Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 489/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, 10, 77 par.1, 107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust.1, art. 14 ust.2
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.
article: art. 50 par.1, 125 par.1, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Witold Falczyński ( sprawozdawca), Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 , art. 27 ust. 1, 3 i 4, art. 28 ust. 1 i 2 i art. 29 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity: Dz.U. z 1989r. Nr 58, poz. 349) zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi S. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...] i [...] obejmujących skorygowany obszar 38,3039 ha wykazany na mapach oraz w rejestrach pomiarowych - tj. w zakresie koniecznym do zakończenia postępowania scaleniowego unieważnionego w tej części ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999r. Nr [...].

W wyniku korekty scalenia J.H. wydzielono z tego obszaru działki Nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 5,9534 ha i wartości 234,03 jednostek szacunkowych. Jest to ekwiwalent za grunty stanowiące przed scaleniem działki Nr [...] i [...] o łącznej pow. 5,90 ha i wartości szacunkowej 231,90, położone we wsi S., co do których postanowieniem z dnia [...] października 1998r. [...] Sąd Rejonowy stwierdził, że ojciec J.H. – C, nabył własność nieodpłatnie z mocy samego prawa z dniem 4.listopada 1971r. Natomiast małżonkom U. w zamian za wniesione do scalenia działki Nr [...], [...] i [...] o łącznej pow. 5,07 ha i wartości szacunkowej 216,85 oraz udział w ½ części w działce nr [...] o pow.1,09 ha i wartości 27,25, wydzielono ekwiwalent w postaci działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 5,7034 ha i wartości szacunkowej 230,47. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w zamian za dotychczas wydzielone działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 27,05 ha i wartości szacunkowej 1224 wydzielono działki nr [...] i [...] o łącznej pow.22,5700 ha i wartości szacunkowej 1056,39. W odniesieniu do działki nr [...] (Skarb Państwa) skorygowano dotychczas przyjmowaną powierzchnię z 4,03 ha (wartość szacunkowa 144,35) do aktualnie przyjmowanych standardów, czyli do 4,0825 ha i wartości szacunkowej 144,22.

W uzasadnieniu decyzji Starosta opisał szczegółowo przebieg czynności procesowych począwszy od wszczęcia przed ówczesnym Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej postępowania w przedmiocie unieważnienia decyzji Wojewody z dnia [...] września 1975 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S. Decyzja tego organu z dnia [...] maja 1999r. stała się ostateczna wskutek wyczerpania toku instancji – J.H. jako pełnomocnik swojego ojca skarżył ją w trybie art.127 § 3 k.p.a. Sprawę rozpatrywał również Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 7.11.2000r. II SA 2444/99) oddalając skargę C.H.. J.H. odziedziczył po ojcu gospodarstwo rolne, co potwierdził Sąd Rejonowy postanowieniem z [...].10.2001r. [...]. Wprawdzie J.H. domagał się wznowienia postępowania administracyjnego i postępowania sądowego w sprawie zakończonej wskazaną decyzją i wyrokiem NSA ale zarówno Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (decyzją z [...].09.2002r. Nr [...]) nie uwzględnił wniosku umarzając postępowanie w sprawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26.02.2002r. II SA 205/01 odrzucił wniosek.

Wobec tego w dniu 9 października 2002r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe w części będącej przedmiotem unieważnienia, powiadamiając o tym strony tego postępowania. Następnie przeprowadził czynności postępowania scaleniowego konieczne do wydzielenia J.H. ekwiwalentu za grunty objęte scaleniem a wchodzące niegdyś w skład gospodarstwa rolnego, co do którego prawo własności z mocy prawa stwierdził sąd powszechny, a także do nowego ukształtowania w koniecznym zakresie położenia i granic ekwiwalentów wydzielonych pozostałym uczestnikom scalenia - małżonkom U., Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Skarbowi Państwa. Zdaniem organu I instancji postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami prawnymi - wyniki oszacowania gruntów podane zostały do publicznej wiadomości, projekt scalenia był okazany i wyznaczony na gruncie, a w przepisanym terminie nikt z uczestników scalenia nie wniósł do niego zastrzeżeń. Wobec tego organ I instancji doszedł do wniosku, że projekt scalenia jest racjonalny pod względem gospodarczym i odpowiada wymogom ustawy, zaś uczestnicy scalenia otrzymali należne ekwiwalenty za grunty wniesione do scalenia. Konieczna okazała się jedynie korekta obszaru scalenia, a to ze względu na przeprowadzenie pomiaru i obliczeń z dokładnością do metra kwadratowego.

Ponadto, w obszernych motywach uzasadnienia decyzji organ I instancji odniósł się szczegółowo do całej korespondencji prowadzonej ze skarżącym w toku postępowania scaleniowego i równoległych do niego postępowaniach skargowych, bardziej lub mniej nawiązujących do przedmiotu sprawy.

Od tej decyzji odwołał się J.H. kwestionując objęcie postępowaniem scaleniowym działek nr [...] i [...] i uczestniczenie w tym postępowaniu J. i M. U. Jego zdaniem decyzja stwierdzająca częściową nieważność scalenia z 1974-75r. nie może być uznana za ostateczną gdyż została przez niego "zaskarżona w trybie art.156 § 1 kpa.". Poza tym uczestnikiem postępowania scaleniowego jest tylko on sam, nie są nimi małżonkowie U., bo ani oni ani Starosta nie okazali dowodu własności do działki nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty .

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że problematykę scalania i wymiany gruntów reguluje ustawa z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów. Ustawa ta zastąpiła akt prawny obowiązujący w dacie przeprowadzenia scalenia w S. w 1974r., a mianowicie ustawę z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz.13). Zasady i metoda regulacji zagadnienia scalania i wymiany gruntów w obydwu ustawach jest jednak co do istoty tożsama. Postępowanie scaleniowe będące przedmiotem zaskarżonej decyzji o tyle różni się od typowego postępowania scaleniowego , że jest następstwem częściowego unieważnienia decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Taki stan rzeczy wyraźnie wyznacza granice prawne i granice geodezyjne niniejszego postępowania. Scalenie gruntów wsi S. wszczęte z urzędu decyzją Naczelnika Powiatu z dnia [...]listopada 1974r. Nr [...], zakończyło się w 1975r. decyzją Wojewody zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi S. Decyzja ta wywołuje skutki prawne w odniesieniu do całego obszaru scalenia, za wyjątkiem ściśle wyznaczonego terenu - czterech działek wymienionych w decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999r. Identyfikacji tych działek Minister dokonał w oparciu o numerację geodezyjną poscaleniową – Nr [...], [...], [...] i [...].

Ze względu na ciągłość dokumentacji geodezyjnej możliwe jest zidentyfikowanie tego obszaru również według oznaczeń sprzed scalenia z lat 1974 - 75, skoro jednak organ nadzoru posłużył się numeracją poscaleniową, to Kolegium postanowiło zachować tę zasadę.

Unieważnienie decyzji administracyjnej (jej części) ma ten skutek, że decyzja traci moc obowiązującą od dnia jej wydania. Skutek prawny unieważnienia decyzji działa zatem z mocą wsteczną a sprawa wraca do tego stadium, w jakim była przed wydaniem nieważnej decyzji. W odniesieniu do niniejszej sprawy, wbrew poglądom skarżącego, jej przedmiotem jest więc nie tylko wydzielenie ekwiwalentu gruntowego jemu samemu ale także wydzielenie ekwiwalentów należnych tym podmiotom, co do których projekt scalenia jest nieważny. Podmiotami tymi są zatem małżonkowie U. a także Skarb Państwa - Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym po unieważnieniu decyzji ocenia się wedle ogólnych kryteriów wynikających z art. 28 k.p.a. Stronami takiego postępowania, prowadzonego z urzędu, będą więc te podmioty, których praw lub obowiązków postępowanie dotyczy. Poglądem ugruntowanym i nie kwestionowanym jest, że o tym, kto jest stroną postępowania decyduje przepis prawa materialnego a nie wola organu prowadzącego postępowanie lub wola jakiegokolwiek uczestnika postępowania, nawet jego inicjatora. Jednym z oczywistych atrybutów legitymacji procesowej jest uprawnienie do otrzymywania aktów administracyjnych i pism w postępowaniu, któremu to uprawnieniu odpowiada obowiązek organu administracyjnego. Żądania skarżącego, by w toku niniejszego postępowania domagać się od stron tego postępowania dowodów na okoliczność, że są jego stronami, oraz by stronom nie doręczać decyzji, jest więc w sposób oczywisty bezpodstawne.

Unieważnienie objęło część decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, co oznacza powinność przeprowadzenia tylko tych czynności postępowania, które są niezbędne do usunięcia wadliwości tej konkretnej części decyzji. O granicach postępowania w przedmiocie nieważności, a więc także o granicach postępowania, które następuje później i wypełnia lukę w unieważnionej części rozstrzygnięcia, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 1994r. sygn. akt II SA 2164/92 (ONSA 1995/1/32) podkreślając, że granice postępowania określają okoliczności sprawy, w przypadku nieważności decyzji - zakres jej wad. Granic tych nie może skutecznie określić strona postępowania i jej żądanie w tej mierze nie wiąże organ nadzoru. Jeśli organ stwierdzi, że wada dotyczy decyzji w całości, to stwierdzi nieważność całej decyzji i odwrotnie, choćby strona żądała unieważnienia decyzji w całości, to organ może stwierdzić jej nieważność tylko w tej części, która dotknięta jest wadą kwalifikowaną.

Wbrew zatem mniemaniom skarżącego, zakończenie postępowania administracyjnego, którego przedmiot wyznacza unieważnienie decyzji może obejmować tylko te kwestie merytoryczne, które są ściśle związane z przedmiotem sprawy. Prowadząc czynności postępowania scaleniowego organ I instancji zachował tę zasadę i nie wykroczył poza granice prawne postępowania. W czynnościach postępowania J.H. nie brał czynnego udziału , mimo że był o nich powiadamiany indywidualnie a nie w formie obwieszczeń, które są wystarczającą i skuteczną formą doręczeń w postępowaniu scaleniowym. Pozostali uczestnicy scalenia brali udział w czynnościach postępowania scaleniowego, akceptując jego wyniki. Badając przebieg tego postępowania pod kątem wymogów prawnych Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Podzieliło konkluzję organu I instancji, że projekt scalenia cechuje się racjonalnością oraz, że została zachowana zasada ekwiwalentności. Specyfiką tego postępowania oprócz tego, że toczyło się ono po unieważnieniu części decyzji, było też to, że wydzielenie gruntów należnych J.H. miało nastąpić w granicach, jakie miały działki Nr [...] i [...] przed wszczęciem postępowania scaleniowego w latach 1974-75. Taka bowiem była przyczyna unieważnienia decyzji Wojewody i taka treść roszczeń zgłaszanych jeszcze przez poprzednika prawnego skarżącego (jego ojca C.) , jak i przez niego samego. Ponieważ skarżący pomija milczeniem kwestię wydzielenia jemu ekwiwalentu w granicach sprzed scalenia w 1974-75 Kolegium uznało, że jego roszczenia w tym względzie zostały zaspokojone.

Kolegium nie dopatrzyło się także żadnych innych przyczyn uzasadniających wzruszenie zaskarżonej decyzji. W szczególności nie uznało za istotny w sprawie argumentu skarżącego o tym, że decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] maja 1999r. nie jest ostateczna, a to z powodu złożenia w stosunku do niej wniosku ("zaskarżenia") we wrześniu 2002r. Po pierwsze - samo złożenie jakiegokolwiek wniosku nie powoduje utraty przez decyzję przymiotu ostateczności, po wtóre - skarżący nie udowadnia, iżby złożył podanie w sprawie, i w jakiej sprawie, po trzecie - w aktach jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2002r. Nr [...] wydana istotnie w trybie nadzwyczajnym, ale w trybie wznowienia postępowania. Decyzją tą Minister umorzył postępowania wznowieniowe. Jeżeli więc jakakolwiek decyzja w trybie nadzwyczajnym jest nieostateczna, to może to być ta decyzja (nie mająca jednakże wpływu na byt niniejszego postępowania), ale nie decyzja z [...]maja 1999r., co do której skarżący wyczerpał tok instancji i która, z jego skargi, była przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.

Kolegium doszło też do przekonania, że uprawnienia pozostałych stron postępowania nie zostały naruszone a wynik scalenia został przez nie zaakceptowany, o czym świadczy nie zaskarżenie decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Analizując pod tym kątem sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium - odmiennie niż skarżący - doszło do przekonania, że interesy pozostałych stron postępowania nie były ani naruszane ani faworyzowane. Postępowanie scaleniowe zachowało podstawowe zasady tego postępowania, a więc zasadę zachowania równej wartości szacunkowej gruntów dotychczas posiadanych i otrzymanych w wyniku scalenia (art. 8 ust.1) oraz zasadę zachowania równowagi co do powierzchni gruntów (art. 14 ust.2). Organ I instancji nie uchybił też idei postępowania scaleniowego, jaką jest przyznana organowi administracyjnemu przez ustawodawcę swoboda w ukształtowaniu najbardziej optymalnego i wyborze najlepszego projektu scalenia - tak, aby w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zasadę tę wyraża przede wszystkim prawo do czynnego uczestniczenia właścicieli i posiadaczy gruntów w procesie określenia zasad szacowania gruntów (art. 11).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.H. zarzucił decyzji Kolegium (i decyzji organu I instancji) nieważność polegającą na wydaniu jej bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego decyzje kończące postępowanie scaleniowe w unieważnionej części nie mogły być wydane w trybie ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz.349 z późn. zm.) bowiem w dacie przeprowadzenia scalenia gruntów wsi S. (w 1975r.) ustawa ta jeszcze nie obowiązywała. Zarzucił też, że Minister Rolnictwa, unieważniając w części scalenie z 1975r., działał pod wpływem błędu ( a w błąd wprowadził go pracownik wojewody - organu ówcześnie właściwego w sprawach scaleń gruntów) i dlatego wadę nieważności rozciągnął na dwie działki: nr 133 i 135. Podniósł, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa w części dotyczącej tych dwóch działek, o czym organy I i II instancji, jego zdaniem, wiedziały.

Decyzji Kolegium zarzucił ponadto naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie i nie odniesienie się do zarzutów odwołania; naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania, co skutkowało "zatajeniem dowodów" wskazywanych w pismach skarżącego, bezpodstawne i bez zgody Ministra Rolnictwa włączenie do scalenia gruntów, które nie powinny być do niego włączone - działek oznaczonych numerami [...], [...], [...] i [...], nadanych małżonkom U. aktem własności ziemi już po scaleniu gruntów wsi S. Zdaniem skarżącego małżonkowie U., korzystając z niniejszego postępowania, zamierzają wejść w posiadanie innych, nienależnych im gruntów po byłej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, zabudowanych budynkami tej Spółdzielni. Spółdzielnia nie legitymowała się prawem do tych gruntów więc nie mogła ich sprzedać a obecne postępowanie ma na celu nie ujawnienie tych zdarzeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium zarzuty skargi, podobnie jak treść odwołania, wykraczają poza granice postępowania a także poza granice właściwości rzeczowej organów administracji publicznej.

Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organy administracji obu instancji zgodnie z wymogami art. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosowały z kolei bezbłędnie przepisy prawa materialnego, a swoje rozstrzygnięcia szczegółowo i przekonująco uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd podziela stanowisko zaskarżonej decyzji, iż zakres postępowania scaleniowego w niniejszej sprawie wynika z faktu częściowego unieważnienia decyzji Wojewody z dnia [...] września 1975r. Nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S, gm. S., co nastąpiło decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999r. Nr [...].

Stwierdzenie nieważności dotyczyło gruntów należących do: Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (działki nr [...] i Nr [...]), Skarbu Państwa (działka Nr [...]) oraz gruntów wydzielonych M. i J. małż. U. (działka Nr [...]). Tylko w odniesieniu do tych nieruchomości mogło więc się toczyć ponowne postępowanie scaleniowe. W pozostałej części decyzja Wojewody z dnia [...] września 1975r. jest w pełni skuteczna. Innymi słowy organy administracji rozpatrujące obecnie sprawę scalenia gruntów wsi S. nie mogły wykraczać poza ramy przedmiotowe wyznaczone wspomnianą decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...]maja 1999r.

Jak wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, identyfikacja działek w powyższej decyzji Ministra została dokonana w oparciu o numerację geodezyjną poscaleniową. Mimo, że możliwe jest zidentyfikowanie przedmiotowego obszaru również według oznaczeń sprzed scalenia z lat 1974-75, to nie jest wadliwe posłużenie się numeracją poscaleniową, zwłaszcza w sytuacji, gdy w ten sposób określił ten obszar organ stwierdzający częściową nieważność decyzji scaleniowej z [...].09.1975 r.

W toku postępowania J.H. domagał się, aby w zamian za działki Nr [...] i Nr [...] o pow. 5,90 ha przyznać mu działkę Nr [...] o pow. 1,69 ha w całości i część działki Nr [...] tak, aby grunty te stanowiły jedną całość. (k.68 akt adm.) . To jego żądanie zostało uwzględnione w decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2003r. utrzymanej w mocy przez decyzję zaskarżoną.

Wniosek o przyznanie skarżącemu również gruntu w zamian za oddaloną o ok. 1,5 km działkę Nr [...] położoną w Kol. S. nie mógł zaś być uwzględniony ze względu na ściśle określone granice nieruchomości objętych scaleniem. W tym względzie J.H. nie czyni zresztą zarzutu w skardze.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003r. nr 178, poz. 1749) "Celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu".

W zamian za dotychczas posiadane grunty uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nie przekraczającej 3% (art. 8 ust. 1 cyt. ustawy).

Z kolei art. 14 ust. 2 ustawy stanowi, że bez zgody uczestnika scalenia różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 20% powierzchni gruntów objętych scaleniem i 10% dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze.

W odniesieniu do J.H. powyższe cele i zasady dokonywania scalenia zostały dochowane. Jak wynika z treści decyzji Starosty z [...].01.2003r. w zamian za nieruchomości o powierzchni 5,90 ha wartości 231,90 jednostek szacunkowych otrzymał on grunty o powierzchni 5,9534 ha i wartości 234,03 jednostek szacunkowych. Przy tym – jak wyżej wskazano - wnioski skarżącego o przyznanie określonych działek zostały uwzględnione w całości.

Przechodząc do zarzutów sformułowanych skardze, należy je uznać za niezasadne.

Przede wszystkim nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia powinny stanowić przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 3, poz. 13), bowiem na ich podstawie była wydana decyzja Wojewody z dnia [...] września 1975r. Nr [...], której częściową nieważność stwierdził Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Sąd podziela argumentację dotyczącą tej kwestii przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Podkreślić należy, że Minister oceniając ważność wspomnianej decyzji Wojewody istotnie czynił to w aspekcie przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, a więc cyt. ustawy z 24.01.1968r. o scalaniu i wymianie gruntów, co jest oczywiste, gdyż ona wówczas stanowiła obowiązujące prawo i obowiązkiem organu było jej ścisłe stosowanie. Jednakże trafnie zwraca uwagę Kolegium, że postępowanie, jakie podjął Starosta na skutek częściowego stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej z 1975r. nie jest już postępowanie nadzwyczajnym, które miało na celu ocenę legalności wcześniejszej decyzji, lecz postępowaniem zwykłym. Obowiązkiem organu administracji w takim postępowaniu jest stosowanie aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a więc w sprawie niniejszej przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów. W przeciwnym razie organ naraziłby się – co słusznie podnosi Kolegium – na zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, bo z zastosowaniem przepisów nieobowiązujących. Uzupełniająco warto dodać, że decyzja scaleniowa ma charakter konstytutywny, a zatem kreuje ona określone stosunki prawne. Mianowicie na mocy takiej decyzji uczestnicy postępowania scaleniowego uzyskują własność przyznanych im nieruchomości. Nie jest natomiast możliwe wywołanie skutków prawnych polegających na powstaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku prawnego w oparciu o przepisy nieobowiązujące w dacie wydania danego aktu administracyjnego.

Niezrozumiały jest zarzut braku tytułu prawnego do działki Nr [...] ze strony J.U. Bezsporne jest bowiem, że ten uczestnik postępowania scaleniowego i jego żona M. przed wszczęciem postępowania nie byli właścicielami powyższej nieruchomości. Otrzymali ją natomiast w wyniku decyzji scaleniowej Wojewody z dnia [...].09.1975r. , której nieważność w tej części została z kolei stwierdzona decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999r. W tej sytuacji w toku ponownego postępowania scaleniowego w zakresie, którego dotyczyło stwierdzenie nieważności, należało im przyznać inne nieruchomości w zamian za posiadane przez nich przed scaleniem działki Nr Nr [...], [...] i [...] o powierzchni 5,07 ha oraz udział w ½ części w działce Nr 148 o pow. 1,09 ha. Część działki Nr [...] w toku ponownego postępowania przyznano bowiem skarżącemu a część Skarbowi Państwa – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

W aktach sprawy znajdują się akt własności ziemi małż. U. dotyczące tych nieruchomości wydane dnia [...].10.1975r. Ze względu na tę datę może wprawdzie powstać wątpliwość, czy w czasie wydania pierwszej decyzji scaleniowej ([...].09.1975r.) należycie wykazany został ich tytuł prawny, chociaż on niewątpliwie istniał, gdyż wspomniane akty własności stwierdzają nabycie własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250), a więc z dniem 4 listopada 1971r. Kwestia ta jest jednak w sprawi niniejszej bez znaczenia, skoro w tej części została stwierdzona nieważność decyzji scaleniowej z [...] września 1975r.

Należy raz jeszcze podkreślić, że wniosek skarżącego o przyznanie mu w zamian za działki Nr [...] i Nr [...] działki nr [...] i części działki Nr [...] został uwzględniony. Jak już wyżej zaznaczono, spełnione zostały wobec niego cele i zasady postępowania scaleniowego określone w art. 1, art. 8 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi odnoszące się do rozstrzygnięć decyzji Starosty utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną Samorządowego Kolegium Odwoławczego [, które dotyczą innych uczestników postępowania scaleniowego nie mają oparcia w interesie prawnym J.H. (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcia te nie dotyczą bowiem w żadnym stopniu jego praw i obowiązków.

Z tego też względu należy uznać za chybioną argumentację skargi o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999r. w części dotyczącej bezpodstawnego włączenia do postępowania działek nr [...] i [...].

Zgłaszanych w toku postępowania sądowego wniosków o zawieszenie z tego powodu postępowania Sąd nie uwzględnił, gdyż rozstrzygniecie sprawy niniejszej nie zależy od wyniku tego postępowania (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wypada zauważyć , że decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999 r. była wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją tegoż organu z dnia [...] października 1999r. przedmiotem skargi ojca skarżącego – C. H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2000r. sygn. akt II SA 2444/99 skarga ta została oddalona.

Bezzasadny jest wreszcie podnoszony w skardze zarzut naruszenia w toku postępowania administracyjnego zasady czynnego udziału stron (art.10 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy J.H. uczestniczył czynnie w postępowaniu składając pisemne wnioski zawierające żądania różnej treści, w tym żądania wskazania konkretnych gruntów, które jego zdaniem powinny być wydzielone jako należny jemu ekwiwalent, nadto wypowiadając się na temat granic postępowania (żądając wyłączenia z niego pewnych obszarów a z drugiej strony wnosząc o rozszerzenie tych granic poprzez dokonanie dodatkowego wymiany gruntów). Nie uczestniczył natomiast, mimo prawidłowych powiadomień w czynnościach właściwych postępowaniu scaleniowemu (zebraniach, okazaniu projektu scalenia na gruncie).

Jeżeli chodzi o zgłoszoną w końcowej części skargi sugestię, iż rzekome naruszenie przepisów postępowania miało służyć ukryciu przestępstwa bezprawnego zawładnięcia przez J. U. majątkiem po byłej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, to – jak słusznie stwierdza Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę - jeżeli skarżący ma informacje w tej sprawie - winien je przedstawić właściwym organom ścigania.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a skarga na nią , jako pozbawiona uzasadnionych podstaw , podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.