Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2533/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 152[11] oraz w zw. z art. 246 i art. 247 ust. 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 100 w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny basic oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem lub Urzędem Patentowym) decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2013 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy basic o nr [...], udzielonego na rzecz Grupy A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżący/uprawniony), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez K. GmbH z siedzibą w P., Niemcy (dalej wnoszący sprzeciw / uczestnik)), na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 15211 oraz w zw. z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej p.w.p.) oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy basie o nr [...] w opisanym w decyzji zakresie w pozostałym zakresie sprzeciw oddalił; przyznał na rzecz wnoszącego sprzeciw kwotę w wysokości 1 000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie; w pozostałym zakresie zniósł wzajemnie koszty postępowania w sprawie.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r., udzielono na rzecz skarżącej prawo ochronne na znak towarowy basie o nr [...]. Decyzja ta została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego [...] maja 2012 r. [...] października 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw uczestnika postepowania wobec decyzji

o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "basic" o nr [...] w zakresie towarów z klasy 11. Sprzeciw został złożony w terminie.

Wnoszący sprzeciw jako podstawę prawną swojego żądania wskazał naruszenie art.132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podnosząc, że znak sporny basic o nr [...] jest podobny do zarejestrowanego na jego rzecz międzynarodowego znaku towarowego basic o nr [...]. Stwierdził, że jest wiodącym na rynku niemieckim i cieszącym się uznaniem na świecie producentem urządzeń grzewczych i sanitarnych m.in. grzejników i kabin prysznicowych. Wskazał, że przeciwstawione znaki są przeznaczone do oznaczania identycznych i podobnych towarów w klasie 11, ponieważ znak sporny służy do oznaczania towarów takich jak: "armatura

i ceramika wodno-sanitarna w tym sanitarny sprzęt łazienkowy, wanny kąpielowe, brodziki natryskowe, obudowy wanien i brodzików, kabiny i parawany natryskowe, prysznice, drążki i uchwyty do pryszniców, miski ustępowe, spłuczki ustępowe, miski i spłuczki kompaktowe, dolnopłuki, bidety, pisuary, zlewozmywaki, umywalki, postumenty i półpostumenty umywalek, misek ustępowych, bidetów i pisuarów, deski sedesowe, armatura wodociągowa, sanitarna i gazowa, łazienkowe i kuchenne baterie zaworowe, głowice baterii zaworowych, syfony i odpływy kanalizacyjne, uszczelki do zaworów i innej armatury wodociągowej, filtry do wody i gazu, zainstalowane w rurociągach, instalacje wodne oraz kanalizacyjne w tym instalacje kanalizacyjne z tworzyw sztucznych: lutowane, klejone i zgrzewane instalacje wodne z miedzi i tworzyw sztucznych, wpusty posadzkowe, kratki rewizyjne, części do budowy studni - pompa głębinowa, rura osłonowa, rurociąg tłoczny pompy głębinowej, zawór zwrotny, głowica, zasuwa, obudowa studni, instalacje odwodnieniowe i drenarskie, rury drenarskie, urządzenia do wentylacji, wentylatory, okapy wentylacyjne, pochłaniacze oparów, urządzenia do ogrzewania, elektryczne, gazowe, olejowe i węglowe kotły grzewcze, elektryczne i gazowe przepływowe podgrzewacze wody, elektryczne i gazowe pojemnościowe podgrzewacze, wody, wodne grzejniki CO., grzejniki elektryczne i olejowo-elektryczne, naczynia, przeponowo- wyrównawcze dla instalacji CO., palniki olejowe, zasobniki ciepłej wody użytkowej, zbiorniki ciśnieniowe wody, instalacje podłogowego ogrzewania pomieszczeń, rury grzewcze, rozdzielacze wody grzewczej oraz inny osprzęt do instalacji ogrzewania podłogowego, lampy oświetleniowe, asortyment instalacyjno-grzewczy w tym: grzejniki, grzejniki do centralnego ogrzewania, grzejniki elektryczne, elementy grzejne, kotły grzewcze, kotły do pralni, urządzenia zasilające do kotłów grzewczych, kanały kominowe do kotłów grzewczych, kotły walczakowe bateryjne, nawilżacze do grzejników do centralnego ogrzewania, klapy i zasuwy burzowe, urządzenia do oczyszczania ścieków, rury kotłowe centralnego ogrzewania, pompy cieplne, zawory kanalizacyjne" (klasa 11), natomiast znak przeciwstawiony służy do oznaczania w klasie 11 towarów tj. "instalacje grzewcze, w tym korpusy grzewcze

i grzejniki oraz grzejniki przeznaczonych do łazienek".

W zakresie podobieństwa oznaczeń wnoszący sprzeciw stwierdził, iż warstwa wizualna znaku spornego nie jest dominująca i sprowadza się do kroju użytej czcionki i kropki we wnętrzu litery "c", natomiast na pierwszym planie znajduje się słowo "basic". Zdaniem wnoszącego sprzeciw tego rodzaju podobieństwo może powodować pomyłki nabywców odnośnie pochodzenia towarów opatrzonych obydwoma znakami, a klienci wnoszącego sprzeciw mogą sądzić, że towary oznaczone znakiem spornym pochodzą z jego przedsiębiorstwa, ze względu na podobieństwo tego znaku do znanego im wcześniej międzynarodowego znaku BASIC o nr [...]. Podkreślił, iż nie jest również wykluczone, że pomyłki nabywców będą polegały na błędnym przeświadczeniu o łączących obydwie firmy związkach i rzekomej współpracy.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony do spornego znaku uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. Stwierdził, iż jest spółką stanowiącą grupę dostawczo-zakupową skupiającą przedsiębiorców, którzy zajmują się dostawą lub zakupem towarów sanitarno-grzewczych, w tym towarów pod marką własną "basic", której odbiorcami są przedsiębiorcy prowadzący sklepy, markety i hurtownie, na podstawie umów współpracy oraz typowi konsumenci. Wskazał, że znak sporny został zastrzeżony dla towarów w klasie 11, tj. wodno-sanitarnych oraz grzewczych. Odnośnie zarzutu podobieństwa znaków stwierdził, że porównywane znaki są takie same od strony fonetycznej, gdyż zawierają słowo "basic". Uznał, iż nie można dokonać porównania wizualnego znaku spornego i przeciwstawionego, gdyż nie spotkał się na rynku z formą w jakiej używany jest ten znak przez wnoszącego sprzeciw. Wskazał, iż słowo "basic" pochodzi z języka angielskiego i w znaczeniu dosłownym oznacza przymiotnik "podstawowy, zasadniczy, gruntowny". Słowo to, zdaniem uprawnionego zostanie zrozumiane przez przeciętnego odbiorcę na całym świecie, ponieważ zarówno język angielski jak i słowo "basic" są powszechnie znane i rozpoznawalne. Wskazał, że słowo "basic" jest słowem popularnym, często używanym w oznaczaniu towarów lub usług i nie wzmacnia funkcji odróżniającej znaku, zatem nie może być automatycznie kojarzone z wnoszącym sprzeciw. Przeciwnie wywołuje raczej skojarzenia w zakresie podstawowości, fundamentalności czy prostoty. W ocenie uprawnionego słowo to charakteryzuje raczej kategorię przedmiotów niż samego przedsiębiorcę, dlatego również

i uprawniony chce używać znaku "basie" dla oznaczania asortymentu grzewczego oraz wodno-sanitarnego o charakterze podstawowym tj. najpotrzebniejszym, niezbędnym i najtańszym. Uprawniony wskazał, że produkowane przez niego towary to najprostsze grzejniki, zawory i głowice, w odróżnieniu od oferty wnoszącego sprzeciw słynącej z ekskluzywnego i wyrafinowanego stylu urządzeń grzewczych.

W jego ocenie nie bez znaczenia jest to, iż towary uprawnionego są tanie i proste, co powoduje, że porównywane znaki towarowe kierowane są do różnych grup odbiorców. Zdaniem uprawnionego słowo "basic" w rozumieniu przeciętnego odbiorcy jest oznaczeniem rozumianym jako coś prostego, podstawowego i nie można łączyć go z żadnym przedsiębiorcą oferującym instalacje grzewcze. W ocenie uprawnionego znak ten stracił swą funkcję odróżniającą. Uprawniony wskazał, że znak wnoszącego sprzeciw korzysta z ochrony tylko w zakresie towarów stanowiących lub składających się na instalację grzewczą, natomiast ochrona ta nie rozciąga się na towary zaliczane do instalacji wodno-sanitarnej, które objęte są znakiem spornym. W jego ocenie przeciętni odbiorcy będą w stanie odróżnić instalację grzewczą w formie podstawowej od instalacji grzewczej skierowanej przez wnoszącego sprzeciw do wymagającego kontrahenta. Stwierdził, że potencjalni konsumenci asortymentu grzewczo-instalacyjnego marki "basic" uprawnionego, dokonujący zakupów będą determinowani podstawowością jego instalacji grzewczej. Znak ten będą odczytywać jako produkt podstawowy, o niskiej cenie, bez skojarzenia z firmą wnoszącego sprzeciw, zwłaszcza, że znak towarowy "basic" jest zawsze używany razem z firmą uprawnionego i nie jest kojarzony z firmą wnoszącego sprzeciw. W opinii uprawnionego dwa znaki towarowe "basic" mogą w sposób bezkonfuzyjny współistnieć na terenie Polski. Uprawniony na potwierdzenie braku możliwości wprowadzenia przeciętnego odbiorcy w błąd załączył ofertę gospodarczą i wskazał na cechę podstawowości produktów proponowanych w zakresie instalacji grzewczej.

Wnoszący sprzeciw wskazał, iż obydwa oznaczenia: sporne "basic"

i przeciwstawione BASIC są identyczne w warstwie słownej i znaczeniowej, natomiast grafika w znaku spornym pełni jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do słowa "basic". Podkreślił, iż podobnie jak uprawniony posługuje się oznaczeniem "basic" w charterze znaku towarowego, a nie nazwy określającej rodzaj towaru (podstawowy lub tani asortyment). Jego zdaniem, znak towarowy BASIC dla osób nie znających języka angielskiego, których jest większość będzie oznaczeniem nieposiadającym żadnej treści znaczeniowej, a więc fantazyjnym. Jego zdaniem oczywiste jest wysokie ryzyko konfuzji systemów grzewczych wnoszącego sprzeciw

i uprawnionego, podobnie nietrudno również wyobrazić sobie sytuację, gdy osoba remontująca lub urządzająca łazienkę wybierze grzejnik wnoszącego sprzeciw opatrzony znakiem BASIC i umywalkę lub spłuczkę kompaktową uprawnionego opatrzoną także znakiem "basic", mylnie sądząc, że pochodzą od tego samego producenta. Wskazał, że fakt wysokiej jakości i dobrej opinii produktów wnoszącego sprzeciw, potwierdzanej także przez uprawnionego, dodatkowo zwiększa, a nie eliminuje ryzyko konfuzji, wbrew twierdzeniom uprawnionego, gdyż ryzyko błędnego skojarzenia przez nabywców jest wtedy większe.

Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Dokonując analizy podobieństwa znaków towarowych organ porównał towary, a następnie oznaczenia. Wskazał, iż znak wnoszącego sprzeciw służy do oznaczania towarów takich jak: "instalacje grzewcze w tym korpusy grzewcze,

w szczególności korpusy grzewcze i grzejniki przeznaczone do łazienek". Są to zatem towary należące do szerokiej kategorii instalacji grzewczych, wobec czego organ uznał, że są one bardzo podobne do tych towarów z klasy 11 znaku spornego, które także dotyczą ogrzewania. Są to: "urządzenia do ogrzewania, elektryczne, gazowe, olejowe i węglowe kotły grzewcze, elektryczne i gazowe przepływowe podgrzewacze wody, elektryczne i gazowe pojemnościowe podgrzewacze wody, wodne grzejniki CO., grzejniki elektryczne i olejowo-elektryczne, naczynia przeponowo- wyrównawcze dla instalacji CO., palniki olejowe, zasobniki ciepłej wody użytkowej, zbiorniki ciśnieniowe wody, instalacje podłogowego ogrzewania pomieszczeń, rury grzewcze, rozdzielacze wody grzewczej oraz inny osprzęt do instalacji ogrzewania podłogowego, asortyment instalacyjno-grzewczy w tym: grzejniki, grzejniki do centralnego ogrzewania, grzejniki elektryczne, elementy grzejne, kotły grzewcze, kotły do pralni, urządzenia zasilające do kotłów grzewczych, kanały kominowe do kotłów grzewczych, kotły walczakowe bateryjne, nawilżacze do grzejników do centralnego ogrzewania, rury kotłowe centralnego ogrzewania, pompy cieplne". Organ nie podzielił natomiast stanowiska wnoszącego sprzeciw do co podobieństwa pozostałych wskazanych przez niego towarów w wykazie znaku spornego takich jak: "armatura i ceramika wodno-sanitarna, w tym sanitarny sprzęt łazienkowy, wanny kąpielowe, brodziki natryskowe, obudowy wanien i brodzików, kabiny i parawany natryskowe, prysznice, drążki i uchwyty do pryszniców, miski ustępowe, spłuczki ustępowe, miski i spłuczki kompaktowe, dolnopłuki, bidety, pisuary, zlewozmywaki, umywalki, postumenty i półpostumenty umywalek, misek ustępowych, bidetów i pisuarów, deski sedesowe, armatura wodociągowa, sanitarna i gazowa, łazienkowe i kuchenne baterie zaworowe, głowice baterii zaworowych" do towarów w wykazie znaku wnoszącego sprzeciw, ponieważ są to towary z zakresu instalacji wodno- sanitarnej i wodno-kanalizacyjnej, które nie sposób uznać za podobne do towarów składających się na instalacje grzewcze, mają one bowiem zupełnie inne przeznaczenie i zaspokajają inne potrzeby. Wobec czego stwierdzono brak podobieństwa towarów w pozostałym, wskazanym przez wnoszącego sprzeciw zakresie.

Zdaniem organu rozpatrującego podobieństwo w trzech warstwach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, i biorąc pod uwagę tzw. "ogólne wrażenie", jakie znaki wywołują na przeciętnym odbiorcy, z uwzględnieniem elementów dominujących, uznano znaki za identyczne. W warstwie znaczeniowej znaki są identyczne i choć

w obydwu przypadkach mamy do czynienia z tym samym słowem "basic", które pochodzi z języka angielskiego i oznacza: "podstawowy, bazowy, fundamentalny, zasadniczy". Uznano, że to jego znaczenie będzie tak rozumiane jedynie przez odbiorców znających język angielski. Dla osób które tego języka nie znają znak sporny będzie traktowany jako oznaczenie fantazyjne, co nie zmienia jednak oceny, że znaki te są identyczne. W warstwie fonetycznej znaki te będą odczytywane w ten sam sposób. W warstwie wizualnej natomiast znak sporny został przedstawiony za pomocą prostego kroju czcionki, w kolorze szarym z dodatkową kropką w środku litery "c". Znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, i zachodzi uzasadniona obawa, iż znak sporny może być odbierany jako oznaczenie stanowiące odmianę znaku przeciwstawionego. Porównywane znaki składają się z tych samych liter, ułożonych w tej samej kolejności, dlatego należy uznać je za identyczne, a drobna grafika znaku spornego nie wpływa w żaden sposób na jego odmienne postrzeganie. Zdaniem organu, tzw. "ogólne wrażenie", jakie znaki mogą wywoływać na przeciętnym odbiorcy jest niemal identyczne, a nabywcy z reguły spostrzegają

i zachowują w pamięci jedynie ogólny zarys znaku.

Kolejną przesłanką wskazaną w art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p. badaną przez organ jest możliwość spowodowania wśród odbiorców, wskutek używania znaku towarowego, błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku spornego ze znakiem wcześniejszym. Ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd jest wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane.

Zdaniem organu analiza przeciwstawionych znaków towarowych prowadzi do wniosku, iż znak sporny "basic" jest podobny do znaku przeciwstawionego BASIC

w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług, polegające na możliwości skojarzenia znaku spornego ze znakiem należącym do wnoszącego sprzeciw w warunkach obrotu dotyczącego towarów z klasy 11. Towary te są najczęściej dostępne w sklepach branżowych, ale mogą być również dostępne w supermarketach i innych sklepach wielobranżowych.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego,

w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że naruszono art. 132 ust 2 pkt. 2 p.w.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę przesłanek ustawowych w kwestii podobieństwa do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne. Ponadto wskazał, że naruszono normy prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, art 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą oraz art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy: identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców

w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powołując się na wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07, LEX nr 372775, stwierdził, że: "w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. ujęto ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jako kategorię błędu, nie zaś jako "samodzielną" przeszkodę w rejestracji, oderwaną od ochrony funkcji oznaczenia pochodzenia". Wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą znaki. Uznał, że dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń

(v. wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).

W ocenie skarżącego, zastosowana przez Urząd Patentowy wykładnia jest niedostateczna i niezupełna. Urząd w toku procedury dokonał niewystarczającej oceny przesłanki ryzyka wprowadzenia w błąd, dokonał pobieżnej analizy zakresu ochrony obu przeciwstawionych znaków, a także niewystarczającego porównania obu znaków towarowych.

Podniósł, że Urząd nie wziął pod uwagę, że w celu dokonania prawidłowej oceny ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd poprzez współistnienie na rynku dwóch znaków towarowych, tj. przesłanki koniecznej dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., niezbędne jest odwołanie się do "modelu właściwego odbiorcy", przez którego należy rozumieć konsumenta należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego (v. wyrok TSUE z 15 marca 2007 r. w sprawie C-171/06). Organ pominął, że w orzecznictwie podnosi się, że podobieństwo między oznaczeniami (ocenianymi jako całość, bez wyodrębnienia ich części składowych) powinno być na tyle wysokie, by powodowało ryzyko mylnego kojarzenia znaków jako pochodzących od tego samego przedsiębiorcy (przedsiębiorstw powiązanych).

Wskazał, że stopień podobieństwa między analizowanymi oznaczeniami nie jest wystarczająco wysoki z punktu widzenia rozsądnego i uważnego konsumenta. Jego zdaniem nie ma możliwości pomylenia znaków przez odbiorców. Warunki obrotu oznaczonymi towarami są odmienne i prowadzone są przez odmienne podmioty wyspecjalizowane w dystrybucji oznaczonych towarów. Oba przeciwstawione znaki przeznaczone są do oznaczania towarów skierowanych do odmiennych grup konsumenckich. Uprawnieni do obu przedmiotowych oznaczeń nie są podmiotami konkurencyjnymi, działają na odmiennych rynkach. W świetle orzecznictwa podobieństwo znaków towarowych powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementu znaku, na każdej z wyszczególnionych płaszczyzn. Wedle doktryny prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd odbiorców należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności rozpoznawalności wcześniejszego znaku, możliwości skojarzenia, oraz podobieństwa towarów i podobieństwa samych znaków. Porównywane znaki towarowe nie mają zbieżnych elementów, są inaczej postrzegane i zapamiętywane. Przeciwstawione znaki towarowe wywierają różne wrażenie na nabywcach oraz są inaczej zapamiętywane. Wszystkie te okoliczności sprawiają iż znaki te są obiektywnie nie podobne. Znak towarowy Basic [...] jest znakiem słowno-graficznym, posiadającym wyróżniającą grafikę w postaci stylizowanego kroju liter,

z usytuowaną w ostatniej literze "c" kropką. Znak towarowy wnoszącego sprzeciw jest znakiem słownym, którego ochronna nie roztacza się na płaszczyznę wizualną, nie posiada warstwy graficznej w związku z tym nie można mówić o podobieństwie na tej płaszczyźnie. Warstwa graficzna znaku towarowego basic, tworzy jego charakterystyczną kompozycję istotną przy postrzeganiu a późniejszym rozpoznawaniu przez konsumenta.

W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Jak podkreślił skarżący, obowiązkiem Urzędu Patentowego RP jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przedstawiony przez toczące spór strony, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazać którym dowodom dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, którym dowodom nie dał wiary i z jakich powodów. Jeżeli organ pominął istotny w sprawie dowód i nie wyjaśnił rozbieżności to wydana

w sprawie decyzja jest wadliwa skutkująca jej uchyleniem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

z 2012 r., poz. 270; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] czerwca 2013 r. unieważniająca prawo ochronne na znak towarowy basie o nr [...] w opisanym w decyzji zakresie a w pozostałym zakresie oddalająca sprzeciw i orzekająca o kosztach.

Zgodnie z art. 246 i art. 247 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania

w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa.

W przedmiotowej sprawie decyzja o udzieleniu prawa ochronnego została opublikowana 31 maja 2012 r., zatem wniesiony 30 października 2012 r. sprzeciw został złożony w terminie. Uprawiony do znaku "basie" o nr [...] uznał sprzeciw za bezzasadny, dlatego też stosownie do treści art. 247 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 255 ust. 1 pkt. 9 p.w.p. sprawę przekazano do rozpatrzenia w trybie postępowania spornego. Podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na taki znak zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje

w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna musza wystąpić następujące przesłanki:

1. rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju;

2. podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa;

3. podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów

w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia miedzy znakami.

Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

W doktrynie prawa definiuje się, że ".... niebezpieczeństwo, wprowadzenia

w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak,

a ponadto iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów

i podobieństwa oznaczeń" (v. R. Skubisz - Prawo Znaków Towarowych, komentarz. Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997).

Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń.

Dokonując zatem oceny przeciwstawionych oznaczeń - znaku towarowego należy, w ocenie Sądu, porównać w warstwie fonetycznej, warstwie znaczeniowej oraz w warstwie wizualnej także porównać ich grafikę. Podkreślenia wymaga,

w ocenie Sądu, w tym miejscu fakt, że zgodnie z ugruntowaną praktyką porównanie

i ocena dotyczy całego znaku będącego przedmiotem ochrony.

W przypadku znaków słownych podobieństwo należy oceniać na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Znaki graficzne oceniane są przede wszystkim na płaszczyźnie wizualnej. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ wielu elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (v. Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka. Naruszenia praw na dobrach niematerialnych. Polska Izba Rzeczników Patentowych).

Dokonując analizy podobieństwa znaków towarowych organ prawidło porównał towary, a następnie oznaczenia. Znak wnoszącego sprzeciw służy do oznaczania towarów takich jak: "instalacje grzewcze, w tym: korpusy grzewcze,

w szczególności korpusy grzewcze i grzejniki przeznaczone do łazienek". Są to zatem towary należące do szerokiej kategorii instalacji grzewczych. Są one bardzo podobne do tych towarów z klasy 11 znaku spornego, które także dotyczą ogrzewania. Są to: "urządzenia do ogrzewania, elektryczne, gazowe, olejowe

i węglowe kotły grzewcze, elektryczne i gazowe przepływowe podgrzewacze wody, elektryczne i gazowe pojemnościowe podgrzewacze wody, wodne grzejniki CO., grzejniki elektryczne i olejowo-elektryczne, naczynia przeponowo-wyrównawcze dla instalacji CO., palniki olejowe, zasobniki ciepłej wody użytkowej, zbiorniki ciśnieniowe wody, instalacje podłogowego ogrzewania pomieszczeń, rury grzewcze, rozdzielacze wody grzewczej oraz inny osprzęt do instalacji ogrzewania podłogowego, asortyment instalacyjno-grzewczy w tym: grzejniki, grzejniki do centralnego ogrzewania, grzejniki elektryczne, elementy grzejne, kotły grzewcze, kotły do pralni, urządzenia zasilające do kotłów grzewczych, kanały kominowe do kotłów grzewczych, kotły walczakowe bateryjne, nawilżacze do grzejników do centralnego ogrzewania, rury kotłowe centralnego ogrzewania, pompy cieplne".

Prawidłowe jest stanowisko organu do co podobieństwa pozostałych wskazanych przez wnoszącego sprzeciw towarów w wykazie znaku spornego takich jak: "armatura i ceramika wodno-sanitarna, w tym sanitarny sprzęt łazienkowy, wanny kąpielowe, brodziki natryskowe, obudowy wanien i brodzików, kabiny i parawany natryskowe, prysznice, drążki i uchwyty do pryszniców, miski ustępowe, spłuczki ustępowe, miski i spłuczki kompaktowe, dolnopłuki, bidety, pisuary, zlewozmywaki, umywalki, postumenty i półpostumenty umywalek, misek ustępowych, bidetów

i pisuarów, deski sedesowe, armatura wodociągowa, sanitarna i gazowa, łazienkowe i kuchenne baterie zaworowe, głowice baterii zaworowych" do towarów w wykazie znaku wnoszącego sprzeciw, ponieważ są to towary z zakresu instalacji wodno-sanitarnej i wodno-kanalizacyjnej, które nie sposób uznać za podobne do towarów składających się na instalacje grzewcze, mają one bowiem zupełnie inne przeznaczenie i zaspokajają inne potrzeby.

W przedmiotowej sprawie znak sporny "basic" oraz znak przeciwstawiony BASIC są identyczne. W warstwie znaczeniowej znaki są identyczne i choć

w obydwu przypadkach mamy do czynienia z tym samym słowem "basic", które pochodzi z języka angielskiego i oznacza: "podstawowy, bazowy, fundamentalny, zasadniczy", to jego znaczenie będzie tak rozumiane jedynie przez odbiorców znających język angielski. Dla osób które tego języka nie znają znak sporny będzie traktowany jako oznaczenie fantazyjne, co nie zmienia jednak oceny, że znaki te są identyczne. Nie ulega także wątpliwości, iż w warstwie fonetycznej znaki te będą odczytywane w ten sam sposób. W warstwie wizualnej natomiast znak sporny został przedstawiony za pomocą prostego kroju czcionki, w kolorze szarym z dodatkową kropką w środku litery "c". Należy jednak wskazać, iż z uwagi na fakt, iż znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, zachodzi uzasadniona obawa, iż znak sporny może być odbierany jako oznaczenie stanowiące odmianę znaku przeciwstawionego. Porównywane znaki składają się z tych samych liter, ułożonych w tej samej kolejności, dlatego należy uznać je za identyczne, a drobna grafika znaku spornego nie wpływa w żaden sposób na jego odmienne postrzeganie. Wobec powyższego "ogólne wrażenie" jakie znaki mogą wywoływać na przeciętnym odbiorcy jest niemal identyczne.

Przede wszystkim, warto w tym miejscu powołać się na stanowisko wyrażone przez prof. M. Kępińskiego, który przy dokonywaniu takiej analizy sugeruje uwzględniać "...ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione

z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności..." (v. M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI nr 28, str. 48).

Powyższy pogląd podziela prof. R. Skubisz, wskazując na pierwszym miejscu wśród zasad, którymi winien kierować się nie tylko Urząd Patentowy RP, ale także sądy w postępowaniach z tytułu naruszeń prawa z rejestracji, iż "..po pierwsze, należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń". (v. R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" Warszawa 1997, s. 90-91).

Analogiczne stanowisko wyrażają również komentatorzy na gruncie ustawy - Prawo własności przemysłowej, w szczególności na przypomnienie zasługuje myśl wyrażona przez U. Promińską: "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego" (v. "Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Promińskiej. Warszawa 2004, s. 261).

Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie

w orzecznictwie sądów administracyjnych (v. wyrok NSA z 28 marca 2002 r.

w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 27778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02),

Jak wyżej wykazano, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia

z niemal identycznością, podobieństwem oznaczeń w płaszczyźnie fonetycznej, "graficznej" i znaczeniowej. W ocenie Sądu, okoliczności te mają wpływ na niebezpieczeństwo konfuzji wyżej omówionych znaków.

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a.). Rozstrzygniecie organu zostało oparte na materiale prawidłowo zebranym z uwzględnieniem jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.