Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 711/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca (A. K. (reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego R. K.), wniosła w dniu 09.04.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy - złożonego 08.10.2019 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o:

1. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

2. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

3. przyznanie od Wojewody na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości;

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia.

Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 08.10.2019 r. do Wojewody wpłynął wniosek przedstawiciela ustawowego skarżącej w przedmiotowej sprawie. Jeszcze tego samego dnia organ, powołując się przepis art. 61 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 108 ustawy o cudzoziemcach, zawiadomił cudzoziemca o wszczęciu postępowania oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 09.08.2020 r. Wojewoda wyjaśni, że powodem przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku jest konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Ponadto organ powołał się na dużą liczbę prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. Pismami złożonym 20.01.2020 r. i 30.03.2020 r. wniesiono ponaglenia na działanie organu. Z kolei przy piśmie złożonym 17.04.2020 r. przedłożono do akt sprawy zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, które udzielono przedstawicielowi ustawowemu skarżącej. Kolejne ponaglenie wraz z dodatkowymi dokumentami wpłynęło do organu we wrześniu 2020r. Dopiero wniesienie niniejszej skargi wymogło na organie podjęcie pierwszych czynności w sprawie. Pismem z 27.04.2021r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o wskazane w nim dokumenty oraz poinformował o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który określił na 27.07.2021 r.

Powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że - na dzień wniesienia skargi – Wojewoda dopuścił się przewlekłość postępowania. Przede wszystkim nie można zaakceptować sytuacji, w której już w momencie złożenia wniosku, i jak dowodzą późniejsze czynności, bez weryfikacji złożonego wniosku, Wojewoda wyznaczył na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. termin zakończenia postępowania. Możliwość wyznaczenia na podstawie tego przepisu, co należy podkreślić - nowego terminu załatwienia sprawy - powstaje dopiero wówczas, gdy organ administracji nie załatwił sprawy niezwłocznie (art. 35 § 1 i 2 k.p.a. ) lub w terminach określonych w art. 35 § 3, 3a i 4 k.p.a. Wystarczającej podstawy do zastosowania tego przepisu nie stanowi przy tym - powołana przez Wojewodę - konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Sprawdzenie kompletności złożonego wniosku oraz weryfikacja przesłanek udzielenia zezwolenia, powinna nastąpić - co do zasady - w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Z całą również pewnością nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 36 § 1 k.p.a. okoliczność zbyt dużej liczby prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. Jednocześnie nie znajduje podstaw prawnych wyznaczenie tak odległego terminu przez Wojewodę. Wyznaczając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy organ jest związany przepisami art. 12 § 2 i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu.

Stwierdzona w sprawie przewlekłość polega zatem na opieszałym działaniu organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Wojewoda nie podejmował bowiem działań charakteryzujących się należytą koncentracją, która jest niezbędna w świetle zasady szybkości postępowania. Pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Takie zachowanie organu w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

W związku z żądaniem przyznania kwoty pieniężnej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Jednocześnie Sąd uznał, że wnioskowana w skardze kwota jest zbyt wygórowana.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).