Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 375/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Wa 997/06 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od K. K. – K. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 997/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załatwionej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia K. K. ze Służby Więziennej

Stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.), Minister wyjaśnił, że decyzja o zwolnieniu ze Służby Więziennej została wysłana na adres stałego miejsca zamieszkania i zameldowania K. K.. Wobec niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, doręczyciel pocztowy pozostawił ją w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym (awizo) dwukrotnie w dniach 7 i 16 sierpnia 2002 r. pozostawiał w skrzynce oddawczej adresata. W ocenie organu, zostały wykonane czynności, o których mowa w art. 44 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w sierpniu 2002 r.), niezbędne do przyjęcia domniemania, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem 7 dni od złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym i umieszczeniu o tym zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Skoro przedmiotowa przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 7 sierpnia 2002 r. i w tym dniu pierwszy raz doręczyciel zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce oddawczej K. K., to należało przyjąć, że przesyłka zawierająca decyzję o zwolnieniu go ze służby została mu skutecznie doręczona z upływem 14 sierpnia 2002 r. Minister stwierdził, że decyzja ta weszła z tym dniem do obrotu prawnego, natomiast od dnia 15 sierpnia 2002 r. rozpoczął bieg 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, określony w art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W takiej sytuacji wniosek złożony w dniu 10 września 2002 r. należało uznać za złożony z uchybieniem terminu.

W skardze na postanowienie K. K. zarzucił naruszenie art. 170, art. 171 i art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 44 i art. 86 k.p.a. Podniósł, że Minister Sprawiedliwości, prowadząc długotrwałe postępowanie administracyjne na okoliczność kwestii prawnej rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem sądu, naruszył przepisy proceduralne i powagę rzeczy osądzonej. Podał, iż w wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1083/06 Sąd uchylił postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyrok został wydany wskutek uchylenia poprzedniego orzeczenia w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt 186/04, który wskazał na konieczność ustalenia czy przesyłka została prawidłowo doręczona, a jeżeli doręczenie nastąpiło – określenie daty doręczenia. Sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrujący sprawę zaznaczył, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak adnotacji o pozostawieniu na drzwiach skarżącego lub jego skrzynce pocztowej informacji o możliwości odbioru pisma w urzędzie pocztowym zgodnie z art. 44 k.p.a. Ponadto, nie wyjaśniono nieścisłości dotyczących daty awizowania i zwrotu pisma nadawcy. Mając na względzie powyższe, w ocenie K. K., stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. dnia 14 sierpnia 2002 r. narusza art. 170 i 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uchylając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Minister Sprawiedliwości uznając wniosek K. K. z dnia 10 września 2002 r. za złożony z uchybieniem terminu nie uwzględnił wskazań wynikających z orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w sprawie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt OSK 186/04 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt II SA 4123/02 wydany w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, że gdyby przyjąć datę awizowania przesyłki w dniu 16 sierpnia 2002 r., to powinna być zwrócona najwcześniej 30 sierpnia 2002 r. Jeżeli awiza dokonano 14 sierpnia 2002 r. (o czym świadczy data umieszczona na kopercie), to zwrot mógł nastąpić najwcześniej 28 sierpnia 2002 r. Sąd zaznaczył, że ocena prawna przedstawiona w wyroku sądu administracyjnego jest dla organu wiążąca. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przesyłka adresowana do skarżącego, zawierająca decyzję o zwolnieniu ze służby, została pozostawiona w placówce pocztowej na okres 14 dni, a nie na 7 dni, jak wymagało ówczesne brzmienie art. 44 k.p.a. Tę okoliczność Naczelny Sąd Administracyjny przesądził. Wobec tego należało ustalić, w którym dniu dokonano awizacji, w szczególności czy był to 14 sierpnia 2002 r., czy 16 sierpnia 2002 r. Skoro jednak Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmując fakt pozostawienia przesyłki na okres 14 dni, oparł się w tym względzie na piśmie Urzędu Pocztowego [...], to konsekwencją tego powinno być przyjęcie daty 16 sierpnia 2002 r., jako daty awizowania przesyłki, gdyż to właśnie tę datę wskazano w tym piśmie. Tak więc przesyłka mogła zostać zwrócona najwcześniej w dniu 30 sierpnia 2002 r., o ile adresat został o tym powiadomiony. Z akt sprawy wynika, że urząd pocztowy powiadomił skarżącego o możliwości odbioru przesyłki w terminie 14 dni. Sąd wskazał, iż podejmując rozstrzygnięcie w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości powinien rozważyć kwestię skuteczności doręczenia oraz ustalić, jakie znaczenie ma dla skarżącego fakt pozostawienia w urzędzie pocztowym przesyłki na okres 14 dni od daty 16 sierpnia 2002 r., a nie na 7 dni. Zastosowanie fikcji doręczenia jest skuteczne wtedy, gdy wszystkie czynności tworzące tę fikcję zostaną przeprowadzone w sposób prawidłowy. Z kolei pozostawienie pisma w urzędzie pocztowym na okres dłuższy, niż określał to art. 44 k.p.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym, nie może rodzić ujemnych konsekwencji dla samego adresata. Zakreślenie przez urząd pocztowy dłuższego okresu pozostawienia przesyłki do odbioru przez jej adresata nie wpływa również na prawidłowość doręczenia. Jeśli w terminie 14 dni, a więc dłuższym, niż wymagał tego art. 44 k.p.a., adresat podjąłby przesyłkę, wówczas wydłużenie terminu nie ma żadnego wpływu na prawidłowość doręczenia. Jedynie pozostawienie przesyłki w urzędzie pocztowym na okres krótszy, niż wymagają tego obowiązujące przepisy prawa, skutkuje wadliwością doręczenia.

W ocenie Sądu, skoro urząd pocztowy poinformował skarżącego o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni, a nie na okres 7 dni, to przesyłka mogła zostać zwrócona najwcześniej w dniu 30 sierpnia 2002 r. Zatem w tym dniu powinno dojść do doręczenia przesyłki w trybie zastępczym. Oznacza to, że skierowany przez skarżącego w dniu 10 września 2002 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy: art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie wyroku nie na podstawie całości akt sprawy, z pominięciem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 879/05; art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem; art. 44 w zw. z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że przesyłka zawierająca decyzję personalną nr [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] ([...]) została doręczona stronie w trybie zastępczym w dniu 30 sierpnia 2002 r. Wskazując na powyższe Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Organ wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. U uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 997/06 uchylił postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie wyroku Sąd oparł w na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2004 r., sygn. akt OSK 186/04 uchylającym wyrok z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt II SA 4123/02, przyjmując w części uzasadnienie tego wyroku za własne. Przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że przesyłka pozostająca w urzędzie pocztowym mogła zostać zwrócona do nadawcy najwcześniej w dniu 30 sierpnia 2002 r. i w tym dniu, zdaniem Sądu, doszło do doręczenia zastępczego, zgodnie z art. 44 k.p.a. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął w swoich rozważaniach całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, stanowiącego realizację wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 879/05, który nakazał organowi ustalenie z jaką datą decyzja organu pierwszej instancji została skarżącemu doręczona i czy w ogóle można w tym przypadku mówić o tym, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Minister Sprawiedliwości podniósł, iż ściśle wykonał czynności dowodowe w kierunku wskazanym przez ten Sąd. Czynności te polegały w szczególności na przesłuchaniu w charakterze strony K. K. oraz świadka A. P. - listonosza, pracownika Urzędu Pocztowego [...], doręczającego przesyłkę zawierającą decyzję personalną z dnia [...]. Organ wyjaśnił ponadto rozbieżności dotyczące daty drugiego awiza przesyłki nr [...] oraz daty zwrotu do nadawcy przesyłki nieodebranej w terminie. Z ustalonych okoliczności wynika, że przesyłka była pierwszy raz awizowana w dniu 7 sierpnia 2002 r., a powtórna awizacja doręczona do skrzynki odbiorczej K. K. w dniu 16 sierpnia 2002 r. (powtórne awizo doręcza się nie później niż 7 dni po pierwszej awizacji, a zwrot przesyłki następuje po 14 dniach roboczych od daty pierwszej awizacji) i następnie zwrócona do nadawcy z urzędu w dniu 28 sierpnia 2002 r. Urząd Pocztowy [...] doręczył przedmiotową przesyłkę nadawcy, jako zwrotną, dnia 30 sierpnia 2002 r. Różnica dat (pomiędzy 28 sierpnia a 30 sierpnia 2002 r.) wynikała z powodu drogi przejścia jaką przesyłka musiała przebyć z Urzędu Pocztowego [...] (z urzędu, w którym K. K. mógł podjąć przesyłkę) do Urzędu Pocztowego [...] (urzędu właściwego dla nadawcy przesyłki).

Ustalenia stanu faktycznego dokonane uprzednio jak i będące wynikiem realizacji wytycznych Sądu, zostały zawarte w uzasadnieniu uchylonego postanowienia. Minister Sprawiedliwości przyjął za udowodnione, że rozkaz personalny z dnia 5 sierpnia 2002 r. został prawidłowo doręczony zgodnie z art. 44 k.p.a., a datą doręczenia jest dzień 14 sierpnia 2002 r., to jest po upływie 7 dni od dnia umieszczenia zawiadomienia (pierwsze awizo 7 sierpnia 2002 r.) o przesyłce pocztowej zawierającej decyzję w skrzynce odbiorczej adresata. W tym stanie rzeczy Minister Sprawiedliwości uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Podkreślił, że doręczając K. K. decyzję o zwolnieniu ze służby spełniono wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Przesyłka została przez doręczyciela (funkcjonariusza Poczty Polskiej) – wskutek braku możliwości jej doręczenia w trybie określonym w art. 42 i 43 k.p.a. – złożona w Urzędzie Pocztowym [...], przy ul. [...], a zawiadomienie o tym (awizo) zostało złożone w dniu 7 sierpnia 2002 r. w skrzynce odbiorczej K. K.. Takie postępowanie wyczerpywało przesłanki skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Fakt dokonania powyższych czynności potwierdzony został zarówno przez Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] w piśmie z dnia 3 grudnia 2004 r. jak i doręczyciela przedmiotowej przesyłki. Dokonanie tych czynności potwierdzają dodatkowo pieczątki znajdujące się na odwrocie koperty przedmiotowej przesyłki. Organ podkreślił, iż doręczenie zostało wykonane z uwzględnieniem reguł określonych w rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. Nr 40, poz. 173). Rozporządzenie to nie przewiduje obowiązku odnotowywania czynności podejmowanych przez doręczyciela na obowiązującym formularzu, to jest na potwierdzeniu odbioru koloru żółtego, a jedynie stosowne adnotacje doręczyciel ma obowiązek dokonać na kopercie. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości bezspornym jest, że doręczyciel dokonał wszystkich obowiązujących go czynności, co zostało jednoznacznie potwierdzone w toku czynności wyjaśniających. Organ odniósł się również do kwestii powtórnego awizowania, którego dokonano 16 sierpnia 2002 r. Uznał, że w sytuacji, gdy strona nie odebrała przesyłki w terminie 14 dni od daty jej pierwotnego awizowania, okoliczność ta stała się nieistotna. Art. 44 k.p.a. dla skuteczności doręczenia nie wymagał bowiem powtórnego awizowania. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, przyjęte przez Sąd stanowisko, że doręczenie zastępcze odnosi skutek w dacie przesłania przez urząd pocztowy do organu nie podjętej w terminie przesyłki (30 sierpnia 2002 r.), narusza sens art. 44 k.p.a. Przepis ten przesądza o domniemaniu doręczenia przesyłki z upływem ostatniego 7 dniowego okresu od daty złożenia zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Przepisy pocztowe obowiązujące w dacie doręczania przesyłki (rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług l pocztowych o charakterze powszechnym) nie mogą mieć pierwszeństwa przed ustawą (art. 44 k.p.a.) w zakresie doręczeń. Organ stwierdził, że uznanie doręczenia za dokonane z datą 30 sierpnia 2002 r. nie daje się pogodzić z zebranym w sprawie materiałem. W konsekwencji uchylając zaskarżone postanowienie Sąd naruszył także art. 44 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. nie odnosząc się w uzasadnieniu wyroku do ustalonego przez organ stanu faktycznego. Jednocześnie naruszono art. 133 § 1 i 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustrojów sądów administracyjnych, poprzez nieuwzględnienie (w uzasadnieniu wyroku) okoliczności wynikających z akt sprawy. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości rozstrzygnięcie Sądu było nie do przyjęcia z punktu widzenia zasad demokratycznego państwie prawa, bowiem w korzystniejszej sytuacji prawnej postawiono stronę postępowania administracyjnego uchylającą się od czynnego w nim udziału i wywodzącą z tego korzystne dla siebie skutki prawne, od strony postępowania aktywnie uczestniczącej w takim postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Trafny okazał się zarzut naruszenia art. 44 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 czerwca 2005 r. Zgodnie z tymi przepisami, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia siedmiodniowego terminu liczonego od umieszczenia zawiadomienia. Odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wnosi się natomiast w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.).

Z przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, że przesyłkę zawierającą rozkaz personalny z dnia 5 sierpnia 2002 r. skierowaną do K. K. awizowano w dniach 7 i 16 sierpnia 2002 r. W świetle jednoznacznej treści art. 44 k.p.a. przesyłkę należało zatem uznać za doręczoną w tzw. trybie zastępczym z dniem 14 sierpnia 2002 r. Fakt powiadomienia adresata przez pocztę o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym na 14, a nie na 7 dni, nie uprawnia do innej interpretacji tego przepisu, w szczególności przyjmowania późniejszej daty doręczenia zastępczego. Trafnie wskazał Minister Sprawiedliwości, że w przypadku nieodebrania przesyłki przez adresata, skutek doręczenia następuje z upływem terminu wskazanego w art. 44 k.p.a., co jednak nie oznacza, że przesyłka nie może być odebrana w dłuższych terminach określonych przez pocztę w zawiadomieniu (awizo), jeżeli nie została jeszcze zwrócona nadawcy. W przypadku odebrania pisma przez stronę, domniemanie z art. 44 k.p.a. nie zachodzi, bowiem należy uznać je za doręczone bezpośrednio adresatowi, a terminem odbioru będzie data wskazana w pokwitowaniu (art. 39, art. 40 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a.).

Wobec powyższego nie ma podstaw pogląd Sądu pierwszej instancji, że w przypadku wskazania przez pocztę dłuższego, niż określony w art. 44 k.p.a., terminu do odbioru przesyłki pozostawionej w urzędzie pocztowym, doręczenie zastępcze nastąpi dopiero z ostatnim dniem tak wskazanego terminu. Skutek prawny doręczenia zastępczego wynika wyraźnie z przepisów prawa i następuje we wskazanym w przepisach terminie. Jest on zakreślony w celu zapewnienia sprawności postępowania administracyjnego, jego istotą nie jest ochrona praw strony, która – w toku postępowania – co do zasady powinna dbać o aktualność swego adresu. Zgodnie z art. 41 k.p.a. strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania temu obowiązkowi, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Pozostawienie pisma przez pocztę w placówce pocztowej na okres dłuższy niż wymagany przez art. 44 k.p.a. stwarza dla strony korzystniejszą sytuację niż określona w tym przepisie. Nie ogranicza to bowiem możliwości odebrania przesyłki. Co więcej, oczekuje ona na adresata w placówce pocztowej dodatkowe siedem dni, w których może on ją podjąć osobiście lub przez przedstawiciela – co powinno być zasadą w postępowaniu administracyjnym. Należy zaznaczyć, że tak długo, jak przesyłka znajduje się placówce pocztowej i nie nastąpił jej zwrot do nadawcy, skutek prawny doręczenia w terminie określonym w art. 44 k.p.a. ulega zawieszeniu (do tego momentu możliwe jest odebranie przesyłki przez stronę).

Wyznaczenie przez pocztę dłuższego terminu do podjęcia przesyłki nie stwarza również podstawy do kwestionowania skuteczności doręczenia zastępczego z upływem terminu wskazanego w art. 44 k.p.a., jeżeli strona – mimo takiej możliwości – nie odebrała pisma także w dodatkowym, wyznaczonym przez pocztę, terminie.

W dacie doręczenia decyzji personalnej Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] procedura doręczania pism uregulowana była przepisami rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 40, poz. 173). Zgodnie z § 57 ust. 1 pkt 2 przesyłki i przekazy pocztowe powinny być odebrane przez adresata w placówce oddawczej w terminie 14 dni, a ich nieodebranie w tym terminie powoduje zwrot do nadawcy. Przepisy te miały charakter powszechnie obowiązujący i kreowały dla strony swoistą gwarancję, że może ona bez obaw o wystąpienie skutków prawnych z art. 44 k.p.a., odebrać przesyłkę osobiście lub przez przedstawiciela, nawet w ostatnim dniu wyznaczonego 14 dniowego terminu. Oznacza to, iż strona może skutecznie żądać przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli wykaże, że w terminie zakreślonym przez pocztę w zawiadomieniu stawiła się osobiście (lub przez pełnomocnika) w urzędzie pocztowym celem jej odbioru, jednakże w tym dniu przesyłka była już (przedwcześnie i wbrew oczekiwaniu strony) zwrócona nadawcy. Zagadnienie to wykracza jednak poza granice zarzutów skargi kasacyjnej, które nie dotyczą przywrócenia terminu. Sąd na marginesie wskazuje jedynie, że skoro przesyłkę skierowaną do K. K. awizowano w dniu 16 sierpnia 2002 r., to powinna ona być przechowywana przez urząd pocztowy w placówce do dnia 30 sierpnia 2002 r., gdyż do tego dnia skarżący – zgodnie z zawiadomieniem – mógł zaplanować jej odbiór. Jednocześnie nie wpływa to na skuteczność doręczenia zastępczego.

Zaskarżonemu wyrokowi nie można zarzucić naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował ustaleń faktycznych organu, a zasadniczą przesłanką rozstrzygnięcia uczynił błędną – jego zdaniem – wykładnię art. 44 k.p.a. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepisy te zakreślają wzorzec (obowiązujące normy prawne) oraz materiał (akta sprawy) stanowiący bazę dla orzeczenia sądu administracyjnego. Ich naruszenie nastąpi wtedy, gdy sąd uczyni podstawą rozstrzygnięcia normy pozaprawne lub nieobowiązujące albo uczyni jego motywem okoliczności nie wynikające z akt sprawy. Przyjęcie określonej interpretacji prawa, nawet jeżeli okaże się ona w toku kontroli instancyjnej nietrafna, mieści się w zakresie przyznanej sędziemu konstytucyjnej zasady niezawisłości i nie oznacza wyrokowania poza granicami prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd powinien uwzględnić zawarte w wyroku wskazania co do wykładni prawa (art. 190 p.p.s.a.) oraz rozważyć wzajemną relację między postępowaniem w sprawie, a postępowaniem z wniosku K. K. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając na względzie, iż zarzut naruszenia art. 44 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. okazał się trafny, należało zaskarżony wyrok uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów oparto na przepisie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.