Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 117/92
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1992-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: journal: M.P. 1987 nr 31 poz. 240 par. 3 pkt 5
law: Zarządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 5 października 1987 r. w sprawie zarządzania ruchem na drogach publicznych.
article: art. 104
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Ustalenie przez organ zarządzający ruchem na drogach publicznych /par. 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 października 1987 r. - M.P. nr 31 poz. 240/ ograniczeń w korzystaniu z drogi /ulicy/ nie jest decyzją administracyjną /rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego/ lecz ustanowieniem powszechnie obowiązującej normy określonego zachowania się dla wszystkich użytkowników drogi - nieokreślonego kręgu potencjalnych jej użytkowników.

TEZY

Ustalenie przez organ zarządzający ruchem na drogach publicznych /par. 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 października 1987 r. - M.P. nr 31 poz. 240/ ograniczeń w korzystaniu z drogi /ulicy/ nie jest decyzją administracyjną /rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego/ lecz ustanowieniem powszechnie obowiązującej normy określonego zachowania się dla wszystkich użytkowników drogi - nieokreślonego kręgu potencjalnych jej użytkowników.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Elżbiety i Janiny P. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. z dnia 12 grudnia 1991 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o wprowadzenie zakazu ruchu samochodów ciężarowych na ul. B. w Ł. - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Elżbieta P., właścicielka nieruchomości budynkowej przy ul. B. 3 w Ł., wskazując na szkodliwe skutki działalności gospodarczej sąsiada /wjeżdżanie ciężkich samochodów ciężarowych na ulicę dostosowaną tylko do obsługi mieszkańców osiedla, wąską i o lekkiej konstrukcji nawierzchni/, zabiegała o wprowadzenie stosownych zakazów. Decyzją z dnia 16 września 1991 r. Burmistrz Miasta Ł., powołując się na przepisy kompetencyjne w zakresie budowy, modernizacji i utrzymania dróg z ustawy o drogach publicznych, wprowadził zakaz wjazdu na ul. B. pojazdów o ciężarze ponad 2,5 tony. W motywach podzielił zapatrywanie wnioskodawczyń, że rzeczona ulica nie jest przystosowana do przejazdów ciężarowych samochodów. Nadto skonstatował, że wprowadzony wcześniej podobny zakaz dopuszczał wyjątki w postaci możliwości dojazdu samochodów dostawczych i dojazdu do posesji /np. samochodów ciężarowych z opałem, materiałami budowlanymi/, a dopuszczalność owych wyjątków była nadużywana.

Elżbieta i Janina P. we wniesionym odwołaniu zarzuciły, że orzeczony zakaz nie jest wystarczający według kryterium należytej ochrony osiedla i jego mieszkańców.

Zaskarżoną decyzją Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. uchyliło dotkniętą odwołaniem decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W motywach wykazano, że burmistrz rozstrzygnął sprawę nie podlegającą rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i zastrzeżoną do właściwości wojewody. Wedle art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 1991 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 73 poz. 321/ organem zarządzającym ruchem na tego typu drogach /ulica B. należy do dróg publicznych o kategorii dróg osiedlowych/ jest wojewoda. Wedle zaś par. 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 października 1987 r. w sprawie zarządzania ruchem na drogach publicznych /M.P. 1987 nr 31 poz. 240/ działania w zakresie organizacji ruchu na drogach polegają głównie na ustalaniu zakazów i nakazów ruchu określonych rodzajów pojazdów lub uczestników ruchu.

W skardze do Sądu Elżbieta i Janina P. twierdziły, że przedstawione przez nie racje merytoryczne zasługiwały na uwzględnienie, zaskarżona zaś decyzja w ogóle nie oceniała istoty sprawy i zarzutów odwołania.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

W myśl art. 1 par. 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego kodeks ten normuje postępowanie - w ramach właściwości stosownych organów - w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Taka decyzja i w takiej sprawie zawsze dotyczy interesu prawnego lub obowiązku określonego kręgu stron postępowania /art. 28 Kpa/. "Decyzja" Burmistrza adresowana była do wnioskodawczyni i do "sprawcy" zagrożenia dla ulicy B., Gerarda S., którego działalność gospodarcza powoduje ruch ciężarowych samochodów po tej ulicy. Nie można jednak przyjąć, że owa "decyzja" dotyczy wyłącznie interesu prawnego lub obowiązku dwojga jej adresatów i że jest rozstrzygnięciem indywidualnej sprawy w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa.

Obowiązujące prawo materialne nie daje podstawy do zakazania pojedynczej osobie korzystania z drogi publicznej. Według art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ z drogi publicznej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w przepisach szczególnych. Decyzja Burmistrza w istocie adresowana była do nieokreślonego kręgu potencjalnych użytkowników ulicy B., nie ograniczonego miejscem zamieszkania w osiedlu, mieście czy nawet w kraju. Jej skuteczność wymagała ustawienia odpowiedniego znaku drogowego obowiązującego wszystkich użytkowników drogi, a nie pojedynczych osób. Taki więc znak miałby moc i znaczenie powszechnie obowiązującej normy określonego zakazu i, oczywiście, nie byłby administracyjną decyzją w indywidualnej sprawie w rozumieniu Kpa.

Zaskarżona decyzja zawiera dla odwołujących się informację /art. 9 Kpa/, jaki organ, w jakim trybie i w ramach jakich przepisów szczególnych w zw. z art. 1 ustawy o drogach publicznych właściwy jest do ewentualnego wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z drogi ulicy B. Trafnie konstatuje przy tym, że żądanie skarżących nie mogło być spełnione w drodze decyzji administracyjnej i że "decyzja" Burmistrza narusza przepisy o właściwości.

W świetle art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa naruszanie przepisów o właściwości jest bezwzględną przesłanką nieważności decyzji. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od takiej decyzji, obowiązany jest /art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa/ uchylić taką decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, jako prowadzone przed niewłaściwym organem /tu także w trybie nie przewidzianym dla postępowania administracyjnego/. W takim wypadku, w związku z rażącym naruszeniem prawa, dopuszczalne jest /art. 139 Kpa/ pogorszenie sytuacji strony odwołującej się.

Nie zachodzi zdaniem Sądu potrzeba szerszego wykazywania, że decyzja I instancji błędnie powoływała się na przepisy kompetencyjne z ustawy o drogach publicznych, skoro sprawa w istocie podlega regulacji innej ustawy, mianowicie prawu o ruchu drogowym.

Z przedstawionych wcześniej powodów ocenić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkować musi na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa oddalenie skargi.