Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 402/00
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2000-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Opłaty administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
Teza: Zwolnienie przez ustawodawcę niektórych czynności urzędowych z opłaty skarbowej nie zmienia kwalifikacji, iż są to czynności "objęte przepisami o opłacie skarbowej". Dlatego też czynności takie nie mogą być obciążone opłatą administracyjną, wprowadzaną przez radę gminy na podstawie art. 18 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Do takich należą także czynności w sprawach budownictwa mieszkaniowego /art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, co obejmuje również domki wypoczynkowe, domy letnie.

TEZY

Zwolnienie przez ustawodawcę niektórych czynności urzędowych z opłaty skarbowej nie zmienia kwalifikacji, iż są to czynności "objęte przepisami o opłacie skarbowej". Dlatego też czynności takie nie mogą być obciążone opłatą administracyjną, wprowadzaną przez radę gminy na podstawie art. 18 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Do takich należą także czynności w sprawach budownictwa mieszkaniowego /art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, co obejmuje również domki wypoczynkowe, domy letnie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Gminy w B. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z 1 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy w B. z 27 grudnia 1999 r. (...) w sprawie wysokości opłaty administracyjnej - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą, wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./, po rozpatrzeniu w postępowaniu nadzorczym uchwały Rady Gminy w B. z 27 grudnia 1999 r. (...) w sprawie wysokości opłaty administracyjnej, Regionalna Izba Obrachunkowa w B. postanowiła uznać. iż ww. uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa i w związku z tym stwierdziła jej nieważność - w części dotyczącej postanowienia par. 1 pkt 3. W uzasadnieniu uchwały organu nadzoru stwierdzono, co następuje:

Postanowieniem par. 1 pkt 3 ww. uchwały Rada Gminy ustaliła opłatę administracyjną "za wydanie decyzji o warunkach zabudowy, dotyczy domków letniskowych", w wysokości 150 zł. Postanowienie to jest sprzeczne z przepisem art. 18 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, z którego wynika, iż rada gminy może wprowadzić opłatę administracyjną za czynności urzędowe wykonywane przez podległe jej organy, o ile nie są one objęte przepisami o opłacie skarbowej. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy należy do kategorii czynności urzędowych i dlatego też podlega opłacie skarbowej, na mocy art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./. A zatem, Rada Gminy uchwalając powołane postanowienie przedmiotowej uchwały przekroczyła zakres kompetencji przyznanych jej na podstawie art. 18 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z powyższych względów uchwała ta- naruszająca prawo w istotny sposób- jest nieważna we wskazanej części.

W skardze do NSA Rada Gminy w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu organ samorządowy podnosi, że Minister Finansów z rozporządzeniu z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705 ze zm./, wydanym na podstawie art. 11 ustawy o opłacie skarbowej, w par. 4 określił szczegółowy katalog czynności urzędowych, od których pobiera się opłatę skarbową. Wśród nich nie ma czynności polegającej na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla domków letniskowych. A zatem, czynność to nie podlega opłacie skarbowej. Identyczną interpretację podała Izba Skarbowa w S. (...): "brak jest podstawy prawnej do pobierania opłaty skarbowej przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę domku letniskowego". Uzasadnia to wniesienie skargi.

Organ nadzoru, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Zdaniem RIO, rozumowanie skarżącej Rady Gminy jest błędne, ponieważ ustalenie opłaty administracyjnej od wydania decyzji o warunkach zabudowy domów letniskowych jest istotnym naruszeniem powołanego wyżej przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z następujących względów:

Zgodnie z art. 1 list. 1 lit. "b" oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, nie podlegają opłacie skarbowej m.in. czynności urzędowe w sprawach budownictwa mieszkaniowego. Jeżeli zatem nie podlegają opodatkowaniu na mocy powołanego przepisu, to są objęte ustawą o opłacie skarbowej /zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1993 r.. SA/Gd 867/93 - Wspólnota 1994 nr 15 str. 18/. Do kategorii czynności objętych ustawą o opłacie skarbowej należy zaliczyć czynności urzędowe podlegające opodatkowaniu, zwolnione i nie podlegające opodatkowaniu na mocy tej ustawy.

Pojęcie obiektów "budownictwa mieszkaniowego" o których mowa w powołanym przepisie, należy ustalać na podstawie przepisów prawa budowlanego, a w szczególności Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. /Dz.U. nr 112 poz. 1316/. Zgodnie z symbolem PKOB 11 10, budynki mieszkalne to również "domki wypoczynkowe, domy letnie". Wynika z tego, że "domki" letniskowe, o których mowa jest w uchwale Rady, należy - zgodnie z przytoczoną wyżej Klasyfikacją - zaliczyć do budynków mieszkalnych. Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej wszelkie czynności urzędowe dotyczące tych budynków, jako zaliczanych do budownictwa mieszkaniowego, nie podlegają opłacie skarbowej. Są zatem objęte ustawą o opłacie skarbowej, co wyklucza możliwość obciążenia tych czynności opłatą administracyjną. Wynika to wyraźnie z brzmienia art. 18 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym opłata administracyjna może być wprowadzona przez radę gminy "za czynności urzędowe wykonywane przez podległe jej organy, jeżeli czynności to nie są objęte przepisami o opłacie skarbowej".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 lit. "b" ustawy o opłacie skarbowej, opłacie podlegają czynności urzędowe podejmowane na podstawie zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego, a zatem czynności to są objęte przepisami o opłacie skarbowej, w rozumieniu przepisu art. 18 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Czynnościami objętymi przepisami o opłacie skarbowej są również te, które nie podlegają opłacie skarbowej w rozumieniu art. 3 ustawy o tej opłacie. Zwolnienie przez ustawodawcę niektórych czynności urzędowych z opłaty skarbowej nie zmienia kwalifikacji, iż są to czynności "objęte przepisami o opłacie skarbowej". Dlatego też nie mogą one być obciążone opłatą administracyjną, wprowadzaną przez radę gminy na podstawie art. 18 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Do takich czynności należą także czynności urzędowe w sprawach budownictwa mieszkaniowego /art. 3 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej/, co obejmuje również - jak słusznie wywiódł organ nadzoru - "domki wypoczynkowe, domy letnie". W tej sytuacji rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem, a skarga podlega oddaleniu.

Wywód skargi, uznający, iż wobec braku w katalogu czynności urzędowych podlegających opłacie skarbowej czynności polegającej na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla domków letniskowych, rada gminy może z tytułu dokonania takiej czynności wprowadzić opłatę administracyjną, jest błędny i wynika z wadliwego rozumienia określenia "czynności nie objęte przepisami o opłacie skarbowej", co wyjaśniono powyżej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.