Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 72/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 16 ust. 1 pkt 1, 4, 5; art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7, art. 22, art. 46 ust. 3, art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi "A." Spółka Jawna z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... 2007r. Nr ... w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy terenu oddala skargę. /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 53, art. 59, art. 60 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] 2006r. A. spółki jawnej z siedzibą w G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego o powierzchni powyżej 2 ha na działce ozn. nr ewid. [...] w m. G., gm. P.

Decyzję tę wydano w następujących okolicznościach sprawy:

A. sp. j. w dniu [...] 2006r. złożyła pięć wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego na obszarach (polach A, B. C, D i E) o łącznej powierzchni powyżej 2 ha, na działce nr [...] w G., po czym [...] 2006r. spółka wniosła o potraktowanie wszystkich wniosków jako jednego.

Organ ustalił, że działka ta nie jest objęta obowiązującym planem miejscowym. Spełnia ona wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: upzp). Wójt przedstawił projekt decyzji o warunkach zabudowy właściwym organom z prośbą o uzgodnienie. Marszałek Województwa Wielkopolskiego postanowieniem z [...] 2006r., a Starosta Powiatu W. postanowieniem z [...] 2006r. uzgodnili pozytywnie projekt decyzji. Regionalny Dyrektor Lasów Państwowych odstąpił od uzgodnienia inwestycji jako zaplanowanej na gruntach nieleśnych. Z kolei Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Poznaniu nie wniósł sprzeciwu co do lokalizacji inwestycji, zwracając uwagę, że rozpoczęcie wydobywania kruszywa z przedmiotowego złoża może nastąpić po uzyskaniu koncesji na eksploatację kopaliny. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z [...] 2006r. odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W jego ocenie budowa kopalni kruszywa naturalnego w obszarze Przemęckiego Parku Krajobrazowego spowoduje naruszenie rzeźby terenu i w związku z tym jest sprzeczna z celami ochrony środowiska wyznaczonymi przez Park. Został on powołany w celu ochrony i zachowania jednego z najciekawszych fragmentów krajobrazu polodowcowego w Wielkopolsce, z charakterystycznymi elementami tworzonymi przez niewysokie pagóry moreny czołowej, falistą powierzchni moreny dennej, porozcinaną rynnami oraz rozległe obniżenia wypełnione jeziorami. Wojewoda powołał się na własne rozporządzenie z dnia 31 lipca 2006r. Nr 168/06 w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, w którego § 4 ust. 1 pkt 1 wprowadzono zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, a do takich należy przedmiotowa inwestycja. Ponadto stwierdził, że planowana inwestycja znajduje się w projektowanym obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Pojezierze Sławskie" i będzie zagrożeniem dla ptaków.

Wskutek zażalenia Minister Środowiska postanowieniem z [...] 2006r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody z [...] 2006r.

W tej sytuacji Wójt mając na względzie, że przepis art. 53 ust. 4 upzp stanowi, iż decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi organami, a przedmiotowa inwestycja nie uzyskała pozytywnego uzgodnienia organu ochrony przyrody należało odmówić ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zaznaczył, że inwestycja ta nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 upzp, bowiem jest niezgodna z przepisami odrębnymi, a mianowicie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Planowane przedsięwzięcie – kopalnia kruszywa metodą odkrywkową (eksploatacja kruszywa ze złoża G.) o pow. 3,4257 ha i wydobyciu średnio 50 tys. m3 rocznie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i jako takie jest wymienione w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W myśl § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego zakazuje się pozyskiwania dla celów gospodarczych skał. Piasek i piasek ze żwirem będące produktem wydobycia zaliczane są zaś do tzw. skał luźnych. Nie jest więc możliwe na terenie Parku ich pozyskiwanie dla celów gospodarczych, jak zamierzał wnioskodawca. Ponadto na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia nr 168/06 zakazuje się wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu. Roboty przy eksploatacji kruszywa naturalnego, piasku i piasku ze żwirem polegają na odspojeniu nadkładu o grubości średnio 6,6 m na eksploatacji złoża dwoma piętrami do głębokości średnio 8,9 m (od 3,2 do 15,8 m) i powodują trwałe zniekształcenie rzeźby terenu, co wynika z rodzaju prac oraz ze sporządzonego dla niniejszej inwestycji raportu oddziaływania na środowisko. Wyrobisko poeksploatacyjne będzie miało głębokość od 5,3 do 15, 3 m (średnio 10,9 m). W raporcie tym wyraźnie stwierdzono, że prowadzona eksploatacja spowoduje trwałe przekształcenie terenu.

A. sp.j. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy P., żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Odwołująca się spółka podniosła, iż trudno jest zrozumieć zasadność przesłanek, którymi kierował się organ I instancji, skoro wyraźnie stwierdził, że inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 upzp. W ocenie spółki organ po uzyskaniu w dniu [...] 2006r. ostatniego z uzgodnień winien był niezwłocznie wydać decyzję. Tymczasem wydał ją dopiero [...] 2007r., a więc z naruszeniem art. 12 w zw. z art. 35 § 3 kpa. Zdaniem spółki A. w sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego z 31 lipca 2008 r. Nr 168/06 w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, które weszło w życie w dniu 6 września 2006r. (Dz. Urz. Woj. wlkp. Nr 132, poz. 3218). Gdyby przepisy te miały zastosowanie to w sposób oczywisty kłóciłoby się to z dyspozycją art. 64 pkt 2 w zw. z art. 21 Konstytucji, w którym wyraźnie stwierdza się, iż własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Odwołująca wskazała, że postanowienie Wojewody z [...] 2006r. miało jedynie charakter opiniodawczy, przez co nie ustanawiało jakiejkolwiek zależności treściowej późniejszej decyzji Wójta.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] 2007r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-4 upzp, nie spełnia zaś warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp, tj. nie jest zgodna z przepisami odrębnymi – rozporządzeniem nr 168/06. Powyższe znalazło potwierdzenie w postanowieniu Wojewody Wielkopolskiego z [...] 2006 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Kolegium wyjaśniło, iż w myśl art. 60 ust. 1 upzp decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest zatem możliwe bez uzyskania stosownego uzgodnienia, które jest wydawane w formie postanowienia w trybie art. 106 kpa. Zdaniem organu odwoławczego postanowienie o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy wydane w związku z art. 53 ust. 4 i 5 upzp wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie. Uzgodnienie to polega bowiem na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia. Jest więc wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydanie aktów przez organ prowadzący postępowanie.

Kolegium zauważyło, że wspomniane wyżej postanowienie Wojewody z [...] 2006r. było przedmiotem zaskarżenia, w wyniku czego Minister Środowiska postanowieniem z [...] 2006r. utrzymał je w mocy. W związku z powyższym Wójt podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie związany był prawomocnym postanowieniem o odmowie uzgodnienia projektu decyzji z uwagi na jej sprzeczność z przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium nie stwierdziło naruszenia przez organ I instancji art. 11 kpa. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy P. wynika, że przesłanka odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy jest jej sprzeczność z przepisami odrębnymi, które zostały szczegółowo opisane. Tym samym organ I instancji dokładnie wyjaśnił stronie podstawę swojego rozstrzygnięcia. Nie niweczy tego fakt, że w uzasadnieniu decyzji Wójt niezbyt fortunnie wywiódł konkluzję, iż sam projekt decyzji (przed fazą uzgodnień) spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 upzp.

Organ II instancji nie znalazł też podstaw by uznać, że Wójt naruszył art. 12 w zw. z art. 35 § 3 kpa poprzez załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki. Kwestia terminowego załatwienia sprawy w świetle art. 35 § 3 kpa nie może być bowiem podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 kpa). W toku niniejszej sprawy strona nie złożyła zaś stosownego zażalenia. Ponadto w dniu [...] 2006r. Wójt nie mógł wydać decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie uprawomocniło się jeszcze postanowienie Wojewody z [...] 2006r. Podstawą decyzji o warunkach zabudowy mogą być zaś tylko prawomocne postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji.

Dla organu odwoławczego niezrozumiałe jest dlaczego – zdaniem odwołującej – zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego nr 168/08 z dnia 31 lipca 2006r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego było niezgodne z art. 64 pkt 2 w zw. z art. 12 Konstytucji RP. Odwołująca nie tłumaczy, na czym miałaby polegać owa niezgodność. Prawidłowość zastosowania w tej sprawie przepisów powołanego rozporządzenia potwierdził zaś w swoim postanowieniu z dnia [...] 2006r. Minister Środowiska.

Zdaniem Kolegium odwołująca się spółka nie wykazała również, by na skutek zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Wojewody nr 168/06 naruszona została zasada ochrony praw nabytych oraz zasad poprawnej legislacji wyrażona w art. 2 Konstytucji. Odwołująca nie uzasadniła powołanego zarzutu.

A. sp. j. wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przy jej wydaniu art. 2, art. 8 ust. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia o rozporządzenie Wojewody z dnia 31 lipca 2006r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Zdaniem skarżącej konstytucyjne prawa strony postępowania wykluczają możliwość zastosowania zakazów wynikających z powołanego rozporządzenia. Brak jest więc podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Skarżąca podniosła, że wprowadzenie zakazów ma mocy rozporządzenia nr 168/06 spowodowało naruszenie jej uprawnień do eksploatacji działek znajdujących się na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, w tym naruszenie przysługujących jej do tego terenu praw majątkowych (dzierżawa) oraz ograniczyło możliwość prowadzenia na tym terenie działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu żwiru i kruszywa. W rezultacie zakazy te obejmujące działkę nr [...] rażąco naruszają uprawnienia skarżącej wynikające z art. 21 i art. 64 pkt 2 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącej skoro zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przepisy ustawy zasadniczej stosuje się wprost, to Sąd rozpoznając skargę winien odmówić zastosowania rozporządzenia Wojewody Nr 168/06, a w szczególności jego § 4 i uchylić zaskarżoną decyzję.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Sąd postanowieniem z 21 listopada 2007r. zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] 2006r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Następnie wskutek wydania w dniu 17 kwietnia 2009r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2343/06 oddalającego skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 23 października 2006r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji tutejszy Sąd postanowieniem z 4 lutego 2010r. podjął zawieszone postępowanie.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 19 marca 2010r., pełnomocnik skarżącej spółki wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2009r. sygn. akt II OSK 1522/09, którym to oddalono skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Po 324/09, którym stwierdzono nieważność rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006r. nr 168/06 w przedmiocie utworzenia Przemęckiego Parku Krajobrazowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z postanowień powołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny został powołany do kontroli działalności organów administracji publicznej, a zatem kontroli działalności organów państwa (organów administracji rządowej, jak i innych organów państwa wykonujących administrację publiczną) oraz organów samorządowych wykonujących administrację publiczną. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest zatem kontrola władczych działań organów państwa oraz organów wspólnot samorządowych (por. B. Adamiak, O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowym, PiP 2006, z. 11, s. 44). Podstawowym zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej (rządowej i samorządowej). "Sprawowanie kontroli" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Jest więc w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego (T. Kuczyński, M. Masternak-Kubiak, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz, Lex, 2009).

Z powyższego wynika, że zadaniem tutejszego Sądu była ocena zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie jej wydania, a więc w dacie [...] 2007r. Sąd doszedł do przekonania, że ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] 2007r. nie naruszają obowiązującego w dacie ich wydania przepisów prawa.

Stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy dopuszczalna była odmowa ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego na działce nr [...] w G., gm. P., położonej w obszarze Przemęckiego Parku Krajobrazowego, pomimo negatywnego uzgodnienia dokonanego przez Wojewodę Wielkopolskiego (postanowienie z dnia [...] 2006r.).

Przepis art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 upzp w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, iż decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu m.in. z wojewodą w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8 przepisu). Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak również w doktrynie powszechnie przyjmuje się, że organ wydający decyzję uwzględnia stanowisko organu uzgadniającego albo w razie odmowy uzgodnienia projektu wydaje decyzję odmawiającą uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym treść uzgodnienia rozstrzyga o treści decyzji (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 742/07, Lex nr 489196, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/08, Lex nr 528337; T.Bąkowski, ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, Lex). Uzgodnienie polega bowiem na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia. Uzgodnienia dotyczą oceny zgodności decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę, w związku z którą ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia. Zatem organ uzgadniający działa opierając się na stosownych przepisach normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia. Jest to najczęściej organ właściwy w sprawach będących przedmiotem uzgodnienia, a zatem wyspecjalizowany, stąd też do jego właściwości przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 423, 425-426).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że skoro w dniu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżonej decyzji, a więc w dacie [...] 2007r., w obrocie prawnym znajdowało się ostateczne postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2006r. odmawiające uzgodnienia przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony przyrody to niedopuszczalne było w świetle powołanych przepisów wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla tejże inwestycji.

Nadto dodać należy, że wydanie decyzji o warunkach dla kopalni kruszywa naturalnego na działce ozn. nr [...] w G. byłoby sprzeczne z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp. Przepis ten nakazuje, aby decyzja o warunkach zabudowy była zgodna z przepisami odrębnymi. Oznacza to, że nie można wydać decyzji o warunkach zabudowy, jeśli sprzeciwia się temu przepis prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie do przepisu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Stwierdzić należy, iż rozporządzenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006r. nr 168/08 (Dz. Urz. Woj. Wlkp z dnia 22 września 2006 r. Nr 132, poz. 3218) w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, miało charakter aktu prawa miejscowego, zawierało bowiem normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, tzn. skierowane było do każdego kto chciałby podjąć działania na terenie Parku oraz znajdowało zastosowanie każdorazowo do sytuacji obejmujących te działania. Zasadnym było więc zbadanie, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniem nr 168/08.

Skoro zatem w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] 2006r. Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa inwestycja zaplanowana na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego jest sprzeczna z § 4 ust. 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia, w którym to przepisie wprowadzono zakaz realizacji na terenie Parku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a kopalnia kruszywa naturalnego metodą odkrywkową jest zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko /.../ (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, to rację miały organy orzekające w niniejszej sprawie odmawiając spółce A. ustalenia warunków zabudowy dla budowy tejże kopalni.

Zaznaczyć przy tym należy, iż bez znaczenia dla niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest fakt, iż w dniu 11 grudnia 2009r. wskutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z tego dnia w sprawie o sygn. akt II OSK 1522/09 z obrotu prawnego zostało usunięte powołane rozporządzenie Wojewody nr 168/06. Jak wyżej Sąd podkreślił, przepis art. 1 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych nakazuje sądom administracyjnym badanie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa obowiązującymi w dniu ich wydania. Skoro więc w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tj. [...] 2007r.) obowiązywało rozporządzenie Wojewody z dnia 31 lipca 2006r., to brak jest podstaw ze względu na późniejsze stwierdzenie nieważności przez tutejszy Sąd tegoż rozporządzenia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009r., sygn. akt IV SA/Po 324/09) do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] 2006r.

Biorąc pod uwagę powyżej zaprezentowane motywy wyroku Sąd nie podziela zatem zarzutów skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 2, art. 8 ust. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 168/06.

Nie można podzielić poglądu, iż odmawiając skarżącej spółce ustalenia warunków zabudowy dla budowy kopalni kruszywa naturalnego naruszono jej prawo własności i prawo prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazać należy, iż przepis art. 22 Konstytucji przewiduje możliwość ograniczenia wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny. Podobnie w przepisie art. 46 ust. 3 Konstytucji ustawodawca przyjął, że własność może być ograniczona w drodze ustawy, w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zgodnie z duchem powołanych przepisów ustawodawca wprowadził ograniczenie prawa własności i prowadzenia działalności gospodarczej do ustawy o ochronie przyrody. W art. 17 ust. 1 tej ustawy przyjął, że dopuszczalne są (ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju – art. 16 ust. 1 ustawy) w parku krajobrazowym zakazy m.in. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1), pozyskiwania dla celów gospodarczych skał (pkt 4), czy wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (pkt 5). Tym samym w sposób nienaruszający norm konstytucyjnych ustawodawca wprowadził zakazy, które de facto ograniczają tak prawo własności, jak i wolność gospodarczą.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było niezastosować postanowień rozporządzenia Wojewody z dnia 29 sierpnia 2006r. nr 168/08, pomimo, iż rozporządzenie to weszło w życie już w trakcie postępowania przed organem I instancji. Zgodnie bowiem z art. 6 kpa, który to przepis stanowi emanację konstytucyjnej zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że zobowiązane są do stosowania przepisów prawa obowiązujących w chwili orzekania (vide: wyrok NSA z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt II OSK 138/07, Lex nr 508498). Bez znaczenia zatem jest, że w dacie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie obowiązywało rozporządzenie w sprawie utworzenia Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Organy miały obowiązek jedynie ustalić, czy rozporządzenie to obowiązuje w chwili rozstrzygania przez nie sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga

MK