Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 150/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 4 pkt 2, par. 5 ust. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 67 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom.
article: art. 169 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Zagraniczna spółka, która chce otrzymać zwrot zapłaconego u nas podatku od towarów i usług, musi przedstawić podpisane przez swoje władze skarbowe zaświadczenie, że jest zarejestrowanym podatnikiem.

TEZY

Zagraniczna spółka, która chce otrzymać zwrot zapłaconego u nas podatku od towarów i usług, musi przedstawić podpisane przez swoje władze skarbowe zaświadczenie, że jest zarejestrowanym podatnikiem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Stanik (spr.) Sędzia NSA Ryszard Mikosz Protokolant Agnieszka Szarc vel Szic po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "CCL" A/S od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2158/05 w sprawie ze skargi "CCL" A/S na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 czerwca 2005 r., (...) w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "CCL" A/S na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18.10.2005 r., III SA/Wa 2609/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "CCL" A/S /dawniej "I." A/S/ na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28.06.2005 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia 21.04.2005 r., którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącej spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2002 r.

W uzasadnieniu do tego wyroku w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania przed organami podatkowymi. W tych ramach wskazano, że strona skarżącą w dniu 18.06.2003 r. złożyła na podstawie par. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podatnikom /Dz.U. nr 67 poz. 690, zwanej dalej "rozporządzeniem o zwrocie podatku VAT"/ wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2002 r. Do wniosku dołączono zaświadczenie z dnia 17.06.2002 r. o rejestracji podatnika podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby podpisane przez dyrektora generalnego firmy "I." A/S.

Organ podatkowy na podstawie par. 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia o zwrocie podatku VAT wezwał stronę, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do uzupełnienia wniosku o oryginał zaświadczenia o rejestracji podatnika podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności, zaznaczając, że w przypadku sporządzenia zaświadczenia w języku obcym koniecznym jest dołączenie tłumaczenia przysięgłego takiego dokumentu. Wezwanie zostało spółce skutecznie doręczone w dniu 19.12.2003 r. Zasygnalizowane braki formalne uzupełniono pismem /bez podpisu/ z dnia 27.01.2004 r., do którego załączono zaświadczenie od duńskiego organu podatkowego o rejestracji podatnika wraz z tłumaczeniem przysięgłym tego zaświadczenia z dnia 14.01.2004 r.

W dniu 5.02.2004 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT. W uzasadnieniu argumentowano, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od spółki, tj. z powodu trudności z uzyskaniem zaświadczenia w duńskim organie podatkowym, a następnie z powodu trudności z tłumaczeniem dokumentu na język polski.

Postanowieniem z dnia 6.04.2004 r. odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, uzasadniając decyzję tym, że tłumaczenia dokumentów na język polski dokonano 14.01.2004 r., zaś do Urzędu Skarbowego zostały one przesłane w dniu 27.01.2004 r. Ponadto organ podatkowy stwierdził, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie stwierdzono, że w ocenie skarżącej spółki uprawdopodobniono fakt, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podatnika. Wyjaśniono, że tłumaczenie spornych dokumentów mogło zostać przesłane do urzędu w dniu 27.01.2004 r., gdyż dopiero wtedy pełnomocnik skarżącej spółki otrzymał oryginał zaświadczenia.

Postanowieniem z dnia 16.09.2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony, zgodnie z art. 162 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., zwana dalej "Ordynacja podatkowa"/ w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Strona skarżąca wskazała, że przyczyną uchybienia terminu były trudności w uzyskaniu tłumaczenia koniecznych dokumentów. Przetłumaczony dokument uzyskano 27.01.2004 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu złożono dopiero 9.02.2004 r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skargę tę oddalono.

W konsekwencji powyższych faktów Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego W.-Ś. postanowieniem z dnia 21.04.2005 r. pozostawił wniosek skarżącej spółki o zwrotu podatku VAT bez rozpoznania. W uzasadnieniu podano, że podatnik w terminie nie uzupełnił dostrzeżonych braków formalnych wniosku, a wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej nie został ostatecznie przywrócony.

W zażaleniu strona skarżąca stwierdziła, że wniosek o zwrot podatku VAT pozostawiono bez rozpatrzenia pomimo przesłania wszystkich wymaganych dokumentów w terminie. Podkreślono, że spółka już do wniosku załączyła zaświadczenie duńskiego urzędu skarbowego wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Fakt ten potwierdzono w piśmie przewodnim wskazując, że dołączone są dokumenty poświadczające fakt zarejestrowania spółki jako podatnika. Zdaniem spółki to organ podatkowy zagubił jeden z najważniejszych dokumentów w przedmiotowej sprawie i nie podjął żadnych działań w celu jego odnalezienia.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu wniosku o zwrot podatku VAT bez rozpoznania, stwierdzono, że strona skarżąca w trakcie postępowania dotyczącego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków nie podnosiła, iż zaświadczenie zostało dołączone przy wnoszeniu wniosku o zwrot podatku VAT. Fakt ten zasygnalizowano dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Wyeksponowano, że do wniosku w Urzędzie Skarbowym złożono zaświadczenie o rejestracji podpisane przez podatnika a nie przez duńskie organy podatkowe. Zaś ze złożonego pisma przewodniego nie wynikało dokładnie, jakie dokumenty przesłano wraz z wnioskiem.

W skardze do Sądu administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu ponowiono argumenty podnoszone na etapie zażalenia skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ponadto podniesiono, że organ nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został przez organ podatkowy oceniony w sposób dowolny.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą we wcześniejszych rozstrzygnięciach.

Oddalając skargę, Sąd w punkcie wyjścia stanął na stanowisku, że z zebranych w sprawie dowodów nie wynika, ażeby strona skarżąca udowodniła, iż do dokumentów, które wpłynęły do Drugiego Urzędu Skarbowego W.-Ś. dołączono dokumenty ToldSkat /zaświadczenie wystawione przez duński urząd podatkowy/. Zdaniem Sądu, gdyby strona do pierwotnego wniosku o zwrot podatku VAT rzeczywiście dołączyła wszystkie wymagane przez stosowane przepisy dokumenty, podniosłaby to dużo wcześniej, a nie dopiero na etapie końcowym postępowania, po tym, jak odmówiono jej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych.

W ocenie Sądu za przyjętym na wstępie wnioskiem przemawia również zachowanie pełnomocnika skarżącej spółki, który w korespondencji z organami podatkowymi wskazywał na trudności z uzyskaniem samego zaświadczenia wystawionego przez duński urząd podatkowy jak i jego tłumaczenia. Sąd zauważył więc, że niezrozumiałym z punktu widzenia logiki jest działanie pełnomocnika, skoro - jak sam twierdzi - żądane zaświadczenie wraz z tłumaczeniem zostało dołączone do wniosku. Ponadto Sąd wskazał, że w dniu 29.06.2004 r. pełnomocnik strony zapoznawał się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie i wtedy nie kwestionował zasadności wniosku o uzupełnienie braków formalnych, ani nie podnosił tego, że organ zagubił jakieś dokumenty.

Zdaniem Sądu opisane okoliczności przesądzały o konieczności wezwania skarżącej spółki do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT, co też organy podatkowe uczyniły. Pismo urzędu skarbowego skierowane do strony 8.12.2003 r. precyzyjnie określało, jakiego dokumentu domaga się organ, a ponadto wskazano podstawę prawną takiego żądania - par. 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia o zwrocie podatku VAT.

Powyższe okoliczności doprowadziły Sąd do wniosku, że postępowanie organów podatkowych - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie naruszało art. 122 oraz 191 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zebrały bowiem wystarczającą ilość materiału dowodowego pozwalającą na przyjęcie, że spornego dokumentu /zaświadczenia duńskiego urzędu podatkowego/ skarżąca spółka nie dołączyła do wniosku o zwrot podatku VAT. Za prawidłowe Sąd uznał również wstrzymanie się organów podatkowych z pozostawieniem wniosku skarżącej bez rozpoznania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku.

W konsekwencji zaprezentowanych wywodów Sąd stwierdził, że w sprawie nie naruszono prawa materialnego przez niezwrócenie podatku VAT, ponieważ aby zwrot został dokonany, musiały zostać spełnione wszystkie wymogi formalne, których strona nie dopełniła. W ocenie Sądu, nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania, mogącego uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Powyższy wyrok zaskarżono skargą kasacyjną "CCL." A/S, w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./

W uzasadnieniu tak sformułowanego zarzutu wyeksponowano, że jedynym dowodem przemawiającym za nie wysłaniem ToldSkat /zaświadczenie duńskiego urzędu/ przez spółkę w terminie była anonimowa notatka sporządzona na wniosku. Autor skargi kasacyjnej wskazał na szereg dowodów świadczących o przesłaniu spornego dokumentu i jego tłumaczenia w terminie, m.in. na pismo przewodnie w języku angielskim, z którego treści jednoznacznie wynikało, że formularz rejestracyjny wraz z tłumaczeniem została przesłany razem z wnioskiem o zwrot podatku VAT.

Następnie wskazano, że w uzasadnieniu wyroku ww. dokumentom poświecono bardzo mało uwagi. Tym samym - w ocenie autora skargi kasacyjnej - Sąd usankcjonował przerzucenie ciężaru dowodu i odpowiedzialności za ich przechowanie z organów podatkowych na podatnika. Podkreślono, że od chwili otrzymania żądanych dokumentów pełną odpowiedzialność za ich przechowanie może ponosić wyłącznie organ podatkowy.

W końcowej części uzasadnienia podsumowano, że w zaskarżonym wyroku Sąd nie dostrzegł szeregu naruszeń prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim art. 120, art. 121 par. 1, art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Na rozprawie w dniu 23.11.2006 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko organów podatkowych i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed tut. Sądem.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.

W punkcie wyjścia takiej oceny wskazać należy, że strona skarżąca przedmiotową skargę oparła wyłącznie o podstawę kasacyjną określoną w przepisie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, tj. o zarzut naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tych ramach wskazała jako naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wskazanej ustawy, który to zarzut powiązała w uzasadnieniu przedmiotowej skargi z regulacjami procedury podatkowej dotyczącymi w szczególności gromadzenia i oceny dowodów.

W świetle argumentacji jaką skarżąca naprowadza na poparcie powyższych zarzutów jako sporna między stronami jawi się kwestia, czy do wniosku złożonego w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom /Dz.U. nr 67 poz. 690/, inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie, skarżąca załączyła zaświadczenie o jej rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby, które w toku dalszego postępowania zaginęło.

Takie określenie przedmiotu sporu wydaje się nietrafne. Otóż z akt sprawy wynika, że wspomniane wyżej zaświadczenie zostało załączone do wniosku, lecz było ono wadliwe.

Wniosek taki potwierdza zarówno analiza dokumentów zawartych w aktach podatkowych jak i treść wezwania do uzupełnienia braków, w którym jednoznacznie wyeksponowano konieczność złożenia zaświadczenie poświadczonego przez właściwy organ podatkowy kraju siedziby skarżącej. Z akt wynika bowiem, że rzeczone zaświadczenie podpisał dyrektor generalny skarżącej.

W tej sytuacji przedmiotowy wniosek dotknięty był brakiem formalnym w związku z czym organ podatkowy władny był żądać jego uzupełnienia. Podstawę do tego stanowił przepis par. 5 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 cyt. wyżej rozporządzenia w zw. z art. 169 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Poza sporem jest przy tym, że skarżąca wezwania tego w zakreślonym terminie nie wykonała. Ostatecznie /i prawomocnie/ odmówiono jej także przywrócenia uchybionego terminu do dokonania powyższej czynności. Tym samym więc naturalną konsekwencją procesową w postępowaniu podatkowym wszczętym przedmiotowym wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług było podjęcie, umocowanego w prawie /art. 169 par. 4 w zw. z art. 216 par. 1 Ordynacji podatkowej/, rozstrzygnięcia jakie legło u podstaw niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

W tym miejscu odnieść trzeba się do tak eksponowanej przez Sąd I instancji, nota bene zbędnie, oraz skarżącą kwestii spornej, którą wyżej zdefiniowano. Podmioty te zwalczają bowiem swe stanowiska głoszone w tym zakresie poprzez odwoływanie się do zasad zdrowego rozsądku. Asumpt do takich polemik dostarcza niewątpliwe zaniedbanie organu podatkowego I instancji, który przyjmując wniosek skarżącej nie dochował wymaganej w takim przypadku staranności procesowej. Staranność ta wymaga bowiem ażeby wpływające do organu dokumenty były jednoznacznie opisane - czego w niniejszym przypadku nie uczyniono przez co w tym zakresie skarżąca ma rację.

Racja ta nie przekłada się jednak na możliwość uwzględnienia skargi. Sama skarżąca nie podnosi bowiem żadnych tego rodzaju okoliczności, które chociażby uprawdopodabniały fakt złożenia przedmiotowego zaświadczenia w formie prawem wymaganej /tj. spełniającej wymogi par. 5 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2001 r./. Samo odwoływanie się do logiki i zdrowego rozsądku nie jest tu bowiem wystarczające. Zresztą argumenty tego rodzaju skutecznie zwalczają takie okoliczności jak:

- brak przy znajdującym się w aktach sprawy rzeczonego dokumentu w wymaganej prawem formie,

- brak na wniosku strony adnotacji o załączanych dokumentach,

- podporządkowanie się żądaniu organu w kwestii uzupełnienia braków wniosków,

- wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług.

Zwłaszcza przy tym te dwie ostatnie okoliczności są wielce wymowne. Wszak, gdyby wniosek o zwrot podatku był kompletny to strona skarżąca ani by nie podjęła, spóźnionych zresztą, działań dla jego uzupełnienia ani też nie występowała o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Działania jakie podjęła świadczą zatem o tym, iż zdawała ona sobie sprawę ze swych uchybień.

Oceny tej nie zmienia argument pełnomocnika skarżącej, iż nie był mu znany fakt złożenia przy wniosku inicjującym postępowanie podatkowe przedmiotowego zaświadczenia. Po pierwsze fakt ten nie jest negowany. Organy zakwestionowały bowiem, zasadnie zresztą, formę tego dokumentu. Po wtóre, gdyby istotnie właściwy dokument został złożony już przy wniosku rzeczą pełnomocnika przystępującego do sprawy było zapoznanie się ze stanem sprawy u jej źródła, tj. u podatnika oraz w oparciu o akta. Wnosząc zaś z powyższego twierdzenia pełnomocnik powyższych działań nie dopełnił.

Skoro zaś zaistniał taki stan rzeczy to w kontekście poczynionych wcześniej uwag w pełni uprawnione jest stanowisko, że działanie strony potwierdza w istocie twierdzenie o braku przy wniosku zaświadczenia sporządzonego w formie wymaganej przepisami cyt. wyżej rozporządzenia.

Stąd też kierując się przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 w zw. z art. 204 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.