Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 874/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 ()
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej
Powołane przepisy: article: ART. 246 PAR. 1 PKT 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej (poz. [...]) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. odmówił J. S. w niniejszej sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego od tego orzeczenia (postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 2/15).

Skarżący uiścił należny wpis od skargi, a po oddaleniu skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r., złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie. Odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie w dniu 6 lipca 2015 r. Skarżący nie uiścił jednak, pomimo wezwań, należnej opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku, a Sąd odmówił jej umorzenia.

W tej sytuacji J. S. złożył w niniejszej sprawie kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, wskazując, że wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz czwórką wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po 1.088,62 zł, zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 643 zł oraz dochód syna z gospodarstwa rolnego, wyliczony na podstawie tzw. hektarów przeliczeniowych dla celów podatku rolnego, w wysokości 1.071,29 zł. Podał, że tak ustalony, łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 3.891,53 zł miesięcznie.

Wskazał, że posiada wraz z żoną mieszkanie o powierzchni 50 m² użytkowane w domu syna w ramach umowy dożywocia, nadto nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Natomiast syn oprócz domu posiada nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, telefon – około 80 zł miesięcznie, wywóz śmieci – 160 zł miesięcznie oraz dojazdy dzieci do szkoły w kwocie około 70 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni.

Do stałych wydatków skarżący zaliczył też koszty leków dla siebie i żony, w tym tlenu (kłopoty z oddychaniem), insuliny (cukrzyca) oraz pieluch, w wysokości około 600 zł miesięcznie. Do innych koniecznych kosztów utrzymania zaliczył koszty ubezpieczenia budynków w wysokości 470 zł rocznie, zakup węgla – 850 zł rocznie, wywóz nieczystości – około 600 zł rocznie, podatki od nieruchomości – 594 zł rocznie, szczepienie psów – 100 zł rocznie, przegląd kominiarski – 150 zł rocznie.

Wskazał, że obecnie zaległości z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości wynoszą 746,50 zł oraz odsetki.

Podniósł również, że syn jest chory - stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy. Jednocześnie podał, że kolejna wizyta u kardiologa w ramach NFZ została wyznaczona za 6 miesięcy, a koszt jednej prywatnej wizyty u lekarza wynosi 150 zł, również leki, jakie musi przyjmować nie są refundowane.

Do wniosku dołączył kserokopie dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego rodziny, kserokopie dokumentów potwierdzających wydatki na opłaty oraz kserokopie dokumentacji medycznej, w tym m.in. paragonu fiskalnego za konsultację u kardiologa na kwotę 150 zł z dnia [...] stycznia 2016 r., zwolnienia lekarskiego syna z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] lutego 2016 r., oraz z [...] marca 2016 r., karty informacyjnej pobytu syna na oddziale chorób wewnętrznych, wyciągu z konta bankowego synowej za grudzień 2015 r., odcinków emerytury swojej i żony, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia [...] lutego 2015 r. oraz decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o pobieranych zasiłkach na dzieci.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.

Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia (częściowego zwolnienia) od kosztów sądowych.

Prawo pomocy winno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku.

Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.891,53 zł miesięcznie, gospodarstwo rolne, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej.

Należy więc uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i jego doręczenie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Trzeba również podkreślić, że ewentualne zwolnienie od kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego (Sądu) wywołuje określone skutki prawne od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy i nie działa wstecz. Brak jest więc obecnie możliwości skutecznego domagania się przez stronę zwolnienia - w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy - z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku z dnia 11 maja 2015 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. i jego doręczenie.

W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.