Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 176/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A na decyzję B Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. z dnia 3 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 28 października 2016 r. i kolejnymi z 30 listopada 2016 r. oraz 23 grudnia 2016 r. Uniwersytet [..] wystąpił do Zarządu A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej odpowiedzi na pytania:

1. czy B. występowała do A. o potwierdzenie, że statek "[..]" jest statkiem naukowo badawczym i jakie stanowisko zajął A.;

2. czy budowa statku "[..]" została zakończona;

a także w sprawie udostępnienia informacji publicznej w postaci przekazania kserokopii następujących dokumentów:

certyfikatu A. (Tymczasowe Świadectwo Klasy) dla statku "[..]", jeżeli taki został wydany;

certyfikatu A. (Świadectwo Klasy) dla statku "[..]", jeżeli taki został wydany;

dopuszczających statek "[.]" do eksploatacji i żeglugi, jeżeli takie zostały wydane;

Tymczasowego Świadectwa Klasy Nr [.] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Tymczasowego Świadectwa Urządzeń Maszynowych Nr [.] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Tymczasowego Certyfikatu Bezpieczeństwa Statku Specjalistycznego Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Wykazu Wyposażenia wydanego w dniu 29 listopada 2016 r., stanowiącego załącznik do certyfikatu Nr [..];

Tymczasowego Międzynarodowego Świadectwa Wolnej Burty Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Krótkoterminowego Międzynarodowego Świadectwa o Zapobieganiu Zanieczyszczeniu Olejami Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Opisu Konstrukcji i Wyposażenia Statków innych niż Zbiornikowce Olejowe wydanego w dniu 29 listopada 2016 r. stanowiącego załącznik do certyfikatu Nr [..];

Krótkoterminowego Międzynarodowego Świadectwa o Zapobieganiu Zanieczyszczeniu Ściekami Fekalnymi Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Zaświadczenia Zgodności o Zapobieganiu Zanieczyszczeniu Odpadami NR [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Krótkoterminowego Międzynarodowego Świadectwa o Zapobieganiu Zanieczyszczeniu Powietrza Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Opisu Konstrukcji i Wyposażenia wydanego w dniu 29 listopada 2016 r., stanowiącego załącznik do certyfikatu nr [..];

Krótkoterminowego Międzynarodowego Świadectwa Efektywności Energetycznej Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.;

Opisu Konstrukcji Dotyczącego Efektywności Energetycznej wydanego w dniu 29 listopada 2016 r., stanowiącego załącznik do certyfikatu Nr [..];

Wykazu Przeglądów Nr [..] wydanego w dniu 29 listopada 2016 r.

Zażądano także uwierzytelnionych kserokopii dokumentów na podstawie których wydane zostały poszczególne certyfikaty.

Pismem z 16 grudnia 2016 r. A. wystąpił do Dyrektora B. o wyrażenie pisemnej zgody na udostępnienie wnioskowanych dokumentów.

W odpowiedzi B. wskazała, że zgodnie z umową pomiędzy B. a A. z 20 lutego 2013 r., w związku z którą wystawione zostały żądane dokumenty, treść tej umowy i przebieg jej realizacji objęte zostały klauzulą poufności. Udostępnienie żądanych informacji podmiotowi trzeciemu będzie skutkowało naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa B., która nie wyraziła zgody na udostępnienie wnioskowanych danych.

Pismem z 4 stycznia 2017 r. A. poinformował wnioskodawcę, że B. nie wystąpiła do A. o potwierdzenie, że statek "[..] jest statkiem naukowo badawczym. Wobec faktu, iż B. nie wystąpiła do A. o potwierdzenie, że statek "[..]" jest statkiem naukowo badawczym udzielenie odpowiedzi na pytanie o zajęte przez A. stanowisko jest bezprzedmiotowe, ponadto A. poinformował, że budowa statku "[..] została zakończona.

Dalej wskazał, że stan klasyfikacji statku jest dostępny na stronie www.prs.pl (Informacje o statkach). Dostęp do statusów statków będących pod nadzorem A. następuje przez rejestracja jako "gość". Statek "[..]" dostępny jest pod numerem rejestru [..].

W celu uzyskania informacji wykraczających poza dane udostępnione w bazie statusów statków A. wskazało na konieczność kontaktu z kontrahentem - B. Jednocześnie podkreślono, że B. nie może udostępnić w części (w zakresie przedłożenia dokumentów określonych w punktach 1-17 powyżej) wnioskowanych danych z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016, poz. 1764 t.j.) zwanej dalej "ustawą".

Dalej A. wskazał, że w świetle przywołanego art. 5 ust. 2 ustawy, prawo do informacji publicznej nie jest bezwzględne i doznaje ograniczeń, m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Definicję legalną "tajemnicy przedsiębiorstwa" znaleźć można jednak w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), gdzie wskazane jest, że są nią "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni "tajemnicy przedsiębiorcy" należy posiłkować się jej rozumieniem na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. A. zawarł ze B. umowę w zakresie zatwierdzenia dokumentacji technicznej oraz prowadzenia nadzoru nad budową specjalistycznego statku naukowo - badawczego przeznaczonego do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego. Jednym z postanowień zawartej umowy jest traktowanie określonej dokumentacji jako informacji poufnych, jednocześnie umowa zobowiązuje A. do niewykorzystywania tej dokumentacji bez uprzedniej pisemnej zgody B.

Podkreślił organ, że wnioskowane przez Uniwersytet dokumenty opracowane zostały na podstawie dostarczonych przez B. m.in. informacji, planów, rysunków, specyfikacji i objęte są zarówno ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, jak i klauzulą poufności wyrażoną w łączącej strony umowie.

Udzielenie wnioskowanych informacji ma dla A. wartość gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z uwagi na tę wartość objęte zostały tajemnicą przedsiębiorstwa. A. podjął działania w celu zachowania treści umowy oraz dostarczonych informacji, a także dokumentacji w tajemnicy, w związku z tym nie może udostępnić wnioskowanych informacji. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Zgodnie z Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 553/15, "Z informację poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania." Mając na uwadze podjęte przez A. czynności zmierzające do zachowania w tajemnicy dostarczonej dokumentacji i informacji przez kontrahenta Spółki tj. A., a które posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa - na których podstawie opracowano dokumenty objęte wnioskiem o udostępnienie - i niejako wiążące się jednocześnie z informacjami technicznymi, technologicznymi oraz organizacyjnymi, przedsiębiorstwa stwierdzono, iż A. posiada prawnie chronioną podstawę do odmowy udzielenie informacji publicznej we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie.

Ponadto nieuprawnione udostępnienie informacji skutecznie zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorcy może skutkować wystąpieniem z roszczeniami odszkodowawczymi przeciwko podmiotowi udzielającemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Co więcej, udostępnienie informacji zastrzeżonych w umowie jako poufne naraża A. na odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu naruszenia postanowień umownych. Zdaniem A. nieuprawnione udostępnienie informacji godzi również w dobre imię przedsiębiorstwa. Renoma związana jest z opinią, jaką mają o Spółce inne osoby ze względu na zakres jej działalności. Niewłaściwe postępowanie Spółki może spowodować utratę zaufania niezbędnego do prawidłowego wykonywania przez nią zadań, czego konsekwencją może być podważenie wiarygodności, rzetelności i solidności w stosunkach handlowych. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że przekazanie dokumentów, o które Uniwersytet wnioskuje, nie tylko wpłynie na odpowiedzialność odszkodowawczą A., a także może mieć znaczenie w kontekście pozycji i opinii o Spółce.

Czyniąc jednak zadość otrzymanemu wnioskowi, A. zwrócił się do B. z wnioskiem o wyrażenie pisemnej zgody na udostępnienie wnioskowanych dokumentów, jednakże w odpowiedzi z 19 grudnia 2016 r. A. został poinformowany o braku zgody na udostępnienie stronom trzecim jakichkolwiek informacji dotyczących łączącej strony umowy, w tym jej treści oraz przebiegu realizacji, jednocześnie B. zastrzegła, iż udostępnienie wnioskowanych dokumentów skutkować będzie naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa B. Wobec powyższego, skoro B. w sposób jednoznaczny zastrzegła, że treść umowy i wiążącej się z nią dokumentacji i informacji uważa również za poufne i wnosi o ich nieujawnianie, a równocześnie treść samej umowy łączącej strony stanowi obiektywnie, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami tajemnicę przedsiębiorstwa, to A. nie ma prawa jej ujawniania stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy. Z pewnością tajemnica przedsiębiorstwa nie może ulegać prawu do informacji publicznej, które nie ma przecież charakteru absolutnego, zważywszy że celem nadrzędnym ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest właśnie zwalczanie nieuczciwej konkurencji, której to przepisy muszą mieć pierwszeństwo w stosowaniu i wyłączać w takiej sytuacji dostęp do informacji publicznej.

A. w konkluzji uznało, że nie ma możliwości w aktualnym stanie prawnym przekazania wnioskowanych informacji.

Pismem z 17 stycznia 2017 r. Uniwersytet wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, że treść wnioskowanych dokumentów nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ zostały one okazane wnioskodawcy przez B. w dniu 20 grudnia 2016 r. i zostały sfotografowane.

Zakwestionował Uniwersytet twierdzenie, że B. chroni treść dokumentów objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślono, że to Uniwersytet jest właścicielem statku "[..]", a nie B. B. ujawniając dokumenty potwierdziła, że nie podejmuje kroków w celu zachowania poufności co do ich treści, stąd powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorcy jest chybione. Uniwersytet ponownie wniósł o udostępnienie żądanych informacji.

Decyzją z 3 lutego 2017 r. A. utrzymał w mocy swoją decyzje w zakresie odmowy udostępnienia części wnioskowanych danych i dokumentów.

Wskazał organ, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki w celu zachowania ich poufności. Informacje te posiadać muszą określoną wartość dla przedsiębiorcy. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie, w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp (tak w: Wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 września 2016 r., II SA/Wa 553/15).

W piśmie z dnia 17 stycznia 2017 r. zarzucił Uniwersytet, że wnioskowane dokumenty - chociaż nie zostały one wymienione, a A. nie weryfikował podanych informacji ze B. - zostały już okazane przez Stocznię, a także, że wnioskodawca posiada wiedzę co do ich treści. Powyższe działania zostały dokonane przez B., a nie przez B., który nie ma podstawy do dokonania oceny skutków działań innych podmiotów. Należy stwierdzić, że B. nie upublicznił określonych informacji znajdujących się w dokumentach, bo według własnej oceny wciąż chroni tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe należałoby również przenieść na trzecią przesłankę wskazaną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 171/14, na którym oparta została argumentacja zawarta we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. B. podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności informacji oraz wszelakiej dokumentacji. Wnioskowane dokumenty w ocenie B., którego głównym przedmiotem działalności jest wykonywanie niezależnego nadzoru rzeczoznawczego, prowadzenie certyfikacji i klasyfikacji statków, posiadają wartość gospodarczą. Informacje posiadają wartość gospodarczą, jeżeli wpływają na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym lub mają znaczenie w działalności gospodarczej osoby uprawnionej lub osoby trzeciej. B. co do zasady bazuje na dokumentacji dostarczonej przez kontrahenta, dokumentach przedłożonych przez uznanych podwykonawców oraz oględzinach i inspekcjach obiektów przekazanych do nadzoru, a produkt finalny jakim są m.in. certyfikaty i zaświadczenia w istocie stanowi rezultat toku złożonych działań i podjętych przez Spółkę czynności, sposobu postępowania, który jest realizacją norm zwartych w odrębnych przepisach, a także jest tak zwanym "know - how" przedsiębiorstwa. Ponadto, jak już zostało wcześniej wspomniane B. wiąże klauzula poufności zawarta w 5.4 umowy z dnia 20 lutego 2013 r. nr [..]. B., jak już zostało to podniesione w poprzednich pismach, nie wyraziła zgody na udzielenie wnioskowanych informacji, a także powołała się na przesłankę tajemnicy przedsiębiorstwa.

Abstrahując od odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie tajemnicy i klauzuli umownej, należy stwierdzić, że pomyślność funkcjonowania A. opiera się na zaufaniu kontrahentów niezbędnym do prawidłowego wykonywania zadań i celów Spółki. Konsekwencjami udzielenia wnioskowanych danych w ocenie A. byłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, naruszenie klauzuli poufności, a także podważenie wiarygodności, rzetelności i solidności w stosunkach handlowych. Powyższe w ocenie A. stanowi argumentację do odmowy udostępnienia wnioskowanych danych i dokumentów.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Uniwersytet, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji i zobowiązania organu do podjęcia działań zgodnych z ustawą o dostępie do informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi w żądanym zakresie.

Podkreślił skarżący, że jest właścicielem statku badawczego "[..]", a przedmiotowa dokumentacja, której się domaga od A. związana jest z potwierdzeniem spełnienia wymagań technicznych przez statek, który wybudowany został na zlecenie skarżącego, a sfinansowany ze środków publicznych i stanowi w konsekwencji element majątku publicznego.

Jednocześnie skarżący wezwał organ do udostępnienia dokumentów na podstawie których w Tymczasowym Świadectwie A. wskazał, że właścicielem i armatorem statku "[..]" jest B. W ocenie skarżącego na tej tylko podstawie uznać można, że dane, ekspertyzy jak i dokumenty odnoszące się do jego przeznaczenia i możliwości użytkowych stanowią informacje publiczną. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny "Sprawą publiczną jest zatem działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wskazanych wcześniej samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa." (Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III)

Zgodnie z powołanym wyżej zamówieniem statek "[..]" stanowić ma obiekt naukowo-badawczy wyższej uczelni publicznej finansowany ze środków publicznych, zatem tak jak zostało powyżej wskazane dane związane z jego faktycznym przeznaczeniem stanowią także informację publiczną. Wszelkie dane odnoszące się do gospodarowania, jak i wykorzystywania środków publicznych podlegają ujawnieniu. Stanowisko takie jest licznie reprezentowane w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądów administracyjnych. Sprawą publiczną jest niewątpliwie sposób gospodarowania majątkiem publicznym, czyli majątkiem organów samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że gospodarowanie tymi zasobami powinno być poddane społecznej kontroli, czemu służy prawo do uzyskania informacji o sposobie ich wydatkowania. (Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III). W przedmiotowej sytuacji informacje oraz dokumenty o których ujawnienie wnosił skarżący odnoszą się wprost do danych statku budowanego ze środków publicznych.

Dalej skarżący nie zgodził się z poglądem organu, że w związku z podpisaną między A. a B. umową, dane związane z procesem rejestracji i formalnego dopuszczenia jednostki do użytku nie kwalifikują się do ujawnienia. Przytaczając kolejne treści literatury przedmiotu wskazano, że "informacją publiczną jest też treść umów cywilnoprawnych, dotyczących majątku publicznego "(Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III). Pogląd taki został też przedstawiony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. Akt II SA/Kr 567/16. Przekazanie majątku publicznego (np. środków finansowych) Stowarzyszeniu do dyspozycji powoduje jedynie, że staje się ono jego dysponentem - a zatem rozdysponowuje go zgodnie z właściwymi normami (wynikającymi czy to z przepisów aktów normatywnych czy z właściwych postanowień umownych) - jednak wciąż majątek ten pozostaje majątkiem publicznym. Majątek publiczny jest w istocie wytworzony przez ogół obywateli, a zatem mają oni pełne prawo do informacji o tym, jak przebiega gospodarowanie nim, choćby jego dysponentem był podmiot prywatny."

Mając na względzie powyższe uznał skarżący, że wszelka dokumentacja (w tym certyfikaty, świadectwa itp.) związana z określeniem jak i potwierdzeniem charakteru jednostki "[..]" podlega ujawnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej. Uwzględniając przedstawione powyżej fakty jak i poglądy doktryny, można jednoznacznie wskazać, że budowana jednostka, finansowana ze środków publicznych, na zamówienie Uniwersytetu (podmiotu należącego do sektora finansów publicznych) wchodzi w skład majątku publicznego.

Wszelkie informacje związane z gospodarowaniem mieniem publicznym (w przedmiotowej sytuacji odnosi się to także do procesu rejestracji jak i formalnego potwierdzenia charakteru statku "[..]") podlegają ujawnieniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Możliwość zapoznania się z dokumentami potwierdzającymi prawidłowe gospodarowanie przedmiotem finansowanym ze środków publicznych jak i potwierdzających jego przeznaczenie zgodnie ze zleconym zadaniem stanowi bowiem jeden ze środków społecznej kontroli, w szczególności z uwagi na fakt, że A. jest spółką, w której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa.

Odnosząc się z kolei do wskazanej ostatecznie przez organ podstawy odmowy udzielenia wnioskowanych informacji podniósł skarżący, że wbrew jego twierdzeniom, opisany stan faktyczny nie uzasadnia twierdzenia, że przedmiotowe dane stanowić mogą tajemnicę przedsiębiorcy.

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie "dla odmówienia udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 118-119 wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13; wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.01. 2017r. sygn. akt: I OSK 1993/16). Z przedstawionej treści orzeczenia jasno wynika, że aby można było uznać konkretne dane za tajemnicę przedsiębiorcy muszą być łącznie spełnione obie wskazane przesłanki. Ponadto, argumentacja potwierdzająca taki charakter każdego z wnioskowanych dokumentów powinna być szczegółowa i wyczerpująca. Ograniczenie bowiem dostępu do informacji publicznej ma charakter wyjątku. Zdawkowe informacje wskazujące, że udostępnienie wnioskowanych informacji narazi A. na szkodę nie mogą stanowić uzasadnienia decyzji odmownej. Zdaniem skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien dokonać szczegółowej analizy w stosunku do każdego z dokumentów i danych będących przedmiotem wniosków Uniwersytetu i wykazać, że wnioskowane dane, ze względu na spełnienie obu wskazanych wyżej przesłanek, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Co do innych dokumentów, objęcie ich ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowania każdego dokumentu i wykazania, że dotyczą go przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt: I OSK 1993/16).

Odnosząc się do przedstawionej przez organ argumentacji, która sprowadza się do stwierdzenia, że na podstawie bliżej nieokreślonej klauzuli poufności zawartej w pkt 5.4 umowy z dnia 20 lutego 2013 r., nr [..] B. mogła skutecznie nie wyrazić zgody na udzielenie informacji publicznej, stwierdzić należy, że brak jest podstaw dla uzasadnionej odmowy udzielenia informacji publicznej. Skarżący wskazał już w trakcie prowadzonej z organem korespondencji, jak i w treści niniejszej skargi, że część wnioskowanej dokumentacji została faktycznie okazana Uniwersytetowi na spotkaniu 20 grudnia 2016 r. przez B.. Wobec postawy przedsiębiorcy, faktycznego dysponenta wnioskowanych danych, nie można uznać by jego działanie w jakikolwiek sposób nakierowane było na utrzymanie w ścisłej tajemnicy wnioskowanych informacji. Jak powołał w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 347/16, aby można było mówić o skutecznym zastrzeżeniu danych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, muszą być spełnione dwa warunki: a) sam przedsiębiorca musi podejmować działania mające na celu zachowanie określonych danych w poufności; b) muszą to być działania usystematyzowane, które obiektywnie dowodzą chęci zachowania w poufności określonych informacji i działania te nie mogą być wyłącznie reakcją na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz powinny mieć charakter stały (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory Pism, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 278). Mając na względzie działania przedsiębiorcy - B. nie można uznać by wskazane przesłanki zostały spełnione. Odnosząc się do zastrzeżeń organu podnoszącego, że udostępnienie wnioskowanych informacji mogłoby naruszyć także tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki, wskazał skarżący, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o Polskim Rejestrze Statków z dnia 26 października 2000 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 103, poz. 1098), zobowiązana jest ona do wydawania świadectw potwierdzających jedynie spełnienie przez statek wymogów technicznych, przewidzianych przepisami prawa. Zatem nie można uznać, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy A. Podmiot ten bowiem pracuje i wydaje certyfikaty na podstawie przedstawionej mu dokumentacji, w tym przypadku przez B., której działanie, jak zostało wyżej wskazane, nie zmierzało do zachowania w tajemnicy wnioskowanych danych.

Podsumowując wskazał skarżący, że organ działał z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności zwlekał z wydaniem decyzji, mimo kilkukrotnych wezwań skarżącego. Następnie, po blisko trzymiesięcznej korespondencji wydana została decyzja, której uzasadnienie nie znajduje potwierdzenia tak w zaistniałym stanie faktycznym, jak i w przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę A wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że wnioskowane przez skarżącego dokumenty opracowane zostały na podstawie dostarczonych przez B. m.in. informacji, planów, rysunków, specyfikacji i objęte są zarówno ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, jak i klauzulą poufności wyrażonej w łączącej strony umowy. Wnioskowane informacje mają wartość gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z uwagi na tę wartość objęte zostały tajemnicą przedsiębiorstwa. A. jest spółką handlową i wchodzi w relacje gospodarcze, handlowe na takich samych zasadach jak podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zatem ujawnianie jakichkolwiek dokumentów prywatnych nie tylko stanowi wyraz nieprofesjonalnego podejścia do klienta, ale także naruszenie wewnętrznych przepisów organu jakim są Zasady działalności nadzorcze, które w ust. 1.7.6 wskazują, że: "A. nie udostępnia stronom trzecim, bez pisemnej zgody zleceniodawcy lub właściciela dokumentacji, dokumentacji technicznej i innych informacji przedkładanych mu do rozpatrzenia w związku z prowadzoną przez niego działalnością, a także dokumentów i sprawozdań wystawianych w związku z podjętymi przez A. czynnościami nadzorczymi. Wyjątek od tej zasady dopuszczalny jest tylko z mocy prawa." Co więcej, zgodnie z Kodeksem postępowania etycznego, do którego stosowania obowiązany jest organ i który stanowi zalecenie Międzynarodowego Zrzeszenia Towarzystw Klasyfikacyjnych (International Association of Classification Societies, IACS), "A. uważa, że wszystkie otrzymane informacje i sprawozdania z nadzoru podlegają prawu własności i w związku z tym nie udostępnia ich treści ani kopii innej stronie z wyjątkiem przypadków nakazu sądowego, postępowania prawnego, żądania państwa bandery lub udzielenia upoważnienia przez właściciela." (ust. 2.1.). Dodatkowo w Instrukcji dla Inspektorów ust. 1.1.12 in fine stanowi, że "Dokumenty i informacje będące własnością klientów należy traktować jak informacje niejawne tzn. nie udostępniać ich osobom trzecim." Przykłady przepisów funkcjonujących w A. co do zachowania poufności jak widać są podkreślone w licznych dokumentach wewnętrznych Spółki, ale wydaje się, że nadrzędnym i kluczowym zobowiązaniem organu jest klauzula poufności zawarta ust. 5.4 umowy z dnia 20 lutego 2013 r. nr. [..] zawartej między Organem a B.

Nieuprawnione udostępnienie informacji skutecznie zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorcy może skutkować wystąpieniem z roszczeniami odszkodowawczymi przeciwko podmiotowi udzielającemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Co więcej, udostępnienie informacji zastrzeżonych w umowie jako poufne naraża A. na odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu naruszenia postanowień umownych. Zdaniem A. nieuprawnione udostępnienie informacji godzi również w dobre imię przedsiębiorstwa. Renoma związana jest z opinią, jaką mają o Spółce inne osoby ze względu na zakres jej działalności. Niewłaściwe postępowanie Spółki, może spowodować utratę zaufania niezbędnego do prawidłowego wykonywania przez nią zadań, czego konsekwencją może być podważenie wiarygodności, rzetelności i solidności w stosunkach handlowych. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że przekazanie dokumentów, o które skarżący wnioskował, nie tylko mogłoby wpłynąć na odpowiedzialność odszkodowawczą A., ale także może mieć znaczenie w kontekście pozycji i opinii o Spółce. Pomyślność funkcjonowania A. opiera się na zaufaniu kontrahentów tak niezbędnym do prawidłowego wykonywania zadań i celów organu. Konsekwencjami udzielenia wnioskowanych danych w ocenie organu byłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa kontrahenta, naruszenie klauzuli poufności, podważeniem wiarygodności, rzetelności i solidności w stosunkach handlowych, a także naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa samego organu.

Dalej organ podkreślił, odpowiadając na zarzut wskazywania B. jako właściciela statku, że w momencie formalnego przekazania przez B. statku ich zleceniodawcy tj. Uniwersytetowi i dokonaniu rejestracji statku w Izbie Morskiej A. wystawi stosowne certyfikaty i świadectwa na nowego właściciela/armatora zgodnie z obowiązującą procedurą, co stanowi normalne następstwo zmian podmiotowych. Umowa zawierana między organem a B. zobowiązuje A. do działań nadzorczych. W przedmiotowej sprawie dysponentem statku oraz wszystkich wystawianych dokumentów jest obecnie B.., którą wiąże odrębna umowa ze swoim zleceniodawcą, do której dostępu nie ma A. Zatem na dzień wydawania określonego certyfikatu czy świadectwa organ bazuje na własnych obowiązujących umowach i działa na rzecz swojego klienta, a nie w przeważającym interesie docelowego, możliwe, że potencjalnego właściciela statku. Jedną z podstaw określania w dokumentacji jako armatora B.. jest Karta Bezpieczeństwa na jednorazową podróż wydana przez Urząd Morski, gdzie występującym podmiotem oraz armatorem jest wskazana właśnie B..

W odniesieniu do zarzutu, że wnioskowane informacje nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa A., bowiem podmiot "potwierdza jedynie spełnienie przez statek wymogów technicznych, przewidzianych przepisami prawa" podniósł organ, że co do zasady bazuje na dokumentacji dostarczonej przez kontrahenta, a produkt finalny jakim są m.in. certyfikaty i zaświadczenia w istocie stanowi rezultat toku złożonych działań i czynności podejmowanych przez spółkę, które są realizacją wymagań zwartych w odrębnych przepisach, a także jest tak zwanym "know - how" przedsiębiorstwa.

W toku działań nadzorczych organ weryfikuje stopień spełnienia przez statek właściwych wymagań, co potwierdza stosownymi dokumentami. Przepisy - na podstawie których wykonywane są czynności i wydawane dokumenty - obejmują techniczne i proceduralne wymogi. Stanowią one własność intelektualną organu i powstają na bazie merytorycznych działań, wyników prac naukowo-badawczych i wieloletniego doświadczenia towarzystwa klasyfikacyjnego, którym jest organ. A. nie działa - jak to zakłada skarżący - tak jak organ administracji publicznej typu urząd morski, izba morska i nie wykonuje czynności czysto administracyjnych i formalnych, zmierzających do "potwierdzenia jedynie spełnienie przez statek wymogów technicznych, przewidzianych przepisami prawa". A. prowadzi działalność polegającą między innymi na opracowywaniu i publikowaniu odpowiednich Przepisów klasyfikacji i budowy (wymagania techniczne organu nazywane "Przepisami"), które, uwzględniając mające zastosowanie postanowienia obowiązujących Konwencji, postanowień i standardów, jak i wyniki prac naukowo-badawczych, określając wymagania techniczne dla jednostek pływających z zakresie bezpieczeństwa technicznego i ochrony środowiska. Przepisy są własnością A., który je stworzył. Potwierdzenie przez organ spełnienia wymagań technicznych jest czynnością bardzo złożoną, niezasługującą na ocenienie jej jako urzędniczej czynności formalnej. Przepisy jako takie są publicznie udostępniane, jednakże ich interpretacja i sposób egzekucji, realizacji, spełnienia wymagań jest własnością intelektualną A., wypracowaną przez lata doświadczeń. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że działalność A. jest prowadzona na zasadach komercyjnych, na w pełni otwartym i konkurencyjnym rynku takich usług. Ujawnianie szczegółów nadzoru technicznego, sposobu analizy dokumentacji kontrahenta i Przepisów, wymiany informacji naraża organ na realne szkody i zagraża interesowi gospodarczemu organu. A. podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności informacji oraz wszelakiej dokumentacji. Informacje, o które wnioskował skarżący posiadają wartość gospodarczą, ponieważ wpływają one na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym i mają znaczenie w działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).

Konkretyzację tego prawa stanowi się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015, poz. 2058 ze zm.), dalej ustawa, gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W pkt 5 omawianego przepisu jako podmiot zobowiązany ustawodawca wskazał m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągnięciu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10).

A. jest przedsiębiorstwem użyteczności publicznej (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o Polskim Rejestrze statków. Dz.U. z 2000 r., nr 103, poz. 1098 ze zm.). Celem A. jest działanie na rzecz bezpieczeństwa statków, bezpieczeństwa innych obiektów, znajdujących się na nich osób i ładunków oraz ochrony środowiska morskiego (art. 9 ustawy o PRS). Przedmiotem działalności A. jest klasyfikacja statków i innych obiektów oraz wykonywanie nad nimi nadzoru technicznego, wykonywanie niezależnego nadzoru rzeczoznawczego, prowadzenie certyfikacji, szkoleń, prowadzenie i wspomaganie badan naukowych oraz eksperymentów.

Zakres powyższych zadań jednoznacznie wskazuje, że usługi wykonywane przez A. i zadania ustawowe tego podmiotu mają istotne znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa, cechuje je zatem użyteczność dla ogółu. Ponadto A., oprócz wykonywania zadań publicznych, jako Spółka w której 100% akcji ma Skarb Państwa jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W konsekwencji, w przekonaniu Sądu, A. na podstawie art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy jest, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Okoliczność ta jest bezsporna między stronami, zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy spełniona została przesłanka podmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przechodząc do oceny przesłanki przedmiotowej należy wskazać, że obie strony prezentują stanowisko, iż treść wniosku obejmuje informacje mieszczące się w pojęciu informacji publicznej.

Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Zatem wobec treści wniosku skarżącego Uniwersytetu w zakresie udostępnienia informacji publicznej dokumentów dotyczących postępowania rejestrowego i nadzoru technicznego nad statkiem "[..]", w tym certyfikatów i zaświadczeń oraz świadectw, spełniona została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy dostępie do informacji publicznej, bowiem dotyczy ona treści dokumentów wytworzonych przez organ, które stanowią informację publiczną.

Niezasadnie jednakże skarżący wywodzi, że do zaliczenia żądanych informacji do kategorii informacji publicznej zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że budowana jednostka, finansowana ze środków publicznych na zamówienie Uniwersytetu, (podmiotu należącego do sektora finansów publicznych) wchodzi w skład majątku publicznego.

Należy w tym miejscu wskazać, że w dniu 11 stycznia 2013 r., na podstawie wyników przetargu przeprowadzonego w trybie zamówień publicznych została zawarta pomiędzy Uniwersytetem a konsorcjum w składzie B. oraz C. reprezentowanym przez B." umowa Nr [..], której przedmiotem była kompleksowa realizacja zadania "Projekt techniczno-klasyfikacyjny i budowa specjalistycznego statku naukowo-badawczy do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego, realizowany w systemie: wykonaj projekt techniczno-kwalifikacyjny i zbuduj statek".

Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy udostępnieniu podlega jako informacja publiczna informacja o majątku publicznym, w ty a) - majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Na gruncie ustawy uzasadnione jest szerokie rozumienie pojęcia majątku jako ogółu praw i obowiązków określonego podmiotu. Wskazany wyżej przepis stanowi o obowiązku informowania o majątku publicznym, w tym o innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach. W związku z tym do informacji o majątku, którym dysponują podmioty zobowiązane do udostępniania informacji, należy zaliczyć informacje o nieruchomościach, rzeczach ruchomych oraz innych prawach majątkowych, a także prawa na dobrach niematerialnych, ukształtowane jako prawa bezwzględne albo względne zobowiązania (zob. M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn..., s. 178). Do takich informacji zaliczyć należy np. treść umów cywilnoprawnych dotyczących wykonywania władztwa nad majątkiem państwowej osoby prawnej (wyrok NSA z 22 marca 2012 r., I OSK 2481/11).

Udostępnieniu podlegają zatem wszelkie dokumenty stanowiące podstawę wydatkowania środków publicznych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy taki charakter ma np. umowa na realizację statku badawczego, zawarta pomiędzy B. a skarżącym Uniwersytetem i inne dokumenty dotyczące jej realizacji, związane z wydatkowaniem środków Skarbu Państwa. Charakteru takiego nie maja natomiast żądane dokumenty, ponieważ nie dotyczą one bezpośrednio wydatkowania majątku publicznego – powstały bowiem wskutek umowy cywilnej, za wykonacie której wynagrodzenie pochodzi z majątku B., a nie funduszy przekazanych przez Skarb Państwa Uniwersytetowi.

Odrębną natomiast sprawą jest, że art. 61 § 3 Konstytucji RP dopuszcza możliwość ograniczenia dostępu do pewnych rodzajów informacji publicznej ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób oraz podmiotów gospodarczych, a także ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Przepis ten koreluje z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia mogą być ustanawiane wyłącznie w drodze ustawowej i jedynie wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Rozwinięciem tej regulacji jest art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiący że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Uznanie więc danej informacji za informację publiczną nie oznacza jeszcze automatycznie, że staje się ona jawna.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w literaturze przyjęto, że dla odmowy udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 118-119 oraz wyroki NSA z dnia: 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13; 29 kwietnia 2016 r. o sygn. akt I OSK 2490/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej "CBOS").

Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli utajnienia danych informacji, a materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej czy handlowej. Dokonuje się nawet rozróżnienia, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Natomiast tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Stąd też, tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Przykładowo, Mariusz Jabłoński w opracowaniu pt. "Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów" wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą - co w konsekwencji ich ujawnienia - mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji w treść dokumentacji, które powinny nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów, bowiem ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji." (publ. PRESSCOM Spółka z o.o. Wrocław 2013, str. 131).

Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy wskazać należy, że dokumenty których udostępnienia żąda skarżący Uniwersytet wytworzone zostały w trakcie realizacji i na podstawie umowy z dnia 20 lutego 2013 r., zawartej przez A. ze B.. Przedmiotem tej umowy jest zatwierdzenia dokumentacji technicznej oraz prowadzenia nadzoru nad budową specjalistycznego statku(katamaran) naukowo - badawczego (nr. Budowy [..]) przeznaczonego do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego.

Jednym z postanowień zawartej umowy (pkt 5.4) jest zobowiązanie wykonawcy do traktowania wszelkich planów, rysunków i specyfikacji jako informacji poufnych, jednocześnie umowa zobowiązuje A. do niewykorzystywania tej dokumentacji bez uprzedniej pisemnej zgody B.

Należy w tym miejscu stwierdzić, że A. podjęło wszelkie dostępne kroki celem zachowania poufności dokumentów, o których udostępnienie wnosi skarżący. Przed podjęciem decyzji A. zwrócił się do B. z wnioskiem o wyrażenie pisemnej zgody na udostępnienie wnioskowanych dokumentów, jednakże w odpowiedzi z 19 grudnia 2016 r. A. został poinformowany o braku zgody na udostępnienie stronom trzecim jakichkolwiek informacji dotyczących łączącej strony umowy, w tym jej treści oraz przebiegu realizacji, jednocześnie B. zastrzegła, iż udostępnienie wnioskowanych dokumentów skutkować będzie naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa B. Nie została udostępniona także umowa łącząca A. ze B., która na żądanie A. została wyłączona z akt sprawy sądowoadministracyjnej.

W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu skarżącego Uniwersytetu, że okazanie przedmiotowych dokumentów skarżącemu przez B. i umożliwienie ich sfotografowania może zostać uznane za zaprzeczenie obowiązkowi zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa.

Po pierwsze należy wskazać, że umową z dnia 9 września 2011 r. zawarta pomiędzy ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego a Uniwersytetem określono warunki finansowania i realizacji zadania inwestycyjnego z zakresu infrastruktury badawczej pod nazwa "specjalistyczny statek naukowo-badawczy "[..]" do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego" oraz rozliczenia środków przyznanych na jego realizację. Następnie w dniu 11 stycznia 2013 r., na podstawie wyników przetargu przeprowadzonego w trybie zamówień publicznych została zawarta pomiędzy Uniwersytetem a konsorcjum w składzie B. oraz C. reprezentowanym przez B. umowa Nr [..], której przedmiotem była kompleksowa realizacja zadania "Projekt techniczno-klasyfikacyjny i budowa specjalistycznego statku naukowo-badawczy do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego, realizowany w systemie: wykonaj projekt techniczno-kwalifikacyjny i zbuduj statek".

W ramach tej umowy w § 8 pkt 8 – Obowiązki wykonawcy, B. zobowiązana została do dostarczania zamawiającemu kopii aktualnych certyfikatów A. Zatem okazanie przedmiotowych dokumentów skarżącemu przez B. i umożliwienie ich sfotografowania nastąpiło w wyniku realizacji przedmiotowej umowy i nie świadczy o zaprzestaniu podejmowania szczególnych starań w celu zachowania ich poufności.

Po drugie B. jednoznacznie oświadczyła na zapytanie A., że nie wyraża zgody na udostępnienie wnioskowanych dokumentów. Zatem organ nie posiada zgody wytwórcy informacji na ich udostępnienie.

Zatem należy stwierdzić, że obie strony umowy z dnia 20 lutego 2013 r., zawartej przez A. ze B.. podjęły wszelkie dostępne kroki celem zabezpieczenia poufności dokumentów dotyczących zatwierdzenia dokumentacji technicznej oraz prowadzenia nadzoru nad budową specjalistycznego statku naukowo-badawczego przeznaczonego do interdyscyplinarnych badań Morza Bałtyckiego, zgodnie z zawartą w tej umowie klauzulą poufności dotyczącą wszelkich planów, rysunków, specyfikacji i informacji przekazywanych do A. celem wykonania umowy.

Kolejnym i ostatnim elementem jaki należy ocenić w kontrolowanej sprawie jest, czy informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy stanowią informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuacje ekonomiczną A. i pozycje jako przedsiębiorcy. W tym zakresie organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że specyfika jego działania wymaga zachowania zaufania w relacjach z kontrahentami, a specyfika działalności powoduje, że interes gospodarczy A. i kontrahentów wymaga utajnienia dokumentacji wymienianej w ramach wykonywanego nadzoru technicznego. Sąd przyjmuje tę argumentację jako uzasadnioną. Z pewnością brak realizacji zawartej umowy w zakresie zgody na obowiązek poufności dokumentacji dostarczanej do potwierdzenia spełnienia przez statek wymogów technicznych godziłoby w dobre imię przedsiębiorstwa jakim jest A.. Z pewnością udostepnienie informacji żądanej przez skarżącego mogłoby doprowadzić do postrzegania A. jako nierzetelnego kontrahenta. Godziłoby zatem w interes i dobre imię organu, co docelowo przełożyłoby się na sytuację ekonomiczną, gospodarczą organu. Zasadnie odmówiono zatem udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Odpowiadając na zarzut skarżącego, że w niniejszej sprawie organ winien był szczegółowo poddać analizie możliwość udostępnienia każdej żądanej informacji to Sąd nie zgadza się z takim stanowiskiem. Informacje objęte wnioskiem są jednorodne, dotyczą jednego statku i jego postępowania rejestrowego. Zostały wytworzone w ramach jednego postępowania w relacjach pomiędzy stocznią budującą statek a organem rejestrowym. W całości dotyczą tylko statku "[..]". Dotyczą przedmiotu objętego jedna umową. To wszystko powoduje, że mogły zostać ocenione całościowo. Nie ma okoliczności, które mogłyby spowodować, że jeden czy część z wnioskowanych dokumentów mogłyby zostać potraktowanej inaczej czy zostać udostępnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się naruszenia prawa w podejmowaniu powyższych decyzji, które mogłyby stanowić o ich uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.