Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1520/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 127 § 3, art. 134, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA /del/ Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych z tytułu deportacji 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. P. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1520/01

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 roku Nr, [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2000 r Nr [...] o przyznaniu A. P. ur. [...].1925r s. M. uprawnienia do świadczenia pieniężnego za okres pracy przymusowej w okresie od kwietnia 1941 r do listopada 1941 roku tj. za okres 8 miesięcy, natomiast w pozostałej części tj. za okres od grudnia 1941 do marca 1943 r. odmówiono w/w świadczenia wobec braku dostatecznych dowodów na ten okres.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał przepis art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 lit a i art. 4 ust. 1, 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. ustawy z o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz.U. z 1996 r Nr 87 poz. 395 ze zm/ .

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia naprowadził, że A. P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r Nr [...] otrzymał prawo do świadczenia pieniężnego za okres 8 miesięcy pracy przymusowej w obozie pracy w oparciu o art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz.U. z 1996 r Nr 87 poz. 395 ze zm/ . Jednocześnie odmówiono mu przyznania tegoż świadczenia za okres od grudnia 1941 r do marca 1943 roku. wobec braku dowodów potwierdzających pobyt w obozie pracy przymusowej.

W odwołaniu o ponowne rozpoznanie sprawy odwołujący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji i wniósł cyt. - o przyznanie odszkodowania za cierpienia jakie doznał od okupanta niemieckiego podczas pracy przymusowej wskazując , ze okres tej pracy był dłuższy niż 8 miesięcy i na ten fakt może przedłożyć dowody z zeznań świadków, którzy razem z nim pracowali.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy , Kierownik nie uwzględnił odwołania w argumentach uzasadnienia tej decyzji wyjaśnił, że materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw do jej zmiany . Natomiast kwestia odszkodowania za cierpienia jakie doznał odwołujący od okupanta niemieckiego podczas pracy przymusowej nie należy do tego organy lecz do Fundacji Polsko - Niemieckiej Pojednanie i nie należy tego odszkodowania jako jednorazowej wypłaty utożsamiać ze świadczeniem pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...].08 2000 r. i [...].06.2001r powtarzając argumentację jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W replice na zarzuty złożone w skardze organ wyjaśnił, iż świadczenie pieniężne z tytułu deportacji zostało przyznane zgodnie z wnioskiem skarżącego i dowodami jakie przedłożył do sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

skarga jest uzasadniona z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy w sprawie przyznania A. P. ur. [...].1925 r s. M. świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w oparciu o przepis art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 lit a i art. 4 ust. 1, 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r ustawy z o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. z 1996r. Nr 87 poz. 395 ze zm/ .

Zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w II instancji przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy jest środkiem zaskarżenia i mimo, że jest rozpatrywany przez organ który wydał zaskarżoną decyzję stosuje się do niego odpowiednio przepisy dotyczące odwołań między innymi przepisy dotyczące terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy .

Sąd stwierdza, że decyzja z dnia z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] zawiera pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Natomiast brak w aktach sprawy dowodu doręczenia potwierdzającego doręczenie tej decyzji A. P. nie pozwala Sądowi do dokonania kontroli w przedmiocie czy odwołujący zachował termin 14 dniowego do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy .

Zestawienie dat tj. decyzji pierwszej z dnia [...] .08. 2000 r., wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29.11.2000 r, decyzji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy [...].06.2001 r w ocenie Sądu budzi poważne wątpliwości czy nie zachodzi uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpatrzenie bowiem takiego wniosku z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż wszystkie strony miały prawo uznać, iż decyzja ta stała się ostateczna po terminie 14 dni od dnia doręczenia /wyrok NSA z dnia 4 czerwca /wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r. ONSA 1982 r. Nr 1 ,poz.52/.

Decyzja ostateczna może być wzruszona poprzez złożenie prośby zainteresowanego o przywrócenie terminu do wniesienia takiego wniosku.

Fundamentalną zasada każdej procedury w państwie prawa jest zasada stabilności prawomocnych rozstrzygnięć./ wyrok SN z dnia 1.I. 1991 r., III ARN 41/90, OSAP 1992, Nr 11 s.60./

Naruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Dlatego w pierwszej kolejności po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik dokona analizy w kierunku wyjaśnienia zasadniczej kwestii dotyczącej zachowania terminu przez w/w do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W zależności od dokonanych ustaleń w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu Kierownik jako organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdzi uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w oparciu o art.134 k.p.a. z jednoczesnym pouczeniem o przysługującym uprawnieniu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku z zachowaniem terminu 7 -dniowego i wykazania jego od dnia ustania przyczyny powodującej uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Niezależnie od w/w uchybienia gdyby postępowanie wstępne wyjaśniło, że wniosek został złożony w terminie , to Kierownik winien wezwać odwołującego o sprecyzowanie jego wniosku przez wyjaśnienie, czy wniosek dotyczy niezaliczonego okresu do przyznania świadczenia z tytułu deportacji , jeżeli tak to czy ma na ten okres dowody , których nie mógł przedłożyć w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w dniu [...] sierpnia 2000 r. Nr [...], jeżeli tak to czy nie zachodzą przesłanki do wznowienia tego postępowania .

Z pisma nazwanym odwołaniem nie wynika, jak to Kierownik twierdzi, że odwołujący domaga się jednorazowego odszkodowania - kwestia ta wymaga dokładnego wyjaśnienia.

Wprawdzie przepis art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym nakłada na stronę składająca wniosek o przyznanie świadczenia przedłożenia dokumentów potwierdzających jego zasadność, jednak przepis ten nie zwalnia organu do stosowania procedury przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego, wręcz przeciwnie ust. 4 art. 4 nakazuje, aby w zakresie postępowania dotyczącego ustalania lub odmowy przyznania świadczenia stosowane były przepisy k.p.a. W/w uchybienia w ocenie Sądu pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit -c." ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 w/w ustawy.