Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1276/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 18 kwietnia 2013 r. wniesionej przez D. S. (dalej jako Skarżący, Wnioskodawca) jest decyzja działającego w imieniu ZUS Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...[ marca 2013r. nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2012r. znak [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Zaskarżone decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] września 2012r. r. D.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. We wniosku poinformował, iż złożył wniosek o przyznanie świadczenia rentowego w związku ze swoimi schorzeniami. Dodatkowo Skarżący podkreślił, iż wystąpił z wnioskiem o orzeczenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Oświadczył ponadto, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, od trzech lat nie pracuje zawodowo i nie otrzymuje pomocy od państwa. W utrzymaniu nieregularnie pomaga Skarżącemu rodzina. Do wniosku dołączono liczną dokumentację medyczną oraz inne pisma, odnoszące się do sytuacji majątkowej Wnioskodawcy

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności na:

­ ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2004r. do czerwca 2009r.

­ ubezpieczenie zdrowotne za październik 2006 r.

­ Fundusz Pracy za październik 2006 r.;

wraz z odsetkami i kosztami upomnienia .

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w okresie od 18 marca 1991 r. do 4 kwietnia 2011 r. Wnioskodawca na podstawie wpisu do ewidencji gospodarczej był uprawniony do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegał od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 2009r., nie zatrudniał pracowników. Wskazano ponadto, że Skarżący nie wywiązał się z obowiązku terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, co spowodowało powstanie zadłużenia.

Organ I instancji podkreślił również, że jak wynika z analizy sprawy, Wnioskodawca mieszka wraz żoną w mieszkaniu komunalnym w Warszawie. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, ponadto wystąpił z wnioskiem do sądu o orzeczenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca posiada dochód z umowy o dzieło w wysokości [...] zł, jego żona z tytułu zatrudnienia w Banku [...] otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. [...] W utrzymaniu sporadycznie pomaga Skarżącemu rodzina. Z oświadczenia Wnioskodawcy wynika, iż stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem stanowią kwotę ok. [...] zł, w tym czynsz [...] zł, energia ok. [...] zł, gaz ok. [...] zł, dwa telefony ok. [...] zł, abonament RTV ok. [...] zł, internet ok. [...] zł, abonament [...] ok. [...] zł, ubezpieczenie PZU ok. [...] zł oraz ubezpieczenie [...] ok. [...] zł. Skarżący ponosi również wydatki związane z leczeniem, badaniami, przejazdami, materiałami o. oraz wyżywieniem, jednakże nie wskazano wysokości tych wydatków.

Organ wskazał ponadto, że z załączonej dokumentacji medycznej wynika, iż Skarżący cierpi na liczne schorzenia, od kilkunastu lat cierpi na zwyrodnienie odcinka lędźwiowo - krzyżowego kręgosłupa, kamicę nerek i moczowodu oraz kolki nerkowe lewostronne. Skarżący leczy się także na inne choroby. Skarżący korzysta z usług Poradni Specjalistycznych i znajduje się pod opieką lekarzy specjalistów - lekarza kardiologa, lekarza ortopedy oraz lekarza urologa, wymaga leczenia farmakologicznego oraz rehabilitacyjnego.

Dalej ZUS przedstawił obowiązujące w zakresie rozpatrywania wniosków o umorzenie składek przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i stwierdził, że przesłanki o których mowa w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie zaistniały. Wskazał, że Wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, jednak istnieje możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków, wysokość należnych składek znacznie przekracza koszty upomnienia, a do chwili obecnej naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Również nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zdaniem Zakładu, w związku z powyższym nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne i umorzyć je w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Następnie organ I instancji stwierdził, iż przedstawione przez Wnioskodawcę argumenty nie stanowią także przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141 poz. 1365 ze zm.) w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dających podstawę do umorzenia należności w trybie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie organu, w przedstawionej przez Skarżącego sytuacji nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia w oparciu o powołane przypisy. Zakład podkreślił, że z załączonych dokumentów wynika, że koszty utrzymania i leczenia Wnioskodawcy ponosi jego rodzina, a sam zainteresowany nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Zainteresowany nie wykazał też poniesionych strat w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności tytułu składek mogło pozbawić go możliwości prowadzenia działalności. Analizując przedstawioną dokumentację lekarską ZUS wskazał, że na jej podstawie nie można też stwierdzić, że wykazane nią schorzenia pozbawiają stronę możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie składek.

Dalej ZUS podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami tylko uzasadnionych przypadkach należności mogą być umorzone w części lub w całości. Nawet jeżeli zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie, to nie oznacza, że zadłużenie musi być umorzone. Rozpatrując wniosek o umorzenie bierze się pod uwagę nie tylko możliwości płatnicze zobowiązanego, ale także stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. D.S. zwrócił się Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Decyzją z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż nie znajduje podstaw do umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ podkreślił, że zadłużenie, które powstało na koncie wnioskodawcy, Zakład jako wierzyciel w przedmiotowej sprawie ma obowiązek egzekwować zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż rozpatrując wniosek D.S. o umorzenie należności zostały wzięte pod uwagę wszystkie aspekty przewidziane w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dalej organ stwierdził, że w przypadku Wnioskodawcy nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II Instancji stwierdził, że Zakład przeanalizował sprawę również pod kątem umorzenia zadłużenia ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. W stosunku do płatników składek, będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi przepis art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadza wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności, gdyż zgodnie z art. 28 ust. 3a ww. ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Organ wskazał, że Skarżący nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli. Podkreślono ponadto, iż Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej, co potwierdza, że jego sytuacja nie uzasadnia przyznania pomocy szczególnej. Na podstawie oceny zgromadzonych w niniejszej sprawie materiałów Zakład stwierdził, że Wnioskodawca nie wykazał istnienia okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. W ocenie Zakładu sytuacja finansowa, w której obecnie znajduje się Skarżący nie ma charakteru trwałego i istnieje realna szansa na jej poprawę. Wnioskodawca nie dowiódł poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości prowadzenia działalności.

Dalej Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że umorzenie zaległych składek w trybie wskazanych przepisów ma ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład stosuje jedynie w sytuacjach drastycznych, gdy ze względu na stan zdrowia, klęski żywiołowe, ubóstwo zobowiązanego, czy inne ważne względy społeczne, jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązania zarówno w formie jednorazowej wpłaty, jak też wpłat dokonywanych w dłuższym okresie czasu. Umorzenie jest zatem - jak podkreślił organ odwoławczy - nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (m.in. w zakresie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ), wynikającej z art. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konkluzji Prezes ZUS, odwołując się do interesu funduszu, jak również ustawowego obowiązku dochodzenia należności uznał, że działając w ramach obowiązującego prawa oraz uznania administracyjnego, a także mając na uwadze całokształt znanych w sprawie okoliczności zasadnym jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. D.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej bezprzedmiotowość ze względu na wydaną w dniu [...] lutego 2013r. decyzję ZUS nr [...], określającą warunki umorzenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu organu, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wskazał ponadto, że Skarżący wnioskiem z dnia [...].01.2013r. zwrócił się o umorzenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność nieopłaconych należności składkowych. Podkreślono, że na podstawie tej ustawy umarza się nieopłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, należne za okres od dnia 1 stycznia 199 r. do dnia 28 lutego 2009r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego (art. 1 ust. l).

Organ ponadto stwierdził, że prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013r., wydaną na podstawie art. 1 ust. 8 tej ustawy ZUS określił warunki umorzenia należności składkowych Skarżącego za okres do dnia 28 lutego 2009 r., przy czym warunkiem umorzenia tych należności jest spłata - w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji - należności niepodlegających umorzeniu, tj. nieobjętych postępowaniem o umorzenie należności, w tym składek za okres marzec - czerwiec 2009r. Podkreślono również, że wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2013r. określającej warunki umorzenia należności składkowych skarżącego na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. na obecnym etapie sprawy - do czasu spełnienia warunków określonych tą decyzją czyli spłaty w ustawowym terminie należności niepodlegających umorzeniu - nie ma wpływu na byt prawny zaskarżonej decyzji z [...] marca 2013r i z całą pewnością nie skutkuje jej bezprzedmiotowością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały wnioskiem Skarżącego, którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami, powstałych wskutek prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 z p. zm., dalej jako: u.s.u.s.) należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu.

W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W niniejszej sprawie organ w zaskarżonej decyzji - odnosząc się do przesłanki określonej powołanym wyżej przepisem art. 28 ust 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. - nie uznał, by w sprawie wykazane zostało, że należności dłużnika są całkowicie nieściągalne, gdyż Skarżący uzyskuje dochód z umowy o dzieło, ponadto pozostaje w związku małżeńskim we wspólności ustawowej, zatem osiągane przez małżonkę Skarżącego wynagrodzenie stanowi majątek, z którego można prowadzić egzekucję.

Ponadto wskazano, że organy skarbowe i komornik skarbowy nie stwierdziły braku majątku dłużnika, organ nie miał tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku.

Organy orzekające wskazały prawidłowo, że Skarżący obecnie pozostaje na utrzymaniu rodziny - żony, ponadto osiąga własny dochód w postaci umowy o dzieło. ZUS zasadnie ponadto przyjął, że z uwagi na fakt braku wykazania rozdzielności majątkowej (samo stwierdzenie, że Skarżący zamierza o takową wystąpić do sądu nie jest równoznaczne z jej ustanowieniem) pobierane przez żonę Skarżącego wynagrodzenie stanowi ich majątek wspólny. Właściwie też uznano, że skoro Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a jego sytuacja majątkowa przedstawia się tak, jak to ustalił organ, brak było podstaw do twierdzenia spełnienia przesłanki z art. 28 ust 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s.

Merytoryczna ocena zasadności wydanej i podlegającej zaskarżeniu decyzji odmawiającej umorzenia należności wobec ZUS należy - jak wskazano wyżej - do kompetencji Sądu.

Kontrolując zasadność decyzji organu rentowego w tej mierze Sąd ocenia, czy zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., posiłkując się w tym zakresie przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd podzielił argumentację organu rentowego uznającego brak podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Należy przy tym wskazać, że postępowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie rozważenia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidującego możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy również uznać za prawidłowe. Przepis ten dotycz wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Warunki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie we wniosku wprost odwołał się do sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.), przede wszystkim ze względu na jego stan zdrowia.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził , iż sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednakże nie na tyle ciężka, aby mogła prowadzić do umorzenia zadłużenia. Organ prawidłowo nawiązał do posiadanych dochodów, uzyskiwanych przez małżonków oraz braku korzystania przez Wnioskodawcę oraz jego rodzinę ze świadczeń z pomocy społecznej.

W oparciu o materiał dowodowy nie sposób było też uznać, że zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego, ale także skutek tej choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskiwania dochodu. Skarżący, mimo niekwestionowanych przez organ rozlicznych schorzeń, nie otrzymuje ani też nie ubiegał się o świadczenia społeczne z tytułu niezdolności do pracy, ponadto uzyskuje dochód z tytułu umowy o dzieło. Z przedstawionej przez Skarżącego dokumentacji lekarskiej również, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, nie wynika, że schorzenia te w sposób całkowity pozbawiają możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności z tytułu składek .

W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organy orzekające, które wskazały na te elementy stanu faktycznego i wyciągnęły z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia. Prawidłowym jest wyrażone w sprawie stanowisko organów orzekających, że umorzenie zaległych składek w trybie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład stosuje jedynie w sytuacjach szczególnie drastycznych, czego ocenie Sądu w sprawie niniejszej przyjąć się nie da.

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja Wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w cyt. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.

Zdaniem Sądu nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawomocną decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551) ZUS określił warunki umorzenia należności składkowych Skarżącego za okres do dnia 28 lutego 2009r., przy czym warunkiem umorzenia tych należności była spłata - w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji - należności niepodlegających umorzeniu, tj. nieobjętych postępowaniem o umorzenie należności, w tym składek za okres marzec - czerwiec 2009r.

Skarżący dopełnił ten warunek, co skutkowało wydaniem prawomocnej decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. o umorzeniu należności z tytułu składek za okres od stycznia 2004r. do lutego 2009r.

Sąd pragnie wskazać, że wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2013r. określającej warunki umorzenia należności składkowych Skarżącego oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. o umorzeniu należności z tytułu składek za okres od stycznia 2004r. do lutego 2009r. - na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. - nie miało wpływu na byt prawny zaskarżonej decyzji z [...] marca 2013r. i z całą pewnością nie skutkuje jej bezprzedmiotowością.

Sąd ocenia bowiem zaskarżoną decyzję na podstawie stanu faktycznego i stanu prawnego z dnia wydania ocenianej decyzji, tj. z dnia [...] marca 2013r., kiedy to należności określone wnioskiem Skarżącego nie zostały umorzone, ani przez niego spłacone.

Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.