 rok. We wniosku zadeklarowano sześćdziesiąt sześć działek rolnych o łącznej powierzchni 31,49 ha znajdujących się na sześćdziesięciu sześciu działkach ewidencyjnych. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w dniu [...] października 2004 r., przeprowadzono u producenta kontrolę metodą inspekcji terenowej, której wyniki zostały zawarte w raporcie z kontroli, która odbyła się bez udziału skarżącego.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych na działkach rolnych: A, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O P, R, S, T, U, W, X, Y, Z, AA, AB, AC, AD, AH, AG, Al, AJ, AK, AL, AM, AN, AO, AP, AR, AS, AT, AU, AW, AX, AY, AZ, BA, BB, BC, BD, BE, BF, BG, BH, BI, BJ, BK, BL, BM, BN, BO, BP, BR, BU stwierdzono, iż cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Ponadto stwierdzono, że: dla działki rolnej E - zadeklarowany gatunek rośliny uprawianej na działce rolnej (łąki, pastwiska) jest niezgodny ze stwierdzonym w trakcie kontroli na miejscu (ugór); dla działek rolnych D i BT - działka rolna nie istnieje; zaś dla działki rolnej BS, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (0,18 ha) jest większa niż stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu (0,00 ha), a powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż minimalna powierzchnia działki rolnej uprawniona do płatności (0,10 ha).

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., nr [...], z dnia [...] kwietnia 2005 r. w związku z zawyżeniem deklarowanej powierzchni działek rolnych organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą przyznania płatności ONW.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. M..

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., po uprzednim skierowaniu wniosku producenta do ponownej kontroli, decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Sz 565/05, uchylił zaskarżony akt i rozstrzygnięcie go poprzedzające z powodu naruszenia przez organy prowadzące postępowanie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasadę dwuinstancyjności, jak również naruszenia przez organu II instancji art. 107 § 3 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], odmówił przyznania płatności ONW.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. M..

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zakwestionowaną przez stronę decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 24 września 2009 r., I SA/Sz 409/09, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji z powodu niezastosowania się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Sz 565/05.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]odmówił przyznania płatności ONW.

W toku postępowania organ I instancji wezwał T. M. do złożenia wyjaśnień, dokumentów i innych dotychczas nieprzedkładanych dowodów oraz ewentualnego wskazania świadków celem potwierdzenia użytkowania w 2004 r. gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2004. W odpowiedzi skarżący przedłożył kopię decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. zezwalającej na wycięcie ok. 770 drzew i krzewów ze wskazanym terminem do 31 grudnia 2005 r. na działkach w obrębie M. i Z. oraz oświadczenie J. M. o tym, że ten pożyczał skarżącemu w latach 1993-2005 sprzęt rolniczy celem prowadzenia upraw rolnych oraz usuwania drzew (w wieku do 5 lat). Jednocześnie wójt gminy udostępnił organowi dokumentację związaną z wydanymi zezwoleniami na wycięcie drzew. Organ ustalił na ich podstawie, że skarżący wniosek o wycinkę drzew złożył dnia 7 lipca 2004 r., a protokół z oględzin drzew i krzewów rosnących jeszcze na działkach producenta został sporządzony 18 sierpnia 2004 r. Ponadto, skarżący wnioskował o nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy protokołów z kontroli z dnia 4 października 2004 r. i z dnia 23 maja 2005 r., ponieważ – jego zdaniem – zostały one przeprowadzone nierzetelnie i z naruszeniem prawa.

W dalszej części postępowania organ I instancji przeprowadził w dniach 10 marca i 19 listopada 2010 r. rozprawy administracyjne, podczas których odebrał wyjaśnienia strony, przesłuchał świadków (sołtysów wsi, kierownika K. Biura Powiatowego ARiMR, inspektorów terenowych ARiMR) na okoliczność prowadzenia działalności rolniczej przez T. M. i utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Ponadto, organ zasięgnął opinii biegłego w zakresie rolnictwa i ogrodnictwa oraz zwrócił się do lekarza weterynarii o informację na okoliczność posiadania przez skarżącego i jego rodzinę zwierząt, które miały być wypasane na wskazanych przez niego działkach.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że poczynione w toku postępowania ustalenia pozwalają uznać, że wnioskodawca nie spełnił warunku wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), co stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności ONW.

Od powyższej decyzji T. M. wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w sposób niepodważalny ustalono, że na działkach ewidencyjnych [...] do [...] stwierdzono odłóg ze znaczną ekspansją drzew, co wskazuje na niedokonywanie zabiegów agrotechnicznych przez okres kilku lat i tym samym niespełnienie kryteriów określonych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zgodnie z którym płatność ONW jest przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Skutkowało to wykluczeniem obszaru nieutrzymywanego w dobrej kulturze rolnej w roku 2004 z płatności ONW.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, że kontrola była przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że producent poza lakonicznym powołaniem się na nierespektowanie wyroków WSA nie podważył wyników zawartych w protokole czynności kontrolnych.

Organ II instancji potwierdził również słuszność stanowiska organu I instancji co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności opinia biegłego, przesłuchania strony oraz jego pełnomocnika i świadków, potwierdza ustalenia dokonane przez inspektorów w trakcie przeprowadzonych przez nich kontroli. W tym zakresie organ podkreślił, że znaczące dla potwierdzenia braku spełnienia wymogów pozwalających na przyznanie płatności ONW jest analiza dokumentów potwierdzających wystąpienie skarżącego o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew wnioskiem z dnia [...] lipca 2004 r. złożonym w Urzędzie Gminy w M., a zatem po złożeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 r.

Organ zaznaczył też, że w przypadku prawidłowo prowadzonych zabiegów agrotechnicznych, a w przypadku łąk – pratotechnicznych, niepożądana na tych gruntach roślinność (a taką są zadrzewienia) nie powinna się pojawiać. Prowadzi to do uzasadnionego twierdzenia, że grunt ten nie był objęty wymaganymi zabiegami celem prowadzenia na nim działalności rolniczej zgodnej z zasadami dobrej praktyki rolniczej.

Organ II instancji podniósł również, że – wbrew twierdzeniom strony – brak jest jakichkolwiek informacji o posiadaniu zwierząt przez wnioskodawcę i jego ojca. W tym zakresie organ zwrócił uwagę, że w prowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), ewidencji producentów brak jest jakichkolwiek informacji o posiadanych przez producenta zwierzętach. Potwierdzają to informacje uzyskane od Powiatowego Lekarza Weterynarii w K..

Jednocześnie organ II instancji wskazał, że powołany w sprawie biegły posiadał wymagane wiadomości specjalne, jak również odpowiedni staż pracy w zawodzie, co zostało przez niego udokumentowane. Zdaniem organu, potwierdzeniem spełnienia wymogu posiadania wiadomości specjalnych z zakresu rolnictwa jest fakt, iż powołany biegły jest również biegłym Sądu Okręgowego w S. w tym samym zakresie.

Od powyższego wyroku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł T. M..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 4 listopada 2011 r., I SA/Sz 684/11, oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do ustalenia kwalifikowalności gruntów rolnych do przyznania płatności ONW w oparciu o obowiązujące przepisy prawa krajowego i unijnego.

Sąd I instancji w pierwszej kolejności zaznaczył, że ustalenia poczynione przez organ w wyniku kontroli na miejscu w dniu 4 października 2004 r. oraz kontroli sprawdzającej w dniu 23 maja 2005 r., zweryfikowane następnie pozostałymi przeprowadzonymi w toku postępowania dowodami, uzasadniały pozbawienie skarżącego pomocy obszarowej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sposób odpowiadający wymogom płynącym z przepisów postępowania administracyjnego oraz doświadczenia życiowego organy stwierdziły, że różnica procentowa w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku (31,49 ha) i stwierdzonych w czasie postępowania administracyjnego (0,97 ha) wyniosła 3146,39%, co w konsekwencji stanowiło – zdaniem Sądu I instancji – uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej płatności skarżącemu. Jak zwrócił bowiem uwagę Sąd, w trakcie kontroli wykonanych w 2004 i 2005 r. stwierdzono, że grunty skarżącego w znacznym stopniu porastały drzewami wieloletnimi oraz krzakami, co zasadnie pozwoliło przyjąć, że nie były one zachowane w dobrej kulturze rolnej. Nie spełniały więc przesłanek udzielenia pomocy obszarowej.

W tym zakresie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że nie można podzielić poglądu skarżącego, iż zadrzewienia i zakrzewienia na jego gruncie – jako niepodlegające wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody – nie powinny powodować ich wyłączenia z płatności obszarowych, stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Jak wynika bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, drzew i zakrzaczeń na działkach skarżącego wobec decyzji właściwych organów o wyrażeniu zgody na dokonanie ich wycinki nie zakwalifikowano jako podlegających ochronie w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy o ochronie przyrody. Potwierdza to, zdaniem Sądu I instancji, okoliczność, że T. M. wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew dnia 7 lipca 2004 r., a zatem po złożeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2004. Ustalenia te potwierdzają również w ocenie Sądu obrazy ortofotomap.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że organy prowadzące postępowanie prawidłowo uznały, że na gruntach skarżącego nie prowadzono wypasu zwierząt. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wykazał w żaden sposób, że w spornym okresie posiadał jakiekolwiek zwierzęta. Stanowisko organów zaś – zdaniem Sądu – potwierdzają dane z w ewidencji producentów prowadzonej w oparciu o ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), jak również dane uzyskane od Powiatowego Lekarza Weterynarii w K..

W zakresie prawidłowości postępowania dowodowego prowadzonego w sprawie przez organy administracji Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że było ono prawidłowe. W szczególności Sąd zwrócił uwagę, że powołany przez organ biegły niewątpliwie był osobą uprawnioną do sporządzenia opinii w niniejszej sprawie, ponieważ wpisany jest na listę biegłych Sądu Okręgowego w S. w zakresie rolnictwa i ogrodnictwa, a dopuszczenie dowodu z jego opinii – zasadne. Jednocześnie Sąd I instancji uznał za prawidłowe potraktowanie przez organy jako dowodu z dokumentu urzędowego raportów z kontroli na miejscu, przeprowadzonych w dniu 4 października 2004 r. i 23 maja 2005 r.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji, dokonując szczegółowej wykładni przepisów prawa krajowego i unijnego dotyczących kontroli gospodarstw rolnych beneficjentów, stwierdził, że kontrola wykonana metodą inspekcji terenowej w dniu 4 października 2004 r. została przeprowadzona poprawnie. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że fakt, iż gospodarstwo skarżącego nie został uprzednio ujęte w planie kontroli sporządzonym w ARiMR, nie ma znaczenia dla możliwości uznania jej wyników za podstawę odmowy udzielenia pomocy obszarowej. Zgodnie bowiem z powołanymi przez Sąd przepisami rozporządzenia nr 2419/2001 i ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej plan kontroli wskazuje jedynie na konieczność przeprowadzenia odpowiedniej ilości kontroli na zasadzie wyboru losowego lub wyboru w zależności od analizy ryzyka, a nie wskazują imiennie na konieczność przeprowadzenia kontroli konkretnego producenta rolnego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł T.M., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów sądowych, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz znaczny nakład pracy pełnomocnika oraz kwoty 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych przez art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Na podstawie przewidzianej przez art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287 ze zm.) poprzez jej zastosowanie;

b) ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.) poprzez jej zastosowanie;

c) § 1 pkt 4 i § 4 ust. 1 lit. a/ i c/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.);

d) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.);

e) art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 306 ze zm.) poprzez jego zastosowanie.

Na podstawie przewidzianej przez art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 15, 71, 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 6 ust. 1, 3-5, 7, 8 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40), art. 5 rozporządzenia 1782/2003 w zw. z § 4 ust. 1 lit. a/ i c/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). przejawiające się w tym, że Sąd I instancji – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – dokonał niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej, która nie zastosowała środka określonego w ustawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł szereg argumentów na poparcie postawionych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej i brak naruszeń przepisów prawa, które brane są pod rozwagę z urzędu, sprawa podlega rozpoznaniu w zakresie wyznaczonym zarzutami przytoczonymi w skardze kasacyjnej. Zarzuty te nie są zasadne.

Zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania zmierzają do wykazania, iż sprawa została wadliwie rozpoznana, ponieważ Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, mimo że organy administracji wydały decyzję w tej sprawie z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, gdyż wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, na skutek czego wadliwie ustaliły stan faktyczny, a w szczególności przyjęły wadliwe ustalenia co do tego, że działki skarżącego na dzień 30 czerwca 2003 r. i w 2004 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, a które to ustalenie stanowiło podstawę odmowy przyznania płatności.

Wbrew twierdzeniom skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, ocena dowodów, a także wyprowadzone z tych dowodów wnioski stanowiły wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję, dokonując pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem ocen i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wydanych w tej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się do zarzutów podnoszonych w skardze, przedstawił obszerną analizę materiału dowodowego, z której wynika, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie oceny dowodów, która nie jest dowolna i odpowiada wymaganiom określonym w art. 80 k.p.a.

W skardze kasacyjnej skarżący kwestionuje tę ocenę, jednakże argumentów skarżącego nie można podzielić.

Po pierwsze, skarżący przypisuje nieprawidłowe znaczenie dowodowi w postaci pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. i wiąże to z naruszeniem ustawy z dnia 20 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej. Dowód ten nie ma żadnego związku z tą ustawą, albowiem zwrócenie się do lekarza weterynarii miało na celu wyłącznie ustalenie czy placówka ta ma informacje dotyczące posiadania przez skarżącego zwierząt hodowlanych w istotnym dla sprawy okresie. Zwrócenie się przez organ o udzielenie takich informacji i przekazanie odpowiedzi w żadnym razie nie oznacza stosowania przepisów ustawy o inspekcji weterynaryjnej, a wobec tego nie można mówić o naruszeniu tej ustawy poprzez jej stosowanie.

Po drugie, nie ma wystarczających podstaw, aby podzielić pogląd skarżącego, że opinia biegłego powinna być odrzucona z tego powodu, że biegły nie dokonał własnych ustaleń i oparł się na materiale zgromadzonym w sprawie oraz z tego powodu, że biegły nie posiada odpowiednich kwalifikacji. Co do zasady biegły nie dokonuje ustaleń faktycznych, ale wydaje opinie w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych. Taką kwestią było dokonanie przez biegłego oceny, czy na podstawie zgromadzonego już materiału dowodowego grunty rolne skarżącego były utrzymywane w odpowiedniej kulturze rolnej, wymaganej przepisami. Opinia biegłego w tym zakresie stanowiła tylko jeden z dowodów w sprawie i poddana została ocenie z uwzględnieniem innych dowodów, w tym także zeznań świadków. Co do zarzutu braku kwalifikacji biegłego Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że biegły ten posiada wiadomości specjalne, skoro jest biegłym sądowym w zakresie rolnictwa.

Po trzecie, protokoły kontroli, z których wynika stan gruntów rolnych skarżącego, a w szczególności protokół kontroli z dnia 4 października 2004 r., który skarżący kwestionuje, nie są jedynym dowodem w sprawie. Niezależnie od zarzutów skarżącego, kontrole te zostały przeprowadzone i ustalenia zawarte w protokołach z tych kontroli nie mogą być pominięte. W poprzednich wyrokach wydanych w tej sprawie zwrócono jedynie uwagę, że w związku z zarzutami skarżącego konieczne jest przeprowadzenie także innych dowodów na okoliczność w jakim stanie były grunty rolne skarżącego w okresie mającym znaczenie dla przyznania wnioskowanych płatności. Bez znaczenia jest więc to, czy kontrole te były objęte planem kontroli oraz to, czy w związku z ich przeprowadzeniem miały miejsce uchybienia proceduralne.

Nie można więc podzielić zarzutów skarżącego, że z tego powodu zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Istotne znaczenie ma bowiem to, czy informacje zawarte w tych protokołach zostały potwierdzone innymi dowodami.

Po czwarte, skarżący eksponuje to, że na gruncie rolnym będącym pastwiskiem mogą rosnąć drzewa i nie oznacza to, że grunt rolny nie był utrzymywany w odpowiedniej kulturze rolnej. Podnosząc ten argument, skarżący pomija jednak to, że na jego gruntach rosły drzewa i krzewy, a także jaki był stan zalesienia i zakrzewienia gruntów, choć sam składa dowody na to, ile drzew i to wieloletnich wycięto. To, że na tym gruncie okazjonalnie pasły się zwierzęta, nie oznacza, że tym samym grunt ten był utrzymywany w dobrej kulturze rolnej. Ocena w tym zakresie dokonana przez organ administracji publicznej na podstawie całego materiału dowodowego, którą podzielił Sąd pierwszej instancji, nie nasuwa zastrzeżeń. To, że część drzew wymagała zezwolenia na ich wycięcie, nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia tej oceny. Z tych względów nie został uznany za zasadny zarzut naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Po piąte, nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, ponieważ Sąd pierwszej instancji w obszernym uzasadnieniu wyroku wnikliwie ocenił, że w sprawie został zgromadzony pełny materiał dowodowy, zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, organ dokonał oceny całego materiału dowodowego i na podstawie tej oceny przyjął ustalenia faktyczne, które stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia.

Stanowisko skarżącego sprowadza się zaś do przedstawienia własnej odmiennej oceny dowodów i formułowania na tej podstawie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.