Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1278/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. U. i S. U. oraz odwołania R. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...], nakładającej na J. D. i R. D. obowiązek sporządzenia i przedłożenia - w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., uzgodnionego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem postępowania przed organem II instancji oraz podlegała badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

J. i R. D. uzyskali decyzję Burmistrza Gminy [...] z [...] sierpnia 1998 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi z podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...] Decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. i R. D. pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, na posesji zlokalizowanej przy ul. [...] w W.. Następnie, Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] grudnia 2001 r. nr [...] zmienił ww. decyzję zatwierdzając zamienny projekt budowlany i zezwolił R. D. na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, na posesji znajdującej się przy ul. [...] w W..

Wojewoda [...] [...] października 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Powiatu [...]. W prowadzonej sprawie kilkukrotnie orzekał Wojewoda [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ostatecznie po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...], a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011 r., znak: [...], utrzymał ją w mocy. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011 r., znak: [...], utrzymał ją w mocy.

Na wniosek I. i S. U. w Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadzone było postępowanie w przedmiocie nałożenia na J. i R. D. obowiązku przedłożenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] (obecnie [...]) w W. i zostało ono zakończone decyzją umarzającą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2008 r. nr [...], która została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym przy ul. [...] w W.. Następnie, decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...] uchylono decyzję z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] i odmówiono wydania pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego budynku.

Następnie, organ powiatowy postanowieniem z [...] września 2011 r. nr [...] nałożył na właścicieli działki nr ew. [...] z obr[...] przy ul. [...] w W.obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi z podziemiu, z infrastrukturą techniczną na przedmiotowym terenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...] uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] nałożył na R. D. obowiązek sporządzenia i przedłożenia dokumentacji powykonawczej. Postanowienie to zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...].

Organ powiatowy postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nałożył na właścicieli nieruchomości J. D. i R. D. obowiązek wykonania oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi w podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...] w zakresie prawidłowości ich wykonania w stosunku do wymogów określonych w przepisach i warunkach technicznych oraz zgodności z ustaleniami decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, R. D. postanowieniem nr [...] z [...] października 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...] I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że samo wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie umożliwia zastosowanie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, wskazał, że organ stopnia powiatowego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien skorzystać z dyspozycji art. 51 ustawy Prawo budowlane żądając określonej dokumentacji w celu legalizacji wykonanych robót budowlanych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego, w 7 stycznia 2013 r. wydał decyzję Nr [...], która została utrzymana w mocy przez organ wojewódzki decyzją nr [...] z [...] marca 2013 r. Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1204/13.

W związku z ww. wyrokiem organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy wydał postanowienie nr [...] z [...] stycznia 2014 r., na mocy którego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. nakładające na właścicieli nieruchomości J. D. i R. D. obowiązek wykonania oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi w podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...].

Skarga na ww. rozstrzygnięcie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 października 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 621/14. Wyrokiem z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 253/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.

Wymagana postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. ocena techniczna wpłynęła do organu powiatowego 17 marca 2016 r.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. organ powiatowy orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290). W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia złożonego przez I. i S. U. organ stopnia wojewódzkiego [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. D.. Postanowieniem z [...] marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2496/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie odrzucił ww. skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] [...] grudnia 2016 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], na mocy której nałożył na J. D. i R. D. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., uzgodnionego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych.

Organ drugiej instancji rozpoznając odwołania od ww. decyzji stwierdził, że nałożenie na R. i J. D. obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., uzgodnionego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych jest prawidłowe, aczkolwiek organ nie podzielił w całości stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zawartego w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Organ powiatowy prowadzi postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego z uwagi na fakt, że z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku zapadłym w przedmiotowej sprawie z 24 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1204/13 stwierdził, że "w niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że inwestorzy w całości zrealizowali inwestycję w postaci budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. na podstawie ostatecznych decyzji udzielających pozwolenia na budowę. Decyzje te były następnie przedmiotem postępowań nadzwyczajnych, w wyniku których stwierdzono ich nieważność. Niewątpliwie zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę spowodowało, że inwestorzy utracili tytuł do wykonywania robót budowlanych. W takim przypadku organ winien zastosować procedurę przewidzianą w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a postępowanie powinno zmierzać do legalizacji wykonanych robót budowlanych, przez doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem".

W ramach postępowania naprawczego organ powiatowy zobowiązany jest zbadać czy inwestycja jest zgodna z przepisami, a w przypadku stwierdzenia naruszeń organ powinien podjąć czynności tak, aby inwestor mógł doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2012 r. sygn. akt II OW 133/12 wskazano, że "stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych od daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej i w takiej sytuacji ma zastosowanie postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego. Tylko w tym trybie możliwa bowiem jest naprawa wad, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a w dalszej kolejności uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego umożliwi ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami. Jeśli wykonane (i ewentualnie przewidziane do wykonania) roboty budowlane będą odpowiadać przepisom szczególnym, w tym techniczno-budowlanym to możliwe będzie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego w dalszym etapie udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę oraz konieczność umożliwienia inwestorowi oddania inwestycji do użytkowania uzasadnia nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia projektu zamiennego.

Ponadto, zdaniem organu drugiej instancji, w tym konkretnym przypadku, z uwagi na charakter i wielkość spornego obiektu budowlanego oraz fakt, że jego proces inwestycyjny został już w pełni zakończony, sporządzenie pełnego projektu zamiennego zawierającego wszelkie niezbędne opinie, decyzje czy uzgodnienia jest zasadne. Jedynie bowiem kompletna dokumentacja projektowa może stanowić następnie podstawę do badania zgodności obiektu z przepisami, a następnie przeprowadzenie obowiązkowej kontroli i (jeżeli zajdą ku temu przesłanki) wydania pozwolenia na użytkowanie. Projekt budowlany zamienny, z racji treści rangi, jaką mu nadają przepisy budowlane, jest najdokładniejszym i sformalizowanym dokumentem, stanowiącym podstawę do prowadzenia robót budowlanych. Musi być on sporządzony zgodnie z określonymi przepisami wykonawczymi, które wskazują co powinien zawierać. Dlatego też na dalszym etapie postępowania organ nadzoru budowlanego może w sposób rzetelny dokonać jego analizy pod względem kompletności i zgodności z przepisami zastosowanych rozwiązań projektowych. Takiego prawnego sformalizowania określonego ramami prawnymi nie posiada np. inwentaryzacja budowlana, której treść i sposób sporządzenia co do zasady zależy od jej autora. W takim wypadku organ nadzoru budowlanego posiada ograniczone możliwości co do jej weryfikacji, niż w stosunku do dokumentacji projektowej zamiennej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie podziela natomiast stanowiska organu powiatowego w myśl którego zgodność przedmiotowego budynku należy badać z ustaleniami obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zaś z warunkami decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ podtrzymał ocenę zawartą w uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., zgodnie z którą w niniejszym przypadku zgodność przedmiotowego budynku winna zostać zbadana w odniesieniu do warunków zawartych w decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. Raz jeszcze organ podkreślił, że w myśl art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "Organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli 1) inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę; 2) dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. 2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. 3. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego". Dla inwestycji, o której mowa w decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego wydane zostało ostateczne pozwolenie na budowę, tj. decyzja Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] lutego 2000 r. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 350/11: "Stosownie do unormowania art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Przepis ten ustanawia zatem dwie reguły. Pierwsza z nich (ust. 1) zawiera treść, zgodnie z którą to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wygasa, gdy jej postanowienia są sprzeczne z miejscowym panem zagospodarowania przestrzennego. Regułę tę uzasadnia relacja zachodząca pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest bowiem wówczas, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też pierwszeństwo mają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli ten zostanie uchwalony. Reguła druga natomiast (ust. 2) stanowi wyraz zasady pewności obrotu prawnego, a przede wszystkim ochrony praw nabytych. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji, w ramach której zrealizowane zostały uprawnienia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy".

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, niewątpliwie decyzja o warunkach zabudowy z [...] sierpnia 1998 r. została skonsumowana poprzez wydanie ostatecznego pozwolenia na budowę. Uzyskanie pozwolenia na budowę w okresie obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy prowadzi do jej prolongowania. W przeciwnym wypadku organ nadzoru budowlanego nie mógłby oceniać zagadnienia istotnych odstępstw polegających na niezgodności inwestycji z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, w przypadku realizacji inwestycji w okresie dłuższym niż nominalna data ważności decyzji o warunkach zabudowy. Uchwalenie planu zagospodarowania terenu obowiązującego m. in. na działce, na której posadowiony jest przedmiotowy budynek po jego wybudowaniu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie zwalnia organu z obowiązku badania tej inwestycji w zakresie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy. O nieobowiązywaniu decyzji o warunkach zabudowy mówić można w sytuacji, w której właściwy organ stwierdzi jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 k.p.a. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutki prawne od dnia, w którym nastąpiły przesłanki do wygaśnięcia, to jednak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym do momentu uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej jej wygaśnięcie. O formalnym wyeliminowaniu decyzji mówić można dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej jej wygaśnięcie. Do tego momentu decyzja znajduje się w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. W omawianym przypadku na gruncie art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie zachodzą przesłanki do wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z powodów omówionych powyżej.

Ponadto, organ zauważył, że powoływana w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, odnosi się do zapisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, i jako taka nie ma zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

W podsumowaniu organ stwierdził, że nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w W. jest rozwiązaniem uzasadnionym. Przedłożenie wymaganej dokumentacji pozwoli na ocenę powstałej inwestycji w zakresie zgodności z przepisami prawa i w konsekwencji umożliwić może zakończenie procedury legalizacyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł R. D.. Wskazał, że organy budowlane od wielu lat wydając rozstrzygnięcia dot. budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce przy ul. [...] - a nie [...] jak błędnie wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swej decyzji - nakładając na inwestora kolejne obowiązki starają się wyłącznie przedłużać postępowanie. Wydawane przez organy rozstrzygnięcia nie uwzględniają podstawowej okoliczności - budynek wielorodzinny przy ul. [...] oznaczony obecnie numerem [...] został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, zgodnie z obowiązującymi przepisami budowlanymi, co zostało potwierdzone przez specjalistów jak również przez samego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], który potwierdził to w czasie obowiązkowej kontroli budynku w 2008 r. przed wydaniem decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku. Projekt budowlany, w oparciu o który wybudowany został budynek wielorodzinny jest nadal projektem budowlanym, ze względu na brak odstępstw przy budowie budynku jest projektem zamiennym, a sporządzenie takiego obecnie żądają organy. Tego faktu nie zmieniło uchylenie przez organy decyzji Starosty Powiatu [...] zatwierdzającej ten projekt i zezwalającej na budowę. Decyzja została uchylona - ale projekt budowlany wciąż jest projektem budowlanym. Obecnie organy nie kwestionują (jeszcze) swoich własnych ustaleń z 2008 r. potwierdzających, że budynek został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym, decyzją Starosty Powiatu [...] [...], projektem budowlanym zamiennym, z drugiej strony pomijając całkowicie tę okoliczność prowadzą postępowanie zmierzające do dostarczenia organom kopii projektu budowlanego, który jest w ich posiadaniu. Na tym m.in. polega pozorowanie, a nie realne działania organów.

Skarżący stwierdził ponadto, że kolejnym przykładem wskazującym na stronniczość organów, na brak obiektywizmu jest to, że poprzednim rozstrzygnięciem organy nałożyły obowiązek przedłożenia opinii dot. zgodności wybudowanego budynku z przepisami budowlanymi i zgodności wykonanych robót ze sztuką budowlaną. Taka opinia została na zlecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonana przez Zespół Usług Technicznych Rady [...], ale ze względu na oczywiste wnioski opinia ta została całkowicie pominięta przez organy przy wydawaniu skarżonej decyzji. Tymczasem z opinii jednoznacznie wynika, że: "Biorąc pod uwagę (opisany w opinii) stan faktyczny .oraz ustalenia organów oraz zmianę prawa spowodowaną wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Star Wiochy stwierdzić należy, iż wybudowany budynek wielorodzinny spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego i nie ma żadnych przeciwskazań aby zalegalizować wyżej opisywany obiekt.". Skarżoną decyzją organy jedynie potwierdzają, że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia poprzedniej kosztownej opinii było czynnością zbędną, bądź też skarżona decyzja jest zbędna, a obowiązki nakładane kolejnymi decyzjami są wyłącznie czynnościami pozornymi zmierzającymi wyłącznie do przedłużenia postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Uczestnicy postępowania I. i S. U. wnieśli o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko konsekwentnie prezentowane w postępowaniu administracyjnym, uzupełnione pismami procesowymi oraz załączoną do nich opinią prawną z 3 listopada 2016 r. adw. A. S..

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wcześniej prezentowane i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela argumentację organu, jak chodzi o zasadność nałożenia na inwestorów obowiązku przedstawienia sporządzenia i przedłożenia - w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., uzgodnionego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych.

Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane - 1. Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata; 2. W przypadku: 1) określonym w ust. 1 albo 2) stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę - rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1.

Przedmiotowa w sprawie inwestycja została zakończona.

Przepisy ustawy Prawo budowlane nie regulują wprost sytuacji zaistniałej w stanie gdy po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji. W orzecznictwie w ugruntowany sposób przyjmuje się jednak, że wyczerpuje ona dyspozycję art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowiąc "inny przypadek", o którym mowa w tym przepisie.

Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, po realizacji obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powoduje stan, w którym niemożliwym jest ustalenie legalności jego wykonania, opartej na dokumentacji projektowej zatwierdzonej w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność, że w dacie realizacji budowy inwestor decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę dysponował, ma natomiast takie znaczenie, że nie można mu zarzucić samowoli, bowiem w przypadku realizacji prac budowlanych bez pozwolenia na budowę koniecznym byłoby wszczęcie postępowania opartego na art. 48 Prawa budowlanego.

Sąd w pełni podziela także pogląd prawny, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2017 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 306/16, LEX nr 2409659 - w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w zatwierdzonej w prawem przewidzianej formie dokumentacji. Skoro w obrocie prawnym brak jest zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowego budynku, to powoduje swoiste "zawieszenie w powietrzu" wszelkich rozstrzygnięć dotyczących szczegółów konstrukcyjnych tego obiektu i sytuacji tej nie zmienia samo przeprowadzenie oceny technicznej, czy też inwentaryzacji zrealizowanych prac. Taka sytuacja oznacza, że w stosunku do obiektu budowlanego wykonanego w całości bądź w części na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, którą następnie wyeliminowano z obrotu prawnego może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 ustawy Prawo budowlane.

Wskazać należy, że wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wyłącza możliwość ponownego sprawdzenia przez organy nadzoru budowlanego legalności jego budowy – w sprawie niniejszej inwestor taką ostateczną decyzją jednak nie dysponuje.

Sąd odstąpił od oceny pozostałej argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji odnoszącej się do relacji miedzy decyzją o warunkach zabudowy a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ocenił ją jako przedwcześnie formułowaną na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).