Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2576/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skarg [...] oraz [...] i [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi


UZASADNIENIE

[...] i [...] oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zaskarżyli dwiema skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. (znak: [...]). Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. (nr [...] ) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. (znak: [...] ) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami (elektryczną, gazową), kanalizacją z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, na nieruchomości nr ew. [...] obr. [...]w [...].

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Prezydent Miasta [...] wymienioną decyzją zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami (elektryczną, gazową), kanalizacją z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, na nieruchomości nr ew. [...] w obr. [...] przy ul. [...] . Organ I instancji decyzją z [...] lipca 2016 r. (nr [...] ) przeniósł tę decyzję na nowego inwestora: [...]

[...] i [...] - współwłaściciele nieruchomości nr [...] przy ul. [...], w piśmie z 16 lipca 2014 r., sprecyzowanym w piśmie z 24 sierpnia 2014 r., zwrócili się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] października 2014 r. (nr [...] ) wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., odmówił wnioskodawcom wszczęcia postępowania w tej sprawie, a organ odwoławczy (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) postanowieniem z [...] listopada 2014 r. (znak: [...] ) utrzymał w mocy to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 marca 2015 r., VII SA/Wa 2958/14 uwzględnił skargę [...] i [...] w tej sprawie i uchylił postanowienia organów obu instancji. Sąd stwierdził, że ocena legitymacji wnioskodawców do domagania się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego nie jest oczywista (o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonego, które zawiera obszerną analizę wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących). Z tego powodu organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz je wszcząć, a następnie, w razie ustalenia, że [...] i [...] nie przysługuje przymiot strony, postępowanie to umorzyć. Sąd dodał, że nie jest prawidłowe stanowisko, że inwestycja w sposób oczywisty nie oddziałuje na nieruchomość skarżących, ponieważ nie granicy bezpośrednio z ich nieruchomością.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 października 2016 r., II OSK 1476/15 oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku Sądu I instancji z 24 marca 2015 r.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami (elektryczną, gazową), kanalizacją z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, na nieruchomości nr ew. [...] obr. [...] w [...] i decyzją z [...] kwietnia 2017 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył to postępowanie.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w świetle art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że wnioskodawcy posiadają legitymację do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego w tej sprawie, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji. We wniosku o stwierdzenie nieważności nie wykazali, aby planowana inwestycja ograniczała lub utrudniała im korzystanie z ich własności.

Z projektu budowlanego wynika, że nieruchomość skarżących (o nr [...] ) nie graniczy bezpośrednio z działką przeznaczoną pod zainwestowanie (nr [...]), a projektowany obiekt budowlany o wysokości kalenicy 9,66 m, jest oddalony od jej wschodniej granicy o 18 m. (nieruchomości dzieli działka [...]- układ drogowy). Zgodnie z projektem, obszar na którym znajdują się nieruchomości obniża się z północnego-wschodu na południowy- zachód w kierunku rzeki [...]. Z projektu wynika, że teren inwestycji został ukształtowany w taki sposób, aby woda nie spływała na działki sąsiednie oraz że zaprojektowany wokół budynku teren zielony przyjmie odprowadzane na zewnątrz wody opadowe. Inwestycja nie oddziałuje na środowisko (nie ma do niej zastosowania rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz. U. z 2010 r., poz. 1397), nie emituje pół elektromagnetycznych.

Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) zamyka się na działce przeznaczonej pod inwestycję.

Skarżący [...] oraz [...] oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] (który zgłosił udział w postępowaniu na podstawie art. 183 § 1 k.p.a.) złożyli odwołania od tej decyzji.

[...] i [...] podnieśli, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 28 października 2016 r., II SA/Łd 434/16 (na skutek wyroku NSA z 26 kwietnia 2016 r., II OSK 536/15), uchylił decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, ponieważ stwierdził, że nie jest dopuszczalne odrębne rozpatrywanej każdej z sześciu inwestycji projektowanych na działce, która następnie uległa podziałowi. Skarżący dodali, że podwyższenie terenu działki nr [...] z rzędnej 186,54 m do rzędnej 188,80 m wraz z utwardzeniem części działki i uksztaltowaniem skarpy, spowoduje spływ wody w kierunku ich nieruchomości i użytku ekologicznego "[...] ": W ocenie strony, zmiana kierunku spływu wód opadowych dotyczy całej nieruchomości, podzielonej następnie na sześć działek oraz działki drogowej (nr [...]).

Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, art. 140 k.c., art. 80 i art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący stwierdził, że podwyższenie terenu inwestycji może spowodować zmianę stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki [...] i [...] .

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i w postępowaniu o wydanie decyzji - pozwolenia na budowę ma zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że [...] i [...] nie wykazali, że planowana inwestycja będzie wpływać na ich nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. Organ podkreślił, że inwestycja obejmująca budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie sąsiaduje bezpośrednio z działką skarżących i jest od niej oddalona o ponad 18 m. Z powyższego wynika więc, że nie ma przeszkód do zagospodarowania nieruchomości skarżących zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności ograniczenie w zagospodarowaniu działek nie wynika z przepisów § 12, § 13, § 23,§ 36, § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r ., nr 75, poz. 690 ze zm.).

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie powołali się na naruszenie ich własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego, nie wykazali bowiem, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała w jakikolwiek sposób zagospodarowanie ich nieruchomości. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się natomiast, że na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno - prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Zdaniem organu, wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia nie mogą mieć zarzuty, dotyczące błędnego - zdaniem strony - ustalenia obszaru oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, z uwagi na to, że projekt budowalny przewiduje podniesienie terenu inwestycji, zaś skarpa projektowana przy granicy ich nieruchomości jest skierowana spadkiem w kierunku ich działki.

Organ podał, że z projektu budowlanego wynika, że teren został ukształtowany w taki sposób, aby woda nie spływała na działki sąsiednie - istniejący wokół budynku teren zielony przyjmie odprowadzane na zewnątrz wody opadowe. Z kolei skarpa została zaprojektowana na działkach nr [...] i [...] i jej "oddziaływanie" na nieruchomość skarżących nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. GINB wyjaśnił, że decyzją z [...] września 2017 r. (znak: [...] ) orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na nieruchomości nr [...]. W odniesieniu do działki nr [...] (układu drogowego) Główny Inspektor Nadzoru Budowanego wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z 17 marca 2017 r., VII SA/Wa 173/17 oddalił skargę [...] i [...] na decyzję GINB z [...] grudnia 2014 r. (znak: [...]), którą organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji (Wojewody [...] z [...]października 2014 r. (nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę układu drogowego na nieruchomości nr [...] (jezdnia żwirowa, ciąg pieszo-jezdny, chodnik) i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Sąd I instancji nie zgodził się ze skarżącymi, że woda spływająca z projektowanego ciągu pieszo-jezdnego spowoduje zalewanie ich nieruchomości z uwagi na podniesienie terenu pod jego budowę o ok. 0,5 m i stwierdził, że projektowany układ drogowy nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości. W konsekwencji podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że [...] i [...] nie są uprawnieni do domagania się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (o stwierdzenie nieważności decyzji).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołując się na powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podał, że przyjęte rozwiązania projektowe : takie jak m.in: odległość układu drogowego od granicy działki skarżących (1,5 m); zaprojektowanie - zgodnie z zaleceniami geotechnika - od strony zachodniej i wschodniej niewielkiej skarpy (o wysokości. 0,5 m) dla wyrównania różnic wysokościowych w terenie tak by teren przy granicy z działkami sąsiednimi był ukształtowany w taki sposób, aby woda nie spływała na działki sąsiednie; pochylenie poprzeczne jezdni; przyjęcie przepuszczalnej nawierzchni drogi wewnętrznej - świadczą o tym, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania [...] i [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał je za nieuzasadnione. Organ stwierdził, że "nawet gdyby przyjąć etapowy charakter spornego przedsięwzięcia, udział danego podmiotu w sprawie dotyczącej pierwszego etapu inwestycji w charakterze strony nie oznacza automatycznego uznania go za stronę w sprawach dotyczących kolejnych etapów inwestycji". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał, że dla zakwalifikowana przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, istotna jest powierzchnia zabudowy budynków, a nie powierzchnia nieruchomości przeznaczonej pod planowane przedsięwzięcie (§ 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).

Organ stwierdził ponadto, że uczestniczenie przez skarżących w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji nie świadczy o tym, że mają oni przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia budowlanego. Są to bowiem dwa odrębne postępowania.

[...] i [...] we wniesionej do Sądu skardze podnieśli, że zaskarżona decyzja "jest niezgodna" z wyrokiem NSA z 20 października 2016 r., II OSK 1476/15, którym Sąd II instancji oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku WSA w Warszawie z 24 marca 2015 r., VII SA/Wa 2958/14 uchylającego postanowienia organów obu instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawę stwierdzenia nieważności kwestionowanego pozwolenia budowlanego.

Jednocześnie, zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja "nie uwzględnia" wyroków NSA z 26 kwietnia 2016 r., II OSK 536/15 a zwłaszcza wyroku z 4 października 2017 r., II OSK 1348/17 dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Ostatnim z powołanych wyroków Sąd II instancji oddalił skargę kasacyjną inwestorów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2016 r. II SA/Łd 434/16 o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2013 r. oraz decyzji organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji.

Według skarżących, GINB "nie wziął pod uwagę" wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2011 r., Kp 7/09, z którego wynika, że właściciel nieruchomości nie tylko bezpośrednio graniczącej z nieruchomością zabudowywaną, ma prawo do należytej ochrony jego własności, zgodnie z art. 2 oraz art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W ocenie skarżącego, organ nie może "bez udziału stron w postępowaniu (...) w sposób bezstronny i obiektywny stwierdzić, czy dana inwestycja ma wpływ na sąsiednie nieruchomości i nie może opierać się na nieprawdziwym i niepopartym żadnymi dowodami oświadczeniu projektanta, że woda opadowa nie będzie spływała na działki sąsiednie".

W skardze skarżący sformułowali ponadto zarzuty naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a. (przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego).

[...] i [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji GINB z [...] września 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji i "ukaranie (...) GINB za bezczynność i przewlekłość w postępowaniu". .

Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w skardze na tę decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne, przez nieprawidłowe przyjęcie, że nieruchomość [...] i [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, mimo że inwestycja ta "stwarza zagrożenie wystąpienia zmiany stanu wód na gruncie". W uzasadnieniu skargi Prokurator podkreślił, że przy ocenie, czy dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia to, czy został naruszony jego interes prawny, ale czy taki interes prawny mu przysługuje. Zdaniem Prokuratora obszar oddziaływania należy ustalić dla całej inwestycji (wszystkich podzielonych nieruchomości) a nie każdorazowo dla każdej z nich. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.

Sąd stwierdza, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 stycznia 2018 r., II OSK 1822/17 oddalił skargi kasacyjne wniesione przez Prokuratora Okręgowego w [...] oraz [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2017 r., VII SA/Wa 173/17 oddalającego skargę [...] i [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2014 r. o uchyleniu decyzji organu I instancji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę układu drogowego na nieruchomości nr [...] i umorzeniu postępowania przed organem I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) zarządził połączenie spraw ze skarg Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 2576/17) oraz [...] i [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 2631/17) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadził postępowanie pod sygn. VII SA/Wa 2576/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona przez [...] , [...] oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji, jest zgodna z prawem i z tego powodu skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy przypomnieć, że decyzje organów obu instancji zostały wydane po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 24 marca 2015 r., VII SA/Wa 2958/14 postanowień tych organów (z 3 października 2014 r. i 10 listopada 2014 r.) o odmowie, na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w tej sprawie. Sąd I instancji w powołanym wyroku (utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2015 r., II OSK 1476/15) przyjął bowiem, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, kiedy legitymacja wnioskodawców do domagania się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego nie jest oczywista (wnioskodawcy powoływali się na prawo własności sąsiedniej nieruchomości i podnosili, że w wyniku realizacji inwestycji objętej spornym pozwoleniem na budowę, w tym budową skarpy, dojdzie do zmiany stanu wody na gruncie w efekcie czego ich nieruchomość będzie zalewana), organ powinien wszcząć postępowanie w tej sprawie i dopiero w tym postępowaniu, po dokonaniu analizy projektu budowlanego, ocenić legitymację materialno-prawną wnioskodawców, a nie odmawiać wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na to, że wniosek w tej sprawie pochodzi od podmiotu, który z oczywistych powodów nie posiada legitymacji do jego złożenia.

Kierując się tymi wytycznymi organ I instancji (Wojewoda [...] ) wszczął postępowanie w tej sprawie, po przeprowadzeniu którego zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja.

Całkowicie nieuzasadnione jest więc zarzut skargi [...][...] , że zaskarżona decyzja Głównego Insektowa Nadzoru Budowalnego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji "jest niezgodna" z wyrokiem NSA z 20 października 2016 r., II OSK 1476/15. W powołanym wyroku, co należy jeszcze raz podkreślić, Sąd nie "przesądził", że [...] i [...] posiadają legitymację do domagania się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, a "jedyne" zobowiązał organ do zbadania tej legitymacji we wszczętym postępowaniu mając na uwadze, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii prawidłowego zastosowania warunków technicznych usytuowania obiektu na działce.

Sąd orzekający w tej sprawie podziela pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, że skarżący [...] i [...] nie wykazali żadnych konkretnych okoliczności i norm prawnych, w świetle których należałoby przyjąć istnienie oddziaływania spornej inwestycji na ich nieruchomość.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę interes prawny strony postępowania ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 28 k.p.a. W związku z tym wnoszący o stwierdzenie nieważności takiej decyzji powinien, w celu wykazania swej legitymacji procesowej, przedstawić wszelkie fakty i okoliczności mające wskazywać na oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomości, a organy budowlane powinny taki materiał dowodowy rozpatrzeć i na jego podstawie ocenić czy rzeczywiście nieruchomości sąsiednie znajdują się w sferze oddziaływania planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z definicji tej wynika zatem, że chodzi to o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu wynikające z tych odrębny przepisów, przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość, w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwość takiego wpływu. Innymi słowy, stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Niemniej samo subiektywne odczucie w właściciela nieruchomości, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość.

Z projektu budowlanego wynika, na nieruchomości nr [...] sąsiadującej z nieruchomością [...] i [...] przez działkę nr [...] (układ drogowy) został zaprojektowany budynek mieszkalny dwukondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym. Obiekt budowlany został posadowiony 8 m od działki drogowej.

W związku z tym, że teren inwestycji jest ukształtowany z lekkim spadkiem w kierunku południowym, w projekcie budowlanym przewidziano nadsypanie terenu w południowo - zachodniej części działki, natomiast od strony południowej i wschodniej zaprojektowano skarpę o wysokości 50 cm dla wyrównania różnic wysokościowych w terenie. Zgodnie z projektem, teren został ukształtowany w taki sposób, aby woda nie spływała na działki sąsiednie.

Należy przypomnieć, że [...] i [...] oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w skargach do Sądu stwierdzili, że sporna inwestycja "ma wpływ" na sąsiednie nieruchomości ponieważ woda opadowa z ciągu pieszo-jezdnego zaprojektowanego dla obsługi sześciu projektowanych budynków mieszkalnych, będzie spływała na działki sąsiednie (w tym nieruchomość nr [...]).

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że projektowane podniesienie terenu na działce o nr ew. [...] w żaden sposób nie wpływa na nieruchomość skarżących. Z dokumentacji budowlanej wynika, że teren inwestycji – osiedla 6 budynków, ma naturalny spadek z północnego wschodu na południowy zachód, a częściowe podniesienie rzędnych terenu na wskazanej działce inwestycyjnej ma służyć jedynie jego wyrównaniu, jednocześnie projektowane podwyższenie wynikające z zaleceń zawartych w badaniach gruntowych, występuje jedynie pod budynkiem i w strefie dojazdu i dojść do niego, natomiast teren przy granicy pozostaje niezmieniony. Co istotne, działka ta jest oddalona od nieruchomości skarżących ciągiem pieszo-jezdnym i lekkim wyniesieniem - skarpą.

Ciąg pieszo-jezdny został zaprojektowany na nieruchomości nr [...] i z oczywistych powodów jego "oddziaływanie" na nieruchomość skarżących nie może być oceniane w niniejszym postępowaniu. Można tylko przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 stycznia 2018 r., II OSK 1822/17 przesądził, że [...] i [...] nie wykazali, że układ drogowy oddziałuje na ich nieruchomość w taki sposób, aby można im było przyznać status strony w postępowaniu nadzwyczajnym (o stwierdzenie nieważności). Tym samym, "oddziaływanie" (a raczej jego brak) projektowanego układu drogowego na nieruchomość skarżących zostało prawomocnie przesądzone na ich niekorzyść, a te wyroki, także w niniejszej sprawie są wiążące.

Odnosząc się do skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej, który powołał się na art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2010 r. - Prawo wodne jako źródło interesu prawnego [...] i [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego dla spornej inwestycji, należy wyjaśnić (na co zresztą zwrócił uwagę NSA w wyroku z 17 stycznia 2018 r., II OSK 1822/17 powołując stosowne orzecznictwo), że przepis art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne ma zastosowanie wówczas, gdy właściciel gruntu zmienia stan wody na gruncie w wyniku działalności innej niż budowa obiektu budowlanego. Kwestie te są badane w odrębnym postępowaniu, do prowadzenia którego nie jest właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Całkowicie nieuzasadniony jest zarzut skarżących, że GINB wydając w dniu [...] września 2017r. zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego nie wziął pod uwagę, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2013 r. oraz decyzja organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2016 r. II SA/Łd 434/16, zaś NSA wyrokiem z 4 października 2017 r., II OSK 1348/17 oddalił skargę kasacyjną inwestorów od tego wyroku. Pomijając już, że wyrok NSA zapadł po wydaniu zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że zarzut ten, o charakterze merytorycznym, podlegałby ocenie tylko wówczas, jeżeli skarżący posiadaliby legitymację do wszczęcia postępowania w tej sprawie, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art. 35 i art. 36 k.p.a., nie mogą podlegać ocenie Sądu w niniejszym ponieważ, ponieważ nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy. Na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu służy bowiem skarżącemu odrębna skarga do Sądu, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przy spełnieniu przesłanek określonych w tej ustawie.

W konkluzji Sąd stwierdza, że skargi [...] i [...] oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] nie są uzasadnione. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.