Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 555/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5, art. 9, art. 18, art. 23
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto dziewięćdziesiąt osiem złotych).


UZASADNIENIE

S. C. (dalej: Strona, Skarżący) w dniu 10 maja 2016 r. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: BP ARiMR, organ I instancji) wniosek o przyznanie na 2016 r. jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO), płatności za zazielenienie (dalej: PZ) oraz płatności dodatkowej redystrybucyjnej (dalej: PD). Strona zadeklarowała łącznie 5,91 ha do ww. płatności JPO/PZ/PD w ramach działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w G. i w ramach dz. ewid. nr [...], [...], [...] i [...] w [...].

Kierownik BP ARiMR w K. decyzją z dnia 30 stycznia 2017 r. nr [...] ustalił powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ/PD na poziomie 5,80 ha. Stronie przyznano JPO w wysokości [...] zł, PZ w wysokości [...] zł oraz PD w wysokości [...] zł. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,11 ha. Zawyżenie powierzchni dotyczyło działek ewid. nr [...], [...], [...] oraz [...].

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Zarzucił nieaktualne ustalenia faktyczne w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo na powyższych działkach.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor MOR ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia 19 maja 2017 r. nr [...] uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia była konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w nawiązaniu do wyników kontroli terenowych.

Kolejno Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia 7 lipca 2017 r. nr [...] ustalił powierzchnię uprawnioną do płatności na poziomie 5,78 ha, co oznaczało przyznanie stronie nieco niższej płatności niż w decyzji pierwotnej (odpowiednio [...] zł tytułem JPO, [...] zł – PZ i [...] zł – PD). Rozstrzygnięcie to oparto na wynikach kontroli terenowej przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Zarzucił, że decyzja została oparta na wynikach kontroli z dnia 3 lutego 2017 r., gdy sprawa dotyczy płatności za rok 2016. Podniósł również nieprawidłowości w zakresie ustalenia przez organ I instancji przebiegu granic działek. Wskazał, że zdaniem producenta, mapy, którymi dysponują organy ARiMR, przedstawiają fikcyjne granice kwestionowanych działek i nie są zgodne ze stanem faktycznym w terenie.

Dyrektor MOR ARiMR decyzją z dnia 8 września 2017 r. nr [...] ponownie uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi l instancji. Jako powód uchylenia organ odwoławczy wskazał niedostateczne uzasadnienie, niespełniające wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Następnie Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...], rozstrzygnął tak samo jak w decyzji nr [...] z dnia 7 lipca 2017 r., przy czym bardziej rozbudowano jej uzasadnienie.

Skarżący złożył kolejne odwołanie podnosząc, że ww. decyzji brak jest zgodności ze stanem faktycznym w terenie.

Strona podniosła w odwołaniu, że wyniki kontroli na miejscu z dnia 3 lutego 2017 r. nie mogą stanowić podstawy w sprawie płatności za 2016 r. ponieważ kontrola ta (oraz kontrola z dnia 3 czerwca 2016 r.) zostały oparte o fikcyjne granice działek z wirtualnej bazy, a nie o granice "istniejące od szeregu lat". Ponadto Strona podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia 30 stycznia 2017 r., dotyczące różnic w powierzchni poszczególnych działek zawartych w protokołach z kontroli na miejscu z dnia 3 czerwca 2016 r. oraz 3 lutego 2017 r., zdaniem strony powierzchnia uprawiana wynosi: działki nr [...] - 1,63 ha, działki nr [...] - 0,83 ha, działki nr [...] - 1,11 ha, działki nr [...] - 1,54 ha. Strona wniosła o przyznanie płatności do całej zadeklarowanej powierzchni.

Uprzednio Strona pismem z dnia 1 lipca 2016 r. wniosła zastrzeżenia do wyników z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu MOR ARiMR w dniu 3 czerwca 2016 r., kwestionując zarówno brak miarodajności wyników pomiarów w związku z przeprowadzeniem ich w odniesieniu do niezgodnej ze stanem faktycznym mapy granic działek posiadanych przez kontrolujących jak i swoją ograniczoną możliwość uczestniczenia w kontroli (zdaniem Strony jej obecność ograniczała się do wskazania miejsca położenia działek).

Strona podniosła w odwołaniu, że całkowita powierzchnia posiadanych gruntów rolnych, których dotyczy wniosek wynosi 6,14 ha i jest użytkowana rolniczo z wyjątkiem terenów zajętych pod zabudowę i terenów trudno dostępnych, stanowiących zbocza wąwozu o znacznym nachyleniu. Strona odliczyła powierzchnię 0,23 ha.

Dyrektor MOR ARiMR decyzją z dnia 13 marca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.), w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 2137), utrzymał w mocy zaskarżona decyzję I instancji z dnia 24 listopada 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były aktualne dla oceny jej okoliczności regulacje ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1312, dalej: ustawa o płatnościach) oraz przepisy powiązane z ww. aktem prawnym (krajowe i wspólnotowe), a także zapisy K.p.a.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja I instancji jest prawidłowa, bowiem uwzględnia wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne sprawy, którą rozstrzygała. W związku z tym odwołanie nie zostało uwzględnione. Nie stwierdzono także innych powodów uzasadniających wydanie innego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy i charakter płatności, o jakie strona się ubiega, postępowanie wyjaśniające organów ARiMR było skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez Stronę w jej wniosku o przyznanie ww. wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.

W toku postępowania odwoławczego Dyrektor MOR ARiMR uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które choćby w części mogły potwierdzać stanowisko Strony opisane w odwołaniu.

W odpowiedzi na zastrzeżenia Skarżącego Biuro Kontroli na Miejscu Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadziło kontrolę na jego działkach w dniu 3 lutego 2017 r. Skarżący uczestniczył również w tej rekontroli, ale nie podpisał protokołu, który został przesłany drogą pocztową przy piśmie znak [...] z dnia 20 lutego 2017 r. Tym samym wyniki zawarte w protokole kontroli z dnia 3 lutego 2017 r. są ostateczne w sprawie Strony dotyczącej płatności za 2016 r., a zarzuty Strony dotyczące braku wiarygodności wyników kontroli z 2017 r. w sprawie płatności za 2016 r. oraz różnic w wynikach z tych kontroli pozostają bezzasadne. Ponadto pismem z dnia 13 września 2017 r. Biuro Kontroli na Miejscu Urzędu poinformowało Stronę, że raport z kontroli z dnia 3 lutego 2017 r. nie posiada błędów formalnych. W piśmie tym została także zawarta informacja dot. Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (dalej: LPIS), którym posługuje się ARiMR, a który zawiera informacje dotyczące granic działek ewidencyjnych, które z kolei są wykorzystywane w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej oraz szacowania ich powierzchni.

Zaznaczono natomiast, że dane te nie są danymi ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dane te są weryfikowane w trakcie wizytacji w terenie. Podczas weryfikacji powierzchni działek strony, zarówno w dniu 3 czerwca 2016 r. jak i 3 lutego 2017 r., stwierdzono, iż wyniki dotyczące powierzchni zmierzonej użytków rolnych w ramach działek ewidencyjnych na kontrolowanych działkach są bardzo zbliżone do siebie, co potwierdziło prawidłowość wykonania pomiarów terenowych i pozwoliło uznać wyniki przeprowadzonej rekontroli za prawidłowe.

W odniesieniu do zarzutów Strony dotyczącej ograniczonej możliwości uczestniczenia w czynnościach kontrolnych, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Strona była obecna podczas obydwu kontroli. Podczas kontroli zmierzono powierzchnię użytkowaną rolniczo w granicach poszczególnych działek referencyjnych, a granice użytkowania rolniczego (dot. dz. ewid. nr [...], [...], [...]) wskazane przez Stronę zostały zaznaczone na szkicu linią przerywaną. Nawet gdyby uznać, że Strona nie uczestniczyła w kontroli lub jej uczestnictwo było ograniczone, organ zaznaczył, iż składając wniosek o płatności na 2016 r. w dniu 10 maja 2016 r. Strona złożyła oświadczenie (str. 4), zgodnie z którym kontrola przeprowadzana w ramach postępowania toczącego się w sprawie o przyznanie płatności, może być przeprowadzana nawet pod nieobecność strony (strona powinna umożliwić wstęp osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren swojego gospodarstwa). Kwestionowana decyzja organu l instancji opiera się o wyniki rekontroli przeprowadzonej na działkach strony, w której wyniki organy uznały za prawidłowe. Tym samym zdaniem organu odwoławczego argumenty przytoczone przez Stronę w odwołaniu od decyzji nie znajdują uzasadnienia i nie mogą zostać rozpatrzone na korzyść Strony.

Z analizy akt sprawy zdaniem organu II instancji wynika, że najważniejsze okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej i terenowej wniosku Strony. Art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1306/2013) oraz art. 24 i nast. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 227 z 31.7.2014, str. 69 ze zm.) wskazują, że kontrole tego rodzaju mają na celu możliwie skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, ze stanem faktycznym. Podczas kontroli administracyjnej, dane z wniosku o płatności są porównywane m.in. z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek ewidencyjnych, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomap cyfrowych), danymi Ewidencji Gruntów i Budynków, dotychczas złożonymi wnioskami strony i innych producentów, wynikami kontroli przeprowadzanych na terenie zadeklarowanym do płatności oraz danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich i podstawowymi wymogami związanymi z wnioskowanym wsparciem. Ww. czynności są prowadzone przede wszystkim przy pomocy informatycznego systemu ARiMR, tj. Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS).

System identyfikacji działek rolnych jest oparty o państwowe dane kartograficzne, a zwłaszcza zdjęcia lotnicze i satelitarne z naniesionymi granicami i oznaczeniami działek ewidencyjnych przynajmniej w skali 1:10000 - art. 70 i nast. rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 5 i nast. rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. - Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm., dalej rozporządzenie nr 640/2014).

Podstawowym materiałem wykorzystywanym do określania powierzchni uprawnionych do płatności są ortofotomapy cyfrowe, tj. zdjęcia lotnicze lub satelitarne terenu, przetworzone metrycznie tj. w taki sposób, aby odnośnie obiektów widocznych na ortofotomapach (np. pól uprawnych), możliwe było dokonywanie dokładnych pomiarów odległości i powierzchni (tj. tak jak na zwykłej mapie), bez obawy o zafałszowania takich pomiarów wynikające np. z różnorodności czy też nachylenia mierzonego terenu. Zapisy ww. przepisów wspólnotowych oraz przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2015 r., poz. 807 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1853) wskazują, iż LPIS ma na celu: jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej do wsparcia powierzchni łącznie z oceną uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz sprawdzanie, czy dany teren został zadeklarowany do danego rodzaju wsparcia tylko jeden raz za okres, którego dotyczy takie wsparcie. Aby spełniać ww. zadania, LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły systemu informatycznego ARiMR, tj. Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK) / Integrated Administration and Control System (IACS). Dotyczy to danych zawartych w ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, danych z kontroli terenowych oraz danych działek referencyjnych (tzw. działek odniesienia), którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych informacje z ewidencji gruntów i budynków.

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że łączna powierzchnia uprawniona (tzw. powierzchnia stwierdzona) do ww. płatności była mniejsza niż łączna powierzchnia, którą Strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności został wykluczony z wniosku Strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do tych płatności. Wielkość różnicy między łączną powierzchnią zadeklarowaną a uznaną za uprawnioną oraz łączna wielkość pow. uznanej za uprawnioną do wsparcia była bezpośrednią przyczyną wydania decyzji w sprawie.

Organ odwoławczy podzielił odnośnie ww. kwestii ustalenia organu l instancji i uznał je za własne (dotyczy to także konsekwencji ww. nieprawidłowości). Jako najważniejsze ustalenia w sprawie organ odwoławczy wskazał, że na dzień wydania decyzji I instancji łączna powierzchnia do płatności JPO/PZ/PD zadeklarowana została na poziomie 5,91 ha, a ustalona na poziomie 5,78 ha. Zatem różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a łączną powierzchnią uznaną za uprawnioną do płatności wyniosła 0,13 ha.

Organ odwoławczy przedstawił tabelę, uwzględniającą dla poszczególnych działek powierzchnię deklarowaną przez Stronę we wniosku z dnia 10 maja 2016 r., stwierdzoną podczas weryfikacji powierzchni ewidencyjno-gospodarczych (dalej: PEG) w terenie dnia 3 lutego 2017 r., stwierdzoną w decyzji z dnia 24 listopada 2017 r. (przy czym działkę nr [...] wymieniono zarówno w obszarze D jak i F) oraz różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną.

Zdaniem organu odwoławczego wyniki ww. kontroli administracyjnej i terenowej nie pozwalały w niniejszej sprawie na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie poniżej omówionych działek rolnych, zgodnie z normami i wymogami, prowadzona była przez stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności.

Organ co do każdej z działek przedstawił również zdjęcia lotnicze, szkice z terenu weryfikacji oraz zdjęcia satelitarne z dnia 15 września 2016 r., z zaznaczonymi granicami poszczególnych obszarów. Przedstawiono też zdjęcia z kontroli wraz ze strzałkami oznaczającymi kierunek wykonania zdjęcia.

Zakwestionowano działkę ewid. 173, oznaczoną wg wniosku jako dz. rolna A, w ramach której we wniosku Strony zadeklarowano 0,52 ha, w toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono na 0,51 ha, zatem powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,01 ha. Wykluczono teren wzdłuż południowo-wschodniej granicy, który był porośnięty drzewami i krzakami o charakterze wieloletnim, co było widoczne na wszystkich dostępnych ARiMR zdjęciach tej działki. To wg ARiMR wystarczająco wskazywało na teren nieużytkowany rolniczo. Wskazano, że na zdjęciach widoczna jest granica pomiędzy uprawianą częścią tej działki kwalifikująca się do płatności i obszarem porośniętym drzewami. Maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności aktualna na dzień wydania decyzji I instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. wynosiła 0,51 ha co korelowało z wynikami weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Zakwestionowano działkę ewid. 227, oznaczoną wg wniosku jako dz. rolna B, w ramach której we wniosku Strony zadeklarowano 1,54 ha, w toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono na 1,52 ha, zatem powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,02 ha. Wykluczono teren wzdłuż południowej granicy, który był porośnięty drzewami i krzakami o charakterze wieloletnim, co było widoczne na wszystkich dostępnych ARiMR zdjęciach tej działki. Maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności aktualna na dzień wydania decyzji I instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. wynosiła 1,52 ha co korelowało z wynikami weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Zakwestionowano działkę ewid. 245, oznaczoną wg wniosku jako dz. rolna C, w ramach której we wniosku Strony zadeklarowano 1,63 ha, w toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono na poziomie 1,62 ha, zatem powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,01 ha. Wykluczono teren położony przy północno-wschodniej granicy działki oraz w środkowo-północnej części działki, który obejmował obszar siedliskowy o charakterze gospodarczym, w części zabudowy, wraz z terenem zajętym pod drogę dojazdową. Organ wskazał, że Strona na załączniku graficznym do wniosku prawidłowo zaznaczyła teren objęty infrastrukturą budowlaną, jednak zasięg użytku rolnego wskazany przez Stronę w części północno-środkowej jest mniejszy niż wynika to z ustaleń organu l instancji. Strona nie odliczyła terenów zajętych pod drogę dojazdową oraz porośniętych drzewami oraz nieuprawianej skarpy. Wyliczona maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności aktualna na dzień wydania decyzji I instancji na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. wynosiła 1,52 ha, co korelowało z wynikami weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Zakwestionowano działki ewid. [...] oraz [...], oznaczone wg wniosku jako dz. rolna D, co do której we wniosku Strony zadeklarowano w ramach dz. nr [...] pow. 0,83 ha oraz w ramach dz. nr [...] pow. 0,95 ha. W toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie tych działek odpowiednio na 0,79 ha - dz. nr [...] oraz 0,93 ha – dz. nr [...], zatem powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła na dz. nr [...] – 0,04 ha oraz na dz. nr [...] - 0,02 ha. Wykluczono z płatności teren wzdłuż północnej granicy oraz fragment terenu przy południowej granicy działki rolnej D. Odliczenia dotyczyły obszaru, który był porośnięty drzewami i krzakami o charakterze wieloletnim (granica północna działek) oraz obszaru stanowiącego nieużytkowaną rolniczo skarpę, co było widoczne na wszystkich dostępnych ARiMR zdjęciach tej działki. Maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności aktualna na dzień wydania decyzji I instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. wynosiła w granicach działki nr [...] - 0,79 ha, w granicach działki nr [...] - 0,93 ha, co korelowało z wynikami weryfikacji pow. PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.).

Zakwestionowano działki ewid. [...] oraz [...], oznaczone wg wniosku jako dz. rolna E, co do której we wniosku Strony zadeklarowano w ramach dz. [...] pow. 0,17 ha oraz w ramach dz. [...] pow. 0,11 ha. W toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono odpowiednio na poziomie 0,16 ha - dz. [...] oraz 0,10 ha - dz. [...], przy powierzchni wykluczonej po 0,01 ha. Wykluczony z płatności został teren wzdłuż południowej granicy działki rolnej E, który był porośnięty drzewami i krzakami o charakterze wieloletnim, co było widoczne na wszystkich dostępnych ARiMR zdjęciach tych działek co wg ARiMR wystarczająco wskazywało na teren nieużytkowany rolniczo. Wyliczona maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności aktualna na dzień wydania decyzji zaskarżonej na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. wynosiła w granicach działki nr [...] - 0,15 ha, w granicach działki nr [...] - 0,10 ha, co korelowało z wynikami weryfikacji pow. PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Zakwestionowano działkę ewid. 26, oznaczoną wg wniosku jako dz. rolna F, w ramach której we wniosku Strony zadeklarowano 0,16 ha. W toku kontroli powierzchnię uprawnioną do płatności określono na poziomie 0,15 ha, przy powierzchni wykluczonej 0,01 ha. Wskazano, że działka ta nie stanowi obszaru spójnego, gdyż podzielona jest na dwie mniejsze działki drogą dojazdową do innych działek o szerokości powyżej 2 m; obszar północno-wschodni działki, znajdujący się nad drogą nie kwalifikuje się do płatności, ponieważ nie spełnia kryterium min. pow. działki rolnej, która wynosi 0,10 ha; do płatności zakwalifikowano obszar leżący na południe od drogi. Wyliczono maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności aktualną na dzień wydania decyzji I instancji na zdjęciu lotniczym z dnia 29 maja 2015 r. na 0,15 ha, co korelowało z wynikami weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2017 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że weryfikacja powierzchni PEG w terenie z dnia 3 lutego 2017 r. wykonana w ramach postępowania po złożeniu przez Stronę zastrzeżeń do weryfikacji powierzchni PEG wykonanej w dniu 3 czerwca 2016 r., została opisana w protokole z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG z dnia 3 lutego 2017 r. Zgodnie z treścią tego protokołu, kontrola w nim opisana odznaczała się następującymi cechami:

- została wykonana metodą inspekcji terenowej (konieczna była rzeczywista obecność kontrolujących na gruntach Strony), weryfikującej ustalenia dokonane w oparciu o załączony materiał zdjęciowy,

- przeprowadzona przez dysponujących odpowiednimi upoważnieniami pracowników Biura Kontroli na Miejscu ARiMR,

- czynności kontrolne polegały na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem Strony, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone (dot. to m.in. zweryfikowania grup upraw wskazanych przez Stronę na działkach rolnych z jej wniosku o płatności i stwierdzeniu, czy powierzchnie tych działek odznaczały się dobrą kulturą rolną),

- lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dot. działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice i wielkość), na których strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne,

- Strona została zawiadomiona telefonicznie o przeprowadzeniu ww. kontroli w dniu 31 stycznia 2017 r.,

- Strona uczestniczyła w czynnościach kontrolnych,

- załączniki do ww. protokołu obejmowały m.in. płytę CD/DVD na której nagrano:

- szkice wskazujące miejsca i kierunki wykonania zdjęć sporządzonych podczas kontroli,

- pliki graficzne ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli,

- na każdym ze zdjęć dotyczących kontrolowanych działek rolnych widnieje informacja o nr tego zdjęcia (wg tego numeru wskazano je w protokole), działce uwidocznionej na tym zdjęciu, dacie wykonania zdjęcia i nr gospodarstwa, które było kontrolowane,

- pliki obrazujące pomiary GPS zawierają współrzędne ścieżek po których poruszali się kontrolerzy w obrębie poszczególnych działek oraz miejsc z których wykonywano zdjęcia terenu,

- protokół z ww. oględzin został przekazany stronie listem poleconym z dnia 20 lutego 2017 r.; zgodnie z procedurami ARiMR dot. wykonania ww. kontroli i bardzo dużą ilością takich kontroli strona otrzymała jedynie sam protokół, bez części załączników (tj. bez zdjęć terenu i szkiców) - wszystkie załączniki były i są dostępne przede wszystkim w siedzibie organu l instancji od momentu przekazania protokołu do tego organu (całość protokołu została przekazana stronie pismem organu odwoławczego z dnia 22 lutego 2018 r.),

- pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Strona wniosła zastrzeżenia do protokołu z weryfikacji powierzchni PEG w terenie z dnia 3 czerwca 2016 r., kwestionując wyniki pomiarów wykonanych podczas kontroli jak i fakt jej ograniczonego uczestnictwa; pismem z dnia 13 września 2017 r. Kierownik Biura Kontroli na miejscu, ustosunkowując się do zastrzeżeń, poinformował stronę, iż w ramach odpowiedzi na zarzuty strony została przeprowadzona ponowna weryfikacja powierzchni działek strony w terenie w dniu 3 lutego 2017 r. oraz stwierdził, iż weryfikacja ta została przeprowadzona prawidłowo, a protokół nie posiada błędów formalnych, tym samym jest obowiązującym dokumentem.

Analiza wyników z ww. kontroli terenowej z dnia 3 lutego 2017 r. zdaniem organu wskazuje, iż w pełni korelują one ze zdjęciami lotniczymi, które także stanowiły podstawę ustalenia aktualnego dla niniejszej sprawy poziomu powierzchni referencyjnych, tj. maksymalnych obszarów, które według ARiMR potencjalnie kwalifikują się do płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. Obszary te są określane także jako PEG, maksymalne kwalifikowalne obszary bądź działki odniesienia lub działki referencyjne. Wyliczeń takich powierzchni dokonują pracownicy ARiMR, a wyniki pomiarów zapisywane są w prowadzonym przez ARiMR systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS).

Stan kwestionowanych działek ilustrują zdjęcia wykonane podczas ww. kontroli. Obszary zakwestionowane i wykluczone z płatności stanowią w przypadku wszystkich działek obszary znajdujące się przy granicach tych działek i porośnięte są drzewami i krzakami o wielkości wskazującej, że jest to roślinność wieloletnia. Na zdjęciach tych widoczne są bardzo wyraźnie granice pomiędzy terenem uprawianym rolniczo zakwalifikowanym do płatności, a terenem porośniętym drzewami. Taka sytuacja na działkach Strony nie świadczy o użytkowaniu rolniczym tych fragmentów gruntów. Stan ten w ocenie organu II instancji jest ewidentny -kwestionowany rejon jest nieuprawniony do płatności. Nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie strony, że powierzchnie działek deklarowane są w pełni użytkowane rolniczo, zgodnie z obowiązującymi normami.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Strona prawidłowo wypełniła wniosek odliczając powierzchnie nieuprawnione do płatności, ale łączna wielkość odliczeń jest mniejsza niż powierzchnia nieuprawniona, stwierdzona w ramach prowadzonego postępowania przez organ l instancji. Zostało to stwierdzone zarówno podczas kontroli administracyjnej wniosku, jak i weryfikacji powierzchni PEG w terenie na działkach strony. Zmniejszenie to wyniosło 0,33 ha, (0,10 ha więcej niż zaznaczyła Strona we wniosku i odwołaniach) i faktycznie obejmowało tereny zajęte pod zabudowę (m.in. utwardzona ażurowymi płytami betonowymi droga dojazdowa do budynku, co potwierdzają zdj. nr [...] na dz. ewid. nr [...]), jak i tereny o znacznym nachyleniu, skarpy, (dz. ewid. [...] zdj. nr [...], dz. ewid. nr [...] i [...] zdj. nr [...]).

Kwestionowane powierzchnie zlokalizowane są najczęściej przy granicach działek, na granicach pól uprawnych i granicach własnościowych, co jest widoczne na wszystkich dostępnych ARiMR zdjęciach. Może to wskazywać, iż sytuacja taka na działkach strony to pozostałość po działalności rolniczej prowadzonej równolegle do tych granic. W jej wyniku doszło prawdopodobnie do odkładania skib ziemi przez pług na obrzeżach i powstały krawędzie utrwalone trawami, krzewami i drzewami. W ten sposób, pierwotne granice działek, o których pisze Strona w odwołaniach, w wyniku sukcesji roślinności, z biegiem lat dały efekt widoczny m.in. na zdjęciach i spowodowały w efekcie zmniejszenie powierzchni uprawianej rolniczo, co nie zostało uwzględnione przez Stronę podczas składania wniosku o płatność na 2016 r.

Organ stwierdził, że argumentacja Strony, jakoby podział działki nr [...], w wyniku którego został wykluczony z płatności niespójny fragment działki o pow. mniejszej niż 0,10 ha, był oparty o fikcyjną drogę dojazdową, nie znajduje uzasadnienia w przeprowadzonym postępowaniu, gdyż dowody w postaci zdjęć, na których opiera się zaskarżone rozstrzygnięcie wyraźnie wskazują na istnienie w terenie drogi dojazdowej do pól o szerokości większej niż dopuszczalne 2 m (zdjęcie str. 17 tej decyzji), dzielącej działkę ewid. nr [...] na dwie części działki, przy czym działka znajdująca się od strony północnej nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności tj. 0,10 ha (pow. stwierdzona wynosi 0,026 ha).

Zdaniem organu Strona bezpodstawnie zarzuca także w odwołaniu, iż granice i powierzchnie działek zostały fikcyjnie wyznaczone na mapach, które stanowiły dokumentację kontrolerów podczas przeprowadzonej weryfikacji powierzchni PEG w terenie. Odpowiedź na ten zarzut Strony znajduje uzasadnienie w przepisach zawierających szczegółowe wymogi dotyczące kontroli na miejscu.

Pomiar działek za pomocą GPS (pomiaru satelitarnego) i innymi metodami prowadzony w ramach kontroli zlecanych przez ARiMR musi w związku z powyższym spełniać szereg wymogów dotyczących m.in. sprzętu, którym jest wykonywany, tolerancji pomiarów czy też kwalifikacji osób je wykonujących. Jedynie podmioty i osoby spełniające te wymagania mogą wykonywać kontrole zlecane przez organy ARiMR u wnioskodawców. Organ podkreślił, że z uwagi na metody i urządzenia używane podczas pomiarów, tak kształt jak i trudne charakterystyki terenowe poszczególnych działek nie są już zasadniczą przeszkodą w wykonaniu dokładnych pomiarów ich obwodu czy powierzchni.

Organ odwoławczy zauważył również, że weryfikacja powierzchni PEG w terenie pozwala ustalić pełną kwalifikowalność danej działki rolnej do dopłat, pozwala ustalić jej powierzchnię na dany rok, oraz ustalić poprawność deklaracji rodzaju uprawy oraz przestrzeganie norm istotnych dla danego rodzaju wsparcia. Jest to niezbędne przede wszystkim w przypadku wszelkich płatności powierzchniowych. Jest rzeczą oczywistą, że z powodu corocznej zmiany sposobu użytkowania swoich gruntów rolnych (np. ze względu na płodozmian, zmiany zakresu użytkowania rolniczego, sukcesję wtórną lasu, zniszczenia części sadzonek na skutek warunków atmosferycznych albo szkód spowodowanych przez wolno żyjące zwierzęta) powierzchnia kwalifikująca się w kolejnych latach do dopłat może się różnić. Powierzchnia uprawniona do płatności może być mniejsza niż powierzchnia działki, ze względu na obsianie mniejszego areału lub zaniedbania rolnika, który dopuścił do zagłuszenia części uprawy przez drzewa lub krzewy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, organ l instancji nie mógł zignorować stanu stwierdzonego podczas czynności przeprowadzonych w ramach weryfikacji powierzchni PEG w ramach czynności kontrolnych i w terenie. Ponadto zarówno analiza protokołu z oględzin działek przeprowadzona przez organ II instancji, jak stanowisko Biura Kontroli na Miejscu jednoznacznie wskazują, że protokół ten został sporządzony rzetelnie i stanowi odzwierciedlenie stanu opisanych w nim działek rolnych.

Podczas kontroli na miejscu nie stwierdzono również problemów z inicjalizacją odbiornika GPS ani występowania zaburzeń jonosfery, które w kontroli mogłyby powodować np. zafałszowanie wyników pomiarów.

Ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.), których to przepisów treść organ przywołał.

Sytuację, w której na danej działce rolnej znajdują się niewielkie obiekty lub roślinność nie związana bezpośrednio z działalnością rolniczą regulują art. 9 ust. 1-2 rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 2 i 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r., poz. 336 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami do powierzchni uprawnionej do płatności można zaliczać takie elementy krajobrazu jak np. rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, murki, lub o ile ich całkowita szerokość nie przekracza 2 metrów, bądź jeżeli podlegają wymogom i normom tzw. wzajemnej zgodności wymienionym w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r., poz. 338 ze zm.), działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze a liczba drzew na hektar nie przekracza 100 drzew na hektar.

Organ odwoławczy przywołał również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 października 2010 r. (sprawa C-61/09) oraz szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stwierdził dalej, że zakwestionowany w niniejszej sprawie obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go do żadnego z ww. wyjątków umożliwiających przyznanie płatności do tego obszaru. W szczególności obszar ten nie stanowił uprawnionego do płatności zagajnika o krótkiej rotacji (wierzby lub topoli do 8 lat bądź brzozy do lat 10), nie był uprawnioną do płatności szkółką drzew i krzewów (art. 4 lit. j rozporządzenia nr 1307/2013). Nie był także terenem jakiejkolwiek działalności pozarolniczej, który mógłby zostać zaliczony do obszaru uprawnionego do płatności i nie był sam w sobie elementem krajobrazu, które mogłyby się kwalifikować do żądanych płatności (tj. o szerokości nie większej niż 2 metry). Pomiary wykonane na zdjęciach lotniczych pochodzących ze ZSZiK, mające potwierdzenie w zdjęciach z weryfikacji powierzchni w terenie, w toku rozpatrywania odwołania wskazują, że wielkość powierzchni wykluczonej oszacowano prawidłowo.

W ocenie organu II instancji materiały zgromadzone w niniejszej sprawie pozwalały i pozwalają wystarczająco jednoznacznie określić powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony w okresie istotnym dla niniejszej sprawy. Dotyczy to wszystkich działek rolnych strony, które zostały zadeklarowane do płatności. Zdjęcia wykonane podczas weryfikacji powierzchni PEG w terenie wskazują, iż na obszarach wykluczonych z płatności nie wykonano jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych mających na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności od wielu lat a w szczególności do 31 lipca 2016 r. (świadczy o tym charakter roślinności). Zdjęcia działek Strony wykorzystane w niniejszej sprawie są na tyle czytelne, że nie można mówić o uprawianiu kwestionowanego obszaru. Z uwagi na charakterystykę wykluczonego terenu organ II instancji uznał również, że ww. zdjęcia zachowują pełną przydatność do ustalenia pow. uprawnionej do płatności za rok, którego dotyczy decyzja niniejsza.

Efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok, za który starano się do tych obszarów o w/w płatności, na powierzchni wskazanej we wniosku strony. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Inne ustalenia dot. powierzchni uprawnionej do płatności powodowałyby naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach. Zgodnie z w/w przepisem płatności o które wnioskowała strona, przysługują do powierzchni nie większej niż powierzchnie referencyjne obliczone przez ARiMR dla poszczególnych działek ewidencyjnych. Sprawdzenie ile wynosi powierzchnia faktycznie uprawniona do płatności w danym roku w ramach danej działki ewidencyjnej i czy np. jest równa powierzchni referencyjnej dot. tej działki, może mieć miejsce w oparciu np. o wyniki kontroli terenowej i taka sytuacja miała miejsce m.in. w sprawie niniejszej.

Brak uwzględnienia ww. nieprawidłowości byłby możliwy, gdyby w okolicznościach tej konkretnej sprawy Strona nie była w stanie ich uniknąć bądź usunąć. Zdaniem ARiMR, nic takiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.

Organ przywołał art. 3 ustawy o płatnościach, podkreślając, że w toku prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie Strona przedkładała materiały (pisma, zdjęcia, nakaz płatniczy, itp.), które zdaniem strony mogły podważyć ustalenia poczynione przez organ l instancji. Zdaniem organu II instancji materiały te nie świadczą o tym, aby kwestionowany obszar działki nr [...] można było uznać, za teren uprawiany rolniczo.

Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym i narusza podstawowe zasady rzetelnej oceny wniosku o dopłaty bezpośrednie. Wskazał, że wniosek o dopłaty bezpośrednie za rok 2016 sporządzony został w oparciu o raporty z czynności kontrolnych ARiMR przeprowadzone wcześniej tj. raport z dnia 30 sierpnia 2007 r. oraz raport z dnia 30 września 2009 r. Raporty te nie były nigdy kwestionowane przez ARiMR a zakres posiadanych i użytkowanych gruntów na odpowiednich działkach pozostaje taki sam od szeregu lat.

Kierownictwo Biura Powiatowego ARiMR w K. podejmuje nieustannie próby zmniejszenia uprawnionej do dopłat bezpośrednich powierzchni, czego jaskrawym dowodem są decyzje tego Kierownictwa dotyczące wniosku za rok 2015.

Skarżący podniósł, że wskazane jako powód wykluczenia części powierzchni jego działek wskazano istniejące drzewa i zakrzaczenia, które w rzeczywistości odnośnie działki:

- nr [...] - rosną w skarpie rozgraniczającej tę działkę z działką sąsiada i nie ograniczają powierzchni uprawnej,

- nr [...] - rosnące drzewa znajdują się na skarpie stanowiącej brzeg rzeki D. , a na ich usunięcie nie wyraził zgody M. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, jako drzewa rosnące w pasie rzecznym (pismo z dnia 14 kwietnia 2014 r. w załączeniu),

- nr [...] - w piśmie Kierownika K. Biura Powiatowego z dnia 4 kwietnia 2016 r. podano pow. PEG - 1.56 ha, w protokole kontroli z dnia 3 czerwca 2016 r. pow. 1.60 ha, natomiast w protokole z dnia 3 lutego 2017 r. 1,62 ha, co stanowi nieużytek nie podano,

- nr [...] - istniejące drzewa rosną na stromej skarpie pasa drogowego i w niczym nie ograniczają użytkowanego terenu uprawowego,

- działki nr [...] i nr [...], gdzie dokonano największych odliczeń z zastosowaniem sztucznego wirtualnego podziału części północnej działki nr [...] na części, traktując tę część jako niespójny obszar, co w rzeczywistości nie ma miejsca, po to tylko by dokonać odliczeń.

Skarżący podniósł, że cienie na działkach z rosnących drzew na skarpach uwidocznione na zdjęciach lotniczych wykorzystano do zakwalifikowania tych części jako nieużytki. Zarzucił, że wnioskowane przez niego kontrole skupiły się nie na rzetelnym zgodnym, ze stanem faktycznym dokonaniem pomiarów, a głównie na dokumentowaniu odliczeń. Do skargi dołączono cztery raporty z kontroli z lat 2007–2017, decyzje i inne pisma.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOR ARMiMR podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 21 kwietnia 2018 r. Skarżący wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest niewłaściwa ocena wniosku o dopłaty bezpośrednie za rok 2016 dotycząca 0,13 ha, gdzie wartość dopłaty nie jest znaczna i może wynosić ok. [...] zł.

Na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. Skarżący podniósł, że na ostatniej stronie decyzji wskazano działkę, której nie jest właścicielem. Jednocześnie przedłożył informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności za lata 2012-18 otrzymaną i sporządzoną przez ARiMR, z której wynika, że organ podaje w poszczególnych latach różne wielkości działek.

Sąd postanowił dopuścić ww. informację jako dowód.

Na pytanie Sądu Skarżący wskazał, że powierzchnia działek została przyjęta za lata 2012-2015 zgodnie ze złożonymi wnioskami za poszczególne lata.

Pełnomocnik organu stwierdził, że powołanie się na działkę 781 jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.

W piśmie procesowym z dnia 31 października 2018 r. organ odwoławczy przedstawił tabelę z powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną od 2012 r. do 2018 r. za poszczególne działki. Wskazał, że różnice są bardzo niewielkie i wynoszą do 0,03 ha. Tak nikłe różnice w praktyce nie mają znaczącego wpływu na przysługujące płatności (do 3% różnicy). Jeżeli suma zawyżeń nie przekraczała 10 arów, to Strona otrzymywała płatności do powierzchni zadeklarowanej.

W przypadku płatności za 2012 rok ustalono, że aktualnie sprawę rozstrzyga wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 273/13, prawomocny od 1 marca 2014 r. Dyrektor MOR ARMiMR stwierdził, że organ I instancji nadal nie wydał decyzji w sprawie płatności za 2012 r. po uchyleniu przez sąd.

W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2018 r. Skarżący powtórzył, że zacienienia na zdjęciach lotniczych związane są z drzewami rosnącymi na stromych skarpach. Wskazał, że w 2014 r. zwracał się dwukrotnie o wydanie decyzji za 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja podobnie jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są to decyzje wydane po raz trzeci przez odpowiednie organy w niniejszym postępowaniu, które ciągnie się od 2016 r.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora MOR ARiMR z dnia 13 marca 2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...].

Głównym przedmiotem sporu w sprawie i treścią zarzutów skargi była ocena rzetelności ustalenia PEG działek Skarżącego, zgłoszonych przez Niego w 2016 r. do przyznania JPO, PZ i PD.

W rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom organów, nie zgromadzono takiego materiału dowodowego, który by pozwalał na usunięcie wszelkich wątpliwości, a w motywach wydanych rozstrzygnięć, nie zawarto przekonywującej argumentacji, przemawiającej za prawidłowością podjętych decyzji.

Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne.

Zauważyć należy, że wymogi zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sporządzenia prawidłowego uzasadnienia, mają znaczenie nie tylko dla stron postępowania, które mają prawo wiedzieć, czym kierował się organ administracji publicznej przy załatwianiu ich sprawy, ale również dla sądu administracyjnego, którego zadaniem jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem. Jest przy tym oczywiste, że w ramach sądowej kontroli badaniu podlega również to, czy ustalenia organu znajdują dostateczne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Kompletne akta sprawy umożliwiają weryfikację, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów wynikających z art. 80 K.p.a., a zatem czy ustalenia nie są arbitralne i dowolne. Okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się poza aktami sprawy co do zasady nie mogą zatem być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.).

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów należy wskazać, że w sprawie niniejszej decydujące znaczenie ma prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w wyniku którego, zdaniem organów, ustalona została rozbieżność pomiędzy wielkością powierzchni wskazaną we wniosku o przyznanie płatności, a wielkością powierzchni kwalifikowanej, stwierdzonej na podstawie przeprowadzonej kontroli i zdjęć lotniczych.

Trafnie wskazały organy, że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach, a także w stosownych przepisach unijnych.

W świetle ww. przepisów rolnikowi przysługują płatności obszarowe na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, działki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Zgodnie z art. 32 ust. 2 lit. a - Aktywacja uprawnień do płatności - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 608 ze zm.) "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Natomiast jak wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Z powyższych regulacji wynika przede wszystkim to, że do płatności uprawnione mogą być tylko użytki rolne. Nadto użytki te muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej.

Skoro przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno być przeprowadzone w oparciu o ustawę o płatnościach, to należy wyjaśnić relację pomiędzy ustawą o płatnościach a K.p.a. Ustawa o płatnościach wprowadza pewne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w K.p.a.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 (m.in. płatności obszarowej, za zazielenienie oraz dodatkowej redystrybucyjnej), organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; art. 81 K.p.a. nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).

Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 K.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., winien podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Dopełnienie wskazanych obowiązków co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania na jego podstawie oceny ma na celu realizację wynikającego z art. 8 K.p.a. wymogu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Nawet biorąc pod uwagę, że do postępowania w sprawie płatności stosuje się K.p.a. z modyfikacjami wynikającymi z ustawy o płatnościach, to należy wskazać, że w ww. regulacji ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym sformułowaną w art. 6 K.p.a. zasadę legalizmu. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z K.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy jednak podkreślić, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, iż organ ma stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.

Zdaniem Sądu, dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia, nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, że na organie istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organ powinien zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 K.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu, nie może prowadzić do naruszenia przez organ obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 273/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010r., sygn. akt V SA/Wa 709/10 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ ma obowiązek dokonania analizy materiału dowodowego, w szczególności materiałów z kontroli i własnego odniesienia się do zgłaszanych przez stronę w trakcie postępowania zarzutów odnośnie trybu i sposobu przeprowadzonych czynności kontrolnych. Jeżeli wynik kontroli co do powierzchni działek jest kwestionowany przez rolnika i wskazuje on konkretne argumenty przemawiające za tym, iż wynik kontroli administracyjnej jest nieprawidłowy, na organie, który zobowiązany jest stać na straży praworządności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy ustalenia kontroli są prawidłowe.

Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje stwierdzić należy, że nie odpowiadają one wskazanym wymogom.

W sprawie niniejszej należy przyznać, że każda z kolejno wydawanych w sprawie trzech decyzji I instancji, zawiera coraz dokładniejsze i bardziej szczegółowe uzasadnienie, w tym odniesienie się do konkretnych, precyzyjnie wskazanych i opisanych dowodów (np.: ortofotomapy, szkice i zdjęcia z kontroli). Tendencję w tym zakresie Sąd ocenia pozytywnie. Organ prawidłowo zastosował kontrolę w terenie, w celu wyjaśnienia wątpliwości odnośnie danych wyznaczonych ze zdjęć lotniczych.

Nie mniej jednak mimo powyższego, z zebranych akt administracyjnych i ich opisu w uzasadnieniu decyzji, nie sposób jednoznacznie ustalić rzeczywistej powierzchni PEG niektórych działek Skarżącego. Mimo precyzyjnie wskazanych dowodów, okazuje się, że płynące z nich wnioski, wbrew twierdzeniom organów, nie korelują wzajemnie.

Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1.

Wielkości wyliczonych powierzchni otrzymanych z kontroli 3 czerwca 2016 r., rekontroli 3 lutego 2017 r., a także zdjęć lotniczych z 29 maja 2015 r. różnią się.

Należy podkreślić, że mimo, iż dane te są do siebie zbliżone, to ze względu na bardzo niewielkie wielkości stwierdzonych pomniejszeń (wykluczeń), różnice te dyskwalifikują prawidłowość wyników wykonania pomiarów terenowych.

Największe różnice dotyczą działki C - nr [...]. Powierzchnia deklarowana przez Stronę we wniosku z dnia 10 maja 2016 r. wynosiła 1,63 ha. Z powoływanego przez Skarżącego pisma z dnia 4 kwietnia 2016 r. wynika, że PEG wynosi 1,56 ha. W kontroli z dnia 3 czerwca 2016 r. przyjęto 1,60 ha. Z kolei w kontroli z dnia 3 lutego 2017 r. wskazano 1,62 ha. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że ze zdjęcia lotniczego z dnia 29 maja 2015 r. wynika PEG 1,52 ha. Trudno zaakceptować tak duże różnice dla terenów, które organ określił jako mieszczące się w północno wschodniej części działki, w pobliżu budynków, które nie są użytkowane rolniczo. Należy też wskazać, że na przestrzeni lat 2012–2018, podczas których zgodnie z twierdzeniami Skarżącego uprawiany (uprawniony do płatności) obszar się nie zmieniał, organy przyjmowały różny obszar PEG, od 1,48 do 1,62 ha. Organ nie uzasadnił wystarczająco ww. różnic.

W przypadku działek A – nr [...] wartości deklarowane i wyliczone przez organ wahają się od 0,51 do 0,52 ha. Co do działki B - nr [...] powierzchnia deklarowana i PEG waha się od 1,52 ha do 1,54 ha. Dla działki D nr [...] przyjmowano od 1,08 ha do 1,11 ha. Dla działki E nr [...] i nr [...] odpowiednio od 0,16 ha do 0,17 ha oraz od 0,10 ha do 0,11 ha. Jedynie dla działki D – nr [...] konsekwentnie przyjmowano 0,79 ha.

Sumarycznie, za całość zgłoszonych upraw powierzchnia deklarowana waha się od 5,70 ha, przez 5,79 ha, 5,86 ha (w 2017 r.) do 5,91 ha (przy czym Skarżący uzasadnił wielkość 5,70 ha jedynie chęcią zachowania zgodności z wynikami kontroli w poprzednim roku), powierzchnia stwierdzona od 5,70 ha w latach 2012-2014, przez 5,79 ha i 5,78 ha w latach 2015 i 2016, do 5,81 ha w 2017 r. Z kolei powierzchnia, co od której przyznano płatności, wynosiła od 5,70 ha, przez 5,79 ha i 5,78 ha aż do 5,86 ha.

Bezsporne w sprawie było, że Strona prawidłowo wypełniając wniosek odliczyła powierzchnie nieuprawnione do płatności.

Zdaniem organów jednak, ich łączna wielkość jest mniejsza niż powierzchnia nieuprawniona stwierdzona w ramach prowadzonego postępowania przez organ l instancji. Organy wskazały, że zmniejszenie to wyniosło 0,33 ha, (0,10 ha więcej niż zaznaczyła strona we wniosku i odwołaniach), mimo że w decyzji rozstrzygnęły o wykluczeniu 0,13 ha.

Bezsporne jest również, że w okolicy granic działek Skarżącego z działkami sąsiednimi, a także na istniejących skarpach, istnieją wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia. Sporne jest, czy powyższe wpływa na PEG działek Skarżącego.

Trzeba przyznać, że rację ma organ odwoławczy, iż zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym, może to wskazywać, że sytuacja taka na działkach Strony to pozostałość po działalności rolniczej prowadzonej równolegle do tych granic. W jej wyniku mogło dojść do odkładania skib ziemi przez pług na obrzeżach i powstały krawędzie utrwalone trawami, krzewami i drzewami. W ten sposób pierwotne granice działek, o których pisze Strona w odwołaniach, w wyniku sukcesji roślinności, z biegiem lat dały efekt widoczny m.in. na zdjęciach i spowodowały w efekcie zmniejszenie powierzchni uprawianej rolniczo, co nie zostało uwzględnione przez Stronę podczas składania wniosku o płatność na 2016 r.

Należy jednak podkreślić, że te przypuszczenia organu, nie zostały poparte jednoznacznymi wynikami pomiarów dotyczących przedmiotowych powierzchni upraw rolnych (PEG).

Trzeba też uznać, że trafnie wskazał organ odwoławczy, iż jest rzeczą oczywistą, że każdego roku możliwa jest zmiana sposobu użytkowania gruntów rolnych (np. ze względu na płodozmian, zmiany zakresu użytkowania rolniczego, sukcesję wtórną lasu, zniszczenia części sadzonek na skutek warunków atmosferycznych albo szkód spowodowanych przez wolno żyjące zwierzęta). Co za tym idzie powierzchnia kwalifikująca się w kolejnych latach do dopłat może się różnić.

Z tego względu nie mogą być rozstrzygające w niniejszej sprawie przywoływane przez Skarżącego raporty z 2007 r. i 2009 r.

Należy zaznaczyć jednak, że takie zmiany, zwłaszcza w przypadku kwestionowania stwierdzonej przez organy powierzchni przez Stronę, muszą być przez nie jednoznacznie wykazane.

Co więcej, jak wskazał sam organ odwoławczy, z uwagi na charakterystykę wykluczonego terenu (wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia) zdjęcia i kontrole zachowują przydatność do ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności za 2016 r., którego dotyczy zaskarżona decyzja.

Jak słusznie wskazał organ, stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. (Dz. U. UE L 25 z 28.1.2011, str. 8 ze zm.) w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 ze zm.), powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na terenie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru, jest określana przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Trafnie jednak podnosił Skarżący, że organ w kolejnych latach przyjmuje różne powierzchnie uprawianych działek, bez wystarczającego uzasadnienia.

Trzeba zwrócić szczególną uwagę, że spór w sprawie toczy się o niewielkie części zgłoszonych do płatności działek. Kwestionowane przez organy części działek mają obszar od 0,01 ha do 0,04 ha.

Dokładność i jednoznaczność istotna i konieczna jest dodatkowo ze względu na przywołane przez organ zasady określania PEG, takie jak minimalny spójny obszar działki (0,1 ha) oraz dzieląca jedną z działek droga o szerokości zmierzonej przez organ jako ponad 2 m.

Niewielkie różnice w stwierdzonych powierzchniach mogą mieć też kluczowe znaczenie, wobec przepisów regulujących w odmienny sposób przyznawanie płatności przy wykluczeniu części działek, a także jeżeli suma zawyżeń przekracza bądź nie przekracza 10 arów (art. 18 ust. 6 akapit 2 rozporządzenia nr 640/2014).

Zatem tym bardziej wyciąganie przez organ konsekwencji ze stwierdzonych różnic winno być jednoznacznie stwierdzone i udokumentowane.

Tymczasem z zalegających w aktach dokumentów wynika, że kwalifikowana do płatności powierzchnia przedmiotowych działek jest na przestrzeni kilku lat różnie mierzona przez organy, również w odniesieniu do ustalanego stanu w roku 2016. Różnice wynoszą 0,1-0,2 ha, a w przypadku działki C - nr [...] nawet 0,14 ha.

Organ również niejednoznacznie oceniał różnice pomiędzy poszczególnymi pomiarami. Z jednej strony stwierdził, że podczas weryfikacji powierzchni działek, zarówno w dniu 3 czerwca 2016 r. jak i 3 lutego 2017 r., wyniki dotyczące powierzchni zmierzonej użytków rolnych w ramach działek ewidencyjnych na kontrolowanych działkach są bardzo zbliżone do siebie. Z drugiej zaś wskazał, że analiza wyników z kontroli terenowej z dnia 3 lutego 2017 r. w pełni koreluje ze zdjęciami lotniczymi, które także stanowiły podstawę ustalenia aktualnego dla niniejszej sprawy poziomu powierzchni referencyjnych.

Z jednej strony organ wskazywał, że obszary zakwestionowane i wykluczone z płatności stanowią w przypadku wszystkich (podkreślenie Sądu) działek obszary znajdujące się przy granicach tych działek i porośnięte są drzewami i krzakami o wielkości wskazującej, że jest to roślinność wieloletnia. Z drugiej zaś strony organ wskazał, że kwestionowane powierzchnie zlokalizowane są najczęściej (podkreślenie Sądu) przy granicach działek.

Należy powtórzyć, że Skarżący twierdził przez lata postępowań, że zakres użytków rolnych na przedmiotowych działkach (uprawa jęczmienia) nie zmienił się.

Podsumowując należało uznać, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Jak wykazano powyżej organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Z przeprowadzonych dowodów nie wynika jednoznacznie przyjęta przez organy teza. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne dokonane wybiórczo. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy rzetelnej ocenie wszelkich podjętych kroków dokonanych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 735/09).

Nie są przy tym trafne zarzuty skargi, że organy naruszyły przepisy dotyczące udziału Strony w kontroli na miejscu, w tym o obowiązku zawiadomienia kontrolowanego. Taki obowiązek nie wynika z obowiązujących w 2016 i 2017 r. przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli na miejscu (Art. 10 i n. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 28 i n. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Nie ma też żadnego znaczenia w sprawie płatności kwestia braku zgody [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych na wycięcie drzew rosnących w pasie rzecznym.

Końcowo należy wskazać, że prawidłowym i godnym zaakceptowania działaniem jest coroczna próba aktualizacji przez organy rzeczywistej powierzchni działek uprawnionych do płatności. Powierzchnia ta z przyczyn oczywistych może bowiem zmieniać się co roku. W przypadku jednak twierdzenia Strony o braku zmiany, do skutecznego wykluczenia części działek o wielkości np.: 0,1-0,2 ha, konieczne jest wyliczenie przez organ tych powierzchni bez takich różnic w powierzchni, jak opisane powyżej.

Na marginesie warto zauważyć, że o braku skrupulatności w działaniu organów świadczą nie tylko wymienione wyżej różnice w stwierdzonych powierzchniach, nie skomentowane należycie w uzasadnieniu decyzji, z których organy nie wyciągnęły należytych wniosków, ale także powołanie się w uzasadnieniu decyzji na działkę nr [...] (z innej sprawy), a także nierozpatrzenie do dnia rozprawy w sprawie niniejszej sprawy dotyczącej płatności za 2012 r., w której uprzednio decyzje administracyjne zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 273/13.

Należy podkreślić, że takie niewykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego i tym samym zaniedbanie rozpoznania sprawy Strony, z wielokrotnym naruszeniem wszelkich terminów rozpoznania sprawy administracyjnej, jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym i zasługuje na zdecydowaną dezaprobatę.

Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji, stosownie do przepisu art. 153 P.p.s.a. uwzględni wskazania Sądu zawarte w przedmiotowym uzasadnieniu, dokona ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ustalając stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, korzystając przy tym w razie potrzeby z uprawnień określonych w art. 136 K.p.a.

W przypadku takiego jak w niniejszej sprawie sporu co do nieznacznych różnic w ocenie kwalifikowanej powierzchni, skutkującego wieloletnimi postępowaniami, organ powinien przeprowadzić uzupełniająco prócz kontroli na miejscu w trybie ustawy o płatnościach, oględziny, o których mowa w art. 85 § 1 K.p.a. poprzedzone obowiązkowym zawiadomieniu strony, które wynika z art. 79 § 1 K.p.a. Tak przeprowadzone czynności umożliwią z jednej strony przedstawienie Skarżącemu w terenie zarzutów do wcześniejszych dowodów i wyznaczenie granic deklarowanych przez niego upraw, a z drugiej strony, w razie braku współpracy strony, wyciagnięcie odpowiednich wniosków procesowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania, które stanowi kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.