Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 135/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pat. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 32 ust. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 244 poz 2081
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... października 2007 r. nr ... w przedmiocie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej sprzedaży bezpośredniej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 26 listopada 2007 r. (data nadania), wniesionej przez K. P., jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2007 r. wydana w przedmiocie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej sprzedaży bezpośredniej, w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 12 czerwca 2007 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. poinformował K. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej (w skrócie: IIR) z powodu niewykorzystania przez producenta IIR w co najmniej 70%. Jednocześnie w piśmie tym organ wskazał, iż w przypadku niezłożenia wyjaśnień lub gdy złożone wyjaśnienia okażą się niewystarczające, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 24, poz. 2081 ze zm.), indywidualna ilość referencyjna zostanie zmniejszona o jej niewykorzystaną część.

K. P. w piśmie z 20 czerwca 2007 r. oświadczył, iż sytuacja dotycząca niewykorzystania IIR w co najmniej 70% wynikła z przyczyn od niego niezależnych. Wskazał na działanie siły wyższej, tj. długoterminowej suszy mającej miejsce od maja do sierpnia 2006 r. Na tą okoliczność złożył do akt sprawy zaświadczenie Urzędu Gminy S. podpisane przez pracownika tego organu z upoważnienia Wójta.

Decyzją z [...] lipca 2007 r. Dyrektor OT ARR w B., na podstawie art. 32 ust. 1 ww. ustawy, postanowił zmniejszyć K. P. IIR sprzedaży bezpośredniej o 204000 kg. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść zastosowanego w sprawie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, tj. wskazał, iż w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70% przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza w drodze decyzji indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część.

W odwołaniu od tej decyzji K. P. zwrócił się o zmianę zaskarżonej decyzji. Powołał się na klęskę suszy, która -jak podał- zmniejszyła plony paszy od 50 do 70 %, a to zaś miało wpływ na znaczny spadek produkcji mleka. Powołał się także na chorobę wirusową bydła – BVD/MD, która spowodowała przymusowe brakowanie krów w ilości 16 sztuk. Do odwołania zainteresowany załączył zaświadczenie lekarza weterynarii z 31 lipca 2007 r. oraz zaświadczenie Urzędu Gminu S. z 1 lipca 2007 r.

Pismem z 29 sierpnia 2007 r. organ odwoławczy wezwał K. P. do złożenia dodatkowych dokumentów w sprawie, dotyczących podnoszonych przez niego okoliczności celem ich udokumentowania, wskazując, iż przedłożone zaświadczenia są niewystarczające. Wyjaśnił, iż dokumentem potwierdzającym wystąpienie suszy na danym terenie jest protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.). Wyjaśnił także, iż strona winna w sprawie przedstawić dokument potwierdzający brakowanie krów ze wskazaniem daty oraz liczby krów objętych brakowaniem.

Omawiane pismo zostało doręczone zainteresowanemu w dniu 3 września 2007 r., w zakreślonym przez organ terminie 7 dni K. P. nie uzupełnił akt sprawy.

Decyzją z [...] października 2007 r. Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż z danych zawartych w rocznej informacji o ilości wyprodukowanego i wykorzystanego mleka wynika, iż K. P. w roku kwotowym 2006/2007 wprowadził mleko do obrotu w ilości 48000 kg w ramach posiadanej IIR sprzedaży bezpośredniej. Tym samym wykorzystał 19% IIR stanowiącej jego własność na dzień 1 kwietnia 2006 r. Następnie, organ wskazał na przepis art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1788/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych oraz art. 40 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników. Powołując się na te przepisy wyjaśnił, iż w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70% IIR przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część. Zmniejszenie nie następuje, jeżeli sytuacja ta spowodowana została siłą wyższą czy należycie uzasadnionym przypadkiem mającym tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Przykładowe przypadki siły wyższej wynikające z ww. art. 40 to śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Przy czym organ podał, iż działanie siły wyższej powinno być stwierdzone przez uprawniony organ i szczegółowo udokumentowane.

Dalej Prezes ARR stwierdził, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego niewątpliwie wpłynęły na zmniejszenie produkcji mleka w gospodarstwie zainteresowanego, jednakże brak stosownej dokumentacji nie pozwala uznać ich za przypadek siły wyższej lub należycie uzasadniony przypadek mający tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego i nie są wystarczające, by przywrócić IIR sprzedaży bezpośredniej do stanu sprzed wydania skarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARR, skarżący – K. P. wniósł o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych przez nieprawidłowe zastosowanie przepisu dotyczącego wykorzystania 70% indywidualnej ilości referencyjnej posiadanej na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego.

Uzasadniając skargę skarżący przede wszystkim wskazał, iż organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy w kontekście ww. art. 32 ust. 1. Przepis ten odwołuje się do IIR przysługującej producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, tymczasem organ orzekając w niniejszej sprawie uwzględnił stan na dzień [...] kwietnia 2006 r. , albowiem dopiero w tym dniu została wydana wobec skarżącego decyzja o przyznaniu IIR w wysokości 251 500 kg. Dodatkowo skarżący wskazał nr identyfikacyjne krów brakowanych w roku kwotowym 2006/2007. Podał, iż fakt sprzedaży tych zwierząt znajduje potwierdzenie w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonym przez właściwe miejscowo Biuro Powiatowe ARiMR.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o jej oddalenie na podstawie art. 151 tej ustawy. Wniosek o odrzucenie pełnomocnik organu uzasadnił tym, iż skarga została wniesiona w dniu 29 listopada 2007 r., tj. z uchybieniem terminu do jej wniesienia, który to termin upływał w dniu 28 listopada 2007 r. Natomiast, wnioskując o oddalenie skargi – pełnomocnik podtrzymał stanowisko prezentowane przez organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Podniósł w tym zakresie, iż strona skarżąca nie wykazała jaki wpływ susza wywarła na plonowość gospodarstwa, a także nie przedłożyła dokumentu o uśmierceniu chorych krów, czy też ich sprzedaży.

W dniu 5 marca 2008 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy dowód nadania skargi do Sądu, z którego to wynika, iż skarga została wniesiona w dniu 26 listopada 2007 r., a więc z zachowaniem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola m.in. aktów (decyzji, postanowień) z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według -co należy podkreślić- stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania skarżonego orzeczenia.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowił przepis art. 32 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część.

Przepis ten w przytoczonym powyżej brzmieniu obowiązywał do dnia 14 lipca 2007 r. Ustawą z 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i

przetworów mlecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 115, poz. 794), uzyskał nowe brzmienie (art. 1 pkt 18 ustawy zmieniającej) i w nowym brzmieniu, stosownie do treści art. 8 ustawy zmieniającej, zaczął obowiązywać od dnia 14 lipca 2007 r.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (w brzmieniu obowiązującym po zmianie wprowadzonej ww. ustawą z 15 czerwca 2007 r.), w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część.

Z powyższego wynika, iż przepis art. 32 ust. 1 został przez ustawodawcę nieznacznie zmieniony, właściwie doprecyzowano w nim jedynie, iż dotyczy on indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego. Przy czym Sąd zauważa, iż zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1788/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającej opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r., str. 123), indywidualna ilość referencyjna oznacza ilość referencyjną producenta z dnia 1 kwietnia każdego dwunastomiesięcznego okresu. Tym samym oceniając sprawę w kontekście cytowanej powyżej normy prawnej (art. 32 ust. 1), tak przed zmianą jak i po zmianie wprowadzonej 14 lipca 2007 r., należało brać pod uwagę dany rok kwotowy, a więc okres od 1 kwietnia do 31 marca i przysługującą w tym okresie producentowi IIR.

W tym miejscu, dodatkowo Sąd zaznacza, iż do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej z 15 czerwca 2007 r. ustawodawca postanowił, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe (art. 5 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej). Kontrolowane postępowanie administracyjne z uwagi na jego wszczęcie -z urzędu- w dniu 15 czerwca 2007 r. (data doręczenia stronie zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania), podlegało dotychczasowym przepisom prawa materialnego. Zatem, organy administracyjne orzekając w niniejszej sprawie winny były kierować się art. 32 ust. 1 ww. ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu obowiązującym do 14 lipca 2007 r.

Taki też stan prawny został zastosowany przez organ I instancji w wydanej decyzji. Natomiast, Prezes Agencji Rynku Rolnego -utrzymując w mocy decyzję I instancji- powołał się na zmienione już brzmienie art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, jednakże zdaniem Sądu uchybienie to -wobec powyżej poczynionych spostrzeżeń- nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów prawa materialnego mogło by skutkować uchyleniem decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie słusznie ustaliły, iż skarżący – K. P., poprzez wprowadzenie do obrotu w roku kwotowym mleka w ilości mniejszej niż 70% przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej, wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 1 omawianej ustawy. Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sądowych poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie trzech decyzji Dyrektora OT ARR w B., z których to wynika, iż w roku kwotowym 2006/2007 przysługiwała skarżącemu IIR z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy bezpośredniego w wysokości 252.000 kg. Z informacji złożonej przez producenta w dniu 14 maja 2007 r. wynika zaś, iż w roku kwotowym 2006/2007 wprowadził on do obrotu 48.000 kg mleka. Skarżący nie wykorzystał więc w co najmniej 70% przyznanej mu w roku kwotowym 2006/2007 IIR sprzedaży bezpośredniej.

Podzielając stanowisko organów w ww. zakresie, Sąd miał na względzie, iż dopiero decyzją z [...] kwietnia 2006 r. organ przyznał skarżącemu -na jego wniosek z 23 marca 2006 r.- IIR dla dostawcy bezpośredniego w wysokości 251 500 kg. Tak skarżący jak i jego pełnomocnik podkreślali, że ta ilość nie przysługiwała producentowi na dzień 1 kwietnia 2006 r., a wobec tego nie powinna być brana pod uwagę przy stosowaniu art. 32 ust. 1 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 14 lipca 2007 r.), który to przepis wyraźnie wskazuje na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego.

Z takim stanowiskiem strony skarżącej nie sposób się zgodzić. Po pierwsze, Sąd zauważa, iż przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu, w którym winien znaleźć w tej sprawie zastosowanie, nie odwoływał się wprost do IIR przysługującej producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego. Po drugie, Sąd zaznacza, iż decyzja z [...] kwietnia 2006 r. wydana została w oparciu o przepis art. 15 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, tj. w przedmiocie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy. Wymienioną decyzją organ przyznał więc skarżącemu IIR na rok kwotowy 2006/2007. Zgodnie zaś z przytaczaną już definicją indywidualnej ilości referencyjnej, zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1788/2003, indywidualna ilość referencyjna oznacza ilość referencyjną producenta z dnia 1 kwietnia każdego dwunastomiesięcznego okresu. Brak tym samym podstaw prawnych do przyjęcia, iż IIR przyznana decyzją z [...] kwietnia 2006 r. nie odnosiła się do roku kwotowego 2006/2007, co więcej -w świetle definicji indywidualnej ilości referencyjnej- należy przyjąć, iż przyznana ww. decyzją IIR przysługiwała stronie w dniu 1 kwietnia wskazanego roku kwotowego.

Nadto, Sąd zauważa, iż przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych przewidują instytucje, które pozwalają rolnikom zarówno na zmniejszenie jak i na zwiększenie przysługującej im IIR w trakcie roku kwotowego. Producent, który zwiększył sprzedaż mleka lub przetworów mlecznych w trakcie roku kwotowego może ubiegać się o przyznanie mu dodatkowej IIR z krajowej rezerwy (art. 16 ust. 1).

Zatem, stosując przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy, należy mieć na uwadze IIR, którą producent dysponował w danym roku kwotowym, i którą mógł w tym roku kwotowym wykorzystać. Interpretując i stosując ten przepis trzeba mieć na uwadze także przepisy unijne, w tym ww. rozporządzenie Rady i definicję IIR w nim zawartą.

Z tych też powodów -powyżej przedstawionych- Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi sprowadzających się do wadliwej interpretacji art. 32 ust. 1 oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego. Gdyby przyjąć za zasadne stanowisko skarżącego należało by uznać, iż w dacie decydującej, tj. w dniu 1 kwietnia danego roku kwotowego, posiadał on tylko 500 kg IIR sprzedaży bezpośredniej, na podstawie decyzji z [...] listopada 2005 r. Wprowadził zaś do obrotu 48.000 kg mleka, a więc znacznie przekroczył przysługujący mu limit, narażając się w ten sposób na przewidziane w ustawie krajowej sankcje pieniężne.

Konkludując powyższe, producent w roku kwotowym 2006/2007 wykorzystał tylko 19% przyznanej mu IIR. Tym samym organ miał podstawy do dokonania w drodze decyzji zmniejszenia IIR przysługującej skarżącemu o jej niewykorzystaną część, na podstawie ww. art. 32 ust. 1. Przy czym, przed wydaniem takiej decyzji organ obowiązany był rozważyć, czy okoliczności podnoszone przez stronę w toku postępowania nie uzasadniają odstąpienia od zastosowania tej sankcji.

Prawo krajowe nie reguluje odstępstw do zasady wyrażonej w powyższym przepisie. W zakresie odstępstwa są wiążące i bezpośrednio stosowane przez Polskę przepisy unijne zawarte w przywoływanym już rozporządzeniu Rady. Stosownie bowiem do art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1788/2003, zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje zastosowania w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych, i uznanych przez właściwe organy, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Do przypadków tych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r.), zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza.

Z powyższego wynika, iż aby możliwe było odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w (ust. 2 art. 15 ww. rozporządzenia unijnego Nr 1788/2003 i) art. 32 ust. 1 ww. ustawy krajowej, tj.:

-muszą wystąpić zdarzenia, które można uznać za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, oraz

-zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu.

W wyroku z 8 lutego 2007 r. (sygn. akt II OSK 1555/06, Lex nr 338885), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie każde zdarzenie, które można zaliczyć do wypadków losowych w ramach ryzyka gospodarczego przy prowadzeniu działalności rolniczej uzasadnia odstąpienie od zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej na podstawie ww. rozporządzeń unijnych. Musi to być zdarzenie nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia, porównywalne do okoliczności wyliczonych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003. NSA zaznaczył przy tym, iż w przepisie tym jako przykład siły wyższej nie została wymieniona klęska żywiołowa, lecz "poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa". Oznacza, że ustawodawca kładzie nacisk nie tylko na charakter okoliczności, które mogą wpłynął na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego, lecz również na rozmiar skutków spowodowanych przez takie zdarzenie.

Według normy art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, winien być zgłoszony przez rolnika na piśmie.

W przedmiotowej sprawie skarżący powołał się na suszę mającą miejsce w 2006 r., oraz chorobę wirusową bydła, która spowodowała brakowanie krów w ilości 16 sztuk w jego gospodarstwie - również w 2006 r. Na potwierdzenie tych okoliczności przedstawił w postępowaniu odwoławczym:

-zaświadczenie Urzędu Gminy S. z 11 lipca 2007 r., wskazujące, że teren gminy objęty był suszą, z uwagi na brak opadów od maja do sierpnia 2006 r., oraz że susza dotknęła także gospodarstwo K. P., a straty w gospodarstwie kształtowały się na poziomie 50-70%; oraz

-zaświadczenie lekarza weterynarii z 31 lipca 2007 r., z którego wynika, iż w gospodarstwie K. P. wystąpiła choroba wirusowa bydła – BVD/MD, co spowodowało przymusowe zwiększenie brakowania krów (w 2006 r. – 16 sztuk), i niewątpliwie odbiło się na znacznym zmniejszeniu produkcji mleka w gospodarstwie w 2006 r. oraz w pewnym stopniu w 2007 r.

Analizując te okoliczności organ odwoławczy uznał, iż mogłyby one mieć znaczenie w sprawie, o ile zostałyby w sposób właściwy przez rolnika udokumentowane.

Przed wydaniem decyzji zwrócił się więc do strony o uzupełnienie akt sprawy o dodatkowe dokumenty. Wezwanie organu pozostało bez odpowiedzi. Nie złożono ani właściwego dokumentu potwierdzającego wystąpienie suszy na danym terenie, tj. protokołu oszacowania strat sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, ani dokumentu potwierdzającego brakowanie krów ze wskazaniem daty oraz liczby krów objętych brakowaniem.

W ocenie Sądu, takie działanie organu było jak najbardziej trafne. Przepisy unijne przewidują bowiem, że organ jest uprawniony do określenia jakie dokumenty mogą być złożone na potwierdzenie danej okoliczności mającej uzasadniać odstąpienie od zmniejszenia IIR w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, odpowiadającego regulacji unijnej zawartej w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003.

W przypadku suszy Prezes ARR uznał, że właściwym dokumentem jest protokół oszacowania strat sporządzony przez uprawnioną do tego komisję powołaną przez wojewodę. Zobowiązał więc stronę do złożenia takiego dowodu. Również w przypadku choroby bydła organ wskazał, iż konieczny jest dowodów wprost potwierdzający brakowanie krów. Strona nie odpowiedziała na to wezwanie. Nie poinformowała, czy jest w posiadania takich dokumentów, czy też posiada inne dowodowy mogące potwierdzić podnoszone okoliczność. Nie wnosiła również o przedłużenie terminu do uzupełnienia akt spawy.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ doszedł do słusznego wniosku, iż wskazanych przez skarżącego zdarzeń -z uwagi na brak stosownej dokumentacji- nie można uznać za przypadek siły wyższej lub należycie uzasadniony i uznany przez właściwy organ przypadek mający tymczasowo wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący przedstawił organom dwa zaświadczenia Urzędu Gminy S. odnośnie suszy w 2006 r. W zaświadczeniu z 20 czerwca 2007 r. wskazano, iż susza dotknęła również gospodarstwo skarżącego oraz, że "straty w sąsiednich gospodarstwach kształtowały się na poziomie 50-70%". W tym zaświadczeniu poziom strat w gospodarstwie strony nie został określony. Kolejne zaświadczenie różni się od pierwszego tym, iż cytowane zdanie zmienia w następujący sposób: "Straty w gospodarstwie kształtowały się na poziomie 50-70%". Zdaniem Sądu, zaświadczeń tych -podpisanych przez tego samego pracownika Urzędu Gminy osoby bezpośrednio zainteresowanej- nie można uznać jako dowodów potwierdzających okoliczność, której one dotyczą.

W aktach sprawy znajduje się także wymieniane już zaświadczenie lekarza weterynarii z prywatnej lecznicy zwierząt. Zaświadczenie to wprawdzie wskazuje na chorobę krów w stadzie należącym do skarżącego, jednakże nie jest to dokument, który w prowadzonym postępowaniu mógłby w sposób należyty potwierdzić, że choroba zwierząt, na którą wskazuje, rzeczywiście spowodowała zmniejszenie tego stada. Skarżący mógł w tym zakresie przedstawić na przykład zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, faktury sprzedaży/zakupu krów czy paszporty bydła. Dopiero w skardze skarżący podał wykaz numerów identyfikacyjnych krów brakowanych w roku kwotowym 2006/2007. Przy czym Sąd zauważa, iż jest to jedynie oświadczenie samego zainteresowanego, a nie dokument potwierdzający utylizację czy sprzedaż chorego bydła – wymagany przez organ odwoławczy przed wydaniem skarżonej decyzji.

Niezależnie od powyższych spostrzeżeń, Sąd zauważa, iż na podstawie oświadczeń strony i złożonych przy odwołaniu zaświadczeń trudno przyjąć, że okoliczności, na które skarżący się powołuje, miały wpływ na zmniejszenie zdolności produkcyjnej w jego gospodarstwie. Z informacji złożonej w dniu 14 maja 2007 r. wynika, iż skarżący wyprodukował 402.304 kg mleka, z czego jedynie 48.000 kg wprowadził do obrotu. W orzecznictwie podkreśla się zaś, iż zdarzenia uzasadniające odstąpienie od zmniejszenia IIR sprzedaży bezpośredniej, mające charakter nadzwyczajny i niemożliwe do przewidzenia, winny powodować znaczne zmniejszenie produkcji mleka przez danego producenta, a tym samym znaczne zmniejszenie ilości mleka wprowadzonego przez niego do obrotu (por. wyrok NSA z 15 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1380/06). Skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja występowała w niniejszej sprawie, a winien niewątpliwie udokumentować, iż okoliczności, na które się powołuje, wpłynęły negatywnie na jego zdolność produkcyjną w danym roku kwotowym. Chociaż okoliczności te miały miejsce w 2006 r., to z informacji złożonej przez zainteresowanego nie wynika, aby zmniejszyły one produkcję mleka.

Na koniec, Sąd wyjaśnia, iż analizując sprawę dostrzegł, że decyzja organu I instancji nie została w pełni uzasadniona. Sąd uznał jednak, iż uchybienie to, nie podnoszone przez skarżącego, naprawione zostało w postępowaniu odwoławczym i w konsekwencji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W skarżonej decyzji organ II instancji -uprawniony do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w tym również "usunięcia" naruszeń, których dopuścił się organ I instancji- odniósł się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie, podnoszonych przez stronę.

Ostatecznie Sąd stanął na stanowisku, iż organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy - wobec niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.