Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 956/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  90c ust. 2 pkt 1, art. 90d ust. 1 i 10, art. 90n ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2, art. 155
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. N. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania I instancji w całości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 956/17

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. działając na wniosek E. J. jako przedstawiciela ustawowego małoletniego M. N. – na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 90b, art. 90 c ust. 2 pkt 1, art. 90d, art. 90n ust. 1 oraz 5-6 i art. 90 o ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm., dalej: u.s.o.) - 1) przyznał wyżej wymienionemu stypendium szkolne na okres od 1 września do 31 października 2016 r. w miesięcznej wysokości 118 zł i od 1 listopada do 31 grudnia 2016 r. w miesięcznej wysokości 124 zł; 2) wskazał, że pomoc o której mowa w pkt 1) zostaje przyznana w formie refundacji udokumentowanych wydatków związanych z nauką; 3) wskazał, że wypłata stypendium za okres od 1 września do 31 grudnia 2016 r. nastąpi w formie jednorazowej w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, po uprzednim udokumentowaniu wydatków; 4) podano, że decyzja obowiązuje w roku szkolnym 2016/2017.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. E. J. na podstawie art. 155 K.p.a. zwróciła się o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. poprzez przyznanie stypendium szkolnego na kolejne miesiące roku szkolnego.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] Dyrektor MOPS w J. zmienił ostateczną decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. w ten sposób, że:

I. Ustęp pierwszy sentencji decyzji otrzymał brzmienie:

"1. Przyznać M. N. (...) stypendium szkolne na okres:

1) od 1 września do 31 października 2016 r. w miesięcznej wysokości 118 zł,

2) od 1 listopada do 31 grudnia 2016 r. w miesięcznej wysokości 124 zł,

3) od 1 stycznia do 28 lutego 2017 r. w miesięcznej wysokości 124 zł .

II. Po ustępie trzecim dodano ustęp czwarty w brzmieniu:

"4. Wypłata stypendium, o którym mowa w ust. 1 za okres od 1 stycznia do

28 lutego 2017 r. nastąpi w formie jednorazowej w terminie 14 dni od dnia udokumentowania poniesionych wydatków.

W uzasadnieniu wskazano, że dochód wnioskodawczyni z gospodarstwa domowego w przeliczeniu na osobę wyniósł 464,75 zł, co uprawniało do przyznania stypendium szkolnego, o czym orzeczono w decyzji z [...] listopada 2016 r. Natomiast po złożeniu wniosku o zmianę tej decyzji, E. J. [...] marca 2017 r. złożyła w MOPS

w J. pismo informujące, że w lutym 2017 r. zarejestrowała działalność gospodarczą. W tym samym miesiącu otrzymała wsparcie pomostowe w kwocie 1750 zł; kwotę tę zgodnie ze złożonym oświadczeniem będzie otrzymywać co miesiąc do stycznia 2018 r. Organ podał, że po doliczeniu wypłaconej w lutym 2017 r. kwoty 1750 zł, dochód rodziny E. J. wyniósł 3632 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi 908 zł, przekraczając ustawowe kryterium w wysokości 514 zł.

Spowodowało to, że stypendium szkolne przyznano do lutego 2017 r. Powołując się na art. 155 K.p.a. organ wyjaśnił, że za zmianą decyzji w zakresie wydłużenia okresu przysługiwania stypendium przemawia słuszny interes strony i jednocześnie zmianie takiej nie sprzeciwią się przepisy szczególne.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] maja 2017 r. E. J. zawnioskowała o jej uchylenie w całości i przyznanie stypendium na cały rok szkolny 2016/2017, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W jej ocenie decyzja jest krzywdząca, sprzeczna z prawem oraz oparta o błędne

i niepełne ustalenia faktyczne. Wyjaśniła, że otrzymywane przez nią wsparcie pomostowe może przeznaczyć wyłącznie na utrzymanie swojej firmy. Wliczanie otrzymywanych z tego tytułu kwot jest błędne, bo ani ona, ani jej rodzina nie może

z tego świadczenia zaspokajać swoich potrzeb konsumpcyjnych. Wsparcie to może być przeznaczone ściśle na określony w umowie cel i dopiero po spełnieniu tego warunku w przyszłości będzie można uznać tą pomoc za bezzwrotną. Powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 listopada 2014 r. II SA/Sz 366/14 podała, że bezzwrotna dotacja na prowadzenie działalności nie stanowi dochodu rodziny i nie ma wpływu na przyznanie zasiłku okresowego. Podobne zasady rozliczeń dotyczą przyznanego wsparcia pomostowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 17 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 90d ust. 1 i 10 u.s.o., decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że na podstawie art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji

i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Kolegium podkreśliło, że utrata mocy obowiązującej decyzji sprawia, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, a zatem nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 K.p.a., nie ma bowiem przedmiotu zmiany lub uchylenia. Instytucja wskazana w art. 155 K.p.a. może dotyczyć tylko takiego orzeczenia, które obowiązuje w dacie dokonywania zmiany. Określenie w decyzji terminu jej ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu na który została wydana. Dochodzi wówczas automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego, bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia.

Kolegium wskazało, że w okolicznościach sprawy decyzja z dnia [...] listopada 2016 r. przyznająca stypendium szkolne na syna M. na okres do 31 grudnia 2016 r. wygasła z tym dniem i przestała obowiązywać. Powyższe powoduje, że nie jest możliwe dokonanie jej zmiany. Z uwagi na brak przedmiotu tej zmiany postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.

Końcowo SKO zaznaczyło, że na mocy art. 139 K.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W przedmiotowej sprawie organ I instancji zmieniając w trybie art. 155 K.p.a. decyzję która nie była już przedmiotem obrotu prawnego dopuścił się rażącego naruszenia prawa, stąd możliwe jest orzeczenie na niekorzyść strony.

Decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła E. J., wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie stypendium dla syna na cały rok szkolny 2016/2017, także za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2017 r. Zarzuciła jej wydanie z naruszeniem prawa oraz interesu prawnego jej i syna M. W jej ocenie decyzja narusza:

- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności czy otrzymywane przez nią wsparcie pomostowe jest przeszkodą do otrzymywania stypendium za dalsze okresy roku szkolnego 2016/2017,

- art. 155 K.p.a. poprzez uznanie, że pierwotna decyzja z 8 listopada 2016 r. nie mogła zostać zmieniona i błędne uznanie, że nastąpiła utrata mocy obowiązującej decyzji, a sama decyzja wygasła i przestała obowiązywać,

- art. 139 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść odwołującej się, mimo że organ I instancji uznał za zasadne przyznanie świadczenia za miesiące styczeń

i luty 2017 r.,

- art. 90d, w szczególności ust. 1, 5, 7, 8 i 10 u.s.o., poprzez nieprzyznanie stypendium na cały rok szkolny 2016/2017, tj. do 31 sierpnia 2017 r., mimo spełnienia przesłanek z tego przepisu.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że powołane przez Kolegium orzeczenia

o niemożliwości zmiany lub uchylenia decyzji która utraciła moc obowiązującą nie mogą znaleźć zastosowania w okolicznościach jej sprawy, bowiem w sprawach tych w decyzjach wprost wskazany był termin ważności decyzji. Decyzja z [...] listopada 2016 r. nie ma takiego charakteru. Wyjaśniła, że starając się o stypendium dla dziecka chciała uzyskać je na cały rok szkolny. MOPS w J. przyznał to stypendium najpierw na okres do grudnia 2017 r. z informacją, że w okresie późniejszym, tj. po uzyskaniu środków, decyzja ta zostanie zmieniona i stypendium przedłużone. Tymczasem w wyniku decyzji Kolegium nie dość, że nie przyznano świadczenia w postaci stypendium począwszy od marca 2017 r., to jeszcze odebrano go za okres styczeń i luty 2017 r. Ponadto SKO nie nakazało organowi I instancji załatwienia sprawy w inny sposób, np. poprzez wydanie odrębnej decyzji, tylko umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe. Powyższe w ocenie skarżącej narusza interes uprawnionego.

Końcowo podtrzymała argumentację, że otrzymywane wsparcie pomostowe z tytułu rozpoczęcia działalności gospodarczej nie stanowi przeszkody do otrzymania stypendium przez dziecko.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza

art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż SKO przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik; ma to związek z wadliwą wykładnią art. 155 K.p.a., skutkującą w okolicznościach sprawy błędnym uchyleniem decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2017 r. i umorzeniem postępowania pierwszej instancji.

W postępowaniu tym działający z upoważnienia Rady Miejskiej w J.

(art. 90m ust. 2 u.s.o.) Dyrektor MOPS w trybie art. 155 K.p.a. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. dokonał zmiany swej ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r.

o przyznaniu M. N. stypendium szkolnego na okres od 1 września do 31 grudnia 2016 r., poprzez przyznanie tego świadczenia na kolejne dwa miesiące, tj. na okres od 1 stycznia do 28 lutego 2017 r. Zmiana ta, będąca w wyniku odwołania przedmiotem kontroli organu odwoławczego, nie zyskała jego akceptacji w wyniku uznania, że organ I instancji w sposób nieuprawniony na podstawie wskazanego przepisu dokonał korekty decyzji która utraciła moc obowiązującą i wygasła z dniem 31 grudnia 2016 r., a więc z upływem okresu na jaki zostało przyznane stypendium.

Istota sprawy sprowadza się w tej sytuacji do oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów dopuszczalna jest zmiana decyzji o przyznaniu stypendium szkolnego

i jego przyznanie na kolejny okres tego samego roku szkolnego w sytuacji, gdy orzeczenie w tym przedmiocie jest wydawane już po upływie czasu, na jaki świadczenie zostało przyznane w pierwotnej decyzji. Odpowiedź na to pytanie wymaga odniesienia do stanowiących materialnoprawną podstawę przyznania stypendium szkolnego przepisów u.s.o.

Zgodnie z art. 90c ust. 2 pkt 1 u.s.o., stypendium szkolne jest świadczeniem pomocy materialnej o charakterze socjalnym, którego przyznanie oprócz przesłanek określonych w art. 90d ust. 1 uzależnione jest od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie ucznia i nie może być większa niż kwota o której mowa w art. 8

ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /obecnie 514 zł/. Stypendium to (z wyjątkiem słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych) przyznawane jest na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy

w danym roku szkolnym (art. 90d ust. 10 u.s.o.), przy czym wniosek o jego przyznanie składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego (art. 90n ust. 6 u.s.o.).

W świetle tych regulacji nie budzi wątpliwości, że skoro przyznanie stypendium szkolnego następuje na wniosek składany do 15 września danego roku szkolnego i następuje to na okres 1-10 miesięcy roku szkolnego, to w odniesieniu do konkretnego ucznia co do zasady nie jest możliwe złożenie tego wniosku po wskazanym terminie (z wyjątkiem przewidzianego w art. 90n ust. 7 u.s.o. uzasadnionego przypadku), jak też kilku wniosków o przyznanie takiego stypendium w ciągu tego samego roku szkolnego (np. po upływie wcześniejszego okresu, na jaki stypendium zostało przyznane). Właściwy organ nie może również rozstrzygać

o przyznaniu uczniowi stypendium w danym roku szkolnym kilkoma odrębnymi decyzjami administracyjnymi (np. na kolejne następujące po sobie okresy miesięczne). W sytuacji zatem gdy ostatecznie rozstrzygnięto o żądaniu strony

w wyniku złożonego przez nią wniosku, kolejny wniosek w tej samej sprawie,

tj. w odniesieniu do tego samego ucznia nie może być ponownie rozpatrywany na ten sam rok szkolny, nawet gdy dotyczy okresu, na który pierwotnie nie przyznano stypendium.

W przedmiotowej sprawie odnośnie wniosku złożonego 1 września 2016 r. przez E. J. jako przedstawicielkę ustawową małoletniego M. N. orzeczono o przyznaniu stypendium szkolnego na okres 1 września – 31 grudnia 2016 r. ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Co warto zauważyć, pismo złożone w MOPS w J. przez przedstawicielkę ustawową małoletniego [...] stycznia 2017 r. o przyznanie stypendium na kolejne miesiące roku szkolnego nie było wnioskiem o przyznanie stypendium w rozumieniu art. 90n ust. 6 i 7 u.s.o., ale wnioskiem o zmianę w tym zakresie ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a., zgodnie z którym "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio".

Należy wyraźnie podkreślić, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. nie jest zatem ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji ostatecznej przemawiają wymienione w tym przepisie przesłanki, tj. interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny.

Regulacja ta nie koliduje z wynikającym z powołanych przepisów u.s.o. zakazem kilkakrotnego składania wniosków o stypendium szkolne oraz ich rozpatrywania

w odniesieniu do konkretnego ucznia w ramach tego samego roku szkolnego.

W wyniku rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 155 K.p.a. ma wprawdzie miejsce w sensie formalnym wydanie kolejnej decyzji w danej sprawie, niemniej nie jest to decyzja kształtująca na nowo sytuację prawną danej osoby w kwestii przyznania

w danym roku szkolnym stypendium szkolnego.

W związku z przysługującym organowi prawem decydowania o długości okresu przyznania świadczenia dochodzi bowiem do modyfikacji (zmiany) sytuacji już ukształtowanej wydaną w tym zakresie decyzją ostateczną, skutkującą wydłużeniem okresu pobierania stypendium (w praktyce – jak pokazuje przykład niniejszej sprawy – bardzo często podyktowane jest to wielkością środków finansowych pozostających w dyspozycji organu przyznającego stypendium szkolne w dacie wydawania decyzji pierwotnej oraz późniejszym pozyskaniem dodatkowych funduszy na ten cel).

Dopuszczalność zmiany w trybie art. 155 K.p.a. ostatecznej decyzji

o przyznaniu stypendium szkolnego uznana została m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r. I OSK 1650/14 oraz WSA

w Rzeszowie z dnia 19 września 2017 r. II SA/Rz 693/17. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażone w nich stanowisko, że z uwagi na fakt, iż okres na jaki może zostać przyznane stypendium szkolne pozostawiony został uznaniu administracyjnemu (poprzez ustawowo określoną możliwość jego miarkowania

w ramach określonych przepisem art. 90d ust. 10 u.s.o.), rodzice dzieci, którym świadczenie nie zostało przyznane na cały wnioskowany okres, mają możliwość zmiany niekorzystnej dla nich decyzji w trybie określonym w art. 155 K.p.a.

W kontekście powyższego Sąd w pełni podziela zarzuty skargi co do błędnego uznania w zaskarżonej decyzji, że przeszkodą do zastosowania w sprawie art. 155 K.p.a. była utrata mocy obowiązującej decyzji pierwotnej (z dnia [...] listopada 2016 r.) związana z upływem terminu jej ważności (wynikającym z wypłacenia świadczenia za objęty nią okres stypendialny), skutkująca jej wygaśnięciem.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem Kolegium wyłącznie co do tego, że przewidziana w art. 155 K.p.a. możliwość weryfikacji decyzji ostatecznych może dotyczyć wyłącznie takiej decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym, gdyż utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona zmieniona lub uchylona

z uwagi na brak przedmiotu zmiany lub uchylenia. Nie można bowiem uchylić lub zmienić decyzji w sytuacji, gdy z uwagi na upływ terminu nastąpiło jej wygaśnięcie,

a więc decyzja nie kształtuje już sytuacji prawnej strony.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że decyzja Dyrektora MOPS z dnia

[...] listopada 2016 r. - o której zmianę wystąpiła skarżąca - dotyczyła przyznania stypendium na okres od 1 września do 31 grudnia 2016 r. Kolegium uchylając jednak zmieniającą ją decyzję z dnia [...] maja 2017 r. i umarzając postępowanie pierwszej instancji całkowicie błędnie powiązało termin ważności decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. z upływem okresu na który przyznawała ona stypendium, z czego następnie wadliwie wywiodło skutek utraty przez nią mocy.

Stanowiska tego nie sposób podzielić, ponieważ SKO mylnie utożsamia go

z wygaśnięciem decyzji z [...] listopada 2016 r. Z upływem okresu, na który decyzja ta przyznawała prawo do stypendium szkolnego wygasło jedynie uprawnienie do jego otrzymywania, nie zaś sama decyzja, która mimo wykonania nadal obowiązuje

i pozostaje w obrocie prawnym, kształtując sytuację prawną jej adresata. Zawarte

w art. 155 K.p.a. sformułowanie "decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo" nie oznacza, że określone w takiej decyzji uprawnienie lub obowiązek musi być wykonywany (realizowany) w dacie dokonywania jej zmiany, bowiem wykonalność jest innym zagadnieniem niż ostateczność decyzji (na kwestię tę zwrócił uwagę WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 października 2017 r. IV SA/Gl 262/17, LEX nr 2375367 - stwierdzając, że ustawodawca w art. 155 K.p.a. odwołuje się do pojęcia ostateczności decyzji, a nie jej wykonalności).

Jeżeli zatem w decyzji administracyjnej nie wskazano terminu jej obowiązywania, to wiąże ona w czasie do chwili jej uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia jej wygaśnięcia (zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku/.

Okoliczność upływu określonego w decyzji okresu pobierania stypendium szkolnego oraz jego wypłacenie nie skutkowało więc jej automatycznym usunięciem z obrotu prawnego, w związku z czym nie czyniło też postępowania w przedmiocie zmiany tej decyzji bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.

Analogiczny pogląd na kanwie sprawy zainicjowanej wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a. w części dotyczącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - który pozostaje w pełni adekwatny do niniejszej sprawy - zaprezentował NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r. I OSK 1988/15 (LEX

nr 2303939) – stwierdzając, że upływ okresu zasiłkowego nie czyni postępowania w przedmiocie zmiany decyzji wydanej na podstawie art. 32 u.ś.r. bezprzedmiotowym; wskazał w nim, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby stwierdzono wygaśnięcie decyzji pierwotnej w trybie art. 162 K.p.a., a ponadto żaden z przepisów u.ś.r. nie przewiduje prawnej możliwości wydania decyzji orzekającej

o wygaśnięciu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne.

Podsumowując, w sprawie brak było podstaw do podjęcia przez SKO rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i umorzenia postępowania pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W jej okolicznościach E. J. może bowiem domagać się w trybie art. 155 K.p.a. zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. w zakresie okresu na jaki jej synowi przyznano stypendium szkolne.

Stwierdzone naruszenie zaskarżoną decyzją art. 155, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować usunięciem tej decyzji obrotu prawnego.

Na skutek niniejszego wyroku Kolegium uwzględni wynikającą z niego oceną prawną i merytorycznie rozpatrzy odwołanie skarżącej od decyzji Dyrektora MOPS

w J. z dnia [...] maja 2017 r.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.