Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 339/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA, Sędziowie WSA, Asesor WSA, Protokolant Arkadiusz Zawada, Zdzisław Romanowski Magdalena Bosakirska (spr.) Piotr Borowiecki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. KG [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2002r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskodawca – [...] firma B. uzyskała w

Polsce pod numerem [...] prawa z rejestracji słownego znaku towarowego

KAISER do oznaczania towarów w klasie 32 w tym piwa z pierwszeństwem od 26

listopada 1992r. oraz w trybie rejestracji międzynarodowej, pod numerem [...], prawa do słownego znaku towarowego KAISER PREMIUM BIER dla

piwa z pierwszeństwem od 20 stycznia 1994r.

Skarżąca – [...] firma K. KG [...] uzyskała za numerem [...] rejestrację dla słownego znaku towarowego KAISERDOM dla towarów w klasie 32 z pierwszeństwem od 28 grudnia 1995r.

Wnioskiem z dnia 17 czerwca 199r. firma B. wystąpiła o

unieważnienie znaku towarowego KAISERDOM na podstawie art.9 ust.1 p.1

ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 z 1985r.

poz.17 z późn. zmianami/ tzn. niedopuszczalnego podobieństwa

kwestionowanego znaku do znaku już zarejestrowanego dla towarów tego

samego rodzaju, które może wprowadzić w błąd przeciętnego klienta. W

uzasadnieniu wniosku powołała się na 1/ tożsamość towarów, dla których

zarejestrowane zostały znaki, 2/ podobieństwo słowne znaków, 3/ ugruntowaną na

polskim rynku pozycję znaków KAISER i KAISER PREMIUM BIER.

K. podnosił, że nie ma niebezpieczeństwa pomyłki, gdyż

inne jest znaczenie słowa "Kaiser" - cesarz i "Kaiserom"- cesarska katedra.

Powoływał się na służącą mu szczególną ochronę płynącą z art. 14 ustawy o

znakach towarowych, ponieważ znak KIASERDOM stanowi jednocześnie nazwę

jego przedsiębiorstwa. Podkreślał, że oba znaki mają równoczesną rejestrację we

Francji, Hiszpanii, Niemczech, Włoszech i krajach Beneluxu zaś wysokiej klasy

piwa, a do takich należą piwa produkowane przez obie strony, są bezbłędnie

rozróżniane przez koneserów. Podnosił też , że znak KAISERDOM stanowi jedno

słowo i używany jest zawsze łącznie ze słowem Bamberger, które wskazuje na

pochodzenie towaru i wyklucza niebezpieczeństwo pomyłek.

Przez prawie dwa lata strony prowadziły negocjacje ugodowe prosząc Urząd

Patentowy o wstrzymanie rozpoznania sprawy. Negocjacje te nie przyniosły

rezultatu.

Decyzją z dnia [...] września 2002r. [...] Urząd Patentowy działając w

trybie postępowania spornego powołując się na art.9 p.1 ustawy o znakach

towarowych i art. 315 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności

przemysłowej /Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508, zwane dalej p.w.p./ unieważnił

prawo z rejestracji znaku towarowego słownego KAISERDOM nr [...]. W

uzasadnieniu decyzji podał, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia

odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów bowiem zachodzi częściowa

jednorodzajowość towarów mieszczących się w klasie 32 tj. piwa, zaś piwo jest

towarem nabywanym przez przeciętnego nabywcę. Znaki są podobne w warstwie

słownej, gdyż oba składają się ze słowa "Kaiser", zaś dodanie końcówki "dom" nie

zmniejsza podobieństwa bowiem elementem dominującym w obu znakach jest

słowo "Kaiser", a początkowy fragment wyrazu jest zawsze wyraźniej postrzegany

przez odbiorców. Występujące podobieństwo znaków może wprowadzać klientów

w błąd zarówno co do producenta towarów jak i co do istnienia powiązań

organizacyjnych i gospodarczych między różnymi producentami, upoważniających

do podobnego oznaczania towarów. Urząd wyjaśnił też, że art. 14 ustawy o

znakach towarowych nie znajduje w sprawie uzasadnienia właśnie ze względu na

podobieństwo towarów, mogące wprowadzać w błąd klientów co do ich

pochodzenia.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję wniosła firma

K. KG [...]. Zarzucała naruszenie prawa materialnego tj. art. 9 ust. 1 p.1 i art.14 ust.1 i 2 ustawy o znakach towarowych, art. 77 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz naruszenie konstytucyjnej zasadny równości obywateli wobec prawa przez rozstrzygnięcie odmienne niż w innych podobnych sprawach. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż znaki powinny być oceniane w całości a identyczność jednego tylko członu nie przesądza o podobieństwie znaków. Powołała liczne przykłady współistniejących znaków o identycznym jednym członie. Odstępstwo od tej zasady stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa. Zarzucała również nieprawidłową interpretację art. 14 ustawy o znakach towarowych, który uprawnia do używania jako znaku towarowego nazwy przedsiębiorstwa, nawet mimo występującego podobieństwa do innego znaku towarowego. Podniosła również, że w istocie nie dochodzi do żadnych pomyłek co do pochodzenia towarów a oba znaki współistnieją na rynku.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. W

uzasadnieniu podkreślił, że przeciętny odbiorca, a taki właśnie jest odbiorca

towarów masowych, do których należy piwo nie analizuje szczegółowo

poszczególnych elementów znaku, lecz odbiera znak na podstawie ogólnego

wrażenia, w którym decydujące znaczenie mają główne i zbieżne elementy

porównywanych oznaczeń. Taki odbiorca ocenia znaki według cech wspólnych a

nie według różnic. W porównywanych znakach przeciętny odbiorca zwróci uwagę

na dominującą, identyczną pierwszą część znaków tj. KAISER i nie będzie

szczegółowo analizował całego znaku i nazwy firmy. Organ podkreślił też, że przy

ocenie sprawy brał pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające

ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w

których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie

nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie

sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. ,

Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem

właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na

którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego

działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję

Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa

rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a

postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy

czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod

względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy

administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji

publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania

prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc

uzasadniona.

W sprawie niniejszej zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 p.w.p. znajdują

zastosowanie przepisy ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985r.

Zgodnie z art.4 ust. 1 cytowanej ustawy istota znaku towarowego polega na

możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego

przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Zgodnie z art.7

ust.1 ustawy o znakach towarowych znamiona odróżniające znaku towarowego

muszą występować w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, zaś art. 9 ust.

1 p.1 cytowanej ustawy nie pozwala na rejestrację znaku towarowego podobnego

do znaku już zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa w taki sposób,

że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd

odbiorców co do pochodzenia towarów.

W świetle wskazanych wyżej przepisów decyzja Urzędu Patentowego jest

prawidłowa. Porównywane znaki są znakami słownymi. Podobieństwo słów ma

więc znaczenie zasadnicze przy ich porównywaniu. W znakach KAISER i

KAISERDOM podobieństwo słów jest bardzo duże, a fakt tożsamości pierwszego

członu słowa KAISERDOM ze słowem KAISER sprawia, że przeciętny odbiorca

towarów może traktować piwa oznaczone znakiem KAISERDOM jako odmianę

towarów-piw oznaczonych znakiem KAISER, szczególnie w sytuacji posiadania

przez wnioskodawcę również znaku wieloczłonowego ze słowem "KAISER".

Należy też zwrócić uwagę, że piwo jest towarem przeznaczonym dla przeciętnego

konsumenta i przy odbiorze przez niego znaku towarowego mniejsze znaczenie

ma warstwa znaczeniowa, gdyż znajomość języka [...] nie jest

powszechna, szczególnie wśród konsumentów piwa. Piwo jest towarem masowym

i nie można przyjmować, że jego odbiorcami są koneserzy doskonale

odróżniający producentów i marki. Znaki towarowe o identycznym pierwszym

członie mogą więc być mylące.

Wskazane przez skarżącego inne pary znaków towarowych o identycznym

jednym członie, wbrew twierdzeniom skarżącego, współistnieją na rynku w

odmiennych sytuacjach. Tylko w parach znaków PRINCE TOPOROFF i PRINCE

oraz PRINCE DE MARTILLON i PRINCE D ORANS jednakowe są pierwsze

człony porównywanych znaków. Jednak w tych znakach, wobec powszechnego

oznaczania towarów znakiem PRINCE elementem wyróżniającymi są dodatkowe,

odmienne człony znaków, gdyż przede wszystkim one skupiają uwagę konsumenta. Sytuacja taka nie występuje, gdy chodzi o słowo KAISER, gdyż to

właśnie ono spełnia funkcję odróżniającą w obu porównywanych znakach. Gdy

słowo to jest w obu znakach identyczne, znaki przestają spełniać funkcje

odróżniające. Porównywane przez skarżącą sytuacje są więc wyraźnie odmienne.

Dlatego zarzuty dotyczące nierównego traktowania obywateli przez Urząd

Patentowy w identycznych sprawach są nietrafne.

Nietrafny jest też zarzut, że organ naruszając prawo nie zastosował art. 14

ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Przewidziana przez ten przepis możliwość

zarejestrowania znaku towarowego zawierającego w sobie nazwę wnioskodawcy

nawet, gdy jest on podobny do znaku już zarejestrowanego na rzecz innego

podmiotu dla towarów tego samego rodzaju, jest uwarunkowana nieistnieniem

niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.

Wskazując podane wyżej okoliczności Urząd Patentowy prawidłowo uzasadnił

dlaczego w sprawie niniejszej istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd

odbiorców co do pochodzenia towarów .

Należy też zaznaczyć, że ponieważ w obu przypadkach chodziło o znaki

słowne, bez znaczenia dla oceny podobieństwa jest sposób ich umieszczania na

towarach i opakowaniach oraz fakt umieszczania ich w towarzystwie innych i

napisów. Ocenie podlega bowiem podobieństwo tylko przeciwstawianych znaków a nie całych towarów lub opakowań, na których te znaki są nakładane.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty skarżącego nie były

uzasadnione a wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd

Administracyjny orzekł jak w sentencji.