Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1,2 i 8
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: par. 12 par. 14
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z/s w U. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. z dnia [...].11.2016 roku o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 41 844,96 zł dla S. T. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].08.2004 roku pan S.T. ( dalej: skarżący, strona ) złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej.

W dniu [...].03.2005 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. wydał decyzję o przyznaniu stronie renty strukturalnej na okres od listopada 2004 roku do grudnia 2014 roku włącznie w wysokości 1.181,42 zł. Postanowieniem z dnia [...].10.2005r. sprostowano decyzję w zakresie okresu przyznania renty na okres "od [...] listopada 2004r. do [...] października 2014r."( przypis Sądu ).

W dniu [...].06.2008 roku gospodarstwo rolne strony - jako przekazującego zostało poddane kontroli na miejscu.

Decyzją z dnia [...].03.2006 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił wysokość renty strukturalnej od [...].03.2006 roku o kwotę w wysokości 73,25 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.254,67 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].03.2006 roku. Decyzją z dnia [...].03.2008 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił wysokość renty strukturalnej od marca 2008 roku o kwotę w wysokości 81,54 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.336,21 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].05.2008 roku. Decyzją z dnia [...].03.2009 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił wysokość renty strukturalnej od marca 2009 roku o kwotę w wysokości 81,50 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.417,71 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].04.2009 roku. Decyzją z dnia [...].02.2010 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił panu wysokość renty strukturalnej od marca 2010 roku o kwotę w wysokości 65,50 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.483,21 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].03.2010 roku. Decyzją z dnia [...].02.2011 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił wysokość renty strukturalnej od marca 2011 roku o kwotę w wysokości 45,97 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.529,18 zł. Decyzja została doręczona w dniu 18.03.2011 roku. Decyzją z dnia [...].03.2012 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. zmienił panu S. T. wysokość renty strukturalnej od marca 2012 roku o kwotę w wysokości 149,10 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.678,28 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].03.2012 roku. Decyzją z dnia [...].02.2013 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zmienił wysokość renty strukturalnej od marca 2013 roku o kwotę w wysokości 67,14 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.745,42 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].03.2013 roku. Decyzją z dnia [...].04.2014 roku Kierownik Biura Powiatowego zmienił wysokość renty strukturalnej od marca 2014 roku o kwotę w wysokości 27,93 zł, ustalając rentę strukturalną w wysokości 1.773,35 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].04.2014 roku. W uzasadnieniach wydanych decyzji organ I instancji podał, iż renta strukturalna uległa zmianie ze względu na waloryzację kwoty najniżej emerytury.

W dniu [...].11.2014 roku do Biura Powiatowego zostały przekazane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówka Terenowa w B. dokumenty:- decyzja Prezesa KRUS z dnia [...].11.2014 roku o ustaniu dla pana S.T. ubezpieczenia społecznego rolników, -decyzja ZUS, Oddział w L. z dnia [...].10.2014 roku) o podjęciu przez pana S.T. wypłaty emerytury od dnia [...].11.2014 roku w wysokości 1.783,19 zł. Z informacji przekazanych przez ZUS, Oddział L., Biuro Terenowe w L. wynika, iż pan S.T. ma ustalone prawo do emerytury od dnia 01.11.2012 roku.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...].09.2015 roku Kierownika Biura Powiatowego skarżący w dniu [...].09.2015 roku złożył oświadczenie podając, iż wnioskiem z dnia [...].09.2012 roku wycofał wniosek o emeryturę z ZUS. Do oświadczenia strona załączyła pismo informujące z ZUS z dnia [...].09.2012 roku w sprawie wycofania wniosku o emeryturę oraz pismo z ZUS, Odział w L. z dnia [...].10.2012 roku, a w dniu [...].09.2015 roku kserokopię decyzji ZUS z dnia [...].10.2014 roku (znak: [...]) o podjęciu wypłaty emerytury, która po waloryzacjach wynosi 1783,19 zł.

Pismem z dnia [...].02.2016 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. na podstawie art. 10 § 1 kpa wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w sprawie żądań. Skarżący w dniu [...].02.2016 roku stawił się w siedzibie organu I instancji wnosząc o wydanie kopii akt sprawy, które w tym samym dniu zostały mu wydane.

Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...].02.2016 roku wydał dla skarżącego decyzję, nr [...] o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej. Wysokość przyznanej renty strukturalnej decyzją nr [...] z dnia [...].03.2005 roku, zmienioną decyzjami nr [...] z dnia [...].03.2012 roku, nr [...] z dnia [...].02.2013 roku, nr [...] z dnia [...].04.2014 roku zmniejszono do kwoty 0,00 zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż z posiadanych dokumentów wynika, iż skarżący nabył prawo do emerytury z ZUS od listopada 2012 roku. Tymczasem § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 oraz z 2005 r. Nr 211, poz. 1759) uzależnia zmniejszenie kwoty renty strukturalnej od samego nabycia prawa do emerytury. Z uwagi na fakt, iż kwota przyznanej od dnia [...].11.2012 roku emerytury z ZUS przewyższała kwotę przyznanej renty strukturalnej, to zasadnym było zmniejszenie wysokości renty strukturalnej do kwoty 0 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].02.2016 roku.

W odwołaniu z dnia [...].03.2016 roku od decyzji skarżący podał, iż przyczyną zaistniałej sytuacji jest to, że był niedoinformowany o tym, iż samo zawieszenie wypłaty emerytury z ubezpieczenia społecznego na wniosek osoby uprawnionej nie niweluje faktu, iż osoba ta posiada prawo do jej wypłaty. Nie był świadomy tego, że zmniejszenie kwoty renty strukturalnej jest uzależnione od samego prawa do emerytury, nie zaś od jej pobierania.

Dyrektor OR ARiMR w W. w dniu [...].04.2016 roku wydał decyzję, nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...].02.2016 roku.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, w związku z nabyciem przez stronę prawa do emerytury zasadnym było działanie organu I instancji polegające na zmniejszeniu stronie do zera renty strukturalnej.

Na powyższą decyzję strona nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Kierownik Biura Powiatowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Zawiadomienie nr [...] z dnia [...].09.2016 zostało doręczone stronie w dniu [...].09.2016 roku.

W dniu [...].11.2016 roku Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję, mocą której ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 41 844,96 zł. W uzasadnieniu podał, iż przyczyną takiego rozstrzygnięcia był fakt nabycia przez skarżącego prawa do emerytury z ZUS, w trakcie pobierania renty strukturalnej.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podał, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Renta strukturalna przyznana została na okres 10 lat i dla odwołującego oczywiste było, że do końca tegoż okresu może ją pobierać. Jednakże w międzyczasie nabył prawo do emerytury z ZUS. Podał, iż w związku z ponownym złożeniem wniosku o przeliczenie emerytury, pracownik urzędu poinformował go o możliwości zawieszenia w całości w/w świadczeń w przypadku niższej wysokości emerytury od wysokości renty strukturalnej w Agencji. Z uwagi na brak wiedzy pobierał rentę strukturalną do końca okresu, na jaki została przyznana. zaznaczył, iż pobierał tylko jedno świadczenie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpoznaniu odwołania, utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji zważył, że w przedmiotowej sprawie skarżący na podstawie decyzji z dnia [...].03.2005 roku nabył prawo do renty strukturalnej w wysokości 1181,42 złotych. Ta kwota była kilkukrotnie waloryzowana, między innymi mocą decyzji nr [...] z dnia [...].03.2012 roku, nr [...] z dnia [...].02.2013 roku, nr [...] z dnia [...].04.2014 roku o zmianie wysokości renty strukturalnej. W związku z nabyciem prawa do emerytury od dnia [...].11.2012 roku oraz wydaniem w dniu [...] 02.2016 roku decyzji o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej od miesiąca listopada 2012 roku, zaistniała konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za okres od listopada 2012 roku do października 2014 roku, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...].11.2016 roku Organ Agencji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 41 844,96 zł, która odpowiadała wartości wypłaconej renty strukturalnej za okres wskazany okres.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że według § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym" tryb ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej określają przepisy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ustawą o ARiMR) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Wypłacone nienależnie skarżącemu środki z tytułu renty strukturalnej pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. o środkach, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o ARiMR.

Dalej organ odwoławczy uzasadniał, że zgodnie z treścią § 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Stosownie do dyspozycji zawartej w przepisie § 17 rozporządzenia wykonawczego Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydaje decyzje administracyjne sprawach przyznania, zawieszania i zmniejszania rent strukturalnych. Ponadto zgodnie z treścią § 13a ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, pobierający rentę strukturalną składa do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierownika biura powiatowego Agencji decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników niezwłocznie po jej otrzymaniu, jednak nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust.1.

Zgodnie z powołanymi przepisami, a także wynikającymi z nich zobowiązań leżących za równo po stronie skarżącego jak i organu wynika, iż strona winna niezwłocznie po otrzymaniu decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu świadczenia emerytalnego przedłożyć ją w Agencji, natomiast Kierownik Biura Powiatowego na jej podstawie winien wydać decyzję administracyjną o zmianie wysokości renty strukturalnej skutkującą zmniejszeniem kwoty przyznanej renty strukturalnej od dnia nabycia prawa do świadczenia emerytalnego z ubezpieczenia społecznego o kwotę przyznanego świadczenia.

Organ II instancji zważył, że w sprawie bezspornym jest, iż strona z dniem [...].11.2012 uzyskała prawo do świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na zapytanie o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L. pismem z dnia [...].02.2015 roku poinformował Kierownika Biura Powiatowego o tym, że skarżący od dnia [...].11.2012 roku jest uprawniony do emerytury. Z kolei pismem z dnia [...].04.2015 roku, ZUS Oddział w L. poinformował Kierownika Biura Powiatowego , że skarżący od dnia [...].11.2012 roku ma ustalone prawo do emerytury, zaś wysokość świadczenia emerytalnego wynosi od dnia [...].11.2012 roku do dnia [...].02.2013 roku - 1 687,61 zł, w okresie od dnia [...].03.2013 roku do dnia [...].02.2014 roku - 1 755,11 zł, w okresie od dnia [...].03.2014 roku do dnia [...].11.2014 roku - 1 783,19 zł.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...].02.2016 roku wydał decyzję o zmniejszeniu renty strukturalnej ze względu na uzyskane prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego przez zmniejszenia do zera wysokości renty strukturalnej pobieranej przez skarżącego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor OR ARiMR w dniu [...].04.2016 roku wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja nie została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności wynika także, że płatności (środki publiczne) z tytułu renty strukturalnej przyznane decyzją z dnia [...].03.2015 roku oraz na podstawie wydanych później decyzji zmieniających wysokość renty strukturalnej, były przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę.

Dalej organ w uzasadnieniu podniósł, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania płatności ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy środki finansowe zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie w związku z ujawnieniem nowych okoliczności w sprawie zostanie wydana decyzja administracyjna o zmianie wysokości przyznanego świadczenia. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie prawidłowości wydania decyzji o zmianie wysokości renty strukturalnej, a jedynie ustalenie, czy stwierdzenie to jest prawnie skutecznie (czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).

Z uwagi na fakt, iż Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej skutkującą całkowitym zmniejszeniem wysokości przyznanego świadczenia od miesiąca listopada 2012 r. to należy uznać, iż płatności przekazane na rachunek bankowy strony od miesiąca listopada 2012 roku do października 2014 roku zostały pobrane nienależnie. Pobrane przez skarżącego płatności z tytułu renty strukturalnej w okresie nabycia prawa do świadczenia emerytalnego z systemu ubezpieczeń społecznych przedstawiają się następująco: kwota 6 713,12 zł wynika z wyliczenia: (4 miesiące x 1678,28 zł) + kwota 20 945,04 zł, która wynika a wyliczenia: (12 miesięcy x 1 745,42 zł) + kwota 14 186,80 zł wynikająca z wyliczenia: (8 miesięcy x 1 773,35 zł) = 41 844,96 zł. Wskazane wyżej kwoty dotyczą okresu nienależnego pobierania renty strukturalnej od listopada 2012 roku do października 2014 roku, z tym, że kwota płatności w wysokości 1 678,28 zł dotyczy okresu od października 2012 roku do lutego 2013 roku, kwota płatności w wysokości 1 745,42 zł dotyczy okresu od marca 2013 roku do lutego 2014 roku, zaś kwota renty strukturalnej w wysokości 1 773,35 zł dotyczy okresu od marca 2014 roku do października 2014 roku.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011 oraz rozporządzenie 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 roku. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że - jak wynika z art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 - rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r.,to w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stanowi art. 5, art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Według organu w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu i określone w przepisach art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku.

Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy/organu lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W sprawie skarżącego wypłata płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynikała z pomyłki organu. Płatności te zostały przekazane na skutek złożonych wniosków i na podstawie ostatecznych decyzji Kierownika Biura Powiatowego, natomiast obowiązek zwrotu wynika z faktu nabycia prawa do emerytury z systemu ubezpieczeń społecznych. Z analizy zgromadzonych akt sprawy wynika, iż strona została wyczerpująco informowana o przysługujących jej prawach i spoczywających na niej obowiązkach wynikających z uzyskanego prawa do otrzymywania renty strukturalnej. Decyzja o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...].03.2005 roku zawierała informację dotyczącą okoliczności, które mogą mieć wpływ na przyznane świadczenie. Również strona składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu 27.08.2004 roku własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku - część D - "oświadczenia i zobowiązania rolnika i małżonka" potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej.

Zdaniem organu ustalona decyzją z dnia [...].11.2016 roku kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa przedawnieniu. Co prawda, zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 roku poz. 613 ze zm.) – Zobowiązania podatkowe, w tym przepisy dotyczące przedawnień (art. 68-71), jednakże przepis art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312, s. 1) bezpośrednio wskazuje, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie należy przyjąć, iż skarżący został po raz pierwszy powiadomiony przez właściwy organ o nieuzasadnionym charakterze danej płatności decyzją z dnia [...].02.2016 roku o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej, która została doręczona w dniu [...].02.2016 roku, a więc jeszcze przed upływem czterech lat od daty płatności z dnia [...].11.2012 roku.

Organ odwoławczy przeanalizował kwestię całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W świetle art. 28a ustawy z dnia ż marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1387 ze zm.) , w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.). Wedle art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549).

Artykuł 54 ust. 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub (ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych; b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

W przedmiotowej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 euro, tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Organ odwoławczy podkreślił, że płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej znaczenia należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Ponieważ płatności uzyskane w ramach działań realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa należą do instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą więc być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Zatem w sytuacji uzasadniających zwrot nienależnie pobranych płatności, płatności te, co do zasady podlegają zwrotowi. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności podlegających zwrotowi. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.

Kwotę nienależnie pobranych płatności ustaloną decyzją w wysokości 41844,96 zł, organ nakazał zwrócić w terminie 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji na rachunek bankowy Agencji.

W decyzji organ odwołał się do treści art. 7 ust 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/22013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną w stosownych przypadkach o odsetki. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Natomiast na podstawie art. 29 ust 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych decyzją, o której mowa w art. 29 ust. 1 stosuje się odpowiednia przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U.z 2015 r. , poz. 613 z późn. zm.)z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2016r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...].11.2016 roku i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawa wydania zaskarżonej decyzji poprzez błędne przyjęcie, że skarżący od dnia [...].11.2012r. miał ustalone prawo do emerytury w podanych wysokościach , podczas gdy decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego i skarżący nigdy z tego tytułu nie pobrał świadczenia emerytalnego, co powinno skutkować odstąpieniem od ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń;

2.brak wskazania w podstawie prawnej decyzji podstaw prawnych do orzeczenia, iż pobrane przez skarżącego kwoty renty strukturalnej stanowią kwoty nienależnie pobrane;

3.naruszenie przepisów prawa przez przyjęcie bez podstaw prawnych, iż otrzymywana przez skarżącego renta strukturalna w okresie od listopada 2012r do 31 października 2014r. stanowi świadczenie nienależne;

4.ustalenie kwoty nienależnie pobranej w oparciu o przepisy prawa , które utraciły moc z dniem 1 stycznia 2015r., stąd nie mają zastosowania w niniejszej sprawie tj. Rozporządzenie 1122/2009, rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011 i pozostałe;

5.naruszenie art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy, jak wynika z treści uzasadnienia decyzji odnosi się ono do wniosków rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015r.;

6. naruszenie przepisów prawa przez przyjęcie w oparciu o nieobowiązujące przepisy Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r.,iż w sprawie nie mają zastosowania żadne przepisy i przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu kwoty otrzymywanej renty strukturalnej.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstaw prawnych, albowiem w decyzji nie zostały powołane przepisy prawne wskazujące na jakiej podstawie przyjęto, iż kwoty otrzymanej przeze skarżącego renty strukturalnej stanowią kwoty nienależnie pobrane. Ponadto podstawą wydania zaskarżonej decyzji były także wadliwe ustalenia faktyczne poczynione przez organ, polegające na przyjęciu, że skarżący od dnia 01.11.2012r. miał ustalone prawo do emerytury w podanych wysokościach, podczas gdy decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego i skarżący nigdy z tego tytułu nie pobierał świadczeń emerytalnych w okresie od 1 listopada 2012r do 31 października 2014r.

Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie działał w dobrej wierze. Instytucja ARiMR została powołana do prowadzenia spraw rent strukturalnych i przepisy te winny w tamtym okresie w sposób czytelny określać tryb, zasady postępowania w takiej sytuacji jaka wystąpiła u skarżącego. Skarżący działał zgodnie z informacją udzieloną mu przez pracowników ZUS, i z tego względu gdy od razu w 2012r. wystąpił o zawieszenie prawa do emerytury i dokonał zwrotu wypłaconej mu emerytury, był przekonany, że działa prawidłowo. Wskazał, że organy ZUS i ARiMR winny ze sobą współpracować, zwłaszcza ze względu na swoje tożsame zadania w pewnym zakresie. Biuro Agencji dysponowało wszystkimi dokumentami i tym samym miało informację o wieku skarżącego, kiedy skarżący uzyska prawo do emerytury. Skarżący w żadnej decyzji nie uzyskał pouczenia o obowiązku poinformowania ARiMR o nabyciu prawa do emerytury. O zasadności powyższych zarzutów świadczy znowelizowanie przepisów, w ten sposób, że na ARiMR nałożono obowiązek wysyłania do osoby pobierającej rentę strukturalną 3 miesiące przed osiągnięciem wieku emerytalnego zawiadomienia o konieczności złożenia wniosku o przyznanie emerytury. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie pobierał świadczenia emerytalnego, a emerytura jego została zawieszone.

Zdaniem skarżącego, w stanie faktycznym i prawnym sprawy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż kwoty renty strukturalnej przez niego pobrane stanowią świadczenie nienależne. W żadnym dokumencie skarżący nie został poinformowany o tym, że kwoty renty strukturalnej mogą podlegać zwrotowi, w pkt 2 pouczenia decyzji jako informację bardzo istotną wskazano konieczność informowania o zmianie numeru rachunku bankowego, natomiast zabrakło informacji, czy też pouczenia o nienależnie pobranych kwotach, obowiązku ich zwrotu. Takie pouczenie na pewno zapobiegło by takim sytuacjom jaka wystąpiła w niniejszej sprawie.

Obecnie sytuacja jest o tyle dla skarżącego dramatyczna, iż ARiMR żąda i dochodzi od skarżącego zwrotu kwoty 41 844, 96 zł wraz z odsetkami, natomiast ZUS odmówił skarżącemu wypłaty zawieszonej emerytury od dnia 01.11.2012r. do dnia 31.10.2014r.

Powyższe oznacza, iż skarżący zostaje zubożony o kwotę 41 844, 96 zł, a o taką kwotę jest co najmniej bezpodstawnie wzbogacony ZUS, który w dniu [...].11.2016r. wydał decyzje odmawiającą skarżącemu wypłaty emerytur za okres od 01.11.2012r. do dnia 31.10.2014r, wskazując, że w tym okresie emerytura została przez skarżącego zawieszona.

Dla skarżącego niezrozumiale jest, iż nabycie prawa do emerytury i jej natychmiastowe zawieszenie jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji, może tak jak w jego sytuacji skutkować utratą prawa do renty strukturalnej w danym okresie, a jednocześnie w konsekwencji dalszych skutków prawnych utratą prawa do zawieszonej emerytury w ZUS-ie w tym samym okresie. Zaistniała sytuacja potwierdza, brak podstaw prawnych do żądania od skarżącego zwrotu kwoty 41 844,96 zł.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Dyrektor podkreślił, że prawidłowości wydanej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności, nie pozbawia podawana przez skarżącego okoliczność, iż nigdy nie pobrał świadczenia emerytalnego. Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Z treści tego przepisu wynika, że ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności nie jest uzależnione od wcześniejszego pobierania przez skarżącego świadczenia emerytalnego. Ustawodawca jednoznacznie przesądził, iż rentę strukturalną zmniejsza się w sytuacji jedynie nabycia przez stronę prawa do konkretnego świadczenia emerytalnego. Tak więc nie jest konieczne pobieranie świadczenia emerytalnego lecz wystarczy nabycie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce już od dnia 1 listopada 2012 r.gdyż w tym dniu skarżący nabył prawo do świadczenia emerytalnego z ZUS. Skoro już dnia 1 listopada 2012r. skarżący nabył prawo do świadczenia emerytalnego z ZUS, to uznać należy, iż przekazywane na rachunek skarżącego płatności z tytułu renty strukturalnej już od listopada 2012r. do października 2014r. były pobierane przez skarżącego jako świadczenie nienależne. W takiej sytuacji nie sposób uznać, iż brak było podstaw prawnych do przyjęcia, iż pobierana przez skarżącego w powyższym okresie renta strukturalna nie stanowiła świadczenia nienależnego.

W piśmie z dnia [...].06.2017r. w odpowiedzi na odpowiedź na skargę skarżący podtrzymał swoje stanowisko. Podniósł, że działał w dobrej wierze, a brak właściwych działań i znajomości przepisów ze strony pracowników organów ZUS i ARiMR spowodował sytuację skutkującą dla skarżącego żądaniem zwrotu kwot otrzymywanych rent strukturalnych od listopada 2012r. do października 2014r., przy jednoczesnym pozbawieniu skarżącego w tym czasie świadczeń emerytalnych i odmowie ich wypłacenia o czym świadczą pisma organu ZUS z 29.11 i 14.12.2016r., 21.09.,25.09.,03.10,30.10.2012r. Żądanie zwrotu świadczeń pobranych jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Pieniądze otrzymane z tytułu renty strukturalnej zostały wydane na bieżące potrzeby, a ZUS odmówił wypłaty świadczenia emerytalnego za okres, w którym skarżący pobierał według organu nienależnie rentę strukturalną.

Na rozprawie skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Oświadczył też, że z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego udał się do organu Agencji Rolnej w L.., gdzie od urzędniczki otrzymał ustną informację, że może korzystać z renty strukturalnej i w tym czasie może sprawdzić w organach ZUS jaka przysługuje mu wysokość emerytury i jeżeli renta jest bardziej korzystna może ją pobierać dalej. Zdaniem skarżącego wypełnił wówczas obowiązek o poinformowaniu organu ARiMR o swoim uprawieniu do otrzymywania emerytury. Treść jego wypowiedzi i odpowiedzi urzędniczki nie zostały zaprotokołowane. Pierwszy wniosek o przyznanie emerytury wycofał, a kolejny wniosek za miesiąc zawiesił. Powodem tego było stwierdzenie faktu, że wysokość emerytury była niższa niż wysokość renty strukturalnej .Działał w dobrej wierze, bo urzędnik organu rolnego poinformował go, że może wybrać świadczenie dla niego korzystniejsze. Od decyzji ZUS z [...].11.2016r. złożył odwołanie i sprawa przed sądem powszechnym jest w toku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub powinna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. W myśl art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przypomnieć przyjdzie, że przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od listopada 2012r. do października 2014 r. w łącznej kwocie 41 844,96 zł.

Postępowanie, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jest samodzielnym postępowaniem, w którym także w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest więc zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została następnie wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego w związku z otrzymaną pomocą zobowiązania przez wymagany okres.

Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy a więc z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy powołanej ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej nadal ustawą o Agencji oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191, z późn. zm.), zwanego nadal rozporządzeniem.

Zgodnie z art. 29 ustawy o Agencji obowiązek ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2).

W myśl § 14 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich: "w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury". W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ stwierdził fakt nabycia prawa do emerytury ZUS przez skarżącego od dnia listopada 2012 roku, przewyższającej kwotę pobieranej renty strukturalnej. W związku z powyższym w dniu [...]-02-2016 r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej na mocy której zmniejszył od listopada 2012 roku do października 2014 wysokość wypłacanej renty strukturalnej. Wysokość świadczenia ustalona niniejszą decyzja wyniosła 0,00 zł. Dnia [...]-04-2016 roku Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja ta jest prawomocna.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, organ stwierdził, iż z uwagi na fakt nabycia prawa do emerytury ZUS przez skarżącego od listopada 2012 roku, przewyższającego kwotę pobieranej renty strukturalnej, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości 41 844,96 zł wypłacona w ramach programu renty strukturalne w okresie od listopada 2012 roku do października 2014 roku.

W dniu [...].11.2016 roku Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję, mocą której ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 41 844,96 zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji zważył, że w przedmiotowej sprawie skarżący na podstawie decyzji z dnia [...].03.2005 roku nabył prawo do renty strukturalnej w wysokości 1181,42 złotych. Ta kwota była kilkukrotnie waloryzowana, między innymi mocą decyzji nr [...] z dnia [...].03.2012 roku, nr [...] z dnia [...].02.2013 roku, nr [...] z dnia [...].04.2014 roku o zmianie wysokości renty strukturalnej. W związku z nabyciem prawa do emerytury od dnia [...].11.2012 roku oraz wydaniem w dniu [...].02.2016 roku decyzji o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej od miesiąca listopada 2012 roku, zaistniała konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za okres od listopada 2012 roku do października 2014 roku, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...].11.2016 rok.u Organ Agencji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 41 844,96 zł, która odpowiadała wartości wypłaconej renty strukturalnej za okres wskazany okres.

Przepis art. 29 ust. 1 powołanej ustawy zawiera samoistną przesłankę wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w postaci renty strukturalnej. Jedynym warunkiem wydania takiej decyzji jest ustalenie przez organ, że renta strukturalna pobrana została nienależnie, a więc w sposób nieuprawniony, albo też, że renta ta została pobrana w nadmiernej wysokości, czyli beneficjant otrzymał je w wysokości wyższej niż rzeczywiście mu przysługująca. Organ, działając w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego jest przy tym władny do samodzielnego ustalenia, czy środki te zostały pobrane nienależnie, bądź też w nadmiernej wysokości.

W świetle powołanych przepisów, sytuacja określona w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków publicznych, występuje niewątpliwie wówczas, gdy środki te zostaną wypłacone osobie, która nabyła prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego przewyższającej kwotę renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR był zatem uprawniony i zobligowany do ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu renty strukturalne.

W przedstawionym kontekście organ Agencji miał podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu renty strukturalne, podlegającej zwrotowi.

Nienależnie od powyższego wskazać należy, że wypłacone skarżącemu środki z tytułu renty strukturalnej pochodzą z Funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Natomiast stosownie do postanowień tego art. 29 ustawy, płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności.

Niewątpliwie sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania renty strukturalnej ma miejsce wówczas, gdy środki finansowe zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie w związku z wykrytymi nieprawidłowościami stwierdzone zostanie, że przyznanie tego świadczenia i jego wypłat nastąpiła z naruszeniem warunku, o którym mowa w § 14 ust1 rozporządzenia. Ustalenie, że dokonano wypłaty renty strukturalnej z uchybieniem tego warunku oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, która podlega zwrotowi, jako płatność nienależna, w trybie art. 29 ustawy. Przepisy art. 29 ust. 1 ustawy, stanowią samoistną, odrębną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnej płatności i jej zwrotu, co niekoniecznie zatem musi w każdym przypadku wiązać się ze zniesieniem z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność. Sytuacja stwierdzenia - jak w sprawie – przyznania i wypłacenia renty strukturalnej z naruszaniem obligatoryjnego warunku, uzasadnia rozstrzygniecie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia i domagania się jej zwrotu.

W realiach kontrolowanej sprawy organ ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od listopada 2012r. do października 2014 roku wobec nabycia prawa do emerytury ZUS przez skarżącego od dnia listopada 2012 roku, przewyższającej kwotę pobieranej renty strukturalnej co skutkowało zmniejszeniem wysokości renty strukturalnej do zera za ustalony okres w drodze prawomocnej decyzji.

Dodać należy, że rentę strukturalną przyznano skarżącemu na mocy decyzji organu rolnego z dnia [...] maja 2005r. na okres od listopada 2004r.do grudnia 2014r.

Skarżący twierdzi, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Renta strukturalna przyznana została na okres 10 lat i dla odwołującego oczywiste było, że do końca tegoż okresu może ją pobierać. Jednakże w międzyczasie nabył prawo do emerytury z ZUS. Z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego udał się do siedziby organy rolnego gdzie uzyskał informację o możliwości dalszego pobierania renty strukturalnej. Podał, iż w związku z ponownym złożeniem wniosku o przeliczenie emerytury, pracownik urzędu poinformował go o możliwości zawieszenia w całości w/w świadczeń w przypadku niższej wysokości emerytury od wysokości renty strukturalnej w Agencji. Z uwagi na brak wiedzy pobierał rentę strukturalną do końca okresu, na jaki została przyznana. Pobierał tylko jedno świadczenie. Podniósł, że działał w dobrej wierze, a brak właściwych działań i znajomości przepisów ze strony pracowników organów ZUS i ARiMR spowodował sytuację skutkującą dla skarżącego żądaniem zwrotu kwot otrzymywanych rent strukturalnych od listopada 2012r. do października 2014r., przy jednoczesnym pozbawieniu skarżącego w tym czasie świadczeń emerytalnych i odmowie ich wypłacenia Pieniądze otrzymane z tytułu renty strukturalnej zostały wydane na bieżące potrzeby, a ZUS odmówił wypłaty świadczenia emerytalnego za okres, w którym skarżący pobierał według organu nienależnie rentę strukturalną. Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstaw prawnych, albowiem w decyzji nie zostały powołane przepisy prawne wskazujące na jakiej podstawie przyjęto, iż kwoty otrzymanej renty strukturalnej stanowią kwoty nienależnie pobrane. W treści uzasadnienia decyzji zostały w niej wskazane jako podstawy rozstrzygnięcia przepisy, które utraciły moc i są nieobowiązujące, jak również przepisy które nie mają zastosowania do rozpoznawanej sprawy .

Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy nie doszło do przedawnienia obowiązku, w tym zwłaszcza, czy w okolicznościach związanych z pobieraniem rzeczonych płatności skarżący pozostawał w dobrej wierze, czy istnieją przesłanki odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności w sytuacji jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy/organu lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Istotny spór w sprawie, a tym samym zarzuty skargi i ich uzasadnienie koncentrują się wokół nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego co do okoliczności wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2012- 2014.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do kwestii podniesionej w skardze a tym samym odniesienia się do zarzutu, iż organ nieprawidłowo przyjął mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego (w tym prawa wspólnotowego).

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać na wstępie należy, że w krajowym porządku prawnym obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, z późn. zm.), według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z ust. 2 tej regulacji, pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc: 1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem; 2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; 3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji; 4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 wskazanej ustawy, właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej. Niewątpliwie zatem podstawę prawną do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie nienależnie pobranych płatności stanowią przepisy art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438, z późn. zm.). Po myśli ust. 1 tego przepisu, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie płatności lub pomocy ze środków publicznych, o których mowa w ust 1.

W sytuacji gdy, jak w sprawie niniejszej prawomocną decyzją zmniejszono wysokość pobieranej renty strukturalnej w związku z nabyciem prawa do emerytury z ubezpieczenia ZUS za okres od listopada 2012r.do października 2014r., organy Agencji prawidłowo zakwalifikowały wypłacone wnioskodawcy środki finansowe jako nienależne zatem takie, które podlegają zwrotowi w trybie art. 29 ustawy o ARiMR.

Ponadto obowiązek zwrotu wynika również z przepisów unijnych - z art. 73 ust 1 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 796/ 2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust 3. Natomiast zgodnie z art. 73 ust 5 tego rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust 1 nie ma zastosowania , jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Z kolei według ust 4 tego przepisu obowiązek zwrotu określony w ust 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutej pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności akapit pierwszy stosuje się jedynie jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozporządzenie nr 796/2004 pomimo jego uchylenia ma nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, że rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Art. 86 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 przewiduje, iż odesłania do rozporządzenia nr 796/2004 traktuje się jako odesłania rozporządzenia nr 1122/2009 i odczytuje z tabelą korelacji zawartą w załączniku II. Naczelny Sąd Administracyjnych w wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1008/15 (por. http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) stwierdził również, iż przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 jest przepisem spełniającym warunki uznania go za bezpośrednio skuteczny, a więc za przepis, który w świetle zasady efektywności, bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego stanowił (i powinien był) stanowić wyłączną podstawę rekonstrukcji normy prawnej do ustalenia okresu przedawnienia prawa do żądania zwrotu nienależnego świadczenia z tytułu renty strukturalnej.

Sąd w niniejszym składzie identyfikuje się ze stanowiskiem wyrażonym w tym wyroku. Tym samym, skoro przyznana skarżącemu decyzją z dnia [...] marca 2005r. renta strukturalna była pomocą udzieloną w okresie od listopada 2004 r. do października 2014 r., a więc dotyczyła okresu premiowego, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2010 r., to zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy rozporządzenia nr 796/2004. W tej sytuacji zastosowanie przez organy dla płatności realizowanych od listopada 2012 r. do października 2014 r. odpowiednio przepisów - art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 oraz - dla obu okresów wypłacania pomocy - art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., zaś dla zrealizowanych w roku 2015 art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. nie znajdowało uzasadnienia.

Co do przesłanek zwolnienia z obowiązku zwrotu organ wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy/organu lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Zdaniem organu w sprawie skarżącego wypłata płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynikała z pomyłki organu. Płatności te zostały przekazane na skutek złożonych wniosków i na podstawie ostatecznych decyzji Kierownika Biura Powiatowego, natomiast obowiązek zwrotu wynika z faktu nabycia prawa do emerytury z systemu ubezpieczeń społecznych. Z analizy zgromadzonych akt sprawy wynika, iż strona została wyczerpująco informowana o przysługujących jej prawach i spoczywających na niej obowiązkach wynikających z uzyskanego prawa do otrzymywania renty strukturalnej. Decyzja o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...].03.2005 roku zawierała informację dotyczącą okoliczności, które mogą mieć wpływ na przyznane świadczenie. Również strona składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu [...].08.2004 roku własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku - część D - "oświadczenia i zobowiązania rolnika i małżonka" potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej. W niniejszej sprawie płatności, wypłacone w okresach listopad 2012 roku do października 2014 roku, na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR L. z/s w U. nr [...] z dnia [...]-03-2012, nr [...] z dnia [...]-02-2013 , nr [...] z dnia [...]-04-2014 nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem w dniu wydawania ww. decyzji Kierownik Biura Powiatowego nie posiadał informacji, z których wynikałoby, iż skarżący ma ustalone prawo do emerytury ZUS.

Skarżący twierdził, że renta strukturalna przyznana została na okres 10 lat od listopada 2004r. do października 2014r.i dla skarżącego oczywiste było, że do końca tegoż okresu może ją pobierać. Jednakże w międzyczasie nabył prawo do emerytury z ZUS. Z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego w 2012r. udał się do siedziby organy rolnego gdzie uzyskał informację o możliwości dalszego pobierania renty strukturalnej. Podał, iż w związku z ponownym złożeniem wniosku o przeliczenie emerytury, pracownik urzędu ZUS poinformował go o możliwości zawieszenia w całości w/w świadczeń w przypadku niższej wysokości emerytury od wysokości renty strukturalnej w Agencji. Z uwagi na brak wiedzy pobierał rentę strukturalną do końca okresu, na jaki została przyznana. Pobierał tylko jedno świadczenie.

Nie ulega wątpliwości, że możliwość wyłączenia obowiązku nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze - płatność dokonana być musi na skutek pomyłki organu, po drugie: - błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

W ocenie Sądu organy Agencji ustalając zasadność żądania zwrotu wypłacanej renty nie wzięły pod uwagę, że wypłata środków następowała na rachunek strony w latach 2012 -2014 na podstawie decyzji waloryzacyjnych. Skarżący uczestniczył, jako strona w postępowaniach administracyjnych, w rezultacie których wydano mu decyzje waloryzujące świadczenie i podjęto ich wypłatę w nowej, zwaloryzowanej wysokości. Dopiero po powzięciu informacji, że skarżący nabył uprawienie do emerytury z ubezpieczenia społecznego, Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję [...] lutego 2016r. o zmniejszeniu renty strukturalnej od listopada 2012r.do października 2014r.do zera bo emerytura z ZUS przewyższała rentę strukturalną. Tym samym trudno odmówić racji skarżącemu, który podnosi, że nie posiadając wiedzy prawniczej, zwłaszcza dotyczącej złożonych kwestii z zakresu procedury administracyjnej aby nie mógł zinterpretować comiesięcznych wypłat, wynikających z powyższych decyzji waloryzujących, jako w pełni należnych skoro przyznano mu rentę na okres 10 lat do października 2014r. Powyższe okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu orzekającego nie zostało należycie przeprowadzone postępowanie, które przy jej ostatecznym rozstrzygnięciu winno mieć na uwadze rozważenie czy w konkretnej sytuacji faktycznej można przyjąć, że rolnik działając w zaufaniu do zgodności z prawem rozstrzygnięć i decyzji organów państwa, które przez okres dwóch lat wydając decyzje nie dostrzegły, dysponując przecież bazą danych, że skarżący osiągnął wiek emerytalny, błąd taki mógłby sam wykryć, skoro jego wiedza w zakresie mającego zastosowanie prawa i zasad postępowania jest niewątpliwie dużo mniejsza niż wiedza organu. Nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane, że błąd mógł być obiektywnie wykryty przez rolnika. Skarżący w prowadzonych przez organ rolny postępowaniach podnosił wielokrotnie, że z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego zgłosił się do siedziby Kierownika Biura Powiatowego. Na tę okoliczność organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego chociażby z wysłuchania strony i nie ocenił przedstawionych przez stronę dokumentów. W aktach brak jest notatki urzędnika agencji rolnej w przeciwieństwie do notatek i sporządzanych protokołów w 2012r. w organach ZUS, w których ostatecznie skarżący zawiesił prawo do pobierania emerytury. Z pism ZUS wynika, ze organ ZUS przyznał skarżącemu prawo do emerytury od 1 listopada 2012r,która zgodnie z wnioskiem została zawieszona w całości, a skarżący podjął wypłatę emerytury od 1 listopada 2014r. Działania skarżącego w ocenie Sądu świadczą, że działał on w dobrej wierze, a w sytuacji w jakiej znalazł się aktualnie to obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności w kwocie 41 844,96 zł z tytułu pobierania renty strukturalnej w związku z nabyciem uprawnienia do emerytury ZUS i odmowa wypłaty przez organ ZUS za ten okres 2012-2014 wypłaty emerytury z ubezpieczenia społecznego. Z motywów decyzji administracyjnej wynika, że składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej w 2004r. skarżący złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady jej przyznawania i wypłaty. Oznacza to tym samym, że skarżący potwierdził znajomość przepisów określających zasady uzyskania, jak również przepisów z których wynika, że w przypadku otrzymania płatności, uznanych następnie za nienależne, powstaje obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych. Wskazać też trzeba, że złożone przez skarżącą zapewnienie o znajomości zasad przyznania płatności nie zwalnia kadry urzędniczej ze znajomości przepisów rządzących przesłankami jej przydzielania (aparat urzędniczy działa przecież w ramach zapisu art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a.). Zdaniem Sądu osoby oceniające wnioski winny posiadać o wiele doskonalszą znajomość przepisów, które stosują aniżeli rolnik. Brak innych argumentów ze strony organu – co wynika z analizy uzasadnienia decyzji – jest także istotną przyczyną uwzględnienia skargi.

Mając to wszystko na uwadze Sad uznał za uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania określonych art. 7 i 8 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwione stają się tym samym zarzuty że organ odwoławczy nie rozpatrzył materiału dowodowego, a ustalony stan faktyczny w zakresie przesłanki określonej art. 73 ust 4 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, uwalniającej beneficjenta od obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, nie jest dokładny i nie stanowi wystarczającej podstawy do załatwienia sprawy.

Natomiast w zakresie przypisania stronie dobrej - złej wiary przy pobieraniu renty strukturalnej wskazać należy, że uznanie w danej faktycznej sytuacji, iż występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają żadnych definicji dobrej czy złej wiary. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, których istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych. Przyjąć należy jako zasadę, że kwestia dobrej wiary rozumianej jako błędne, subiektywne, ale usprawiedliwione okolicznościami przekonanie o zgodności postępowania z obowiązującym prawem, musi być w każdej sprawie badana indywidualnie. Jest też oczywiste, że to beneficjent musi wykazać, iż okoliczności sprawy usprawiedliwiały jego błąd.

Odnosząc się zatem do wskazanych w tym przedmiocie przez skarżącego naruszeń zasad postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie obowiązku organu w toku postępowania związanego z ubieganiem się skarżącego o rentę strukturalną, do wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie prawa do renty oraz czuwania nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, udzielając jej niezbędnych wskazówek w szczególności, w związku z zastosowaniem w sprawie art. 73 ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ w kwestii przesłanki "dobrej wiary" strony postępowania nie poczynił żadnych ustaleń. Natomiast z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący w sprawie o przyznanie renty strukturalnej zwracał się do organu o udzielenie informacji dotyczących weryfikacji uprawnień do renty, co obligowało organ do ich udzielenia.

Reasumując, w kontrolowanej sprawie nie ustalono, czy doszło do spełnienia przesłanek odstąpienia od obowiązku zwrotu należności, o których mowa w cyt. wyżej przepisach art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Z przyczyn podniesionych wyżej Sąd stwierdził naruszenie przez organy administracji przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ rozpozna sprawę mając na uwadze wskazane wyżej wytyczne co do dalszego postępowania i w oparciu o zebrane w sprawie dowody podejmie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy celem rozważenia przesłanek zwalniających stronę od obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, o których mowa w art 73 ust 4 i ust.5 rozporządzenia nr 796/2004. Z uwagi na kasacyjny charakter wyroku organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art.135 p.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.