Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 858/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 17 i 18, 300 ust. 1 i 1b
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 51 par. 1, 53 par. 1 i 4, 55 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy W. – Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 23 czerwca 2021 r. WR.RUO.4701.5.2021.DWL w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie przed organem.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 11 lutego 2021 r. w sprawie zaliczenia dokonanej 8 lutego 2021 r. przez Gminę W. – Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta wpłaty w wysokości 8 100 zł na poczet zaległości w opłacie zmiennej za I kwartał 2019 r., wynikającej z informacji z 10 września 2020 r. ustalającej wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do Kanału [...] rzeki O. w km [...] wód opadowych i roztopowych z działek przy ul. [...], terenu ul. [...] (poprzednio [...]) i terenu ul. [...] (poprzednio [...]) w następujący sposób:

– kwotę 7 870,68 zł zaliczono na poczet zaległości ustalonej w powyższej informacji,

– kwotę 229,32 zł zaliczono na poczet odsetek za zwłokę od wskazanej wyżej zaległości.

Jako podstawę prawną postanowienia organu odwoławczego powołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 272 ust. 17 i ust. 18 oraz art. 300 ust. 1 i 1b ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624) oraz art. 51 § 1, art. 53 § 1 i 4, art. 55 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.; dalej: o.p.).

W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego stwierdzono, że informacją z 10 września 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustalił Gminie W. opłatę zmienną w wysokości 8 100 zł. W związku z brakiem wpłaty zostało wszczęte postępowanie, zakończone decyzją określającą ww. opłatę zmienną we wskazanej wyżej wysokości.

Gmina W. dokonała wpłaty 8 lutego 2021 r., którą Dyrektor Zarządu Zlewni we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Wrocławiu zaliczył w następujący sposób: kwotę 7 870,68 zł na poczet zaległości ustalonej w powyższej informacji; kwotę 229,32 zł na poczet odsetek za zwłokę od wskazanej wyżej zaległości.

Organ uznał, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne jest zobowiązany do wniesienia tak ustalonej opłaty zmiennej na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej (art. 272 ust. 18 p.w.). Oznacza to, że obowiązek podmiotu powstaje w chwili doręczenia mu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej. Do dnia doręczenia informacji podmiot posiada wiedzę o wysokości zobowiązania, jak również zna termin, w którym należy uiścić opłatę. Gdy podmiot zobowiązany do wniesienia opłaty za usługi wodne zaniechał wykonania powyższego obowiązku, przepisy ustawy Prawo wodne obligują organ do określenia wysokości opłaty w drodze decyzji (art. 272 ust. 19 p.w.).

Mając na uwadze, że Gmina W. nie dokonała zapłaty w terminie wynikającym z art. 272 ust. 18 p.w. powstała zaległość podatkowa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej i 14 dniowy termin do jej wniesienia nie kreuje na nowo zobowiązania, jak również nie otwiera na nowo terminu jego wykonania, bowiem pierwotny obowiązek uiszczenia opłaty wynika z informacji, o której powyżej. Decyzja wydawana jest natomiast w przypadku nie wykonania przez podmiot obowiązku wynikającego z informacji i w celu umożliwienia organowi wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zatem termin wynikający z decyzji jest jedynie terminem, w którym podmiot może wykonać decyzję nie narażając się na przymusowe dochodzenie zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej.

W tym stanie sprawy, zdaniem organu dokonaną 8 lutego 2021 r. wpłatę kwoty ustalonej w informacji należało zaliczyć proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 o.p.).

Postępowanie przed Sądem.

Strona wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego, zarzucając naruszenie:

1. art. 272 ust. 20 p.w. poprzez błędną interpretację przez organ przedmiotowego przepisu i pominięcie, że opłata określoną w decyzji podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne ma prawo uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji przez Wody Polskie, a nie w terminie wynikającym z uprzednio wystosowanej informacji oraz w konsekwencji niezasadne obciążanie skarżącego odsetkami za zwłokę w zapłacie opłaty za usługi wodne naliczonymi za okres od 29 września 2020 r. do 8 lutego 2021 r.;

2. art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 47 § 1 o.p. w zw. z art. 300 p.w. poprzez obciążenie skarżącego odsetkami za zwłokę w zapłacie opłaty za usługi wodne naliczonymi za okres od dnia 29 września 2020 r. do dnia 8 lutego 2021 r., w sytuacji gdy zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami jedynie doręczenie decyzji, a nie jakiegokolwiek innego aktu, powoduje powstanie zobowiązania podatkowego, co ma zasadnie znaczenie dla bytu odsetek i terminu płatności;

3. art. 7a § 1 p.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie znaczenia przepisu nakładającego na zobowiązanego określone ciężary wynikające z danin publicznych w sposób dla niego najbardziej niekorzystny, w sytuacji, gdy z przepisów Ordynacja podatkowej (do stosowanie których odsyła art. 300 p.w.) wynika, że w razie wątpliwości co do interpretacji przepisów nakładających opłatę na zobowiązanego, powinny być one rozpatrzone na korzyść zobowiązanego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznaje stanowisko organu za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że kluczowym dla rozstrzygnięcia jest, czy doręczenie skarżącemu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej kreuje powstanie zobowiązania, a w konsekwencji implikuje obowiązek jej zapłaty w stosownym terminie, czy też następuje to dopiero po wydaniu decyzji określającej wysokość tej opłaty. Organy zasadnie wywiodły, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty powstaje z dniem doręczenia wspomnianej informacji, a obowiązek powinien zostać wykonany najpóźniej w terminie czternastu dni od jej doręczenia. Od następnego dnia po upływie tego terminu naliczane są odsetki za zwłokę.

Wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m³, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności (art. 272 ust. 5 p.w.).

Wysokość opłat, o których mowa w art. 272 ust. 1-7 i 9 p.w. (w tym opłaty zmiennej o której stanowi art. 272 ust. 5 p.w.), ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 17 p.w.).

Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w art. 272 ust. 17 p.w. (art. 272 ust. 18 p.w.).

Do ponoszenia opłaty za usługi wodne stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p., zaś uprawnienia organu podatkowego przysługują m. in. Wodom Polskim (art. 300 ust. 1 p.w.).

Informacja, o której mowa w art. 272 ust. 17 p.w. jest zatem, z woli ustawodawcy, swoistym, odformalizowanym rozstrzygnięciem władczym organu, wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu prawa administracyjnego, w którym dochodzi do skonkretyzowania wysokości opłaty przez jej ustalenie przez organ. Przed doręczeniem powyższej informacji podmiot korzystający z usług wodnych nie ma wiedzy o wysokości opłaty, gdyż uzależnione jest to od ilości pobranej wody, która może w następujących po sobie okresach (kwartałach roku) się różnić. Organ dokonuje ustalenia opłaty po uzyskaniu danych związanych z poborem wody po upływie kwartału danego roku i pomnożeniu przez stawkę opłaty, a podmiot korzystający z usług wodnych zobowiązany jest do uiszczenia należnej opłaty po doręczeniu mu tej informacji (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 14 października 2021 r. sygn. akt III SA/Po 753/21).

Z uwagi na określenie w art. 272 ust. 18 p.w. czternastodniowego terminu płatności za usługi wodne, zobowiązanie z tego tytułu, powstające w dniu doręczenia informacji przez organ Wód Polskich podmiotowi korzystającemu z usług wodnych, należy uregulować w tym terminie.

O konstytutywnym charakterze informacji z art. 272 ust. 5 p.w. świadczy również to, że złożenie od niej reklamacji nie powoduje wstrzymania obowiązku uiszczenia przez dany podmiot ustalonej w niej opłaty.

Prawidłowo zatem organy przyjęły, że już z dniem doręczenia stronie informacji o ustaleniu opłaty zmiennej powstało zobowiązanie do jej poniesienia i to w określonym w informacji czternastodniowym terminie. Zatem organ nie dokonał błędnej interpretacji art. 272 ust. 20 p.w., zgodnie z którym podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę określoną w decyzji, o której mowa w ust. 19, na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tej decyzji. Słusznie organ wskazał, że wydanie decyzji na podstawie art. 272 ust. 19 p.w. wodnego określającej wysokość opłaty i 14 dniowy termin na jej wniesienie nie kreuje nowego zobowiązania, jak również nie otwiera nowego terminu do jej wykonania, bowiem pierwotny obowiązek uiszczenia opłaty wynika z informacji, zaś pierwotny termin dokonania tej czynności wynika wprost z art. 272 ust. 18 p.w. Decyzja wydawana jest natomiast jedynie w przypadku nie wykonania przedmiotowego obowiązku, w szczególności w celu przymusowego dochodzenia zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej.

Do ponoszenia opłat za usługi wodne stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim (art. 300 ust. 1 p.w.). Dział III o.p. zawiera przepisy od art. 21 do art. 119 o.p.. W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 47 § 1 o.p. poprzez niezasadne obciążenie skarżącego odsetkami za zwłokę. Wskazać należy, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 o.p.). Od zaległości podatkowych, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 o.p.). Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (art. 53 § 4 o.p.). Z uwagi na odpowiednie stosowanie tych przepisów działu III o.p. (art. 300 ust. 1 o.p.) w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty zmiennej odsetki za zwłokę nalicza się po upływie czternastu dni po doręczeniu informacji. Skoro doręczono ją 14 września 2020 r., to ostatnim dniem do uiszczenia opłaty bez naliczania odsetek był 28 września 2020 r. Od następnego dnia tj. 29 września 2020 r. naliczane były odsetki za zwłokę. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 o.p.).

Skoro ustaloną w informacji opłatę uiszczono 8 lutego 2021 r., wpłatę należało zaliczyć proporcjonalnie na poczet zaległości oraz odsetek za zwłokę, co organ uczynił prawidłowo.

Wobec braku wątpliwości co do treści normy prawnej, nie miał w sprawie zastosowania art. 7a k.p.a. W sprawie nie ma również zastosowania art. 2a o.p.

Podsumowując, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Sąd uznał za niezasadne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) oddalił skargę w całości.