Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2286/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, 137 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Adam Sak Po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. J. A we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. wstrzymuje wykonanie uchylonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) określił firmie A J. J. kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług podnosząc, że w wyniku kontroli ustalono, że strona prowadząca firmę A obniżyła za lipiec 2002 r. podatek należny o kwoty zryczałtowanego zwrotu wynikającego z faktur VAT RR z naruszeniem art. 33b ust. 4 pkt. 2 i 3 w zw. z art. 19 ust. 2 i 2a) ustawy o podatku VAT, bowiem dokumenty dotyczące zapłaty należności nie zawierają numerów oraz dat faktur, których dotyczą, co skutkowało stwierdzeniem, że strona nie nabyła prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty zryczałtowanego zwrotu wynikające z tychże faktur. Ponadto zakwestionował organ odliczenie podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup oleju napędowego do samochodu ciężarowego nie stanowiącego własności podatnika, którym to samochodem firma A świadczyła na rzecz strony usługę transportu na podstawie ustnych umów. Stwierdził organ, że wszystkie wydatki eksploatacyjne samochodu, w tym również zakup paliwa, związane ze świadczoną usługą transportową są kosztami uzyskania przychodu dla przewoźnika czyli firmy A i powinny być skalkulowane w cenę usługi transportowej. Powołał się organ na przepis art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy kwestionując prawo strony do obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktury dokumentującej zakup oleju napędowego do samochodu ciężarowego, którym firma A świadczyła na rzecz strony usługę transportową.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. zarzucił naruszenie art. art. 121, 191 Ordynacji podatkowej oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 2 i 2a), art. 33b ust. 4 pkt. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatku VAT przez przyjęcie, że nieprawidłowo dokonał rozliczenia za lipiec 2002r. w podatku VAT. W zakresie odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup oleju napędowego do samochodu ciężarowego usługodawcy usługi transportu zarzuciła strona, że strony umowy usługi umówiły się na taki podział kosztów, w wyniku którego strona ponosiła koszty paliwa, natomiast spółka świadcząca usługę pokrywała koszty wynagrodzenia kierowcy i samochodu, obciążając z tego tytułu stronę. Organ podatkowy, zdaniem strony, nie zapoznał się wnikliwie z przedłożonym mu oświadczeniem. Odnośnie natomiast zakwestionowanego odliczenia podatku naliczonego z faktur, odnośnie których brak na dowodach zapłaty numeru i daty dokonania zapłaty stwierdziła strona, że w ustawie o podatku VAT nie zawarto zakazu zawierania tych danych na odwrocie dokumentu zapłaty. Zwróciła się strona o potraktowanie tego faktu jako błędu mniejszej wagi i nie wyciąganie konsekwencji z jego popełnienia, bowiem wszelkie niejasności winny być tłumaczone na korzyść podatnika.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślił organ odwoławczy, że odzyskanie kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku przez wystawcę faktury VAT RR odbywa się przez powiększenie u niego podatku naliczonego obniżającego podatek należny, zwiększenie to następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty należności z tejże faktury VAT RR. Skorzystanie z tego uprawnienia wymaga spełnienia warunków wskazanych w przepisie art. 33b ust. 4 ustawy o podatku VAT, z których jednym jest, aby dokument potwierdzający zapłatę na rachunek bankowy rolnika zawierał numer faktury i datę jej wystawienia, czego strona zaniedbała, co potwierdziła w piśmie z dnia [...] Podzielił organ odwoławczy również stanowisko organu I instancji w zakresie odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup oleju napędowego do środka transportu świadczącego usługę transportu, uznając, że wszystkie wydatki eksploatacyjne, w tym również zakup paliwa, związane ze świadczoną usługą winny stanowić koszt uzyskania przychodu dla przewoźnika.

W skardze od decyzji Izby Skarbowej skarżący powtórzył zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ich argumentację.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem uznał Sąd, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części.

Nie podzielił Sąd zarzutu skargi podważającego prawidłowość zakwestionowania przez organy podatkowe prawa skarżącego do obniżenia podatku należnego o kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku wynikającego z faktur VAT RR opisanych w decyzji.

Ciężarem wprowadzenia w życie mechanizmu "zryczałtowanego zwrotu podatku" dla rolników ryczałtowych obciążono w pierwszej kolejności podmioty dokonujące zakupu produktów rolnych od tych rolników. Rozwiązanie przyjęte w art. 33a i art. 33b ustawy o podatku VAT wskazuje, że zryczałtowanego zwrotu podatku VAT rolnikom ryczałtowym dokonują nabywający od nich produkty rolne zarejestrowani podatnicy VAT, rozliczający ten podatek, którzy, w związku z tym mogą odzyskać z urzędu skarbowego kwotę tegoż podatku zapłaconego rolnikowi. Nabywca produktów rolnych od rolnika jest obowiązany doliczyć do ceny nabycia kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku VAT, na niego także nałożył ustawodawca obowiązek udokumentowania transakcji kupna - sprzedaży, bowiem nabywający produkty od rolnika ryczałtowego ma obowiązek wystawić fakturę oznaczoną jako faktura VAT RR zawierającą wskazane w art. 33b ust. 2 ustawy o VAT dane.

Odzyskanie kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku przez wystawcę faktury VAT RR odbywa się przez powiększenie u niego podatku naliczonego obniżającego podatek należny wynikający z wystawionych przez niego faktur dokumentujących jego sprzedaż, które to zwiększenie następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty należności z tejże faktury VAT RR. Jednakże, aby skorzystać z tego uprawnienia podatnik - nabywca musi spełnić kilka warunków wymienionych w art. 33b ust. 4 ustawy, m. in. w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty na rachunek bankowy rolnika muszą zostać podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej dokonanie od tego rolnika zakupu produktów rolnych, co wyraźnie stwierdza przepis art. 33b ustawy w ust. 4 pkt. 3 ustawy - "Zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, o którym mowa w art. 19 ust. 2 i 2a, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem, że: w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o którym mowa w pkt. 2, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.

Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że dokonanie przez skarżącego zapłaty za zakupione produkty rolne od rolnika ryczałtowego w drodze przelewu mogło skutkować zwiększeniem z tego tytułu u skarżącego podatku naliczonego tylko wtedy, gdy z dokumentu zapłaty wynikał numer i data wystawienia faktury, której zapłata dotyczyła.

Jak słusznie podkreślił to NSA w wyroku z dnia 13.03.2003 r. (sygn. SA/Bd 467/03 POP 2003/6/169) "Wymaganych przepisem art. 33b ust. 4 ustaw...danych uwidacznianych w treści dokumentu stwierdzającego zapłatę za fakturę VAT RR (nr i data faktury) nie mogą zastąpić dane wierzyciela i podana kwota, nawet jeśli można je zestawić z dokumentami faktur o tożsamych danych".

Jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie oraz stanowiska organów podatkowych, które dokonując oceny tego materiału nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) skarżący wymaganego cytowanym wyżej przepisem warunku nie dopełnił, na przelewach należnych kwot z tytułu dokonanych u rolnika ryczałtowego zakupów nie umieścił numeru i daty faktur, których przelewane należności dotyczyły, co sam przyznał, wyjaśniając w piśmie z dnia [...], że przelewy w lipcu 2002 r. wypełniała i należności wpłacała osoba mająca "upoważnienie do konta", bowiem skarżący miał kłopoty zdrowotne".

Podnoszone przez skarżącego wątpliwości dotyczące braku wskazania przez ustawodawcę miejsca, w którym należy dane te zamieszczać, nie stanowią, zdaniem Sądu problemu wymagającego ustawowego rozwiązania. Jednoznaczne stwierdzenie, że takie dane dokument zapłaty należności winien zawierać wymaga umieszczenia tych danych w miejscu widocznym, pozwalającym, bez żadnych wątpliwości, zarówno wystawcy faktury, jak i rolnikowi, któremu należność przysługuje (a także ewentualnym kontrolom) przyporządkować otrzymane kwoty do odpowiedniej sprzedaży. W sporządzanych przez skarżącego dokumentach zapłaty przelewem, na druku w rubryce "tytułem" jest dość miejsca, aby można było wpisać numer i datę faktury, której przelew dotyczy. Skarżący w miejscu tym zamieszczał tylko swoje dane oraz stwierdzenie "zapłata", z którego nie wynikało, czego zapłata ta dotyczy.

Z tego też względu należało uznać, że prawidłowo oceniły organy podatkowe, kontrolując także wyciągi bankowe sprzedawcy - rolnika ryczałtowego, dokonane przez skarżącego w miesiącu lipcu 2002 r. obniżenie podatku należnego o kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku wynikające z faktur VAT RR, stwierdzając naruszenie wymogów zawartych w art. 33b ust. 4 pkt.3 ustawy o podatku VAT, a co za tym idzie utratę prawa do odzyskania przez skarżącego kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku VAT.

Uwzględnił Sąd natomiast skargę w odniesieniu do zakwestionowanego, w oparciu o przepis art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatku VAT, odliczenia podatku naliczonego z faktur dotyczących zakupu paliwa do samochodu ciężarowego, którym firma A świadczyła na rzecz skarżącego usługę transportu.

Mimo podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji argumentu, że strony usługi umówiły się (a, że strony umowy mogą dokonywać modyfikacji jej warunków ustnie, nie ulega wątpliwości), że usługodawca będzie ponosił koszty samochodu i kierowcy, którymi obciąży na podstawie wystawionej faktury firmę skarżącego, natomiast skarżący będzie pokrywał koszty paliwa, organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły do końca sprawy w tym zakresie, nie poczyniły żadnych ustaleń na okoliczność tych twierdzeń, nie przesłuchały ani skarżącego, ani też świadczącego usługę, a przecież wobec takich twierdzeń skarżącego przeprowadzenie dowodu w tym zakresie wydawałoby się oczywiste.

Nie wykonując zatem swoich obowiązków wynikających z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, w konsekwencji nie uznając zakwestionowanych odliczeń w oparciu o ocenę wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, naruszyły organy podatkowe prawo, w tym także przepis art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatku VAT, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji uzasadnia przepis art. 152 tejże ustawy.