Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1056/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1, 2, 6 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] odmawiającą T. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzja Ministra Skarbu Państwa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] grudnia 2008 roku T. K. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości G. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...].07.2009 roku wniosek ten został przekazany według właściwości Wojewodzie [...].

W toku postępowania ustalono, że w dniu [...].07.1945 roku repatriowali się do Polski z G. K. M., I. S., G. S., H. S. i T. S. – Arkusz Ewakuacyjny nr. [...] wydany przez Pełnomocnika Okręgowego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w W. W dniu [...].01.1947 roku przyjechał do Polski jako repatriant z G. W. S. – zaświadczenie Archiwum Państwowego w S. z dnia [...].03.2009 roku Nr [...] wydane na podstawie akt byłego Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział Wojewódzki w S.

Zdaniem wnioskodawczyni, W. S. będąc właścicielem pozostawił w G. przy ulicy [...] majątek nieruchomy w postaci trzech domów mieszkalnych, trzech zabudowań gospodarczych i działki.

Na potwierdzenie własności i wielkości pozostawionych nieruchomości oraz okoliczności w jakich zostały one utracone przedłożone zostały przez wnioskodawczynię:

- zaświadczenie z Archiwum Państwowego Obwodu G. z dnia [...].03.2009 roku Nr [...], z którego wynika, że W. S. był w roku 1923 właścicielem majątku nieruchomego w G. przy ul. [...] składającego się z trzech domów mieszkalnych, trzech zabudowań gospodarczych i działki przy ul. [...],

- potwierdzona urzędowo w dniu [...].07.2009 roku kserokopia podania W. S. do Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w G. z dnia [...].07.1934 roku o dokonanie zmian w księdze wieczystej,

- potwierdzone urzędowo w dniu [...].07.2009 roku kserokopie oświadczeń złożonych w dniu [...].12.1990 roku przez E. Z. i C. Z. przed notariuszem w W., w sprawie mienia pozostawionego w G. przez W. S.,

- oświadczenie J. S. z dnia [...].04.2010 roku złożone przed notariuszem w C. - Rep. A nr [...] dotyczące nieruchomości pozostawionych w G. przez W. S.,

- oświadczenie T. B. z dnia [...].04.2010 roku złożone przed notariuszem w W. - Rep. A nr [...] dotyczące nieruchomości pozostawionych w G. przez W. S.,

- zaświadczenie Placówki Naukowo – Metodycznej "Archiwum Państwowego Obwodu [...]" z dnia [...].08.2011 roku Nr [...] Na Nr [...] z dnia [...].07.2011 roku informujące, że w częściowo zachowanych dokumentach za lata 1939, 1940 – 1941 i 1944-1947 informacji o posiadaniu majątku przez W. S. syna M. i S. K. w mieście G. na uli [...] w domu nr [...] nie posiadają.

Spadek po zmarłym W. S. nabyły jego dzieci: T. K., J. S. i C. S., każdy w 1/3 części (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].10.1998 roku w sprawie [...]). Na podstawie umowy przelewu praw do mienia pozostawionego poza granicami państwa zawartej w fore aktu notarialnego z dnia [...].08.1999 roku J. S. przelał swoje uprawnienia do rekompensaty za mienie utracone przez rodziców w ½ na rzecz swojej siostry T. K. oraz w ½ na rzecz swojej bratanicy I. K. (spadkobierczyni po C. S.).

W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...], działając na podstawie art. 1, 2, 3, 5 ust. 1, 2 oraz art. 6 ustawy z 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.; dalej: "ustawa zabużańska"), decyzją z dnia [...].02.2012 roku nr [...] odmówił T. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości w miejscowości G. ul. [...], powiat [...], województwo [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ wojewódzki nie mógł potwierdzić, że W. S. był właścicielem pozostawionych w latach 1945 – 1947 nieruchomości w G. przy ulicy [...]. Przeprowadzone przez ten organ także z urzędu postępowanie polegające na poszukiwaniu takich dokumentów nie przyniosło pozytywnego rezultatu.

Jeśli zaś chodzi o oświadczenia świadków E. Z. i C.Z., to organ nie uznał ich za dowód z uwagi na fakt, że nie byli oni pouczeni o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń oraz z oświadczeń tych nie wynikał stopień pokrewieństwa pomiędzy nimi, a właścicielem pozostawionych nieruchomości.

Za dowód nie zostało uznane także oświadczenie złożone przez świadka T. B., gdyż świadek ten w ocenie organu jest mało wiarygodny. Wyjeżdżając z G. w roku 1945 miał on tylko 2 lata. Dodatkowo, świadek ten został przesłuchany w dniu [...].08.2010 roku i wtedy zeznał, że nie wie, jakie zabudowania wchodziły w skład nieruchomości W. S., nie zna powierzchni gruntów i zabudowań, nie wie kiedy wzniesiono budynki i z czego.

Od powyższej decyzji T. K. złożyła odwołanie twierdząc, że organ nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie informował strony o jej uprawnieniach i nie zapewnił stronie czynnego udziału w sprawie. W związku z faktem, że świadkowie E. Z. i C. Z. obecnie nie żyją, a swoje oświadczenia składali w roku 1990, czyli przed wejściem w życie ustawy z roku 2005, ich oświadczenia powinny być uznane za dowód.

W następstwie rozpatrzenia powyższego odwołania Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...].04.2012 roku utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], wskazując na zasadność odmowy potwierdzenia T. K. prawa do rekompensaty.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że z przepisów ustawy zabużańskiej wynika, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować będący obywatelem polskim spadkobierca właściciela tychże nieruchomości tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie umów ewakuacyjnych z lat 1944 -1945 (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy), a także w wyniku przymusowego opuszczenia tego terytorium, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 2 tej ustawy).

Minister wyjaśnił jednocześnie, że spadkobierca aby spełnić powyższe wymogi obowiązany jest do ich udokumentowania w oparciu o dowody, o których mowa w art. 6 powołanej ustawy takie jak: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw, wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego (art. 6 ust. 4 ustawy zabużańskiej). W przypadku zaś braku dowodów z dokumentów, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Przy czym świadkowie ci musieli zamieszkiwać w miejscowości, w której znajduje się pozostawiona nieruchomość lub miejscowości sąsiedniej i nie być osobami bliskimi w stosunku do repatrianta lub jego spadkobierców (art. 6 ust. 5 powołanej ustawy).

Wskazał także, że wobec braków formalnych wniosku wezwano T. K. pismem z dnia [...].02.2009 roku do uzupełnienia wniosku, wskazując enumeratywnie braki i zakreślając 6 – miesięczny termin na ich uzupełnienie. Ponieważ strona nie uzupełniła wszystkich braków, ponownie pismem z dnia [...].12.2009 roku wezwano ją do uzupełnienia braków w kolejnym terminie 6 – miesięcznym. Strona jednak nie uzupełniła tych braków. Wobec powyższego organ pierwszoinstancyjny sam podjął czynności proceduralne w celu zebrania pełnego materiału dowodowego. W związku z tym występował do archiwów na terenie kraju i za granicą, a także sam przesłuchiwał świadków. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, Wojewoda [...] podjął wszelkie możliwe kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.

Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].04.2012 roku T. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

I. obrazę przepisów postępowania, a w szczególności:

1. art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, bezkrytyczne uznanie w całości błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę uprzednio zapadłej decyzji i tym samym pozbawienie możności dokonania weryfikacji prawidłowości oceny rzeczywistego obrazu sprawy i uzyskania w ten sposób podstawy do trafnego zastosowania przepisu ustawy;

2. art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu administracji publicznej;

3. art. 9 kpa poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego a w szczególności braku wystarczającego pouczenia o przysługujących skarżącej uprawnieniach;

4. art. 11 kpa poprzez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania wobec konieczności a limine szerokiego motywowania rozstrzygnięć w szczególności nie odniesienie się w pełni do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

5. art. 77§ 1 kpa i art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i niedokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

6. art. 10§1 kpa poprzez naruszenie gwarancji zawartych w przepisach regulujących postępowanie dowodowe znajdujących wyraz w pominięciu ciążącego na organie obowiązku podjęcia ciągu czynności procesowych mających na celu kompleksowe zebranie i wszechstronne rozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie;

7. art. 227 kpa, w sytuacji, gdy przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw poprzez naruszenie w przedmiotowym postępowaniu interesu skarżącego, jak i nienależyte wykonywanie zadań przez właściwy organ, tj. Wojewodę [...], który pomimo trwającego ponad 3 lata postępowania, w toku którego zostały przedstawione wystarczające dowody uzasadniające wnioskowane przez T. K. potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jej ojca W. S., nieruchomości w miejscowości G., ul. [...], nie wydał pozytywnej decyzji w tym przedmiocie.

II. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- wydając zaskarżoną niniejszą skargą decyzję, organ administracji publicznej nie dokonał bowiem kompleksowej analizy materiału dowodowego, rozstrzygnięcie swoje wydając na podstawie wcześniej poczynionych przez Wojewodę [...] ustaleń, co koliduje z kolei z wyrażonym w art. 80 kpa obowiązkiem oceniania na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W świetle zasad postępowania administracyjnego, powyższe naruszenia stanowią naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 kpa;

- nierozpatrzenie istoty sprawy poprzez brak jakichkolwiek działań zmierzających do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, a poparcie decyzji na uniwersalnych tezach mogących z powodzeniem mieć zastosowanie we wszystkich tego typu sprawach. W szczególności brak jakichkolwiek działań zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a jedynie podjęcie próby uzasadnienia, poprzez pomijanie oczywistych braków materiału zebranego w sprawie, twierdzenia iż strona nie udowodniła w sposób wystarczający przysługującego jej uprawnienia, co pozwoliło organom administracji na uchylenie się od skutków swej decyzji, która w wyniku merytorycznego i prawidłowego rozpoznania sprawy, winna przyznać skarżącemu dochodzone prawo.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.; dalej: "ustawa zabużańska"). Ustawa ta określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie wymienionych w niej tzw. układów republikańskich (art. 1 ust.1) bądź umowy granicznej z 15 lutego 1951 r. (art. 1 ust. 1a). Przepisy tej ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 2 ).

W sprawie istotne jest, że ustawodawca określając krąg osób uprawnionych do rekompensaty za utracone mienie nie przyznał tego prawa wszystkim obywatelom polskim, posiadającym w przeszłości nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale wyłącznie tym, którzy byli ich właścicielami w momencie repatriacji i przy spełnieniu przez nich łącznie wszystkich warunków określonych w art. 2 ustawy (wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na kresach wschodnich oraz posiadania obywatelstwa polskiego). To zaś, że tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości w dacie opuszczania tych terytoriów musiał być przynależny repatriantowi, wynika z samej istoty zdarzenia z jakim związane jest omawiane uprawnienie, tj. "pozostawieniem nieruchomości" w określonych w art. 1 ustawy okolicznościach (w wyniku wypędzenia lub opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej w związku z drugą wojną światową). O pozostawieniu rzeczy można bowiem mówić jedynie wówczas, gdy przynależała ona do jednostki, która twierdzi, że ją pozostawiła. Nie można wszak pozostawić czegoś czym się nie dysponuje. Podkreślił to także wyraźnie Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia15 grudnia 2004 r. sygn. akt K 2/04 stwierdzając, że "Naturalnym warunkiem dla powstania (...) uprawnień było przysługiwanie zabużanom praw własności lub innych praw majątkowych (zwłaszcza rzeczowych) w odniesieniu do mienia pozostawianego poza powojennymi granicami Polski. Istnienie tego wymogu mieści się immanentnie w pojęciu "pozostawienia mienia" (z przysługującym wobec niego prawem własności lub innymi prawami majątkowymi). W tym kontekście trudno uznać składniki mienia objęte nacjonalizacją lub komunalizacją przed momentem repatriacji za "nieruchomości pozostawione" w rozumieniu art. 1 ustawy o zaliczaniu".

Wprawdzie powyższy pogląd wyrażony został przy okazji oceny konstytucyjności przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. – o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39), jednak niewątpliwie pozostaje on aktualny także na gruncie regulacji zawartych w obecnie obowiązującej ustawie, która prawo do rekompensaty, analogicznie jak uprawnienie z ustawy z 2003 r., wiąże z pozostawieniem przez repatrianta nieruchomości.

Prawo do rekompensaty w świetle przepisów obecnie obowiązującej ustawy przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 (w wyniku wypędzenia z tego terytorium lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wymienionych w ustawie tzw. układów republikańskich; w związku z regulacja granicy wschodniej, na podstawie umowy granicznej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a ZSRR z 15 lutego 1951 r.; a także z innych przyczyn związanych z wojną); posiada obywatelstwo polskie (art. 2). W przypadku jego śmierci, prawo to, w myśl art. 3 ust. 2 ustawy, przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Niespełnienie natomiast wymogów, o których mowa m.in. w art. 2, stosownie do art. 7 pkt 2 powołanej ustawy obliguje wojewodę do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Zważyć również należy, że postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony (por. art. 5 ust. 1 ustawy), a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o to prawo (por. wyrok NSA z 22.03.2011 r., sygn. akt I OSK 742/10, Lex nr 990282). To ona, zgodnie z art. 6 powołanej ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami tymi mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych (...) lub innych państw (art. 6 ust. 4 ustawy). W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże aby oświadczenia te mogły stanowić dowód w sprawie muszą one zostać złożone w odpowiedniej formie, a sami świadkowie muszą spełniać ustalone przez ustawodawcę wymagania. Tak więc, stosownie do art. 6 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy zabużańskiej muszą zostać złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, natomiast świadek musi być osobą, która zamieszkiwała w miejscowości, w której znajduje się pozostawiona nieruchomość lub w miejscowości sąsiedniej, a także nie może być w stosunku do dawnego właściciela (jego spadkobiercy) osobą bliską - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami.

Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku T. K. przez organy orzekające w sprawie było stwierdzenie braku dokumentów potwierdzających pozostawienie mienia na dawnych kresach wschodnich przez W. S., jak też nie przedstawienie dowodu z oświadczeń co najmniej dwóch świadków, spełniających wymogi z art. 6 ust. 5 powołanej ustawy, które mogłyby wobec braku dokumentów, potwierdzać pozostawienie nieruchomości z przyczyn związanych z wojną oraz ich rodzaj i powierzchnię.

W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości, że dokumenty złożone przez stronę wskazują, że W. S. był właścicielem przedmiotowych nieruchomości w roku 1923, a następnie w roku 1934 złożył on pismo do Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w G. celem naniesienia zmian w księdze wieczystej nr 1605 w zakresie zatwierdzenia w prawach do spadku po M. S. a dotyczących hipoteki części nieruchomości przy ulicy [...] w G. Z dokumentów tych jednak nijak nie wynika, aby W. S. był właścicielem przedmiotowych nieruchomości w dacie repatriacji – chodzi o lata 1945 – 1947. Na tę okoliczność brak jest jakiegokolwiek dowodu w postaci dokumentów przewidzianych przez ustawę zabużańską.

Okoliczność, że W. S. był właścicielem przedmiotowych nieruchomości na datę repatriacji nie została także udowodniona poprzez oświadczenia dwóch świadków złożone zgodnie z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy. Oświadczenia pochodzące od świadków E.Z. i C.Z. z roku 1990 nie były bowiem złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i nie zawierały wskazania, czy świadkowie ci nie są osobami bliskimi w rozumieniu ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782) – właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Podnoszony przez stronę argument, że w dacie złożenia oświadczeń przesłanki te nie były wymagane, niczego w ocenie Sądu nie zmienia. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy zabużańskiej, postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Skoro więc do postępowań wszczętych pod rządami innych ustaw stosuje się przepisy niniejszej ustawy, to tym bardziej do oświadczeń złożonych pod rządami innych ustaw, gdy postępowań nie wszczęto, stosuje się wymogi przewidziane przez niniejszą ustawę.

Podobnie rzecz się ma z oświadczeniami złożonymi przez świadków J. S. i T. B. W ocenie Sądu, wobec faktu identycznego brzmienia obu oświadczeń (wyglądało tak, jakby to osoba trzecia spisała oświadczenia, a świadkowie tylko je podpisali), organy miały podstawę i były wręcz zobowiązane na mocy art. 75 kpa do ponownego wysłuchania tych świadków. Skoro świadek T. B. przy ponownym wysłuchaniu stwierdziła jednoznacznie, że nie pamięta kwestii związanych z nieruchomościami pozostawionymi przez W. S., organy były uprawnione do nie uznania oświadczenia tego świadka jako dowodu w sprawie. W tej mierze nawet strona skarżąca nie podnosi żadnego zarzutu, skupiając się tylko na wykazywaniu, że po przeprowadzonym postępowaniu organy uznały jednak oświadczenie świadka J. S. jako dowód w sprawie.

Zdaniem Sądu, zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione. Podkreślenia bowiem wymaga, że jak już wspomniano wyżej, to na stronie ciąży w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia faktów przewidzianych przez ustawę zabużańską. Strona zatem bezpodstawnie zarzuca organom, że nie podjęły one wszelkich możliwych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ I instancji dwukrotnie bowiem wskazywał stronie braki, które winna ona usunąć i zakreślał jej na to terminy 6 – miesięczne. Wobec nie uzupełnienia wszystkich braków, Wojewoda [...] samodzielnie dokonał kilku czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy:

- pismem z dnia [...].07.2011 r. wystąpił do Archiwum Akt Nowych w W. o

przekazanie informacji, potwierdzonych stosownymi dokumentami dotyczącymi

repatriacji rodziny S. do Polski i pozostawionego poza granicami RP

mienia,

- pismem z dnia [...].07.2011 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w S. o

przekazanie informacji, popartej stosownymi dokumentami dotyczącymi repatriacji

W. S. do Polski oraz mienia pozostawionego w G.,

- pismem z dnia [...].08.2011 r. wystąpił do Wójta Gminy L. o przesłuchanie J.

S. w charakterze świadka,

- pismem z dnia [...].08.2011 r. wystąpił do Biura Udostępniania i Archiwizacji

Dokumentów IPN w W. o przekazanie informacji, popartej stosownymi

dokumentami dotyczącymi repatriacji do Polski rodziny S. oraz

pozostawionych nieruchomości w G.,

- pismem z dnia [...].08.2011 r. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego Miasta W. – [...] Wydział Rejestracji Stanu Cywilnego i Ksiąg [...] o

przekazanie informacji, popartej stosownymi dokumentami dotyczącymi repatriacji do

Polski rodziny S. oraz pozostawionych poza granicami RP mienia,

- pismem z dnia [...].08.2011 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w B. o

przekazanie informacji, potwierdzonych stosownymi dokumentami, dotyczących

repatriacji do Polski rodziny S. oraz mienia pozostawionego poza

obecnymi granicami RP,

- pismem z dnia [...].06.2011 r. wystąpił do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej

Polskiej w G. o przekazanie informacji, potwierdzonych stosownymi

dokumentami, dotyczących repatriacji do Polski rodziny S. oraz mienia

pozostawionego poza obecnymi granicami RP,

- pismem z dnia [...].09.2011 r. wystąpił do Narodowego Archiwum Historycznego

[...] w M. o przekazanie informacji, potwierdzonych stosownymi

dokumentami, dotyczących repatriacji do Polski rodziny S. oraz mienia

pozostawionego poza obecnymi granicami RP.

W ocenie Sądu, trudno jest zatem zarzucić organom, że nie dążyły do wyjaśnienia sprawy i nie podjęły stosownych działań w tym celu. Działania te bowiem, co obrazuje powyższe, podjęte były.

Nie trafiony jest też zarzut braku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na rozstrzygnięcie. Strona bowiem, jak już wyżej wskazywano, dwukrotnie była wzywana do przedkładania konkretnych dowodów przewidzianych przez ustawę zabużańską. Za każdym razem miała zaś na to 6 miesięcy. Dodatkowo, przed wydaniem decyzji, pismem z dnia [...].01.2012 roku strona na mocy art. 10§1 kpa poinformowana została o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia co do zebranych dowodów i materiałów, z czego jednak nie skorzystała.

Nietrafny jest też zarzut braku wszechstronnego zbadania sprawy i niedokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, strona - zdaje się - stoi na stanowisku, iż suma dowodów w postaci dokumentu potwierdzającego własność nieruchomości na rok 1923, wadliwych w rozumieniu ustawy zabużańskiej oświadczeń C.Z. i E. Z. oraz jednego prawidłowego oświadczenia świadka J. S. wystarczą do uznania, że udowodnione zostały przesłanki wynikające z ustawy zabużańskiej. Tak jednak nie jest. Ustawa ta bowiem jest tak skonstruowana, że na potrzeby udowodnienia przesłanek z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 przewidziano dowody opisane w ust. 4 pkt 1 – 4. Dopiero w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ustawy, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, w odpowiedniej formie, którzy na dodatek charakteryzują się dodatkowymi wymogami – kwestia odpowiedniego zamieszkania i fakt, że nie są osobami bliskimi dla wnioskodawcy. To, że strona może udowodnić przesłanki z art. 6 ustawy zabużańskiej przy pomocy wskazanych tam dokumentów, świadków, albo dokumentów i świadków łącznie nie oznacza, że może to zrobić korzystając z niepełnych dokumentów uzupełniając je przez oświadczenie tylko jednego świadka.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 227 kpa. Strona zdaje się zapominać, że postępowanie przedłużało się między innymi dlatego, że zakreślano jej terminy na składanie dowodów – w sumie terminy te wyniosły jeden rok.

W ocenie Sądu, nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 80 kpa, mającego polegać na tym, że organy nie dokonały kompleksowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszej sprawie, zarówno organ I instancji, jak i II instancji wyjątkowo dokładnie przeanalizowały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zrobiły to precyzyjnie i wyczerpująco. Brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do kwestionowania prawidłowości tych działań.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.