Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 433/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 490/12 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Chełmie odmówił przyznania J. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie faktem, iż wnioskodawca posiada część domu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej 28 m2, w związku z czym jego potrzeby mieszkalne są zaspokojone.

Po rozpatrzeniu odwołania J. M., decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], Lubelski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona nabyła w dniu [...] marca 2011 r. od swojego ojca w drodze darowizny udział we współwłasności działki i domu mieszkalnego posadowionego na tej działce. Ustalono, że miejscowość K., w której położony jest przedmiotowy dom i działka jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68, ze zm.)

Ze złożonego wniosku o przyznanie pomocy finansowej wynika, że stronie przysługują trzy normy zaludnienia. Przysługująca strażakowi powierzchnia mieszkalna wynosi od 21 do 30 m2. Powierzchnia mieszkalna przedmiotowego domu ustalona zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynosi 56 m2, co po uwzględnieniu posiadanego udziału o wielkości 1/2 całości w przeliczeniu na małżonków wynosi 28 m2.

Organ zwrócił uwagę, że w świetle przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.

Zdaniem organu J. M. nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego. Razem ze swoją żoną są współwłaścicielami w 1/2 części domu o powierzchni mieszkalnej 56 m2, co w przeliczeniu na odwołującego się i jego żonę daje powierzchnię mieszkalną o wielkości 28 m2 i mieści się w przysługującej stronie powierzchni mieszkalnej. Dom, w którym zamieszkuje i którego współwłaścicielem jest strażak położony jest w miejscowości pobliskiej. Tym samym zachodzi przypadek wykluczający możliwość przyznania pomocy finansowej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wywiódł, iż na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych należy patrzeć nie tyle poprzez fakt posiadania odrębnego lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej liczbie przysługujących stronie norm zaludnia, ale przez pryzmat posiadania prawa do takiej powierzchni mieszkalnej. Posiadanie powierzchni mieszkalnej może być zrealizowane zarówno poprzez posiadanie odrębnego lokalu jak również poprzez posiadanie udziału we współwłasności domu lub lokalu mieszkalnego, z zastrzeżeniem oczywiście zachowania wielkości powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie norm zaludnienia przysługujących uprawnionemu.

Organ podniósł także, iż celem, dla realizacji którego strażak ubiega się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jest rozbudowa domu, którego strażak jest współwłaścicielem i w którym mieszka wspólnie z rodziną. Pomoc finansowa przyznawana jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych uprawnionych, a nie na ich poprawę tym bardziej, że strażak w dalszym ciągu pozostanie współwłaścicielem nieruchomości w skład, której wchodzi dom, w którym mieszka strażak z rodziną.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. J. M. podniósł, iż zarówno ustawa o Państwowej Straży Pożarnej jak i rozporządzenia dotyczące uprawnień socjalnych strażaków odnoszą się do posiadania lokalu, a co za tym idzie – własności. Współwłasność lokalu wraz z ojcem nie stanowi o posiadaniu przez skarżącego lokalu mieszkalnego. W świetle orzecznictwa współwłasność nie daje skarżącemu realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w powiązaniu z tytułem prawnym umożliwiającym niezakłócone dysponowanie lokalem mieszkalnym.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 30 października 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 490/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie z [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 74 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to służy realizacji celu ustawy – by strażacy byli maksymalnie dyspozycyjni i w nadzwyczajnych stanach mogli być wezwani do służby poza zwykłym, planowanym czasem jej pełnienia. Stanie się to możliwe wyłącznie, gdy strażacy mieszkają w miejscowościach, w których pełnią służbę, bądź w miejscowościach pobliskich.

Z prawem do lokalu mieszkalnego związane są inne zastępcze w stosunku do tego prawa, formy pomocy finansowej, a w szczególności prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej "pomocą finansową", z zastrzeżeniem ust. 5 (niemającego zastosowania w sprawie), chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W myśl art. 80 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej o pomoc finansową przyznaje się raz w okresie całej służby, na wniosek strażaka. Ponadto należy podkreślić, że warunkiem uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 80 ust. 1, jest również to, aby strażak spełniał warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 81 ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi:

1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 80;

2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;

3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;

4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo domu stanowiącego odrębną nieruchomość, o których mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 82 ust. 1.

Powiązanie uprawnień do pomocy finansowej z prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale ma istotne znaczenie. Oba te uprawnienia powiązane są w sposób oczywisty z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, oraz mogą być realizowane w okresie jej istnienia. Art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wyłącza przydział lokalu mieszkalnego na rzecz funkcjonariusza, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, domu jednorodzinnego.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji Sąd stwierdził, że na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej na rozbudowę domu, J. M. był współwłaścicielem domu jednorodzinnego, w którym wspólnie z rodziną zamieszkiwał. Przedmiotowy dom skarżący otrzymał na podstawie umowy darowizny, co potwierdza akt notarialny [...], w dniu [...] marca 2011 r. Zatem skarżący składając wniosek nie spełniał warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, o której mowa w art. 76 ust 9 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, bowiem wystąpiła sytuacja określona w art. 81 pkt 2 tej ustawy. Miejscowość K., w której usytuowany jest dom jednorodzinny będący w posiadaniu skarżącego, należy niewątpliwie do "miejscowości pobliskiej" w rozumieniu art. 74 ust. 3 ustawy. Powierzchnia mieszkalna przedmiotowego domu wynosi 56 m2, co po przeliczeniu przysługującego J. M. udziału, wynosi 28 m2 i odpowiada przysługującym mu normom powierzchniowym 21 do 30 m2, gdyż przysługują mu trzy normy zaludnienia (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych Dz.U. Nr 241, poz. 2035). Zdaniem Sądu istotna jest okoliczność, że skarżący w postępowaniu administracyjnym nie negował posiadania w domu jednorodzinnym powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym mu normom zaludnienia, negował jedynie możliwość dysponowania posiadanym udziałem we współwłasności. Zajmowanie lokalu mieszkalnego o odpowiedniej normie powierzchniowej i posiadanie do niego tytułu prawnego pozwoliło skarżącemu na skorzystanie ze świadczenia pieniężnego – równoważnika za remont lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Chełmie z dnia [...] marca 2012 r. nrt [...]). Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny "określenie »równoważnik« wskazuje, że świadczenie to ma równoważyć, rekompensować koszty przeprowadzonego remontu lokalu zajmowanego przez policjanta, tj. takiego, który faktycznie zaspakaja potrzeby mieszkaniowe uprawnionego do tego świadczenia" (wyrok z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04,OTK, seria A, Nr 10, poz. 109). Wprawdzie orzeczenie to dotyczy świadczenia pieniężnego przysługującego policjantowi, ale zawarte tam wywody w pełni mają zastosowanie do podobnych rozwiązań przyjętych w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem Sądu w świetle powyżej przedstawionych zdarzeń prawnych niezasadny jest zarzut, że organ zebrał niepełny materiał dowodowy przez co nieprawidłowo ocenił zaistniały stan faktyczny. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii "posiadania" Sąd zauważył, że zgodnie z treścią art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Uprawnienie to jest konsekwencją przyjętej w art. 195 k.c. koncepcji prawa współwłasności jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom. Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność samego prawa. Niepodzielność prawa wyraża się w tym, że każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy. Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest zatem posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie, iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie posiadanie poparte jest określonym tytułem prawnym – aktem własności (akt notarialny z dnia [...] marca 2011 roku, [...]). Własność obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Tym samym posiadanie jest naturalną cechą własności. W świetle powyższych rozważań niezrozumiały jest zatem zarzut skarżącego zawarty w skardze, że: "współwłasność nie daje mu realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w powiązaniu z tytułem prawnym umożliwiającym niezakłócone dysponowanie lokalem mieszkalnym". Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty Chełmskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], z której wynika że pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego domu wydane zostało nie tylko na rzecz J. M. ale również na rzecz drugiego współwłaściciela S. M.. Oznacza to wspólne prowadzenie tej inwestycji przez współwłaścicieli, co nie doprowadzi skarżącego do wyjścia ze współwłasności i zostania właścicielem całej tej nieruchomości.

Niezasadne są również argumenty zawarte w piśmie procesowym z dnia 29 października 2012 r., stawiające tezę, że w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej lokalem mieszkalnym jest lokal samodzielny, niebędący współwłasnością, w odpowiednim stanie technicznym, o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej.

Zdaniem Sądu nie można się zgodzić z powyższym, gdyż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przewidziana tą ustawą nie jest świadczeniem pieniężnym należnym każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko tym, którzy mają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jest to zatem forma zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych strażaków funkcjonująca obok podstawowej formy jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Tak więc uprawnienie strażaka do otrzymania lokalu, a tym samym do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, nie ma charakteru bezwzględnego, powiązane jest bowiem z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza. W pierwszej kolejności przysługuje strażakowi prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jako przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału nie dokonano, strażakowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia strażaka – prawa do lokalu. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której strażak spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 76 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Jeśli zaś strażak ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa określonego w art. 74 ust. 1 ustawy. W konsekwencji nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy bowiem wiązać z taką sytuacją, w której strażak spełniałby warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 74–76 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ale równocześnie nie zachodziłaby żadna z przesłanek, o których mowa w art. 81 ustawy (istotny w rozpoznawanej sprawie jest pkt 2 – pomocy finansowej nie przydziela się strażakowi, posiadającemu lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny), albowiem wystąpienie jednej z nich powoduje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie można przydzielić.

Pomoc w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych strażaków ma bowiem jedynie charakter subsydiarny, pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wszystkich strażaków. Jeśli bowiem strażak posiada mieszkanie (niezależnie od tytułu prawnego do tego lokalu) w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, cel przepisu jest osiągnięty i nie powstaje prawo do lokalu, ani też prawo do pomocy finansowej.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Tylko w niewielkim zakresie uzasadniony jest zarzut strony skarżącej, iż organ odwoławczy ustosunkował się do kwestii związanej z rozbudową przedmiotowego domu w piśmie procesowym jakim jest odpowiedź na skargę. Z punktu widzenia wymogów uzasadnienia określonych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego celowe byłoby bardziej jednoznaczne ustosunkowanie się do kwestii związanej z pozwoleniem na rozbudowę tego domu. Należy jednak zauważyć, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy stanowiłoby ono wadę uzasadniającą wznowienie postępowania lub da się wykazać, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W kontrolowanej decyzji taka sytuacja nie zachodzi. Ewentualne drobne wadliwości uzasadnienia nie rzutują w żadnym stopniu na prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie.

Nie zasługuje na aprobatę Sądu, zarzut odebrania od J. M. oświadczenia z dnia 12 kwietnia 2012 r., dotyczącego powierzchni mieszkalnej posiadanego domu. Należy w tym miejscu przypomnieć, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje tzw. otwarty katalog środków dowodowych, co oznacza, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W piśmie tym skarżący wskazał powierzchnię istniejących w domu pokoi stosownie do treści art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dlatego w pełni uzasadnione było wykorzystanie tych materiałów w postępowaniu administracyjnym, skoro mogło się to przyczynić do wyjaśnienia sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

J. M. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:

1) naruszenia prawa materialnego:

a) art. 81 pkt 2 w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis art. 81 pkt 2 wyłącza przydział lokalu mieszkalnego na rzecz funkcjonariusza, który jest współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej domu jednorodzinnego, podczas gdy wniosek taki nie wynika z treści przepisu, a także nie jest możliwy do wykazania na drodze wykładni pozajęzykowej. Takie stanowisko skutkowało uznaniem, że skarżącemu nie przysługuje prawo do uzyskania pomocy mieszkaniowej na zasadach określonych w art. 80 ust 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej,

b) art. 79 ust 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt wypłacania strażakowi równoważnika za remont lokalu mieszkalnego jest równoznaczne z faktem, że strażak ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy przepis ten przewiduje prawo wyboru przez strażaka świadczenia z tytułu braku lokalu albo z tytułu remontu lokalu;

2) naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy:

a) naruszenie art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6–10, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy potwierdzał, iż wydana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Sąd uznał za prawidłowe decyzje oparte o błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na: pominięciu części twierdzeń strony, braku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

b) naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sposób niezgodny z wymogami określonymi w art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sposób sporządzenia uzasadnienia uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu w zakresie wyjaśnienia treści obowiązującego prawa, a co za tym idzie prawidłowości wniosków wyciągniętych przez ten Sąd. Część rozważań Sądu jest sformułowana w sposób niejasny, nie pozwalający na stwierdzenie, czy Sąd błędnie zinterpretował czy też pominął część przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, co z kolei stanowić może naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wniósł w razie stwierdzenia jedynie naruszeń prawa materialnego o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Chełmie z dnia [...] kwietnia 2012 r.,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 500 zł, co jest uzasadnione stopniem skomplikowania sprawy oraz koniecznym nakładem pracy pełnomocnika.

W przypadku uznania przez Sąd, że doszło do naruszenia zasad postępowania mających wpływ na wynik sprawy wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie;

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 500 zł, co jest uzasadnione stopniem skomplikowania sprawy oraz koniecznym nakładem pracy pełnomocnika.

Lubelski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm obowiązujących.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kaucyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania nie są zasadne. Według art. 80 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68. Obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1340) "Strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej »pomocą finansową«, z zastrzeżeniem ust. 5, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej". Art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wyznacza przesłanki prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, które muszą wystąpić łącznie. Przesłanki pozytywne to: – po pierwsze, pomoc finansowa przysługuje wyłącznie strażakowi mianowanemu na stałe; – po drugie, pomoc finansowa przysługuje wyłącznie w przypadku gdy nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Trzecia przesłanka uzyskania pomocy finansowej określona jest negatywnie – uprawnienie do pomocy finansowej nie przysługuje, jeżeli strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.

Hipotetyczny stan faktyczny przesłanki negatywnej jest wyznaczony w art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 81 "Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi: (...); 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny, dom mieszkalno-pensjonatowy; (...)". Art. 81 pkt 2 przyjmuje wyłączenie prawa do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku gdy strażak posiada dom jednorodzinny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Art. 81 pkt 2 stanowi o posiadaniu, a nie o własności domu jednorodzinnego. "Posiadanie" jest instytucją prawa cywilnego i w tym znaczeniu ustawodawca posługuje się tym pojęciem w art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 1108/00).

Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak i właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Starzy Pożarnej stanowiąc o posiadaniu domu jednorodzinnego nie wprowadza żadnego rozróżnienia ani ze względu na tytuł do tego domu, ani ze względu na rodzaj posiadania. Przysługujący zatem tytuł współwłasności do domu jednorodzinnego wypełnia przesłankę negatywną, której wystąpienie wyłącza przyznanie prawa pomocy finansowej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Nie stanowił podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd przeprowadził prawidłowa ocenę stanu faktycznego, który obejmuje zasadniczy element przesądzający o prawie do przyznania pomocy finansowej. Nie ma znaczenia prawnego dla stanu faktycznego rodzaj posiadania, następstwa prawne udzielonego pozwolenia na budowę. Nie został zatem naruszony art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6–10, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z art. 141 § 4 powołanej ustawy.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.