Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 332/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel / spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. C. przy udziale Prokuratora B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. o d d a l a skargę, II. z a s ą d z a od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata I. B. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz [...] złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków.


UZASADNIENIE

Z. C. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy [...]r i otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci [...] zapalenia oskrzeli wywołanego narażeniem na pyły i gazy drażniące w stężeniach stwarzających ryzyko schorzenia. W oparciu o ww orzeczenie oraz dochodzenie epidemiologiczne Inspektor Sanitarny wydał dnia [...] r. decyzję nr [...] znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci [...] zapalenia oskrzeli wywołanego narażeniem na pyły i gazy drażniące w stężeniach stwarzających ryzyko schorzenia. Z. C. w terminie ustawowym odwołał się od ww decyzji.

W toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania oraz w treści samego odwołania od decyzji Z. C. wielokrotnie wskazywał na liczne nieprawidłowości i uchybienia jakich dopuszczały się, jego zdaniem, uczestniczące w postępowaniu podmioty - pracodawca, jednostka medycyny pracy i organ inspekcji

sanitarnej. Z. C. zakwestionował wyniki przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego, zarzucił pracodawcy podawanie fałszywych danych dotyczących zarówno stanowiska na jakim był zatrudniony, jak też zakresu czynności, które wykonywał i narażeniom, którym w pracy podlegał. Jako dowód swoich twierdzeń załączył kopię umowy o pracę oraz kilku kolejnych angaży, a także oświadczenia świadków dotyczące charakteru pracy, którą wykonywał. Wskazał na nieprawidłowości w wypełnieniu karty oceny narażenia zawodowego, jak też próby fałszowania przez Kierownika Sekcji Higieny Pracy poprzez wpisanie w rubryce stanowisko pracy- mechanik [...], podczas gdy w umowie o pracę z [...] r. jako stanowisko pracy określono mechanik [...].

Odwołujący się zakwestionował również orzeczenie lekarskie nr [...], twierdząc, że zostało wydane na podstawie wadliwie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego, że zawiera znamiona przestępstwa w postaci poświadczenia nieprawdy, a także nie wypełnia wytycznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób. Z. C. wskazał, że orzeczenie zostało wydane bez przeprowadzenia wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego, a także bez stosownych badań diagnostycznych i konsultacji w specjalistycznych ośrodkach medycyny przemysłowej. W treści odwołania podniósł dalej, że w jego ocenie również decyzja Inspektora Sanitarnego zawiera znamiona przestępstwa w postaci poświadczenia nieprawdy, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a także niezgodnie z wytycznymi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie chorób zawodowych.

Z. C. podał, że zatrudniony był na stanowisku mechanika [...]. Opisując zakres swoich czynności zawodowych wyjaśnił, że do jego obowiązków należało przetaczanie [...] oraz naprawa układów [...], co wiązało się z narażeniem na opary [...] i [...], i powodowało u niego występowanie w pracy różnych objawów chorobowych, a w konsekwencji doprowadziło też do rozwoju różnych schorzeń przewlekłych. Wykonywał też naprawy silników [...] oraz sprężarek [...]. Przedstawieni przez odwołującego się świadkowie relacjonują, a potwierdza to sam Z. C., że po tego typu naprawach występowały u niego zawroty głowy, bóle głowy, dezorientacja, nudności, wymioty, senność, omdlenia.

Inspektor Sanitarny dokonał analizy zebranego materiału dowodowego, przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne umożliwiając stronom aktywny udział w prowadzonym postępowaniu. Na podstawie analizy charakterystyki stanowiska pracy ocenił, że na stanowisku zajmowanym przez Z. C. nie istniało narażenie na pyły i gazy drażniące w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne i w oparciu o orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ dokonał ponownej wnikliwej oceny dostępnego materiału dowodowego, przeanalizował postępowanie w pierwszej instancji, nie znajdując w nim istotnych uchybień formalno - prawnych. W odpowiedzi na zarzuty strony o naruszanie przez organ inspekcji sanitarnej przepisów Kpa, rozszerzył dochodzenie epidemiologiczne, zebrał dokładny wywiad ze Z. C. odnośnie wykonywanej pracy, wypełnił z nim w sposób szczegółowy kartę oceny narażenia zawodowego, czego odwołujący domagał się od początku postępowania.

Organ odwoławczy uwzględnił też wniosek strony o ponowne przebadanie w jednostce naukowo- badawczej w dziedzinie medycyny pracy oraz o objęcie nadzorem prokuratorskim toczącego się postępowania. Z. C. celem pełniejszej oceny stanu zdrowia został przebadany w Instytucie Medycyny Pracy i otrzymał w dniu [...] r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania [...] zapalenia oskrzeli.

Analiza całościowa materiału dowodowego upoważnia do przyjęcia stanowiska, że Z. C. obok prac związanych z obsługą i naprawą urządzeń [...] wykonywał też prace mechanika [...] w postaci napraw silników [...], co nie wiązało się z narażeniem na pyły lub gazy drażniące. Zajmował się też przetaczaniem [..]. W ocenie organu odwoławczego Z. C. mógł podlegać w pracy ekspozycji zawodowej na [...]. Wielkość jednakże tej ekspozycji nie była, według organu, na tyle duża, by stwarzać ryzyko zdrowotne dla pracownika. Nie było też narażeń na innego rodzaju pyły i gazy drażniące. Świadczy o tym obok oceny stanowiska pracy również analiza dokumentacji medycznej Z. C. oraz danych medycznych pochodzących z piśmiennictwa.

Analiza dokumentacji medycznej ambulatoryjnej, szpitalnej oraz badań profilaktycznych nie wykazała danych dla zatrucia ostrego lub przewlekłego [...]. Dokumentacja ambulatoryjna wizyt i zwolnień lekarskich nie zawiera wpisów świadczących o [...] zapaleniu oskrzeli lub też zatruciu wziewnymi czynnikami toksycznymi w pracy - dokumentuje na przestrzeni [...] lat w sumie kilkanaście wizyt i zwolnień lekarskich z powodu samoistnego łagodnego nadciśnienia tętniczego i kilka zachorowań na infekcje górnych lub dolnych dróg oddechowych będących przyczyną absencji w pracy. Ich symptomatologia nie odpowiada ewentualnemu zatruciu [...], bowiem nie była na tyle poważna by wymagać hospitalizacji, a jak wiadomo z fachowych opracowań (m.in. Światowej Organizacji Zdrowia, Centralnego Instytutu Ochrony Pracy, czy też New Jersey Department oh Health and Senior Service) zatrucie [...] prowadzi zwykle do stanu zagrażającego życiu, bowiem po wstępnym okresie objawów podrażnienia oczu i dróg oddechowych lub bezobjawowego okresu utajenia, dochodzi do obrzęku płuc, silnej duszności, sinicy- poważnych zaburzeń krążenia i oddychania mogących prowadzić do zgonu. Odnotowane w dokumentacji medycznej Z. C. zachorowania, miały tendencję do przewlekania się, przebiegały z gorączką i ustępowały po przedłużonej antybiotykoterapii, co jest typowe dla infekcji, a nie zatrucia [...]. Wśród objawów występujących w pracy, Z. C. i świadkowie opisują osłabienie, zawroty głowy, dezorientację, senność, omdlenia, a więc objawy niecharakterystyczne dla zatrucia [...], z drugiej zaś strony zupełnie nie wymieniają objawów najbardziej typowych takich jak łzawienie, podrażnienie gardła, nosa, ucisk w klatce piersiowej, kaszel, duszność.

Dalsza analiza dokumentacji wykazuje, że Z. C. od [...] r. leczony był z powodu nadciśnienia tętniczego i otyłości w poradni rejonowej oraz kardiologicznej, a w [...] roku był hospitalizowany z tego powodu w oddziale wewnętrznym w [...]. W leczeniu zalecano obok farmakoterapii, redukcję nadwagi oraz palenia papierosów. W [...] r. był hospitalizowany dwukrotnie w Klinice Pneumonologii z rozpoznaniem: [...] zakwalifikowany został do leczenia maską [...]. W [...] i [...] roku był trzykrotnie hospitalizowany w oddziale internistyczno- kardiologicznym w [...] z powodu zawału mięśnia sercowego oraz ostrej niewydolności krążenia.

Po zapoznaniu się z ww dokumentacją, uzupełniających badaniach i konsultacjach, jednostki medycyny pracy obu szczebli orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli. Stwierdzono, że rozpoznane u Z. C. schorzenia: choroba [...] serca z przebytym [...], nie są schorzeniami zawodowymi i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Obowiązujące przepisy precyzują warunki niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej. W ich świetle nie każda rozpoznana u pracownika choroba może być uznana za zawodową. Jedynie schorzenie umieszczone w wykazie chorób zawodowych, powstałe wskutek pewnego lub wysoce prawdopodobnego związku z wykonywaną pracą i spełniające określone kryteria rozpoznawcze i kwalifikujące może zostać uznane za zawodowe.

W niniejszym przypadku już pierwszy z wymienionych warunków formalnych nie został spełniony, bowiem mimo, iż [...] zapalenie oskrzeli wymienione jest w wykazie chorób zawodowych, to choroba ta nie została rozpoznana u Z. C. ani w toku bieżącego postępowania, ani też w przeszłości. Kryterium medyczne określa pewien próg graniczny niewydolności oddechowej niezbędny do rozpoznania zawodowego [...] zapalenia oskrzeli. Ustawodawca określił ten próg jako wartość FEVI (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa) poniżej 50 % wartości należnej. Oznacza to, że wszystkie przypadki z wartościami wyższymi niż 50 % wartości należnej nie odpowiadają ww kryterium choroby zawodowej. Jedynie ciężkie postacie tej choroby przebiegające z niewydolnością narządu oddechowego w postaci obniżenia wartości FEVI poniżej 50% wartości należnej, mogą zostać uznane z a zawodowe. W przypadku Z. C. nie stwierdzono tak wielkich zaburzeń- wartość FEVI jest znacznie wyższa od uznanej za graniczną, bowiem w badaniu spirometrycznym wykonanym w Instytucie Medycyny Pracy wyniosła [...]% wartości należnej, a w badaniu z [...] roku – [...] % wartości należnej. Tym samym kryterium medyczne nie jest w niniejszym przypadku spełnione. Kolejnym warunkiem uznania [...] zapalenia oskrzeli za chorobę zawodową jest kryterium epidemiologiczne. Mówi ono o konieczności wykazania zawodowego narażenia na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych.

W niniejszym przypadku ocena stanowisk pracy, sposobu wykonywania pracy, analiza dokumentacji medycznej oraz narażeń na czynniki szkodliwe wykazuje, że Z. C. pracując na stanowisku mechanika [...], mechanika [...] nie był narażony na pyły i gazy drażniące w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w stopniu mogącym prowadzić do powstania zawodowego [...] zapalenia oskrzeli- mógł podlegać jedynie niewielkiej zawodowej ekspozycji na [...] i [...]. Narażenie to jednak w opinii organu odwoławczego nie było na tyle znaczne, by powodować określone ryzyko zdrowotne u pracownika. Z uwagi na fakt, że nie można wykazać z pewnością lub wysokim prawdopodobieństwem istnienia ewentualnego związku przyczynowo-skutkowego między pracą, a chorobą - kryterium epidemiologiczne nie jest tym samym dochowane. Oczywiście precyzyjne oszacowanie ewentualnego narażenia nie jest możliwe bez pomiarów środowiskowych, z drugiej strony wiadomo też, że efekt biologiczny czynnika toksycznego może być różny u różnych ludzi, co jest spowodowane zmienną wrażliwością osobniczą. Organ po uwzględnieniu powyższych zastrzeżeń dokonał szacunkowej oceny wielkości narażenia w oparciu o analizę warunków pracy oraz ich ewentualne przekładanie się na chorobowość pracownika. W niniejszym przypadku nie ma w jego opinii tego typu negatywnej korelacji. Jak podaje Z. C., bardzo intensywny okres napraw [...] przypadał na lata [...]- [...]. Nie ma to jednak żadnego odbicia w stanie zdrowia odwołującego się. Nie odnotowano bowiem wówczas żadnych symptomów mogących odpowiadać [... zapaleniu oskrzeli, bądź też zatruciom toksycznymi czynnikami wziewnymi. Analiza dokumentacji ambulatoryjnej dokumentuje bowiem w tym okresie u Z. C. zupełnie inne choroby tzn.: jeden przypadek zapalenia migdałków oraz kilkanaście przypadków niestabilności ciśnienia tętniczego, wymagających zwolnienia lekarskiego oraz jednokrotnej hospitalizacji.

Z drugiej natomiast strony, rozpoznane u Z. C. schorzenia przewlekłe takie jak: [...]- nie zaliczone zostały przez ustawodawcę do chorób zawodowych.

Powyższa decyzja zaskarżona została przez Z. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji zarzucając, iż Wojewódzki Inspektor Sanitarny drastycznie naruszył przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - Dz. U. Nr 132, poz. 1115), gdyż prowadząc swoje postępowanie doprowadził do dublowania wymaganych dokumentów bez unieważnienia wcześniej sporządzonych tych samych dokumentów przez organ niższego szczebla. Przykładem jest fakt, iż do uzasadnienia swoich decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny podaje, że mój efektywny czas pracy mechanika [...] w ciągu zmiany roboczej wynosił 7 godzin, agregaciaża 1 godzinę - przykład ten został zaczerpnięty z przedstawionego stanowiska zakładu pracy. Jest ewidentnym dowodem że wydana decyzja nosi znamiona przestępstwa i opiera: się na fałszywych zeznaniach. W ponownie sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego stwierdzono jednogłośnie przez przedstawiciela zakładu pracy tj. W. K. jako byłego kierownika skarżącego oraz przez samego skarżącego, iż "efektywny czas pracy w ciągu zmiany roboczej wynosił pół na pół tj.4 godziny na 4 godziny - ,jako mechanika [...] i mechanika [...]. Inspektor Wojewódzki ponadto dopuścił do rozpatrywania dostarczonej przez skarżącego indywidualnej dokumentacji medycznej, która jest udokumentowaniem stanu zdrowia, jednak wszelkie w niej zawarte karty leczenia szpitalnego nigdy nie były wystawiane pod kątem choroby zawodowej i dlatego też, nie mogą stanowić ani zaświadczać o chorobie zawodowej. Na podstawie tej dokumentacji Wojewódzki Inspektor Sanitarny wywnioskował, iż do powstania u skarżącego zawału doprowadził głównie bezdech podczas snu. Takie samo stanowisko zajął także Instytut Medycyny Pracy.

Powyższe zaprzecza bardzo szeroko publikowanym opracowaniom naukowo-medycznym z których wynika, iż wysokie nadciśnienie tętnicze jest bardzo rozpowszechnionym czynnikiem i znaną w środowiskach lekarskich przyczyną powstawania zawału u ludzi.

Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Dla spełnienia przesłanki określonej w § 2 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - Dz. U. Nr 132, poz. 1115) konieczne jest wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku - nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość. Według § 2 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. przepisu, przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się między innymi rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, a więc nie tylko czas ekspozycji w okresie jednej zmiany, lecz także ogólny okres zatrudnienia w warunkach narażenia na występowanie czynnika szkodliwego dla zdrowia. Tylko wyniki prawidłowo przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego mogą zapewnić właściwe rozpoznanie przez zakład społecznej służby zdrowia u chorego pracownika choroby zawodowej. Wykonywanie przez około [...] lat pracy kiedy pracownik był wystawiony na działanie w warunkach szkodliwych, stanowi dostateczną podstawę do uznania związku przyczynowego pomiędzy nabytymi chorobami, a tymi warunkami (pracą).

Skarżący podkreśla, iż był narażony na działanie oparów [...] jak i [...] i różne choroby mogą się ujawnić w innym czasie, a więc trzeba zwrócić uwagę na to, iż [...] pozostawia w organizmie nieodwracalne skutki chorobowe. Choćby i dlatego skarżący powinien być poddany badaniom specjalistycznym takim jak laryngologiczne, rentgenowskie, toksykologiczne oraz śluzówki górnych i dolnych dróg oddechowych., a badań tych nie zrobiono pomimo jego licznych protestów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż w toku postępowania odwoławczego dokonał analizy dostępnego materiału dowodowego, a także przeprowadził dodatkowe czynności mające na celu maksymalnie wnikliwe rozpatrzenie sprawy, W treści skargi Z. C. zarzucił organowi niedostatecznie szerokie rozpatrzenie sprawy, ukrywanie błędów popełnionych przez uczestniczących w postępowaniu urzędników, niewłaściwe prowadzenie postępowania poprzez dublowanie dokumentów, bez unieważnienia sporządzonych wcześniej przez organ niższego szczebla. W ocenie skarżącego wydana decyzja nosi znamiona przestępstwa, bowiem opiera się na fałszywych zeznaniach dotyczących stanowiska pracy i chronometrażu wykonywanych czynności.

Odnosząc się do powyższych zarzutów organ wyjaśnił, iż przed wydaniem decyzji dokonał wszechstronnej analizy całości materiału dowodowego oraz dodatkowo podjął szereg czynności mających na celu dokładne zbadanie przedmiotu postępowania. Rozszerzył i uzupełnił materiał dowodowy, przeprowadził własne dochodzenie epidemiologiczne, wypełnił ze Z. C. kartę oceny narażenia zawodowego, doprowadził do ponownego badania Z. C. w jednostce orzeczniczej medycyny pracy II instancji, a po wydaniu przez tą jednostkę orzeczenia, zwrócił się z prośbą o jego uzupełnienie i rozszerzenie, zapewnił także zgodnie z wnioskiem strony, nadzór prokuratorski nad prowadzonym postępowaniem.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego bezpodstawne są zarzuty o fałszowanie danych lub też opieranie się na fałszywych zeznaniach. Wojewódzki Inspektor Sanitarny przeanalizował bowiem dane dotyczące zatrudnienia i po stwierdzeniu pewnych nieścisłości w dostępnych zaświadczeniach oraz oświadczeniach stron dotyczących stanowisk pracy, na których był zatrudniony Z. C.- w celu maksymalnej obiektywizacji wywiadu dotyczącego zatrudnienia, wypełnił w toku postępowania odwoławczego nową kartę oceny narażenia. Nie oznaczało to jednakże, że po sporządzeniu z jedną ze stron wywiadu epidemiologicznego, należało automatycznie odrzucić i uznać za nieprawdziwy wywiad podany wcześniej przez drugą stronę – zakład pracy. Ponieważ stanowiska obu stron nieco się różniły, organ skupił się na zasadniczej kwestii dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu - tzn. na analizie zakresu prac, ich intensywności, częstotliwości i czasie trwania - w kontekście ewentualnych narażeń na czynniki szkodliwe.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego bezprawnego rozpatrywania indywidualnej dokumentacji medycznej, nie wystawianej pod kątem choroby zawodowej. Oczywiście podstawą do wydania decyzji, zgodnie z obowiązującymi regulacjami jest orzeczenie jednostki medycyny pracy. Także w niniejszym postępowaniu organ inspekcji sanitarnej oparł się na takim orzeczeniu, pozostając w swej decyzji zbieżnym z oceną jednostki medycyny pracy. W celu jednakże bardziej wszechstronnego rozpatrzenia sprawy dokonano również analizy innych dowodów medycznych, co wzbudziło sprzeciw u skarżącego, mimo, iż stale domagał się on od organów prowadzących postępowanie takiej właśnie wnikliwości. Podawane przez jednostki medycyny pracy, a potwierdzone przez organ inspekcji sanitarnej poprzez analizę piśmiennictwa medycznego dane, w sposób jednoznaczny wskazują na brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u Z. C. chorobami, a narażeniem zawodowym na [...], czy [...].

Odnosząc się do zarzutu o niewykonaniu w toku postępowania dodatkowych badań specjalistycznych, organ wyjaśnił, że zakres badań dodatkowych zlecanych w toku postępowania pozostaje w gestii jednostki medycyny pracy. Z drugiej zaś strony zaznaczył, że w medycynie przyjęta jest zasada, ze wykonuje się nie wszystkie możliwe do wykonania badania, lecz tylko te, które są niezbędne do potwierdzenia diagnozy. W toku niniejszego postępowania wykonano właśnie te niezbędne badania, co umożliwiło jednostce medycyny wyższego szczebla wydanie orzeczenia, które zgodnie z obowiązującymi przepisami jest merytorycznie ostateczne.

Prokurator wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Decyzje administracyjne o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zostały wydane na podstawie orzeczeń lekarskich oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

Prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż aby móc rozpoznać chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie następujące warunki :

- choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych,

- zespół objawów choroby zawodowej musi odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego wywołującego schorzenie,

- czynnik szkodliwy wywołujący schorzenie występował w środowisku pracy w odpowiedniej wielkości i odpowiednim związku czasowym z wykonywaną pracą.

Bezsprzecznie skarżący jest osobą schorowaną i praca zawodowa z pewnością miała wpływ na jego zdrowie, jednakże mimo pracy w warunkach narażających na zachorowanie, dwie opinie uprawnionych organów nie stwierdziły u skarżącego występowania [...] zapalenie oskrzeli.

Nie są uzasadnione zarzuty dotyczące pobieżności tych opinii i nieprzeprowadzenia przed ich wydaniem wszystkich badań, które umożliwiłyby – zdaniem skarżącego - podjęcie prawidłowej diagnozy, gdy jednoznacznie wynika z tych opinii, że objawy chorobowe skarżącego nie pozwalają na rozpoznanie choroby zawodowej – [...] zapalenia oskrzeli. W sytuacji gdy dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie jednocześnie ww. przesłanek - brak jednej z nich nie pozwalał na stwierdzenie choroby zawodowej.

Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ), które nakazują zebrać dokumentację dotyczącą zagrożeń występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika, przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne oraz dokonać oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Dopiero na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego oraz wydanych orzeczeń lekarskich inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Za choroby zawodowe - zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia - uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, gdy zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W związku z takim uregulowaniem szczególna rola w postępowaniu przypada orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają wymienionym w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy.

Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.

Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie - to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem.

Co prawda w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii prawidłowości sporządzenia przez pracodawcę karty narażenia zawodowego oraz nie wyjaśnił przyczyn dla których oparł się na niej pomimo sporządzenia kolejnej karty narażenia zawodowego - uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę – jednakże, w ocenie Sądu, uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.