Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 696/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania A. Z. (dalej także jako: "skarżąca") od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Marszałka Województwa [...] orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone na dziecko K. Z.:

1) w formie zasiłku rodzinnego w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł;

2) w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł;

3) w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłaconego jednorazowo we wrześniu 2013 r. w wysokości [...] zł,

oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w łącznej wysokości [...] zł i odsetek ustawowych liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekło o:

1) uchyleniu zaskarżonej decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

2) na podstawie art. 30 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 3, art. 30 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej także jako: "u.ś.r.") orzekło o:

– uznaniu za nienależne pobranych ww. świadczeń rodzinnych wypłaconych A. Z. na dziecko K. Z. w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do dn. 31 października 2013 r.,

– zobowiązało A. Z. do zwrotu ww. nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał A. Z. świadczenia rodzinne na syna K. Z., w formie zasiłku rodzinnego w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, a także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany jednorazowo we wrześniu 2013 r. w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylił w całości decyzję

z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Decyzja ta jest ostateczna.

W dniu [...] września 2015 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych A. Z. na syna K. Z. w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Pani Z., utrzymało w mocy ww. decyzję Marszałka z dnia [...] września 2015 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] znak: [...] Marszałek Województwa [...] uznał za nienależnie pobrane ww. świadczenia rodzinne wypłacone na dziecko: K. Z. w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do dn. 31 października 2013 r. i orzekł o obowiązku ich zwrotu w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organ uznał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki dla uznania świadczeń za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Od ww. decyzji odwołanie wniosła A. Z. Odwołująca wskazała, że

w dniu [...] kwietnia 2015 r. poinformowała MOPS w [...] o przyznaniu jej

z dniem [...] kwietnia 2015 r. renty rodzinnej w wysokości [...] euro miesięcznie. Organ [...] informację o przyznaniu świadczenia skierował do zainteresowanej dnia [...] kwietnia 2015 r. A. Z. wskazała, że nie była w stanie przewidzieć, że w przyszłości otrzyma jakiekolwiek środki pieniężne z [...]. Tragiczna sytuacja po śmierci męża uzasadniała zwrócenie się do MOPS w [...] o pomoc finansową. Zaliczenie zatem ze wsteczną datą do dochodu świadczeń [...], uzyskanych w kwietniu 2015 r. jest pozbawione racji bytu, niezwykle krzywdzące i stanowi nadużycie. W dalszej części odwołania skarżąca zarzuciła, że Marszałek uznając świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane, nie uwzględnił trudnej sytuacji finansowej, jej dochodów i wydatków, braku stałej pracy, rzeczywistych potrzeb, małoletniego, a także na co zostały przeznaczone świadczenia. Zdaniem odwołującej organ pierwszej instancji błędnie w jednej decyzji orzekł o uznaniu świadczeń wypłaconych stronie za nienależne pobrane oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Po rozpoznaniu odwołania, SKO w [...] wydało ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że brak jest logicznego uzasadnienia dla uznania, że świadczenia pobrane od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi, skoro świadczenia [...] zostały przyznane dnia 2 kwietnia 2015 r. i w kwietniu 2015 r. strona powzięła o tym informację.

Z przedstawionych względów w rozpoznawanej sprawie, należy zgodzić się ze stanowiskiem odwołującej, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie ma podstaw do stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki określone w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, na którym to przepisie oparł rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji. Niemniej jednak w obiegu prawnym znajduje się decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] Prezydenta Miasta [...] wydana na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy, o uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w sprawie świadczeń rodzinnych.

W tej sytuacji spełnione są przesłanki art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy (cytowanego na stronie 4 niniejszej decyzji) dla uznania pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane, bowiem skarżącej wypłacono świadczenia rodzinne na podstawie decyzji, która została uchylona wobec faktu, że miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Biorąc powyższe Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wobec wadliwego uznania przez ten organ, że okoliczności sprawy dają podstawę do zastosowania w sprawie przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy i reformacyjnie orzekło na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Natomiast odnosząc się do zarzutów stawianych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że art. 30 ust. 5 został zmieniony przez art. 3 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 poz. 1302). Od 18 września 2015 r., zgodnie

z art. 30 ust. 5 ustawy, wydawana jest jedna decyzja o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane oraz o obowiązku zwrotu tychże, bowiem w przepisie tym jest mowa o "decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych".

Z kolei brak uprawnień Pani Z. do świadczeń rodzinnych na dziecko: K. Z. został przesądzony w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Decyzja wydana w niniejszej sprawie ma charakter związany, tj. organ nie może orzec według własnego uznania biorąc pod uwagę trudną sytuację rodziny, potrzeby małoletniego oraz na co zostały wydatkowane świadczenia rodzinne, albowiem przepisy nie przewidują takiej możliwości.

Okoliczności przedstawione w odwołaniu, w świetle powołanych powyżej przepisów nie stanowią podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Niemniej jednak należy wyjaśnić, że zgodnie art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Zatem ewentualny odrębny wniosek w ww. zakresie, umotywowany i poparty stosownymi dokumentami, zainteresowana winna skierować bezpośrednio do organu pierwszej instancji.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skargę na ww. decyzję pismem z dnia 13 lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Z. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

1) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez rozpoznanie przez organ II instancji sprawy w innym zakresie niż została ona rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, a mianowicie oparcie przez organ II instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy

o inny przepis prawa materialnego niż organ I instancji, tj. art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem

i stanowiskiem doktryny ograniczyło zasadę dwuinstancyjności postępowania,

a także zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu,

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy skutkujące wydaniem wadliwej decyzji oraz brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

a w szczególności:

- zupełny brak odniesienia się przez organ do sytuacji materialnej skarżącej oraz jej małoletniego syna w dacie pobierania przez wymienioną świadczeń rodzinnych od 1 sierpnia 2013 roku do 31 października 2013 roku, w tym zwłaszcza brak jakiegokolwiek analizy ówczesnych dochodów, wydatków, trudnej sytuacji finansowej skarżącej, braku stałego zatrudnienia; rzeczywistych potrzeb małoletniego, a także okoliczności na co skarżąca przeznaczyła uzyskane świadczenia;

- całkowicie bezzasadne ustalenie organu, iż środki pieniężne otrzymane przez skarżącą w kwietniu 2015 roku z [...] tytułem wyrównania od czerwca 2013 roku do marca 2015 roku powinny skutkować uznaniem, iż ówcześnie wypłacane świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy w [...] były nienależne, podczas gdy niniejsze świadczenia stanowiły główne źródło utrzymania małoletniego syna skarżącej wobec ówczesnego braku jej stałego zatrudnienia oraz znacznych kłopotów finansowych;

- braku jakiegokolwiek odniesienia się przez organy administracji obu instancji do istoty świadczenia przyznanego z [...] A. Z., zwłaszcza, iż jak wynika z nieprzetłumaczonego przez żaden z organów dokumentu z dnia [...] kwietnia 2015 roku z "[...]" - złożonego w dniu 23 kwietnia 2015 roku przez skarżącą do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przez świadczenie nie jest odpowiednikiem polskiego świadczenia rodzinnego, a świadczeniem emerytalno-rentowym co w realiach przedmiotowego postępowania winno mieć niebanalne znaczenie.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

• art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące wadliwym uznaniem, iż przedmiotowa norma winna mieć zastosowanie w realiach przedmiotowego postępowania,

• art. 30 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie poprzez uznanie, iż przesłanki powyżej wskazanego przepisu zostały w pełni spełnione oraz uzasadniają zobligowanie skarżącej A. Z. do zwrotu pobranych świadczeń.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

i c p.p.s.a. skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w realiach przedmiotowego postępowania nie sposób żądać od skarżącej zwrotu świadczeń "wstecz", które w dacie ich wypłacenia - 2013 roku były jej bezwzględnie potrzebne do skromnej egzystencji. Uzyskanie zatem przez A. Z. funduszy z [...] - wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego - nie można traktować jako przysporzenia, które z uwagi na przyznanie go z mocą wsteczną winno - obecnie - stanowić podstawę do żądania od wymienionej zwrotu świadczeń uzyskanych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Uznanie, iż świadczenia wypłacone skarżącej były nienależne, a w konsekwencji zobligowanie jej do ich zwrotu uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a także całkowicie niezasadne.

Ponadto skarżąca wskazała, że odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowego postępowania wskazać należy, iż świadczenia wypłacone skarżącej, nie zostały wypłacone w tym samym czasie, za te samy okresy. Bezsprzecznie wskazać należy, iż świadczenia z [...] zostały wpłacone A. Z. z mocą wsteczną dopiero w dniu 15 kwietnia 2015 roku, kiedy uprzednie środki pieniężne wypłacone z MOPSu w [...] w 2013 roku zostały spożytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem na utrzymanie jej syna. Oparcie zatem ustaleń organu II instancji w przedmiocie uznania wypłaconych świadczeń jako nienależnych jest całkowicie niezasadne. Zastosowanie uregulowania art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. zdaniem skarżącej - byłoby zasadne, gdyby świadczenia zarówno z [...], jaki i z Polski przyznane jej zostały w tożsamym czasie oraz równocześnie przez nią pobierane.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem, Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw proceduralnych i materialnoprawnych do wyeliminowania

z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114

z późn. zm., zwanej dalej "u.ś.r."). Stosownie do treści art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl natomiast zastosowanego przez organ odwoławczy w kontrolowanym rozstrzygnięciu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku określonym w art. 23a ust. 5 u.ś.r. za okres od dnia,

w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie

w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.

Według orzecznictwa, za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. "uznać można jedynie te świadczenia rodzinne, które zostały wypłacone za te same okresy w Polsce oraz w innym państwie członkowskim. Dopuszczenie innej możliwości wykładni tego artykułu prowadzić mogłoby do wniosków niedających się pogodzić z zasadami racjonalności prawodawcy oraz regułami wykładni systemowej przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych. Należy mieć na uwadze, że dopuszczenie możliwości żądania zwrotu świadczeń rodzinnych w zakresie, w jakim nie zostały one wypłacone na terenie innego państwa, szkodziłoby interesom osób korzystających z pomocy i zaprzeczałoby roli świadczeń rodzinnych jako formy pomocy społecznej państwa na rzecz osób najbardziej potrzebujących" (zob. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 22 października 2010 r., II SA/Po 582/10, LEX nr 754485).

Pobrane w powyższych okolicznościach świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi na podstawie art. 23a ust. 9 i 10 u.ś.r. z odpowiednim zastosowaniem art. 30 u.ś.r. Wyłączną właściwość do dochodzenia nienależnie pobranych świadczeń

w powyższym zakresie przyznano wprost marszałkowi województwa. W art. 23a ust. 10 u.ś.r. ustawodawca zapobiega pokrzywdzeniu osób uprawnionych na mocy decyzji do świadczeń rodzinnych w innym państwie, wyłączając podwójne dochodzenie świadczeń nienależnie pobranych i zwróconych w wyniku zastosowania potrącenia z bieżących świadczeń przez instytucję tego innego państwa. Przepis ten stanowi, że w przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego marszałek województwa może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami w całości lub w części,

w szczególności jeśli wynika ona z różnicy kursowej. Ponadto przepis ten przyznaje marszałkowi województwa w zakresie umarzania nienależnie pobranych świadczeń wszelkie kompetencje organu właściwego określone w art. 30 u.ś.r.

Przenosząc powyższe uregulowania na ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny i prawny, należy zgodzić się z organami, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

w związku z uprawnieniem do renty rodzinnej po zmarłym mężu skarżącej przysługującym z [...] sytemu zabezpieczeń społecznych. Organy ustaliły, że uprawnienia powyższe zostały przyznane od miesiąca w którym zmarł mąż skarżącej i w związku z tym zostały wpłacone stosowne świadczenia na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. z wyrównaniem od 1 czerwca 2013 r.

Powyższe stanowiło podstawę faktyczną wydania przez Prezydenta Miasta [...] ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. o przyznaniu świadczeń rodzinnych, a następnie do wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji z dnia [...] września 2015 r. o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych na rzecz skarżącej, a po jej ostateczności, stanowiło podstawę wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. (w niniejszej sprawie decyzja I instancji) o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne i zobowiązanie do ich zwrotu.

Organy prowadzące postępowanie w rozpoznawanej sprawie, jak to wynika

z powyższego wskazania, zachowały poprawność proceduralną rozstrzygnięć dotyczących zakwalifikowania pobranych przez skarżącą świadczeń jako nienależnie pobranych i zobowiązanie do ich zwrotu. Powyższe ma uzasadnienie ww. przepisach u.ś.r.

W ocenie Sądu zasadnie SKO w [...] orzekło reformatoryjnie przyjmując jako podstawę prawną zakwalifikowania nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Skarżąca stała się bowiem uprawniona do świadczeń objętych stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (w związku z przyznaniem renty rodzinnej z [...] po zmarłym mężu R. Z.) za okres za który przyznano jej ww. świadczenia rodzinne.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd podziela oceny organu odwoławczego, że decyzje w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji związanych, tj. organ ma obowiązek prawny orzec ich zwrot stosownie do art. 30 ust. 1 u.ś.r. Nie ma w tym zakresie tzw. uznania administracyjnego i brania pod uwagę okoliczności na które powołała się skarżąca

w skardze tj. trudnej sytuacji rodzinnej, potrzeb małoletniego, wydatkowania otrzymanych świadczeń rodzinnych zgodnie z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb syna. Tego rodzaju okoliczności mogą być podniesione w odrębnym postępowaniu

z wniosku strony o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na podstawie art. 30 ust. 9 u.ś.r.

Odnosząc się do zarzutu orzeczenia o uznaniu pobranych świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane oraz zobowiązaniu do ich zwrotu w jednej decyzji administracyjnej, należy wskazać, że art. 30 ust. 5 u.ś.r. zmieniony został przez art. 3 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1302). Zmiana ta weszła w życie z dniem 18 września 2015 r. Poczynając od tej daty dopuszczalne jest w jednej decyzji ustalenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia oraz obowiązku jej zwrotu.

Organy nie naruszyły także przepisów regulujących przedawnienie terminów zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (art. 30 ust. 5 u.ś.r.).

Na zakończenie, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 30 ust. 8 u.ś.r., Sąd wskazuje, że nie można wynikających z norm ustawowych praw i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawego odczytywać wbrew woli ustawodawcy, gdyż godziłoby to

w Konstytucyjne określone zasady legalizmu i praworządności. Normując prawo do przedmiotowej pomocy ustawodawca wprowadził wymogi podmiotowe i przedmiotowe określając ich ramy i granice w przywołanych powyżej przepisach.

Na marginesie podkreślenia wymaga także, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą,

a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych.

W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8). Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.), jak i w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r.

o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 168 ze zm., dalej u.d.f.p.) w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi. Wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Tym samym organy orzekające nie mogły zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane są działać przede wszystkim na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa, o czym stanowi art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa. Tylko łączne spełnienie wyszczególnionych przez ustawodawcę, a szeroko wskazanych powyżej warunków pozwalałoby na pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku, a tym samym przyznanie racji argumentom strony, co jednakże nie mogło z przyczyn podanych powyżej odnieść oczekiwanego dla niej skutku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które zresztą są niesporne pomiędzy stronami.

Decyzja organu odwoławczego wyprowadzona z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji

i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa, w tym w szczególności nie dopatrzył się naruszenia art. 10 i art. 15 kpa. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.