Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 667/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83, art. 83a ust. 2 , art. 86
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. R. D. i W. z siedzibą w R. G. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2016r. Z. C. zwrócił się do Wójta Gminy C. o udzielenie zezwolenia na usunięcie 30 sztuk drzew oraz 24 m2 krzewów rosnących w pasie drogi powiatowej nr 1209P W. C. na działce nr [...] w R. G.. Wnioskodawca wskazał, iż drzewa i krzewy rosnące w pasie drogi powiatowej stanowią przeszkodę dla wybudowania rowu odwadniającego w pobliżu skrzyżowania z drogą gminną nr [...]. W zamian za udzielone zezwolenie wnioskodawca zaproponował nasadzenia zastępcze i termin wykonania prac do końca 2017r. Do wniosku załączył m.in. wykaz drzew ze wskazaniem ich gatunków (olsza czarna 4 szt., robinia akacjowa 26 szt.) i wielkości obwodów pni oraz powierzchnię i gatunek krzewów (lilak – 24 m2) planowanych do usunięcia, a ponadto mapę obrazującą położenie drzew i krzewów w obrębie działki nr [...].

Pismem z dnia 8 września 2016r. S. R. D. i W. wniosło o dopuszczenie organizacji społecznej na prawach strony do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia 6 października 2016r. wójt Gminy C. dopuścił Stowarzyszenie na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wszczętej na wniosek Zarządu Dróg Powiatowych.

Decyzją z dnia 22 listopada 2016r. nr [...] Wójt Gminy C., na podstawie m.in. art.83 ust.1 i art.86 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015, poz.1651 ze zm.) zezwolił na usunięcie drzew : olsza czarna szt.4 o obwodach na wys. 1,30m – 34cm, 43cm, 47cm, 56cm; robinia akacjowa szt.26 o obwodach na wys. 1,30m – 50cm, 62cm,53cm, 56cm, 40cm, 50cm, 40cm, 31cm, 40cm, 40cm, 37cm, 37cm, 53cm, 43cm, 53cm, 94cm, 25cm, 40cm, 25cm, 25cm, 50cm, 62cm, 72cm, 94cm, 126cm, 126cm; krzewy lilaka z pow.24 m2 rosnących w obrębie działki nr [...] położonej w R. G. będącej w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych stanowiącej drogę powiatową nr 1209P W.-C.. W pkt 3 decyzji ustalił, że wycinki należy dokonać w terminie do 31 grudnia 2017r. W pkt 4 decyzji zobowiązał do dokonanie nowych nasadzeń drzew liściastych gatunku lipa drobnolistna w ilości 40szt. o minimalnym obwodzie pnia drzew mierzonym na wys. 100cm – 12 cm w terminie do 30 kwietnia 2018r. w obrębie działki nr [...] obręb R. G. – poza koroną drogi.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31 sierpnia 2016r. przeprowadzono wizję w terenie na okoliczność której sporządzono protokół. W trakcie oględzin ustalono, że drzewa i krzewy są w dobrym stanie fitosanitarnym. Drzewa rosną w odległości ok.4 do 5 m od skraju asfaltu, natomiast krzewy w odległości od 3 do 4 m od skraju asfaltu. Wnioskodawca jako przyczynę usunięcia drzew wskazał kolizję z planowaną budową rowu odwadniającego w obrębie skrzyżowania z drogą gminną. Do wniosku dołączono kserokopię projektu budowlanego wraz z rysunkiem sytuacyjnym, z którego wynika że zakres robót obejmuje pas o szerokości 5m od skraju asfaltu, co potwierdza uzasadnienie wnioskodawcy. Natomiast krzewy gatunku lilak ograniczają widoczność pod łukiem. W trakcie oględzin nie stwierdzono w obrębie drzew i krzewów gatunków chronionych roślin, zwierząt i grzybów, a także nie stwierdzono występowania gniazd ptasich. Jednocześnie w celu zachowania równowagi przyrodniczej zobowiązano w pkt 4 decyzji do dokonania nasadzeń zastępczych i zastąpieniem niniejszych drzew – drzewami gatunku lipa drobnolistna w terminie do 15 kwietnia 2018r. i wskazaniem miejsca nasadzeń.

Odwołanie od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie domagając się jej uchylenia i podnosząc, iż decyzja jest niewykonalna bowiem nie określa na załączniku graficznym które drzewa objęte są zezwoleniem, ani które krzewy należy usunąć.

Decyzją z dnia 20 stycznia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów art.83, art.86 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j.Dz.U. z 2016r., poz.2134 ze zm.), a następnie wskazał, że w analizowanej sprawie zachodzi klasyczny przypadek udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów w zamian za nałożenie na wnioskodawcę obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych. W ocenie Kolegium w toku postępowania wyjaśniającego, w którym przeprowadzono m.in. oględziny nieruchomości, ustalono wyraźnie umiejscowienie drzew i krzewów do wycinki. Konkretne okazy zostały opisane wielkością pni i miejscem ich położenia na działce, na której rosną. W oględzinach brali udział zarówno przedstawiciele organu, jak i wnioskodawcy, którzy klasyfikowali do usunięcia tylko te drzewa i krzewy, które objęte były wnioskiem i następnie wskazane zostały w sentencji decyzji z dnia 22 listopada 2016r. Zdaniem organu nie jest słuszny pogląd odwołującego, że Wójt nie wypowiedział się w decyzji na temat cech drzew mających być usunięte i ich walorów przyrodniczych, kulturowych czy krajobrazowych. Akceptacja wniosku oznacza, że wartość tych drzew została oceniona niżej niż potrzeba leżąca po stronie wnioskodawcy. Inwestycja w obszarze pasa drogowego i zapewnienie bezpieczeństwa ruchu na drodze zostały uznane przez organ za wartość wyższą niż cenność 30 drzew przeznaczonych do usunięcia. Fakt, iż drzewa tego typu stanowią na tym obszarze okazy powszechne i występują w wielu skupiskach nie spowoduje, że środowisko przyrodnicze na tym terenie dotknie istotna strata. Rekompensatą za to będzie wprowadzenie cenniejszych przyrodniczo lip drobnolistnych w ilości większej niż drzew przeznaczonych do wycinki. Nasadzenia zastępcze wprowadzono po analizie wynikającej z kryteriów, o których mowa w art.83c ust. 3 i 4 ustawy. Nadto organ i instancji nie dopuścił jako dowód w sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz decyzji środowiskowej, upewniając się jedynie o zakresie obszarowym tej decyzji. Inwestycja, do której ona się odnosi nie obejmuje bowiem działki nr [...] i nie będzie miała na nią wpływu, a zatem decyzja o usunięciu z tej działki drzew i krzewów nie wiąże się z wydanymi uwarunkowaniami środowiskowymi.

Skargę na powyższą decyzję wniosło S. R. D. i W. z siedziba w R., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W skardze podkreślono te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż drzewa przeznaczone do usunięcia winny być oznaczone na mapie dołączonej do decyzji, a nie do wniosku. Nadto decyzja w żaden sposób nie spełnia dyspozycji przepisu art.83c ust.4 ustawy o ochronie przyrody, gdyż organ nie wypowiedział się czy wziął pod uwagę następujące okoliczności : wartość przyrodniczą w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów, wartość kulturową, walory krajobrazowe, lokalizację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Rację ma organ, że w dniu 31 sierpnia 2016r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, potwierdzając potrzebę usunięcia drzew i krzewów ze względu na kolizję z planowaną budową odwodnienia oraz ograniczenie widoczności na łuku drogi. Działając zgodnie z postanowieniami art.83a ust.2 ustawy o ochronie przyrody., organ wystąpił tez do Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o uzgodnienie projektu zezwolenia na wycinkę uzyskując na to milczącą zgodę. Nie ulegało wątpliwości w sprawie, ze drzewa i krzewy rosną blisko skraju jezdni oraz przysłaniają widoczność w obrębie skrzyżowania drogi powiatowej i gminnej, co także koliduje z planami robót drogowych.

Art. 83c ust. 3 u.o.p. stwierdza, że wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz wskazane w przepisie cechy usuwanego drzewa lub krzewu (ust. 4). W ramach więc rekompensaty za straty w środowisku przyrodniczym organ postanowił nałożyć na stronę obowiązek posadzenia, w terminie do 15 kwietni 2018r., 40 sztuk lip drobnolistnych określonej wielkości. Zwolnił jednocześnie wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów z uwagi na to, że zagrażają one bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz z uwagi na planowaną przebudowę dróg publicznych (art.86 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy). Organ ponadto wskazał, że odmówił Stowarzyszeniu przeprowadzenia dowodu z decyzji środowiskowej nr [...] oraz sporządzonemu na potrzeby tego postepowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na to, że przedsięwzięcie odnoszące się do tej decyzji i raportu nie obejmuje działki nr [...], ani nie będzie na nią oddziaływało.

Samo rozstrzygnięcie o uprawnieniu do wycięcia drzew nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na wspólną materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia (o czym świadczy choćby zwrot "[...] wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych [...]"), a także cel i sens prowadzonego postępowania, które ma doprowadzić do zrekompensowania negatywnego wpływu usunięcia drzew lub krzewów na środowisko przyrodnicze.

Z przepisów ustawy o ochronie przyrody wynika bowiem, że w decyzji, oprócz samego zezwolenia, powinny znaleźć się takie elementy obligatoryjne, jak np.: jej adresat, nazwa gatunku drzewa podlegającego usunięciu i obwód pnia drzewa podlegającego usunięciu. Mogą znaleźć się również elementy fakultatywne, takie jak: obowiązek przesadzenia drzew w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienie ich innymi drzewami. Z powyższego wynika, że decyzja o udzieleniu zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów zawiera jednocześnie uprawnienie, jak też warunki, na jakich uprawniony podmiot może z tego uprawnienia skorzystać. Oba elementy decyzji są zatem z sobą powiązane. Nie można zatem skutecznie zaskarżyć jedynie elementów niekorzystnych dla wnioskodawcy, dotyczących nałożonych na niego obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 655/10; wyrok WSA w Łodzi z 24 marca 2015 r., sygn. II SA/Łd 117/15).

Decyzja w sprawie zezwoleń na usunięcie (wycięcie) drzew lub krzewów ma uznaniowy charakter. Korzystanie z uznania administracyjnego, a tym samym prawo wyboru rozstrzygnięcia nakłada na organy administracyjne dodatkowe obowiązki, wynikające z charakteru decyzji o uznaniowym charakterze. Wybór rozstrzygnięcia nie może być dowolny, musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki takiego badania.

Decyzja organu Ii instancji jest prawidłowa. Jakkolwiek uzasadnienie decyzji organu I instancji jest dość lakoniczne, to już decyzja organu II instancji spełnia warunek art.107 § 3 k.p.a.

W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja jest niewykonalna, bowiem nie określono na załączniku graficznym do decyzji, które drzewa objęte są zezwoleniem na ich usunięcie. Nie ma żadnego przepisu nakazującego by do decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew należało dołączyć załącznik z wyszczególnieniem drzew podlegających usunięciu. Przedmiotowa decyzja w sposób precyzyjny określa, które konkretnie drzewa należy usunąć. W sprawie przeprowadzono oględziny i sporządzono dokumentację fotograficzną. Decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art.83d ustawy o ochronie przyrody.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.