Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 398/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 5 i  art. 92
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi C. N. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego P. w [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].03.1999 r. Komendanta Miejskiego P. w B., od dnia [...].02.1999 r. C. N. pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości, jak dla policjanta posiadającego członków rodziny, z uwagi na zamieszkiwanie w domu rodziców w B., przy ul. [...].

W złożonej dnia [...].01.2014 r. akt administracyjnych oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, funkcjonariusz oświadczył, że od [...].01.2013 r. zamieszkuje w budynku letniskowym w Ś., przy ul. [...], na działce rekreacyjnej, którego wraz z żoną pozostaje właścicielem.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego C. N. dostarczył decyzję nr [...] z dnia [...].07.2003 r. Wójta Gminy Ś., dotyczącą pozwolenia na budowę budynku letniskowego w Ś. na działce nr [...], zgodnie z warunkami zabudowy określonymi w decyzji z dnia [...].05.2002 r. Wójta Gminy Ś..

W związku z powyższym Komendant Miejski P. w B. uznał, że policjant jest właścicielem budynku letniskowego i decyzją nr [...] z dnia [...].03.2014 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień dla C. N. do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W dniu [...].03.2016 r. funkcjonariusz złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w B., przy ul. [...], w którym oświadczył, że razem z rodziną zamieszkuje w Ś., przy ul. [...].

Następnie w dniu [...].03.2016 r. policjant dostarczył akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...].09.2015 r. potwierdzający, iż Państwo C. i B. N. sprzedali nieruchomość zabudowaną murowanym budynkiem mieszkalnym w Ś. przy ul. [...], a wydanie przedmiotu sprzedaży nastąpiło do dnia [...].06.2016 r.

Z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego przez Starostę Ś. w dniu [...].06.2016 r. wynika, że nieruchomość stanowią tereny mieszkaniowe. Wypis z kartoteki budynków sporządzony dnia [...].06.2016 r. przez Starostę Ś. określa, że działka nr [...] położona przy ul. [...] według klasyfikacji środków trwałych stanowi budynki mieszkalne, klasa według PKOB budynki mieszkalne jednorodzinne, główna funkcja dom letniskowy. W dziale I - Oznaczenie nieruchomości księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wpisany jest budynek mieszkalny. Jednocześnie jak wykazuje Wójt Gminy Ś. w piśmie z dnia [...].05.2016 r. budynek przy ul. [...] w Ś. od dnia [...].01.2011 r. został opodatkowany, jako typowo mieszkaniowy, pomimo, że z dokumentów o zakończeniu budowy wynikało, że jest to budynek letniskowy.

W związku z powyższym, Komendant Miejski P. w B. decyzją nr [...] z dnia [...].07.2016 r. odmówił C. N. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...], argumentując ją faktem posiadania i zbycia przez policjanta domu przy ul. [...] w Ś., w którym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...].09.2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia 27.072016 r. Komendanta Miejskiego P. w B..

Organ II instancji w swoim orzeczeniu stwierdził, że skoro przepis art. 95 ust. 1 ustawy o P., jak również inne przepisy ww. ustawy nie definiują pojęcia "dom jednorodzinny" koniecznym jest odwołanie się do innych regulacji prawnych zawierających definicję tego pojęcia. Art. 3 pkt 2a ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane określa, że budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest "budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku". W świetle tej definicji ustawowej zdaniem organu odwoławczego stwierdzić należy, że budynek, który spełnia warunki określone w art. 3 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane należy uznać za budynek mieszkalny jednorodzinny niezależnie od formalnej nazwy jaką operuje projekt, czy pozwolenie na budowę. Tym samym dom, który zbył Cz. N. wypełnia definicję domu jednorodzinnego, gdyż jest to budynek wolnostojący, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, a jego powierzchnia, technologia wykonania oraz zapewnienie dostępu do wszystkich mediów pozwalały na całoroczne zamieszkiwanie w nim.

Powyższa decyzja nie została zaskarżona do W. Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W dniu [...].06.2016 r. Komendant Miejski P. w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień C. N. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2016 r. Komendant Miejski P. w B. zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Komendanta W. P. sprawy pomocy finansowej na zakup lokalu w B. przy ul. [...]. Następnie w dniu [...].01.2017 r. Komendant Miejski P. w B. podjął zawieszone postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2017 r. Komendant Miejski P. w B. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...].03.1999 r. o przyznaniu zainteresowanemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przewidzianej dla policjanta posiadającego członków rodziny i orzekł o cofnięciu uprawnień do przedmiotowego świadczenia. Decyzja stała się prawomocna w dniu [...].03.2017 r.

W dniu [...].04.2017 r. Komendant Miejski P. w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez C. N. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2017 r. Komendant Miejski P. w B. zobowiązał funkcjonariusza do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie brutto [...] zł.

Od ww. decyzji policjant odwołał się do Komendanta Policji twierdząc, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek upoważniająca do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...].07.2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...].05.2017 r. Komendanta Miejskiego P. w B. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na brak wskazania sposobu wyliczenia dziennej stawki równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i kwoty jaka została rzeczywiście wypłacona (brak dowodów w postaci dokumentów płacowych), niepodanie okresu, za jaki organ żąda zwrotu świadczenia, brak odniesienia do kwestii przedawnienia oraz wymagalności roszczenia.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i analizie akt w sprawie Komendant Miejski P. w B. decyzją nr [...] z dnia [...].11.2017 r. zobowiązał C. N. do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie brutto [...] zł za okres od dnia [...].01.2011 r. do dnia [...].02.2016 r.

Od tej decyzji C. N. odwołał się do Komendanta Policji zarzucając, iż została wydana z naruszeniem art. 409 KC (tekst jedn. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, odwołujący podniósł, iż odbierając i wydatkując równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, działał w dobrej wierze, dlatego nie można postawić zarzutu, iż powinien liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu. Równoważnik, który był wypłacany, określony został w decyzji Komendanta Miejskiego P. w B., która była ostateczna i przez wiele lat nie kwestionowana.

Zainteresowany podkreślił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek upoważniających do zwrotu równoważnika, gdyż od wielu lat składał oświadczenie mieszkaniowe tej samej treści dotyczącej lokalu, w którym zamieszkiwał i w przedmiotowej kwestii od wielu lat nie zaszły żadne zmiany. Tym samym nie może być mowy o nienależnie pobranym równoważniku pieniężnym za brak mieszkania.

Podtrzymał też swoje dotychczasowe stanowisko, że budynek znajdujący się pod adresem: ul. [...] w Ś., był budynkiem letniskowym, a budynek letniskowy, jego zdaniem, jest również budynkiem mieszkalnym.

Komendant Policji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak sprawy WIR-SN.2212.[...].2.2017.IN utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 roku o P. (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) wskazał, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W. oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania zostały określone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2002 r. (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1130 z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z dyspozycją § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej tylko wtedy, gdy miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, policjant lub członkowie jego rodziny, wskazani w art. 89 ustawy, nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy.

Podkreślono również, że decyzję o cofnięciu uprawnień do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego, w myśl przepisu § 6 rozporządzenia, wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki do jego pobierania lub zmienił się stan rodziny policjanta. Kwestie zwrotu uregulowane zostały przepisem § 7 rozporządzenia, z którego wynika, że decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku jego nienależnego pobrania, na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość, a także w przypadku uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.

Taka sytuacja w ocenie organu odwoławczego ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący, będąc wraz z żoną właścicielem nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, zabudowanej murowanym budynkiem mieszkalnym, pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Informację o posiadaniu przez policjanta i zamieszkiwaniu domu mieszkalnego organ powziął dopiero w dniu [...] marca 2016 r., kiedy funkcjonariusz dostarczył akt notarialny sprzedaży tej nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ uzyskał dokumenty, z których wynika, że stanowiąca przedmiot sprzedaży nieruchomość jest/ była zabudowana budynkiem wolnostojącym, stanowiącym konstrukcyjnie samodzielną całość, którego powierzchnia (108 m˛ powierzchni zabudowy, w tym 4 pokoje o powierzchni mieszkalnej 67,56 m˛), technologia wykonania oraz w którym dostęp do wszystkich mediów pozwalały na całoroczne zamieszkiwanie. W ewidencji budynków i w księdze wieczystej budynek ten także figuruje jako dom mieszkalny i spełniał normy zakwaterowania. Dom ten rzeczywiście zaspokajał potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza i jego rodziny. Nieruchomość była opodatkowana jako budynek mieszkalny, a nie letniskowy począwszy od [...] stycznia 2011 r.

W ocenie organu II instancji, w złożonym w dniu [...] stycznia 2014 r. oświadczeniu mieszkaniowym, skarżący nie podał danych w pełni zgodnych z prawdą. Nie poinformował także organu o zmianie "statusu" budynku, bowiem począwszy od [...] stycznia 2011 r. płacił podatek jako właściciel budynku mieszkalnego, a nie letniskowego.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z przepisów rozporządzenia wynika wprost, iż funkcjonariusz ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić organ, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, w przypadku zaistnienia zmiany, mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, a taką zmianą była niewątpliwie zmiana "charakteru" domu, w którym mieszkał. Skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał, bowiem o przekwalifikowaniu nieruchomości w ogóle organu nie powiadomił, a w myśl § 7 rozporządzenia - niepoinformowanie o wystąpieniu zmian mających wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego stanowi jedną z przesłanek do wydania decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pobieranie przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego po "przekształceniu nieruchomości" uzasadniało zdaniem organu II instancji nakazanie zwrotu tego równoważnika jako świadczenia nienależnie pobranego.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Komendant W. P. stwierdził, że podane przez policjanta informacje w złożonym dnia [...].01.2014 r. oświadczeniu mieszkaniowym były nieprawdziwe (zamieszkiwany budynek był budynkiem mieszkalnym, a nie letniskowym), a więc w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka określona w § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że instytucja bezpodstawnego wzbogacenia jest instytucją prawa cywilnego i nie znajduje zastosowania na gruncie prawa administracyjnego. Tym samym jako nietrafny oceniono zarzut odwołującego się, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 409 kodeksu cywilnego.

Ponadto wskazano, że przepisy ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, co oznacza, że w orzekaniu o obowiązku zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ustawodawca nie pozostawił organom żadnej uznaniowości.

Jednocześnie zwrócono uwagę, że na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Przepisy ustawy o P., ani rozporządzenia wykonawczego powołanego w podstawie prawnej nie regulują kwestii przedawnienia roszczenia z tytułu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego.

Tym samym organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 107 § 1 ustawy o P., na podstawie którego roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 98/09) powołanym przez Komendanta Miejskiego P. w B. w decyzji nr [...] z dnia [...].11.2017 r. "według zasad techniki prawodawczej, jeżeli jakaś regulacja prawna dotyczy wszystkich kwestii szczegółowych regulowanych w ustawie, to winna być zawarta w przepisach ogólnych. W ustawie o Policji kwestia przedawnienia roszczeń zawarta jest tylko w jednym rozdzial. Oznacza to, że przedawnienie dotyczy tylko regulacji zawartej w tym rozdziale." Tym samym w przekonaniu Komendanta W. Policji, słusznie uznał organ I instancji przyjmując, iż przepis art. 107 ustawy o Policji zawarty w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenia i inne świadczenia pieniężne policjantów" nie znajduje zastosowania do przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji".

W skardze do sądu C. N. decyzji Komendanta Policji nr [...] zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 409 KC, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 KPA oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013r., poz. 1130).

Skarżący w całości podtrzymał swoje zarzuty i wywody zawarte w odwołaniu od decyzji Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr 32/2017 i dodatkowo zarzucił organowi wydanie decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 140 KPA.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, skarżący podniósł, iż odbierając i wydatkując równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, działał w dobrej wierze, dlatego nie można postawić zarzutu, iż powinien liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu. Równoważnik, który był wypłacany, określony został w decyzji Komendanta Miejskiego P. w B., która była ostateczna i przez wiele lat nie kwestionowana.

Skarżący wyjaśnił, że wydatkował w całości otrzymane uposażenie na zaspokojenie potrzeb życia codziennego i nie jest już wzbogacony, dlatego nie można przypisać jemu winy za powstanie szkody w mieniu. Tym samym jego zdaniem, decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 409 KC, przy czym w swojej decyzji organ I instancji w podstawie prawnej wskazał art. 405 KC, czego organ odwoławczy nie zanegował, dlatego też w swoim odwołaniu skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 409 KC.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu niekonsekwencję, bowiem Komendant Policji zarzucił skarżącemu, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 409 KC. Nie zwrócił jednak uwagi na fakt, że zarzut naruszenia tego przepisu wynikał wprost ze wskazania przez organ pierwszej instancji, jako podstawy dochodzenia zwrotu równoważnika za brak lokalu - art. 405KC. Gdyby więc przyjąć argumentację organu odwoławczego, powinien on zakwestionować podstawę prawną w decyzji pierwszoinstancyjnej. Skoro tego nie zrobił, co więcej w ogóle nie wypowiedział się na ten temat, to skutkować to musiało zarzutem wydania decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 140 KPA, a organ odwoławczy powinien był w uzasadnieniu swojej decyzji uzasadnić, dlaczego utrzymuje w mocy decyzję Komendanta Miejskiego P. w B. mimo, że zawiera błędną (w ocenie organu odwoławczego) podstawę prawną, czego jednak nie uczynił.

Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek upoważniających do zwrotu równoważnika, gdyż od wielu lat składał oświadczenie mieszkaniowe tej samej treści dotyczące lokalu, w którym zamieszkiwał i w przedmiotowej kwestii od wielu lat nie zaszły żadne zmiany. Tym samym nie może być mowy o nienależnie pobranym równoważniku pieniężnym za brak mieszkania.

Podtrzymał też swoje dotychczasowe stanowisko, że budynek znajdujący się pod adresem: ul. [...] w Ś. był budynkiem letniskowym, a budynek letniskowy, jego zdaniem, jest również budynkiem mieszkalnym.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

W. Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1288 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sprawy jest zwrot pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] lutego 2016 r.

Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017r., poz. 2067), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Stosownie natomiast do art. 92 ust. 1 ww. ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania, cofania i zwracania tego świadczenia unormowane zostały natomiast w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130).

Stosownie do treści § 7 rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: (1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość, (2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.

Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu są: (1) wystąpienie zmian mających wpływ na istnienie lub wysokość uprawnienia do tego równoważnika, (2) niepoinformowanie przez funkcjonariusza we właściwym trybie o tych zmianach, (3) nienależne pobranie równoważnika pieniężnego, (4) związek przyczynowy pomiędzy dwoma pierwszymi przesłankami, a nienależnym pobraniem równoważnika.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa istniała podstawa do dochodzenia przez organ P. należności z tytułu zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy też roszczenie to uległo przedawnieniu z mocy art. 107 ustawy o P..

Skarżący otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu na podstawie decyzji z [...] marca 1999 r. nr [...].

W marcu 2016 r. skarżący sprzedał budynek, który zamieszkiwał wraz z rodziną jako murowany budynek mieszkalny. Z wypisu rejestru gruntów wynika, że obiekt znajdował się na terenie mieszkaniowym. W kartotece budynków figurował jako budynek mieszkalny jednorodzinny, główna funkcja domu letniskowego. W księdze wieczystej ujawniony był jako budynek mieszkalny i od obiektu o takiej funkcji skarżący odprowadzał podatek. Budynek pełnił funkcję mieszkalną i zapewniał normy zaludnienia. W tych okolicznościach organ prawidłowo ustalił, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Skarżący nie poinformował o faktach związanych z funkcją mieszkalną budynku.

Decyzją z [...] lutego 2017r. nr [...] uchylono decyzję z [...] marca 1999r. nr 17/99 i orzeczono o cofnięciu uprawnienia. Decyzja stała się ostateczna.

W podanych okolicznościach organ prawidłowo więc ustalił, że skarżący nie był uprawniony do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego a przyznanie świadczenie miało charakter nienależny.

Zasadne zatem było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W okolicznościach sprawy konieczne jest jednak ustalenie czy roszczenie organu nie jest przedawnione. Organ stoi na stanowisku, że roszczenie z tytułu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie ulega przedawnieniu.

Sąd tego stanowiska nie podziela.

Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jak i do jego zwrotu jest prawem majątkowym zatem roszczenia z niego wynikające są roszczeniami majątkowymi. Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Nie ma przepisu szczególnego wyłączającego przedawnienie tego roszczenia. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że roszczenie z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie podlega przedawnieniu.

Art. 107 ustawy o Policji stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (ust. 1). Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: (1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, (2) uznanie roszczenia (ust. 3).

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z poglądem, że skoro powołany wyżej art. 107 ustawy o Policji zawarty został w rozdziale 9 tejże ustawy zatytułowanym "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", to nie dotyczy spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej zawartych w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a w konsekwencji nie dotyczy świadczeń i należności pieniężnych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1294/14 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono: "przepis ten (art. 107 § 1 ustawy o Policji) zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Przekonuje o tym jego literalna wykładnia. Po myśli tej regulacji: "roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne", a zatem jej zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Odmienny pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 98/09 (publ. w CBOSA) wyrażony został w innym stanie faktycznym i dotyczył roszczenia policjanta o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sąd wskazał, że zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie wykonawcze do niej, nie określają terminu, w ciągu którego policjant może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, natomiast w rozpoznawanej sprawie chodziło o ramy czasowe wystąpienia o wypłatę- zwrot świadczenia wypłacanego miesięcznie za okresy wsteczne. Pod tym względem świadczenie to podobne jest do innych dodatków płacowych, które niewątpliwie ulegają przedawnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą spełnienia przesłanek warunkujących powstanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego posiada roszczenie o jego wypłatę".

Powyższy pogląd, odnośnie do zastosowania instytucji przedawnienia roszczeń (art. 107 ustawy o Policji) do spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej policjantów, w tym do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zaprezentowany został również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 210/09 (publ. j.w.). Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1260/16 z 8 lutego 2017r. prezentuje pogląd o zastosowaniu art. 107 ustawy o Policji tj. przedawnienia roszczeń w oparciu o ten przepis do spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej policjantów.

Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do świadczeń i należności pieniężnych wynikających również z przepisów rozdziału 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a zatem także do należności pieniężnych organu Policji wynikających z tytułu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza Policji równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wynika, że organ rozpoznający sprawę powinien ocenić swoje roszczenie mając na uwadze przepis art. 107 ww. ustawy.

Ze na względu powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).