Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 395/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 76 § 3, art. 77, art. 79a § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 10 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Agnieszka Kosowska WSA Andrzej Niezgoda Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak: [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: "ZUS") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy

z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. – dalej: "ustawa

o COVID") i w zw. z § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 – dalej: "rozporządzenie w sprawie wsparcia") utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] znak: [...], odmawiającą M. M. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.

W jej uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności

w rozumieniu przepisów podatkowych, uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych – odpowiednio za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., wykazanych

w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Wyjaśniono również, że w myśl § 11 pkt 5 ww. rozporządzenia, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych, za kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

We wniosku [...] z 24 maja 2021 r. skarżący oświadczył, że na dzień [...] prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem [...]

i przychód z przeważającej działalności uzyskany w kwietniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w marcu 2021 r. Z kolei, zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze REGON, ma on na dzień 31 marca 2021 r. zgłoszony przeważający kod PKD [...] – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. Kod PKD [...] nie został wymieniony w § 10 ust. 2a pkt. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia jako uprawniający do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zmiana kodu PKD na [...] nastąpiła bowiem w dniu 19 maja 2021 r.

ZUS podał, że zgodnie z § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Ustawodawca nie przewiduje sprawdzenia rodzaju przeważającej działalności w inny sposób. Jeżeli więc jako przeważający rodzaj prowadzonej działalności jest wskazany w rejestrze REGON inny kod PKD niż określony w ustawie, nie ma podstawy prawnej do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

W skardze do Sądu skarżący – wnosząc o "zmianę decyzji i przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia zdrowotne

i społeczne" – wyjaśnił, iż "musiał zamknąć swoją działalność zgodnie

z obostrzeniami, co naraziło go na utratę zarobku oraz poniesienie kosztów, takich jak opłata do ZUS. Zajmuje się tylko i wyłącznie sprzedażą kosmetyków fryzjerskich

i jest to jego jedyny dochód. Salony fryzjerskie zostały zamknięte przez panujący

w Polsce lockdown", a on został bez pracy i jakiejkolwiek pomocy od Państwa. Jest

w stanie udowodnić przychody na podstawie raportów z kasy fiskalnej i faktur. Firmę z tym PKD prowadzi od 2019 r. PKD zmienił na [...] na przeważające (było jako dodatkowe), a "to które było główne [...] w rzeczywistości nie ma pokrycia z tym co generuje znacznie przeważające PKD [...]".

Końcowo, skarżący stwierdził, że "decyzja jest krzywdząca".

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza – jak to wynika z pkt 2 – nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; wreszcie, zgodnie z pkt 3 – stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo

w części sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania

w rozpoznawanej sprawie. Jak zaś stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, tzn. nie przekazał wraz ze skargą kompletnych i uporządkowanych akt sprawy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić skarżącemu należy, że sądy administracyjne nie mają kompetencji do zmiany zaskarżonej decyzji, a jedynie władne są do jej uchylenia. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, sądem prawa. Sąd ten nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie służących merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, ale winien ocenić prawidłowość ustaleń dotyczących stanu faktycznego dokonanych przez organ.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID w zw. z § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia

w sprawie wsparcia.

Poddając kontroli zaskarżoną decyzję wskazać należy na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak

i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.

W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.

Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję – odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odmawiając skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia

1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. przyjął, że przeważająca jego działalność – zgodnie z rejestrem REGON na dzień 31 marca 21 r. – oznaczona była kodem PKD [...], co wykluczało prawo do przedmiotowego zwolnienia, a zmiana kodu PKD na [...] nastąpiła w dniu 19 maja 2021 r.

Uzasadnienie przedmiotowej decyzji sprowadza się w zasadzie do tych dwóch konkluzji.

Sąd w pełni podziela znajdujące potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z 17 czerwca 2021 r.,

I SA/Sz 372/21) stanowisko, że sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej przez płatnika przedmiotowych składek działalności gospodarczej. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada co prawda kod działalności wymieniony przez ustawodawcę (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), ale faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Wprawdzie, w myśl przywołanego wyżej § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2, 2a w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r., jednakże danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie, w oderwaniu od okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego

i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także

w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r., II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie

w kategoriach prawdy lub fałszu.

Wskazać należy, że określenie "przeważająca działalność gospodarcza" wyjaśnia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009). W § 9 tego rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów

z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej – do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności,

w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone

w omawianym rozporządzeniu.

Dlatego, dokonując wykładni przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, nie można pomiąć powyższego znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność/prawidłowość wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wobec tego należy uznać, że pomoc, o jakiej stanowi ustawa COVID oraz rozporządzenie w sprawie wsparcia nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważającej. Tym bardziej nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo formalnego braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności uprawniającej do zwolnienia, rzeczywiście tego rodzaj działalność w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została faktycznie skierowana i do których też tylko powinna trafić.

Nie można tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy o COVID mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych ograniczeń, związanych

z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani,

a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP)

i możliwości zarobkowania. Określenie form pomocy należy do ustawodawcy,

a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną

z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości popiera stanowisko, zaprezentowane już m.in. w przywołanym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Sz 372/21, zgodnie z którym wyłącznie językowy rezultat wykładni § 10 ust. 1 i 2 (w rozpoznawanej sprawie również ust. 2a) rozporządzenia

w sprawie wsparcia prowadzi do wypaczenia celu tych przepisów, którym jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa jest możliwe, a nawet pożądane w sytuacji, gdy rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności

z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

Według Sądu, danych zawartych w rejestrze REGON nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego, służącego wykazaniu przeważającego rodzaju prowadzonej działalności, jeżeli wnioskujący podważa prawidłowość tych zapisów. Przedsiębiorca może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne, mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Oczywiście nie oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien na bieżąco, w terminach określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, zgłaszać wszelkich zmian danych w zakresie realizacji obowiązków prawnych nałożonych na określone podmioty, w tym w zakresie danych przekazywanych organom statystyki publicznej, aby podmioty te mogły rzetelnie wykonywać nałożone na nie obowiązki (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21; wyrok WSA w Szczecinie z 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20).

Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.). Przepis ten stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Ponadto nie ogranicza norm postępowania organu określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 k.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie.

Zdaniem Sądu, w § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia (analogicznie do art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID) ustawodawca zdecydował

o wprowadzeniu środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności (oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r.). Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to należy jednak do kategorii domniemań wzruszalnych. Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach k.p.a. (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID), a zgodnie

z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ustawy o COVID i § 10 rozporządzenia w sprawie wsparcia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy o COVID nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą i przeważającą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD uprawniających do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może podważyć

w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie do faktycznie prowadzonej przeważającej działalności. Obalenie domniemania polega na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru CEIDG/REGON.

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zatem przed wydaniem decyzji organ zobowiązany był powiadomić stronę o konieczności wykazania okoliczności – w kontekście przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie – które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.).

Jak już wskazano, Sąd administracyjny nie jest uprawniony do zastąpienia organów administracji w prowadzeniu postępowania dowodowego (do dokonywania ustaleń faktycznych) i nie jest władny, by przyznać pomoc publiczną w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, to bowiem leży w zakresie kompetencji (uprawnień i obowiązków) ZUS.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.

z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w k.p.a.

W szczególności organ oceni okoliczność zmiany kodu przeważającej działalności gospodarczej. Rzeczą skarżącego będzie przedstawienie także innych jeszcze dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości jego przeważającą działalnością w dacie 31 marca 2021 r. była działalność o kodzie [...] Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów, dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a swoje stanowisko przedstawi w uzasadnieniu, odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.