Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3430/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Tomasz Bąkowski, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1483/18 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1483/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej inwestycji – budowy chodnika po stronie lewej od km 590+965,00 do km 591+228,00 oraz po stronie prawej od km 591+192,55 do km 593+123,00 wzdłuż drogi krajowej nr [...] z wyłączeniem remontu kładki dla pieszych w km 591+616,92, działki nr ewidencyjny [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w B., gmina G., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. R., zaskarżając go w całości.

Sądowi pierwszej instancji zarzucono, stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a mianowicie:

1. art. 34 ust. 3 pkt 5 i ust. 4 Prawa budowlanego, albowiem zatwierdzony projekt budowlany nie zawierał wymaganych przepisami informacji o obszarze oddziaływania obiektu na nieruchomości skarżącego i nie wskazywał, wbrew zasadom określonym w § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego tego rozporządzenia informacji o obszarze oddziaływania obiektu (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), przepisów prawa, w oparciu o które wyznaczono ten obszar oraz zasięgu obszaru oddziaływania obiektu przedstawionego w formie opisowej lub graficznej, mimo że nieruchomości nr [...],[...] i [...] były położone w obszarze oddziaływania tego obiektu;

2. art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego przez uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji liniowej bez spełnienia warunku wymaganego przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowanego o zapewnieniu dostępu do drogi publicznej, mimo położenia nieruchomości rolnych w obszarze oddziaływania tej inwestycji oraz zapisu pkt 4 i 7 zatwierdzonego projektu budowlanego, w myśl których "przewidziano przebudowę istniejących zjazdów także gruntowych, mających trwały ślad w terenie" i ich zainwentaryzowaniu w dokumentacji projektowej;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji na odcinkach graniczących z nieruchomościami stanowiącymi własność skarżącego, podczas gdy kontrolowana decyzja w części odnoszącej się do nieruchomości skarżącego wydana została z rażącym naruszeniem prawa;

2. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu powołanego przepisu okoliczność, że właściciel działek rolnych, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, które w wyniku realizacji tej inwestycji tracą dojazd do drogi publicznej, zagwarantowany rozstrzygnięciem decyzji, nie jest stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wyrażające się w niezasadnym stwierdzeniu przez Sąd pierwszej instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego i niezastosowaniu powołanego przepisu, podczas gdy zaskarżona decyzja organu nadzoru została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z obrazą art. 34 ust. 3 pkt 5 i ust. 4 Prawa budowlanego, albowiem zatwierdzony projekt budowlany nie zawierał wymaganych informacji o obszarze oddziaływania obiektu na nieruchomości skarżącego i nie wskazywał – wbrew zasadom określonym w § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego tego rozporządzenia informacji o obszarze oddziaływania obiektu – przepisów prawa, w oparciu o które wyznaczono ten obszar oraz zasięgu obszaru oddziaływania obiektu przedstawionego w formie opisowej lub graficznej, a ponadto przez uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji liniowej bez spełnienia warunku wymaganego przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowanego o zapewnieniu dostępu do drogi publicznej, mimo położenia nieruchomości rolnych w obszarze oddziaływania tej inwestycji oraz zapisu pkt 4 i 7 zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego o pozostawieniu istniejących zjazdów, także gruntowych, mających utrwalony ślad w terenie i zainwentaryzowaniu widocznych na dokumentacji zjazdów do działki nr [...] i [...];

4. obrazę art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 95/16 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2535/11, podzielonych przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1974/12, przy jednoczesnym zaakceptowaniu oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu, wydanym w innym postępowaniu oraz zanim zapadł ww. wyrok o sygn. akt II OSK 95/16 w niniejszej sprawie;

5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art, 7, art, 77 § 1 oraz art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i zaakceptował w pełni "wyjaśnienia GINB", co do nieistnienia udokumentowanego zjazdu do działki skarżącego, oparte na zawiadomieniu z 2011 r. kończącym postępowanie skargowe oraz ocenie wyrażonej w wyroku Sądu niemającym zastosowania w tej sprawie, wbrew art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji niezasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., mimo dowolnego i niepopartego dowodami uznania, że zainwentaryzowane zjazdy nie dotyczyły nieruchomości skarżącego w sytuacji, gdy zainwentaryzowane i widoczne w inwentaryzacji zjazdy prowadziły do działek skarżącego nr [...] i [...];

6. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działania organów administracji publicznej i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie, w sytuacji naruszenia przez organ zasady dwuinstancyjności przewidzianej w art. 15 k.p.a. oraz zmiany na etapie odwoławczym żądania strony wbrew treści art. 157 § 2 k.p.a. i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów, podkreślając, że GINB nie zastosował się do oceny i wskazań sądów administracyjnych, sformułowanych w wyrokach zapadłych uprzednio w niniejszej sprawie. Wbrew tym wskazaniom, przede wszystkim, nadal nie zostały wyjaśnione rozbieżności w stanowisku skarżącego i organu w zakresie występujących zjazdów na gruncie, stanowiących dostęp do działek skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Na wstępie wskazać trzeba, że nie ma racji skarżący kasacyjnie, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania sądowego. W piśmie z [...] listopada 2022 r. skarżący kasacyjnie stwierdził, że postępowanie sądowe przed Sądem pierwszej instancji dotknięte było wadą nieważności w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ w postępowaniu tym, jako jego uczestnik, występował Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, podczas gdy z odpowiedzi uzyskanej przez skarżącego kasacyjnie wynika, że już od [...] sierpnia 2018 r. droga krajowa, która ma znaczenie w sprawie, stała się drogą wojewódzką i od tego dnia pozostawała i pozostaje w Zarządzie Dróg Wojewódzkich w Lublinie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, zaskarżony wyrok z 8 lutego 2019 r. zapadł z udziałem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, a nie ww. Zarządu Dróg, a więc z udziałem podmiotu, który nie posiadał już zdolności procesowej.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, nieważność postępowania z art. 183 § 2 pkt 2 oraz pkt 5 p.p.s.a. ma miejsce, gdy wskutek uchybień procesowych strona nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2157/15, LEX nr 2291956). Przy czym chodzi tu o sytuacje polegające np. na braku organu do reprezentacji danego podmiotu, braku skutecznego pełnomocnictwa czy wydaniu wyroku w stosunku do osoby zmarłej. W niniejszej sprawie, nieuwzględnienie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Lublinie jako uczestnika postępowania sądowego nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności postępowania – byłaby to zbyt daleko idąca interpretacja przywołanego wyżej przepisu. Mogłaby to być, ewentualnie, przesłanka wznowienia postępowania sądowego, jednak może się na nią powołać jedynie podmiot, który uznaje, że został pominięty w danym postępowaniu. Takim podmiotem nie jest skarżący kasacyjnie. Podkreślić też należy, że brak uczestnictwa Zarządu Dróg Wojewódzkich w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym został konwalidowany poprzez prawidłowe zawiadomienie go, w miejsce Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, o rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy zdalnej z [...] sierpnia 2022 r., k. 165, zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 178).

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Postawienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., wymaga wykazania, że wydając zaskarżony wyrok, nie zastosował się on do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4101/18, LEX nr 3009331). Natomiast związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 2107/19, LEX nr 3010165).

Sąd wojewódzki przytoczył w zaskarżonym uzasadnieniu zapadłe w sprawie wyroki oraz wynikające z nich związanie dla organu i tego sądu, zbadał również, prawidłowo, zaskarżoną decyzję w zakresie ich wypełnienia. Jak bowiem wynika z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozstrzygnięć sądów administracyjnych, skarżący kasacyjnie ma przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2010 r. W konsekwencji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie na wniosek skarżącego kasacyjnie i rozpoznał merytorycznie sprawę.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, w związku z czym organ, stwierdzając nieważność decyzji, zobowiązany jest wykazać nie tylko, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter rażący. Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, że powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Rażące naruszenie to takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Innymi słowy chodzi o oczywiste naruszenie przepisu prawa. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Wobec powyższego, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji nie orzeka co do istoty, ale działa jak organ kasacyjny. Postępowanie to ma bowiem na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada więc temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.

Zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz Sądem wojewódzkim, że taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, uregulowanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., nie wystąpiła też przesłanka rażącego naruszenia prawa. Wydając pozwolenie na budowę chodnika wzdłuż drogi krajowej nr [...] w B., gm. G., organ sprawdził zgodność projektu z przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego, wymagane opinie, pozwolenia i sprawdzenia. Ponadto, zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Na marginesie wskazać trzeba, że wadliwie został sformułowany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., mają charakter ogólny (wynikowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom czy to procesowym, czy też materialnym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2703/16, LEX 2588396).

W odniesieniu do niezasadnych zarzutów naruszenia prawa materialnego, podniesionych w skardze kasacyjnej, podkreślić jeszcze raz należy, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 614/19, LEX nr 3342379). Nie budzi przy tym wątpliwości, że weryfikacja prawidłowości decyzji w postępowaniu nieważnościowym następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

W niniejszej sprawie, kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym była decyzja Wojewody [...] z [...] września 2010 r. Przywołane, natomiast, w skardze kasacyjnej art. 34 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego oraz rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nie obowiązywały w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem wzorzec kontroli, który zdaniem skarżącego kasacyjnie należało przyjąć w niniejszej sprawie, nie istniał, organ nie mógł na tej podstawie stwierdzić nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponadto, zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieprawidłowo skonstruowany.

Zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji (postanowienia). Sądy administracyjne nie stosują bowiem przepisów Prawa budowlanego czy k.p.a., ale rozpoznając skargi na decyzje (postanowienia) kontrolują, czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Czynią to jednak w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na zawarte w art. 176 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. wymogi skargi kasacyjnej, dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd pierwszej instancji, stanowiącego podstawę zarzutu skargi kasacyjnej, konieczne jest powiązanie zarzutu naruszenia stosowanego przez sąd przepisu p.p.s.a. z określonymi przepisami Prawa budowlanego czy k.p.a., które były stosowane przez organ administracji publicznej. Tego w niniejszej sprawie zabrakło.

Na marginesie wskazać jedynie można, że ze sporządzonej w ramach projektu budowlanego inwentaryzacji zjazdów (w aktach sprawy) wynika, że zjazdy do działek skarżącego kasacyjnie, o nr [...] i [...], nie istniały – przedmiotowa inwestycja nie mogła zatem pozbawić go tych zjazdów. Skarżący kasacyjnie, do dnia rozpoznania niniejszej sprawy, nie wykazał, by zjazdy te miały charakter prawny, a nie tylko faktyczny. W dokumentacji projektowej uwzględniono natomiast zjazdy do działek o nr [...] i [...], co zresztą zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2596/12, wiążącym zarówno organy jak i sąd, orzekające w tej sprawie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – orzekł jak w wyroku.