Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1037/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Ulgi, o jakich mowa w art. 48 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że stanowić mogą incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważnym jest również, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i nie będących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej.

TEZY

Ulgi, o jakich mowa w art. 48 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że stanowić mogą incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważnym jest również, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i nie będących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "B." Spółka z o.o. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej (...) w przedmiocie odmowy odroczenia płatności rat we wpłatach na PFRON  - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "B." Spółka z o.o. na mocy decyzji Prezesa Zarządy Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 17.07.1998 r. uzyskało rozłożenie wpłat na Fundusz na 17 rat oraz umorzenie odsetek.

Pismem z dnia 30.09.1998 r. Spółka wniosła o odroczenie płatności poszczególnych rat z powodu opóźnień w spływie należności od kontrahentów.

Zaskarżoną decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia 10.12.1998 r. odmawiającą odroczenia płatności rat we wpłatach na PFRON płatnych zgodnie z uprzednią decyzją z dnia 17.07.1998 r. w miesiącu wrześniu i październiku 1998 r. /7.764,72 zł/, od grudnia 1998 r. do marca 1999 r. /15.529,44 zł/ oraz od kwietnia do grudnia 1999 r. /34.941,12 zł/. W zgodnej ocenie organów obu instancji przewidziany w art. 48 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa ważny interes podatnika nie przemawia za udzieleniem dochodzonej przez Spółkę formy nadzwyczajnej pomocy we wpłatach na Fundusz. Niesolidność kontrahentów Spółki nie jest okolicznością nadzwyczajną i winna być elementem kalkulacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Podobnie powoływana przez "B." sezonowość prowadzonej działalności nie stanowi o możliwości zakwalifikowania tej sytuacji jako uzasadnienia dla stosowania nadzwyczajnych przywilejów w realizacji publicznoprawnego obowiązku. Okoliczności, na jakie powołuje się wnioskodawca, są udziałem większości polskich przedsiębiorstw.

Ostateczną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "B.". Wnosząc o uchylenie tej decyzji nie sprecyzowała zarzutów co do naruszenia przez nią prawa. Zaskarżona decyzja uwzględnia wyłącznie interes PFRON, a narusza interes strony skarżącej. Rozpoznanie sprawy cechuje brak indywidualnego podejścia do sytuacji strony ubiegającej się o pomoc w spełnieniu obowiązków na rzecz Funduszu.

Nadzwyczajne ulgi podatkowe winny być stosowane wówczas, gdy podmiotowi zobowiązanemu grozi upadłość wobec utraty płynności finansowej.

Minister Pracy i Polityki Społecznej, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej, wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Spółki "B." nie jest uzasadniona. Zarzucając zaskarżonej decyzji brak indywidualnego podejścia do sprawy strona winna mieć na względzie, iż ocena dokonywana przez rozstrzygające sprawę organy odnosi się do argumentacji podniesionej przez podmiot inicjujący postępowanie. Zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu argumentacja Spółki jest niezwykle lakoniczna i schematyczna. Jak słusznie podnosi się w zaskarżonej decyzji, powołane przez stronę okoliczności mające uzasadnić zastosowanie nadzwyczajnych ulg we wpłatach na PFRON należą do typowych sytuacji, w jakich działa większość podmiotów zobowiązanych do wpłat na Fundusz. Zasadnie podnosi się w zaskarżonej decyzji, że ulgi, o jakich mowa w art. 48 ustawy Ordynacja podatkowa, nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że stanowić mogą incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważnym jest również, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i nie będących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej. Jeżeli więc weźmie się pod uwagę, iż skarżąca Spółka korzystała z ulgi podatkowej udzielonej jej decyzją z dnia 17.07.1998 r. to za zgodną z prawem uznać należy ocenę, na gruncie której stoi zaskarżona decyzja, że ważny interes podatnika nie przemawia za odroczeniem lub rozłożeniem na raty zaległości we wpłatach na PFRON, które posiada Spółka "B.". Zwrócić należy również uwagę na treść art. 48 Ordynacji podatkowej, gdzie przyznawanie przewidzianych tam ulg przewiduje się wyłącznie na wniosek. Powyższe pozwala za bezzasadne uznać zarzuty dotyczące braku dostatecznej aktywności rozpoznających sprawę organów w zakresie gromadzenia faktów przemawiających za zasadnością rozpoznawanego wniosku.

Uznając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd miał też na uwadze, że decyzja z art. 48 Ordynacji podatkowej ma charakter tak zwanej decyzji uznaniowej. Oznacza to, że orzekający w sprawie organ, jeżeli przemawia za tym ważny interes podatnika, może, ale nie musi, odroczyć lub rozłożyć na raty zaległość podatkową,. W tej sytuacji decyzji negatywnej trudno zarzucić niezgodność z prawem materialnym. Zgodna z tym przepisem jest tego rodzaju decyzja zarówno wtedy gdy ważny interes podatnika nie przemawia za udzieleniem ulgi jak i wówczas gdy przesłanki te są spełnione. Przy takiej konstrukcji podstawy przedmiotowych rozstrzygnięć istota kontroli legalnościowej sprowadza się do badania zgodności z przepisami proceduralnymi. Rozpoznawana skarga nie zawiera zarzutów z tego zakresu sformułowanych bezpośrednio. Ocenę prawnej poprawności co do przestrzegania przepisów proceduralnych w zakresie, jaki można uznać za wynikający ze skargi, przedstawiono na wstępie niniejszych rozważań.

Po rozważeniu powyższych aspektów sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.