Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2308/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie NSA : Stanisław Biernat ( spr. ) Jan Zimmermann Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2004r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich F. K. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13.03.2000 r., Nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich F.K. , ur. [...].., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w T. w 1979 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od lipca do grudnia 1947 r.

W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane F.K. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii albo grupami Wehrwolf. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F.K. stwierdził, że w czasie służby wojskowej brał udział w walkach z "bandą Wehrmachtu" i bandą ukraińską.

W dniu 10.08.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 129 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. Organ powołał się ponadto na pismo Archiwum Straży Granicznej z [...].07.1998 r., w którym się stwierdza, że w dokumentach Bałtyckiej Brygady WOP za lata 1946-48 brak jest danych o udziale w walkach z ugrupowaniami UPA, Wehrwolf i innymi zbrojnymi formacjami. Służba wojskowa z poboru po 30.06.1947 nie jest natomiast działalnością kombatancką w świetle ustawy o kombatantach...

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F.K. zakwestionował miarodajność informacji Archiwum Straży Granicznej. Podał m.in., że w czasie swojej służby wojskowej, w dniu [...].08.1947 r. w miejscowości B. w woj. K. . w ramach [...] Batalionu dowodzonego przez por. S. brał bezpośredni udział w rozbiciu bandy ukraińskiej. Z kolei, [...] 09.1947 w okolicach K. jako żołnierz [...] samodzielnego Batalionu dowodzonego przez por. S. uczestniczył w likwidacji zbrojnej grupy nacjonalistów niemieckich. W tym kontekście skarżący podał nazwiska i adresy dwóch świadków.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy swoich decyzji.

W dniu [...] .12.2002 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania z wniosku A.K. o przyznanie jej uprawnień wdowy po kombatancie do czasu wydania orzeczenia przez NS A w wyniku rozpoznania skargi F K. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22.09.1997 r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień, (Dz.U., nr 116, poz. 745), wdowa po kombatancie może być stroną postępowania weryfikacyjnego przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a tym samym stroną postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu dotyczącą uprawnień kombatanckich zmarłego małżonka. Uprawnienia wdów i wdowców wynikające z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o kombatantach..-., mają .charakter pochodny i są zależne od tego, czy uprawnienia kombatanckie przysługiwałyby ich zmarłym małżonkom, gdyby żyli.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

W przypadku F.K. , który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po [...].06.1947 r. jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji wcześniejszej, a także w odpowiedzi na skargę twierdził, że wymieniony wyżej warunek nie został spełniony, powołując się przy tym na zaświadczenie Archiwum Straży Granicznej ( k. [...] akt postępowania weryfikacyjnego). Organ nie odniósł się jednak do tego, że już w postępowaniu przez ZBoWiD, zarówno w deklaracji członkowskiej (k. [...]), jak i w życiorysie (k. [...] ) podawał informacje o udziale w konkretnych akcjach przeciwko oddziałom ukraińskim, jak i nacjonalistów niemieckich, wraz z datami, miejscowościami i nazwiskami dowódców. Te same informacje F.K. powtórzył w postępowaniu weryfikacyjnym, np. w piśmie z dnia [...] .02.2000, (k. [...] ).

Obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. było odniesienie się do tych twierdzeń i uzasadnienie, dlaczego odmawia się im wiarygodności. Należy zwrócić uwagę na to, że oświadczenia skarżącego złożone w postępowaniu przed ZBoWiD w 1979 r. mają inny walor, niż oświadczenia składane niekiedy w postępowaniu weryfikacyjnym i nawiązujące wprost do przesłanek przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach..., z 1991 r. Organ powinien przeprowadzić postępowanie zmierzające do zweryfikowania twierdzeń o konkretnych akcjach, w okolicznościach podanych przez skarżącego, np. zbadać czy wspominana przez F.K. akcja z [...] .08.1947 r. była walką z udziałem oddziałów ludności ukraińskiej przesiedlonej na Ziemie Odzyskane w ramach Akcji Wisła, czy też akcją pacyfikacyjną ludności ukraińskiej. Podobnie organ powinien zweryfikować twierdzenia o akcji w dniu [...] .09.1947. W razie potwierdzenia podanych faktów organ powinien ocenić, czy działalność F.K. spełniała wymagania z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Należy zauważyć, że pismo Archiwum Straży Granicznej, potraktowane jako dowód w niniejszej sprawie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zostało przesłane w sprawie dotyczącej innej osoby i wykorzystywanie go w kolejnych postępowaniach weryfikacyjnych innych osób nie może być automatyczne i bezkrytyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że organ naruszył powołane wyżej przepisy k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji stosownie do 145 § 1 pkt l lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.