Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 955/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.180 par.1,art.187 par.1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: Art. 73 ust. 1;
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: Art. 2 , art. 10 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 , art. 31  art. 67,art. 201ust.1a,art.214ust.1;
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędziowie Cezary Pryca NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 537/07 w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Odstępuje od zasądzenia od C. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 537/07, wydanym w sprawie ze skargi C. M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia należności wynikających z długu celnego, określenia podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towaru, oddalono skargę.

Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu 20 listopada 2004 r. C. M. M. (dalej "skarżąca") zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na terytorium Wspólnoty, na podstawie SAD nr [...], sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki "Mercedes Benz typ S 420", wyprodukowany w roku 1993 r. o pojemności silnika 4196 cm3. Do zgłoszenia celnego skarżąca dołączyła m.in. rachunek z dnia 16 listopada 2004 r. na kwotę 1.000.00 CHF z deklaracją potwierdzającą preferencyjne pochodzenie towaru, wystawiony przez szwajcarską firmę M.H.M., A. 300, 8105 R, Szwajcaria.

Powyższe zgłoszenie stało się przedmiotem weryfikującego postępowania celnego i podatkowego, wszczętego przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. Przyczyną wszczęcia postępowania było uzyskanie przez organ celny raportu szwajcarskiej administracji celnej z dnia 1 czerwca 2006 r., w świetle którego wspomniany wystawca rachunku nie istnieje. Według ustaleń powołanego przez organ celny biegłego wartość rynkowa przedmiotowego samochodu została ustalona na kwotę 13.100 zł brutto.

W świetle wyjaśnień skarżącej, kupując w Szwajcarii sporny pojazd, była w dobrej wierze i nie miała świadomości, że rachunek załączony w zgłoszeniu celnym został wystawiony z naruszeniem prawa. Zakwestionowała ustalenia biegłego dotyczące wartości sprowadzonego pojazdu.

Ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...], [...], w której w związku z wyliczeniem nowej wartości celnej:

• określono niezaksięgowaną kwotę należności wynikającej z długu celnego w kwocie 592 zł;

• określono podatek akcyzowy w kwocie 4.386 zł;

• określono podatek od towarów i usług VAT w kwocie 2.449 zł.

Jako podstawę prawną w decyzji ostatecznej wskazano: art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), art. 31, art. 67, art. 201 ust. 1a, art. 214 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) w związku z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.). Zgodnie z art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego: 1. Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów niniejszego rozdziału. 2. Wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie: a) ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie; b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości; c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu; d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d); e) cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty; f) minimalnych wartości celnych, lub g) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości. W myśl art. 67 wspomnianego kodeksu, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Stosownie do art. 201 ust. 1a Kodeksu dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Zgodnie z art. 214 ust. 1 Kodeksu, z wyjątkiem przypadków, w których szczególne przepisy niniejszego Kodeksu stanowią inaczej i bez uszczerbku dla ust. 2, kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. W myśl art. 181a powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r.: 1. Jeżeli, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. 2. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. W świetle art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. W myśl art. 29 ust. 13 powołanej ustawy podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zgodnie z ust. 15 powołanego wyżej artykułu podstawa opodatkowania, o której mowa w ust. 13 i 14, obejmuje, o ile elementy takie nie zostały do niej włączone: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju. Przez pierwsze miejsce przeznaczenia rozumie się miejsce wymienione w dokumencie przewozowym lub innym dokumencie, na podstawie którego towary są importowane. Elementy, o których mowa w zdaniu pierwszym, wlicza się do podstawy opodatkowania, również gdy powstają one w związku z transportem do innego miejsca przeznaczenia na terytorium Wspólnoty, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu. W świetle art. 41 ust. 1 ustawy stawka podatku wynosi 22 %. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlegają eksport i import wyrobów akcyzowych. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy w imporcie wyrobów akcyzowych obowiązek podatkowy powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9.

W ocenie organu odwoławczego podstawy dla zakwestionowania przez organ pierwszej instancji wiarygodności dokumentacji objętej zgłoszeniem celnym skarżącej były uzasadnione treścią raportu szwajcarskiej administracji celnej o nieistnieniu wystawcy dokumentu handlowego (wraz z deklaracją pochodzenia towaru) potwierdzającego sprzedaż omawianego pojazdu. Również, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, powołanie rzeczoznawcy dla wyliczenia wartości celnej pojazdu znajdowało uzasadnienie w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Prawidłowo też za podstawę wyliczenia wartości celnej przyjęto wskazaną w opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia 4 kwietnia 2007 r. wartość rynkową tego typu samochodu, co importowany na dzień 20 listopada 2004 r. (tj. na dzień zgłoszenia celnego) opiewającą na kwotę 13.100,00 zł brutto, z uwzględnieniem procentowych współczynników korygujących łącznie 45,00 % (w tym m.in. braki i uszkodzenia). Nie naruszał też prawa sam mechanizm ustalania wartości celnej metodą "ostatniej szansy", co pozwoliło wyliczyć wartość celną najbardziej zbliżoną do rzeczywistości.

Organ odwoławczy analizował również kwestię zasadności powoływania się skarżącej na prawo do zastosowania preferencyjnej stawki celnej z tytułu sprowadzenia omawianego samochodu ze Szwajcarii. Według organu odwoławczego, powołującego się na art. 16 protokołu nr 3 do postanowień umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską oraz art. 16 i 17 umowy, wyłącznymi dokumentami na okoliczność zastosowania obniżonej stawki celnej jest świadectwo przewozowe lub w przypadkach określonych w art. 21 deklaracja złożona przez eksportera na fakturze, specyfikacja wysyłkowa lub inny dokument handlowy, który opisuje produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Takie dowody nie zostały przedłożone przez skarżącą, nie stanowi ich zaś "zielona karta" ubezpieczenia firmy A. S. czy też oświadczenie świadka z dnia 16 czerwca 2007 r. poświadczającego zakup spornego pojazdu w firmie M.H. M.

W następstwie skargi skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak to wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 537/07 skargę tę oddalił.

W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji wskazał na przepisy art. 3 i art. 18 Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską w kontekście postanowień art. 300 ust. 7 w związku z ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej w treści uzasadnienia powoływany w skrócie TWE), przewidujące preferencje celne, między innymi podatkowe, we wzajemnej wymianie handlowej pomiędzy obu Umawiającymi się Stronami. Artykuł 3 ustanawia zakaz wprowadzania nowych ceł przywozowych w wymianie handlowej między Wspólnotą, a Szwajcarią (ust.1) i przewiduje harmonogram stopniowego znoszenia ceł przewozowych (ust.2). Pierwszy akapit art. 18 umowy nakłada natomiast na obie Umawiające się strony powinność powstrzymania się od środków lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzającym bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej z umawiających się stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej Umawiającej się Strony. Istotny jest także art. 2 Umowy, zgodnie z którym postanowienia Umowy są stosowanie wyłącznie do produktów pochodzących ze Wspólnoty i ze Szwajcarii, przy czym określenie produkty pochodzące ma w prawie Wspólnotowym i w samej Umowie specyficzne formalno-prawne znaczenie. W rozpatrywanym przypadku chodzi o znaczenie jakie temu zwrotowi nadały Strony w Protokole 3 do Umowy dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i "metody współpracy administracyjnej", w szczególności zawartym w Tytule II Protokołu od art. 2 do art. 11. Nadto z uregulowań zamieszczonych w Protokole 3 wynika wprost, że produkty pochodzące ze Szwajcarii podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom Umowy pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa przewozowego - dowodu pochodzenia. Taki dokument, wystawiany wyłącznie na pisemny wniosek eksportera przez organy celne kraju wywozu na przewidzianych do tego celu formularzach, zachowuje ważność tylko przez cztery miesiące od daty wystawienia w kraju wywozu i w tym okresie musi być przedłożony organom celnym kraju przywozu. Z powyższego uregulowania, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, jednoznacznie wynika daleko posunięty formalizm, którego zachowanie umożliwia dopiero skorzystanie przez eksporterów (a przy okazji również przez importerów) z preferencji celnych i podatkowych przewidzianych we wspomnianej Umowie. Innymi słowy, określenie "produkty pochodzące" w rozumieniu Protokołu 3 do Umowy nie jest równoznaczne z tak samo brzmiącym pojęciem w języku potocznym, lecz musi spełniać wymogi określone w Tytule II Protokołu nr 3 "Definicja pojęcia produkty pochodzące" a ponadto niezbędne jest wylegitymowanie się przewidzianym przez Umowę dowodem pochodzenia. Podzielając stanowisko organu odwoławczego skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu przewidzianego Umową, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony jako produkt pochodzący ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Z tych wyżej wymienionych względów dokumenty w postaci karty pojazdu wydanej przez Konfederację Szwajcarską Wydział Komunikacji w Zurychu, "zielonej karty" ubezpieczenia firmy A. S. oraz oświadczenia świadka z dnia 16 czerwca 2007 r. odnośnie zakupu samochodu w firmie M.H M. oraz pisma z dnia 17 września 2007 r. Ldz. DH/1079/MZ799/Dc firmy D. C. A. P. sp. z o.o. nie uprawniają do uznania spornego pojazdu za "produkt pochodzący" w rozumieniu ustaleń Protokołu 3 do Umowy, a tym bardziej nie umożliwiają skorzystania z preferencji przewidzianych Umową. Trafnie zatem, nie kwestionując faktu zakupu przez skarżącą pojazdu w Szwajcarii, organy celne przyjęły, że w sprawie zachodzi brak prawnej możliwości uznania importowanego towaru za "produkt pochodzący" w rozumieniu ustaleń Protokołu Nr 3 do Umowy z 1972 r., a tym samym do skorzystania przez skarżącą z preferencji wynikających z Umowy, wobec niespełnienia przewidzianych wymogów formalnych.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także zasadności innych zarzutów skarżącej wobec organów celnych, co dotyczy w szczególności kwestii prawidłowości ustalenia wartości celnej omawianego pojazdu. Organy celne zachowały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej, określone w art. 181a rozporządzenia nr 2454/93. Za uzasadnione (pierwsza przesłanka) należy uznać powzięte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia w Szwajcarii, za określoną kwotę, samochodu, którego wartość celna stanowi przedmiot sporu. Kolejnym, zgodnym z dyspozycją zawartą w treści art. 181a powołanego rozporządzenia, krokiem było dokonanie weryfikacji dokumentacji nasuwającej wątpliwości. Organy celne słusznie uznały, że wypełnienie obowiązków wynikających z wszechstronnego zgromadzenia i przeanalizowania wszystkich okoliczności sprawy wymaga pozyskania wiadomości od władz szwajcarskich. Z tego powodu zwróciły się do nich we właściwym trybie i uzyskały informacje stanowiące dowody w tej sprawie. W świetle raportu administracji celnej w odniesieniu do przedsiębiorstwa o nazwie M.H. M., firma ta nie istnieje bądź nie dała się odnaleźć, z uszczegółowieniem, że w przypadku, gdy jakaś firma jest nie do odnalezienia, oznacza to, że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała, zarówno w bazach danych, a także pod wskazanym adresem. Wobec informacji tej treści uzyskanych ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie usunęło wątpliwości, o których mowa w art. 181 a rozporządzenia wykonawczego. Skoro władze szwajcarskie nie były w stanie potwierdzić istnienia na rynku firmy zbywcy, figurującego w dokumentach dotyczących transakcji na podstawie której sprowadzony został sporny pojazd, uzasadnionym był wniosek organów celnych, że także kwota zakupu przedstawiona w dokumentacji, której wiarygodność została skutecznie podważona, nie odzwierciedla rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Toteż, Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów celnych, które zleciły rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii będącej bazą dla ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu.

Od powyższego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", przez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przepisów art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W świetle 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle skargi kasacyjnej naruszenie powołanych wyżej przepisów polegało na błędnym ustaleniu faktycznym w wyniku bezpodstawnego odmówienia wiary dowodom przedstawionym przez skarżącą. Odnosi się to zarówno do kwestii pochodzenia samochodu ze Szwajcarii, na co wskazuje dokument urzędowy wydany przez Konfederację Szwajcarską Wydział Komunikacji w Zurychu, jak i wartości celnej pojazdu.

Ponadto, jak zarzuca skarga kasacyjna, organ pierwszej instancji miał obowiązek wezwania skarżącej do przedłożenia wymaganego wspomnianą Umową dokumentu będącego, według organu, jedynym dokumentem dla wykazania pochodzenia towaru dla uzyskania preferencyjnej stawki celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego artykułu, a które w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że zakres badania zaskarżonego orzeczenia wyznaczają wskazane przez stronę skarżącą podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie ograniczyła zarzuty do naruszenia przepisów postępowania. Nie zarzuciła więc naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, a w szczególności nie zakwestionowała prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej instancji odnośnie wymogów związanych z dokumentowaniem okoliczności uzasadniających przyznanie preferencyjnej stawki celnej na gruncie wspomnianej Umowy międzynarodowej zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, a tym samym nie podważyła stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż jedynie dokumenty wymienione w tej Umowie, będącej źródłem prawa, są miarodajne dla ubiegania się o preferencyjną stawkę celną, z wyłączeniem dowodów przedłożonych przez skarżącą. Niezakwestionowanie w skardze kasacyjnej tego stanowiska Sądu pierwszej instancji w zarzucie opartym na naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) czyni miarodajnym na potrzeby niniejszej sprawy ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż poza dokumentami przewidzianymi w omawianej Umowie międzynarodowej, których skarżąca nie przedstawiła, niedopuszczalne są wszelkie inne dokumenty, w tym dowody przedłożone przez skarżącą.

Można dodać, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pismo szwajcarskiej administracji celnej z dnia 1 czerwca 2006 r., nr KC-V-8612-6.7/06/KGV, w świetle którego firma M.H. M. nie istnieje lub nie jest możliwe jej zlokalizowanie, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Pismo to zostało bowiem sporządzone w formie określonej właściwymi przepisami prawa, przez powołane do tego organy władzy publicznej (tj. szwajcarskie organy administracji celnej, do których wpłynął wniosek polskich organów o udzielenie pomocy). Stosownie do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone". Istota oraz szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie podnosi się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji. Wiążące Rzeczpospolitą, jako członka UE, z Konfederacją Szwajcarską umowy międzynarodowe ani też regulacje prawa krajowego nie zawierają postanowień, które zezwalałyby na przeprowadzenie przeciwdowodu co do treści otrzymanego wyniku weryfikacji. Wobec powyższego pismo szwajcarskich władz celnych należy uznać za wiarygodny i autentyczny dowód w sprawie.

Bezpodstawny jest więc podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa procesowego poprzez odmowę dania wiary dowodom przedstawionym przez skarżącą na okoliczność pochodzenia spornego samochodu ze Szwajcarii, a to na potrzeby ustalenia preferencyjnej stawki celnej. Sąd pierwszej instancji nie naruszył zatem przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, skoro dowody przedłożone przez skarżącą należy uznać za niedopuszczalne na gruncie omawianej Umowy międzynarodowej. Wymaga przy tym podkreślenia, że Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organów celnych, szczegółowo wyjaśnił dlaczego dowody przedłożone przez skarżącą nie mogły stanowić dowodu w sprawie na potrzeby ubiegania się przez skarżącą o obniżoną stawkę celną za sprowadzone auto.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładającego na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kontrolując pod tym kątem działalność organów celnych Sąd pierwszej instancji nie naruszył powyższego przepisu. Dowody, na które powoływała się skarżąca, wbrew stanowisku zajętemu w skardze kasacyjnej, zostały przez organ zebrane i wyczerpująco rozpatrzone. Nieuwzględnienie tych dowodów, jako nie odpowiadających wymogom wspomnianej umowy międzynarodowej, z podaniem szczegółowego uzasadnienia, zarówno przez organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji, nie może więc być uznane za naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skarga kasacyjna czyni zarzut organowi celnemu pierwszej instancji, nie podając jednakże przepisu jaki organ miałby naruszyć, iż ten nie wezwał skarżącej do przedłożenia dowodów dla ubiegania się o przyznanie preferencyjnej stawki celnej na gruncie omawianej umowy międzynarodowej. Przepisami, które w omawianej sytuacji mógłby naruszyć organ, nie są wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych nie wynika bowiem powinność organu administracji publicznej pouczenia strony w zakresie przepisów prawa materialnego, jakie winna ona dopełnić, aby zrealizować określone zamierzenie w sposób uwzględniający jej najlepiej rozumiany interes. Innymi słowy, z powołanych przepisów nie wynika powinność organu udzielania stronie porad prawnych. Z tych względów powyższy zarzut nie podlega uwzględnieniu. Wobec braku wskazania w skardze kasacyjnej przepisu stanowiącego przedmiotowy zarzut nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się jaki przepis mógłby tutaj ewentualnie wchodzić w grę. Natomiast wskazanie właściwego przepisu jest obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, jak to już wskazano, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Brak jest także podstaw dla uwzględnienia skargi kasacyjnej w części odnoszącej się do wartości celnej spornego pojazdu. W świetle akt sprawy zakres braków i uszkodzeń pojazdu został odnotowany w zgłoszeniu celnym, z powołaniem się na opinię techniczną nr 12/11 sporządzoną na zlecenie skarżącej. Jednakże opinia ta nie podała wartości szacunkowej omawianego pojazdu na potrzeby wyliczenia wartości celnej. Toteż, wyliczenie tej wartości stanowiło przedmiot późniejszej opinii biegłego. Nie kwestionując wartości dowodowej opinii biegłego powołanego przez organ celny Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga kasacyjna nie czyni Sądowi pierwszej instancji zarzutów ukierunkowanych na podważenie wiarygodności dowodu z opinii biegłego dla ustalenia wartości celnej pojazdu, a w szczególności nie zarzuca, aby przy powołaniu biegłego czy sporządzaniu przez niego opinii naruszono przepisy Ordynacji podatkowej o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Skarga kasacyjna nie zarzuca również, aby opinia biegłego za podstawę do wyliczenia wartości celnej pojazdu przyjęła inny zakres braków i uszkodzeń pojazdu niż to wcześniej stwierdzono. Ponadto, co wymaga podkreślenia, lakoniczny zarzut skargi kasacyjnej w części odnoszącej się do wartości celnej spornego pojazdu, nie oparty na obiektywnych i możliwych do zweryfikowania danych, nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do kwestii wartości celnej omawianego pojazdu.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia na rzecz organu od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.