Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 235/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: NSA Anna Orłowska, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 20 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 listopada 2003 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 lutego 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 28 listopada 2003 r., mocą której na podstawie art. 248, art. 252 i art. 262 Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych (Dz. U. Nr 170, poz. 1653) odmówił "A" Spółce z o.o. w W. zwrotu należności celnych za towar: chińskie mrożone pędy bambusa w ilości 12000 kg netto, objęty uprzednio procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia 23 maja 2003 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 maja 2003 r. towar w postaci mrożonych pędów bambusa w ilości 12.000 kg netto został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym "[...]" w G., uiszczono należności celne za ww. towar.

Następnie w dniu 23 lipca 2003 r. "A" Spółka z o.o. z W. zgłosiła część przedmiotowego towaru, w ilości 8.500 kg, do procedury wywozu, zgodnie ze zgłoszeniem [...]. Towar ten opuścił polski obszar celny w dniu 24 lipca 2003 r., co potwierdzają zapisy w ewidencji wywozowej Oddziału Celnego w Ś. ([...]).

Pozostałą część przedmiotowego towaru, w ilości 3.500 kg netto, "A" Spółka z o.o. z W. zgłosiła do procedury wywozu w Urzędzie Celnym w dniu 30 lipca 2003 r., zgodnie ze zgłoszeniem celnym [...]. Z uwagi na okoliczność, iż w polu 37 ww. zgłoszenia celnego zgłaszający podał kod procedury 1040, czyli wywóz towaru uprzednio dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym, funkcjonariusze celni UC I. zamieścili w polu D adnotację o braku możliwości stwierdzenia tożsamości towaru.

W dniu 17 września 2003 r. do Urzędu Celnego I. wpłynął wniosek "A" Spółki z o.o. o dokonanie zwrotu należności celnych uiszczonych za wyżej opisany towar. Wniosek ten w dniu 7 października 2003 r. przekazany został, zgodnie z właściwością, Dyrektorowi Izby Celnej. W opisie okoliczności załączonym do ww. wniosku "A" Spółka z o.o. wskazała, że sprowadzone mrożone pędy bambusa okazały się niezgodne z warunkami zamówienia, w związku z czym zostały zareklamowane, a producent towaru uznał reklamację i zgodził się przyjąć zwrot towaru.

Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 28 listopada 2003 r. decyzję nr [...], w której postanowił odmówić zwrotu należności celnych za towar w postaci 12000 kg mrożonych pędów bambusa. W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, że zwrot należności celnych na podstawie art. 248 §1 Kodeksu celnego w sytuacji, gdy kwota należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą z uwagi na to, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego towary te były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów jest uzależniony od zweryfikowania ww. okoliczności w trybie przewidzianym w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 252 §1 Kodeksu celnego. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia określonego wyżej trybu poprzez objęcie przedmiotowego towaru procedurą wywozu przed złożeniem wniosku o zwrot należności celnych, co pozbawiło organ celny możliwości sprawdzenia, w przewidzianym przepisami rozporządzenia trybie, tożsamości towaru oraz zweryfikowania, czy w sprawie zaistniały przesłanki zwrotu należności określone w art. 248 Kodeksu celnego.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, zwracając się z żądaniem zmiany zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia zwrotu cła. W odwołaniu strona podjęła polemikę ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, argumentując, iż w jej opinii tożsamość towaru została w niniejszej sprawie należycie udokumentowana. Zdaniem strony świadczą o tym oświadczenia "A" Spółki z o.o. oraz nadawcy towaru, dokumenty reklamacyjne, a także karty 1A. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia trybu postępowania określonego w rozporządzeniu w sprawie zwrotu lub umorzenia należności strona stwierdziła, iż uprawnienie do zwrotu należności celnych jest uprawnieniem o charakterze materialnoprawnym, wynikającym z przepisu art. 248 Kodeksu celnego, zaś fakt niedochowania trybu określonego w rozporządzeniu wykonawczym nie powoduje skutku w postaci wygaśnięcia uprawnienia do zwrotu należności celnych.

Po ponownym przeanalizowaniu całokształtu okoliczności niniejszej sprawy oraz zarzutów przedstawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 248 §1 Kodeksu celnego, który stanowi podstawę wniosku strony odwołującej się, zwrot cła może nastąpić również po ustaleniu, że zarejestrowana kwota należności celnych dotyczy towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą, ze względu na to, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano ich przywozu. Nie uznaje się za towary wadliwe towarów uszkodzonych po ich zwolnieniu. Zwrot cła jest dopuszczalny, gdy zgodnie z art. 248 § 2 Kodeksu celnego towary nie zostały użyte i zostały wywiezione poza polski obszar celny.

Dla ustalenia wymienionych wyżej okoliczności uzasadniających zwrot cła ustawodawca przewidział szczególną procedurę, określoną w wydanym na podstawie delegacji z art. 252 § 1 Kodeksu celnego rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych (Dz. U. Nr 170 poz. 1653). Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że jeśli do sprawdzenia prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz spełnienia wymogów określonych w art. 248 Kodeksu celnego konieczne jest przeprowadzenie oględzin towaru, dyrektor izby celnej występuje do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce, w którym znajduje się towar, o przeprowadzenie takich oględzin. W zależności od stwierdzonych okoliczności, zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia, organ celny wydaje decyzję określającą warunki zwrotu należności celnych. Stosownie zaś do przepisu §12 ww. rozporządzenia, do dnia wydania decyzji w sprawie zwrotu należności celnych towar, którego dotyczy wniosek, nie może, bez uprzedniej zgody dyrektora izby celnej, zostać przekazany w inne miejsce niż to, które wskazano we wniosku.

Należy stwierdzić, iż przewidziana w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów szczególna procedura w sprawie zwrotu cła ma gwarantować prawidłowe ustalenie zaistnienia okoliczności faktycznych uzasadniających zwrot cła. Wprowadzając szczególne warunki i szczególny tryb zwrotu cła ustawodawca odstąpił od zasady udowadniania faktów wszelkimi zgodnymi z prawem środkami, i wprowadził specjalne, zaostrzone kryteria dowodowe. Ma to służyć, między innymi, niewątpliwej identyfikacji wywożonego towaru.

W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do oparcia się wyłącznie na wskazywanych przez stronę odwołującą się dowodach (oświadczenia "A" Spółki z o.o. oraz nadawcy towaru, dokumenty reklamacyjne, zgłoszenia wywozowe) i przyjęciu ich jako potwierdzenia tożsamości towaru, pomijając całkowicie, jak wskazuje strona, fakt niedochowania ustalonego dla tego rodzaju postępowania szczególnego trybu. Jednocześnie należy podkreślić, iż z zapisów w przedstawionych przez stronę zgłoszeniach celnych wywozowych wynika, iż organ celny w momencie wywozu towaru stwierdził, iż brak jest możliwości potwierdzenia tożsamości towaru wywożonego z wcześniej sprowadzonym, co dodatkowo poddaje w wątpliwość twierdzenia strony o możliwości zweryfikowania tożsamości towaru w oparciu o m.in. przedmiotowe zgłoszenia wywozowe.

Okoliczność, iż w niniejszej sprawie doszło do wywiezienia poza polski obszar celny nadesłanych z zagranicy i uznanych za niezgodne z zamówieniem mrożonych pędów bambusa przed przeprowadzeniem przez Dyrektora Izby Celnej czynności określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych uznać należy za niespełnienie przez "A" Spółkę z o.o. warunków uzasadniających zwrot cła.

Należy ponadto zważyć, iż o ile strona ma rację, wywodząc, iż uprawnienie do zwrotu cła ma charakter materialnoprawny, to jednak nie sposób zgodzić się z jej wnioskami odmawiającymi jakiejkolwiek doniosłości prawnej okoliczności, iż nie został dochowany tryb, jaki ustawodawca przewidział dla realizacji tego uprawnienia. Dowodzenie, iż warunki uzasadniające zwrot cła faktycznie zostały spełnione, za pomocą wszelkich środków dowodowych, już po wywozie towaru, w sposób niedopuszczalny ograniczyłoby uprawnienia organu celnego, wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r.

Podsumowując zatem organ stwierdził, że konsekwencją opisanego wyżej braku możliwości stwierdzenia, czy w sprawie zaszły przesłanki zwrotu cła określone w art. 248 §1 Kodeksu celnego była konieczność odmowy dokonania zwrotu tych należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka z o.o. w W. powyższej decyzji zarzuciła obrazę przepisów art. 248, 252 Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych – poprzez ich błędną wykładnię, a także naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podała, że dokumenty odprawy celnej wywozowej zostały sporządzone w procedurze 1040 – "wywóz towaru uprzednio dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym" oraz w rodzaju transakcji 21 – "zwrot towarów" zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, na podstawie dokumentów potwierdzających reklamację towaru, załączonych do sprawy oraz w oparciu o częściową rewizję celną towaru – 4 kartony z zawartością: pędy bambusa mrożone. Spełnione zostały w ten sposób wymogi formalne określone w przywołanym rozporządzeniu.

Jednocześnie Spółka wskazała, iż prócz tego, nadawca towaru firma "B" z Wielkiej Brytanii potwierdziła pisemnie tożsamość towaru tego, który wysłała z tym, który otrzymała z powrotem, co stanowi dodatkową podstawę do stwierdzenia tożsamości towaru.

Zdaniem skarżącej należy zatem przyjąć, iż organ celny na podstawie przedłożonych dokumentów i lustracji towaru powziął wiadomość o fakcie i przyczynach powrotnego wywozu towaru, zatem mógł i powinien przewidywać fakt zgłoszenia wniosku o zwrot uiszczonych uprzednio należności celnych. Miał także możliwość pełnej weryfikacji tożsamości towaru – o ile uznałby za konieczne przeprowadzenia stosownych oględzin.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca dokonała wywozu towaru przed złożeniem wniosku o dokonanie zwrotu należności celnych i w konsekwencji przed doręczeniem decyzji w sprawie zwrotu cła. Jednakowoż uprawnienie do zwrotu należności celnych jest uprawnieniem o charakterze materialnoprawnym, co wynika z art. 248 §1 i 2 pkt 1 i 2 Kodeksu celnego i nie wyczerpanie trybu postępowania określonego w powołanym wyżej rozporządzeniu nie powoduje nade wszystko wygaśnięcia uprawnienia o zwrot należności celnych.

Zdaniem Spółki nie sposób zaaprobować argumentacji organu, iż ustawodawca odstąpił od zasady udowadniania faktów wszelkimi zgodnymi z prawem środkami i wprowadził specjalne, zaostrzone kryteria dowodowe. Byłoby to odejście od fundamentalnej zasady procedury administracyjnej – prawdy obiektywnej, zawartej w art. 7 oraz 75 k.p.a. Także zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Z treści art. 180 § 1 tej ustawy wynika, że strona może wykazać okoliczności, z których wywodzi skutki prawne, w dowolny sposób i za pośrednictwem dowolnych środków dowodowych, nie pozostających w sprzeczności z prawem.

Skarżąca wskazała, że o przyczynie wywozu towaru, tj. reklamacji jakościowej, organ w chwili odprawy celnej był powiadomiony, albowiem do dokumentów odprawy celnej SAD [...] dołączono oświadczenie producenta o akceptacji reklamacji i zwrotnym przyjęciu towaru, jak również dokumenty odprawy celnej wwozowej dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze i korespondencję handlową. Kontrola celne UC I Miejsce Uznane "C" w W. obejmowała częściową rewizję celną towaru. W zgłoszeniu eksportowym JDA SAD z dnia 23 lipca 2003 r. powtórzone zostały informacje o przedmiotowym towarze, tj. nazwa, kod towaru, cena oraz podane wyżej: odpowiednia procedura i rodzaj transakcji – dostatecznie wskazujące, że jest to ten sam towar, który wcześniej Spółka sprowadziła na polski obszar celny. Towar ten poddany został także rewizji częściowej w trakcie dokonywania procedury celnej. W pełni umożliwiało to zajęcie stanowiska, co do tożsamości towaru wywiezionego z uprzednio przywiezionym. Skarżąca wskazała, że okoliczności te nie były przedmiotem rozważań w toku postępowania, w rezultacie czego nie ustosunkowano się do wyjaśnień i do twierdzeń strony skarżącej, w tym także do faktu, że funkcjonariusz celny był poinformowany, że przedmiotem wywozu był towar wcześniej sprowadzony i że strona oczekiwała zwrotu cła.

Skarżąca na poparcie swojej argumentacji powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt VSA 976/00, wydany w sprawie o podobnym stanie faktycznym.

Nadto Spółka wskazała, iż – mając na względzie termin wniesienia wniosku o zwrot należności celnych - organ celny nieprawidłowo wydał decyzję w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 16 września 2003 r.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podał, że nie kwestionując autentyczności powołanych przez stronę skarżącą dowodów, zauważyć należy, iż nie sposób zgodzić się z jej twierdzeniem, że spełniła ona formalny wymóg wynikający z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych, bowiem poza wszelką wątpliwością w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iż organ celny nie miał możliwości poddania towaru oględzinom w celu stwierdzenia jego tożsamości w oparciu o dane zawarte we wniosku o zwrot cła. Organ celny został pozbawiony możliwości weryfikacji tożsamości towaru, w konsekwencji działań skarżącej, które miały miejsce jeszcze przed złożeniem wniosku o zwrot należności celnych. Organ podkreślił, że organ, który dokonywał przyjęcia zgłoszeń celnych przedmiotowego towaru do procedury wywozu, czyli Naczelnik Urzędu Celnego I nie był organem właściwym tak miejscowo, jak i rzeczowo, do rozpatrzenia wniosku o zwrot cła w niniejszej sprawie.

Nadto organ podał, że decyzję o tym, czy oględziny towaru są konieczne może podjąć dopiero po złożeniu wniosku o zwrot cła, ponieważ celem oględzin jest sprawdzenie prawdziwości danych zawartych w takim wniosku. Złożenia wniosku o zwrot cła nie można w tym zakresie zastąpić złożeniem zgłoszenia wywozowego. Przyjęcie takiego zgłoszenia oznacza, że odpowiada ono wymogom formalnym, ale nie przesądza automatycznie o prawidłowości zawartych w nim danych, a co za tym idzie, zapisy dotyczące np. kodu procedury czy transakcji mogą podlegać weryfikacji.

Ponadto organ wskazał, że ustawodawca wprowadzając szczególne warunki i szczególny tryb zwrotu cła odstąpił jedynie od zasady udowadniania faktów wszelkimi zgodnymi z prawem środkami i wprowadził specjalne zaostrzone kryteria dowodowe. Mają one służyć, między innymi, niewątpliwej identyfikacji wywożonego towaru. Utożsamianie zaostrzenia zasad postępowania dowodowego z odejściem od zasadniczego celu prowadzenia wszelkich dowodów, jakim jest ustalenie prawdy obiektywnej, jest nieprawidłowym wnioskiem.

Jednocześnie organ stwierdził, że o ile można skarżącej przyznać rację, że uprawnienie do zwrotu cła ma charakter materialnoprawny, to jednak nie sposób zgodzić się z jej wnioskami odmawiającymi jakiejkolwiek doniosłości, iż nie została potwierdzona tożsamość towaru oraz nie został dochowany tryb, jaki ustawodawca przewidział dla realizacji tego uprawnienia. Dowodzenie, iż warunki uzasadniające zwrot cła faktycznie zostały spełnione, za pomocą wszelkich środków dowodowych, już po wywozie towaru, w sposób niedopuszczalny ograniczyłoby uprawnienia organu celnego, wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. Zdaniem organu oględzin towaru nie można zastąpić analizą treści wniosku w odniesieniu do wyników rewizji celnej, dokonanej przez inny organ celny przed faktycznym złożeniem wniosku o zwrot cła.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej oparcia zaskarżonej decyzji na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych organ stwierdził, że istotnie przedmiotowy wniosek wpłynął 17 września 2003 r., czyli przed dniem wejścia w życie ww. regulacji. Tym samym niewątpliwie doszło do naruszenia prawa, którego jednak w żadnym wypadku nie można określić jako rażącego, ponieważ regulacja obowiązująca w dniu złożenia wniosku, czyli rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.) przewidywała analogiczne zasady i tryb zwrotu cła. Skoro zatem decyzja wydana w oparciu o właściwy przepis mogłaby w przekonaniu organów celnych zawierać takie samo rozstrzygnięcie, nie miało miejsca naruszenie praw strony. Dodać należy przy tym, że zmiana rozporządzenia pociągnęła za sobą złagodzenie niektórych wymogów, a zatem, co prawda zastosowano przepis niewłaściwy, ale korzystniejszy dla strony skarżącej. Uchybienie, polegające na powołaniu się na błędną podstawę prawną, podczas gdy taka podstawa prawna istniała, nie może zostać zakwalifikowane ani jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej, ani też jako inny przypadek rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uwzględniając datę złożenia przez skarżącą Spółkę wniosku w przedmiocie zwrotu cła (17.09.2003 r.) należy stwierdzić, że w tym czasie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.), które obowiązywało również w dacie dokonania wywozu przez Skarżącą towaru z polskiego obszaru celnego. Zatem zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy niniejszego rozporządzenia a nie, jak to wskazał organ w zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych, które weszło w życie w dniu 15 października 2003 r. Kwestia ta jednakże pozostaje poza sporem, gdyż organ celny w odpowiedzi na skargę zauważył popełniony błąd. Jednocześnie mając na względzie, iż w ocenie organu wprowadzenie szczególnych warunków i trybu zwrotu cła przepisami rozporządzenia jest wyrazem odstąpienia przez ustawodawcę od zasady udowadniania faktów wszelkimi zgodnymi z prawem środkami, wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy nie mającego zastosowania w sprawie rozporządzenia nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skoro regulacje obu aktów wykonawczych są co do istoty zbieżne. Jednocześnie z tych samych względów uchybienie to samo w sobie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Przesłanki zwrotu należności celnych dotyczących towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na ich wadliwość lub niezgodność z warunkami kontraktu zostały uregulowane w art. 248 Kodeksu celnego. Jak wynika z przepisów Działu V Kodeksu celnego postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych jest nowym postępowaniem. Wobec tego do niniejszego postępowania znajdują zastosowanie wszystkie przepisy regulujące postępowanie przed organami celnymi, a więc także przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie wynikającym z art. 262 Kodeksu celnego.

Stosownie do zdania drugiego § 1 art. 252 Kodeksu celnego rozporządzenie wykonawcze, wydane na mocy zawartej w nim delegacji, powinno w szczególności uwzględniać zapewnienie zachowania tożsamości towaru. Jak wynika z regulacji, mającego zastosowanie w sprawie, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. regulowało ono procedurę zwrotu należności celnych, w której oględziny towaru służyły sprawdzeniu prawdziwości danych zawartych we wniosku (to samo odnosi się do rozporządzenia z dnia 16 września 2003 r.). Regulacja rozporządzenia miała za zadanie umożliwienie organom celnym sprawdzenia tożsamości towaru oraz innych danych zawartych we wniosku. Z drugiej strony podmiot starający się o zwrot należności celnych w przypadku przedstawienia towaru do oględzin nie musiał wykazywać innymi środkami dowodowymi tożsamości towaru. Jednakże przepisy Kodeksu celnego, jak również przedmiotowego rozporządzenia nie wykluczają definitywnie możliwości zwrotu należności celnych na podstawie art. 248 Kodeksu celnego w wypadku wywozu towaru poza polski obszar celny przed złożeniem wniosku w tym przedmiocie. Przepisy cytowanego rozporządzenia nie wyłączają ustawowego obowiązku organów celnych działania zgodnie z przepisami Działu IV Ordynacji podatkowej, w tym z art. 122, w myśl którego są one zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie zaś do art. 123 § 1 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej strona może wykazać okoliczności, z których wywodzi skutki prawne wszelkimi środkami, które nie są sprzeczne z prawem. Zatem, jeżeli strona dokonała wywozu towaru przed złożeniem wniosku o zwrot należności celnych może wszelkimi, zgodnymi z prawem, środkami dowodowymi wykazywać, że zostały spełnione, określone w art. 248 § 1 Kodeksu celnego, przesłanki uzasadniające jej żądanie. Pominięcie przez stroną pewnego zakresu postępowania, wynikającego z rozporządzenia Rady Ministrów nakłada na stronę obowiązek wykazania tożsamości towaru, jednakże nie czyni z góry niemożliwym zwrotu należności celnych po przeprowadzeniu postępowania w tym przedmiocie. Z kolei w ramach tego postępowania na organie celnym spoczywa obowiązek dokonania oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów.

W przedmiotowej sprawie konsekwencją zajętego przez organ celny stanowiska, było niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co stanowi naruszenie art. 122 oraz art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organu celnego będzie rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu wszystkich reguł postępowania, co powinno doprowadzić do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego po dopuszczeniu i dokonaniu oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów.

Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o odroczenie rozprawy, gdyż zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Jednocześnie w myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Strona skarżąca we wniosku z dnia 19 września 2005 r. o odroczenie rozprawy jako przyczynę wskazała zbieg w tym samym dniu terminów rozpraw w różnych sądach w tego samego typu sprawach. Jednakże jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 5 października 2005 r. pełnomocnik skarżącej poinformował telefonicznie, że nie może wziąć udziału w rozprawie z uwagi na złe samopoczucie. Sprzeczność obu podanych przez stronę argumentacji, przemawiających jej zdaniem za odroczeniem rozprawy, wskazuje, że w rzeczywistości nie zachodziła żadna przeszkoda wywołana nadzwyczajnymi okolicznościami, uzasadniająca odroczenie rozprawy. Działania skarżącej podjęte w tym przedmiocie ocenić można jedynie jako nieodpowiedzialne.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

W związku z tym, że strona skarżąca do zamknięcia rozprawy nie zgłosiła żądania zwrotu kosztów brak było podstaw do orzeczenia w tym przedmiocie (art. 209 i art. 210 p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca zwrotu należności celnych nie podlega wykonaniu, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.