Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2262/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] oddalającym skargę na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie powyższe wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] utrzymaną następnie w mocy przez Ministra Infrastruktury, Wojewoda [...] ustalił lokalizację drogi krajowej dla inwestycji pn. "Rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej", planowanej do realizacji w północno-zachodniej części miasta K., na styku dzielnic: [...],[...],[...]. Decyzji powyższej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] udzielił zezwolenia na realizację opisanej powyżej inwestycji drogowej. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Następnie Wojewoda [...], na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] wystawionego przez Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., działającego w imieniu Prezydenta Miasta K. oraz tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], wszczął postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] wezwał H. W. do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. i postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] wezwał H. W. do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...].

W dniu [...] lipca 2010 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło pismo pełnomocnika H. W. zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww tytułu egzekucyjnego.

W dniu 30 lipca 2010 r. H. W. reprezentowana przez pełnomocnika adw. J.L., złożyła skargę na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., oraz opróżnienia lokalu, dokonanego w dniu [...] lipca 2010 r. przez egzekutora działającego z upoważnienia Wojewody [...].

Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury oddalił skargę H. W. i wskazał, że skarga niniejsza stanowi w istocie powtórzenie treści wniesionego wcześniej przez pełnomocnika skarżącej pisma zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem Ministra strona skarżąca w treści wniesionej skargi nie skarży samej czynności egzekucyjnej, ale po raz kolejny usiłuje podważyć podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej prowadzonej w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.

Minister wskazał ponadto, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, iż nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy którego pomocy możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Wskazał przy tym, że przede wszystkim skarga taka nie może stanowić środka konkurencyjnego w stosunku do innych środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności zarzutów, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Ministra w sprawie niniejszej występuje taki właśnie przypadek.

Minister Infrastruktury wskazał ponadto, że przeprowadzona w sprawie czynność egzekucyjna spełnia wymogi określone w rozdziale 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Poprzedzona ona została doręczeniem skarżącej tytułów wykonawczych oraz wezwaniem do dobrowolnego wykonania obowiązku, z zakreśleniem terminu do dnia 16 sierpnia 2010 r.

Organ wskazał poza tym, że w związku z zarzutami pełnomocnika skarżącej o niemożliwości wykonania obowiązku z uwagi na brak wyznaczenia granic nieruchomości, czynność przeprowadzona została z udziałem uprawnionego geodety. Z czynności sporządzony został przez egzekutora protokół wraz z załącznikiem stanowiącym uwagi pełnomocnika skarżącej.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. H. W. reprezentowana przez pełnomocnika adw. J. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że organ nieprawidłowo przyjął, że skarga na czynności egzekucyjne nie może być konkurencyjnym środkiem wobec zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wobec złożenia zarzutów jest bezzasadna i pozbawiona podstaw. Podniosła ponadto, że jej zdaniem, wskazane w skardze zarzuty złożyły się na daleko idącą wadliwość samych czynności wykonawczych. Zarzuciła również dokonanie czynności egzekucyjnych pod sygnatura umorzonego postępowania.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister Infrastruktury wskazał, iż ponowna analiza niniejszej sprawy nie daje podstaw do uchylenia zaskarżone postanowienia. Wyjaśnił pryz tym, że w sprawie niniejszej przedmiotem skargi mogła być jedynie czynność egzekucyjna dokonana przez egzekutora działającego z upoważnienia Wojewody [...] w dniu [...] lipca 2010 r. w stosunku do działek o nr [...] i [...] obręb [...] w K. Zdaniem organu wynika to z faktu, że skarga złożona na podstawie art. 54 ustawy ma charakter subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie, takich jak np. zarzuty czy zażalenia i może dotyczyć jedynie konkretnych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Minister powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie Ministra Infrastruktury, żaden z zarzutów podniesionych w skardze z dnia [...] lipca 2010 r. nie może być podstawą uchylenia czynności egzekucyjnej dokonanej w dniu [...] lipca 2010 r. Tym samym organ nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu dokonania czynności na podstawie postanowienia opatrzonego sygnaturą wcześniej umorzonego postępowania, Minister zauważył, że czynności egzekucyjnej dokonano na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] i postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. fakt iż postanowienia niniejszej opatrzone były ta samą sygnaturą, co uchylone postanowienie nr [...], nie wpływu zdaniem Ministra, na przebieg postępowania egzekucyjnego, ponieważ każde postanowienie opatrzone było odrębnym numerem umożliwiającym stronom postępowania zidentyfikowanie aktu administracyjnego, na którego podstawie egzekutor dokonał czynności egzekucyjnej.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu H. W., pismem z dnia 17 października 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie:

– art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

– art. 54 § 1 w zw. z art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

– art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że prowadzenie umorzonego postępowania nie jest uchybieniem formalnym uzasadniającym uwzględnienie skargi na czynność egzekucyjna odebrania nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał jednocześnie, że jego zdaniem argumentacja podniesiona w skardze nie podważa zasadności postanowienia i nie zasługuje w jego ocenie na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - O postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dalej u.p.e.a. każde działanie organu egzekucyjnego podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego jest czynnością egzekucyjną i może być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne przewidzianej w art. 54 u.p.e.a.

Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej tj. czynności faktycznie podejmowane w toku egzekucji.

Poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast muszą pozostać próby wzruszenia rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania.

Przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego jest zatem wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, co oznacza, że w postępowaniu tym nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku (por. teza druga wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r., III SA/Wa 3474/06, Lex nr 304097 oraz Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wydanie 5, 2009 r., str. 152-153, 208).

Tym samym za chybiony należy uznać zarzut skarżącej naruszenia przez organ art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w postaci czynników, które złożyły się na genezę dokonania zaskarżonej czynności.

Żądanie H. W. w sprawie niniejszej sprowadza się w zasadzie do kwestionowania wymagalności egzekwowanego obowiązku.

Zaznaczyć należy, że zastrzeżenia podnoszone przez skarżącą stały się przedmiotem wniesionych przez nią zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, opartych na podstawie art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu jego wykonania albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu.

Dodać można na marginesie, że postępowanie egzekucyjne pozwala na badanie istnienia czy też wymagalności egzekwowanego obowiązku jedynie w ograniczonym zakresie. Okoliczności te podlegają badaniu w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym postępowanie egzekucyjne, bowiem tylko w jego trakcie uprawnione organy administracji orzekają o prawach i obowiązkach wynikających z prawa materialnego. Samo postępowanie egzekucyjne służy przymusowemu wykonaniu nałożonych obowiązków, a nie badaniu ich materialnoprawnej podstawy.

Z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga z art. 54 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie służy inny środek zaskarżenia oraz gdy skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności mogących być przedmiotem zarzutów jak ma to miejsce w sprawie niniejszej. Pogląd taki jest już ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - por. wyrok z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 z treści którego wynika, iż skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia - zarzuty, zażalenia, na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego .

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie mają one faktycznego uzasadnienia.

Po pierwsze, niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy obu instancji art. 54 § 1 cyt. ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości skarga nie przysługuje. Wbrew bowiem tym twierdzeniom organy nie zakwestionowały uprawnień skarżącej w tym zakresie. Stwierdziły jedynie, że skarżąca powieliła w skardze zastrzeżenia , które zgłosiła uprzednio w złożonych wcześniej zarzutach, zaś w ramach skargi nie zgłosiła żadnych konkretnych zastrzeżeń co do samej dokonanej czynności i nie wyjaśniła na czym polegała wadliwość tej czynności. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni akceptuje i podziela twierdzenia zawarte w uzasadnieniach obu decyzji, iż czynność odebrania spornej nieruchomości dokonana została zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa i nie zachodzi potrzeba powtarzania przytoczonych tam argumentów.

Po drugie, w odniesieniu do zarzutu dokonania przez organ czynności na podstawie postanowienia opatrzonego sygnaturą wcześniej umorzonego postępowania, sąd zauważa, że odebranie nieruchomości nastąpiło w oparciu o postanowienie nr [...] z dnia [...].06.2010r. i postanowienie nr [...] z dnia [...].07.2010r. Okoliczność , że nosiły one sygnaturę tożsamą z uchylonym postanowieniem nr [...] z dnia [...].06.2010r. nie ma wpływu na prawidłowość dokonanej czynności. Zważyć bowiem należy, że każde z wymienionych postanowień opatrzone było innym numerem jednostkowym, który umożliwia ich pełną i nie budzącą wątpliwości identyfikację.

W odniesieniu do ostatniego zarzutu podkreślić wypada, że postępowanie egzekucyjne co do zasady służy przymusowemu wykonaniu nałożonych na zobowiązanego obowiązków, a tym samym godzi w jego interes prawny. Fakt, że odebrana H. W. nieruchomość znajduje się poza pasem drogowym i nie została wykorzystana na inwestycję drogową, nie należy do zakresu postępowania w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż argumenty podniesione w skardze są niezasadne, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.