Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2243/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 102 ust. 1, 103 ust. 1 i 2, 104 ust. 1, 106 ust. 1, 117 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P.S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2010 r. nr Sp. [...] w przedmiocie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (organ) decyzją z dnia [...] października 2010 roku nr [...] po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy o numerze [...], udzielonego na rzecz P. Sp. z o.o. (uprawniony), na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez P. S.A. (wnoszącego sprzeciw) sprzeciw oddalił i przyznał uprawnionemu kwotę 1966 złotych a w pozostałym zakresie wniosek o koszty oddalił.

Organ wskazał, że P. S.A. wniosła sprzeciw wobec udzielenia w dniu 31 października 2008 roku prawa z rejestracji na wzór przemysłowy w postaci butelki pod numerem [...] na rzecz P. Sp. z o.o.

Wnoszący sprzeciw powołał się na art. 246 w związku z art. 117 ust. 2 w związku z art. 89 oraz art. 103, art. 104 i art. 106 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wskazał, że wykorzystywanie spornego wzoru przemysłowego narusza jego prawa majątkowe. Podniósł, że wcześniejsze prawa wyłączne są "łudząco podobnych" wzorów przemysłowych oraz znaków towarowych. Zaznaczył, że używa ich w obrocie. Wskazał na przysługujące mu chronione w trybie krajowym prawa wyłączne, z wcześniejszym pierwszeństwem, do wzorów przemysłowych ([...] i [...]) oraz znaków towarowych ([...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]). Według niego rejestracja spornego wzoru nastąpiła z naruszeniem dobrych obyczajów. Jego zdaniem wynika to z faktu pasożytniczego wykorzystania renomy znaków towarowych chronionych na jego rzecz. Stwierdził, iż "celem przyświecającym naruszycielowi jest zminimalizowanie kosztów i wysiłków organizacyjnych przez wykorzystanie siły atrakcyjnej cudzego znaku do promocji własnych towarów". Strona podniosła, iż sporny wzór jest pozbawiony cechy nowości. Przedstawiła opis wzoru spornego oraz wzorów przeciwstawionych i znaków towarowych chronionych na jej rzecz. Podkreślił zbieżne cechy, między innymi cylindryczny kształt butelki z wydłużoną szyjką oraz zamieszczenie podobnych zdobień umieszczonych na butelkach. Ponadto w jego opinii sporny wzór przemysłowy pozbawiony jest charakteru indywidualnego. Jego zdaniem "wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości".

Uprawniony ze spornego prawa uznał przedmiotowy sprzeciw za bezzasadny i stwierdził między innymi, iż "dopuszczalna jest rejestracja wzorów stanowiących kombinację cech »kopiowanych« z już wprowadzonych do obrotu", a także "ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłoszonego do rejestracji". Odnośnie do indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego wskazał, że "należy uwzględnić punkt widzenia tzw. zorientowanego użytkownika, któremu przypisać można zdecydowanie wyższy, niż u przeciętnego konsumenta, poziom zdolności postrzegania istniejących różnic". Wskazał na elementy plastyczne butelek i wyrok NSA, który stwierdził, iż elementem dominującym znaków towarowych P. są elementy w postaci przezroczystego okienka kształtu owalnego, umieszczonego na butelce mającej pozostałą powierzchnię matową. Według uprawnionego butelki typu futura są powszechnie wykorzystywane w branży alkoholowej, a cechami istotnymi są zdobienia w formie "nazwisk postaci, które indywidualizują oba produkty". Podniósł, że argumenty dotyczące naruszenia dobrych obyczajów i praw majątkowych uprawniony są błędnie, bo oparte na tezie o "nieuprawnionym używaniu przez spółkę P. oznaczeń identycznych lub podobnych do zarejestrowanych na rzecz P.". Uprawniony wskazał nadto, że opinia prawna przedstawiona przez wnoszącego sprzeciw ma charakter prywatny i przytoczył przepisy ustawy o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina.

Na rozprawie strony potwierdziły swoje stanowisko.

Według uprawnionego porównywane wzory nie są identyczne, we wzorze spornym jest jedno okienko, a we wzorze przeciwstawionym występują dwa okienka. Podkreślił, że satynowanie i badany kształt butelki były znane na długo przed zgłoszeniem do rejestracji przeciwstawionych wzorów. Ponadto zdobienie butelek jest zdecydowanie inne.

Wnoszący sprzeciw zauważył, że rejestracji spornego wzoru przemysłowego przeciwstawione zostały także znaku towarowe.

Zdaniem organu żadne ze wskazanych rozwiązań nie zawiera istotnych elementów, które zostały wykorzystane w spornym wzorze przemysłowym. Jego zdaniem kształt butelki nie stanowi podstawy do stwierdzenia braku nowości. Istotnym elementem wzoru spornego jest jego ornamentacja. Organ powołując się na M. Pożniak-Niedzielska (Wzory zdobnicze i ich ochrona, Warszawa 1978) wskazał, że indywidualny charakter jest to wypadkowa różnych elementów, które przesądzają o pewnej "inności" przedmiotu ukształtowanego według wzoru. Tę "inność" osiąga się poprzez nadanie postaci wytworu cech lub właściwości, które jednak nie mogą pozostawać w sprzeczności z funkcją wytworu będąc wyznacznikiem swobody twórczej projektanta wzoru. Wskazał, że przedmiotem porównania wzorów przemysłowych są całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej, w świetle ich cech istotnych. Biorąc to pod uwagę zdaniem organu nie można było stwierdzić, że wizerunek Fryderyka Chopina jest identyczny z wizerunkiem Ignacego Paderewskiego. Są to osoby powszechnie znane i odróżniane przez ogół społeczeństwa. We wzorze spornym występują inne elementy, np. pięciolinia umiejscowiona w charakterystycznym miejscu, a także napis P.. Elementami zbieżnymi są zamknięcie butelki (tj. [...],[...] i [...]) oraz wydłużona szyjka (wszystkie chronione znaki). W przypadku znaków towarowych [...] i [...] na etykiecie nie występuje żadna postać, wiec nie ma zupełnie podstaw do stwierdzenia ich podobieństwa do spornego wzoru przemysłowego. Kolegium miało na uwadze, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru i ostatecznej ocenie dokonywanej na podstawie ogólnego wyglądu porównywanych wytworów. Oprócz opisów organ uwzględnił wyobrażenie porównywanych wzorów przemysłowych i znaków towarowych, które zostało przedstawione na ilustracjach znajdujących się w ich aktach.

Wskazał, że wobec regulacji opisanej w art. 104 p.w.p. wyjaśnił pojęcie "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalenie zakresu swobody twórczej w przedmiotowej branży. Wzór cechuje indywidualny charakter wówczas, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje on u zorientowanego (rozeznanego) użytkownika różni się znacznie od wrażenia wywoływanego przez wcześniejszy wzór. W związku z tym wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy. Zdaniem organu właściwy dla oceny powinien być użytkownik, który styka się ze wzorem, by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem i w celu wyzyskania wartości tkwiącej dla niego w tym produkcie. Wskazał, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Jego zdaniem zależnie od zakresu swobody projektanta oceniany jest indywidualny charakter wzoru. Przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru. Natomiast w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Zdaniem organu zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p., w świetle którego podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich nie ma miejsca z uwagi na stwierdzenie braku podobieństwa porównywanych wzorów przemysłowych (i znaków towarowych). W opinii organu sporny wzór wywołujący odmienne ogólne wrażenie nie będzie godzić w prawa wnoszącego sprzeciw określone w art. 117 ust. 2 p.w.p.

W skardze do Sądu na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2010 r. o oddaleniu sprzeciwu wobec decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2008 roku o udzieleniu prawa z rejestracji numer [...] na wzór przemysłowy "Butelka" zarzucono:

1/ rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo Własności Przemysłowej [dalej: PWP] poprzez błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, iż w pojęcie "zorientowanego użytkownika" obejmuje w przedmiotowej sprawie jedynie wąski krąg "pracowników hurtowni i sklepów detalicznych zajmujących się sprzedażą alkoholi, a także producentów napojów alkoholowych, w szczególności wódki" w sytuacji, gdy nie występują żadne okoliczności uzasadniające ustalenie tak zawężonego kręgu użytkowników.

2/ rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 kpa poprzez:

- brak wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie badania w zakresie braku nowości wzoru przemysłowego butelka nr [...] wobec wcześniejszego funkcjonowania w obrocie wzoru butelki "Chopin" oraz dowolne przyjęcie powszechności zastosowania kształtu butelki cylindrycznej z wydłużoną szyjką;

- błędne uznanie, iż wzór przemysłowy nr [...] nie zawiera charakterystycznych i istotnych cech, wykorzystywanych we wcześniejszym wzorze butelki wódki "Chopin" udostępnionej publicznie przed datą zgłoszenia podania o rejestrację spornego wzoru przemysłowego;

- pominięcie materiału dowodowego przedstawionego na okoliczność istnienia dużej swobody twórczej wśród butelek przeznaczonych dla towarów w klasie 32 oraz 33 klasyfikacji nicejskiej, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż sporny wzór przemysłowy posiada nowy i indywidualny charakter;

- dowolne przyjęcie, iż swoboda twórcza w przypadku przedmiotowego wzoru jest ograniczona w przypadku butelek dla napojów alkoholowych cechami funkcjonalnymi, co skutkowało uznaniem, iż cechą charakterystyczną dla butelek jest użycie podstawy walca oraz nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji, na czym polegają ograniczenia możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w postaci butelek przeznaczonych dla napojów alkoholowych, co w dalszej konsekwencji doprowadziło do niewykazania w sposób jednoznaczny i precyzyjny, że sporny wzór przemysłowy spełnia przesłankę indywidualnego charakteru w rozumieniu przepisu art. 104 ust. 1 PWP.

Wnoszono o uchylenie decyzji organu dotyczącej oddalenia sprzeciwu wobec decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2008 roku o udzieleniu prawa z rejestracji numer [...] na wzór przemysłowy "Butelka" w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej organ niezasadnie przyjął, iż krąg zorientowanych użytkowników w niniejszej sprawie powinien być zawężony wyłącznie do osób zajmujących się sprzedażą alkoholi oraz osób zajmujących się ich produkcją w szczególności wódki. Przyjęcie tak zawężonego kręgu zorientowanego użytkownika skutkowało uznaniem, iż ogólne wrażenie jakie wywołuje sporny wzór przemysłowy różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez przeciwstawione wzory przemysłowe i znaki towarowe w tak zawężonym kręgu użytkowników. Pominięcie z kręgu zorientowanych użytkowników przede wszystkim finalnego odbiorcy towaru powoduje, iż Urząd Patentowy RP nie dokonał oceny, iż w warunkach obrotu w jakich funkcjonują przedmiotowe wzory przemysłowe, ich ogólne wrażenie będzie bardzo zbliżone. Wskazała, że przeciwstawione wzory przedstawiają butelkę o identycznym kształcie, identycznej kolorystyce, identycznej szacie graficznej tj. wizerunek postaci zamieszczony w owalu na przedniej stronie korpusu butelki w kolorze szarym, pięciolinia zamieszczona na szyjce butelki na folii zabezpieczającej oraz poniżej wizerunku postaci. Dla finalnego odbiorcy okoliczność, iż we wzorze przemysłowym skarżącego zastosowano tzw. okienko (wizerunek postaci zamieszczony na tylnej ścianie prześwituje przez przednią ścianę) nie ma żadnego znaczenia, bowiem wizerunek postaci został w zastosowanym wzorze oraz znakach towarowych skarżącego przedstawiony w identyczny sposób jak w spornym wzorze. Finalny odbiorca ma bowiem wrażenie, iż wizerunek Fryderyka Chopina jest zamieszczony na przedniej ścianie w owalu.

Strona skarżąca uznała, że Urząd Patentowy RP dokonał nieprawidłowej wykładni art. 104 p.w.p. co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem, iż sporny wzór przemysłowy oraz przeciwstawione wzory i znaki towarowy wywołują odmienne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.

Jej zdaniem w spornym wzorze przemysłowym nr [...] wykorzystano istotne elementy z wzoru używanego wcześniej w handlu przez P. S.A. Uznano, że dokonując ustaleń faktycznych Urząd Patentowy RP naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, co stanowi naruszenie prawa procesowego, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Jego zdaniem na butelce wódki "Chopin" producent używa wzoru pięciolinii na przodzie butelki, jak również na szyjce na nakrętce butelki, a więc w ten sam sposób jak zastosowano w spornym wzorze przedstawienia wizerunku w owalu na przedniej części butelki).

Zgodnie z orzecznictwem "Art. 104 p.w.p. kładzie nacisk na pojęcie "ogólnego wrażenia" jakie nowy wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, przy czym to "ogólne wrażenie" ma się różnić od "ogólnego wrażenia" wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo" [wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.08.2008r. VI SA/Wa 1088/08, LEX nr 512909],

Wskazano,że Urząd Patentowy RP nie dokonał całościowej oceny, jakie wrażenie na zorientowanym użytkowniku wywołuje wzór nr [...] poprzez użycie wizerunku polskiego muzyka i kompozytora - Ignacego Paderewskiego, użycie pięciolinii, czarnej koloru kapturka oraz identycznego kształtu butelki. W ocenie skarżącego całościowe porównanie wszystkich cech powoduje, iż ogólne wrażenie jakie wywołuje na użytkowniku wzór nr [...] jest zbieżne z wrażeniem wywoływanym przez wcześniejszy wzór butelki używanej dla wódki "Chopin". Zastosowanie wizerunku słynnego polskiego muzyka i kompozytora powoduje, iż zorientowany użytkownik odnosi wrażenie, iż widział już wcześniej taki wzór - butelkę wódki "Chopin", na której również figuruje słynny polski kompozytor i muzyk. Sporny wzór przemysłowy nie ma indywidualnego charakteru, bowiem nie posiada silnej zdolności odróżniającej go od innych - wzoru wódki "Chopin" i nie będzie mógł być zindywidualizowany przez zorientowanego użytkownika.

Jej zdaniem stopień swobody twórcy przy opracowaniu wzoru należy określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznych towaru, a także przepisów prawnych mających do niego zastosowanie. Urząd Patentowy RP dokonał błędnych ustaleń z pominięciem całego materiału dowodowego dowolnie stwierdzając, iż w przypadku wzorów dla butelek alkoholi swoboda twórcza jest ograniczona z uwagi na cechy funkcjonalne butelek. W przypadku butelek do napojów trudno wskazywać na jakiekolwiek cechy funkcjonalne poza tym, iż butelka musi posiadać korek, zakrętkę, aby płyn umieszczony w niej pozostał na swoim miejscu. Przyjęcie, iż zakres swobody twórczej jest zawężony skutkuje uznaniem, iż już niewielkie różnice są wystarczające, aby przyjąć, iż wzór ma indywidualny charakter. "Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpatrzenia jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2010 roku oddalająca sprzeciw P. S.A. w związku z udzieleniem rejestracji na wzór przemysłowy o numerze [...], na rzecz P. Sp. z o.o.

Przeciwstawione wzory stanowią butelki, przy czym z zastrzeżeń ochronnych wynika, iż charakteryzują się tym, że powierzchnia butelki "posiada matową, lekko chropowatą fakturę, natomiast po obydwu stronach bocznych, przeciwległe do siebie części powierzchnio zewnętrznej o kształtach zbliżonych do owalu są gładkie i przezroczyste". Dodatkowo ochrona obejmuje istotę wzoru przejawiającą się w fakturze powierzchni zewnętrznej butelki.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Przepis art. 102 ust. 2 p.w.p. precyzuje, że wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Przepis art. 103 ust. 2 p.w.p. wskazuje, iż wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Przepis art. 104 ust. 1 p.w.p. stanowi, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Regulacja art. 104 ust. 2 p.w.p. zakłada, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

Obok indywidualnego charakteru kwestia nowości stanowi przesłankę ochrony wzorów przemysłowych. W świetle art. 103 p.w.p. wzór przemysłowy spełnia kryterium nowości, jeżeli wcześniej żaden identyczny wzór nie został publiczne udostępniony. Ocena nowości wzoru przemysłowego wymaga uwzględnienia dwóch czynników w postaci wcześniejszego udostępnienia publicznego wzoru oraz ustalenia różnicy między dwoma wzorami (braku identyczności). W literaturze podkreśla się, że weryfikacja nowości wzoru pełni, w porównaniu ze sprawdzeniem występowania cechy indywidualnego charakteru, funkcję filtrującą, bowiem wzór, który cechuje indywidualny charakter jest zwykle wzorem nowym. Test "nowości" wzoru ma charakter obiektywny - ocena powinna ograniczać się do zbadania, czy wzory są identyczne, przy czym ewentualne trudności mogą powstać przy ocenie występowania "nieistotnych szczegółów" (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010). Nowość wymagana od wzorów przemysłowych ma charakter obiektywny, nie zaś subiektywny, jak to ma miejsce w przypadku ochrony utworów w prawie autorskim. Nowym wzorem jest wzór, który nie jest znany gronu osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy (tzw. model relatywnej nowości obiektywnej).

Przesłanka nowości w rozumieniu art. 103 p.w.p. ma charakter bezwzględny, a jej ocena nie jest ograniczona do terytorium Polski. Ustalenie występowania tej przesłanki wymaga porównania między wzorem, którego dotyczy ocena oraz wcześniejszymi podobnymi wzorami. Ocena powinna być dokonywana według stanu na dzień zgłoszenia wniosku o rejestrację. Zestawiane i porównywane powinny być wzory przemysłowe tego samego rodzaju (E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vail, Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2004). (K. Wernicka, Nowość i indywidualny charakter wzoru przemysłowego w praktyce Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, EPS 8/2008). W orzecznictwie wskazuje się, że zniweczenie przymiotu nowości następuje poprzez stworzenie możliwości zaznajomienia się ze wzorem (np. wydanie folderu reklamowego, w którym wzór jest przedstawiony) i nie jest istotne, czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z tą informacją (wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 118/07). Nowym jest wzór wcześniej nieujawniony, a także wzór niemający identycznego poprzednika. Stwierdzając identyczność z wzorem przeciwstawionym organ powinien wykazać tę identyczność, a więc porównać krok po kroku wzory, a w przypadku stwierdzenia jakichś różnic uzasadnić, dlaczego uznaje je jedynie za nieistotne szczegóły (wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 1331/06). Ocena "nowości" powinna być prowadzona w odniesieniu do tych cech wzoru przemysłowego, które są widoczne na ilustracji zamieszczonej w dokumentacji zgłoszeniowej. A zatem w toku badania nowości wzoru uwzględniane są tylko te cechy, które są dostrzegalne w graficznym przedstawieniu wzoru. Porównanie wzorów powinno służyć wychwyceniu różnic między zestawianymi rozwiązaniami i ewentualnym ustaleniu ich istotności dla całego wzoru, co może być determinowane np. stosunkiem wielkości elementów różniących wzory do całkowitych rozmiarów wzoru (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010).

Identyczność wzorów obejmuje zarówno sytuację, gdy wzory są jednakowe, tożsame, bliźniacze (tzw. identyczność zupełna), jak i przypadek, gdy wzory różnią się między sobą jedynie nieistotnymi szczegółami - są zgodne z wyłączeniem jednak cech nieistotnych, które nie są bezpośrednio postrzegane (tzw. identyczność niezupełna). W praktyce ocena przypadków drugiego rodzaju może być bardzo skomplikowana, gdyż często różnice między porównywanymi wzorami są nieznaczne, a ocena może być uzależniona od specyfiki branży (S. Rahlf, E. Gottschalk, Neuland: Das nicht eingetragene Gemeinschaftsgeschmacksmuster, GRUR 10/2004). Ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki charakter mają występujące różnice. W literaturze przyjmuje się, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH 3/2005). Z kolei M. Poźniak-Niedzielska uzupełnia, że wzór nie jest nowy, jeżeli posiada w stosunku do poprzednika tylko drugorzędne różnice (M. Poźniak-Niedzielska, Wzory zdobnicze i ich ochrona, Warszawa 1978). Brak nowości ocenia się przez zestawienie z jednym konkretnym rozwiązaniem. Zakres porównywanych wzorów został ograniczony do tych, które mogły dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się dziedziną, której wzór dotyczy. Dla stwierdzenia braku tej cechy nie jest wystarczające stwierdzenie, że istotne elementy rozwiązania występują w kilku rozwiązaniach wcześniejszych, lecz wskazanie, że są one obecne w jednym zestawianym wytworze (P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010).

Przeciwstawione wzory stanowią butelki, przy czym z zastrzeżeń ochronnych wynika, iż charakteryzują się tym, że powierzchnia butelki "posiada matową, lekko chropowatą fakturę, natomiast po obydwu stronach bocznych, przeciwległe do siebie części powierzchnio zewnętrznej o kształtach zbliżonych do owalu są gładkie i przezroczyste". Dodatkowo ochrona obejmuje istotę wzoru przejawiającą się w fakturze powierzchni zewnętrznej butelki. Na podstawie zastrzeżeń ochronnych sporny znak stanowi "butelkę o kształcie cylindrycznym z cylindryczną szyjką i nakrętką lub z kapturkiem, a jej powierzchnia zewnętrzna jest matowa lub chropowata". Opis wzoru spornego jest bardziej szczegółowy i dotyczy ornamentacji, którą stanowi owalna ramka z wizerunkiem Ignacego Paderewskiego i jego odręczny podpis "I. Paderewski". Dodatkowo butelkę zdobią napis [...], motyw graficzny w postaci odręcznie wykonanej pięciolinii z naniesionym zapisem nutowym oraz wyobrażenie pianina. Zdaniem Kolegium Orzekającego porównywane wzory nie są identyczne. Trzeba zauważyć, że zgodnie z definicją legalną wzorem przemysłowym jest postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Odnośnie do porównania wzorów przemysłowych, w opinii Kolegium, kształt butelek nie determinuje w przedmiotowej sprawie możliwości identyczności. Istotna jest ornamentacja użyta w spornym wzorze, na którą składają się przede wszystkim wskazane w powyżej wizerunek Ignacego Paderewskiego, napis PADEREWSKI i pięciolinia. Żadne ze wskazanych przez skarżącego rozwiązań [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] nie zawiera istotnych elementów, które zostały wykorzystane w spornym wzorze przemysłowym. Sam kształt butelki nie stanowi podstawy do stwierdzenia braku nowości. Istotnym elementem wzoru spornego jest jego ornamentacja. Okoliczność ta dotyczy znaków [...],[...],[...] i [...], a także [...]. Nie można stwierdzić, że wizerunek Fryderyka Chopina jest identyczny z wizerunkiem Ignacego Paderewskiego. Są to osoby powszechnie znane i odróżniane przez ogół społeczeństwa. We wzorze spornym występują inne elementy, np. pięciolinia umiejscowiona w innym miejscu, a także napis PADEREWSKI. Elementami zbieżnymi są zamknięcie butelki (tj. [...],[...] i [...]) oraz wydłużona szyjka (wszystkie chronione znaki). W przypadku znaków towarowych [...] i [...] na etykiecie nie występuje żadna postać, wiec nie ma zupełnie podstaw do stwierdzenia ich podobieństwa do spornego wzoru przemysłowego. Wzór cechuje indywidualny charakter wówczas, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje on u zorientowanego (rozeznanego) użytkownika różni się znacznie od wrażenia wywoływanego przez wcześniejszy wzór. W związku z tym wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy. Przedmiotem porównania wzorów przemysłowych są całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej, w świetle ich cech istotnych. Właściwy dla oceny powinien być użytkownik, który styka się ze wzorem, by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem i w celu wyzyskania wartości tkwiącej dla niego w tym produkcie. Przyjąć należy, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Przymiot użytkownika "zorientowanego" może być rozumiany jako posiadany poziom świadomości na temat znaczenia określonych cech wzoru i wiedza o innych podobnych rozwiązaniach.

Zależnie od zakresu swobody projektanta oceniany jest indywidualny charakter wzoru. Przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru. Natomiast w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę.

W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne.

Materiały zgromadzone w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy spełniał wymogu indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP. W ocenie organu wzór przedmiotowy różni się istotnie od wzorów przeciwstawionych (także znaków towarowych przeciwstawionych). Ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przemysłowy przeciwstawiony i znaki towarowe przeciwstawione.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 p.w.p. praw z rejestracji nie udziela się na wzory przemysłowe, których wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami; korzystania z wzoru przemysłowego nie uważa się za sprzeczne z porządkiem publicznym tylko dlatego, że jest zabronione przez prawo.

W literaturze podkreśla się, że klauzule generalne sprzeczności z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami mają swoją utrwaloną tradycję w prawie własności intelektualnej, otwierają system prawny na dokonujące się zmiany społeczne, czynią go bardziej elastycznym. Równocześnie w prawie własności przemysłowej, gdzie innowacja często sięga granic zasad moralnych, odgrywają one istotną rolę "zaporową".

Tak więc należy uznać, że sporny wzór przemysłowy o wskazanych cechach jest chroniony prawidłowo.

Naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p., w świetle którego podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Z uwagi na stwierdzenie braku podobieństwa porównywanych wzorów przemysłowych (i znaków towarowych), zdaniem Sądu, sporny wzór wywołujący odmienne ogólne wrażenie nie będzie godzić w prawa wnoszącego sprzeciw określone w art. 117 ust. 2 p.w.p.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.