Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1037/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta [...], na podstawie art. 104, art. 105 ust.1 Kpa oraz art. 136 ust.3, art. 137, art. 139, art. 140 ust.1 i 2, art. 142, art. 217 ust. 2, art. 229, art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn zm. ) orzekł:

1. Zwrócić na rzecz S.W. prawo własności nieruchomości gruntowych niezabudowanych położonych w obrębie nr [...] m. [...] oznaczonych działkami: nr [...] o pow. [...]ha i [...] o pow. [...] ha, dla których urządzono Księgę Wieczystą Nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...]ha ujawnionych w Księdze Wieczystej Nr [...] - stanowiących część nieruchomości wywłaszczonej decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...]r.

2. Zobowiązać S.W. do zwrotu na rzecz Gminy Miasto [...] odszkodowania w zamian za zwrot wywłaszczonej nieruchomości w wysokości [...] zł (słownie złotych: [...]) w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

3. W razie zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności, zastosowane zostaną odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego.

4. Nieruchomości opisane w punkcie 1 nie posiadają obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W planie ogólnym, który utracił moc, przeznaczone były częściowo na zieleń parkową, a częściowo pod komunikację kolejową. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje zmian przeznaczenia tego terenu.

5. Ostateczna decyzja stanowić będzie podstawę do dokonania zmian w księgach wieczystych .

6. Wydanie i przejęcie nieruchomości określonej w pkt 1 nastąpi w drodze protokołu zdawczo-odbiorczego spisanego pomiędzy stronami w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

7. Odmówić zwrotu nieruchomości oznaczonych działkami nr [...] i nr [...] w obrębie nr [...] m. [...], oddanych w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich.

8. Umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie:

a) wypłaty odszkodowania za część nieruchomości wywłaszczonej wykorzystanej na inne cele;

b) wypłaty odszkodowania za działkę dawniej oznaczoną nr [...], zbytą aktem notarialnym z dnia [...]r. ;

c) zwrotu gruntu stanowiącego dawniej działkę ewidencyjną nr [...]o pow. [...]ha w dawnym obrębie ewidencyjnym nr [...];

d) wypłaty odszkodowania za działki ewidencyjne poprzednio oznaczone numerami [...] w dawnym obrębie ewidencyjnym nr [...] m. [...].

W uzasadnieniu organ podał, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] uchylono decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. Nr [...] i przekazano do ponownego rozpatrzenia sprawę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pierwotnie stanowiącej część gospodarstwa rolnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...].

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskiem z dnia [...]r. S.W. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o:

a) zwrot działek dawniej oznaczonych geodezyjnie w obrębie ewidencyjnym nr [...] numerami ewidencyjnymi: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i część działki [...] o pow. [...] ha, nie zagospodarowanych zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu;

b) zwrot wywłaszczonych działek nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha położonych w dawnym obrębie nr [...] - użytych niezgodnie z przeznaczeniem;

c) wypłatę odszkodowania za część działki nr [...], z której wydzielono pas gruntu o pow. [...] ha na poszerzenie drogi - ulicy [...] oraz działkę o pow. [...], którą przekazano Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pod zabudowę budynkiem wielorodzinnym;

d) wypłatę odszkodowania za działki dawniej oznaczone numerami: [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...] ha, które zostały zagospodarowane niezgodnie z celem wywłaszczenia - stanowią część drogi (ul. [...]);

e) wypłatę zwaloryzowanej kwoty [...]zł wraz z odsetkami za działkę dawniej oznaczoną nr [...] o pow. [...] ha, którą P.W. zbyła aktem notarialnym z dnia [...]r.;

f) zwrot gruntu stanowiącego dawniej działkę nr [...] o pow. [...]ha w obrębie [...], która to działka została wydzielona z pierwotnej działki nr [...] o pow. [...] ha;

g) przydzielenie gruntu zamiennego lub wypłatę odszkodowania za działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, które zostały wydzielone z pierwotnej działki nr [...] o pow. [...] ha w obrębie nr [...].

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm. ) poprzedni właściciel nieruchomości wywłaszczonej może żądać jedynie zwrotu nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści art. 137 tej ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów, stwierdzono, że decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] znak [...] z dnia [...]r. orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości niezabudowanej, położonej w [...], przy ul [...] oznaczonej numerami [...]

w obrębie [...] oraz [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...]ha, stanowiącej własność S.W. Za wywłaszczoną nieruchomość przyznano właścicielce odszkodowanie, które według informacji pełnomocnika S.W. zostało wypłacone. Zgodnie z uzasadnieniem w/w decyzji, wywłaszczenie nastąpiło dla potrzeb realizacji zamierzeń planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., z przeznaczeniem na cele budownictwa mieszkaniowego - jednorodzinnego.

W trakcie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez Prezydenta Miasta [...] strony uzgodniły, że zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela - jako nie zagospodarowane zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, podlegać będą działki znajdujące się w zasobie nieruchomości Gminy Miasta [...], oznaczone w obrębie nr [...] miasta [...] jako nr część działki nr [...], część działki nr [...] i część działki nr [...] ( powstała w wyniku podziału dz. nr [...] ) - po ich uprzednim podziale. Podział ten jest konieczny z uwagi na wydzielenie terenu niezbędnego do pozostawienia w zasobie Gminy. W wyniku dokonanego podziału przedmiotem zwrotu na rzecz Pani S.W. są nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...]ha i nr [...] o pow. [...]ha posiadające Księgę Wieczystą Nr [...] oraz jako działki nr [...] o pow. [...]ha i [...] o pow. [...]ha, ujawnione w Księdze Wieczystej Nr [...], położone w obrębie nr [...] m. [...].

Zgodnie z pismem z dnia [...]r., S.W. zobowiązuje się do udostępnienia zwracanego terenu jednostkom branżowym, w celu konserwacji oraz usuwania awarii urządzeń znajdujących się na działkach [...], a także zobowiązuje się do zachowania przejścia umożliwiającego mieszkańcom ulicy [...] komunikację z ulicą [...].

Na podstawie art. 140 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel zwraca właścicielowi z dnia zwrotu, zwaloryzowane odszkodowanie, z tym, że zgodnie z art. 217 ust.2 tej ustawy, jeżeli nieruchomość została przejęta przed 05 grudnia 1990r. wysokość zwracanego zwaloryzowanego odszkodowania nie może przekraczać 50% aktualnej wartości nieruchomości.

Dla ustalenia należności za zwracaną nieruchomość, został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy nieruchomości gruntowych niezabudowanych. W operacie tym określono aktualną wartość rynkową prawa własności nieruchomości będących przedmiotem zwrotu na kwotę [...] zł.

Jednocześnie w operacie tym określono wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, które po pomniejszeniu o kwotę równą różnicy wartości nieruchomości według stanu na datę przejęcia i datę zwrotu, wynosi [...] zł, które poprzedni właściciel winien zwrócić na rzecz Gminy Miasto [...] w zamian za zwrot części przejętej nieruchomości.

W związku z tym, iż S. W. została pozbawiona prawa własności przed dniem [...]r., górna granica zwracanego odszkodowania nie może w tym przypadku przekroczyć 50 % aktualnej wartości zwracanej nieruchomości.

Tak więc łączna kwota odszkodowania zwracanego przez S.W. na rzecz Gminy Miasto [...] wynosi: [...]zł. Zgodnie z pismem strony z dnia [...]r. powyższa kwota zostanie uiszczona jednorazowo w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

Zwrotowi nie podlegają nieruchomości oznaczone jako dz. nr [...] i nr [...] położone w obrębie nr [...] m. [...], z uwagi na fakt, iż nieruchomości te zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] w dniu [...]r., a fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej. Następnie prawo użytkowania wieczystego dz. nr [...] o pow. [...]ha zostało zbyte na rzecz S. i T. B. W związku z tym, iż przedmiotowe nieruchomości zostały oddane w użytkowanie wieczyste, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, zgodnie z art. 229 ustawy byłemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o zwrot tych nieruchomości.

Wnioskodawczyni we wniosku z dnia [...]r. żąda wypłaty odszkodowania za część nieruchomości wywłaszczonej, tj. działek: nr [...]-część, nr [...]-część nr [...], która została włączona do obecnej działki nr [...] stanowiącej ulicę F. oraz za część działki nr [...] -obecnie dz. nr [...] o pow. [...]ha wykorzystanej pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne.

Zgodnie z art.3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 z późno zm.) wymienionego w podstawie decyzji wywłaszczeniowej, wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli nieruchomość jest niezbędna m. in. na: cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa, dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, realizację budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne mieści się w definicji zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 28 listopada 2003r. ( Dz. U. z 2004r. Nr 141, poz. 1492) wprowadziła zapis art. 229 a, stanowiący, iż byłemu właścicielowi nieruchomości wywłaszczonej roszczenie o zwrot nie przysługuje również wtedy, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Cele, na jakie została wykorzystana część wywłaszczonej nieruchomości - tj. poszerzenie ulicy [...] oraz budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, mogły stanowić podstawę do wywłaszczenia, z tego względu, że wywłaszczenie nastąpiło w związku z realizacją inwestycji osiedla p.n. [...], wynikającej z zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego miasta.

Bezpodstawne jest żądanie zapłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] w obrębie nr [...] m. [...], którą S. W. zbyła aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...]r. na rzecz Skarbu Państwa. Z pisma S. W. z dnia [...]r. skierowanego do Urzędu Miejskiego w [...] w sprawie uzupełnienia należności za sprzedaną nieruchomość, jednoznacznie wynika, że powyższa kwota została zapłacona.

Zapłata ceny sprzedaży jest sprawą cywilną i nie podlega rozpatrzeniu na drodze postępowania administracyjnego. Ewentualne roszczenia mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym.

Odnośnie żądań strony dotyczących zwrotu gruntu stanowiącego dawniej działkę nr [...] o pow. [...]ha w obrębie [...], która to działka została wydzielona z pierwotnej działki nr [...] o pow. [...] ha oraz przydzielenia gruntu zamiennego lub wypłaty odszkodowania za działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, które zostały wydzielone z pierwotnej działki nr [...] o pow. [...] ha w obrębie nr [...] - w wyniku analizy zebranych dokumentów stwierdzono, że na wniosek A. W. z dnia [...]r. o przyznanie prawa własność nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych, aktem nadania nr [...] z dnia [...]r. nadano wnioskodawcy gospodarstwo rolne, położone w [...] przy ulicy [...] o pow. [...]ha. Gospodarstwo to A. W. umową darowizny Rep. A nr [...] z dnia [...]r. darował swojej córce S. W.

Zgodnie z art. 6 dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340) - który to dekret stanowił podstawę do wydania aktu nadania - granice oraz szacunek gospodarstwa rolnego były ustalane w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania. Orzeczenie to stanowiło podstawę do ujawnienia prawa własności gospodarstwa w księdze wieczystej.

W związku z regulacją gruntów rolnych na terenie Miasta [...] w dniu [...] r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej -Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w [...] wydało orzeczenie nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ceny gospodarstwa (działki). W orzeczeniu tym określono powierzchnię gospodarstwa - [...]ha oraz wskazano numery działek wchodzących w skład tego gospodarstwa, tj. [...]. Od powyższego orzeczenia strona nie złożyła odwołania i orzeczenie to stało się prawomocne w dniu [...]r. Jak z tego wynika, powierzchnia wymieniona w akcie nadania i powierzchnia wymieniona w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania są zbliżone, a działka nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr [...] położone w obrębie nr [...] nigdy nie wchodziły w skład nadanego gospodarstwa rolnego i nie były własnością ani A.W. ani S.W.. W związku z tym nie ma podstawy do żądania ich zwrotu, nadania w zamian innych nieruchomości, czy wypłaty odszkodowania, a postępowanie w tej części jest bezprzedmiotowe.

S.W. wniosła od powyższej decyzji odwołanie do części decyzji dotyczącej odmowy zwrotu i umorzenia postępowania tj. w zakresie pkt: 7, 8, 8a, 8b, 8c, 8d, przedmiotowej decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pierwotnie stanowiącej część gospodarstwa rolnego nr [...], położonego w [...] przy ulicy [...], oraz umorzenia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za grunty wywłaszczone i wypłaty odszkodowania za grunty przeznaczone na cel inny jak podany w decyzji wywłaszczeniowej. W tym zajęte pod drogi publiczne i wielorodzinne budownictwo mieszkaniowe, przedstawiając szerokie uzasadnienie swoich zarzutów.

Wojewoda decyzją z dnia [...]r. numer [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu, wniesione zarzuty nie mogą być uwzględnione, gdyż nie zezwala na to stan prawny i stan zagospodarowania tych nieruchomości w dacie złożenia wniosku i aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W stosunku do zastrzeżeń wniesionych do poszczególnych punktów organ odwoławczy ustalił, że:

- Odmowa zwrotu działek nr nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym nr [...] wynika z faktu, że działki te zostały oddane w użytkowanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] w dniu [...]r. aktem notarialnym nr [...] w użytkowanie wieczyste do dnia [...]r., który został ujawniony w KW [...] w dniu [...]r., tj. przed dniem [...]r. Działka nr [...] o pow. [...]m2 posiada charakter ogólno - użytkowy, z nasadzeniami drzew i służy członkom Spółdzielni jako teren rekreacyjno - wypoczynkowy.

- Prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] o pow. [...]m2, zostało przeniesione zgodnie z uchwałą z dnia [...]r. Walnego Zgromadzenia Spółdzielni o przeniesieniu przysługujących Spółdzielni praw użytkowania wieczystego gruntu i własności stanowiących odrębna nieruchomość budynków mieszkalnych - jednorodzinnych na członków Spółdzielni, którym przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do tych domów mieszkalnych - jednorodzinnych, przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...], łącznie z działką [...] o pow. [...] m2, zabudowaną budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej, na rzecz S.i T. B., zam. w [...], przy ul. [...], aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]r. i ujawnione w KW [...]. Fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej po [...]r.

W związku z tym, iż przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, roszczenie byłemu właścicielowi nie przysługuje. Zgodnie z art. 229 ww. ustawy roszczenie, o którym mowa wart. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użyłkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W omawianej sytuacji cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość został zachowany pomimo faktu, że grunty te nie zostały zabudowane. Działka nr [...] o pow. [...] ha użytkowana jest od [...] lat przez S. i T. B. Ze względu na położenie w pobliżu linii energetycznej wysokiego napięcia nie może być zabudowana. )

- Żądanie we wniosku z dnia [...]r. i odwołaniu z dnia [...]r., odszkodowania za część nieruchomości wywłaszczonej, tj. działek : nr [...] części, nr [...] - części nr [...],[...] i [...], która została włączona do obecnej działki nr [...] stanowiącej ulicę [...] oraz za część działki nr [...] - obecnie działki nr [...] o pow. [...] ha wykorzystanej pod budownictwo wielorodzinne, jest bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 229a przepis art. 229 stosuje się jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. W omawianej sytuacji cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość nie został zachowany, jednak grunty zostały zagospodarowane pod drogi i budownictwo wielorodzinne tj. na cel jaki mógł stanowić podstawę wywłaszczenia, wymienionego w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10 poz. 64 z późn. zm.). Budownictwo wielorodzinne mieści się w definicji zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Natomiast droga stanowi cel użyteczności publicznej.

- Bezprzedmiotowe jest żądanie zapłaty kwoty [...] zł. wraz z odsetkami za nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] w dawnym obrębie nr [...] m. [...], którą S. W. zbyła aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. na rzecz Skarbu Państwa. Z pisma S.W. z dnia [...]r. skierowanego do Urzędu Miejskiego w [...] w sprawie uzupełnienia należności za sprzedaną nieruchomość, jednoznacznie wynika, że powyższa kwota została zapłacona. W sumie jest to sprawa wynikła z zawartej umowy cywilnej i nie może być rozpatrywana na drodze administracyjnej. Jeżeli strona uważa nadal, że określona w umowie cena za nieruchomość nie została zapłacona, to ewentualne roszczenia może być dochodzone przed sądem powszechnym. Sprawa nie podlega rozpatrzeniu na drodze postępowania administracyjnego.

- Na podstawie zebranych akt sprawy ustalono, że na wniosek A. W. z dnia [...]r. zostało przyznane prawo własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych, aktem nadania nr [...] z dnia [...]r. gospodarstwa rolnego, położonego w [...], przy ul. [...] o pow. [...] ha . Zgodnie z art. 6 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340), który to dekret stanowił podstawę do wydania aktu nadania. Granice oraz szacunek gospodarstwa rolnego były ustalane w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania. Orzeczenie to stanowiło podstawę do ujawnienia prawa własności gospodarstwa w księdze wieczystej. Ostatecznego uregulowania gruntów rolnych tego gospodarstwa rolnego, położonego na terenie Miasta [...] dokonano w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] o wykonaniu aktu nadania, które uprawomocniło się z dniem [...] r. W orzeczeniu tym określono powierzchnię gospodarstwa [...] ha oraz wskazano numery działek wchodzących w skład tego gospodarstwa tj. nr [...]. Z powyższego wynika, że pow. wymieniona w akcie nadania i orzeczeniu są zbliżone. Natomiast działka nr [...] położona w dawnym obrębie nr [...] m. [...] i działki [...], położone w dawnym obrębie nr [...] m. [...] nigdy nie wchodziły w skład nadanego gospodarstwa rolnego i nie były własnością A.W. ani S.W. W związku z tym żądanie ich zwrotu, nadania w zamian innych nieruchomości, czy wypłaty odszkodowania jest bezprzedmiotowe.

Mając na względzie treść art. 7 Kpa, uznać należy, iż sprawa została wyjaśniona, a zaskarżona decyzja uwzględnia interes społeczny i słuszny interes strony.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez S.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa w szczególności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarżąca zaznacza, że wniesiona skarga nie dotyczy części decyzji dotyczącej zwrotu. tj. pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5, pkt 6 i w tym zakresie oczekuje na przekazanie protokołem zdawczo-odbiorczym.

Odnośnie punktu nr [...] przedmiotowej decyzji, gdzie odmawia się zwrotu nieruchomości oznaczonych działkami nr [...] i nr [...] w obrębie nr [...] m. [...] jako nie będących już własnością miasta, skarżąca nie zgadza się z takim postanowieniem i oświadcza, że nigdy nie zgadzała się na zmianę charakteru zagospodarowania terenu - Urząd Miasta i Gminy w [...], czy też Prezydent nigdy nie zapytał jej o taką zgodę.

Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel nieruchomości wywłaszczonej (S.W.) może żądać zwrotu nieruchomości w części co do której stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Wywłaszczenia dokonano pod zabudowę jednorodzinną, a działki nr [...] i [...] zostały przekazane w dniu [...]r. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. To przekazanie jest niezgodne z celem wywłaszczenia, czyli z pewnością należny jest zwrot tych działek. Zdaniem skarżącej przekazanie państwu B. nastąpiło po wejściu w życie ustawy tj. po 27 sierpnia 1997r., czyli art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania.

W myśl obowiązującej w dniu 02.10.1989r. ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 29 kwietnia 1985r. grunt wywłaszczony mógł być przekazywany tylko na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej (ta zasada obowiązuje do dzisiaj), a jeżeli został przekazany na inny cel powinna być zgoda uprzedniego właściciela gruntu. Niestety Urząd Gminy, czy Prezydent nie dopełnił obowiązku uzyskania zgody, a jeżeli wywłaszczył grunt na cele budownictwa jednorodzinnego, to obowiązkiem tegoż Urzędu jest dopilnowanie i wyegzekwowanie obowiązującego zagospodarowania, tj. zabudowy jednorodzinnej. Wielkość i kształt wydzielenia tych działek przeczą temu, aby mogły być wykorzystane pod budownictwo jednorodzinne. Aktualnie są to ogródki wyodrębnione jako samodzielne działki. Czyli też niezgodnie z celem wywłaszczenia. Zdaniem więc skarżącej w zakresie działek nr [...] i [...] wobec tego, że Nie można przywrócić stanu poprzedniego należy się odszkodowanie.

Taka sama sytuacja jest z gruntami zajętymi pod poszerzenie pasa drogowego obecnej ul. [...] (m. in. działka nr [...]) i budownictwo wielorodzinne dwóch Spółdzielni Mieszkaniowych. W tym wypadku, również nikt nie pytał się poprzedniego wywłaszczonego właściciela o zgodę na zamianę sposobu zagospodarowania terenu, a ponieważ teren jest trwale zagospodarowany - nie wchodzi w rachubę jego zwrot.

Zdaniem skarżącej i w tym przypadku nie wyklucza to odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w [...]. Przede wszystkim dlatego, że organ nie dopełnił swoich obowiązków ustawowych w tym zakresie i nie pytał o zgodę poprzedniego właściciela. O tym - Uchwała SN z dnia 30 kwietnia 1987r. (III CZP 14/87; OSNCP 1988 nr 7-8 poz. 96.). Odmowa zwrotu i umorzenie postępowania jako niecelowego nie jest właściwym rozstrzygnięciem.

Sprawa wypłaty ustalonego już w 1974r. odszkodowania w kwocie [...]zł, którego skarżącej nigdy nie wypłacono, została umorzona bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w Urzędzie Gminy w zakresie ustalenia kto sfałszował dokument i komu wypłacono [...]zł. To umorzenie postępowania w tym zakresie dalej pomija milczeniem fakt, że w Urzędowych aktach jest sfałszowany dokument, na którym oparta jest wypłata odszkodowania w kwocie [...] zł do rąk prawdopodobnie osoby, która sfałszowała dokument. Ale jak wynika z wyjaśnień skarżącej nie do jej rąk. Starostwo w tym zakresie poprzestało jedynie na fakcie potwierdzenia wypłaty kwoty [...] zł na podstawie podania zaopatrzonego datownikiem [...]r., w którym jest napisane w treści, że za działkę zapłacono. Nikt do tej pory nie pofatygował się w Gminie i Starostwie aby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, kto sporządził podanie, komu i kiedy wypłacono pieniądze. Pismo to co prawda jest podpisane imieniem i nazwiskiem skarżącej jednak nie ona to pismo, podanie pisała, ani też nie podpisywała. Pismo to zdaniem skarżącej jest spreparowane, przez sprawcę do ustalenia przez Gminę, bowiem charakter pisma jest do stwierdzenia. Dla potwierdzenia powyższych twierdzeń i wyjaśnień w aktach znajduje się kontrowersyjne pismo oraz pisane ręką skarżącej upoważnienie z dnia [...]r. i podanie z dnia [...]r. do konfrontacji. Dlaczego więc Urząd każe biednej schorowanej emerytce iść z tym do Sądu powszechnego. Ta cała sytuacja powstała w Urzędzie i z jego winy. Dlaczego konsekwencje ma ponosić emerytka, i to jakiego rzędu, jakiej wartości konsekwencje.

Fakt zasadności zwrotu na rzecz skarżącej działki zajętej pod drogę potwierdzała prasa, ze wskazaniem, że jeżeli wniosek o zwrot zostanie złożony do [...]r. to pozytywna decyzja w tym zakresie jest pewna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i ponadto stwierdził, iż Prezydent Miasta [...] działającego na prawach powiatu, został wyłączony ze sprawy S.W. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej obecnie własność Miasta [...]. Wojewoda [...] pismem nr [...] z dnia [...]r. wyznaczył Starostę [...] do załatwienia wyżej wymienionej sprawy.

Organ ustosunkowując się do wniesionych w skardze zarzutów zważył, iż w wydanej decyzji zostały zwrócone byłej właścicielce grunty, które nie zostały do chwili obecnej zagospodarowane i stanowią własność Gminy Miasto [...]. Nie zwrócono gruntów stanowiących działkę nr [...] o pow. [...] ha, oddanych wcześniej aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]r. Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] oraz gruntów wydzielonych z działki nr [...] o pow. [...] ha, oddanych aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]r. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat. Po dokonanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...] podziałach działki nr [...], prawo użytkowania wieczystego do powstałych w wyniku podziału geodezyjnego działek przenoszone jest zgodnie z uchwałą z dnia [...]r. Walnego Zgromadzenia Spółdzielni o przeniesieniu przysługujących Spółdzielni praw użytkowania wieczystego gruntu i własności stanowiących odrębna nieruchomość budynków mieszkalnych - jednorodzinnych na członków Spółdzielni, którym przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do tych domów mieszkalnych - jednorodzinnych, przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...].

Prawo użytkowania wieczystego do działka nr [...] o pow. [...]m2, zostało przeniesione, łącznie z działką [...] o pow. [...]m2, zabudowaną budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej, na rzecz S.i T. B., zam. w [...], przy ul. [...], aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]r. i ujawnione w KW [...]. Fakty ten został ujawniony w księdze wieczystej po [...]r.

Działka nr [...] o pow. [...]m2 posiada charakter ogólno - użytkowy, z nasadzeniami drzew i służy członkom Spółdzielni jako teren rekreacyjno-wypoczyn- kowy. W związku z tym, iż przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, roszczenie do nich byłemu właścicielowi nie przysługuje.

Zgodnie z art. 229 ww. ustawy roszczenie do tych gruntów nie przysługuje, gdyż przed dniem wejścia w życie ustawy ustanowiono na nich prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Również bezzasadne jest żądanie, odszkodowania za część nieruchomości wywłaszczonej, tj. działek: nr [...] części, nr [...]- części nr [...], która została włączona do obecnej działki nr [...] stanowiącej ulicę [...] oraz za część działki nr [...] - obecnie działki nr [...] o pow. [...] ha zabudowanej wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym. Zgodnie z art. 229a przepis art. 229 stosuje się jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. W omawianej sytuacji cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość nie został zachowany. Jednak grunty zostały zagospodarowane pod drogi i budownictwo wielorodzinne tj. na cel jaki mógł stanowić podstawę wywłaszczenia, wymienionego w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10 poz. 64 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś stwierdzenie nieważności następuje, zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , a także stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji publicznej wnikliwie i wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy oraz rozstrzygając zastosowały obowiązujące przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego w sposób, nie dający Sądowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane w art.136 ust.3 i następnych przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 z późn.zm.) powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. W przepisie art.229 tej ustawy roszczenie o zwrot nieruchomości zostało wyłączone, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (1.01.1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Skoro fakt oddania w użytkowanie wieczyste Spółdzielni mieszkaniowej [...] w [...] działek nr [...] został ujawniony w księdze wieczystej przed tą datą, to późniejsze przeniesienie tego prawa do działki nr [...] przez Spółdzielnię na rzecz S. i T. B. tego faktu nie zmienia.

Użytym przez ustawodawcę w art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami pojęciom należy nadać taką treść, iż w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nieruchomości nie może być realizowane, gdyż nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, która wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Dodać należy, że oddanie przez Miasto [...] działek nr [...] na rzecz spółdzielni mieszkaniowej nie było niezgodne z celem wywłaszczenia.

Prawidłowo także organ zastosował art.229a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art.3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz.64 z późn.zm.) w odniesieniu do działek wykorzystanych pod budownictwo wielorodzinne oraz drogi.

Kwestia wypłaty ceny nieruchomości z tytułu sprzedaży przez S.W. działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa nie należy do drogi postępowania administracyjnego i organy administracji publicznej w niniejszym postępowaniu nie były zobowiązane do badania czy dowód wypłaty należności został sfałszowany i przez kogo.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) orzekł, jak w sentencji.