Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 282/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 b  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz - Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: Kolegium, organ nadzoru) po rozpatrzeniu zażalenia p. B.B. (dalej: zobowiązany, strona, skarżący) na postanowienie Zastępcy Naczelnika Wydziału Budżetu i Analiz, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...] w sprawie stanowiska organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów zobowiązanego wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], którym odmówiono uwzględnienia zarzutów zobowiązanego wniesionych pismami z dnia [...] w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 32, art. 33 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano na wstępie, że postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny Gminy Miasta C. odmówił uwzględnienia zarzutów zobowiązanego wniesionych w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ egzekucyjny w oparciu o wyjaśnienia wierzyciela zawarte w piśmie Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. z dnia [...] stwierdził, iż podnoszona przez zobowiązanego wynikająca z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przesłanka nie wystąpiła.

Dalej wskazano, że w zażaleniu wniesionym pismem z dnia [...] zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego, podnosząc, że zaparkowany pojazd każdorazowo znajdował się w miejscu, które nie spełniało kryteriów wyznaczonego miejsca parkowania, a mianowicie nie było oznaczone równocześnie znakami pionowymi i poziomymi, jakich wymaga Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 23 września 2013 r.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Kolegium postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W omawianej sprawie wierzyciel reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. wystawił w dniu [...] na zobowiązanego pięć administracyjnych tytułów wykonawczych dotyczących egzekucji należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie bez karty postojowej pojazdu marki Alfa Romeo o nr rej. [...] w płatnej strefie parkowania:

nr: [...] - w dniu [...] w Al. [...],

nr: [...] - w dniu [...] na ul. [...],

nr: [...] - w dniu [...] w Al. [...],

nr: [...] - w dniu [...] w Al. [...],

nr: [...] - w dniu [...] w Al. [...].

Kolegium na podstawie dokumentacji fotograficznej ustaliło, że:

- pojazd zobowiązanego został zaparkowany w dniu [...] w obszarze strefy płatnego parkowania w miejscu postojowym w Al. [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym, które zgodnie z 5.2.4 załącznika nr 2 dot. szczegółowych warunków technicznych dla znaków drogowych poziomych i warunków ich umieszczania na drogach, nie wymagają umieszczania linii wyznaczające stanowiska postojowe (znak P-18 "stanowisko postojowe"),

- pojazd zobowiązanego został zaparkowany w dniu [...] w obszarze strefy płatnego parkowania w miejscu postojowym na ul. [...] na stanowisku postojowym oddzielonym od jezdni krawężnikiem; na obszarze tym miejsca postojowe oznakowane są znakami pionowymi D-18 - parking i naklejka "płatny".

- pojazd zobowiązanego został zaparkowany w dniu [...] w Al. [...], w miejscu, które zbudowane jest z kostki betonowej i wyraźnie różni się od nawierzchni jezdni asfaltowej, a od powierzchni chodnika oddzielone jest krawężnikiem, a zatem spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego.

- pojazd zobowiązanego został zaparkowany w dniu [...] w miejscu postojowym w Al. [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym.

- pojazd zobowiązanego został zaparkowany w dniu [...] w miejscu postojowym w Al. [...] zbudowanym z kostki betonowej; miejsce to wyraźnie różni się od nawierzchni jezdni asfaltowej, a od powierzchni chodnika oddzielone jest krawężnikiem, zatem spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego.

Kolegium wyraziło pogląd, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie istnieje na całym - wydzielonym zgodnie z art. 13 b ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm., dalej: u.d.p.) - obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, tj. na wszystkich drogach publicznych znajdujących się na tym obszarze. Tak więc za miejsce postojowe należy uważać każde miejsce, które może być lub faktycznie wykorzystywane jest przez użytkowników jako miejsce parkowania pojazdów samochodowych. Natomiast pojęcie "wyznaczone miejsce" należy traktować jako kwestię techniczną i rozumieć jako miejsce wyznaczone do parkowania na drodze publicznej (art. 13 b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 w związku z art. 1 u.d.p.).

W skardze na to postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany powtórzył argumentację przedstawioną w zarzutach i zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/GI 343/17 uchylił zaskarżone postanowienie i zakwestionował twierdzenie organu nadzoru, co do obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie na całym wydzielonym obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, tj. na każdej drodze publicznej w tej strefie. W tej mierze WSA w Gliwicach podzielił stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2356/15 oraz w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1228/16 oraz w wyroku WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/GI 324/17 i na tych orzeczeniach oparł następujące spostrzeżenia.

Punktem wyjścia Sąd uczynił użyte w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm., dalej również: u.d.p) określenie "wyznaczone miejsce", z którym koresponduje treść art. 13b ust. 6 pkt 1 tej ustawy, mówiąca o wyznaczaniu w strefie płatnego parkowania miejsc przeznaczonych na postój pojazdów. Stwierdził, że użyte w art. 13b ust. 1 wyrażenie "wyznaczone miejsce" oznacza zatem wyznaczone za pomocą linii lub znaków odpowiednie stanowisko przeznaczone na postój pojazdów samochodowych. Odczytując treść przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p. nie można więc pomijać analizowanego zwrotu. Stanowiłoby to bowiem dokonywanie wykładni tekstu prawnego wbrew zakazowi per non est. Wprowadzając omawiane sformułowanie do przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p. ustawodawca postanowił, że opłata za postój w strefie płatnego parkowania może być pobierana tylko wówczas, gdy postój pojazdu samochodowego realizowany jest w miejscu wyznaczonym do parkowania. Tym samym wyłączona jest możliwość pobierania opłaty za postój w innym niż wyznaczone miejsce. Nie jest więc dopuszczalne uznanie za wyznaczone miejsce, terenu całej strefy płatnego parkowania. W ocenie Sądu, w realiach omawianej sprawy, obowiązkiem Kolegium było poddanie analizie regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002 r., poz. 1393) oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2003 r., poz. 2181 ze zm.) w brzmieniu od dnia 14 lutego 2014 r. nadanym powołanym już wyżej rozporządzeniem z dnia 23 września 2013 r. WSA w Gliwicach podniósł, że wprawdzie rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002r. oraz z dnia 3 lipca 2003 r. i zmieniające je rozporządzenie z dnia 23 września 2013 r. - zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2007 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), czyli nie są aktami wykonawczymi do ustawy o drogach publicznych, ale niewątpliwie przepisy ustawy o drogach publicznych i ustawy Prawo o ruchu drogowym należą do tej części systemu prawa, która jest związana z materią organizacji ruchu drogowego. Należy je zatem uwzględnić przy interpretacji art. 13, 13 b i 13 f u.d.p.

Sąd wskazał, że zgodnie z § 58 ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r. znak D-44 "strefa parkowania" oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu jest pobierana opłata. Według § 52 ust. 1 tego rozporządzenia znak D-18 "parking" oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów (zespołów pojazdów), z wyjątkiem przyczep kempingowych (...). Ponadto zgodnie z treścią § 90 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia, znak P-18 "stanowisko postojowe" wyznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów (ust. 2), a znak P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy" wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów wzdłuż krawędzi jezdni lub oddziela od niej zatokę postojową (ust. 3). W dalszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na aktualne regulacje rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., które w § 1 stanowi, że szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach dla znaków drogowych pionowych - określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, a dla znaków drogowych poziomych - określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. W załączniku nr 1 w pkt 5.2.50. prawodawca wskazał, że znak D-44 "strefa płatnego parkowania" stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Ponadto prawodawca zawarł tam regulację, że w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. Wskazana treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. obowiązuje od dnia 14 lutego 2014 r. i została wprowadzona na mocy § 1 pkt 1 lit. a. rozporządzenia z dnia 23 września 2013 r.

W ocenie Sądu Kolegium miało obowiązek jednoznacznie wypowiedzieć się, czy - mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniu spornego parkowania pojazdu - w strefie płatnego parkowania, miejsca dla postoju można było wyznaczać tylko znakami pionowymi (w tym znakiem D-18), czy też konieczne było jednoczesne oznakowanie go znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 (t.j. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy").

Co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że Kolegium będzie związane dokonaną wykładnią art. 13 b ust. 1 u.d.p. co do tego, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie istnieje tylko w wyznaczonych miejscach w tej strefie, a następnie dokona analizy zasadności zarzutu zobowiązanego mając na uwadze zacytowane wyżej regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach - w brzmieniu od dnia 14 lutego 2014 r., nadanym rozporządzeniem z dnia 23 września 2013 r. Niezależnie od powyższego Kolegium winno wyjaśnić pojęcie "stanowiska konstrukcyjnego", a następnie po odwołaniu się do dokumentacji fotograficznej wykazać, że pojazd zobowiązanego zaparkowany był na stanowisku postojowym w strefie płatnego parkowania.

Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium na wstępie zacytowało art. 17 § 1, art. 33 § 1 pkt 1 -10, art. 34 § 1 i art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a.

Dalej wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny w związku z istniejącymi różnicami w interpretacji i stosowaniu art.13b ust. 1 u.d.p., podjął w dniu 9 października 2017 r. w składzie siedmiu sędziów uchwałę (sygn. akt II GPS 2/17), w której stwierdzono, że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. Tym samym NSA przychylił się do stanowiska przyjętego przez NSA w wyroku z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2356/15 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/GI 342/17. W powyższej uchwale NSA zauważył, że do powstania wątpliwości w zakresie interpretacji i stosowania art. 13b ust. 1 u.d.p. przyczynia się w dużym stopniu brak dostatecznie jasnego stanowiska co do określenia "wyznaczenie miejsc postoju w strefie płatnego parkowania", które w niniejszej sprawie ma również kluczowe znaczenie. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne.

Kolegium będąc związane dokonaną przez Sąd wykładnią art. 13b ust. 1 u.d.p. odnośnie tego, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie istnieje tylko w wyznaczonych miejscach w tej strefie, a tym samym nie istnieje na całym wydzielonym obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, mając na uwadze przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach - w brzmieniu od dnia 14 lutego 2014 r., nadanym rozporządzeniem z dnia 23 września 2013 r. uznało za zasadne przyjąć, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: jednocześnie znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18.

Dalej Kolegium podkreśliło, że NSA dokonując w omawianej uchwale wykładni przepisów zauważył, że dokonując interpretacji przepisów zawartych w wymienionych wyżej rozporządzeniach nie można poprzestać na literalnym brzmieniu ww. przepisów, lecz należy uwzględnić również funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1), natomiast znaki poziome dróg służą zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak, to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Powyższe, zdaniem Sądu, uzasadniałoby (wyrażone w końcowym fragmencie uchwały) stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13 b ust. 1 u.d.p.

Wobec powyższego Kolegium zauważyło, że NSA w omawianej uchwale przyjął, że miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi i znakami poziomymi. Zdaniem Kolegium użycie przez Sąd sformułowania "co do zasady", odwołanie się do różnych funkcji przypisanych tym ww. dwóm rodzajom znaków informacyjnych oraz stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p. wskazuje, że zdaniem NSA dopuszczalne jest w szczególnych przypadkach wyznaczenie miejsca płatnego postoju w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem pionowym.

Dalej zauważono, że na brak obowiązku oznakowania poziomego, na postojowych stanowiskach konstrukcyjnych wprost wskazuje przepis prawa, tj. 5.2.4. załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.

Przystępując do wyjaśnienia pojęcia stanowiska konstrukcyjnego Kolegium wskazało, że nie jest to pojęcie ustawowo zdefiniowane. Zdaniem Kolegium miejsce postojowe wyznaczone konstrukcyjnie, to takie miejsce postojowe, które jest wyraźnie oddzielone od jezdni, czy to za pomocą krawężnika najazdowego czy też różniące się wykonaniem poprzez zastosowanie innego materiału niż jezdnia (np. jezdnia asfaltowa a miejsce postojowe z kostki betonowej, ewentualnie z materiału innego koloru niż nawierzchnia jezdni oraz chodnika, w sposób wyraźnie i jednoznaczny oddzielone od chodnika przeznaczonego dla ruchu pieszego, czy to poprzez zastosowanie krawężników uniemożliwiających wjazd na chodnik czy też poprzez zastosowanie elementów małej architektury (np. ozdobnych donic i koszy), ewentualnie ozdobnych słupków metalowych, których zastosowanie również jest dopuszczalne w myśl obowiązujących przepisów.

Zdaniem Kolegium istnienie wyżej wymienionych elementów pozwala na zakwalifikowanie miejsca postojowego jako miejsca postojowego wyznaczonego konstrukcyjnie. Powyższe elementy konstrukcyjne zastępują prawną konieczność wprowadzenia oznakowania poziomego, które po prostu w tym przypadku staje się zbędne.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy organ nadzoru stweirdził, że:

- w dniu [...] pojazd zobowiązanego został zaparkowany w obszarze strefy płatnego parkowania w miejscu postojowym w Al. [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym, które nie wymaga umieszczania linii wyznaczających stanowiska postojowe (znak P-18 "stanowisko postojowe");

- w dniu [...] pojazd zobowiązanego został zaparkowany w obszarze strefy płatnego parkowania w miejscu postojowym przy ul. [...]. Miejsca postojowe w tej lokalizacji znajdują się wyłącznie po wschodniej stronie ulicy, powyżej poziomu jezdni i oddzielone są od ulicy betonowym krawężnikiem najazdowym umożliwiającym wjazd na miejsce postojowe o utwardzonej asfaltem powierzchni. Od strony linii kolejowej miejsca postojowe ogranicza ogrodzenie metalowe. Zdaniem Kolegium omawiane miejsca postojowe spełniają wymogi do uznania za postojowe stanowiska konstrukcyjne, a zatem nie było podstaw do oznakowania miejsca postoju znakami poziomymi typu P-18. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że gdyby zakwalifikować powyższe miejsce postojowe jako miejsce postojowe znajdujące się na chodniku, to zgodnie z 5.2.4. załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., wyznaczając liniami stanowiska postojowe, należałoby pozostawić dla ruchu pieszych szerokość chodnika wynoszącą co najmniej 2,0 m (wyjątkowo 1,5 m). Z uwagi na wymiary miejsc postojowych przy ul. [...] i ustalony sposób parkowania (prostopadle do ulicy) oznaczałoby to konieczność zlikwidowania wszystkich obecnie funkcjonujących tam stanowisk postojowych. Organ nadzoru nadmienił przy tym, że po wschodniej stronie ulicy, gdzie znajdują się miejsca postojowe, nie ma chodnika, a ruch pieszych odbywa się wyłącznie po chodniku znajdującym się po drugiej (zachodniej) stronie ulicy.

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że nie było podstaw do oznakowania miejsca postoju "linią wyznaczającą pas postojowy" (znak P-19), którą stosuje się na drogach w obszarze zabudowanym w celu wskazania pasa przeznaczonego do postoju pojazdów przy krawędzi jezdni lub zatoki postojowej oraz wyznaczenia miejsc postojowych częściowo na jezdni, częściowo na chodniku;

- w dniu [...] pojazd zobowiązanego został zaparkowany w Al. [...], w zatoczce postojowej (oddzielonej od strony jezdni asfaltowej przez kostkę koloru czerwonego), którą zbudowano z kostki betonowej koloru czarnego i oddzielono od powierzchni chodnika zbudowanego z kostki betonowej koloru czerwonego krawężnikiem; wyznaczony przez krawężniki kształt zatoczki postojowej wyznacza jednoznacznie sposób parkowania (ukośny). Zdaniem Kolegium miejsce to spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego.

- w dniu [...] pojazd zobowiązanego został zaparkowany w miejscu postojowym w Alejach [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym.

- w dniu [...] pojazd zobowiązanego został zaparkowany w zatoczce postojowej w Al. [...] zbudowanej z kostki betonowej koloru szarego, miejsce to wyraźnie różni się od nawierzchni jezdni asfaltowej, od powierzchni chodnika zbudowanego z kostki betonowej koloru czerwonego oddzielone jest krawężnikiem, wyznaczony przez krawężniki kształt zatoczki postojowej jednoznacznie wyznacza sposób parkowania (ukośny). Zdaniem Kolegium miejsce to spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego.

Odnośnie miejsc postojowych w Al. [...] w C. organ nadzoru wyjaśnił nadto, że w związku z nawierzchnią i wzorem geometrycznym przyjętym w Al. [...], w szczególności ze względu na naturalne nierówności powierzchni i słabą przyczepność, wyznaczenie miejsc postojowych poprzez namalowanie białych linii było niewskazane. Ewentualne korekty oznakowania poziomego związane z likwidacją wybranych fragmentów linii, przysparzałaby niewspółmiernych do efektu trudności związanych z usunięciem pozostałości oznakowania z płyt i kostki z granitu, co wydaje się być niemożliwe bez fizycznego zniszczenia nawierzchni w zabytkowej i reprezentacyjnej części miasta, np. poprzez frezowanie, które i tak jest mocno utrudnione z powodu wspomnianych wyżej nierówności powierzchni oraz twardości materiału, na którym to malowanie byłoby wykonane. W tym stanie rzeczy podjęto decyzję o wyznaczeniu miejsc postojowych konstrukcyjnie, poprzez zastosowanie elementów małej architektury (donic, koszy i ozdobnych słupków) oddzielających miejsca postojowe od chodnika.

W konkluzji Kolegium stwierdziło, że w omawianych przypadkach zajęte przez pojazd zobowiązanego miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, pomimo że oznakowane wyłącznie znakami pionowymi, wyznaczone są konstrukcyjnie, a zatem spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13 b ust. 1 u.d.p.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego zarzutu wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji,

2) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego do czasu rozpoznania skargi przez Sąd .

3) zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł na wstępie, że w związku z niedostatecznym oznakowaniem miejsc postojowych nie istnieje obowiązek uiszczania opłaty postojowej. Opłatę za parkowanie w strefie płatnej można bowiem pobierać tylko w wyznaczonym miejscu, oznaczonym jednocześnie znakiem pionowym i poziomym. Miejsca postojowe nie były jednocześnie oznaczone znakami poziomymi i pionowymi.

Dalej wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Na mocy noweli Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 września 2013 r., która weszła w życie w dniu 14 lutego 2014 r. w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się jednocześnie znakiem pionowym D-18 oraz adekwatnymi znakami poziomymi: P-18, P-19, P-20, P-24. Z dniem 14 lutego 2014 r. część miejsc postojowych w C. przestała spełniać te wymagania. Miało to związek ze zmianą Rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

Wobec powyższego skarżący stwierdził, że naliczanie opłaty za postój, a także opłaty dodatkowej nie jest możliwe, jeśli miejsce parkowania zostało oznakowane jedynie znakiem pionowym lub jedynie znakiem poziomym. Stanowisko to potwierdził WSA w Gliwicach w wyrokach z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt I SA/GI 342/17 i I SA/GI 343/17. Tym samym zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., co do nieistnienia obowiązku jest zasadny.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu nadzoru z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o uznaniu za niezasadne zarzutów zobowiązanego wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach: [...], dotyczących egzekucji należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie bez karty postojowej pojazdu marki Alfa Romeo o nr rej. [...] w płatnej strefie parkowania w dniach [...] i [...] w Al. [...], w dniu [...] przy ul. [...], w dniu [...] w Al. [...] oraz w dniu [...] w Al. [...].

W niniejszej sprawie Sąd, na mocy art. 153 P.p.s.a., był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 342/17. W orzeczeniu tym Sąd, negując stanowisko Kolegium, stwierdził po pierwsze, że opłata za postój w strefie płatnego parkowania może być pobierana tylko wówczas, gdy postój pojazdu samochodowego realizowany jest w miejscu wyznaczonym do parkowania. Pogląd ten zyskał pełną aprobatę w późniejszej uchwale siedmiu sędziów z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, w której tezie stwierdzono, że zgodnie z art. 13 b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u. d .p. opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu.

Nadto Sąd w wydanym w niniejszej sprawie wyroku wskazał, że Kolegium miało obowiązek jednoznacznie wypowiedzieć się, czy - mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniach spornego parkowania pojazdów przez skarżącego - w strefie płatnego parkowania miejsca dla postoju można było wyznaczać tylko znakami pionowymi (w tym znakiem D-18), czy też konieczne było jednoczesne oznakowanie znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 (t.j. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy").

Odnośnie zaś twierdzenia Kolegium, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zaparkowany na postojowych miejscach konstrukcyjnych, które, zgodnie z pkt 5.2.4. załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., nie wymagają umieszczenia znaków poziomych wyznaczających stanowiska postojowe, Sąd uznał, że stanowisko organu w tej kwestii winno zostać poprzedzone wyjaśnieniem pojęcia "stanowisko konstrukcyjne". Dalej wskazał, że dopiero po ustaleniu czy i jakie "stanowisko konstrukcyjne" można uznać za stanowisko postojowe, należy odwołać się do dokumentacji fotograficznej pojazdu w celu wykazania, że pojazd taki parkował na stanowisku postojowym w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Jednocześnie Sąd skonstatował, że na znajdujących się w aktach administracyjnych zdjęciach wspomnianego pojazdu nie widać stanowisk postojowych wyznaczonych za pomocą znaków poziomych lub w jakikolwiek inny sposób.

Przypomnieć należy, że organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...], odwołując się do stanowiska Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. wskazał jedynie, że korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jednocześnie opisał obszar przy Al. [...], wykazując, że miejsca przeznaczone na parkowanie są jednoznacznie wyróżnione. Co do ul. [...], Al. [...] i Al. [...] podał, że w tych lokalizacjach miejsca postojowe oznakowane są znakami pionowymi, a w obszarze wyznaczonym tymi znakami nie ustalono funkcjonowania bezpłatnych miejsc postojowych.

Z kolei organ nadzoru stwierdził, że omawiane miejsca parkowania, oznaczone wyłącznie znakami pionowymi, wyznaczone są konstrukcyjnie. Nieopłacone parkowanie miało bowiem miejsce w zatoczce postojowej, oddzielonej od strony jezdni asfaltowej przez kostkę koloru czerwonego, a od powierzchni chodnika krawężnikiem, gdzie wyznaczony przez krawężniki kształt zatoczki wymusza ukośny sposób parkowania (Al. [...]), w zatoczce postojowej o innej nawierzchni niż asfaltowa jezdnia, oddzielonej od chodnika krawężnikiem, gdzie wyznaczony przez krawężniki kształt zatoczki wymusza ukośny sposób parkowania (Al. [...]). Odnośnie Al. [...] wskazano na oznaczenie znakami pionowymi obszaru wyłożonego inną fakturą nawierzchni z kostki granitowej, oddzielonego od chodnika dla pieszych elementami małej architektury. Co do ul. [...] podano natomiast, że miejsca postojowe w tej lokalizacji znajdują się wyłącznie po wschodniej stronie ulicy, powyżej poziomu jezdni i oddzielone są od ulicy betonowym krawężnikiem najazdowym, a od strony linii kolejowej ogranicza je ogrodzenie metalowe.

W świetle wiążących Sąd stanowisk wyrażonych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 343/17 oraz uchwale siedmiu sędziów z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, nie budzi wątpliwości, że opłatę za postój w strefie płatnego parkowania miejsce parkowania pobiera się wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, oznaczonym odpowiednio znakami pionowymi i poziomymi oraz na ustalonym konstrukcyjnie stanowisku oznaczonym znakami pionowymi.

W niniejszej sprawie organ nadzoru wskazując, że skarżący był zobowiązany opłacić postój we wspomnianych lokalizacjach stwierdził, że omawiane miejsce parkowania wyznaczone są konstrukcyjnie.

W tym miejscu wskazać należy, że pkt 5.2.4. załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. (zdaniem pierwsze) stanowi, że "Znak P-18 "stanowisko postojowe" (rys. 5.2.4.1.) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk." Nadto prawodawca, określając warunki techniczne umieszczania znaków drogowych poziomych, stwierdza, że wspomniane oznakowanie poziome powinno charakteryzować się dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania (pkt 1.3. załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.). W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi.

Z powyższego wynika, że prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga zatem wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska. Wbrew twierdzeniom organów orzekających w niniejszej sprawie nie jest zatem wystarczające, aby - jak wynika z przytoczonego wyżej opisu oraz załączonych zdjęć – obszar przeznaczony na parkowanie wykonany jest z kostki betonowej, wyraźnie odróżnia się od asfaltowej nawierzchni jezdni, a od powierzchni chodnika oddzielony jest wystającymi krawężnikami uniemożliwiającymi wjazd na chodnik, co jednoznacznie określa równoległy sposób parkowania.

Prawodawca dopuszczając rezygnację z zastosowania znaków poziomych nakazał konstrukcyjne ustalenie stanowisk, a nie jedynie wytyczenie rejonu płatnej strefy parkowania przeznaczonego na pozostawianie pojazdów. Owo konstrukcyjne ustalenie stanowisk ma bowiem zastąpić znaki poziome, które - poza zwiększeniem bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnieniem ruchu pojazdów i ułatwieniem korzystania z drogi (pkt 1.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.) - mają także gwarantować maksymalne wykorzystanie wydzielonych parkingów. Celowi temu służy niewątpliwie wyznaczenie poszczególnych stanowisk postojowych.

Ocena zasadności zarzutów skarżącego, w których wskazał on na nieistnienie obowiązku opłacenia postoju w dniu [...] i [...] w Al. [...], w dniu [...] w Al. [...], w dniu [...] w Al. [...] i w dniu [...] przy u. [...] wymaga zatem wykazania z odwołaniem się do dokumentacji fotograficznej, że w tym dniach samochód zaparkowano na stanowisku (a nie w obszarze) ustalonym konstrukcyjnie i oznakowanym znakami pionowymi.

Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., zobowiązując właściwy organ, aby uwzględnił przedstawioną przez Sąd argumentację i zalecenia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł stanowiącą uiszczony wpis od skargi.