Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 506/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1 , art. 59 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 roku sprawy ze skargi U. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz U. G. kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], Nr [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. wszczął postępowanie egzekucyjnego wobec U. i J. G. obejmujące zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001, wynikającą z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...].

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w części zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] i obniżył wysokość zobowiązania U. i J. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok z kwoty 2 789 324,70 zł do kwoty 1 707 437,60 zł. Wobec zmiany wysokości zobowiązania, w dniu 19 października 2007 roku wierzyciel zaktualizował tytuł wykonawczy, a aktualizację wysłał za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania zobowiązanych.

Pismem z dnia 30 października 2007 roku U. G. wniosła, na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 ze zm.), zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o zaktualizowany tytuł wykonawczy. Podniosła, że w zaktualizowanym tytule wykonawczym Nr SM 1/3090/05 znajdują się dwie różne daty, z których jedna została przekreślona przez osobę, której danych personalnych nie można ustalić. Brak podpisu lub parafki autora dokonanej zmiany nie pozwala natomiast ustalić, jaka jest w istocie data wystawienia tytułu wykonawczego, czy jest to dzień 7 lipca 2005 roku, czy też dzień 19 października 2007 roku. W konsekwencji oznacza to, iż w zaktualizowanym tytule wykonawczym brak jest obligatoryjnego elementu tytułu wykonawczego, jakim jest data jego wystawienia, co powoduje, że dokonana aktualizacji narusza art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. na podstawie art. 34 w związku z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzut za nieuzasadniony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w treści zaktualizowanego tytułu wykonawczego w pozycji nr 6 znajdują się dwie różne daty, z których jedna "19 października 2007 roku" została przekreślona, a obok przekreślenia zamieszono pieczęć z podpisem osoby dokonującej zmiany. Potwierdzenie dokonanej zmiany znajduje się również na pierwsze stronie tytułu w rubryce "uwagi". W świetle zatem przedstawionych okoliczności brak jest podstaw do uznania zgłoszonego zarzut, bowiem zakwestionowany tytuł wykonawczy zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 27 § 1 ustawy.

Na powyższe postanowienie U. G. złożyła zażalenie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podtrzymała argumentację zawartą w piśmie z dnia 30 października 2007 roku.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia podniósł, iż zarzut strony jest nieuzasadniony, bowiem zaktualizowany w dniu 19 października 2007 roku tytuł wykonawczy Nr [...] spełnia wymogi art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiony został w dniu 7 lipca 2005 roku i taka data widnieje w poz. Nr 6 zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Wprawdzie zawiera on skreślenia, jednak poprawki zostały opisane i podpisane, a fakt ten nie ma wpływu na prawidłowość dokonanej aktualizacji. Aktualizacja tytułu wykonawczego Nr [...] dokonana została przez wierzyciela stosownie do § 9 ust. 1 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada .2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, póz. 1541 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. Zatem aktualizacji podlegają te pozycje tytułu, które odnoszą się do danych dotyczących należności i odsetek (w jednopozycyjnym tytule wykonawczym są to pozycje od nr 30 do nr 41). W rozpoznawanej sprawie aktualizacja dotyczyła tych właśnie pozycji tytułu wykonawczego Nr [...]. Odnosząc się natomiast do kwestii daty sporządzenia aktualizacji ww. tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż została ona dokonana w dniu 19 października 2007 roku i taka data zamieszczona została w poz. nr 53 tytułu wykonawczego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł pełnomocnik U. G. i zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 27 § 1 pkt 7 i art. 59 § 1 pkt 8 w związku z art. 59 § 3 i 4 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6, 8, 40 i 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, iż w niniejszej sprawie istotne jest to, że po wystawieniu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. kilkakrotnie zawieszał prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ostatni raz postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższego tytułu wykonawczego zostało zawieszone na wniosek wierzyciela, postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...]. Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania złożyła w dniu 2 kwietnia 2007 roku U. G. Strona skarżąca wskazała, iż w myśl art. 59 § 1 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli zostało zawieszone na wniosek wierzyciela i nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone po upływie 12 miesięcy od dnia jego zawieszenia, niezależnie od tego czy zobowiązany zgłosił w tym czasie takie żądanie czy też nie. W ocenie pełnomocnika skarżącej fakt, iż organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o umorzeniu tego postępowania nie może sankcjonować dokonania przez ten organ aktualizacji tytułu wykonawczego po upływie 12 miesięcy od dnia zawieszenia. Omawiana aktualizacja dokonana została, zdaniem strony, z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 59 § 3 i 4 tej ustawy. Pełnomocnik skarżącej podniósł również, iż aktualizacja tytułu wykonawczego z dnia [...] nie została skutecznie doręczona, w związku z czym powinna zostać uznana za nieistniejącą w obrocie prawnym. Przesyłkę zawierającą aktualizację tytułu wykonawczego odebrała bowiem osoba, która nie jest dorosłym domownikiem U. i J. G. Podtrzymany został również w skardze zarzut, dotyczący braku daty wystawienia zaktualizowanego tytułu wykonawczego, która zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi obligatoryjny element każdego tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. Wnosząc o odrzucenie skargi organ miał na uwadze fakt odebrania w dniu 25 lutego 2008 roku zaskarżonego postanowienia przez osobę, która potwierdziła odbiór zaktualizowanego tytułu wykonawczego z dnia [...], a więc nie będącą domownikiem U. i J. G. Niezależnie jednak o ww. wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej uwzględniając fakt wniesienia przez pełnomocnika skarżącej skargi od postanowienia z dnia 20 lutego 2008 roku w obowiązującym terminie, złożył wniosek o oddalenie skargi. Podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy Nr [...] wystawiony został w dniu [...] i taka data widnieje w poz. Nr 6 zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Zdaniem organu, aktualizacja tytułu wykonawczego nie stanowi powodu do zmiany daty tytułu wykonawczego, bowiem tytuł wykonawczy – bez względu na liczbę jego aktualizacji – wystawiany jest tyko raz i obowiązuje do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego aktualizacji tytułu wykonawczego po zaistnieniu przesłanki z art. 58 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkującej umorzeniem postępowania egzekucyjnego, organ wskazał, iż argumentacja ta podniesiona została dopiero na etapie skargi do sądu, a więc nie powinna być przedmiotem niniejszego postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił jednocześnie, iż w dniu [...] wydane zostało postanowienie Nr [...], w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] o zawieszeniu na wniosek wierzyciela postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Organ wyjaśnił nadto, iż nawet gdyby nie nastąpiło stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] o zawieszeniu postępowania, to organ egzekucyjny nie jest uprawniony do działania z urzędu i badania, czy i która z przesłanek określonych w art. 59 § 1 ustawy zachodzi, lecz związany jest żądaniem wierzyciela. W niniejszej sprawie wierzyciel ani strona nie złożyli w stosownym czasie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 4 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...], nr [...] o zawieszeniu na wniosek wierzyciela postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W dniu 6 września 2010 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie w dniu 28 czerwca 2010 r. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nr [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...], nr [...]. Jednocześnie ustalono, że powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [....] stało się ostateczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wskazać, iż Sąd nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na przedwczesne jej wniesienie, w związku z wadliwym doręczeniem zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie administracyjnym podkreśla się, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji (odpowiednio postanowienia) stronie powinna być oceniania indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji (odpowiednio postanowienia), które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2007 r., II GSK 268/07; wyrok z 6 stycznia 2009 r., II GSK 600/08). Prezentowana w orzecznictwie wykładnia art. 40 § 2 k.p.a. wskazująca, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne, miała na celu ochronę strony przed negatywnymi, arbitralnymi działaniami organów administracji publicznej tak, aby nie pozbawić strony prawa do sądu. W rozpoznawanej jednak sprawie skarżąca nie poniosła negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z nieprawidłowego doręczenia postanowienia. Skarga została wniesiona w terminie, podniesione zostały w niej te zarzuty, które prezentowała skarżąca w toku postępowania administracyjnego i dodatkowe, zgłoszone przez ustanowionego na potrzeby postępowania sądowego pełnomocnika

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd skargi nie odrzucił lecz rozpoznał ją merytorycznie i doszedł do przekonania, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.e.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] uznające za bezzasadne zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001, w związku z aktualizacją tytułu wykonawczego. Na etapie postępowania przed organami egzekucyjnymi skarżąca kwestionowała prawidłowość wystawienia zaktualizowanego tytułu wykonawczego, zaś w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. wskazując, iż przed dokonaniem aktualizacji ziściły się przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego opisane we wskazanej podstawie prawnej.

Przystępując zatem do kontroli legalności zaskarżonego aktu należy na wstępie podnieść, że Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego, że argumentacja dotycząca naruszenia art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. podniesiona dopiero na etapie skargi do sądu, nie powinna być przedmiotem niniejszego postępowania, jak również, że organ egzekucyjny będąc związany wnioskiem wierzyciela lub zobowiązanego nie ma podstaw do badania z urzędu faktu niepodjęcia przed upływem 12 miesięcy zwieszonego na wniosek wierzyciela postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu organ egzekucyjny jest bowiem z urzędu zobowiązany do badania na każdym etapie postępowania egzekucyjnego czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. W przypadku wniosku wierzyciela w zakresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego , organ egzekucyjne jest związany tym wnioskiem, jednak już oceny zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego dokonuje organ prowadzący to postępowanie. Również w świetle art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonego postanowienia biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy na wstępie przytoczyć treść § 9 ust. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem dokonanie aktualizacji tytułu wykonawczego jest możliwe jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym . Wówczas wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy w ten sposób , że wypełnia pierwszą stronę druku tytułu wykonawczego, a drugą stronę opatruje pieczęcią urzędową oraz podpisem i pieczątką upoważnionej osoby. Dwa egzemplarze tych stron, oznaczone wyrazem "aktualizacja" wierzyciel przesyła organowi prowadzącemu egzekucję. Analiza treści tego przepisu wyraźnie wskazuje, że aktualizacja jest możliwa w trakcie postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne musi być dopuszczalne i znajdować się w toku. Spełnienie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego niweczy więc możliwości organu egzekucyjnego aktualizacji tytuły wykonawczego celem dalszego prowadzenia egzekucji.

Tymczasem zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Ponadto postępowanie egzekucyjne może być umorzone (fakultatywnie) w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem co do zasady wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2008, Wyd. Unimex s. 500-501; por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 804/06, LEX nr 289091).

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia nie jest sporny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, podstawą wystawionego w dniu [...] przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. - B. tytułu wykonawczego o nr [...] była decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...] określająca zaległość U. i J. małż. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. Decyzją z dnia 6 września 2007 roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w części zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] i zmienił wysokość zobowiązania U. i J. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok z kwoty 2 789 324,70 zł do kwoty 1 707 437,60 zł. Wobec zmiany wysokości zobowiązania, w dniu 19 października 2007 roku wierzyciel tj. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. dokonał aktualizacji wystawionego w dniu [...] tytułu wykonawczego. Niewątpliwe jest również , że postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł - B. zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji będącej podstawą prowadzonego postępowania, natomiast postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł - B. zawiesił postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zakończyło się prawomocnym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia. W oczekiwaniu na powyższe rozstrzygnięcie mające w ocenie Sądu wpływ na rozpoznanie przedmiotowej sprawy, Sąd postanowieniem z dnia 4 listopada 2008 roku zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi od początku prezentował bowiem stanowisko, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego organy egzekucyjne mają obowiązek badać na każdym etapie postępowania egzekucyjnego i zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania, w tym wypadku wynikającej z art. 59 § 1 pkt 8 skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W bezspornych okolicznościach przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny dokonał aktualizacji tytułu wykonawczego po ziszczeniu się przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszone bowiem na wniosek wierzyciela postanowieniem z dnia [...] postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od daty jego zawieszenia. Przepis art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. stanowi zaś, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Nie powiodła się również próba wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia z dnia [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela. W tej sytuacji, chociaż Sąd nie podziela zarzutów skarżącej odnośnie nieprawidłowości aktualizacji tytułu wykonawczego to wobec zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w dacie aktualizacji tytułu wykonawczego, Sąd uprawniony był do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz z uwagi na treść art. 135 p.p.s.a. również postanowienia organu pierwszej instancji.

Reasumując Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Organy administracji naruszyły przepis art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...], nr [...]. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 powołanej ustawy.

a.ł.