Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5b ust. 1 art. 4 pkt 7,9,10 art. 18 ust. 4a,4b
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca), Magdalena Jankowska - Szostak, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), podjętą na podstawie art. 92 a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w związku z ustaleniami protokołu kontroli (nr [...] z dnia [...].) D. W. Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D. T. karę pieniężną w kwocie [...]zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (art. 92a ust. 1,6,7, zał. nr 3 lp. 1.1) oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy (art. 92a ust. 1,6,7, zał. nr 3 lp. 2.10).

W odwołaniu od powyższej decyzji, zostało zarzucone: 1) naruszenie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym polegające na uznaniu zachowania skarżącego D. T. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy zdarzenie będące podstawą ukarania zostało sprowokowane przez dwóch inspektorów transportu drogowego, a poza zeznaniami tych funkcjonariuszy brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący w sposób zorganizowany i ciągły prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, 2) naruszenie Rozdziału IX ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu kontroli niezgodnie z przepisami ustawy, w szczególności przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariuszy ITD poprzez zastosowanie niedozwolonej prowokacji przy prowadzeniu kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego, 3) naruszenie art. 75 ustawy o transporcie drogowym polegające na wszczęciu postępowania administracyjnego i wydaniu orzeczenia na podstawie dowodów uzyskanych za pomocą niedozwolonej prowokacji, stanowiącej w istocie podżeganie do popełnienia wykroczenia, dokonanej przez nieumundurowanych funkcjonariuszy , bez uprzedniego wylegitymowania się i poinformowania skarżącego o prowadzeniu czynności kontrolnych.

Wobec wskazanych zarzutów profesjonalny pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podał, że dnia [...] maja 2014 r. na parkingu sklepu "A" we W. przy ul. B. miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o numerze rej. [...]przeprowadzona przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował D.T.. Kierowca został poddany kontroli po wykonaniu przewozu zarobkowego dwóch osób z W. ul. B. do W. ul. B.. Z kontroli pasażerowie zeznali, iż ok. godz. 23:45 zamówili telefonicznie przewóz z klubu "B" na ul. B. we W. na ul. K. we W.(parking koła sklepu "A"). Zatrzymany do kontroli pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń wskazujących na wykonywanie zarobkowego przewozu osób. W toku prowadzonych czynności kontrolnych kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób przy przewozie okazjonalnym w krajowym transporcie drogowym. Zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym pojazd był wyposażony konstrukcyjnie w 5 miejsc, natomiast rokiem produkcji był rok [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...].

Po analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ odwoławczy przywołał szereg przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym m.in. art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87, art. 92a ust. 1 wskazując regulacje prawne, które odnoszą się do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Podczas kontroli drogowej D. T. nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.

Osoby przewożone przez skarżącego (R. F. i M. G.) zeznali, że, zamówili telefonicznie kurs przewozu osób i zapłacili za kurs 25 zł zgodnie z informacją uzyskaną od dyspozytorki. Zeznali ponadto, że ok. 4 min. po zamówieniu kursu otrzymali SMS z informacją, że w umówione miejsce podjedzie zielone nieoznakowane [...][...], co tez nastąpiło po ok. 10 min.

Kierowca D. T. odmówił składania zeznań oraz podpisał protokół z kontroli bez wnoszenia zastrzeżeń. Dodatkowo, pomimo pisemnego pouczenia organu, skarżący nie nie złożył wyjaśnień w tej sprawie.

Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzone dowody stwierdził, że: a) wykonawcą przewozu był D. T., b) w samochodzie nie było zainstalowanego taksometru, c) na dachu pojazdu nie było umieszczonego urządzenia świetlnego z napisem "T.", co prowadzi do wniosku, że pojazd ten nie był taksówką. Potwierdza to też fakt, że w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu nie widniał wpis "T.".

W toku postępowania organ I instancji ustalił na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Miasta W. (pismo z dnia [...] lipca 2014r.), że stronie nie została wydana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że prawidłowo organ I instancji zakwalifikował opisany przewóz, ponieważ strona wykonywała transport drogowy osób pojazdem osobowym bez wymaganej licencji, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1utd. Dowody zebrane w sprawie świadczą jednoznacznie, o ocenie organu, że skarżący wykonywał okazjonalnie przewozy osób, na który wymagana jest licencja. Dodatkowo zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, natomiast na podstawie okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego kontrolowany pojazd wyposażony był w 5 miejsc.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony dotyczącym błędnego zakwalifikowania przez organ stopnia podstawowego działalności gospodarczej strony jako wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym bez licencji. Na potwierdzenie racji organów w badanym przypadku, przywołana została argumentacja zawarta w wyroku NSA z 20.01.2009, sygn. IIGSK 670/08, wyjaśniająca intencję ustawodawcy wprowadzającą karę pieniężną za działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nawet w przypadku jednorazowego wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji uzasadnione jest nałożenie na podmiot wykonujący transport kary pieniężnej.

Mając na uwadze opisane okoliczności, prawidłowo w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ stopnia podstawowego uznał, że odwołujący w dniu kontroli wykonywał krajowy przewóz osób bez wymaganej licencji, co stanowi naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Nie budzi wątpliwości także, w świetle art. 18 ust. 4a powołanej ustawy, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast kontrolowany pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Ponadto kontrolowany pojazd nie jest pojazdem zabytkowym, gdyż rok jego produkcji to rok 1998. W rozpatrywanym przypadku nie ma zastosowania art. 18 ust. 4B pkt b i pkt c, ponieważ pasażer nie zawarł z kierowcą umowy pisemnej, nie był nawet w lokalu przedsiębiorcy, a opłata została uiszczona w formie gotówkowej bezpośrednio po wykonaniu przewozu w pojeździe.

Nałożona zatem kara pieniężna z tytułu lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest również zasadna.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia rozdziału IX utd, GITD nie podzielił tego stanowiska, gdyż w jego ocenie organ I instancji działał na podstawie i w granicach prawa.

Powołując się na wyrok NSA z dnia [...] września 2012r., sygn. IIGSK 1158/11, organ stwierdził, że nie stanowi zarzucanej "prowokacji" dokonanie przez pracowników administracji zamówienia przejazdu i dokonanie przejazdu samochodem skarżącego oraz mieści się w granicach dozwolonych prawem.

Z akt sprawy nie wynika, że inspektor przeprowadzający kontrolę drogową uchybił obowiązkowi okazania legitymacji służbowej, czy w jakikolwiek inny sposób naruszył przepisy rozdziału IX utd. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę wydania decyzji stanowiły wyniki kontroli zawarte w protokole, a kontrolę przeprowadzono na drodze. Kierowca kontrolowanego pojazdu podpisał protokół z kontroli, nie wnosząc zastrzeżeń. Obalenie tych ustaleń wymagałoby przeprowadzenia dowodu na poparcie twierdzeń strony, których strona nie przedstawiła.

W świetle powyższego kara w wysokości [...]zł w świetle stwierdzonych naruszeń jest słuszna.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła w imieniu D.T.jego pełnomocnik profesjonalny.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1) naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.d.g.) polegającego na oparciu ustaleń na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej skarżącego, które miały istotny wpływ na wyniki kontroli;

2) naruszenie art. 79a ust. 1 i 6 u.s.d.g. polegającego na wykonywaniu czynności kontrolnych przez pracowników organu kontroli, tj. funkcjonariuszy ITD R. F. i M. G. bez uprzedniego doręczenia skarżącemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;

3) naruszenia art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym(u.t.d.) polegającego na uznaniu zachowania skarżącego za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy:

- zdarzenie będące podstawą do ukarania zostało w istocie sprowokowane przez inspektorów transportu drogowego R.F. i M. G.;

- poza zeznaniami ww. funkcjonariuszy ITD w sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący w sposób zorganizowany i ciągły prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, w szczególności okazjonalny przewóz osób;

4) naruszenia przepisów Rozdziału IX u.t.d. polegającego na wykonywaniu kontroli niezgodnie z przepisami ustawy, w szczególności przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariuszy ITD poprzez stosowanie niedozwolonej prowokacji przy prowadzeniu kontroli przestrzegania prawa w zakresie przewozu drogowego;

5) naruszenia art. 75 u.t.d. polegającego na wszczęciu postępowania administracyjnego i wydaniu orzeczenia na podstawie dowodów uzyskanych za pomocą niedozwolonej prowokacji, stanowiącej w istocie podżeganie do popełnienia wykroczenia, dokonanej przez nieumundurowanych funkcjonariuszy, bez uprzedniego wylegitymowania się i poinformowania skarżącego o prowadzeniu czynności kontrolnych.

Wskazując na powyższe pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane w przedmiocie kar za wykonywanie transportu drogowego niezgodnie z wymogami prawa.

W badanej sprawie w ocenie Sądu, organy ustaliły niewadliwie wszystkie te okoliczności faktyczne, które miały znaczenie dla podjęcia w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Po pierwsze, to dyspozytorka skarżącego a następnie skarżący zareagowali na telefoniczne zlecenie przewiezienia pasażerów na trasie z ul. B. we W. na ul. B. we W.; po drugie, to strona podjechała w okolice miejsca rozpoczęcia zamówionego przewozu samochodem osobowym (nie posiadającym oznaczenia taxi, ani taksometru), przyjęła pasażerów, dokonała ich przewozu na uzgodnionej telefonicznie trasie, przyjmując za tą usługę 25 zł ; po trzecie, dokonując wspomnianych czynności, skarżący nie dysponował ani jakimkolwiek zaświadczeniem, ani – tym bardziej – stosowną licencją na przewóz osób. Szczególnego podkreślenia wymaga i to, że żadnej z wymienionych okoliczności strona w istocie nie kwestionuje, upatrując błędy organu wyłącznie w dodatkowych, specyficznych okolicznościach, towarzyszących przewozowi, w dniu [...] maja 2014 r.

Tymczasem jednoznaczne brzmienie art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie dopuszcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga uprzedniego uzyskania odpowiedniej licencji, niezależnie od środka, jakim posłużono się przy przewozie: samochodem, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób (wliczając w to kierowcę) czy też taksówką. Nie ulega wątpliwości, że podejmując się i dokonując opisanego przewozu pasażerów bez wymaganej licencji, skarżący ewidentnie naruszył normę przywołanego przepisu, które to naruszenie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...]zł, stosownie do postanowienia l.p.1.1. załącznika Nr 3 do ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym( j.t. Dz.U. z 2013 r., poz.1414 ze zm.).

Identyczną karą zagrożone jest również wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., chyba że zachodzi wyjątek przewidziany w ust. 4b tego samego artykułu (l.p. 2.10. tego samego załącznika).

Należy stwierdzić, że w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych w niniejszej części uzasadnienia Sądu, organy trafnie przyjęły, że skontrolowany przewóz stanowił tzw. "przewóz okazjonalny", w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Był to bowiem przewóz osób, który nie spełniał ani znamion przewozu regularnego, ani też przewozu regularnego specjalnego, ani wreszcie – przewozu wahadłowego, a więc przewozów zdefiniowanych w art. 4 pkt 7, pkt 9 i pkt 10 u.t.d.

Prawidłowe zakwalifikowanie przewozu dokonanego w dniu 31 maja 2014 r. przez stronę skarżącą jako "okazjonalnego", ma tym bardziej istotne znaczenie, jeśli zważyć unormowania przyjęte przez prawodawcę w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d.

Pierwszy z wymienionych przepisów wprowadza – jako zasadę – wymóg dokonywania przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób (wliczając w to samego kierowcę). Z dowodu rejestracyjnego samochodu, którym wykonano skontrolowany przewóz stanowiący przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie, wynika, że pojazd ten był przeznaczony do przewozu 5 osób. Oczywiste jest więc, iż podstawowego wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 4a, samochód ten nie spełniał.

W przepisie art. 18 ust. 4b ustawodawca dopuścił co prawda – jako wyjątek od przedstawionej zasady – przewóz okazjonalny, także samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego w ust. 4a, pod pewnymi jednak warunkami. Samochód taki musi przede wszystkim stanowić przedmiot wyłącznej własności (lub leasingu) przedsiębiorcy; przewóz okazjonalny wykonywany jest tym pojazdem przez samego przedsiębiorcę (lub przez jego kierowcę); przewóz okazjonalny wykonywany jest na podstawie pisemnej umowy zawartej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu okazjonalnego, przy czym zaplata regulowana jest zasadniczo w formie bezgotówkowej (wniesienie opłat gotówką dopuszcza się wyłącznie w lokalu przedsiębiorstwa). Sąd celowo wyeksponował te fragmenty uregulowania przyjętego w art. 18 ust. 4b, które nie zostały spełnione w odniesieniu do przewozu skontrolowanego dnia [...] maja 2014 r., ponieważ żadna z tych przesłanek nie została spełniona, co wynika z tego, że strona nie prowadzi sformalizowanej, zarejestrowanej działalności gospodarczej (k. 45 akt sądowych).

Skoro w sprawie nie mogło być mowy o zastosowaniu wyjątku uregulowanego w art. 18 ust. 4b u.t.d., a samochód, którym posłużył się skarżący, nie spełniał też wymogów konstrukcyjnych wskazanych w ust. 4a tego samego artykułu, przeto zaistniała podstawa do zastosowania kary pieniężnej określonej w l.p. 2.10. załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto, w świetle postanowień art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący – jak w rozpoznawanym przypadku – przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej "za każde naruszenie". Rozwiązanie to trzeba rozumieć dosłownie, a w imię konstytucyjnej zasady równości – także niezależnie od tego, czy konkretnego przewozu dokonuje podmiot po uzyskaniu stosownego zezwolenia (koncesji), czy też osoba nie posiadająca takiego zezwolenia (koncesji). Ta druga grupa podmiotów wykonujących faktycznie przewozy drogowe nie może być bowiem uprzywilejowania, a do takiej sytuacji doszłoby, gdyby interpretować postanowienie art. 92a ust. 1 zawężająco, tzn. przyjmując dopuszczalność ukarania jedynie za sam brak wymaganego zaświadczenia (koncesji), bez możliwości dodatkowego ukaranie za każde inne, stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, którego dopuścił się podmiot realizujący przewóz zezwolenia, mimo braku wymaganego zaświadczenia albo koncesji.

Wypada na koniec tej części uzasadnienia podkreślić prawidłowo zastosowaną przez organy redukcję obu wymierzonych kar, do poziomu [...]zł, stosownie do dyspozycji art. 92a ust. 2, przewidzianej w sytuacjach stwierdzenia wielu naruszeń "podczas jednej kontroli" (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie).

Wbrew odmiennemu zapatrywaniu zainteresowanego, skład orzekający nie dopatrzył się zasadności podstawowego zarzutu o rzekomym oparciu poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia na uzyskanych nielegalnie dowodach ( w wyniku prowokacji), a w konsekwencji – naruszeniu przepisów prawnych wymienionych szczegółowo w skardze.

Nie ulega wątpliwości, że pasażerami skarżącego okazali się nieumundurowani funkcjonariusze inspekcji drogowej. Nie można jednak absolutnie wywodzić z tego faktu skutecznego zarzutu o prowokacji, jako praktyki niedopuszczalnej i w świetle prawa nielegalnej. Zresztą pełnomocnik skarżącego nie powiązała tego zarzutu (o prowokacji) z konkretnymi przepisami prawa admnistracyjnego, które w jej ocenie zostały naruszone. Przeciwnie, zważywszy na charakter podstawowego naruszenia, którego dopuścił się skarżący (podjęcie odpłatnego przewozu okazjonalnego bez wymaganej licencji) szczególnego zaakcentowania wymaga, że w ocenie Sądu dokonanie zamówienia przewozu osób nawet przez pracowników organu nie stanowi prowokacji. W przepisach prawa administracyjnego, w tym procesowego brak jest przepisów definiujących termin "prowokacja", dlatego też w tym wypadku sięgnąć należy do Słownika Języka Polskiego określającego termin "prowokacja", który wskazuje, że "prowokacja oznacza : 1. podstępne działanie mające na celu nakłonienie kogoś do określonego postępowania, zwykle szkodliwego dla niego i osób z nim związanych; 2.nakłanianie jakiejś osoby do popełnienia przestępstwa w celu doprowadzenia do wszczęcia przeciwko niej postępowania karnego." A zatem w każdym z tych określeń wskazuje się na sposób działania poprzez nakłanianie kogoś, innymi słowy chodzi o zachęcanie, czy też namawianie kogoś do czegoś, do określonego działania/zaniechania. W niniejszej sprawie takich działań nie nie było. Osoba dzwoniąca pod numer telefonu [...][...][...] z Klubu "B" zamówiła tylko usługę przewozu, które to zamówienie, jak każde inne tego typu zamówienie złożone przez każdą osobę (nie tylko przez R. F. i S. M. G.) nie stanowi prowokacji. W tym wypadku rozumowanie strony skarżącej o zastosowaniu prowokacji jest całkowicie nieuprawnione.

Gdyby nawet przyjąć, choć to nie wynika z akt sprawy, że pracownicy organu administracji publicznej celowo zamówili opisaną usługę przewozu osób, gdyż tego dnia przeprowadzali "akcję kontrolną", to w istocie jedynym sposobem stwarzającym szansę na ujawnienie tego rodzaju naruszeń, godzących przecież ewidentnie w tych przewoźników, którzy podejmują działalność transportową po uzyskaniu stosownych zezwoleń i zgodnie z innymi przepisami ustawy o transporcie drogowym, jest prowadzenie takich działań, które ujawnią nielegalną działalność określonych podmiotów. Powszechnie bowiem wiadomym jest, że dokonywanie nielegalnego przewozu osób i rzeczy jest nagminne, co stwarza stan niezgodny z prawem. Zatem niniejsze orzeczenie wpisuje się – w zakresie analizowanego obecnie zarzutu skarżącego – w tą linię orzecznictwa sądowoadministracyjnego, której przykładem jest wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r. (II GSK 1158/11), który zresztą uchylił powoływany przez pełnomocnika skarżącego wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1679/10. Sąd w składzie osobowym rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela pogląd NSA, iż wykorzystanie przez pracowników administracji możliwości przemieszczenia się – odpłatnie, na uzgodnionej trasie – samochodem skarżącego, choćby tylko w celu sprawdzenia czy usługodawca wykonuje taką usługę zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o transporcie drogowym nie stanowi prowokacji i mieści się w granicach dozwolonych prawem. Zeznania owych pracowników złożone później w toku postępowania wyjaśniającego stanowią zatem dowód, który można dopuścić w sprawie jako równoprawny z innymi dowodami, stosownie do art. 75 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., przepisu nakazującego wręcz dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może (jak w rozpoznawanym przypadku) przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustawa o transporcie drogowym nie zakazuje, w żadnym przepisie, wykorzystania dowodów uzyskanych w taki sposób, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przy ocenie kwestii legalności (nielegalności) dowodu kwestionowanego przez skarżącego trzeba mieć ponadto na uwadze odmienność administracyjnych sankcji (także pieniężnych) od dolegliwości stosowanych w ramach postępowań karnych. Postępowanie karne bazuje na winie podejrzanego (oskarżonego, skazanego). Tymczasem podstawę rozważanej aktualnie odpowiedzialności administracyjnej stanowi ryzyko osoby podejmującej działania, prowadzące do naruszenia nakazów i zakazów sformułowanych w ustawie o transporcie drogowym.

Wiedza o koncesjonowaniu działalności w zakresie wykonywania transportu drogowego (także w odniesieniu do przewozu osób) jest powszechna. Skarżący, powinien mieć bowiem pełną świadomość ryzyka, jakie podejmuje, przyjmując usługę. Skarżący nie tylko podjechał na umówione miejsce, ale i wykonał uzgodniony przejazd, przyjmując zapłatę gotówkową za przewóz. Nie jest przy tym istotne, że kontrola drogowa stwierdziła tylko jednokrotny przewóz osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na kanwie tego rodzaju spraw administracyjnych ukształtował się pogląd, że nawet jednorazowy przewóz osób, przeprowadzony bez licencji przez podmiot, który nie figuruje w ewidencji prowadzących działalność gospodarczą lub krajowym rejestrze przedsiębiorców, jest poprzez czynność faktyczną, wykonywaniem transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy. Wykonanie więc tego rodzaju przewozu osób bez licencji nawet jednorazowo skutkuje zatem nałożeniem sankcji, o której mowa l.p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 92a.

Wszystkie okoliczności wskazane w tej części uzasadnienia, potwierdzają też zasadność konstatacji organów o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, na podstawie którego podmiot może uniknąć kar pieniężnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów Rozdziału IX u.t.d. stwierdzić należy, że postępowanie kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym, w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.t.d. sprowadzać ma się podczas kontroli drogowej, wykonywanej między innymi przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, głównie do kontroli dokumentów przedłożonych przez kierowcę. Jednak w myśl art. 73 ust. 1 u.t.d. w toku kontroli inspektor może:

1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;

2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli;

3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;

3a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 14 ust. 4 lit. c rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, str. 8 oraz Dz. Urz. WE L 274 z 9.10.1998, str. 1), lub kartę przedsiębiorstwa;

4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych;

5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli.

Stosownie do ust.1a tego artykułu w przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Poza tym z art. 74 ust. 2 u.t.d. wynika wprost, że kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, wówczas kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę. Kierowca może też wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli (art. 74 ust.4 u.t.d.). W myśl art. 75 u.t.d. wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania.

Sąd nie dopatrzył się naruszeń przywołanych wyżej norm ustawowych regulujących podjęcie kontroli drogowej. Znamienne, że skarżący w istocie nie kwestionuje ustaleń faktycznych rozpatrywanej sprawy.

Nie jest także słuszny zarzut naruszenia przepisów art. 77 ust. 6 i art. 79a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie przez organy. Według art. 4 tej ustawy, "przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje osobowość prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą". Z kolei według art. 2 ustawy "działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły." Przedstawione definicje przedsiębiorcy i działalności gospodarczej odnoszą się oczywiście do legalnie działających podmiotów, co oznacza, że art. 77 i art. 79 u.s.d.g. stosuje się do takich właśnie osób i podmiotów. W badanej sprawie skarżący D. T. w ogóle nie podnosił, ale również i nie wykazał aby był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Skoro skarżący nie jest przedsiębiorcą, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to organy nie stosowały przepisów tej ustawy w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, co oznacza, że nie mogły naruszyć wskazanych przepisów.

Według obowiązującego prawa podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...]zł za każde naruszenie (art. 92a ust. 1 u.t.d.). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może jednak przekroczyć kwoty [...]zł (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za naruszenia określa zał. nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

W świetle ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym organ II instancji trafnie uznał, że w dniu kontroli skarżący popełnił naruszenia określone w punktach 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący bowiem wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wymaganej licencji (pkt 1.1. - kara [...]zł) w formie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. - kara [...]zł). Biorąc pod uwagę art. 92a ust. 2 u.t.d., organ wymierzył łączną karę w kwocie [...]zł.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się wydania zaskarżonej decyzji z jakimkolwiek naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które – mając ewentualny wpływ na kierunek podjętego rozstrzygnięcia – uzasadniałoby wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.