Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 807/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 107 par. 3 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz W. O. kwotę 7.143 (siedem tysięcy sto czterdzieści trzy) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., przyznanych skarżącemu na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., z uwagi na powzięcie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] października 2020 r. informacji o wykreśleniu w dniu [...] marca 2018 r. Grupy Producentów Rolnych [...] sp. z o. o. z rejestru grup producentów rolnych.

W dniu [...] lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przyczyną ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności było stwierdzenie, że wnioskodawca nie spełniał warunków do uzyskania płatności cukrowej za 2018 r. Wynikało to z faktu, że wnioskodawca nie zawarł umowy kontraktacyjnej z uznaną grupą producentów rolnych lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której był członkiem. Grupa Producentów Rolnych [...] sp. z o. o., z którą skarżący zawarł umowę kontraktacji dołączoną do wniosku, została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych w dniu [...] marca 2018 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. Jednocześnie organ I instancji nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności lub przesłanki uzasadniające odstąpienie od dochodzenia zwrotu.

W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ, powołując treść przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "u.p.s.w.b."), w szczególności art. 15 ust. 6 wskazał, że w celu uzyskania płatności związanej do uprawy buraków cukrowych, wnioskodawca musi spełnić jeden z dwóch warunków: albo zawarcie umowy dostawy, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a, albo umowę z grupą producentów, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie może zostać uznane, że spełniony został warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b. Wnioskodawca zawarł w dniu [...] maja 2018 r. umowę dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018/2019r. z Grupą Producentów Rolnych [...] sp. z o. o. Organ podkreślił, że na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] marca 2018 r. ten podmiot został wykreślony z rejestru grup producentów rolnych. Przedmiotowa decyzja została doręczona, za pośrednictwem Poczty [...], w dniu [...] marca 2018 r. Od decyzji nie zostało złożone odwołanie. W związku z powyższym z upływem dnia dniu [...] marca 2018 r. decyzja ta stała się ostateczna. Wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym o przyznanie płatności cukrowej, został złożony przez stronę w dniu [...] czerwca 2018 r., a więc po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Wobec powyższego organ stwierdził, że w dniu [...] lutego 2019 r., czyli w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wnioskodawca, nie spełnia! warunków otrzymania płatności cukrowej, określonych w art. 15 ust. 6 u.p.s.w.b.

Organ podniósł, że warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a u.p.s.w.b. również nie został spełniony, gdyż podmiot, z którym strona zawarła umowę kontraktacyjną nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, a więc nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu nr [...]. Organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia [...] września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw i wskazał, że jako "grupę producentów" należy uważać wyłącznie ten podmiot, który spełnia warunki określone w tym przepisie, tj. został uznany i wpisany do rejestru grup. Jednocześnie cofnięcie uznania przez właściwy organ i wykreślenie z rejestru oznacza, że dany podmiot traci status "grupy producentów", również na tle przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że nie miał wiedzy o wykreśleniu Grupy Producentów Rolnych [...] sp. z o.o. z rejestru grup producentów rolnych organ odwoławczy uznał, że jest ona niewiarygodna w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że piastował on stanowisko wiceprezesa zarządu spółki, a jako członek zarządu był uprawniony i zarazem zobowiązany do reprezentacji spółki. W ocenie organu odwoławczego nie sposób przyjąć, aby członek zarządu nie miał informacji o tak istotnych sprawach spółki, jak wykreślenie jej z rejestru producentów.

Organ wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności w sekcji VIII Oświadczenia i zobowiązania, wnioskodawca potwierdza, że znane są mu zasady przyznawania płatności, o które się ubiega i zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Podkreślił, że producent rolny jest odpowiedzialny za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie płatności.

Jednocześnie Dyrektor ARiMR podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] wyrażone w zaskarżonej decyzji, że jakkolwiek w niniejszym przypadku wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, to jednak, deklaracja płatności cukrowej w 2018 r. była błędna z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Nie kwestionując więc co do zasady tego, że przyznanie stronie płatności cukrowej na 2018 r. nastąpiło również z winy organu, Dyrektor ARiMR podkreślił, że nie zaistniała druga z przesłanek, wskazana w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...], tzn. błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W świetle powyższego, w ocenie organu, brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...]. Tym samym powstał obowiązek zwrotu nienależnej płatności w łącznej wysokości [...] zł.

W odniesieniu do odwołania strony i zawartego w nim zarzutu odnośnie przekroczenia terminu 18 miesięcy organ wskazał, że w niniejszej sprawie dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość jest informacja pozyskana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], który w dniu [...] października 2020 r. otrzymał ostateczną decyzję właściwego organu i na tej podstawie w dniu [...] października 2020 r. dokonał aktualizacji statusu danych w ewidencji producentów w zakresie wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych. W związku z powyższym termin 18 miesięcy nie został przekroczony, a zarzut strony podniesiony w odwołaniu organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

W skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżył w całości decyzję Dyrektora ARiMR. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) błędne ustalenie, iż nie został przekroczony termin 18 miesięcy, o którym mowa w art. 54 ust 1 rozporządzenia nr [...], w związku z art 41 ust 5 rozporządzenia nr [...], liczony od otrzymania przez podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie nienależnych płatności wiedzy w przedmiocie zaistnienia nieprawidłowości;

2) błędną ocenę, jakoby skarżący powinien był wiedzieć "przy zachowaniu należytej staranności", że Grupa Producentów Rolnych [...] sp. z o. o., której był członkiem, a także wiceprezesem zarządu, została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych – wg stanu na dzień podpisania umowy dostawy, tj. [...] maja 2018;

3) naruszenie art. 7 ust. 3 rozporządzenia [...] poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak obowiązku zwrotu przez beneficjenta nienależnie pobranej płatności, może mieć miejsce tylko, o ile jednocześnie (łącznie) zaistnieją obie okoliczności wymienione we wspomnianym przepisie prawa, tj. (1) płatność została dokonana wskutek pomyłki właściwego organu lub innego organu, (2) błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach;

4) naruszenie art. 7 ust. 3 zdanie ostatnie rozporządzenia nr [...], poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do pominięcia okoliczności, iż od płatności na rzecz skarżącego do wydania decyzji o odzyskaniu upłynął okres ponad 12 miesięcy;

5) naruszenie art. 54 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr [...] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy minęło mniej niż 18 miesięcy, licząc od stwierdzenia nieprawidłowości do żądania zwrotu nienależnej płatności.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy przyznana skarżącemu płatność do powierzchni upraw buraków cukrowych w 2018 r. w wysokości [...] zł była nienależna. Kwestionując pozbawienie go tej płatności przez organ, skarżący wskazał na naruszenie art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...] oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...]. Zarzuty te strona podnosiła już w odwołaniu w od decyzji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.s.w.b. płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:

1) jeżeli zawarł:

a) umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr [...], która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub

b) umowę z:

– grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub

– organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub

– zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem,

w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru.

W świetle powyższego warunkiem uzyskania płatności związanej do uprawy buraków cukrowych jest zawarcie przez skarżącego umowy dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr [...] albo umowy z grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem.

W rozpatrywanej sprawie W. O. zawarł w dniu [...] maja 2018 r. umowę dostawy buraków cukrowych z Grupą Producentów Rolnych [...] spółka z o.o. Był on członkiem tej grupy producentów i jednocześnie wiceprezesem zarządu spółki. Na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] marca 2018 r. Grupa Producentów Rolnych [...] spółka z o.o. została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych. Przedmiotowa decyzja została doręczona spółce w dniu [...] marca 2018 r. Od decyzji nie zostało złożone odwołanie. W związku z powyższym, z dniem [...] marca 2018 r. decyzja ta stała się ostateczna. Wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym o przyznanie płatności cukrowej, został złożony przez stronę w dniu [...] czerwca 2018 r., a więc po tym jak wskazana decyzja z dnia [...] marca 2018 r. stała się ostateczna.

W konsekwencji należy zgodzić się z organem, że w dniu [...] lutego 2019 r., czyli w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] decyzji w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie można przyjąć, aby spółka [...] była grupą producentów rolnych, gdyż wcześniej została pozbawiona tego statusu. W rezultacie skarżący nie zawarł umowy z grupą producentów rolnych. Wskazać należy, że nie zostały też spełnione inne warunki przyznania płatności cukrowej określone w art. 15 ust. 6 u.p.s.w.b.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...], należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Odsetki te nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. W myśl natomiast art. 7 ust. 3 wskazanego rozporządzenia obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Wbrew twierdzeniom skarżącego przepis ten wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek: 1) płatność musi być dokonana wskutek pomyłki organu, 2) błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Dyrektor ARMiR przyznał, że wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że strona nie dochowała należytej staranności i uznał, iż błąd mógł być w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Sąd to stanowisko podziela. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że celem, określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...], wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tą część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Przyjąć zatem należało, że możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik – przy dołożeniu należytej staranności – mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna (por. wyroki NSA: z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2071/18; z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1191/20).

Zdaniem Sądu przy zachowaniu należytej staranności okoliczność, że spółka [...] utraciła w związku z wydaniem wskazanej decyzji z dnia [...] marca 2018 r. status grupy producentów rolnych powinna być skarżącemu znana, w szczególności, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że był on wiceprezesem tej spółki. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu nabywał on prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 k.s.h.). Jego powinnością było zatem posiadanie elementarnej wiedzy o sprawach spółki (por. też wyrok SN z dnia 5 lipca 2011 r., I UK 422/10). Obowiązek ten istnieje także wówczas, gdy w ramach podziału obowiązków między członków wieloosobowego zarządu jeden lub część członków dopuści do pozbawienia ich faktycznego wpływu na zarządzanie spółką (por. wyrok SN z dnia 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, lecz także zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób w tej spółce zatrudnionych (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r., II FSK 1714/10). W konsekwencji, skarżący jako członek zarządu spółki nie może powoływać na to, iż nie wiedział o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2018 r., gdyż organizacja obiegu dokumentów należała do prezesa zarządu spółki ([...]) i korespondencja w sprawie cofnięcia spółce statusu grupy producentów rolnych nie trafiła do niego. W ezultaci, wykonując obowiązki wiceprezesa spółki z należytą starannością, w przypadku stwierdzenia, iż płatność została dokonana na skutek błędu organu, skarżący mógł się ten błąd wykryć zwykłych okolicznościach.

Nadto w odwołaniu od decyzji strona podniosła, że w myśl art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] akapit drugi, w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczenia płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W tym kontekście skarżący zauważył, że decyzja o odzyskaniu płatności została mu doręczona w dniu [...] sierpnia 2021 r., podczas gdy ostatnia transza została dokonana w dniu [...] lutego 2019 r., co oznacza, że upłynęło 12 miesięcy od płatności i decyzja o zwrocie nienależnej płatności nie powinna być w ogóle wydana. W zaskarżonej decyzji organ do tego zarzutu w ogóle się nie odniósł. Zarzut ten strona powtórzyła w skardze.

Podkreślić należy, że jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I SA/Op 556/10). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 11 k.p.a., a także narusza art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się tylko do umotywowania własnego stanowiska organu, bez odniesienia w sposób rzeczywisty do przedstawionych przez stronę argumentów.

Zdaniem Sądu pomijając całkowicie zarzut strony co do braku podstaw do wydania decyzji o zwrocie nienależnej płatności, z uwagi na upływ terminu 12 miesięcy, organ naruszył art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli Dyrektor ARMiR nie podziela argumentacji skarżącego, to powinien szczegółowo odnieść się do niej w uzasadnieniu decyzji, wyjaśniając dlaczego argumenty te uznaje za niezasadne. Bez tego elementu decyzji Sąd nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W odwołaniu od decyzji (a następnie w skardze) strona wskazała także na naruszenie przez organ art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...]. Zgodnie z tym przepisem, w związku z art. 41 ust. 5 rozporządzenia nr [...], mającym zastosowanie w odniesieniu do przypadków nieprawidłowości stwierdzonych od dnia [...] października 2014 r., w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Zdaniem strony termin 18 miesięcy już minął, gdyż należy liczyć go od wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...], tj. od [...] lutego 2019 r.

W zaskarżonej decyzji organ – odnosząc się do tego zarzutu – stwierdził, że jest on bezzasadny, ponieważ w niniejszej sprawie dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość jest informacja pozyskana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], który w dniu [...] października 2020 r. otrzymał ostateczną decyzję właściwego organu i na tej podstawie w dniu [...] października 2020 r. dokonał aktualizacji statusu danych w ewidencji producentów w zakresie wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych.

Podkreślenia jednak wymaga, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] października 2020 r. otrzymał ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2018 r. o braku spełniania przez spółkę [...] warunków uznania ją za grupę producentów rolnych. Należy też zauważyć, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. (stanowisku do odwołania) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził, że stosowne dokumenty zostały przesłane w dniu [...] października 2020 r. przez W. G.. W aktach sprawy nie ma jednak protokołu przesłuchania tej osoby, w którym ten fakt zostałby potwierdzony. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie może opierać się jedynie na twierdzeniach organu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., III FSK 3155/21). Powołując się na okoliczność, która nie wynika z akt sprawy organ naruszył art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ dodatkowo podniósł, że po upływie terminu wskazanego w art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...] beneficjent nie zostaje zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnych płatności, gdyż przepis ten nie ustanawia terminu wygaśnięcia prawa państwa członkowskiego do odzyskiwania nienależnych płatności. Tym samym, według organu, ewentualne przekroczenie terminu 18 niesiepiący jest indyferentne dla sprawy. Trzeba jednak zauważyć, że w odpowiedzi na skargę organ nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub ocen prawnych, które powinny znaleźć się w decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie są bowiem wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., III SA/Lu 366/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r., I SA/GI 452/18).

Ponownie rozpatrując sprawę organ odniesie się w wyczerpujący sposób do zarzutu strony naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] akapit drugi oraz zajmie jednoznaczne stanowisko co do tego, czy przekroczenie terminu 18 miesięcy wynikającego z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...] ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, organ podejmie działania w celu uzyskania dokumentu (może to być np. protokół przesłuchania W. G.) potwierdzającego, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] dopiero w dniu [...] października 2020 r. otrzymał ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2018 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowione na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi (1.726 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).