Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 909/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 § 1 pkt 2, art. 236 § 1 i 2 pkt 1, art. 239.
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. Sp. z o.o. Sp. j. w "[...]" (dalej Spółka, strona, podatnik, skarżąca) wniosła skargę na postanowienie z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej Kolegium, SKO, organ odwoławczy) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia.

Prezydent Miasta (dalej Prezydent) postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z dnia 25 lutego 2013r., określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie 794.446,00 zł. Postanowienie z dnia 19 sierpnia 2016r. doręczone zostało Spółce w dniu 24 sierpnia 2016r..

Postanowieniem z dnia "[.a.]" Prezydent, działając z urzędu, sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w pouczeniu ww. postanowienia tego organu z dnia 19 sierpnia 2016r.. Sprostowano pouczenie wskazując na Prezydenta Miasta zamiast niewłaściwego organu: Prezydenta Miasta O., za pośrednictwem którego wnieść należało zażalenie. Postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zostało doręczone podatnikowi w dniu 1 września 2016r..

Spółka nadała w dniu 8 września 2016r. w Urzędzie Pocztowym w "[...]" wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 19 sierpnia 2016r. wraz z zażaleniem na to postanowienie. Wskazała, że do chwili sprostowania pouczenia zawartego w treści postanowienia Spółka nie miała pewności co do tego, w jaki sposób zażalenie to powinna wnieść co świadczy o tym, że uchybienie terminowi nastąpiło z powodu istotnej wady pouczenia zawartego w omawianym postanowieniu, nie zaś z winy strony.

Brak właściwego pouczenia co do sposobu wniesienia zażalenia na postanowienie stanowi - jak ocenił to podatnik - wadę istotną mającą znaczny wpływ na sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym. Ze względu na rangę wskazanej wady pouczenia, zawartej w postanowieniu organu z dnia 19 sierpnia 2016r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności - nieostatecznej decyzji podatkowej, termin do wniesienia zażalenia powinien być liczony dopiero od daty usunięcia wady, to jest od dnia 1 września 2016r.. Wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu podatnik złożył także zażalenie na postanowienie organu z dnia 19 sierpnia 2016r. realizując w ten sposób obowiązek wynikający z treści art. 162 Ordynacji podatkowej.

Kolegium działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 615 ze zm.; dalej O.p.), wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia "[...]" stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z dnia 19 sierpnia 2016r.. W uzasadnieniu postanowienia podało, że zestawienie dat doręczenia podatnikowi postanowienia z dnia 19 sierpnia 2016r. z datą nadania pisma zawierającego środek zaskarżenia tego postanowienia powoduje, że nie ma wątpliwości co do tego, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Zażalenie na ww. postanowienie nadane zostało wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w Urzędzie Pocztowym w "[...]" w dniu 8 września 2016r., to jest po upływie 15 dni od dnia doręczenia zażalonego postanowienia.

Organ wyjaśnił, że konieczność stwierdzenia uchybienia terminu zachodzi także wówczas, gdy strona składająca zażalenia, tak jak w niniejszej sprawie - złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. SKO powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2015r. sygn. akt I FSK 340/14 i przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. oraz podało, że organ do którego wpłynął środek zaskarżenia z uchybieniem terminowi oraz wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, powinien stwierdzić przede wszystkim, że takie uchybienie miało miejsce. Kolegium wskazało, że tak też orzekło w sentencji postanowienia.

W skardze wniesionej do Sądu Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 217 § 1 w zw. z art. 214 w zw. z art. 219 oraz art. 236 § 2 pkt 1) O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postanowienie Prezydenta z dnia 19 sierpnia 2016r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z dnia 25 lutego 2013r., pomimo zawartego w nim wadliwego pouczenia czy i w jakim trybie służy jej na to pismo zażalenie, stanowiło postanowienie należycie spełniające warunki narzucone przez art. 217 § 1 O.p., a tym samym jego doręczenie, na gruncie art. 236 § 2 pkt 1) O.p., skutkowało otwarciem dla skarżącej terminu do wniesienia zażalenia, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia "[...]" w całości, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca uznała, że kluczowa w sprawie jest data doręczenia stronie postanowienia kompletnego, zgodne z art. 217 § 1 O.p., w tym zawierającego poprawne pouczenie co do trybu jego zaskarżenia. W ocenie skarżącej art. 217 § 1 pkt 6 O.p. stanowi, że poprawne pouczenie adresata wydanego postanowienia w kwestii zażalenia stanowi jeden z obligatoryjnych elementów postanowień wydawanych w postępowaniu podatkowym. Z uwagi na jego istotne znaczenie pouczenie to nie może być - w ocenie strony - sanowane w trybie art. 215 § 1 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej, to jest w drodze przewidzianej w tych przepisach instytucji sprostowania decyzji podatkowej (w niniejszym przypadku postanowienia). Brak właściwego pouczenia co do sposobu wniesienia zażalenia na postanowienie stanowi - jak ocenił to podatnik - wadę istotną mającą znaczny wpływ na sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym. Ze względu na rangę wskazanej wady pouczenia, zawartej w postanowieniu organu z dnia 19 sierpnia 2016r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności - nieostatecznej decyzji podatkowej, termin do wniesienia zażalenia powinien być liczony dopiero od daty usunięcia wady to jest od dnia 1 września 2016r., gdyż od tego momentu uznać można za kompletne doręczane skarżącej postanowienie, w świetle art. 217 O.p.. Termin ten został przez skarżącą dochowany.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji stała się wyłącznie kwestia stwierdzenia, czy nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z dnia 19 sierpnia 2016r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z dnia 25 lutego 2013r., określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie 794.446,00 zł. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 19 sierpnia 2016r. przy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Natomiast w odrębnych postępowaniach rozstrzygano kwestie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jak też sprostowania z urzędu oczywistej omyłki. WSA w Olsztynie wydał w tych sprawach znane już Spółce wyroki odpowiednio z dnia 22 lutego 2017r. sygn. akt I SA/Ol 910/16 i 26 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Ol 8/17.

Sąd nie podzielił zarzutu Spółki w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego art. 217 § 1 w zw. z art. 214 w zw. z art. 219 oraz art. 236 § 2 pkt 1) O.p..

Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia: 1) postanowienia stronie; 2) zawiadomienia, o którym mowa w art. 103 § 1 (§ 2). W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 239 O.p.).

Jak wynika z bezspornych ustaleń faktycznych w sprawie Spółka odebrała w dniu 24 sierpnia 2016r. postanowienie z dnia 19 sierpnia 2016r.. Zatem bezsprzecznie nadane przez podatnika w dniu 8 września 2016r. zażalenie na postanowienie z dnia 19 sierpnia 2016r. przy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu wynikającego z art. 236 § 2 pkt 1) O.p. - to jest po upływie 15 dni od dnia doręczenia postanowienia z dnia 19 sierpnia 2016r.. Przy czym stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie można mu zarzucić naruszenia przepisów prawa (por. NSA w wyrokach z dnia 14 marca 2007r., sygn. akt I FSK 534/06, z dnia 13 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 214/10, oraz z dnia 10 listopada 2015r., sygn. akt II FSK 2388/13).

Sąd ponadto wyjaśnia za wyrokiem NSA z dnia 15 marca 2016r., sygn. akt II FSK 270/14, że kwestia rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu podatkowym, nie ma wpływu ani na fakt uchybienia terminowi, ani na obowiązek organu odwoławczego wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt. Rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest bowiem na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania lub zażalenia, czy jednocześnie z nim) (por. wyroki NSA: z dnia 20 marca 2009r., sygn. akt I FSK 112/08, z dnia 23 listopada 2007r., sygn. akt II FSK 1316/06, z dnia 8 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1443/11 oraz z dnia 29 maja 2015r., sygn. akt I FSK 340/14).

Podnoszona natomiast w skardze kwestia błędnej informacji co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych, która w istocie jest podstawą argumentacji w niniejszej sprawie, była już przedmiotem rozważań tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 8/17. W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 stycznia 2017r. Sąd wyjaśnił już, że omawiana błędna informacja nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych konsekwencji, ale nie może też dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. W pouczeniu postanowienia z dnia 19 sierpnia 2016r. błędnie wskazano jedynie organ za pośrednictwem, którego należy wnieść zażalenie. Prezydent prawidłowo pouczył natomiast o terminie i środku zaskarżenia wskazując, że na postanowienie służy stronom zażalenie w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Skarżąca nie zastosowała się do zawartego pouczenia. Sąd w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl i (lub) w elektronicznym zbiorze LEX.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..