Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 119/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 158 poz 1047
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 121, art. 187, art. 191, art. 194 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Go 832/10 w sprawie ze skargi R. P. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. P. Spółka z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 22 września 2010 r., sygn. akt I SA/Go 832/10, oddalił skargę R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Dokumentem SAD nr [...] z [...] kwietnia 1998 r. R. P. Sp. z o.o. w W. dokonała zgłoszenia celnego do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nowych samochodów marki R. K. przeznaczonych do transportu towarowego i zbudowanych na bazie samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg. Spółka wskazała, że samochody te są produktem kompensacyjnym, uzyskanym w wyniku uszlachetniania biernego wywiezionej uprzednio za granicę kratki działowej. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 158, poz. 1047 ze zm.) zgłoszone samochody zaklasyfikowała do kodu PCN 8704 31 91 1.

Dyrektor Urzędu Celnego w R. decyzją z [...] marca 2001 r. uznał zgłoszenie celne z [...] kwietnia 1998 r. za nieprawidłowe. Zdaniem organu, objęte nim samochody powinny być zaklasyfikowane do kodu PCN 8703 22 19 0.

Prezes Głównego Urzędu Ceł orzekając na skutek odwołania strony, decyzją z [...] sierpnia 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie R. P. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła do ówczesnego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 11 marca 2005 r., sygn. akt 3/I SA/Po 3437/01, uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, organy

celne nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, gdyż nie przeprowadziły dowodu z przedłożonego przez stronę świadectwa homologacji stwierdzającego, że pojazd R. K. jest samochodem ciężarowym.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z [...] września 2006 r. ponownie orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowy pogląd dotyczący klasyfikacji taryfowej zgłoszonych samochodów. Decyzję tę R. P. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła do WSA w G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 23 października 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1444/06, uchylił powyższą decyzję, ponieważ stwierdził uchybienia w interpretacji § 1 rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 191, art. 194 § 1 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a także częściowo art. 156 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zdaniem Sądu, organ celny będąc związany oceną prawną wyrażoną przez WSA w P., miał obowiązek przeprowadzenia dowodu z przedłożonego przez spółkę R. świadectwa homologacji typu pojazdu nr [...] stwierdzającego, że importowane pojazdy są samochodami ciężarowymi. Sąd polecił organom celnym włączyć do materiału dowodowego polskie świadectwo homologacji, a także przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu mechaniki i transportu drogowego celem ustalenia, jakim pojazdem jest importowany przez Spółkę samochód.

Dyrektor Izby Celnej w R. po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] czerwca 2010 r. ponownie orzekł o modyfikacji decyzji organu pierwszej instancji w zakresie przytoczonej podstawy prawnej, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Organ ocenił przedłożone przez stronę świadectwo homologacji i w związku z wątpliwościami wynikającymi z jego treści skorzystał z opinii biegłego

na okoliczność, czy zamontowanie w samochodzie osobowym przegrody działowej tzw. kratki zmieniło rodzaj pojazdu na ciężarowy. Biegły stwierdził, że wstawienie przegrody działowej za rzędem tylnych siedzeń pasażerów nie zmieniło typu ani dotychczasowego przeznaczenia pojazdu. Na podstawie opinii nie można było zaklasyfikować pojazdu jako samochodu ciężarowego.

R. P. Sp. z o.o. w W. wniosła skargę na powyższą decyzję, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji lub ich uchylenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę stwierdził, że sprawa była już rozpoznawana przez wojewódzkie sądy administracyjne. Decydujący wypływ na rozstrzygnięcia wydane przez WSA w P. i WSA w G. miał pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 340/04, oraz w innych orzeczeniach wydanych w sprawach tego samego rodzaju.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, najistotniejszym dokumentem w sprawie było świadectwo homologacji przedłożone przez skarżącą Spółkę i mogło zostać obalone wyłącznie przeciwdowodem. W rozpoznawanej sprawie była nim dopuszczona przez organ odwoławczy opinia biegłego z [...] sierpnia 2009 r. oraz opinia uzupełniająca z [...] lutego 2010 r.

Biegły stwierdził, że samochody osobowe po wmontowaniu w nich przegrody działowej tzw. kratki, oddzielającej część pasażerską od bagażowej uzyskiwały świadectwa homologacji jako samochody ciężarowe. W praktyce ten sam pojazd mógł być klasyfikowany – dla wymogów rejestracyjnych – jako pojazd osobowy lub ciężarowy. Wstawienie kratki za rzędem tylnych siedzeń pasażerów w samochodzie będącym w dniu zgłoszenia celnego samochodem osobowym, nie zmieniało dotychczasowego typu i przeznaczenia pojazdu. Producent wyprodukował samochody jako osobowe we [...] (kratkę zamontowano w [...].), natomiast zmiana ich przeznaczenia (bez zmiany typu oraz zmian konstrukcyjnych) nastąpiła w [...]. W opinii uzupełniającej biegły dodał, że cechy samochodów marki R. K. wskazują jednoznacznie, iż ich podstawowym przeznaczeniem jest przewóz osób i bagażu; są to więc samochody osobowe.

Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia, że opinie biegłego były sprzeczne i zawierały relatywne wnioski. Pierwsza opinia dotyczyła wymogów stawianych przez regulacje zawarte w ustawie z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: Prawo o ruchu drogowym) i odnoszące się do rejestracji samochodu. Opinia uzupełniająca dotyczyła przede wszystkim cech charakterystycznych samochodu (budowa, wyposażenie oraz inne) pojazdów do przewozu osób i pojazdów do przewozu towarów. Taryfa celna klasyfikuje pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia. Przeznaczenie ma zatem kluczowe znaczenie dla klasyfikacji. Przeznaczenie nadaje producent i jest ono osiągane przez zaprojektowaną w tym celu konstrukcję pojazdu. Sąd stanął

na stanowisku, że nie wymaga specjalistycznej wiedzy rozróżnienie, iż samochody "przeznaczone zasadniczo do przewozu osób" różnią się od tych "przeznaczonych zasadniczo do przewozu towarów".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy celne nie naruszyły zasady in dubio pro tributario, ponieważ prawidłowo ustaliły stan faktyczny i na tej podstawie wydały prawidłowe rozstrzygnięcie. Prawidłowe ustalenie przez organ odwoławczy stanu faktycznego nie tylko nie narusza konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego z art. 2 Konstytucji RP, ale spełnia jej wymogi. Sąd pierwszej instancji uznał za nietrafne zarzuty dotyczące naruszenia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.), gdyż klasyfikacja zgłoszonych samochodów była prawidłowa oraz art. 156 Kodeksu celnego (produktem kompensacyjnym nie był pojazd z pozycji 8704, tylko pojazd z pozycji 8703, gdyż samo zamontowanie w nim kratki nie mogło zmienić klasyfikacji taryfowej). Sąd zaznaczył, że skarżąca nie rozwinęła w uzasadnieniu skargi zarzutu odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji. Mimo to, jednoznacznie stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka nieważności, którą skarżąca jedynie wskazała. Sąd pierwszej instancji uznał, że przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu na okoliczność zamontowania w pojeździe kratki nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

R. P. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wnosząca skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez

jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:

• art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że działania Dyrektora Izby Celnej

w R. nie naruszają zasady in dubio pro tributario, podczas

gdy czynności podejmowane przez organ celny zmierzały do wykazania nieprawidłowości w działaniach skarżącej poprzez tłumaczenie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść Spółki;

• § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 158, poz. 1047 ze zm.) poprzez przyjęcie, że importowane samochody należy zakwalifikować

do pozycji PCN 8703, zamiast do pozycji PCN 8704;

• art. 156 Kodeksu celnego poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych procedurą uszlachetniania biernego;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania,

które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

• art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) p.p.s.a. w związku z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r.

Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.), poprzez ich niezastosowanie, wbrew obowiązkowi wynikającemu wprost z ustawy, a w wyniku tego zaakceptowanie (sanowanie) rażącego naruszenia przepisów postępowania znajdujących

się w szczególności w Ordynacji podatkowej – art. 121 § 1 w związku z art. 262 Kodeksu celnego, art. 122 w związku z art. 262 Kodeksu celnego, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i 3 poprzez:

- błędne uznanie, że organy celne zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego wyczerpującej oceny i wydały rzetelne

i zgodne z prawem rozstrzygnięcie w sprawie;

- błędne uznanie, że moc wiążąca dokumentu urzędowego,

jakim niewątpliwie jest świadectwo homologacji, może zostać skutecznie podważona przez wewnętrznie sprzeczną i niespójną opinię oraz opinię uzupełniającą biegłego rzeczoznawcy;

- tolerowanie przypadku, w którym Spółka stała się ofiarą swoistej praktyki Dyrektora Izby Celnej w R., polegającej na podważaniu przez niego kompetencji innych organów administracji i karaniu Spółki za zaufanie okazane tym innym organom administracji;

- błędne uznanie, iż postępowanie celne prowadzone było w sposób rzetelny i wzbudzający zaufanie Spółki do organów celnych;

• art. 190 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań odnośnie dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach NSA z 2004 r.;

• art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez WSA i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uchybiający regułom przekonywania.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy klasyfikacji taryfowej samochodów R. K. Według skarżącej powinny być one klasyfikowane do pozycji 8704 – pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Organy celne, których stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., uznały, że objęte zgłoszeniem celnym z [...] kwietnia 1998 r. samochody marki R. K. powinny być zaklasyfikowane do pozycji PCN 8703, obejmującej pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z pojazdami osobowo-towarowymi (kombi).

Podkreślenia wymaga, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w R. z [...] czerwca 2010 r. kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji dotyczyła samochodów, które były wyprodukowane we [...] jako samochody osobowe. Po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego kratki działowej, zadeklarowano je

jako samochody przeznaczone do transportu towarowego. Strona przedstawiła polskie świadectwo homologacji typu pojazdu stwierdzające, że są samochodami ciężarowymi. W związku z tym sądy administracyjne orzekające w tej sprawie (wyrok WSA w P. z 11 marca 2005 r., wyrok WSA w G. z 23 października 2007 r.) uznały, że nieuwzględnienie przez organy celne we wcześniejszych decyzjach uznających te zgłoszenia celne za nieprawidłowe, dokumentu urzędowego (świadectwa homologacji) bez przeprowadzenia na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji stanowi uchybienie procesowe, dające podstawę do uchylenia tych decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w R. ponownie rozpatrując odwołanie przeprowadził dowód z opinii biegłego na okoliczność, czy zamontowanie przegrody działowej tzw. kratki w samochodzie osobowym zmieniło rodzaj pojazdu z osobowego na ciężarowy. Na podstawie opinii rzeczoznawcy samochodowego J. M. z [...] sierpnia 2009 r. i opinii uzupełniającej z [...] lutego 2010 r. organ pierwszej instancji uznał, że taka "przeróbka" nie zmieniła typu (rodzaju) i dotychczasowego przeznaczenia pojazdu. Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował ustaleń faktycznych organu co do rodzaju importowanych samochodów. Zdaniem Sądu, z przeprowadzonych opinii wynika,

że sporne pojazdy samochodowe zgodnie z ich przeznaczeniem należało zakwalifikować jako pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustaleń faktycznych organu i co za tym idzie przypisują Sądowi również naruszenie wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego. Ich istota sprowadza się do próby zakwestionowania wartości dowodowej wspomnianych opinii biegłego i wykazania, że nie stanowią one dostatecznych kontrdowodów dla skutecznego obalenia domniemania wiarygodności świadectwa homologacji. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, opinie te są sprzeczne a ponadto istnieje również wewnętrzna sprzeczności w tzw. opinii uzupełniającej. W związku z tym jedynym miarodajnym dowodem potwierdzającym przeznaczenie spornych samochodów (samochody ciężarowe) jest świadectwo homologacji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który to organ tym właśnie dokumentem zmienił przeznaczenie samochodu pierwotnie osobowego na samochód towarowy (ciężarowy).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tej tezy skargi kasacyjnej

i w związku z tym uznaje wszystkie zarzuty, stanowiące jej rozwinięcie

za nieuzasadnione.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za nietrafne należało uznać wywody skarżącej o braku uprawnień biegłego do wydania opinii w przedmiocie oceny czy zamontowanie tzw. kratki w samochodzie zmieniło rodzaj pojazdu na ciężarowy. Nie można bowiem z treści poszczególnych przepisów Prawa o ruchu drogowym, a konkretnie: art. 66a ust. 3 w związku z ust. 2 pkt 6, art. 66a ust 3 w związku z ust. 2 pkt 7, art. 79 ust. 4 pkt 3, art. 81 ust. 13, wywodzić, że biegły (rzeczoznawca samochodowy) jest uprawniony do zajęcia stanowiska tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach tej ustawy. Pełnomocnik skarżącej nie dostrzegł bowiem tego, że wymóg przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy wynikający z powołanych przepisów nie ogranicza możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (rzeczoznawcy w zakresie techniki samochodowej) na podstawie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej także w zakresie innym niż określono to we wskazanych przepisach Prawa o ruchu drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, akceptując ustalenia organu oparte głównie na treści opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę i uwzględnił te poszczególne stwierdzenia i oceny zawarte w opiniach, które jednoznacznie dowodzą, że sporne samochody są przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. WSA podkreślił, że importowane samochody marki R. zostały wyprodukowane przez producenta jako samochody osobowe i ten fakt nie budzi wątpliwości. Sąd dał też wiarę ustaleniom, że zmiany przeznaczenia pojazdów dokonano w P. drogą administracyjną (w świadectwie homologacji), nie przeprowadzając zmian typu pojazdu oraz zmian konstrukcyjnych. Zmianę typu pojazdu można natomiast osiągnąć przez zmianę zasadniczych cech zespołów pojazdu, do których zalicza się na przykład nadwozie. Wstawienie tzw. kratki nie jest taką zmianą, ponieważ nie spowodowało trwałej zmiany liczby dostępnych miejsc siedzących oraz objętości bagażnika. Nie zmieniła się również dopuszczalna masa całkowita pojazdu. W zakresie tych ustaleń obie opinie biegłego są jednoznaczne i zgodne (odpowiedź na pytanie 8 w opinii z [...] sierpnia 2009 r. i odpowiedź na pytanie 2 w opinii "uzupełniającej").

Przepisy prawne, obowiązujące w czasie importu spornych samochodów nie określały pojęć "typ" lub "rodzaj" pojazdu samochodowego. Natomiast

w obowiązującym już wówczas Prawie o ruchu drogowym zdefiniowano samochód osobowy jako pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu ( art. 2 pkt 40) i samochód ciężarowy jako pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób

w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą ( art. 2 pkt 42). W powołanej ustawie, tak jak w klasyfikacji taryfowej, kryterium systematyzującym pojazdy samochodowe jest ich przeznaczenie (do przewozu osób lub do przewozu ładunków – transportu towarowego). Z tym jednak, że w określeniach zawartych w Prawie o ruchu drogowym ustawodawca odwołuje się do aspektów konstrukcyjnych samochodu, uznając je za determinujące jego przeznaczenie. Wynika z tego, że o zaklasyfikowaniu danego pojazdu do typu (rodzaju) pojazdu osobowego lub ciężarowego przesądza pewien zestaw istotnych cech dotyczących jego budowy (struktury). Prawidłowo więc przyjęto w tej sprawie, kierując się opinią biegłego, że bez zmian zasadniczych cech zespołów pojazdu nie można mówić o zmianie typu (rodzaju) pojazdu. Nie budzi również wątpliwości, że zamontowanie tzw. kratki nie wprowadza zasadniczej zmiany w konstrukcji samochodu. Wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, że zamontowanie kratki ma wpływ na zmianę przeznaczenia konstrukcyjnego pojazdu nie został niczym poparty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, homologacja pojazdu stanowi jedynie sprawdzenie, zbadanie czy dany typ pojazdu odpowiada określonym wymaganiom, istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 68 Prawa o ruchu drogowym). Jest więc potwierdzeniem pewnych cech i właściwości pojazdu, nie może zaś tych cech i właściwości kreować.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozważenia, czy samochód taki wykazuje więcej cech pojazdu osobowego, czy ciężarowego celowe jest odniesienie się do kryterium ładowności pojazdu. Według opisu technicznego pojazdu, stanowiącego załącznik do świadectwa homologacji,

są to samochody o dopuszczalnej ładowności 580 kg, zdolne do jednoczesnego przewożenia 5 osób i ładunku. W tym stanie rzeczy słusznie przyjęto, że pojazd przeznaczony jest zasadniczo do przewozu osób. Należy bowiem mieć na uwadze, że w granicach dopuszczalnej ładowności trzeba uwzględnić wagę przewożonych osób (5).

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega więc takich uchybień procesowych Sądu pierwszej instancji, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez Sąd ocena ustaleń faktycznych organu nie budzi poważnych zastrzeżeń. Została również zadowalająco przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył też art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku i sporządzenie uzasadnienia w sposób uchybiający regułom przekonywania. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi podstawę prawną oraz jej wyjaśnienie. Subiektywne stanowisko skarżącej, że wyjaśnienie podstawy prawnej jest nienależyte i jej nie przekonuje nie może automatycznie stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis, mający niewątpliwie charakter procesowy, zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej jedynie w przypadku wykazania, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Powołany przepis znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a. tzn., gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie poprzednie wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych nie były kontrolowane przez NSA, a zatem Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok nie był związany wykładnią prawa, o której mowa w art. 190 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił także zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Nie doznała uszczerbku wywiedziona z art. 2 Konstytucji RP zasada in dubio pro tributario, ponieważ Sąd pierwszej instancji miał wątpliwości co do klasyfikacji taryfowej spornych samochodów jedynie na wcześniejszym etapie postępowania w tej sprawie, przed zasięgnięciem przez organ odwoławczy opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego. Sąd zasadnie uznał, że opinia dostatecznie rozwiała te wątpliwości, a więc zarzut niezastosowania się do tej zasady nie jest usprawiedliwiony. Naruszenia wspomnianej zasady nie można upatrywać wyłącznie w ocenie materiału dowodowego, niekorzystnej dla strony.

Sąd nie dopuścił się także naruszenia § 1 Taryfy celnej przez przyjęcie,

że importowane samochody należy zaklasyfikować do pozycji PCN 8703, zamiast

do pozycji PCN 8704. Taka klasyfikacja spornych pojazdów jest prostą konsekwencją poczynionych i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych. Stwierdzenie,

że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z samochodami przeznaczonymi zasadniczo do przewozu osób determinuje ich przypisanie przez organy celne

do pozycji Taryfy celnej 8703 – pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 156 Kodeksu celnego, przez niezastosowanie zwolnienia od cła importowanych przegród działowych objętych procedurą uszlachetniania biernego. Stanowi on konsekwencję zarzutu wadliwej

– w ocenie strony – taryfikacji samochodów. Uznanie, że klasyfikacja taryfowa samochodów była prawidłowa prowadzi więc do uznania zarzutu naruszenia

art. 156 Kodeksu celnego za chybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny z powodów wyżej przedstawionych, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a w związku z art. 209 p.p.s.a.