Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1178/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a,, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 2, par 5
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 14, art. 21
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 roku sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na rzecz skarżącego D. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. - podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz.U. 2013r., poz.173), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich; art. 7, art. 8, art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.); art. 14, art. 22, art.23 ust. 2, art. 86 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE. Nr L 316, str. 65); § 2 , § 5, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 z późn. zm.), art. 18 ust. 2, 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r. poz. 1164), zwanej dalej ustawą o płatnościach - utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania D. J. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w dniu 6 maja 2013r. D. J. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w tym pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w którym nie zadeklarował do płatności ONW żadnych działek rolnych. Odmówiono mu przyznania wnioskowanej pomocy decyzją z dnia [...], nr [...] z uwagi na to, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych do przyznania płatności ONW na rok 2013 wynosiła 0,00 ha.

W odwołaniu od tej decyzji D. J. zakwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni działek kwalifikującej się do płatności ONW i wyjaśnił, że wypełniając wniosek o przyznanie płatności omyłkowo, na skutek oczywistej omyłki pisarskiej nie zaznaczył w arkuszu nr 8 rubryki nr 6. Wymienione we wniosku działki były cały czas uprawiane, a okoliczność powyższą dodatkowo potwierdza, w ocenie strony, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Do odwołania strona załączyła korektę wniosku z dnia 12 sierpnia 2013r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", który podjął zobowiązanie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, albo art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r., jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha, do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277, str.1, z późn. zm.). W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z postanowieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW i jest to iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych.

Składając wniosek o przyznanie płatności, rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ONW na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.

Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu 6 maja 2013r. D. J. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym na 1 stronie wniosku zaznaczył, że wnioskuje o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, natomiast w sekcji VIII Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, kolumna 6 wniosku, na wszystkich działkach rolnych wskazał, że nie ubiega się o płatność z tytułu ONW. Mając na uwadze przedstawione ustalenia faktyczne organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek o przyznanie płatności ONW składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli od 15 marca do 15 maja. Termin, o którym mowa w § 5 ust. 2, nie podlega przywróceniu (art. 18 ust 2 i 3 ustawy). Zgodnie z art. 22 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w przypadku gdy ostateczny termin składania wniosków o przyznanie pomocy lub jakichkolwiek dokumentów uzupełniających, umów lub oświadczeń przewidzianych w niniejszym tytule, lub ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, sobotę lub niedzielę, termin ten przypadnie na pierwszy dzień roboczy następujący po ustalonym terminie. W niniejszej sprawie aby wnioskodawca mógł otrzymać wnioskowaną płatność ONW zmianę do wniosku powinien złożyć w terminie do dnia 31 maja. Zgodnie bowiem z brzmieniem z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w związku z art. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, który stanowi, że "bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonią, Łotwą, Litwą, Finlandią i Szwecją zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii, Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego". Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 1, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów. Stosownie zaś do treści art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w zw. art. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, rolnik może zgłaszać zmiany po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, czyli 25 dni po dniu 17 maja, tj. do dnia 10 czerwca 2013 r., z tym że zgłoszenie zmiany do wniosku po dniu 1 czerwca, ale do dnia 10 czerwca spowoduje zmniejszenie o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia kwoty płatności odnoszących się do powierzchni działek objętych taką zmianą. Istotnym zatem jest, jak podkreślił organ, iż po dniu 10 czerwca 2013r. zmiany, o których mowa w art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie mogą być dokonywane i to bez względu na zastosowanie w konkretnym postępowaniu instytucji procesowych właściwych danemu państwu członkowskiemu, co oznacza, że termin ten ma charakter terminu materialnego. W aktach rozpoznawanej sprawy brak jest dokumentów potwierdzających fakt dokonania zmiany wniosku. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz fakt, że dokonane zmiany wniosku nastąpiły w dacie złożenia odwołania, organ stwierdził, że dokonana zmiana nie mogła wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku, czyli przyznania wnioskowanych płatności ONW. Błąd, jaki popełnił skarżący w rubryce 6 na pierwszej stronie wniosku skutkuje odmową przyznania płatności ONW i nie może być, w ocenie organu odwoławczego, zakwalifikowany jako oczywista omyłka pisarska.

W skardze na tą decyzję skarżący - podnosząc zarzut naruszenie art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała oczywista omyłka pisarska - wniósł o jej uchylenie w całości i przyznanie płatności zgodnie z korektą wniosku załączoną do odwołania z dnia 22 lipca 2013r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie zgadza się z argumentacją organu orzekającego w niniejszej sprawie, ponieważ do zaistniałej sytuacji doszło na skutek wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. błędnej decyzji nr [...] z dnia [...]., która to decyzja potwierdzona została kolejną decyzją z 2009 r. o kontynuacji programu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat, poczynając od marca 2008r. W roku 2012 okazało się, że decyzja była błędna i sprawa nie została wyjaśniona. W konsekwencji powyższych okoliczności skarżący nie otrzymał na rok 2013 spersonalizowanego wniosku i fotomap, co spowodowało, że wniosek o przyznanie płatności na 2013 rok sporządził samodzielnie. Przy wypełnianiu wniosku popełnił oczywisty błąd polegający na nie wpisaniu w sekcji VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" rubryka 6 "Powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej", powierzchni działek rolnych, zaznaczając jednak na pierwszej stronie wniosku, że wnioskuje na rok 2013 o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W ocenie skarżącego w świetle powyższych okoliczności doszło do popełnienia oczywistego błędu, który powinien być przez organ administracji publicznej skorygowany w momencie złożenia korekty wniosku. Podkreślił również, iż organ dysponując danymi z lat poprzednich, mógł zauważyć mylne nie wskazanie przez skarżącego powierzchni działek objętych wnioskiem, tym bardziej, że znajdujące się w jego posiadaniu grunty rolne w całości kwalifikują się do przyznania wnioskowanych płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie, pełnomocnik skarżącego poparł wniesioną skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2013r. z tytułu wsparcia gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, podając powierzchnię działek objętych wnioskiem wskazał jednakże wartości zero, wniosek ten w zakresie powierzchni zmienił składając odwołanie od odmownej decyzji pierwszoinstancyjnej. Spór między stronami sprowadza się do tego, czy dokonana przez skarżącego zmiana wniosku dokonana wraz z wniesieniem odwołania jest skuteczna i może być dokonana w każdym czasie, a źródło tego sporu tkwi w odmiennej wykładni przez obie strony przesłanki "oczywistego błędu" i odmiennej oceny okoliczności błędu wniosku. W tej kwestii organy uważają, iż nie jest to oczywista omyłka, która może być korygowana w każdym czasie bez uszczerbku dla wnioskowanej płatności, a wszelkie zmiany wniosku rolnik może dokonywać najpóźniej do 10 czerwca danego roku, po tym terminie traci to uprawnienie, gdyż termin ten jest terminem materialnoprawnym nieprzywracalnym. Skarżący podnosi z kolei, iż popełniony przez niego błąd polegający na wpisaniu w rubryce dotyczącej powierzchni działek wartości zero jest oczywisty, skoro bowiem ubiega się o przyznanie dopłaty ONW, to oczywistym jest, że jego intencją nie było wpisanie powierzchni, dla której jest przyznawana płatność, wartości zero, tym bardziej, że od 2008r. otrzymywał na te działki dopłaty, co jest organom znane, a co mogły one zauważyć przy weryfikacji formalnej jego wniosku.

Rozstrzygając ten spór należy podnieść, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że postępowanie inicjowane jest na wniosek uprawnionego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności ONW zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ONW określa § 5 tego rozporządzenia oraz akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE. Nr L 316, str. 65). Określone w tych aktach prawnych zasady wypełniania, składania i poprawy wniosków nie mogą być zmieniane w indywidualnych przypadkach. Jednakże zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu, jeżeli właściwe organy stwierdzą w nich oczywiste błędy. Stosownie zaś do treści art. 8 ust. 3 rozporządzenia do wniosków o płatność w ramach niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio art. 22 i art. 23 rozporządzenia (WE) nr 1122/2099. Oprócz informacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. d) wspomnianego rozporządzenia, wniosek o płatność zawiera także informacje przewidziane w tym przepisie w odniesieniu do gruntów nierolniczych, których dotyczy wniosek o przyznanie wsparcia. Stosownie natomiast do treści art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku, gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy. Ograniczenia możliwości wprowadzania zmian i poprawek do wniosku reguluje natomiast art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W ust. 1 akapit 1 reguluje możliwość rozszerzenia zakresu wniosku poprzez dodanie poszczególnych działek lub uprawnień do płatności, w ust. 1 akapit 2 zaś reguluje dopuszczalność wprowadzania zmian, co do sposobu użytkowania zgłoszonych działek lub systemu pomocy, po upływie terminu do złożenia wniosku. Z kolei art. 14 ust. 3 stanowi, że "jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomi go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości".

Na tle przedstawionych uregulowań rozważenia wymaga zatem, które nieprawidłowości wniosku nie mogą być skorygowane po ujawnieniu ich przez organ (lub po powiadomieniu o zamiarze kontroli na miejscu), a które mogą być poprawione w każdym czasie jako oczywiste błędy wykryte przez organ. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest niezwykle istotne, gdyż błędy nieusuwalne z uwagi na treść art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wywołują daleko idące skutki, tj. ograniczenie pomocy lub wykluczenie z pomocy, w roku, którego dotyczy wniosek lub także w latach następnych. Zatem konsekwencje błędu we wniosku nakazują ściśle interpretować pojęcie nieprawidłowości, które je wywołują, z uwzględnieniem celu uregulowania oraz pkt 26 i 75 preambuły do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 26 preambuły, w przypadku gdy wnioski o przyznanie pomocy zawierają oczywiste błędy, w każdej chwili powinna istnieć możliwość ich sprostowania. Z kolei zgodnie z pkt 75 zd. pierwsze preambuły, zmniejszenia i wykluczenia należy ustanowić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności oraz szczególnych problemów związanych z przypadkami siły wyższej, jak również wyjątkowymi okolicznościami i przyczynami naturalnymi. Z licznych przepisów wspomnianej preambuły, jak również z całokształtu przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że celem wszystkich uregulowań jest zapewnienie właściwego funkcjonowania systemu pomocy we wszystkich państwach oraz eliminacja nieprawidłowości prowadzących do uzyskania nienależnej pomocy. Temu celowi służą m.in. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne przeprowadzone przede wszystkim w formie kontroli krzyżowych, mają wyeliminować wielokrotne zgłaszanie do pomocy, tych samych działek rolnych. Kontrole na miejscu mają wyeliminować przyznawanie pomocy do zawyżonych powierzchni działek rolnych.

Cele powyższych uregulowań oraz skutki nieprawidłowości stanowią więc wskazówkę dla przeprowadzenia rozróżnienia pomiędzy oczywistym błędem wniosku podlegającym korekcie w każdym czasie, a błędem wniosku, który nie może być już skorygowany po wykryciu przez organ lub powiadomieniu o kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2013r., II GSK 942/12, zwrócił uwagę że w art. 21 rozporządzenia mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku", nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". Istota problemu tkwi zatem w łatwości wykrycia błędu, która decyduje o jego oczywistym charakterze. NSA wyprowadził wniosek, który skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że błąd wniosku jest oczywisty, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku, wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika niekorzystnych konsekwencji związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący we wniosku z dnia 6 maja 2013r. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 w kolumnie 6 "Powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej", sekcji VIII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" podał powierzchnię 0,00. Tak wypełniony wniosek może wskazywać, że skarżący nie zgłosił żadnej z posiadanych pięciu działek do udzielenia płatności ONW. Zgodzić się jednakże należy ze skarżącym, iż zaistniały błąd miał charakter oczywisty (niezamierzony), albowiem brak zgłoszenia działek do płatności ONW w roku 2013 stał w sprzeczności z tym, że we wcześniejszych latach skarżący ubiegał się o przyznanie wnioskowanych płatności i przedmiotowe działki zgłaszał do udzielenia płatności ONW.

Zdaniem sądu wskazanie w treści wniosku działek objętych wnioskiem bez podania ich powierzchni jedynie w kolumnie 6 "Powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej", w sekcji VIII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" należy zakwalifikować do kategorii błędów oczywistych, który może być korygowany w każdym czasie. Przede wszystkim podnieść należy, że błąd ten mógł zostać wykryty przez organ administracji na podstawie rutynowej analizy treści wniosku, bez potrzeby konfrontacji z innymi dokumentami. Wszelkie informacje pozwalające na stwierdzenie błędu zawarte były we wniosku beneficjenta o przyznanie płatności ONW na rok 2013 (tj. Sekcja VII. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych"), podane przez skarżącego dane (tj. nr działek i ich powierzchnia) były spójne i wzajemnie się nie wykluczały. Porównanie danych zawartych w kolejnych częściach (sekcjach) wniosku pozwalało na ich weryfikację i skorygowanie zaistniałego oczywistego błędu, bez potrzeby wzywania skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Ponadto opierając na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, trudno jest zarzucić skarżącemu, że składając wniosek o przyznanie płatności ONW na kolejny już rok nie działał w dobrej wierze, skoro od chwili stwierdzenia przez organ nieprawidłowości we wniosku, skarżący w toku całego postępowania podnosił okoliczności wskazujące na jego oczywisty błąd popełniony przy wypełnianiu wniosku. Popełniony błąd nie może być też rozważany w aspekcie wyłudzenia nienależnej dopłaty czy w zawyżonej wysokości, skoro skarżący nie tylko nie wskazał w kolumnie 6 sekcji VIII powierzchni działek, ale i nie wskazał ich w wielkości wyższej niż faktycznie posiadany ich areał. Nie można zatem przyjąć, iż w wyniku tego błędu cel regulacji unijnej, jakim jest zapewnienie właściwego funkcjonowania sytemu pomocy i eliminacja nieprawidłowości prowadzących do uzyskiwania nienależnej pomocy, nie mógł być zrealizowany. W wyniku wypełnienia wniosku z takim błędem nie doszło bowiem do potencjalnego wyłudzenia nienależnej pomocy czy to poprzez zawyżenie powierzchni działek czy wielokrotne zgłoszenie tych samych działek do pomocy, skoro błąd ten już w momencie jego popełnienia powodował potencjalne negatywne konsekwencje wyłącznie dla samego skarżącego, nie zaś dla funduszy unijnych. Zastosowana swoista "sankcja" polegająca na odmowie przyznania pomocy w sytuacji niewątpliwego spełnienia wszystkich warunków materialnych jest nieproporcjonalna do popełnionego błędu. Błąd jest nieproporcjonalny do konsekwencji, jakie organy zastosowały. Dokonana przez organ wykładnia przesłanki "oczywisty błąd" narusza nakaz ścisłego interpretowania wszelkich nieprawidłowości dyskwalifikujących wniosek i w sposób zapewniający osiągnięcie celu regulacji unijnej.

Uznanie zatem przez organy, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła niedopuszczalna zmiana wniosku, o której mowa w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest błędne, bowiem wbrew twierdzeniom organów administracji we wniosku wystąpił jedynie błąd oczywisty, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia, którego korekta jest możliwa w każdym czasie. Oceniając ponownie wniosek skarżącego organy administracji powinny uwzględnić zaprezentowaną powyżej wykładnię prawa i ponownie ustalić w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania beneficjentowi wnioskowanych płatności ONW na rok 2013.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...]. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

e.o.