Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1031/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. G. od postanowienia starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie ze skargi I.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy referendarz sądowy wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Następnie wskazał, że w ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W motywach wniosku oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego z wyboru, a sprawa jest zbyt skomplikowana by sama mogła ją poprowadzić. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca zeznała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Jej miesięczny dochód stanowi kwotę 1.000 zł.

Do stałych wydatków zaliczyła opłaty z tytułu najmu oraz za media – łącznie 500 zł.

W świetle jej wyjaśnień pozostałą kwotę wydatkuje na zakup jedzenia i chemii gospodarczej. Końcowo skarżąca zaakcentowała, że jej zadłużenie wobec ZUS stanowi razem z odsetkami kwotę 60.000 zł.

Pismem z dnia 27 października 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych przez: 1) nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w lokalu będącym miejscem zamieszkania skarżącej; w tych ramach należało nadto wyjaśnić rozbieżność zaistniałą na gruncie oświadczeń skarżącej z dnia 26 stycznia 2017 r. i z dnia

14 października 2017 r. W ramach pierwszego skarżąca oświadczyła, że mieszka z synem, a w drugim zeznała, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe; 2) wykazanie za pomocą kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym: gaz, wodę, energię elektr.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy

z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; wykonując ten punkt wezwania należało wykazać w jaki sposób dokonuje się zapłaty ww. opłat (przelew bankowy, wpłaty w urzędzie pocztowym, inne); w przypadku występowania zaległości z tytułu opłat za użytkowanie lokalu należało tą okoliczność wykazać za pomocą aktualnych zaświadczeń właściwych podmiotów; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych lub w [...] posiadanych przez skarżącą

osoby zameldowane/zamieszkałe w jej gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących wszystkie operacje obciążeniowe i uznaniowe dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank [...], informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 4) udokumentowanie dochodów skarżącej z okresu ostatnich czterech miesięcy; w tych ramach należało uwzględnić ewentualne świadczenia pomocowe; 5) udokumentowanie dochodów pozostałych osób zameldowanych/zamieszkałych w gospodarstwie domowym skarżącej; w tych ramach należało przedłożyć zaświadczenia o wysokości wszelkich dochodów w okresie ostatnich czterech miesięcy; zaświadczenia zakładów pracy winny zawierać informację o sposobie wypłaty wynagrodzenia w kwocie netto (wypłata gotówką, przelew bankowy, inne); ewentualne dochody z działalności gospodarczej należało udokumentować za pomocą kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy firmy, w tym np. za pomocą księgi przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), ewidencji przychodów, zestawienia sprzedaży, deklaracji VAT, raportów kasowych, itp;

w tych ramach należało nadto nadesłać aktualną ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności; 6) nadesłanie kopii zeznań podatkowych

w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącej oraz innych osób zamieszkałych/zameldowanych w gospodarstwie domowym skarżącej za rok 2016. Zobowiązano nadto skarżącą do jednoznacznego wskazania w terminie 7 dni, czy ubiega się o przyznanie jej adwokata, czy radcy prawnego.

W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2017 r., będącym odpowiedzią na ww. wezwanie, skarżąca oświadczyła, że w zajmowanym przez nią mieszkaniu jest zameldowana tylko ona, gdyż syn wyprowadził się w sierpniu 2017 r. Wskazała nadto, że zwraca się do Sądu o ustanowienie radcy prawnego.

W oparciu o nadesłane przy ww. piśmie dokumenty źródłowe referendarz sądowy ustalił, że miesięczne wynagrodzenie skarżącej stanowi kwotę 1000 zł, przy czym z zaświadczenia o jego wysokości nie wynika, czy jest to kwota brutto, czy netto (w oparciu o oświadczenie skarżącej z dnia 26 stycznia 2017 r. złożone w aktach administracyjnych sprawy ustalono, iż jest to kwota brutto). Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu wynika, że w 2016 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, z której uzyskała dochód brutto w kwocie 23.952,52 zł (przychód stanowił kwotę 112.896,73 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły 88.944,21 zł). Jednocześnie uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 15.648,78 zł brutto. W oparciu o rachunek bankowy skarżącej referendarz sądowy ustalił, że w okresie od 1 lipca 2017 r. do 31 października 2017 r. dokonano na nim transakcji uznaniowych na kwotę łącznie 28.420,96 zł, w tym samym okresie odnotowano transakcje obciążeniowe na kwotę 26.837,26 zł. We wspomnianym okresie, wśród transakcji uznaniowych odnotowano szereg transakcji oznaczonych jako "wpłata gotówki w wpłatomacie" lub "wpłata gotówki posiadacza" na łączną kwotę 20.800 zł. Stałe miesięczne wydatki z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego wykazano na kwotę 705,86 zł.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz sądowy cytując treść art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa" stwierdził, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza zwolnienie z obowiązku ponoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że rozpoznanie wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, o czym orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadza się do zbadania przesłanki przyznania prawa pomocy w kontekście ustanowienia radcy prawnego. Cytując następnie treść

art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ppsa zaznaczył, że użyte w treści art. 246 ppsa słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować.

Zdaniem referendarza sądowego wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie bowiem już na etapie składania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, kierowała się ona założeniem, aby wskazać tylko te okoliczności, które przemawiają na rzecz jej wniosku, ukrywając te mniej korzystne. Konkluzja ta zaś jest wynikiem dostrzeżonych rozbieżności, głównie dotyczących źródłach dochodu skarżącej, pomiędzy tym, co oświadczyła w druku PPF, a tym co następnie wykazała w dalszej korespondencji. Zaznaczył, że w druku PPF skarżąca jednoznacznie zeznała, że jej jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.000 zł brutto. Z kolei z wyciągów z rachunku bankowego skarżącej wynika, że dokonuje ona co miesiąc wpłat własnych na rachunek, których saldo znacznie przewyższa deklarowane dochody. Referendarz sądowy podniósł, że w okresie od lipca do października 2017 r. wpłaty te stanowiły kwotę 20.800 zł, tymczasem wynagrodzenie skarżącej – w świetle jej oświadczenia - wyniosło w tym okresie około 3.080 zł netto. Oznacza to w ocenie referendarza sądowego, że skarżąca osiąga jeszcze inne dochody, które nie zostały przez nią zdeklarowane na potrzebę rozpoznania wniosku i już ta okoliczność sama przez się dyskwalifikuje skarżącą jako beneficjenta prawa pomocy.

Jedynie na marginesie zatem referendarz sądowy uznał za konieczne wskazanie, że odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała także zeznanie o wysokości dochodu za 2016 r., z którego wynika, że w ubiegłym roku skarżąca prowadziła działalność gospodarczą generującą zysk. Dochód brutto z tego tytułu wyniósł 23.952,52 zł, co miesięcznie stanowiło kwotę blisko 2.000 zł brutto. Podkreślił, że z powszechnie dostępnych informacji (http:/prod.ceidg.gov.pl) wynika, że działalność skarżącej została zlikwidowana z końcem 2016 r. W tym też okresie założona została A Sp. z o.o. w G. z siedzibą pod tym samym adresem, pod którym skarżąca prowadziła uprzednio działalność gospodarczą. Także profil działalności Spółki jest kontynuacją działalności skarżącej i skupia się wokół działalności rachunkowo-księgowej. W chwili obecnej skarżąca pełni funkcję członka zarządu tej Spółki, a jej syn jest prezesem. Nie można zatem w ocenie referendarza sądowego wykluczyć hipotezy, iż przekształcenie działalności skarżącej w spółkę z o.o. zarządzaną przez nią i jej syna, było jedynie zabiegiem ograniczającym zastosowanie wobec skarżącej czynności egzekucyjnych w ramach postępowania, o którego umorzenie wniosła w tej sprawie sądowoadministracyjnej. Referendarz sądowy zauważył przy tym, że skarżąca jest zatrudniona z wynagrodzeniem ustalonym na poziomie ½ minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego we właściwych przepisach, które na zasadzie art. 871 § 1 i § 2 Kodeksu pracy nie podlega potrąceniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne.

Powyższe zdaniem referendarza sądowego oznacza, że likwidując dochodową działalność, skarżąca dobrowolnie wyzbyła się możliwości zarobkowych. Powołując się przy tym na pogląd wyrażony w judykaturze podniósł, że przy ocenie zdolności strony do partycypowania w występujących w sprawie kosztach sądowych, należy uwzględniać stopień wykorzystywania przez stronę swoich możliwości zarobkowych. Oznacza to, iż na potrzebę rozpoznania niniejszego wniosku należałoby przyjąć, iż możliwości zarobkowe skarżącej lokują się na poziomie około 3.000 zł brutto. Zaznaczył, że ta część rozważań ma jednakże wtórne znaczenie w świetle ujawnionych wyżej nieścisłości dotyczących operacji uznaniowych na rachunku bankowym skarżącej.

Końcowo referendarz sądowy wskazując na rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) podniósł, że wynagrodzenie (opłata minimalna) radcy prawnego za reprezentację przed sądem administracyjnym pierwszej instancji stanowi kwotę 480 zł, co - biorąc pod uwagę okolicznościami ustalone w toku rozpoznania wniosku - oznacza, że skarżąca jest w stanie we własnym zakresie ustanowić pełnomocnika procesowego.

Od ww. postanowienia referendarza sądowego skarżąca, w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, wniosła sprzeciw wskazując, że opiera się ono na błędnych przesłankach oraz zostało wydane z pominięciem i naruszeniem obowiązujących przepisów, m.in. poprzez niepełne i wadliwe rozpoznanie okoliczności faktycznych sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę wniosła o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i przyznanie jej prawa pomocy w całości, ewentualnie

o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniosła, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż nie ma obecnie realnych możliwości na poniesienie dodatkowego ciężaru, jakim jest pokrycie kosztów pełnomocnika, oraz że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem skarżącej referendarz sądowy nie opierał się na wskazanych faktach, lecz snuł domysły i przypuszczenia co do jej sytuacji materialnej w oparciu o dochody osiągane przez nią w 2016 r., czyli prawie rok wcześniej. Zapadłe rozstrzygnięcie, w ocenie skarżącej, zostało oparte na dowolnej interpretacji referendarza i jego hipotezach, niezgodnych ze stanem faktycznym i stojących w sprzeczności z przedłożonymi dokumentami. Referendarz sądowy skoncentrował się jedynie na okolicznościach przemawiających za odmową prawa pomocy, pomijając te korzystne, a mogące mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim referendarz nie dostrzegł, że zgodnie z przedstawionymi wyciągami bankowymi, saldo końcowe rachunku bankowego zawsze pozostaje na minusie i regularnie powstaje jej zadłużenie w banku. Z kolei wpłaty stanowią zwrot długu wcześniej zaciągniętego w tym banku w postaci operacji kartą kredytową. Zaznaczyła, że wcześniej pobrane pieniądze w formie bieżącego kredytu bankowego spłaca w gotówce w formie wpłat własnych lub we wpłatomacie, ale wydatki są zbyt duże i znów musi zaciągać zobowiązania w banku. Zdaniem skarżącej referendarz sądowy na siłę dopasowuje fakty wynikające z otrzymanych dokumentów do swojej teorii o jej rzekomych dużych dochodach, pomijając przy tym istotną okoliczność, że jest zadłużona wobec banku.

Odnosząc się w dalszej kolejności do podnoszonego przez referendarza sądowego stwierdzenia o celowym wyzbyciu się skarżącej z dochodowej działalności gospodarczej

i powstania nowego podmiotu o tej samej nazwie podniosła, że chociaż jest w zarządzie nowo powstałej spółki, to ma ona swoich udziałowców, którzy są osobami dla niej obcymi, a została powołana na członka zarządu, gdyż zna się na prowadzeniu tego typu działalności, ale obecnie nie osiąga z tego tytułu jakichkolwiek dochodów, oprócz otrzymywanych w tytułu wykonywania dla spółki pracy w ramach zawartej umowy o pracę. W ocenie skarżącej nastąpiła niesprawiedliwa i krzywdząca ocena jej sytuacji majątkowej, dokonana pospiesznie i bez uprzedniego zapoznania się z jej poprzednią sytuacją finansową z 2016 r. Wskazała przy tym, że w grudniu 2016 r. uległa rozwiązaniu jej umowa ze strategicznym klientem, co było zasadniczym powodem zakończenia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej bowiem utraciła przychody w kwocie 5.000 zł miesięcznie, które pozwalały jej na pokrycie bieżących wydatków związanych

z utrzymaniem działalności. Bez tych pieniędzy nie ma zaś szans dalej prowadzić działalności na własny rachunek.

Końcowo odnosząc się do wskazanej przez referendarza sądowego stawki minimalnej radcy prawnego za reprezentację przed sądem administracyjnym wskazała, że jest ona całkowicie oderwana od obowiązujących realiów bowiem żaden radca prawny nie podejmie się prowadzenia sprawy za tak niską stawkę. Podniosła, że pytając w kilku kancelariach nie usłyszała stawki mniejszej niż 1.000 zł, zazwyczaj podawano kwotę 1.500 zł lub więcej, jednocześnie zaznaczając, iż kwota ta może ulec zwiększeniu

w zależności od przebiegu postępowania i nakładu dodatkowej pracy pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe, choć niektóre wnioski referendarza sądowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego sprzeciwem postanowienia należy uznać za przedwczesne. W myśl art. 260 § 1 i § 2 ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W omawianej sprawie referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest ona zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie przyjmując, że skarżąca nie przedstawiła w sposób rzetelny i wyczerpujący całokształtu swojej sytuacji majątkowej. W ocenie Sądu, referendarz sądowy słusznie przyjął, że dla oceny zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych decydujące znaczenie ma art. 239 pkt 1 lit. e) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach

z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc także w sprawie niniejszej, albowiem

dotyczy ona odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu, o czym prawidłowo orzekł referendarz sądowy w pkt 1 sentencji postanowienia z dnia 30 listopada 2017 r. W tym stanie rzeczy – jak zasadnie przyjął referendarz sądowy – merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadziło się do zbadania przesłanki przyznania prawa pomocy w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Stosownie więc do treści art. 245 § 3 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). Brzmienie ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wskazuje na to użyte w treści art. 246 ppsa pojęcie "wykazać", które oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805). Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Jednocześnie ocena przez Sąd dokonywana jest w oparciu o złożone przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy oświadczenie na urzędowym formularzu "PPF", uzupełnione ewentualnie w trybie art. 255 ppsa. Należy bowiem w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca w odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy poza oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym w formularzu urzędowym "PPF" przewidział możliwość weryfikacji takiego oświadczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 255 ppsa strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie jest więc przewidzianym prawem instrumentem służącym ustaleniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Oznacza ono w istocie, że złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie jego niewykonanie nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych w nim twierdzeń poprzez ich porównanie z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości

ocenę jego możliwości płatniczych. Niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu.

Oceniając zatem złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu wskazać przyjdzie, że mankamenty dowodowe wniosku nie pozwalają na jego uwzględnienie wobec rodzących się wątpliwości co do stanu majątkowego i finansowego skarżącej. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika bowiem sprzeczność dotycząca wysokości osiąganych przez nią dochodów. W złożonym formularzu prawa pomocy skarżąca wskazała jako dochód kwotę 1.000 zł, wynikającą z zawartej przez nią umowy o pracę na pół etatu. Oświadczenie to znalazło odzwierciedlenie w nadesłanym przez skarżącą zaświadczeniu zarobkowo-dochodowym, z którego wynika, że wynagrodzenie to skarżąca otrzymuje z tytułu zawartej umowy o pracę od dnia 2 stycznia 2017 r. Jednakże nie może ujść uwadze Sądu fakt, że ze złożonych przez skarżącą wyciągów bankowych nie wynika po pierwsze by wynagrodzenie to skarżącą otrzymywała przelewem, po drugie zaś i co istotniejsze, by był to jej jedyny dochód. Kwota uznań jaka widnieje w nadesłanych rachunkach bankowych oscyluje bowiem w granicach 7.000 zł - 8.000 zł miesięcznie. Rację ma co prawda skarżąca, że część z nich wynika z wpłat dokonanych przez skarżącą kartą kredytową, jednakże oznacza to, co skarżąca pomija, że pozostawiona jest do jej dyspozycji określona kwota pieniężna, która pozwala na dokonywanie tych wpłat. Warto przy tym podkreślić, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego jaka to kwota i czy jest ona pozostawiona do dyspozycji skarżącej w ramach innego rachunku bankowego, czy też jak twierdzi sama skarżąca – karty kredytowej, mimo, że w wezwaniu wyraźnie wskazano na konieczność przedłożenia wyciągu z wszystkich rachunków, a zatem również dotyczących ewentualnej karty kredytowej. Ponadto skarżąca zdaje się pomijać fakt, że ze złożonych wyciągów wynika jednoznacznie, że otrzymywała kwoty 2.000 zł - 2.500 zł miesięcznie od M. Z. (w dniu 14 lipca 2017 r. była to kwota 2.000 zł tytułem "przelew własny", w dniu 28 sierpnia 2017 r. kwota 2.500 zł tytułem "[...]", w dniu 14 września 2017 r. kwota 2.000 zł tytułem "przelew własny"), które to kwoty mogą wskazywać na dodatkowe źródło dochodów skarżącej. To zatem te okoliczności nie pozwalają na przyznanie skarżącej prawa pomocy. Nie jest bowiem wiadomym jaki jest rzeczywisty dochód skarżącej wobec pojawiających się wpłat przez osobę trzecią, z jakiego tytułu, ani też jaką kwotą dysponuje skarżąca dokonując z jednej strony wpłat kartą rzędu 5.000 zł - 8.000 zł miesięcznie, przy jednoczesnej spłacie zadłużenie na karcie w wysokości 57,77 zł - 1.946,49 zł miesięcznie. W takiej sytuacji nie było możliwości zbadania rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, na której w istocie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy również zauważyć, że dokumenty złożone przez skarżącą nie są wyczerpujące, albowiem części dokumentów wskazanych w wezwaniu skarżąca nie przedłożyła. Zgodnie zaś z art. 243 ppsa sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. To strona ma zatem przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności. W świetle powyższych uwag strona ma więc obowiązek współdziałania w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga zatem za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku. Odnosząc się dalej do podniesionych przez referendarza sądowego kwestii dotyczących zakończenia przez skarżącą działalności gospodarczej i zatrudnienia jej

w nowo zawiązanej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością należy stwierdzić, że pozostają one bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia w świetle wcześniej poczynionych uwag. Rację ma przy tym skarżąca, że sp. z o.o. jest odrębnym podmiotem, jednakże wbrew jej twierdzeniom jednym z udziałowców we wskazanej spółce jest jej syn, który wraz z nią pełni funkcję równocześnie w jej organie (zarządzie). Ponadto należy w tym miejscu wskazać, iż podstawowym celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie stronie prawa do sądu oraz czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Pamiętać przy tym trzeba, że stanowi ono formę dofinansowania

z budżetu państwa, przez co jego udzielenie winno być ważone również pod kątem celowości stosowania z uwzględnieniem aspektu ochrony przed nadmiernym wydatkowaniem środków publicznych. Brak reprezentacji wnioskodawcy przez profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), w żaden sposób nie wpływa na dostęp do sądu administracyjnego rozpoznającego złożoną skargę w pierwszej instancji. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co gwarantuje stronie działającej bez adwokata wszechstronne rozpatrzenie jej sprawy w postępowaniu sądowym. Obowiązek określony w cytowanym przepisie, ciąży na Sądzie niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy. Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Zatem na tym etapie postępowania przed sądem I instancji strona, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie jest pozbawiona możliwości ochrony swoich praw. Tym bardziej, że jak wynika z treści art. 6 ppsa, sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Konkludując należy stwierdzić, że nie dające się usunąć wątpliwości, wskazane powyżej, nie są wystarczające do dokonania oceny możliwości finansowych skarżącej,

a tym samym powodują niemożność przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Tym samym wydane przez referendarza sądowego rozstrzygnięcie było w pełni prawidłowe, dlatego Sąd działając na podstawie art. 260 ppsa, orzekł jak w sentencji.