Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 651/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skarg Miasta [...], K. S., J. B. i U. P. na decyzję Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz J. B. i U. P. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.1. Decyzją z [...] września 2017 roku Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Komisja) uchyliła decyzję Prezydenta [...] (Prezydent) z [...] grudnia 2010 roku i odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 718, dalej "ustawa z 9 marca 2017 roku"), art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99, dalej "dekret warszawski") oraz art. 214a pkt 1 w związku z art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2016 r. poz. 2147, ze zm., dalej "ustawa o gospodarce nieruchomościami").

Decyzja Komisji wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I.2. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji reprywatyzacyjnej

J. G., dawna właścicielka hipoteczna nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w dniu 17 września 1948 roku złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Wniosek ten rozpatrzony został odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydenta z [...] kwietnia 1950 roku. Orzeczenie to utrzymane zostało w mocy decyzją Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 roku.

Decyzją z [...] lipca 2008 roku, wydaną na skutek wniosku U. P. i J. B., następczyń prawnych J. G. (Beneficjentki) Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 roku oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta z [...] kwietnia 1950 roku.

Beneficjentki wystąpiły następnie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 1992 roku, stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Decyzją z [...] stycznia 2011 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 roku w części dotyczącej budynku.

Beneficjentki wystąpiły o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

I.3. Decyzja reprywatyzacyjna

Decyzją z [...] grudnia 2010 roku Prezydent ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o pow. [...]m2, położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (Nieruchomość), na rzecz: J. B. w udziale wynoszącym 1/2 części gruntu, U. P. w udziale wynoszącym1/2 części gruntu oraz o ustaleniu czynszu symbolicznego z tytułu prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1 w wysokości [...] PLN (słownie: [...] złotych) netto - płatnego z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...].

Prezydent ustalił, że przedmiotowy teren objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji metra [...], uchwalonym przez Radę Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. uchwałą Nr [...]. Zapisy planu ustalały dla tego terenu zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami (strefa [...]).

Zgodnie z pismem Archiwum Państwowego [...] z [...] marca 2009 roku, na przedmiotowym gruncie istniał budynek wzniesiony przed dniem 21 listopada 1945 roku, w związku z czym spełniał on przesłanki z art. 5 dekretu warszawskiego. Budynek ten został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2008 roku nr [...]. [...] Konserwator Zabytków w W. decyzją z [...] kwietnia 2009 roku zezwolił na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz następców prawnych byłych właścicieli, wskazując, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste następcom prawnym dawnych właścicieli jest dopuszczalne pod względem konserwatorskim.

Prezydent ustalił, że objęcie Nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] nastąpiło [...] kwietnia 1948 roku, tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], w związku z czym termin składania wniosków mijał dnia [...] października 1948 roku. J. G. złożyła wniosek 17 września 1948 roku.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku, nieruchomość [...] ozn. hip. Nr [...] stanowiła własność J. z V. Prezydent ustalił następstwo prawne po przeddekretowej właścicielce Nieruchomości na podstawie :

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] czerwca 1955 roku sygn. [...] stwierdzającego, że spadek po J. G. zmarłej [...] stycznia 1954 roku nabyła w całości H. R.,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] czerwca 1971 roku sygn.[...] stwierdzającego, że spadek po H. R. zmarłej dnia [...] maja 1971 roku nabyły M. R. i J. P. po 1/2 części spadku każda z nich, które zostało zmienione postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2007 roku sygn. [...] stwierdzającego, że spadek po H. R. zmarłej [...] maja 1971 roku nabyły: U. P. zd. R. i J. B. zd. R. po 3/10 części spadku oraz M. R. zd. S. i J. P. po 2/10 części spadku każda z nich,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] stycznia 2004 roku sygn. [...] stwierdzającego, że spadek po M. R. zd. S. zmarłej [...] stycznia 1976 roku nabyły U. P. zd. R. i J. B. zd. R. po 1/2 części spadku każda z nich,

- postanowienia Sądu Rejonowego w L. Z [...] maja 1986 roku sygn. [...] stwierdzającego, że spadek po J. P. zmarłej dnia [...] marca 1985 roku nabył w całości H. H.,

- umowy o częściowy dział spadku sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z [...] lipca 2008 roku na mocy której J. B. i U. P. nabyły od H. H. przysługujące mu prawa i roszczenia do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] za kwotę [...] zł (słownie [...] złoty).

Prezydent uznał, że korzystanie z gruntu przez następców prawnych dawnej właścicielki da się pogodzić z jego przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, na podstawie art.7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 dekretu warszawskiego ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu Nieruchomości na okres 99 lat za czynszem symbolicznym.

I.4. Zawarcie umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego

Lokatorzy kamienicy znajdującej się na Nieruchomości wszczęli postępowanie mające na celu zmianę postanowienia spadkowego po J. G.. Postanowieniem z [...] marca 2014 roku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w Warszawie oddalił wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt [...] oddalił apelację wnioskodawców. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. postanowieniem z 10 maja 2017 r. sygn. akt I CSK 521/16 uznając, że lokatorzy kamienicy nie mieli przymiotu strony pozwalającego na zakwestionowanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Benficjentki 21 sierpnia 2013 roku wniosły pozew przeciwko Miastu [...] (Miasto), żądając wydania wyroku stwierdzającego zawarcie przez strony postępowania umowy użytkowania wieczystego Nieruchomości na postawie decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2010 roku.

Postanowieniem z [...] marca 2014 roku sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział [...] zawiesił postępowanie wskazując na toczące się postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po byłej właścicielce Nieruchomości. Postanowieniem z [...] czerwca 2014 roku sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w W. [...] Wydział [...] zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2014 r. i oddalił wniosek pozwanego (Miasta) o zawieszenie postępowania. Sąd wskazał, że w obecnym stanie sprawy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po byłej właściciele nieruchomości (z [...] czerwca 1955 r.) jest ostateczne i prawomocne. Nie można zatem uznać celowości zawieszenia postępowania na wypadek potencjalnej możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej i uchronienia pozwanego przed potencjalnym ryzykiem odszkodowawczym.

Wyrokiem z [...] września 2014 roku sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział [...] oddalił powództwo Beneficjentek przeciwko Miastu o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości.

Aktem notarialnym z [...] sierpnia 2014 roku, adw. I. G. działająca w imieniu i na rzecz Beneficjentek oraz R. N. działający w imieniu i na rzecz A. R. zawarli umowę sprzedaży udziałów wynoszących po 1/2 we współwłasności nieruchomości budynkowej, stanowiącej odrębną własność od gruntu nieruchomość, objętej księgą wieczystą KW [...] za cenę [...] EUR ([...] euro), tj. w kwocie po [...] EUR za każdy z udziałów oraz prawa i roszczenia wobec Miasta wynikające z dekretu warszawskiego, o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu bądź prawo własności za cenę [...] zł ([...] złotych), tj. po [...] zł ([...] złotych) za każdy z udziałów. R. N. działający w imieniu i na rzecz A. R. oświadczył, że kupił powyższe prawa i roszczenia za podaną cenę.

Aktem notarialnym z [...] stycznia 2015 roku, sprostowanym aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2015 roku, R. N. działający w imieniu i na rzecz A. R. sprzedał K. S. (Skarżąca) własność nieruchomości budynkowej w rozumieniu art. 5 dekretu warszawskiego, stanowiącej odrębną od gruntu nieruchomość, objętej księgą wieczystą KW [...] za cenę [...] EUR ([...] euro) oraz prawa i roszczenia wobec [...] wynikające z dekretu warszawskiego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu bądź prawo własności gruntu za cenę [...] ([...] złotych). K. S. oświadczyła, że kupiła powyższe prawa i roszczenia za podaną cenę.

Aktem notarialnym z [...] kwietnia 2016 roku Miasto, w wykonaniu ostatecznej decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2010 roku oddało Skarżącej Nieruchomość w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, tj. do dnia [...] kwietnia 2115 roku.

I.5. Podstawy uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej

I.5.1. Komisja uznała, że przy wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do rażącego naruszenia zasad obiektywizmu, bezstronności i równego traktowania w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie to było wynikiem rażącego naruszenia przepisów prawa tj. art. 24 § 3 k.p.a., polegającego na tym, że w sprawie uczestniczył pracownik organu, podlegający wyłączeniu. Spowodowało to naruszenie w rozpoznawanym przypadku obowiązku bezstronnego działania przez organ administracji publicznej, a także uchybienie zasadzie zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości została wydana przez J. R. - ówczesnego Zastępcę Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami w Urzędzie [...] - jak wskazano - działającego z upoważnienia Prezydenta. Nabywcą praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości, wynikających z dekretu oraz własności budynku usytuowanego na tej nieruchomości, na mocy umowy zawartej z Beneficjentkami decyzji w [...] sierpnia 2014 roku - był brat J. R. - A. R.

Komisja uznała również, że doszło do rażącego naruszenia przywołanych przez nią zasad postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że decyzja wydana została przez J. R. - brata A. R., z którym adwokat I. G. - reprezentująca Beneficjentki pozostawała w nieformalnym związku. Komisja wyjaśniła, że nieformalny związek, trwający od 2003 roku pomiędzy bratem pracownika organu oraz pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę uprawdopodobniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności pracownika J. R. w chwili wydania przedmiotowej decyzji.

Komisja powołała się również na inne powiązania osobowe, rodzinne, towarzyskie i finansowe, jakie zachodziły pomiędzy uczestnikami kolejnych transakcji mających za przedmiot Nieruchomość, w szczególności pomiędzy A. R., a jego pełnomocnikiem R. N. oraz J. R. (powiązania osobowe i finansowe), jak również pomiędzy R. N., a Skarżącą (powiązania osobowe). Powyższe okoliczności oznaczały w ocenie Komisji konieczność przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie decyzja reprywatyzacyjna została wydana i wykonana z naruszeniem zasad obiektywizmu i bezstronności.

Komisja wyjaśniła również, że Prezydent naruszył zasadę równego traktowania bowiem przez sześć lat nie wykonywał decyzji, bezzasadnie odmawiając zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Wykonał ją dopiero na rzecz Skarżącej. Komisja wyjaśniła, że to na skutek kolejnych działań (zaniechań) Prezydenta, Beneficjentki zbyły roszczenia do Nieruchomości.

I.5.2. Komisja uznała, że Prezydent rażąco naruszył prawo tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego poprzez niezbadanie okoliczności istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy tzn. spełnienia przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela na chwilę złożenia wniosku dekretowego.

I.5.3. W ocenie Komisji wydanie decyzji doprowadziło do skutków rażącą sprzecznych z interesem społecznym.

Komisja wyjaśniła że konstytucyjny wymóg ochrony praw lokatorów wynikający z art. 75 ust. 1 Konstytucji powinien być zrównoważony z inną ochroną gwarantowaną w Konstytucji, tj. z wymogiem ochrony własności, zawartym w art. 21 i 64 Konstytucji. Podkreśliła, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego prawo własności nie jest prawem absolutnym.

Zdaniem Komisji sytuacja lokatorów kamienicy w następstwie wydania decyzji reprywatyzacyjnej radykalnie się pogorszyła w wielu aspektach faktycznych i prawnych:

1. najemcy lokali komunalnych stracili swój dotychczasowy status stając się stroną umów cywilnoprawnych z kolejnymi nabywcami praw do nieruchomości,

2. czynsz najmu lokali mieszkalnych został znacznie podwyższony, wbrew woli najemców. Brak możliwości terminowego regulowania zawyżonych opłat spowodował zadłużenie, które wraz z narastającymi odsetkami stało się podstawą do zainicjowania przez nabywców nieruchomości postępowań sądowych o zapłatę i o eksmisję z lokalu mieszkalnego (protokół zeznań świadka K. W.),

3. utracili możliwość nabycia lokali, w których zamieszkują od wielu lat - na ustawowych, preferencyjnych warunkach - i to pomimo poniesienia na te lokale istotnych nakładów.

Komisja wskazała, że jak wynika z informacji przekazanych w piśmie pełnomocniczki Beneficjentek z 4 września 2017 roku, wraz z przejęciem budynku [...] kwietnia 2011 roku, protokołem przekazania-przejęcia Beneficjentki przejęły trzy tytuły wykonawcze dotyczące eksmisji z lokali mieszkalnych (lokalu nr [...], lokalu nr [...] oraz lokalu nr [...] - odnośnie do których zapadły prawomocne wyroki w sprawie eksmisji z prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego, za wyjątkiem sprawy dotyczącej lokalu nr [...]). Ponadto w badanym przypadku zostały wszczęte, już przez Beneficjentki, sprawy eksmisyjne dotyczące czterech lokali oraz pomieszczenia gospodarczego w bramie budynku (schowka na rowery).

Z zeznań lokatorki K. W. wynika, że po zwrocie kamienicy Beneficjentkom, lokatorom podniesiono czynsz o 100%. Po sprzedaniu nieruchomości Skarżącej lokatorzy otrzymali kolejną podwyżkę czynszu do wysokości po [...] - [...] zł za metr kwadratowy, podczas gdy czynsz przed zwrotem nieruchomości wynosił [...] zł za metr kwadratowy. Jak zeznała K. W., w jej przypadku czynsz został zwiększony o [...] zł - przy czym chodziło o sam czynsz, tj. bez opłat za centralne ogrzewania (lokatorka zeznała, że zainstalowała w wynajmowanym przez siebie lokalu własne centralne ogrzewanie etażowe), bez opłat za media i ciepłą wodę. Odnosząc się do faktu, że nikt inny z lokatorów (poza K. W.) nie zakwestionował podwyżki czynszu, K. W. zeznała, iż: "(...) nikt nie zakwestionował [podwyżki czynszu], ponieważ po pierwsze to pani S. chodziła do lokatorów i sugerowała im, że nie będzie tej podwyżki czynszu. To wiem od lokatorów. A po drugie, oni [lokatorzy] się już bali, ponieważ ten budynek został już po raz drugi sprzedany i wiedzieliśmy, kto w tym uczestniczy, to po prostu bali się, że będą represjonowani, tak jak ja, na przykład wymówieniami umów najmu." Komisja wskazała następnie że z zeznań tego świadka wynika, że toczą się dalsze postępowania dotyczące kolejnych eksmisji.

Komisja wskazała, że wydając decyzję z [...] grudnia 2010 roku Prezydent bezzasadnie pominął: po pierwsze, kwestię trybu przejścia własności ("powrotu") budynku na rzecz uprawnionego podmiotu, w rozumieniu art. 5 w związku z art. 7 ust. 1-3 i art. 8 dekretu warszawskiego oraz - po drugie - fakt istnienia umów najmu w odniesieniu do lokali komunalnych. Organ ten był stroną, tj. "wynajmującym" w ramach stosunku najmu. Z umowy najmu lokalu mieszkalnego wynikały dla stron wzajemne prawa i obowiązki. Do obowiązków wynajmującego należało m.in. zapewnienie najemcy lokalu mieszkalnego do używania na zasadach określonych umową. Zgodnie z art. 659 § 1 k.c., przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Komisja stwierdziła, że sytuacja prawna najemców lokali uległa istotnej zmianie, pomimo kontynuacji umów najmu z nabywcą. Stracili oni bowiem status najemców lokali komunalnych i przysługujących im z tego tytułu uprawnień. Fakt posiadania statusu najemcy komunalnego - w świetle art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm., dalej "ustawa o ochronie praw lokatorów") - nie oznacza tej samej sytuacji prawnej, co innych najemców lokali mieszkalnych. Działania Miasta [...] w postaci ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz beneficjentów naraziło najemców na szkodę majątkową i niemajątkową. O zaistnieniu szkody majątkowej świadczy niewątpliwie fakt podniesienia przez nabywcę nieruchomości stawek czynszu. Pomimo tego, że zaproponowane stawki czynszu mieściły się w granicach dopuszczalnych prawem, to jednak spowodowały znaczny uszczerbek majątkowy u najemców lokali. Różnica zatem pomiędzy stawkami określonymi w zarządzeniu Prezydenta a stawkami czynszu ustalonymi przez nabywcę nieruchomości - stanowi szkodę lokatorów.

Komisja podkreśliła, że reprywatyzacja nie może stać w kolizji z koniecznością ochrony podstawowych praw i wolności obywatelskich.

Komisja ustaliła również, że kamienica została wyremontowana ze środków Gminy. Jak podano w piśmie Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] maja 2010 roku łączna wartość nakładów poniesionych przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na remont kamienicy wyniosła [...] złotych. Remont kapitalny budynku został wykonany ze względu na jego zły stan techniczny w latach 2000-2006. Roszczenia reprywatyzacyjne do kamienicy zostały natomiast zgłoszone w 2006 roku (wnioskiem z 10 sierpnia 2006 roku J. B. oraz U. P. zwróciły się o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] kwietnia 1950 roku oraz decyzji Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 roku).

W ocenie Komisji nie sposób nie dostrzec koincydencji dat: zakończenia remontu generalnego kamienicy oraz zgłoszenia roszczeń do nieruchomości. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, w której Miasto [...] przekazało "w prywatne ręce" kamienicę gruntownie wyremontowaną ze środków publicznych.

Komisja ustaliła, że pod sygn. akt [...] zarejestrowana została sprawa z powództwa Miasta przeciwko Beneficjentkom, w miejsce których w toku postępowania wstąpiła Skarżąca. Przedmiotem tej sprawy jest zwrot nakładów poniesionych przez Miasto na nieruchomość, przy czym dochodzona przez Miasto kwota to jedynie [...] zł (nie zaś, jak wskazano w piśmie z [...] maja 2010 roku: [...] zł). Jak wynika z pisma Sądu Okręgowego w W. z [...] lipca 2017 roku sprawa ta jest obecnie zawieszona na podstawie art. 178 k.p.c.

Komisja wskazała, że również lokatorzy na przestrzeni lat dokonywali nakładów na remonty zajmowanych lokali, które miały im zostać sprzedane na preferencyjnych warunkach. Do wykupu lokali jednak nigdy nie doszło a Miasto nie podjęło żadnych realnych działań zmierzających do faktycznego zbycia na rzecz najemców zajmowanych przez nich lokali.

Końcowo Komisja wskazała, że w przedmiotowej kamienicy zamieszkują rodziny, których członkowie posiadają zasługi dla obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w tym byli członkowie Armii Krajowej oraz uczestnicy Powstania Warszawskiego, represjonowani w czasach PRL. Mieszkańcami kamienicy są również osoby w podeszłym wieku, osoby niepełnosprawne, rodziny o niskich dochodach. Komisja nie miała wątpliwości, że osoby te zasługują na szczególną ochronę.

1.5.4. Komisja uznała, że przeniesienie roszczeń do nieruchomości było rażąco sprzeczne z interesem społecznym - nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do jej wartości.

Komisja ustaliła, że w sprawie miała miejsce dwukrotna sprzedaż roszczeń za kwotę [...] złotych, a także umowa - dział spadku zawarta w formie aktu notarialnego, w którym wartość praw i roszczeń do Nieruchomości przynależna H. H. w udziale 2/10 części spadku (po J. P.) została określona na [...] zł (słownie: [...] złoty). Komisja podniosła, że w świetle art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku przesłanka niskiej ceny jest już sama w sobie sprzeczna z interesem społecznym. W ocenie Komisji, treść umów zbycia praw i roszczeń wynikających z dekretu należy postrzegać i analizować w znacznie szerszym kontekście, właśnie z uwzględnieniem przesłanki interesu społecznego.

Następnie Komisja wyjaśniła, że umową z [...] lipca 2008 roku Beneficjentki oraz H. H. dokonali częściowego działu spadku. Beneficjentki nabyły na współwłasność w udziale po 1/2 każda z nich prawa i roszczenia przysługujące H. H. do Nieruchomości, bez spłat i dopłat. W umowie stawający określili wartość praw i roszczeń do nieruchomości na [...] złoty.

Z kolei [...] sierpnia 2014 roku umową zawartą w formie aktu notarialnego, Beneficjentki w wykonaniu umowy przedwstępnej sprzedaży z [...] lutego 2014 roku sprzedały A. R. działającemu przez pełnomocnika R. N. przysługujące im udziały wynoszące po 1/2 części we współwłasności nieruchomości budynkowej, stanowiącej odrębną od gruntu nieruchomość, za cenę [...] EUR, to jest po [...] EUR za każdy z udziałów oraz prawa i roszczenia wobec Miasta, wynikające z dekretu, o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu bądź prawo własności gruntu, za cenę [...] zł, to jest po [...] za każdy z udziałów.

Kolejną umową zawartą w formie aktu notarialnego [...] stycznia 2015 roku A. R., działający przez pełnomocnika R. N., sprzedał Skarżącej własność nieruchomości budynkowej stanowiącej odrębną od gruntu nieruchomość w rozumieniu art. 5 dekretu warszawskiego za cenę [...] EUR oraz prawa i roszczenia wobec Miasta wynikające z dekretu warszawskiego, o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu bądź prawo własności gruntu za cenę [...] złotych.

W toku postępowania Komisja dopuściła dowód z opinii biegłego specjalisty z zakresu wyceny nieruchomości na okoliczność ustalenia wartości Nieruchomości na dzień pierwszej sprzedaży roszczeń tj. [...] sierpnia 2014 roku. Z treści operatu wynika, że wartość ww. nieruchomości o łącznej powierzchni zabudowy [...] m i powierzchni użytkowej [...] m2 - na dzień pierwszej sprzedaży roszczeń wynosiła [...] w tym wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego gruntu: [...] złotych.

Oznacza to według Komisji, że A. R. nabył roszczenie od Beneficjentek za ułamek realnej wartości nieruchomości. Uiszczona przez A. R. - na rzecz Beneficjentek - kwota [...] złotych- rażąco odbiega od ustalonej przez biegłego wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego gruntu tj. [...] zł. Podobnie druga sprzedaż roszczeń, która miała miejsce niecałe pół roku później nastąpiła również za łączne świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości. Podobnie w ocenie Komisji ewidentna była także dysproporcja ceny nabytych praw i roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego określona w dziale spadku zawartym w dniu [...] lipca 2008 roku pomiędzy Beneficjentkami a H. H., gdzie wartość przysługujących mu praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości została określona na [...] złoty.

W ocenie Komisji wskazana dysproporcja świadczenia wzajemnego (ceny zbytych praw i roszczeń) względem wartości nieruchomości ma w sposób oczywisty charakter rażący i narusza interes społeczny.

Komisja wyjaśniła również, że przystąpienie przez Prezydenta do umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste w sytuacji rażącego zachwiania ekwiwalentności świadczeń w umowie sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2014 roku (pierwsza sprzedaż roszczeń) oraz z dnia [...] stycznia 2015 roku (druga sprzedaż roszczeń), jak również we wcześniejszej umowie - dziale spadku (z dnia [...] lipca 2008 roku) budzi istotne wątpliwości, co do tego, czy Prezydent podjął wszystkie możliwe czynności w celu ochrony mienia komunalnego.

1.5.5. Komisja odniosła się również w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do skutków decyzji reprywatyzacyjnej,

W ocenie Komisja można powziąć wątpliwość, czy Beneficjentki decyzji dokonały rozporządzenia przysługującymi im roszczeniami w warunkach pozwalających na swobodne powzięcie decyzji lub wyrażenie woli. Komisja wskazała, że w zakresie jej uprawnień możliwe jest wystąpienie do odpowiedniego organu np. właściwego prokuratora z żądaniem podjęcia określonych czynności odnoszących się do ujawnionych naruszeń prawa (popełnionych przestępstw). W odniesieniu do wadliwych oświadczeń woli prokurator ma możliwość spowodowania wszczęcia właściwego postępowania przed sądem powszechnym. Komisja wyjaśniła, że wzruszenie przez nią decyzji reprywatyzacyjnej - w świetle art. 40 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku - powoduje upadek kauzy dla wszystkich aktów notarialnych zawartych na podstawie tejże decyzji.

Komisja wskazała również, że poszczególne podmioty uczestniczące w transakcjach otrzymały nieformalne kwoty, które mogły zaspokoić ich wzajemne roszczenia. Komisja podkreśliła, że z zeznań pełnomocniczki Beneficjentek oraz A. R. wynika, że Beneficjentki otrzymały po [...] EURO zaś reprezentująca je adwokat – [...] EURO.

Wobec treści zebranych w sprawie dowodów, Komisja ustaliła, że wskutek zaistniałych w sprawie okoliczności jedynie Miasto znalazło się w niekorzystnej sytuacji majątkowej, gdyż utraciło nieruchomość wchodzącą w skład gospodarowanego przezeń mienia komunalnego - nie uzyskując w zamian (realnych) środków pieniężnych lub praw majątkowych. Pozostali uczestnicy procesu reprywatyzacyjnego otrzymali środki pieniężne lub prawa majątkowe, które zaspokoiły ich roszczenia (wierzytelności). Miasto przekazało własność budynku Beneficjentkom oraz oddało grunt w użytkowanie wieczyste Skarżącej (w zamian za czynsz symboliczny) - tuż po tym, jak w 2006 roku dokonało kapitalnego remontu tej nieruchomości. Istotne znaczenie ma również fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabytek w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm., dalej "ustawa o ochronie zabytków") - stąd podlega szczególnej ochronie prawnej.

Komisja podkreśliła, że nie bada decyzji reprywatyzacyjnej pod kątem li tylko formalnoprawnym, lecz przede wszystkim z punktu widzenia materialnych zasad konstytucyjnych, w tym zasady sprawiedliwości społecznej.

Komisja wyjaśniła, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z [...] listopada 2016 r. zostało wszczęte śledztwo pod sygnaturą [...] w sprawie:

1. doprowadzenia w bliżej nieustalonym okresie czasu, ale nie później niż w 2010 roku w W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w postaci nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] w W. tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 k.k.

2. niedopełnienia obowiązków służbowych, w okresie od [..] grudnia 2010 roku do [...] kwietnia 2011 roku w W. przez osoby występujące w imieniu Miasta [...], Biura Gospodarki Nieruchomościami w postaci prawidłowego określenia stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. [...], w W., a następnie doprowadzenie do przeniesienia praw do przedmiotowej nieruchomości, pomimo istniejących wątpliwości w zakresie skuteczności sukcesji po uprzednich właścicielach nieruchomości, czym ww. działali na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 i 2 k.k.

3. podrobienia w bliżej nieustalonym okresie czasu, jednak nie później niż [...] stycznia 2007 roku, w nieustalonym miejscu, podpisu H. R. na testamencie, w celu użycia go jako autentycznego, w postępowaniu sygn. [...] Sądu Rejonowego dla [...] w W. tj. czynu z art. 270 § 1 k.k.

4. doprowadzenia w bliżej nieustalonym okresie czasu, jednak nie później niż [...] stycznia 2007 roku, w W., poprzez posłużenie się podrobionym w celu użycia jako autentycznym testamentem H. R., w postępowaniu [...] czym wprowadzono w błąd Sąd Rejonowy dla [...] w W. co do faktu posiadania uprawnień do dziedziczenia spadku po H. R., a w konsekwencji uzyskano postanowienie o zmianie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po H. R., czym działano na szkodę pozostałych spadkobierców, tj. czynu z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k.

Jak wynika z pisma Prokuratury Okręgowej w W. z [...] sierpnia 2017 roku postanowieniem z [...] lutego 2017 r. postępowanie o sygnaturze [...] zostało włączone do sprawy [...] prowadzonej przez Prokuraturę Regionalną we W.

Komisja wskazała również, że w świetle obowiązującego prawa odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego - oparta na właściwych przesłankach wynikających z dekretu warszawskiego, z ustawy z 9 marca 2017 roku lub z ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie wyłącza możliwości wypłaty odszkodowania podmiotom posiadającym uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Komisja nie wykluczyła istnienia takiego uprawnienia po stronie Beneficjentek. Wskazała, że ze względu na stwierdzone przeszkody w ustanowieniu użytkowania wieczystego na gruncie analizowanej sprawy, formą zaspokojenia praw i roszczeń do Nieruchomości jest odszkodowanie, znajdujące swoje podstawy w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Komisja wyjaśniła również, że w jej ocenie weryfikowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku. Wskazała, że nie kwestionuje faktu, że w przedmiotowej sprawie doszło do zbycia prawa własności budynku położonego na gruncie przy ul. [...] na rzecz osoby trzeciej. Wskazana okoliczność wyczerpuje dyspozycję części pierwszej definicji pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" wynikającej z art. 2 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku. Uznała jednak, że w chwili nabycia [...] stycznia 2015 roku praw do Nieruchomości Skarżącej - jako nabywcy - nie można było przypisać dobrej wiary. Przeciwnie, pozostawała ona w złej wierze, o czym świadczą okoliczności ustalone w toku niniejszego postępowania. Komisja uznała bowiem, że przed nabyciem prawa do nieruchomości przy ul. [...] Skarżąca mogła z łatwością dowiedzieć się, że :

- A. R. nabył roszczenia do przedmiotowej nieruchomości oraz własność budynku zlokalizowanego na tej nieruchomości za rażąco zaniżoną cenę w porównaniu do wartości rynkowej tej nieruchomości,

- decyzja reprywatyzacyjna wydana na rzecz Beneficjentek obarczona jest wadą zakwalifikowaną przez ustawodawcę do katalogu przesłanek wznowienia postępowania.

Komisja podkreśliła, że z okoliczności sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że Skarżąca wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć, iż cena nabytych praw do nieruchomości zarówno przez A. R. (umowa z [...] sierpnia 2014 roku), jaki i przez nią samą (umowa z [...] stycznia 2015 roku) była rażąco zaniżona w stosunku do obiektywnej wartości nieruchomości. Okoliczność ta powinna była wzbudzić wątpliwości Skarżącej, co do uczciwości lub prawidłowości transakcji nabycia przedmiotowej nieruchomości. Komisja podkreśliła również istnienie powiązań osobowych i biznesowych między uczestnikami procesu reprywatyzacji przedmiotowej Nieruchomości. Beneficjentki reprezentowała w postępowaniu reprywatyzacyjnym adwokat, która w okresie na jaki przypada wydanie kwestionowanej decyzji pozostawała w nieformalnym związku z A. R. To właśnie A. R. nabył roszczenia do nieruchomości od Beneficjentek. Równocześnie decyzję reprywatyzacyjną w przedmiotowej sprawie wydał J. R., brat A. R.. Z kolei A. R. przy zawieraniu obu umów, tj. nabycia roszczeń do przedmiotowej nieruchomości od beneficjentek decyzji oraz ich zbycia na rzecz Skarżącej reprezentował R. N., z którym Skarżąca pozostawała w nieformalnym związku, co ustalono na podstawie zeznań świadków złożonych przed Komisją.

Komisja nie podzieliła stanowiska Skarżącej, że zdarzenia, które zaistniały po wydaniu decyzji nie mogą stanowić podstawy do oceny jej zgodności z prawem. Wskazała, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady lex retro non agit, gdyż zdarzenia prawne oceniane przez Komisję trwają i wywołują skutki prawne w aktualnie istniejącym stanie prawnym Nieruchomości.

Podsumowując Komisja wskazała, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia zasad obiektywizmu, bezstronności, równego traktowania i prawdy materialnej. Oprócz tego stwierdzono, że w następstwie sprzedaży praw i roszczeń wynikających z dekretu, użytkownikiem wieczystym gruntu oraz właścicielem budynku zlokalizowanego na tym gruncie została Skarżąca, która nabyła ogół praw i roszczeń do gruntu jedynie za ułamek - ok. 25 % realnej wartości nieruchomości. Dodatkowo wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do zaistnienia skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. Oznacza to, że spełnione zostały przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 roku. Z powyższych względów decyzja reprywatyzacyjna podlegała uchyleniu w całości.

1.6. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego

Mając na uwadze skutki, jakie zostały wywołane przez decyzję reprywatyzacyjną oraz stwierdzoną przez Komisję jej wadliwość, Komisja stojąc na straży interesu publicznego (art. 3 ust. 3 ustawy) stwierdziła, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na Nieruchomości nie jest dopuszczalne. Biorąc pod uwagę treść art. 30 oraz art. 29 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku Komisja uznała, że dla odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na Nieruchomości wystarczające jest ustalenie przez Komisję, że proces reprywatyzacji naruszał nie tylko prawo powszechnie obowiązujące, ale także doprowadził do skutków nie dających się pogodzić z interesem ogółu, który urzeczywistniany jest w demokratycznym państwem prawnym poprzez zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). W niniejszym przypadku jedyną drogą dochodzenia roszczeń względem nieruchomości [...] jest droga odszkodowawcza, o ile roszczenia nie wygasły wskutek zaistnienia innych zdarzeń prawnych oraz zostały uzyskane zgodnie z przepisami prawa. W analizowanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, co ustaliła Komisja w toku postępowania rozpoznawczego.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja powołała w tym zakresie art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku. Wskazała, że przesłanką uchylania decyzji reprywatyzacyjnej w całości i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy jest zaistnienie - wobec wydania decyzji reprywatyzacyjnej - skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. Wobec ustalenia przez Komisję, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji z [...] grudnia 2010 roku doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym - uzasadnione jest orzeczenie o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do Nieruchomości.

Dodatkową podstawą dla odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego było ustalenie przez Komisję, że reprywatyzowana nieruchomość znajduje się na obszarze zabytkowego układu urbanistycznego: układ urbanistyczny oraz zespól budowlany [...] Dzielnicy Mieszkaniowej - wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2017 roku. Natomiast budynek położony przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2008 roku. W ocenie Komisji, ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości nie da się pogodzić z realizacją celu publicznego, jakim jest opieka nad zabytkami. Zatem zaistniała podstawa z art. 214a pkt 1 w związku z art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przewidująca możliwość odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ze względu na cel publiczny, którym jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

1.7. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Na powyższą decyzję skargi wniosły Skarżąca oraz Beneficjentki. Miasto zaskarżyło uzasadnienie decyzji.

1.7.1. Beneficjentki zarzuciły decyzji Komisji:

I. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik

sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego wybiórczo materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że:

a) w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] uczestniczył pracownik podlegający wyłączeniu, podczas gdy w toku całego postępowania dekretowego osobą kontaktową był tylko i wyłącznie referent sprawy K. S., z którym pełnomocnik Beneficjentek miała kontakt podczas przeglądania akt sprawy, telefoniczny i mailowy. Beneficjentki nie miały wiedzy i żadnego wpływu na to, że decyzje dekretową podpisał J. R., a zaniedbania Organu w zakresie wyłączenia urzędnika nie mogą obciążać strony.

b) sprawa dotycząca zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku została ostatecznie zakończona postanowieniem Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oraz że Miasto przystąpiło do umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste przed zakończeniem postępowania w sprawie zmiany postanowienia spadkowego po J. G., podczas gdy w postępowaniu cywilnym prawomocne zakończenie sprawy następuje z chwilą wydania wyroku sądu II instancji

c) sytuacja lokatorów kamienicy w następstwie wydania decyzji reprywatyzacyjnej znacznie się pogorszyła z uwagi na podwyższenie czynszu najmu lokali mieszkalnych wbrew woli najemców oraz utraty możliwości nabycia lokali na preferencyjnych warunkach, podczas gdy podwyżka czynszu miała miejsce dopiero po 2 latach od przejęcia budynku, gdy okazało się, że budynek jest niedochodowy, a sama podwyżka została dokonana do granic stawki ustalonej przez Wojewodę [...].

2. art. 7. 8. 77 § 1. 78 i 80 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez:

a) bezzasadne stwierdzenie zaistnienia przesłanki wydania decyzji reprywatyzacyjnej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej, z uwagi na to, że Prezydent nie ustalił istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy J. G. spełniła przesłankę posiadania gruntu, podczas gdy ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym z treści samego wniosku dekretowego J. G., czy też ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2008 roku jednoznacznie wynika, iż ww. mieszkała w budynku przy ul. [...] w W.,

b) niewyjaśnienie okoliczności sprawy w zakresie weryfikacji pomówień zgłaszanych między innymi przez lokatorów, że strony decyzji dekretowej tj. J. B. i U. P. nabyły prawa do odzyskania nieruchomości wskutek podrobienia testamentu H. R.,

c) bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych w przedmiocie ustalenia przez Komisję, czy testament H. R. był już w ogóle badany przez grafologa.

3. art. 7, 8 i 107 § pkt 9 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niedokładne (nieprecyzyjne) rozstrzygnięcie kwestii należnego Beneficjentkom od Miasta odszkodowania ("Komisja nie wyklucza istnienia takiego uprawnienia" tak: str. 57 uzasadnienia decyzji) oraz niedokonanie w treści decyzji w tym zakresie pouczenia Beneficjentek o dopuszczalności wniesienia stosownego powództwa do sądu powszechnego, czy też skargi do sądu administracyjnego.

4) art. 24 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec nieuzasadnionego twierdzenia, iż w postępowaniu przed Prezydentem doszło do rażącego naruszenia ww. przepisu, albowiem decyzję z [...] grudnia 2010 roku podpisał J. R., a nabywcą roszczeń był jego brat A. R., podczas gdy:

a) nabycie roszczeń przez A. R. nastąpiło po dacie wydania decyzji dekretowej, wobec czego na datę jej wydania nie istniały żadne wątpliwości odnośnie bezstronności.

b) w toku całego postępowania dekretowego osobą kontaktową był tylko i wyłącznie referent sprawy, K. S., z którym pełnomocnik Beneficjnetek miała kontakt podczas przeglądania akt sprawy, telefoniczny i mailowy. Beneficjentki nie miały wiedzy i żadnego wpływu na to. że decyzję dekretową podpisał J. R., a zaniedbania Organu w zakresie wyłączenia urzędnika, nie mogą obciążać strony.

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik spraw), tj.: art. 214a w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, iż celem publicznym jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, podczas gdy żaden przepis prawa nie zakazuje, aby właścicielem nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków była osoba fizyczna {właściciel prywatny), jak również wobec treści decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 2009 roku w przedmiocie zgody udzielonej Miastu [...] na oddanie spadkobiercom byłej właścicielki hipotecznej w użytkowanie wieczyste na 99 lat gruntu położonego przy ul. [...] w W.

Beneficjentki wniosły o :

1. uchylenie decyzji Komisji w całości i utrzymanie w mocy w całości decyzji reprywatyzacyjnej,

ewentualnie zaś, w przypadku braku podstaw do uchylenia decyzji Komisji w całości o .

2. uchylenie decyzji w zakresie jej uzasadnienia, to jest w pkt 5.6 (str. 57- 58) oraz 5.7 (str. 58).

3. na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.. w przypadku zaistnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie jej uzasadnienia, wniosły o zobowiązanie Komisji do wydania w określonym terminie decyzji wskazując jednocześnie jej rozstrzygnięcie w przedmiocie zasad i podstawy prawnej przyznania Beneficjentkom od Miasta odszkodowania, między innymi za niewykonanie własnej decyzji, tj. za faktyczną odmowę ustanowienia w formie aktu notarialnego użytkowania wieczystego Nieruchomości,

4. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Komisji na rzecz Beneficjentek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

1.7.2. Skarżąca w skardze z 22 marca 2018 roku zarzuciła decyzji Komisji naruszenie :

1. art. 7 k.p.a. w zw. z 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, niedokładne wyjaśnienie sprawy, pominięcie dowodów oraz dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że:

1.1) w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] uczestniczył pracownik organu podlegający wyłączeniu, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż stronami postępowania były Beneficjentki, a pracownik tj. J. R., który podpisał rzeczoną decyzję nie miał żadnego "powiązania osobowego, rodzinnego, towarzyskiego i finansowego" ze stronami, nadto decyzja reprywatyzacyjna została merytorycznie przygotowana przez innego pracownika organu tj. K. S. oraz zatwierdzona zarówno przez Naczelnika Wydziału Spraw Dekretowych, jak i radcę prawnego Urzędu [...]

1.2) brat pracownika organu A. R. był w nieformalnym trwającym od 2003 roku, a co najmniej do 2014 roku związku z pełnomocnikiem Beneficjentek adwokatem I. G. oraz że okoliczność ta mogła wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności pracownika organu, w sytuacji, gdy nie zostały uprawdopodobnione żadne konkretne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości w zakresie bezstronności i obiektywizmu przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej, ponieważ z zeznań świadka A. R. wynika wprost, iż poznał się z I. G. w 2003 roku "Tak, nawet 2003 chyba. Żeśmy się poznali, tak" (...) "Ja nie byłem z panią I. w związku. Byliśmy znajomymi, nie byliśmy razem";

1.3) doszło w tej sprawie do naruszenia zasady równego traktowania poprzez niewykonywanie przez okres sześciu lat decyzji reprywatyzacyjnej, podczas, gdy istniała w tym czasie obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zawarcie umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu w postaci toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie zmiany postanowienia spadkowego po byłej właścicielce nieruchomości J. G. i okoliczność ta rzutowała na ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą organu administracyjnego podejmującego w tej sprawie rozstrzygnięcie;

1.4) sprawa dotycząca zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku została ostatecznie zakończona postanowieniem Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a nadto, że Miasto przystąpiło do umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste przed zakończeniem postępowania w sprawie zmiany postanowienia spadkowego po J. G., podczas gdy w postępowaniu cywilnym prawomocne zakończenie sprawy cywilnej następuje z chwilą wydania wyroku sądu II instancji i w tym znaczeniu brak jest możliwości powoływania się przez organ administracyjny na fakt zaistnienia "stanu niepewności prawnej co do prawidłowości spadkobrania w związku ze skierowaniem skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego" jako przyczyny dla odmowy zawarcia umowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości;

1.5) działania organu umożliwiły oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nabywcy praw i roszczeń do nieruchomości Skarżącej, nie zaś spadkobiercom byłej właścicielki nieruchomości, w sytuacji gdy wyrok Sądu Okręgowego w W. oddalający prawomocnie apelację lokatorów został wydany w dniu [...] kwietnia 2016 roku, a zatem umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste została zawarta w dniu [...] kwietnia 2016 roku w możliwie najszybszym terminie;

1.6) wpływ na szybkie załatwienie kwestii wykonania decyzji reprywatyzacyjnej poprzez przystąpienie przez Miasto do umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste ze Skarżącą miał J. R. który uprzednio podpisał z upoważnienia organu decyzję reprywatyzacyjną, podczas gdy w 2016 roku J. R. nie był już pracownikiem Urzędu [...] (od [...] stycznia 2013 roku), a zatem nie mógł mieć wpływu na działania podejmowane przez pracowników i osoby nadzorujące ich pracę w Urzędzie [...]; nadto, gdyby przyjąć za prawdziwe twierdzenia Komisji o rzekomych koligacjach rodzinnych i towarzyskich tego pracownika w 2010 roku, to należałoby uznać, że J. R. mógł dużo wcześniej doprowadzić do zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, co nie miało w tej sprawie miejsca;

1.7) interesem społecznym są faktyczne interesy majątkowe lokatorów kamienicy, z uwagi na brak regulacji ustawowych przyznającym tym podmiotom interes prawny, w sytuacji gdy w okolicznościach faktycznych sprawy należy mieć na względzie obowiązujące regulacje prawne przyznające interes prawny właścicielowi uprawnionemu do rozporządzania swoją własnością w sposób zapewniający mu możliwość właściwego realizowania swoich obowiązków właścicielskich;

1.8) sytuacja lokatorów w następstwie wydania decyzji reprywatyzacyjnej radykalnie się pogorszyła z uwagi na podwyższenie czynszu najmu lokali mieszkalnych wbrew woli najemców oraz utraty możliwości nabycia lokali na preferencyjnych warunkach, w sytuacji, gdy czynsz ustalany jest przez wynajmującego niezależnie od zgody najemcy oraz stosownie do obowiązującego prawa oraz właściwości rynkowych nieruchomości (w tym przypadku położonej w ścisłym centrum miasta) oraz wysokości kosztów jej utrzymania;

1.9) fakt otrzymania przez jednego z lokatorów przedmiotowej kamienicy zastępczego lokalu komunalnego w przeciągu czterech miesięcy świadczy o posiadaniu przez Skarżącą "wpływów" wśród urzędników [...] polegających na możliwości spowodowania relatywnie szybkiego przyznania lokatorom zastępczych lokali mieszkalnych, w sytuacji, gdy z przepisów (Uchwała Rady [...] Nr [...] z dnia 9.07.2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]) wynika wprost, iż dla najemców lub byłych najemców lokali w budynkach zwróconych dawnym właścicielom obowiązują preferencyjne zasady wynajmowania lokali mieszkalnych, w tym przyznanie pierwszeństwa najmu czy nawet zakwalifikowania takiej osoby do najmu lokalu socjalnego, mimo braku spełnienia wszystkich kryteriów; nadto w sytuacji, gdy pomoc Skarżącej polegała rzeczywiście na podejmowaniu działań w zakresie wypełnienia formularzy, przygotowania załączników do wniosków czy złożenia dokumentów celem uzyskania zastępczych lokali mieszkalnych;

1.10) fakt podniesienia przez nabywcę nieruchomości stawek czynszu świadczy o zaistnieniu szkody majątkowej u najemców, ponieważ zaproponowane stawki czynszu mimo, iż mieściły się w granicach ustawowych, spowodowały znaczny uszczerbek majątkowy u najemców lokali, w sytuacji gdy, brak jest którejkolwiek przesłanki wskazującej na poniesienie szkody u najemców lokali z powodu podwyższenia czynszu, skoro czynsz został podniesiony w myśl obowiązujących przepisów prawa wyłącznie do wysokości 3% wartości odtworzeniowej budynku, a więc zgodnie z przepisami prawa - takie działanie nie jest działaniem bezprawnym powodującym szkodę; nadto Komisja nie poczyniła precyzyjnych ustaleń co do tego kiedy, komu i o ile podwyższono czynsz;

1.11) kamienica została gruntownie wyremontowana ze środków publicznych, podczas gdy w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie przez Skarżącą nieruchomość wymagała znacznych nakładów finansowych, ponieważ prace remontowe budynku były wykonane wadliwie i dotyczyły jedynie części wspólnych, a nadto Skarżąca jest aktualnie w sporze sądowym z [...] o zwrot poniesionych nakładów;

1.12) prawidłową drogą zaspokojenia roszczeń dekretowych jest droga odszkodowawcza w ramach przepisu art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy Komisja dokonała oceny zasadności wniosku dekretowego, a zatem prowadzi niejako postępowanie zwrotowe, nie zaś odszkodowawcze; nadto, w sytuacji gdy przywołany w treści uzasadnienia przepis nie ma zastosowania w okolicznościach sprawy;

2. art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 roku w z art. 38 ust. 1 tej ustawy zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego poprzez wydanie przez organ administracji decyzji administracyjnej niespełniającej podstawowych kryteriów indywidualnego aktu administracyjnego wobec braku określenia w sentencji, którym stronom postępowania i w jakim zakresie odmówiono przyznania prawa ustanowienia użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, a także bez powołania podstawy prawnej przewidzianej w przepisach cyt. dekretu oraz na podstawie zdarzeń mających miejsce po wydaniu decyzji Prezydenta, co powoduje, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. decyzja została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa;

3. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przedłużanie postępowania prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trakcie którego organ pozostawał w bezczynności celowo albowiem nie zostały podjęte w tym okresie żadne dodatkowe czynności, co miało spowodować przeciągnięcie postępowania do czasu wejścia w życie ustawy nowelizującej ustawę z 9 marca 2017 roku w jej pierwotnym brzmieniu (to jest ustawy z dnia 26 stycznia 2018 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2018 roku, poz. 431, dalej "ustawa nowelizująca"), co w konsekwencji spowodowało daleko idące skutki w postaci braku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

4. art. 4 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez procedowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez kolegialny organ administracji publicznej nieprawidłowo obsadzony, z uwagi na to, że aż trzech członków Komisji orzekających w sprawie nie spełnia wymogów ustawowych do zasiadania w tejże Komisji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że zostały wypełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.;

5. art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez niezasadne stwierdzenie zaistnienia przesłanki wydania decyzji reprywatyzacyjnej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej, z uwagi na to, że organ nie ustalił istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, czy J. G. spełniała przesłankę posiadania gruntu, w sytuacji, gdy ze znajdujących się w aktach dokumentów (m.in. ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2008 roku) wynika jednoznacznie, iż mieszkała ona w budynku przy ul. [...] w W., znała dobrze stan techniczny budynku w latach 1945-1946, a co najmniej do 1950 roku realizowała tam funkcje przewidziane w obowiązującym planie zagospodarowania wykorzystując nieruchomość na cele mieszkalne oraz w mniejszym stopniu na usługowe; nadto, w sytuacji, gdy przesłanka ta dotyczy wyłącznie następców prawnych, a nie dawnych właścicieli nieruchomości, a także, w sytuacji, gdy przesłanka ta winna podlegać ocenie na datę wejścia w życie dekretu, nie zaś na datę złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej;

6. art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez bezzasadne stwierdzenie, że przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym ponieważ nastąpiło za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości, w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów, strony mają prawo do dowolnego ustalenia ceny przedmiotu umowy sprzedaży, nadto gdy wartości roszczeń do nieruchomości nie można utożsamiać wprost z wartością rynkową prawa własności do nieruchomości; nadto w sytuacji, gdy Komisja nie odniosła się do sformułowanych zarzutów i zastrzeżeń do sporządzonej w tej sprawie wyceny wartości nieruchomości, która jest nieprawidłowa; a także bez wzięcia pod uwagę, iż dwukrotne przeniesienie praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło po wydaniu w tej sprawie decyzji reprywatyzacyjnej;

7. art. 24 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec nieuzasadnionego stwierdzenia, że w postępowaniu prowadzonym przed Prezydentem doszło do rażącego naruszenia wskazanego przepisu z uwagi na to, że decyzję reprywatyzacyjną z [...] grudnia 2010 roku podpisał J. R., działający z upoważnienia Prezydenta, a nabywcą praw i roszczeń do nieruchomości objętej tą decyzją [...] sierpnia 2014 roku był brat J. R. — A. R., w sytuacji, gdy nabycie roszczeń nastąpiło po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, a zatem na chwilę jej wydania nie istniały żadne wątpliwości odnośnie bezstronności; nadto, gdy treść merytoryczna decyzji reprywatyzacyjnej oraz rozstrzygnięcie materialnoprawne pozostałoby tożsame biorąc pod rozwagę przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, a zatem niezależnie od tego kto podpisał przygotowany przez pracownika BGN-u projekt decyzji administracyjnej;

8. art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż przesłanka "złej wiary nabywcy" ujęta w tym przepisie ma szersze znaczenie aniżeli ta nadana w art. 6 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a w konsekwencji uznanie, iż transakcja nabycia nieruchomości przy ul. [...] w W. była związana z oszustwem, a Skarżąca mogła z łatwością dowiedzieć się, że cena nabytych praw jest rażąco zaniżona, w sytuacji, gdy brak jest w tej sprawie możliwości nieuprawionego rozszerzania interpretacji przepisu poza obowiązujące standardy ujęte w prawie cywilnym, nadto gdy cena z umowy sprzedaży jest przez strony ustalana dowolnie, a ostatecznie, że osoba nieposiadająca wiedzy specjalistycznej, nie jest w stanie samodzielnie oszacować wartości praw i roszczeń do nieruchomości;

9. art. 97 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania wszczętego przed Komisją mimo zaistnienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania wobec prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną we W. śledztwa co do autentyczności drugiego testamentu H. R., mimo, wskazania w treści decyzji, że okoliczności ustalone w tym postępowaniu będą miały wpływ na rozstrzygniecie w tej sprawie wobec konieczności ustalenia zakresu uprawnień beneficjentek decyzji do skutecznego wystąpienia z wnioskiem dekretowym; oraz

10. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji Komisji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji braku przesłanek do jego zastosowania;

11. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 roku, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji — odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego, pomimo że zaskarżona decyzja oparta została na przesłankach nieprzewidzianych treścią dekretu oraz pomimo łącznego spełnienia przesłanek koniecznych do wydania decyzji pozytywnej;

12. art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z powodu tego, że proces reprywatyzacji naruszał nie tylko prawo powszechnie obowiązujące, ale także doprowadził do skutków niedających się pogodzić z interesem ogółu, podczas, gdy przepisy dekretu nie przewidują jako przesłanki odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu żadnej innej przesłanki poza zgodnością korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela;

13. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 6 tej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy poprzez bezzasadne uznanie, iż celem publicznym jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w sytuacji, gdy brak jest przeciwskazań ustawowych co do tego, aby właścicielem nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków był właściciel prywatny, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzją z [...] kwietnia 2009 roku Stołeczny Konserwator Zabytków zezwolił na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu;

14. art. 30 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez błędne ich zastosowanie wynikające z dokonania oceny zgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie zdarzeń, które zaistniały dopiero po jej wydaniu, a zatem nie mogły mieć wpływu i nie miały wpływu na treść decyzji i zgodność z prawem;

15. art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji RP w zw. z art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), poprzez ich niezastosowanie, a przez to pozbawienie skarżącej prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie jej uchylenie w całości i utrzymanie w mocy w całości decyzji reprywatyzacyjnej, względnie umorzenie postępowania rozpoznawczego, oraz wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi.

Pełnomocnik Skarżącej 12 kwietnia 2018 roku złożył pismo zatytułowane "skarga", w którym podtrzymał i rozwinął zarzuty podniesione przez Skarżącą. Dodatkowo w piśmie tym pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji Komisji naruszenie:

1. art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie wątpliwości odnośnie treści zastosowanych norm prawnych oraz okoliczności faktycznych na korzyść strony, mimo, iż bezwzględnie w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z odebraniem stronie uprawnienia oraz istniały wątpliwości co do treści zastosowanych norm prawnych, a także wątpliwości co do stanu faktycznego,

2. art. 68 § 1 k.p.a. oraz art. 68 § 1 w zw. z art. 95 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r., w sposób uniemożliwiający pełne odtworzenie treści wypowiedzi uczestników tej rozprawy, w tym wniosków i zarzutów stron postępowania, w sytuacji gdy z treści protokołu winno niezbicie wynikać kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby, co skutkuje nie możnością przyjęcia protokołu z powyższej rozprawy jako dowodu w sprawie, jak również niemożnością przyjęcia jako dowód treści zeznań świadków i stron złożonych na powyższej rozprawie.

3. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez stronnicze i nierówne traktowanie następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości [...] względem lokatorów i osób zajmujących lokale w budynkach stanowiących własność wyżej wymienionych, a także przyjęte a priori negatywne nastawienie do następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych znajdujące wyraz w używaniu wobec nich przez członków Komisji zwrotu "handlarze roszczeń" w ujęciu pejoratywnym, w sytuacji gdy z treści tego przepisu wynika obowiązek skierowany do organu administracji publicznej (w tym przypadku Komisji) do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania

Skarżąca w piśmie z 24 maja 2018 roku również zatytułowanym "Skarga" podniosła dodatkowo zarzut naruszenia :

1. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 39 k.p.a. i art. 49 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez przesłanie jej jako stronie toczącego się postępowania administracyjnego - dokumentu opisanego w piśmie przewodnim jako "odpis decyzji" a w rzeczywistości nieuwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kserokopii rozstrzygnięcia, który to dokument ma rzekomo stanowić decyzję ostateczną, w myśl przepisów nowelizujących ustawę z 9 marca 2017 roku (art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2018 roku, poz. 431, dalej "ustawa nowelizująca" w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku w obecnym brzmieniu), która wszakże nie została publicznie obwieszczona ani w żaden inny sposób doręczona stronom postępowania, gdyż nie została jako decyzja ostateczna udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości ani też nie została przesłana stronom za pośrednictwem operatora pocztowego czy wyznaczonego pracownika Ministerstwa Sprawiedliwości, co skutkuje brakiem właściwego doręczenia bądź ogłoszenia decyzji administracyjnej;

2. art. 107 § 1 ust. 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez udostępnienie jej jako stronie postępowania kopii decyzji administracyjnej nie zawierającej pouczenia w zakresie przysługujących od niej środków zaskarżenia, tym bardziej, gdy w okolicznościach sprawy, od pierwotnie wydanej i obwieszczonej decyzji z dnia [...] września 2017 roku złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który to środek odwoławczy został uznany za niebyły, a decyzja w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego za decyzję ostateczną, co skutkuje dla niej negatywnymi konsekwencjami ponieważ nie dość, że została pozbawiona możliwości rozpoznania złożonego środka odwoławczego, to nie została jej doręczona decyzja ostateczna i nie ma świadomości czy termin na złożenie takowego środka już rozpoczął bieg, a jeżeli tak, to od kiedy należy liczyć 30 dniowy termin na złożenie skargi do sądu administracyjnego;

3. art. 107 § 1 ust. 8 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez udostępnienie jej jako stronie toczącego się postępowania administracyjnego kopii decyzji administracyjnej niezawierającej oryginalnego podpisu pracownika organu upoważnionego do wydania tej decyzji;

4. art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy z 9 marca 2017 roku i art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie art. 40 ustawy z 9 marca 2017 roku i dokonanie wykreślenia jej właściciela budynku i użytkownika wieczystego gruntu, w sytuacji, gdy decyzja Prezydenta z [...] grudnia 2010 roku wywołała nieodwracalne skutki prawne.

1.7.3. Miasto zaskarżyło wyłącznie uzasadnienie decyzji podnosząc zarzut naruszenia :

1. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 2 Kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art.7 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez niezgodne z prawem stwierdzenie - w punkcie 2. uzasadnienia (str. 31-32) - że uchybieniem Prezydenta było, iż "nie poczynił ustaleń dotyczących posiadania przez J. G. przedmiotowej nieruchomości w chwili złożenia przez nią wniosku dekretowego" - podczas gdy zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą prezentowaną od początku obowiązywania dekretu przez organy dekretowe (w tym Prezydium Rady Narodowej [...]), linią orzeczniczą sądów administracyjnych, znajdującej także oparcie w poglądach doktryny prawa, przesłanka posiadania nieruchomości nie była uwzględniana przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych, a jedynym kryterium oceny jego zasadności było spełnienie przesłanki planistycznej, określonej w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, w konsekwencji czego Prezydent nie oceniając tej kwestii i nie zamieszczając rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej nie dopuści! się żadnych nieprawidłowości

2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez niezgodne z właściwością Komisji w przedmiotowym postępowaniu oraz prawem materialnym stwierdzenia - zawarte w punktach: 3.3. (str. 38); 3.4. (str. 39-43); 3.6. (str. 45-46) uzasadnienia - dotyczące określenia istoty stosunku najmu lokalu należącego do gminnego zasobu mieszkaniowego i błędnej wykładni przepisów: art. 678 k.c., art. 31 i art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 5 w zw. z art. 8 dekretu warszawskiego a także wobec dokonania bezzasadnych rozważań odnośnie poniesionej przez najemców szkody, która to kwestia nie podlega ocenie na obecnym etapie postępowania;

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 19 i art. 20 k.p.a w zw. z art. 50 ustawy samorządzie gminnym w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez nieuprawnione zastosowanie - w punktach: 3.8. (str. 47-48); 4.7. (str. 51-52) uzasadnienia - do oceny postępowania i wydanej w jego wyniku decyzji reprywatyzacyjnej przepisu art. 50 ustawy o samorządzie gminnym, który nie ma zastosowania w sprawach dekretowych, zamiast: 1) art. 7 ust. 2 dekretu, który stanowił podstawę działania Prezydenta, jako organu administracji w sprawach dekretowych oraz jednocześnie merytoryczną podstawę rozpoznania wniosku dekretowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 roku 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowił podstawę wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2008 roku stwierdzającej nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 roku oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta z [...] kwietnia 1950 roku o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, której skutkiem było m.in. "przywrócenie" następcom prawnym dawnych właścicieli własności budynku przy ul. [...];

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez nieuprawnione orzekanie - w punktach: 5.6. (str. 57-58); 5.7. (str. 58) uzasadnienia - o odszkodowaniu od Miasta na rzecz Beneficjentek celem zaspokojenia ich praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości, czego podstawę ma stanowić art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Miasto wniosło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej oraz na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

1.7.4. W odpowiedziach na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie.

Sąd połączył sprawy będące następstwem wniesienia skarg przez Beneficjentki, Miasto i Skarżącą do wspólnego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

2 Skargi są zasadne, zaskarżona decyzja Komisji narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, aczkolwiek sąd nie podziela wszystkich podniesionych w nich argumentów.

2.1. Sąd wskazuje na wstępie, że Miasto składało skargę wyłącznie na uzasadnienie decyzji, podkreślając że decyzja jest dla niego korzystna i wyjaśniając, że nie wnosi o jej uchylenie. W ocenie sądu, co do zasady, nie jest możliwe uchylenie jedynie fragmentów uzasadnienia decyzji i pozostawienie w obrocie samego jej tenoru. Jeżeli wady uzasadnienia mają charakter istotny, to jest wpływają na treść decyzji konieczne jest uchylenie decyzji jako całości. W sytuacji, w której skarga Miasta dotyczyła wyłącznie uzasadnienia decyzji, przy jednoczesnym wskazaniu, że decyzja jako taka uznawana jest za korzystną, sąd co do zasady, zobligowany byłby do oddalenia skargi w związku z treścią art. 134 § 2 p.p.s.a. Z mocy powołanego przepisu sąd nie może bowiem orzec na niekorzyść skarżącego.

Jednak w niniejszej sprawie, wobec wniesienia skarg również przez inne podmioty, wobec stwierdzonych przez sąd wad decyzji, możliwe stało się uchylenie jej w całości.

2.2. Sąd nie podziela stanowiska Komisji co do zaistnienia w sprawie przesłanek uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej określonych w art. 30 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy z 9 marca 2017 roku.

2.2.3. Komisja spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku upatrywała w szczególności w fakcie wydania decyzji przez J. R., brata A. R. W ocenie Komisji, skoro A. R. pozostawał w związku z pełnomocnikiem Skarżących Beneficjentek decyzji reprywatyzacyjnej, jego brat podlegał wyłączeniu zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że udział w sprawie pracownika podlegającego wyłączeniu stanowi co do zasady przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Przesłanka ta nie została jednak wskazana w art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku jako jedna z podstaw pozwalających Komisji na uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej. Ustawodawca przewidział jedynie, że Komisja może wydać decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z 9 marca 2017 roku, między innymi jeżeli zaistniały okoliczności o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. Okoliczności te są zbliżone do podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. Wśród okoliczności tych nie ma przesłanki odpowiadającej art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., to jest wydania decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 k.p.a.

Komisja stanęła na stanowisku, że branie udziału w postępowaniu przez pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. uznać należy za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku. W ocenie sądu stanowisko to jest nieprawidłowe. Brzmienie art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku jest tożsame z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, zgodnie z którym wydanie decyzji z bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Przesłanki dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą być utożsamiane z przesłankami pozwalającymi na wznowienie postępowania. Przesłanki nieważności dotyczą wad tkwiących immanentnie w decyzji. Przesłanki wznowieniowe to przesłanki obejmujące pewne szczególne wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie danej decyzji. Nie można zatem uznać, by przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania mogła być utożsamiona z przesłanką rażącego naruszenia prawa, która co do zasady daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Skoro ustawodawca w art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 roku przywołał jedynie trzy przesłanki wznowieniowe, to uznać należy, że w razie zaistnienia w sprawie innej przesłanki wznowieniowej, nie wymienionej jednak w art. 30 ust. 1, Komisja nie ma możliwości uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej..

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że co do zasady w przypadku przesłanek wznowieniowych wymienionych w k.p.a., upływ czasu prowadzi do sanowania wad decyzji. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Komisja może uchylać decyzje reprywatyzacje w razie zaistnienia okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. (których odpowiednik stanowią art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z 9 marca 2017 roku). Jednocześnie możliwość uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej przez Komisję w razie zaistnienia tych okoliczności nie została ograniczona przesłanką upływu czasu. Oznacza to, że w ocenie ustawodawcy jedynie te trzy przesłanki uzasadniają ingerencję Komisji w stan ukształtowany ostateczną decyzją administracyjną i to bez żadnych ograniczeń czasowych. W konsekwencji uznać należy, że w ocenie ustawodawcy pozostałe przesłanki, wymienione w art. 145 § 1 pkt 3, 4, 6,7 i 8 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej przez Komisję. Oznacza to, że ewentualne branie udziału w wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej przez pracownika podlegającego wyłączeniu nie może być podstawą do jej uchylenia przez Komisję.

Zatem w tym zakresie Komisja naruszyła art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. może zostać uznana za rażące naruszenie prawa w rozumieniu analizowanego przepisu. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy doprowadziło bowiem do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej.

Z uwagi na powyższe, podnoszone w skargach Skarżącej oraz Beneficjentek argumenty dotyczące osoby, z którą kontaktowała się pełnomocnik Beneficjentek przed wydaniem decyzji, jak również osoby, która przygotowała decyzję nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazuje jednak w tym miejscu, że na fakt istnienia związku pomiędzy pełnomocniczką Beneficjentek a A. R. ten ostatni wskazywał w swoich zeznaniach z [...] września 2017 roku, informując jednocześnie o istniejących między nimi konfliktach związanych z opieką nad córką.

2.2.4. Opisywane szeroko przez Komisję okoliczności dotyczące komplikacji z zawarciem przez Beneficjentki umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie mogą być uznane za mające wpływ na ocenę zgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnej. Na ocenę zgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnej nie mogą mieć również wpływu kwestie dotyczące - jak twierdzi Komisja - przekazywania lokatorom sprzecznych informacji co do nabycia lokali.

Okoliczności te są bowiem prawnie obojętne w przypadku analizowania zgodności z prawem decyzji o charakterze związanym, a taki charakter ma decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu warszawskiego.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że pomimo szeroko opisywanych w uzasadnieniu decyzji powiązań o charakterze osobowo-biznesowych, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie doszło do prawomocnego skazania żadnej z osób wymienianych w uzasadnieniu decyzji. Komisja nie wykazała nawet, by w związku z wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej w tej sprawie skierowany został przeciwko konkretnej osobie akt oskarżenia.

Wskazać należy również na pewną niekonsekwencję stanowiska Komisji, która z jednej strony wskazuje, że owe powiązania osobowe doprowadziły do wydania decyzji na rzecz Beneficjentek. Następnie - jak wskazuje Komisja - owe powiązania spowodowały zaniechania podpisania z nimi umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, co doprowadziło je do zawarcia umowy przeniesienia roszczeń do Nieruchomości w okolicznościach poddających w wątpliwość czy umowa sprzedaży zwarta została w warunkach pozwalających na swobodne podjęcie decyzji czy wyrażenie woli (str. 54 uzasadnienia decyzji).

Sąd zwraca również uwagę, że umowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego zawarta została po prawomocnym zakończeniu postępowania o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. Przypomnieć należy w tym miejscu, że postępowanie to wszczęte zostało już po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej przez lokatorów kamienicy, w tym głównego świadka przesłuchiwanego w toku postępowania przed Komisją, to jest K. W. Rzeczywiście, od postanowienia Sądu Okręgowego wniesiona została skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego jednak, jak słusznie wskazywano w skargach, skarga kasacyjna w sprawach cywilnych przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji.

2.2.5. Również nie zawarcie w decyzji reprywatyzacyjnej ustaleń co do posiadania nieruchomości przez jej przeddekretową właścicielkę nie mogło stanowić podstawy dla uchylenia decyzji.

Jak już wielokrotnie wskazywano w sprawach ze skarg na decyzje Komisji, przesłanka posiadania musiała być spełniona wyłącznie przez następców prawnych dawnego właściciela i to tylko w okresie obowiązywania Kodeksu Napoleona, kiedy to spadkobierca "nieporządkowy" musiał wykazać się wprowadzeniem w posiadanie (por. stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu z 22 maja 2019 roku, I SA/Wa 2146/18 i I SA/WA 2145/18 ).

W niniejszej sprawie, wniosek dekretowy został złożony przez właścicielkę nieruchomości, w stosunku do niej wydane zostały również decyzje organów obu instancji odmawiające przyznania jej prawa użytkowania wieczystego.

W orzeczeniu z [...] kwietnia 1950 roku, podobnie jak w decyzji Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 roku jako adres J. G. wskazano ul. [...]. Podobnie w akcie potwierdzenia zgonu, jako miejsce zamieszkania J. G. w dacie śmierci wskazano ten sam adres. Okoliczność ta jest potwierdzona również zeznaniami K. W. oraz podnoszona w pismach lokatorów. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania posiadania spornej nieruchomości przez jej przeddekretową właścicielkę.

Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, że decyzja reprywatyzacyjna narusza prawo z uwagi na nie odniesienie się do przesłanki posiadania.

2.2.6. Komisja uznała również, że decyzja reprywatyzacyjna doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym (art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 roku).

Owego rażącego naruszenia interesu społecznego Komisja upatrywała w utracie przez lokatorów kamienicy statusu najemców lokali komunalnych. Wiązała je również z utratą przez lokatorów prawa pierwszeństwa w nabyciu lokali, przewidzianego w art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przywoływała fakt przeprowadzenia przez Miasto remontów kamienicy oraz trwającą sprawę o rozliczenie nakładów, dokonywanie nakładów na lokale przez lokatorów. Podkreślała wreszcie, że w kamienicy zamieszkują osoby zasłużone dla państwa.

Odnosząc się do tych argumentów sąd przypomina, że prawo własności nieruchomości zostało odebrane J. G. na mocy dekretu warszawskiego. Innymi słowy nabycie przez Gminę prawa własności nieruchomości było następstwem utraty tego prawa przez byłą właścicielkę. Dekret warszawski rzeczywiście przewidywał wypłatę odszkodowania dla byłych właścicieli, jednak nie zostały wydane przepisy wykonawcze pozwalające na realizację tych roszczeń. Dekret warszawski przewidywał również możliwość złożenia przez byłych właścicieli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (następnie użytkowania wieczystego). Jeżeli wniosek ten złożony został w terminie a korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania, Gmina miała obowiązek ustanowić odpowiednie prawo na rzecz właściciela.

W tym zakresie przepisy dekretu nie zostały zmienione przez ostatnie 74 lata. Dekret warszawski nadal obowiązuje i nakłada na Gminę obowiązek uwzględnienia wniosku jeżeli spełnione są wymogi z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu. Jedyna zmiana polega na wprowadzeniu ograniczenia wynikającego z art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej nie obowiązywał jeszcze art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczający możliwość przyznania prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Przepis ten dodany został przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2016, poz. 1271) zmieniającej ustawę o gospodarce nieruchomościami z dniem 17 września 2016 roku.

Powracając do głównego nurtu rozważań wskazać należy, że nie można upatrywać skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym w wydaniu decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu [...], o ile spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego. Dodatkowo, w niniejszej sprawie, co jest okolicznością niesporną, budynek znajdujący się na gruncie objęty był działaniem art. 5 dekretu warszawskiego. Oznacza to, że dawnej właścicielce (a następnie jej spadkobiercom) przysługiwało prawo własności tego budynku do momentu rozpoznania wniosku dekretowego. Dopiero z chwilą negatywnego rozpoznania wniosku, budynek przeszedł na własność Gminy. Następnie jednak, na skutek stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej i decyzji komunalizacyjnej stał się z powrotem własnością właścicielki a następnie jej spadkobierców. O odrębności budynku w stosunku do gruntu dekretowego świadczy również, przywołany w skardze Miasta fakt ustanowienia odrębnej księgi wieczystej dla nieruchomości budynkowej.

Nie występuje zatem adekwatny związek pomiędzy wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej a sytuacją lokatorów. Innymi słowy, brak jest podstaw do łączenia skutków decyzji reprywatyzacyjnej z sytuacją lokatorów.

Kwestie dotyczące rozliczenia nakładów poczynionych na nieruchomość przez Miasto, czy też przez lokatorów należą natomiast do właściwości sądów powszechnych i nie mogą być uznane za skutki decyzji reprywatyzacyjnej rażąco sprzeczne z interesem społecznym.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że nawet lokatorzy mieszkań komunalnych, znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy mogą podlegać eksmisji jeżeli spełnione są warunki wynikające z ustawy o ochronie praw lokatorów. Komisja sama przywołuje w uzasadnieniu swojej decyzji, że przejmując budynek Skarżące Beneficjentki przejęły również trzy tytuły wykonawcze obejmujące eksmisję lokatorów.

Komisja naruszenia interesu lokatorów upatrywała w utracie przez nich statusu najemców lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej, ochrona osób zajmujących lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy i osób zajmujących inne lokale była ukształtowana tak samo. Jedynym wyjątkiem była możliwość określenia przez właściwą radę gminy zasad wynajmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz fakt, że lokale te mogły być wynajmowane wyłącznie na czas nieoznaczony.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że wszyscy lokatorzy chronieni byli na tych samych zasadach przed podwyżkami czynszów. Jak wynika z akt sprawy przedstawionych sądowi, powództwo skierowane przez lokatorów przeciwko podwyżce czynszów w kamienicy zostało oddalone wyrokiem z [...] sierpnia 2013 roku ([...]) od którego apelacja oddalona została wyrokiem [...]. Co więcej, sama Komisja w uzasadnieniu decyzji nie kwestionuje faktu, że podwyżki czynszu dokonywane były w ramach obowiązujących przepisów.

Powoływanie się przez Komisję na art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami i utratę przez lokatorów prawa pierwszeństwa do nabycia lokali jest niezasadne. Komisja pomija bowiem – na co słusznie zwróciło uwagę Miasto w swojej skardze – że z mocy art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie zbiegu prawa pierwszeństwa o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy, prawo najemców lokali komunalnych ustępuje prawom osoby, która pozbawiona została własności nieruchomości przed 5 grudnia 1990 roku (lub uprawnieniom jej następców prawnych). Zatem przywoływane przez Komisję uprawnienie wynikające z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma charakteru absolutnego.

Kwestia dopuszczenia przez Prezydenta do powstania roszczeń odszkodowawczych ze strony lokatorów również nie może być uznana za skutek rażąco sprzeczny z interesem społecznym. Przypomnieć należy że roszczenia odszkodowawcze wprowadzone zostały dopiero ustawą z 9 marca 2017 roku. Przyznanie odszkodowania na rzecz lokatora wymaga wykazania, że zastosowano wobec niego uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu groźbę bezprawną, przemoc wobec osoby lub przemoc innego rodzaju lub podwyższono czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w stosunku do czynszu określonego na podstawie art. 8 ustawy o ochronie praw lokatorów, jeżeli spowodowało to istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Zatem przyznanie odszkodowania wymaga zbadania szeregu okoliczności i nie jest możliwe przyjęcie, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej oznacza automatycznie nabycie przez lokatora prawa do odszkodowania.

Okoliczności związane z zawarciem umowy zbycia prawa własności budynku oraz roszczeń pomiędzy Beneficjentkami a A. R. oraz – jak uznała Komisja – brakiem możliwości zawarcia umowy z innymi podmiotami z uwagi na stan prawny nieruchomości również nie mogą być uznane za podstawę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej.

Fakt, że Miasto na skutek ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości nie uzyskało żadnego świadczenia wzajemnego również nie może być podstawą do uznania, że decyzja reprywatyzacyjna jest wadliwa. Decyzja reprywatyzacyjna wydana została na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Przepis ten przewidywał, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego winien zostać uwzględniony, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela daje się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Miasto w skardze, zgodnie z którym art. 50 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania w sprawach dekretowych. W sprawach tych organ wydający decyzję związany był przepisami dekretu i miał obowiązek ustanowienia prawa użytkowania wieczystego o ile zaistniały przesłanki z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego.

W tym miejscu wskazać należy, że Komisja nie kwestionowała ani faktu terminowego złożenia przez byłą właścicielkę nieruchomości wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, ani też poczynionych przez Prezydenta ustaleń faktycznych, z których wynikało, że korzystanie przez następców prawnych właścicielki daje się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania.

Jak już wcześniej wskazano, dekret warszawski przewidywał ustanowienie prawa do gruntu na rzecz poprzednich właścicieli za czynszem symbolicznym. W decyzji reprywatyzacyjnej czynsz taki został ustalony. Nie można zatem czynić Prezydentowi zarzutu, że wydał decyzję zgodną z przepisami a Miasto nie uzyskało w zamian odpowiedniej rekompensaty. To obowiązujące przepisy nakładają na Prezydenta obowiązek rozpoznania wniosku dekretowego i w razie spełnienia przesłanek o których mowa w art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego oraz w razie nie wystąpienia przesłanek negatywnych o których mowa w art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami, obligują go do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego za czynszem symbolicznym. Obecnie zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 139), w przypadku uwzględnienia po 1 stycznia 2019 roku wniosku dekretowego, dotyczącego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 roku, przenosi się prawo własności gruntu.

Podsumowując nie można przyjąć, by w sprawie zaistniały przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 roku, to jest by decyzja doprowadziła do powstania skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. Oznacza to, że w tym zakresie Komisja dokonała nieprawidłowej wykładni, uznając, że przytoczone przez nią okoliczności mogą być uznane za skutki decyzji reprywatyzacyjnej rażąco sprzeczne z interesem społecznym.

2.2.7. Komisja uznała również, że w sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy, bowiem przeniesienie roszczeń nastąpiło za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...].

Sąd przypomina, że organ dekretowy nie był uprawniony do oceny, czy zbycie roszczeń nastąpiło za cenę rażąco niewspółmierną do wartości nieruchomości. Tym bardziej nie był uprawniony do badania ekwiwalentności świadczeń w ramach działu spadku.

W niniejszej sprawie do obrotu roszczeniami doszło już po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, a przed zawarciem umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Komisja, jako organ administracji nie miała możliwości uznania, że umowy przenoszące roszczenia do gruntu są nieważne czy też nie wywołują skutków prawnych.

W umowach zawieranych pomiędzy Beneficjentkami a A. R. a następnie między A. R. a Skarżącą wskazano, że dochodzi do przeniesienia prawa własności budynku oraz praw i roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego, w tym roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego a zatem również roszczenia o wykonanie decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego.

Zatem pojawia się pytanie, jakiemu podmiotowi Komisja odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], Beneficjentkom czy Skarżącej, która nabyła prawo do żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego. Wskazanie podmiotu, któremu odmawia się przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu jest podstawowym elementem decyzji rozpoznającej wniosek dekretowy. Ma to również podstawowe znaczenie dla oceny zakresu związania decyzją wydaną przez Komisję, to jest dla oceny, czyje prawa i obowiązki decyzją tą zostały ukształtowane. Zatem w tym zakresie decyzja Komisji narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Komisja nie została wyposażona przez ustawodawcę w kompetencję do eliminowania z obrotu umów zawartych na podstawie przepisów prawa cywilnego. Może to uczynić jedynie sąd na skutek powództwa o stwierdzenie nieważności umowy. W dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej Komisja nie była jeszcze wyposażona w uprawnienia Prokuratora. Kompetencje te przyznano jej dopiero na skutek ustawy nowelizującej. Komisja uznając, że przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...], co mogło oznaczać rażące naruszenie interesu społecznego zobowiązana była zatem zwrócić się do Prokuratora o wystąpienie z odpowiednim pozwem do sądu powszechnego.

Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że sama Komisja zwróciła uwagę na konieczność zwrócenia się do Prokuratora o wszczęcie odpowiedniego postępowania (str. 54 uzasadnienia decyzji).

Z dowodów zgromadzonych w toku postępowania prowadzonego przed Komisją wynika, że cena zbycia roszczeń obejmowała również dodatkowe kwoty, które nie zostały wprost wymienione w umowach. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą na rozprawie przed sądem administracyjnym wynika, że oprócz ceny zbycia roszczeń przejęła ona na siebie obowiązek rozliczenia się z Miastem z tytułu dokonanych przez niego nakładów na nieruchomość, które to roszczenia wynoszą równowartość około [...] Euro. Dodatkowo ze zbyciem roszczeń wiązało się uregulowanie należności przysługującej pełnomocniczce Beneficjentek, która to należność wynosiła również około [...] Euro.

Wyjaśnienie czy rzeczywiście zbycie roszczeń obejmowało również te kwoty może mieć podstawowy wpływ na ocenę czy rzeczywiście zbycie roszczeń nastąpiło za cenę niewspółmiernie niską w stosunku do wartości nieruchomości. Wymaga ono jednak przesłuchania wszystkich stron transakcji, a zatem zarówno Beneficjentek, Skarżącej jak i A. R. Zasadne może być również ponowne przesłuchanie na tę okoliczność pełnomocnika Beneficjentek.

Jeżeli po ustaleniu tych okoliczności Komisja dalej będzie stać na stanowisku, że zbycie roszczeń dokonane zostało za cenę rażąco niską w stosunku do wartości nieruchomości, zobowiązana będzie do skorzystania z uprawnień przysługujących jej na podstawie znowelizowanego brzmienia ustawy z 9 marca 2017 roku i wystąpienia do sądu z odpowiednim powództwem. Dopiero w razie uzyskania wyroku potwierdzającego, że umowy zbycia roszczeń zostały wyeliminowane z obrotu Komisja będzie mogła uchylić decyzję reprywatyzacyjną z uwagi na przesłankę o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku i rozpoznać wniosek dekretowy ustanawiając bądź odmawiając ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Ewentualnie, po uzyskaniu wyroku eliminującego umowy z obrotu, Komisja będzie mogła uchylić decyzję reprywatyzacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że Komisja nie wskazała wprost, czy w jej ocenie zakwestionować należy również umowę o dział spadku dokonaną pomiędzy Beneficjentkami a H. H. Rozważania zawarte w punkcie 4 uzasadnienia Komisji dotyczą głównie kwestii ekwiwalentności roszczeń w odniesieniu do umów z [...] sierpnia 2014 roku i [...] stycznia 2015 roku. Jeżeli w ocenie Komisji umowa o dział spadku jest nieważna, to również w tym zakresie organ winien skorzystać z przysługujących mu uprawnień i wszcząć odpowiednie postępowanie przed sądem powszechnym.

Zatem na obecnym etapie postępowania nie można uznać, by zaistniała przesłanka z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku, to jest przesłanka zbycia roszczeń do nieruchomości [...] za cenę rażąco niewspółmierną do jej wartości. Niemożność uznania, że ta przesłanka zaistniała jest następstwem dokonania przez Komisję wadliwej wykładni analizowanego przepisu. Komisja uznała bowiem, że może pominąć skutki cywilnoprawne wynikające z umów zawartych między Beneficjentkami a A. R. a następnie między A. R. a Skarżącą. Jak jednak wyjaśniono wyżej, stanowisko takie jest nieprawidłowe. Prowadzi bowiem do sytuacji, w której nie wiadomo, czyje prawa i obowiązki podlegają konkretyzacji w decyzji administracyjnej. W realiach niniejszej sprawy nie wiadomo jakiemu podmiotowi Komisja odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu.

Owa wadliwa wykładnia art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku doprowadziła do naruszenia przez Komisję art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wskazano, jedynie wyeliminowanie umów z obrotu na skutek stwierdzenia ich nieważności przez sąd powszechny mogłoby doprowadzić do uznania, że zaistniała przesłanka o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 marca 2017 roku.

Końcowo sąd wskazuje, że przesłanka niewspółmierności roszczeń, o której mowa w art. 30 u

zawierania umowy o dział spadku ani w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej ani w dacie zawierania umów przeniesienia roszczeń. W konsekwencji, pozbawienie jednostki prawa własności bez odszkodowania na podstawie przesłanki wprowadzonej do systemu prawnego już pod dacie dokonania przez nią określonych czynności może zostać dokonane wyłącznie w razie ustalenia przez sąd powszechny, że umowy są nieważne z uwagi na okoliczności o których mowa w art. 58 § 1 lub § 2 k.c.

Zaniechanie przeprowadzenia postępowania przed sądem powszechnym mogłoby być uznane za naruszenie art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji RP w zw. z art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), poprzez ich niezastosowanie.

2.2.8. Stanowisko Komisji w zakresie podstaw dla odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest nieprawidłowe.

Jak już wskazano, Komisja nie wykazała by zaistniała jakakolwiek przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej. Ta okoliczność obligowała sąd do uchylenia decyzji Komisji w całości, zatem również w części rozpoznającej wniosek dekretowy i odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że na obecnym etapie postępowania nie można przesądzić, czy w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalone zostaną przesłanki pozwalające na uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej, a tym samym, czy w ogóle zajdzie konieczność ponownego rozpoznawania wniosku dekretowego.

Tym niemniej, wobec treści zarzutów podniesionych w skargach sąd zobowiązany jest do ustosunkowania się do zarzutów dotyczących uzasadnienia decyzji Komisji w zakresie odmawiającym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości.

Jak już wskazano w punkcie 2.2.7. uzasadnienia, z treści decyzji Komisji nie wynika, jakiemu podmiotowi odmówiła ona ustanowienia prawa użytkowania wieczystego – Beneficjentkom czy Skarżącej. Nie wiadomo zatem czyje prawa i obowiązki Komisja ukształtowała swoją decyzją.

Następnie wyjaśnić należy, że nie można uznać za podstawę odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego zasad sprawiedliwości społecznej. Nie pozwalają na to bowiem ani przepisy dekretu warszawskiego ani przepisy art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Nie jest również możliwe automatyczne przyjęcie, tak jak uczyniła to Komisja, że wpis nieruchomości do rejestru zabytków oznacza zaistnienie przesłanki z art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączającej możliwość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Przypomnieć należy w tym miejscu, że przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej, Prezydent uzyskał decyzję Konserwatora Zabytków zezwalającą na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Jednym z celów publicznych określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ochrona nad zabytkami, jednak rozważyć należy czy rzeczywiście cel ten może być realizowany wyłącznie przez państwo i jednostki samorządu terytorialnego czy też może być realizowany również przez podmioty prawa prywatnego. Skoro zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie nieruchomości stanowiącej zabytek w użytkowanie wieczyste wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków nie można przyjmować automatycznie, tak jak uczyniła to Komisja, że wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków wyłącza możliwość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu.

Zatem w zakresie w jakim Komisja odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości jej rozstrzygnięcie naruszało przepisy prawa materialnego to jest art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą do odmowy ustanowienia prawa mogą być zasady współżycia społecznego jak również art. 214a w związku z art. 6 pkt 5 i art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może być sprawowana wyłącznie przez podmiot publicznoprawny nie zaś przez prywatnego właściciela.

2.2.9. W ocenie sądu Komisja prawidłowo uznała, że w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 roku. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie, ilekroć w ustawie mowa jest o nieodwracalnych skutkach prawnych należy przez to rozumieć stan prawny powstały na skutek przeniesienia prawa użytkowania wieczystego lub prawa własności nieruchomości na osobę trzecią o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie.

Oznacza to, że w rozumieniu definicji zawartej w ustawie, nieodwracalne skutki prawne powstają z momentem dokonania rozporządzenia prawem na rzecz osób trzecich (z wyjątkami wskazanymi w dalszej części przepisu).Definicja ta nie obejmuje natomiast czynności ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W niniejszej sprawie doszło do zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste a następnie do wpisu tak ustanowionego prawa do księgi wieczystej. Czynności te oznaczały jedynie ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (por. art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Skoro nie doszło do przeniesienia tak ustanowionego prawa użytkowania wieczystego, nie można mówić w ogóle o powstaniu nieodwracalnych skutków prawnych.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w świetle powyższego, zbędne było prowadzenie przez Komisję rozważań, czy Skarżąca była w złej czy dobrej wierze. Prowadzenie takich rozważań byłoby możliwe dopiero gdyby to Skarżąca rozporządziła przysługującym jej prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej. W konsekwencji, podniesione w skardze Skarżącej zarzuty dotyczące wadliwej wykładni pojęcia dobrej wiary, aczkolwiek co do zasady słuszne pozostawały bez wpływu na wynik sprawy.

2.2.10 Sąd w pełni podziela stanowisko Skarżącej oraz Miasta, że Komisja nie była organem uprawnionym do orzekania w zakresie odszkodowania przewidzianego w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca nie wyposażył Komisji w kompetencję do przyznawania odszkodowania o którym mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że przeprowadzenie przez Komisję rozważań w tym zakresie doprowadziło do stanu niepewności prawnej po stronie Beneficjentek. Beneficjentki w skardze zarzucały Komisji, że "nie wykluczyła" przysługiwania im takiego uprawnienia, nie pouczyła ich jednak czy mogą w tym zakresie składać skargę do sądu administracyjnego czy pozew do sądu powszechnego.

Sąd przypomina, że przepis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje przyznanie odszkodowania odpowiednio za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz za działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 roku. Przepis ten pozwala zatem na przyznanie odszkodowania za konkretne nieruchomości oraz jedynie w razie pozbawienia możliwości władania nimi po określonej dacie.

2.2.11. Decyzja z [...] września 2017 roku wydana została przed nowelizacją ustawy z 9 marca 2017 roku. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy, od decyzji Komisji stronie przysługiwał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Beneficjentki i Skarżąca złożyły wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] września 2017 roku. Miasto złożyło na decyzję z [...] września 2017 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po wejściu w życie ustawy nowelizującej, decyzją z [...] marca 2018 roku, Komisja umorzyła postępowanie wywołane wnioskami Beneficjentek i Skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 i art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku. Komisja wyjaśniła również że zgodnie z obecnym brzmieniem art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku jej decyzje i postanowienia, z wyłączeniem decyzji o których mowa w art. 34 ust. 4 ustawy są ostateczne i nie przysługuje od nich wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Na decyzję Komisji z [...] marca 2018 roku wniesione zostały skargi przez Skarżącą i Beneficjentki. Jednocześnie wniesione zostały skargi na decyzję z [...] września 2017 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 4 grudnia 2018 roku, sygn. akt. I SA/Wa 934/18 oddalił skargi na decyzję z [...] marca 2018 roku.

Sąd wyjaśnił jednak w uzasadnieniu, że celem zapewnienia ochrony praw Skarżącej oraz pozostałych podmiotów, które złożyły skargi na decyzję z [...] września 2017 roku konieczne jest zastosowanie wykładni art. 7 ustawy nowelizującej polegającej na przyjęciu, że skargi na tę decyzję wniesione w terminie 30 dni od daty opublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej decyzji Komisji z [...] marca 2018 roku o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskami o ponowne rozpoznanie sprawy uznać należy za wniesione w terminie o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Dopiero bowiem z datą opublikowania decyzji z [...] marca 2018 roku strony postępowania dowiedziały się, że ich wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostały rozpoznane przed datą wejścia w życie ustawy nowelizującej jak również mogły zapoznać się z wykładnią przepisów ustawy nowelizującej zastosowanej przez Komisję.

W konsekwencji w niniejszej sprawie sąd uznał skargi wniesione przez Beneficjentki, Skarżącą oraz Miasto za wniesione w terminie i podlegające rozpoznaniu.

Sąd końcowo wyjaśnia, że z uwagi na uzyskanie przez decyzję z [...] września 2017 roku przymiotu ostateczności, w związku ze nowelizacją ustawy z 9 marca 2017 roku, brak było podstaw do rozpatrywania zarzutów dotyczących nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

2.2.12 Sąd nie podziela podnoszonych w skardze Beneficjentek zarzutów dotyczących niewyjaśnienia pomówień lokatorów dotyczących nabycia przez nie prawa do nieruchomości na skutek podrobienia testamentu H. R. Jak wynika z akt administracyjnych, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R. nie zostało uchylone ani zmienione. Kwestie pomówień kierowanych przez lokatorów w stosunku do Beneficjentek nie mogły być rozstrzygane przez Komisję.

2.2.13 Podnoszone przez Skarżącą zarzuty przedłużania postępowania i naruszenia art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. mogłyby podlegać rozpoznaniu w razie złożenia przez Skarżącą skargi na bezczynność ewentualnie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komisję. Skarga taka nie została złożona.

W zakresie dotyczącym zarzut nieprawidłowego składu Komisji sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku z 4 grudnia 2018 roku, I SA/Wa 934/18, w którym wskazano, że ustawa z 9 marca 2017 roku nie wprowadza mechanizmu kontroli przez sąd administracyjny prawidłowości wyboru członków Komisji przez Sejm oraz organ władzy wykonawczej (Ministra Sprawiedliwości).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. sąd przypomina, że w obrocie prawnym istnieje postanowienie spadkowe po H. R. Brak było zatem podstaw do zawieszania postępowania przed Komisją do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną we W.

Skarżąca w piśmie z 24 maja 2018 roku kwestionowała prawidłowość doręczenia jej decyzji Komisji.

Odnosząc się do tego argumentu sąd przypomina, że ustawa z 9 marca 2017 roku ta przewiduje w art. 16 ust. 3 powiadamianie stron o przeprowadzonych czynnościach w tym o wydanych decyzjach, poprzez zamieszczenie ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości. Jak wynika z akt administracyjnych, wszystkie postanowienia wydawane przez organ jak również decyzja z [...] września 2017 roku zostały zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem podnoszone w piśmie z 24 maja 2018 roku zarzuty uznać należy za niezasadne.

Analiza uzasadnienia pisma skarżącej z 24 maja 2018 roku wskazuje jednocześnie, że złożone ono zostało m.in. w związku z umorzeniem przez Komisję postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Rzeczywiście jak już opisano w punkcie 2.2.11 uzasadnienia, na skutek umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy mogła powstać po stronie Skarżącej wątpliwość, czy merytoryczne rozstrzygnięcie Komisji a zatem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] września 2017 roku poddane zostanie kontroli sądowej. Kwestia ta przesądzona została prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z 4 grudnia 2018 roku, I SA/WA 934/18 zatem odnoszenie się do tych zarzutów na obecnym etapie postępowania jest bezprzedmiotowe.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. oraz 81a § 1 k.p.a. sąd uznał za niezasadne. Artykuł 7a k.p.a. nakazuje rozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej, na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zatem dla jego zastosowania konieczne jest ustalenie, że po przeprowadzeniu wykładni przepisu, pozostają wątpliwości co do jego treści. Skarżąca w swojej skardze nie wskazywała na powstanie wątpliwości co do treści przepisów. Wskazywała natomiast, że organ dopuścił się wadliwej wykładni przepisów stanowiących podstawę jego rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. skarżąca również nie wskazała, jakie to niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego zaistniały w sprawie i jak powinny być rozstrzygnięte.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Komisji z [...] września 2017 roku narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak również narusza przepisy prawa materialnego, w tym art. 30 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 roku.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wykładnię prawa zawartą w niniejszym wyroku oraz wytyczne dotyczące dalszego toku postępowania zawarte w punkcie 2.2.7 uzasadnienia.

W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Miasta oraz Beneficjentek kwoty uiszczonych przez nich wpisów i zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Na rzecz Skarżącej w związku z wypowiedzeniem pełnomocnictwa zasądzono wyłącznie zwrot uiszczonego wpisu.