Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1080/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o rozgraniczenie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. L. kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 lipca 2005 [...] po rozpatrzeniu odwołania A. i S. małż. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2005 znak [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2003 znak. [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działkę [...] z działką [...], położonych w S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji Kolegium Odwoławczego powołano przepisy m.in. art. 29 i 33 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.DZ.U. Nr 100 z 2000r poz. 1086 z póz.zm) i art. 39 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 1990r o samorządzie gminnym (t.j.DZ.U z 2001r Nr 142,poz. 1591 ze zm.) oraz art. 28 k.p.a., 151 § 1 pkt 1 i 138 § 2 k.p.a.

Uzasadniając swoją decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...].2003r znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości obj. Kw. [...] współwłasności Z. L., T. L., G. L. i J. P., stanowiącej działkę [...] w S. z nieruchomością sąsiednią stanowiącą działkę [...] obj. Kw [...] współwłasności E. K. –K., B. K., A. D., T. D., Ł. D., W. K., K. K., M. N. i J. P. –K. w sposób oznaczony na dokumentacji geodezyjno-pomiarowej rozgraniczenia przyjętej do zasobu za Nr [...].

Decyzję tę skierowano do wymienionych w rozstrzygnięciu stron i stwierdzono, iż z dniem [...].2004 stała się prawomocna, gdyż żadna ze stron nie zażądała przekazania sprawy do Sądu Rejonowego.

Dnia [...].2005r S. i A. małż. P. złożyli do Burmistrza Miasta i Gminy S. wnioski o wznowienie na podstawach z art.145 § 1 pkt.4 i pkt.5 k.p.a. postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].2003r. Wnioskodawcy podnosili, że o wydaniu decyzji dowiedzieli się [...].2004r z przesłanego przez Sąd Rejonowy w W. sprawie [...] pisma – wraz z załącznikiem- decyzją. Podnosili, że geodeta upoważniony wezwał ich do stawienia w dniu [...].2003r w charakterze strony, gdzie przedstawili oświadczenie co do przebiegu granicy inne niż współwłaściciele działki [...], ale następnie, geodeta "wyłączył" ich z udziału w postępowaniu, mimo iż mieli przymiot strony.

Wnioskodawcy podnosili także, że do sprawy [...], Sądu Rejonowego dla K., przekazanej według właściwości do Sądu Rejonowego we W., współwłaściciele działki [...] wnieśli o zasiedzenie części działki [...] stanowiącej własność A. i S. małż. P. , oraz że równocześnie toczyły się postępowania sądowe i administracyjne dotyczące własności tej samej nieruchomości, a zatem postępowanie winno być umorzone, na podstawie art.34 ust.2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy S. postanowieniem z dnia [...].2005r wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...].2005r z powołaniem na przepis art. 151 § 1 pkt.1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2003r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działki: [...] z działką [...].

Uzasadniając decyzję Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy S. wskazał, że w postępowaniu rozgraniczeniowym orzeczono o przebiegu granicy między nieruchomościami stanowiącymi działki [...] i [...] a w postępowaniu brały udział wszystkie strony. Podkreślono, że przebieg granicy między tymi nieruchomościami ustalono na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych, mapy katastralnej, mapy ewidencji gruntów, oraz przy pomocy wyznaczonego na szkicu graficznym punktu granicznego Nr [...] z działką Nr [...] własności A. i S. małż. P..

Wskazano, że w postępowaniu brał udział S. P. jako właściciel nie objętej żądaniem rozgraniczenia działki [...], wezwany przez uprawnionego geodetę. Stwierdzono, że S. P. uznał punkt graniczny Nr [...] jako wspólny z działką [...], ale nie za wspólny z działką [...] mimo, iż nie wyznacza on granicy między tymi działkami, gdyż tę wyznaczać muszą co najmniej dwa punkty graniczne. Natomiast współwłaściciele rozgraniczanych działek, uznali przebieg granicy wyznaczonej m.in. przez punkt graniczny Nr [...].

Zdaniem organu, wezwanie A. i S. P. przez uprawnionego geodetę do udziału w czynnościach geodezyjnych w charakterze stron, nie przydało im przymiotu stron postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomościami stanowiącymi działki [...] i [...], a zatem nie zachodzi podstawa wznowienia przewidziana art.145 § 1 pkt. 4 k.p.a.

W przekonaniu organu nie zachodzi także druga z przywołanych wnioskiem podstaw wznowienia. Wskazano, iż zdaniem składających podanie o wznowienie, nieuznanie przez nich wyznaczonego przez geodetę punktu granicznego Nr [...] jako wspólnego dla ich działki [...] z działką [...] a także z działką [...], powodowało , że organ administracyjny nie był właściwy do orzekania o rozgraniczeniu między działki [...] i [...]. Organ ustalił, iż w czasie postępowania o rozgraniczenie w/w działek, postępowanie w sprawie [...] Sądu Rejonowego dla K. z wniosku współwłaścicieli działki [...] o zasiedzenie części działki [...] było zawieszone "z powodu m.in. niedoręczenia przez wnioskodawcę o zasiedzenie, informacji o rozgraniczeniu w/w nieruchomości."

Wskazano, iż A. i S. małż. P., pomimo wezwania nie doręczyli dokumentów, które potwierdziły by zarzut, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...].2003r,toczyło się w tej samej sprawie postępowanie sądowe.

Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego organ I instancji wskazał, na przewidziane art. 34 ust.1 w zw. z art. 33 ust.1 przesłanki umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, a nadto zajął stanowisko, iż na przeszkodzie uchylenia decyzji stoi także przepis art.146 § 2 k.p.a., gdyż przy zebranym materiale mogła .zapaść decyzja odpowiadająca decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia postępowania.

W odwołaniu od tej decyzji A. P. i S. P. wnosili o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2003r. W odwołaniu podniesiono, iż odwołujący są współwłaścicielami działki [...], a w postępowaniu zakończonym decyzją z [...].2003r geodeta wezwał ich na dzień [...].2003r w charakterze stron, w sprawie ustalenia przebiegu granicy między działki [...] i [...]. Zdaniem odwołujących się geodeta ustalając punkt graniczny [...] wspólny dla działki "[...] z działkami [...] i [...], dokonał tym samym" równocześnie ustalenia granicy prawnej, dla części działki [...], na odcinku biegnącym od punktu granicznego [...], do punktu granicznego [...], z działką [...] (po zmianie oznaczenia [...]), który wcześniej (przed rozgraniczeniem) odpowiadał granicy działki [...] z działką [...] (po zmianie oznaczenie [...]).

Zdaniem odwołujących się z tego względu mieli przymiot strony a o decyzji z [...].2003r dowiedzieli się dopiero [...].2004r w związku z przesłaniem jej przez Sąd Rejonowy w W. w sprawie [...] jako załącznika.

W przekonaniu odwołujących się spór o przebieg granicy jest następstwem nieuznania punktu granicznego Nr [...] jako wspólnego dla działki [...] z działką [...] (przed zm. oznaczenie [...]) i tym samym z niemożliwością ustalenia w postępowaniu granicy między działki [...] i [...] ze względu na bezsporne ustalenie tylko jednego punktu granicznego i budzącą zastrzeżenia lokalizacją drugiego punktu granicznego, koniecznego do wyznaczenia granicy.

Zdaniem S. i A. P. zakres prac geodezyjnych jest niezgodny z art. 29 ustawy "bo geodeta dokonał podziału działki [...], na działkę [...] o mniejszej powierzchni i przez włączenie 0.0262 ha do działki [...] i zmianie jej numeracji na [...], a po dokonaniu podziału dokonał postępowania rozgraniczeniowego dla ustalenia granicy między działkami."

Podniesiono także zarzut wydania zaskarżonej decyzji z 11 marca 2005r i decyzji z [...].2003r z naruszeniem właściwości, bo przez Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy, który nie powołał się na udzielone upoważnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów odwołania podzieliło zarzut naruszenia art. 39 ust.1 w zw. z art. 39 ust.2 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym przez wydanie zaskarżonej decyzji z dnia 11 marca 2005r przez Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy S.. Przywołując powyższe przepisy wskazano, iż żaden przepis prawa ogólny lub regulujący postępowanie rozgraniczeniowe nie przydaje zastępcy organu wykonawczego - a w sprawie -zastępcy Burmistrza kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych we własnym imieniu. Zarazem wskazując na przepis art. 39 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego wójt (burmistrz, prezydent miasta) może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu, uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż uchybienie to nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.

Powołując wyrok Sądu Najwyższego z 2000.06.28 III RN 189/99 (OSNP2001/8/248) wskazano, iż samo podpisanie decyzji administracyjnej przez zastępcę , bez zaznaczenia, że jest wydana z upoważnienia, nie narusza art.107 § 1 k.p.a., o ile zastępca był rzeczywiście uprawniony do jej wydania.

Już z tej przyczyny uchylenie zaskarżonej decyzji z [...].2003r zdaniem Kolegium znajdowało oparcie w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art.39 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym.

Zarazem wskazując na przedmiot postępowania odwoławczego, dotyczącego odmowy uchylenia decyzji z powodu braku podstaw do wznowienia, wyłączający podstawę do oceny zasadności samej decyzji o rozgraniczeniu z dnia [...].2003r, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło stanowisko, iż należy rację przyznać stanowisku odwołania, iż w postępowaniu zakończonym tą decyzją mieli przymiot strony, mimo że przedmiotem rozgraniczenia były nieruchomości stanowiące działki [...] i [...]. Zdaniem Kolegium podstawowe znaczenie dla rozgraniczenia tych działek miało wyznaczenie punktu granicznego Nr [...], a ten z kolei znajdował się w granicy działki odwołujących się - [...] z działką [...]. W przekonaniu Kolegium usytuowanie punktu granicznego Nr [...] stanowiło jednocześnie ustalenie ( czy też potwierdzenie) granicy między działką [...] a działką [...] i z tej przyczyny odwołujący się winni być uznani za strony postępowania. Wskazano, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z 11 marca 2005r wynika, że odwołujący się brali udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...].2003r jako właściciele działki [...], a zatem że byli stronami. Zdaniem Kolegium zachodzi sprzeczność powyższych ustaleń z dalszą częścią uzasadnienia decyzji organu I instancji, w której uznał, że skoro uczestniczący w czynnościach geodety S. P. nie kwestionował prawidłowości usytuowania wspólnego punktu granicznego Nr [...] między działką [...] a działką [...], to tym samym organ mógł uznać, że w/w punkt nie budzi zastrzeżeń jako jeden z punktów wyznaczających linie graniczną pomiędzy rozgraniczanymi działkami.

Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 29 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określenie położenia punktów granicznych jest jednym z elementów ustalania przebiegu granic nieruchomości, a jeżeli są one zlokalizowane jednocześnie w granicy z inną nieruchomością, to również jej właściciela bądź współwłaściciela należy uznać za stronę w sprawie. Właściciel takiej nieruchomości ma bowiem interes prawny, aby punkt graniczny rozgraniczający inne nieruchomości, był zlokalizowany bądź wyznaczony przez geodetę prawidłowo. W przekonaniu Kolegium nie można in abstracto uznać, że w każdym przypadku nie zostaną naruszone prawa właściciela tej działki, w której granicy geodeta określa punkt graniczny, a to, że właściciel nie kwestionuje jego lokalizacji względem jednej z sąsiednich działek (wzajemnie rozgraniczanych), nie oznacza, iż interes prawny wygasł i taka osoba przestała być stroną w dalszym toku postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem Kolegium przy takim rozumowaniu organu I instancji właściciel działki, w której granicy zlokalizowano punkt graniczny (dla rozgraniczenia innych działek) kwestionując tę lokalizację zachowywał by przymiot strony, a nie kwestionując jego lokalizacji przymiot strony by tracił.

Zajmując powyższe stanowisko prawne Kolegium uznało, że po uchyleniu zaskarżonej decyzji z [...].2005r organ I instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie wznowieniowe regulowane przepisami art.145-152 k.p.a., a w szczególności ustalić czy prócz podstaw wznowienia wskazanych przez odwołujących się , nie zachodzą inne przesłanki wznowienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie złożyła Z. L. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów art. 29 i 33 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz przepisów art. 146 § 2, oraz 77 w zw. z art.80 k.p.a.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza przepis art.146 § 2 k.p.a., gdyż orzeczenie organu I instancji odpowiadało jego treści. Wskazano, że w oparciu o zebrane dowody w decyzji z [...].2003r orzeczono o ustaleniu granicy między działkami [...] a [...] m.in. w oparciu o punkt graniczny Nr [...] zbieżny także dla działki [...], który właściciel S. P. biorąc udział w postępowaniu uznał ten punkt jako wspólny jedynie z działką [...]. Natomiast właściciele objętych wnioskiem o rozgraniczenie działek nie zaskarżyli decyzji o rozgraniczeniu.

Podniesiono, że pojedynczy punkt graniczny Nr [...] nie mógł określać granicy między działką [...] a działką [...], a nadto toczyło się przed Sądem Rejonowym w W. do sygn. akt [...] postępowanie o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych, a zatem niedopuszczalna była droga postępowania administracyjnego o rozgraniczenie działki A. i S. małż. P. z działką [...]. Zdaniem skargi regulacje prawnomaterialne jak i ta przesłanka proceduralna powodują, że w postępowaniu administracyjnym nawet przy wznowieniu postępowania zastosowanie miał przepis art.146 § 2 k.p.a.

Wskazano, że SKO jest organem odwoławczym merytorycznym uprawnionym do przeprowadzania postępowania dowodowego i zaskarżona decyzja narusza przepis art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., gdyż organ mógł ustalić, czy Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy S. podejmując decyzję z [...].2005r był upoważniony do wydania jej w imieniu tego organu. Wskazano, że właśnie w powołanym przez SKO wyroku SN z 2000.06.28 III RN 189/99/OSNP 2001/8/248 podkreślono, ze przepisy k.p.a. nie nakładają na osobę podpisującą decyzję z upoważnienia organu z zaznaczenia że wydawana jest z takiego upoważnienia, istotne jak natomiast samo jego udzielenie, czego organ nie zbadał.

W uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...].2007r nawiązującym do odpowiedzi na skargę, skarżąca powołała się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].2006r sygn.akt [...] w sprawie z powództwa Z. L. przeciwko A. P. i S. P., J. P., G. L. i T. L. o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych, od którego wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...].2006 sygn. [...] oddalono apelację A. P. i S. P.. Zgodnie z wyrzeczeniem tego wyroku działka [...] uległa podziałowi na działki [...] o pow.214m² i [...] o pow. 0,0307ha, a następnie pierwsza z tych działek została wykreślona z Kw [...], a wpisana w dziale I Kw [...].

Zdaniem skarżącej przebieg granicy między działką [...] a działką [...] (przed rozgraniczeniem [...]) pozostaje bez wpływu na prawa małżonków P. "którzy nie mieli gravamen w składaniu wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko, a w tym, że działanie "z upoważnienia" winno wynikać wprost z treści decyzji. Wskazano, na przywołane w uzasadnieniu decyzji rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (DZ.U. Nr 112, poz.1319 z późn.zm.) regulujące zasady oznaczania organu i osoby która wydała decyzję.

Zdaniem SKO, przepis art. 146 § 2 może mieć zastosowanie dopiero gdy zaistnieje podstawa wznowienia, podniesiono też że postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a co najwyżej może mieć dla niego znaczenie prejudycjalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Sądy Administracyjne w myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) – dalej ustawa p.p.s.a. sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, że powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując tę kontrolę pod względem zgodności z prawem Sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana według powyższych zasad kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji że skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane.

W podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało przepis art. 138 § 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Według zd. II tego przepisu przekazując sprawę organ ten, może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powyższa regulacja w zestawieniu z uregulowaniami zawartymi w przepisie art. 138 § 1 k.p.a. prowadzi do powszechnie akceptowanego w piśmiennictwie i orzecznictwie wniosku, że organ odwoławczy jest organem merytorycznym, władnym do merytorycznego, ponownego rozpatrzenia i załatwienia sprawy, a przepis art. 138 § 2 określa jako wyjątek od tej reguły przesłanki, w których może nastąpić uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sytuacja ta ma miejsce wtedy tylko gdy do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem obejmuje zatem także i ocenę, czy stanowisko organu odwoławczego, iż uchylenie decyzji jest konieczne, znajduje odbicie w aktach sprawy.

Zarówno przepis art. 39 ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym (t.j.DZ.U. z 1996r Nr 96, Nr 13, poz.74 z póz.zm.) jak i przepis art. 268 a k.p.a. dają burmistrzowi (wójtowi, prezydentowi miasta) uprawnienia do upoważniania w formie pisemnej pracownika (a według art. 39 ust.2 także zastępcy) do wydawania decyzji w jego imieniu. Ani te przepisy, ani przepis art. 107 § 1 k.p.a. nie wymaga by pracownik umocowany do wydania decyzji poza podaniem imienia, nazwiska, stanowiska służbowego powoływał się w decyzji na udzielone upoważnienie. W uzasadnieniu powołanego przez SKO wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2006.06.08 III RN (OSNP2001/8/248), wskazano – i ten pogląd podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie - ,że o wadliwości decyzji nie rozstrzyga samo niepowołanie się na upoważnienie do jej wydania, lecz rzeczywisty brak upoważnienia w dacie jej wydania.

Ustalenie tej okoliczności przez organ odwoławczy, w odniesieniu do wydania decyzji z dnia [...].2005r i poprzedzającego ją postanowienia z dnia [...].2005r o wznowieniu postępowania przez zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy S., niewątpliwie nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego " w całości lub w znacznej części". Omawiana okoliczność faktyczna nie mieści się zatem w kręgu przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji, gdyż ustalenia tego samodzielnie dokonać mógł organ odwoławczy.

A. i S. P. domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].2003r opierając swoje podanie na podstawach wznowienia określonych art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.a. Pierwszej z tych podstaw – braku udziału w postępowaniu w charakterze strony upatrywali w tym, że brali udział w czynnościach, a nie została im doręczona decyzja. . Podstawy z art. 145 § 1 pkt. 5 w postaci wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję, upatrują w tym, że w dacie wydania decyzji o rozgraniczeniu toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym z wniosku skarżącej o zasiedzenie części działki [...] (własności A. i S. małż. P.) i części działki [...].

Wznowienie postępowania jako instytucja proceduralna stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy raz już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jest to zatem tryb postępowania zaliczany do tzw. trybów nadzwyczajnych, w których następuje odstępstwo od przewidzianej art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych.

W świetle przepisów k.p.a. , wznowienie postępowania ma dwie fazy. W fazie pierwszej organ na podstawie art.149 § 1 k.p.a. wznawia postanowieniem postępowanie ( a właściwie wszczyna postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy), albo decyzją opartą na przepisie art. 149 § 3 odmawia wznowienia postępowania, - a właściwie wszczęcia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy.

W tej fazie organ obowiązany jest wznowić na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postępowanie tj. wszcząć postępowanie stanowiące podstawę – zgodnie z art.149 § 2 k.p.a. - badania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, chyba że zachodzą przesłanki obligujące do wydania opartej na przepisie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji odmawiającej wznowienia ( tzn. odmawiającej badania czy rzeczywiście zachodzą podstawy wznowienia oraz odmawiającej rozstrzygnięcia co do istoty sprawy).

Do negatywnych przesłanek, uzasadniających odmowę wznowienia postępowania decyzją opartą na przepisie art. 149 § 3 k.p.a. należą: wniesienie podania przez podmiot nie będący stroną – jeżeli wznowienie ma nastąpić na wniosek, zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie, określonego przepisami art. 148 § 1 i 2 k.p.a., oraz wskazanie podstawy faktycznej wznowienia, odpowiadającej jednej z wyczerpująco wymienionych przepisami art. 145 § 1 pkt. 1-8 oraz art. 145a podstaw wznowienia.

Na tym zatem etapie następuje ocena przez organ właściwy w rozumieniu art. 150 k.p.a., czy podanie, także oparte na podstawie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. zostało wniesione przez stronę, a więc przez podmiot, któremu w świetle art. 28 k.p.a. służy przymiot strony dlatego, że jego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój obowiązek lub interes prawny. Stwierdzenie przez organ właściwy, iż przepisy prawa materialnego, w danym rodzaju sprawy i okolicznościach nie przydają danej osobie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. winno prowadzić do odmowy wznowienia postępowania decyzją opartą na przepisie art. 149 § 3 k.p.a.

Dopiero w przypadku przyjęcia przez organ właściwy do wznowienia że podanie wniosła strona i nie zachodzą inne negatywne przesłanki wznowienia, po przeprowadzeniu postępowania w zakresie określonym art. 149 § 2 k.p.a. organ wydaje decyzję opartą na przepisach pkt. 1 lub 2 art. 151 k.p.a. w zależności od tego czy stwierdzi istnienie lub brak podstaw wznowienia.

Oparcie przeto decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...].2003 na przepisie art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a., przy przyjęciu ustalenia, że A. i S. P. nie służy przymiot strony postępowania o rozgraniczenie cudzych nieruchomości, naruszało przepis art. 149 § 3 k.p.a. Tę okoliczność będzie miał na uwadze organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu odwołania.

Jednakże kluczowe zagadnienie w sprawie stanowi kwestia, czy A. i S. P. służył przymiot strony postępowania o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomością stanowiącą działkę [...] współwłasności skarżącej Z. L., a nieruchomością stanowiącą działkę [...], której współwłaścicielami A. i S. P. nie są.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przydającego A. i S. małż. P. przymiot strony postępowania o rozgraniczenie powyższych nieruchomości z tego względu iż byli wezwani przez uprawnionego geodetę, a S. P. brał udział w czynnościach na gruncie i do protokołu granicznego oświadczył jako właściciel działki [...] sąsiedniej względem rozgraniczanych działek [...] z dz. [...], że umieszczony w granicy ewidencyjnej jego działki " pkt. [...] rozgranicza tylko działkę [...] od działki [...] i nie jest punktem wspólnym z działką [...]....."

Zdaniem Kolegium, "jeżeli punkty graniczne, rozgraniczające określone – rozgraniczane nieruchomości, są jednocześnie zlokalizowane w granicy z innymi lub inną nieruchomością, to również właściciela lub współwłaścicieli takich nieruchomości należy uznać za strony w sprawie", bo mają interes prawny, aby punkt graniczny rozgraniczający te nieruchomości był zlokalizowany bądź wyznaczony przez geodetę prawidłowo.

Stanowisko to jest błędne. Należy przypomnieć, iż od dnia wejścia w życie przepisów kodeksu cywilnego, tj. od dnia 1 stycznia 1965r, stosownie do przepisu art. XXXVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r- Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, póz.94 z późn. zm.), materialnoprawną podstawę rozgraniczenia stanowi przepis art. 153 kodeksu cywilnego regulujący kryteria rozgraniczenia gruntów, których granice stały się sporne, przy czym art. 152 k.c. wskazuje na właścicieli gruntów sąsiadujących jako na podmioty obowiązane do współdziałania przy rozgraniczeniu oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Przepisy obowiązującej od dnia 1 lipca 1989r ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tj. Dz.U. z 2005 Nr 240 poz.2027 z póź. zm.)- zwanej dalej ustawą- stanowią w art. 29 ust. 1 i 2, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami. Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości, w celu ustalenia jaki jest zasięg prawa własności właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości (por. S. Rudnicki, sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998, str. 80).

W świetle powyższych regulacji, spór co do przebiegu granic konkretnych nieruchomości, a więc spór o zasięg prawa własności sąsiadujących ze sobą nieruchomości, zawiera w sobie spór co do elementów służących ustaleniu przebiegu granic w postaci usytuowania punktów granicznych, których położenie determinuje przebieg linii granicznych. Spór może zatem powstać tylko między właścicielami (współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami, samoistnymi posiadaczami chronionymi domniemaniem z art. 341 k.c.) sąsiadujących (przylegających) nieruchomości. Wyrazem istnienia tego sporu jest żądanie rozgraniczenia wskazujące nieruchomości między, którymi istnieje spór co do przebiegu granic.

Zasadą jest, iż poza przypadkami określonymi w art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozpoznanie sporu następuje w postępowaniu administracyjnym, a sytuacje, w których rozgraniczenie toczy się dalej w postępowaniu przed sądem powszechnym określają przepisy art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 34 ust. 1 i 2 ustawy. W pierwszej z tych sytuacji strona niezadowolona z przebiegu granicy ustalonego decyzją o rozgraniczeniu może żądać, w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji przekazania sprawy sądowi. W drugim organ umarza postępowanie rozgraniczeniowe i z urzędu przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi, gdy nie doszło do zawarcia ugody, nadal istnieje spór co do przebiegu linii granicznych a nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.

Jednakże ustawa, zna jeszcze jedną i to preferowaną formę zakończenia sporu co do przebiegu linii granicznych. Jest nią przewidziana art. 31 ust. 4 ugoda stron mająca moc ugody sądowej, a więc czynności prawnej regulowanej art. 917 i następ. Kod.cyw., której istota polega na czynieniu sobie przez strony wzajemnych ustępstw. W ramach ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym właściciele rozgraniczanych nieruchomości mogą zatem dowolnie ukształtować przebieg granicy między swymi nieruchomościami, niezależnie od stanu wynikającego z map czy innych dokumentów. Ustalenie przebiegu linii granicznych wymaga ustalenia położenia co najmniej dwóch punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy między nieruchomościami. Punkty te wcale nie muszą być ulokowane w miejscu przecięcia linii granicznej rozgraniczanych nieruchomości, z granicami ewidencyjnymi nieruchomości sąsiednich, ani też do ich wyznaczenia w granicy ewidencyjnej nieruchomości sąsiedniej, prawo nie wymaga zgody właściciela takiej nieruchomości. Oświadczenie zatem S. P. dot. punktu granicznego Nr [...], co do tego, które nieruchomości on rozgranicza a których nie rozgranicza nie miało prawnej doniosłości gdyż o tym jakie nieruchomości są rozgraniczane decydowało żądanie rozgraniczenia i jego przedmiot określony wydanym na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy postanowieniem o wszczęciu postępowania. Żaden przepis prawa materialnego nie przydawał małż. P. uprawnienia do wpływu na przebieg linii granicznej rozgraniczającej działkę [...] od działki [...]. Z tych względów A. i S. małż. P. nie służył przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o rozgraniczenie tych nieruchomości, a samo uczestniczenie w czynnościach opisanych protokołem granicznym i złożenie tam oświadczenia nie przydaje przymiotu strony. Ulokowany zatem w granicy ewidencyjnej działki [...] z działkami [...] i [...] punkt graniczny [...] służył wyłącznie wyznaczaniu granicy między rozgraniczanymi nieruchomościami [...] i [...]. Żaden przepis prawa materialnego, tak zlokalizowanego punktu, nie czynił wiążącym w razie ewentualnego sporu co do przebiegu granicy pomiędzy działką [...] a działkami sąsiednimi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża wiążącą organy z mocy art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocenę prawną, iż małżonkowie A. i S. P. nie mieli przymiotu strony w zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2003r znak [...] postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości obj. Kw [...] stanowiącej działkę [...], z nieruchomością obj. Kw [...] stanowiącą działkę ewid. [...].

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrzy odwołanie skarżących A. i S. małż. P. od decyzji zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].2005 i jeśli wydana została przez osobę upoważnioną dokona oceny, jakiego rozstrzygnięcia wymaga wskazane naruszenie przepisu art. 149 § 3 k.p.a. przez organ I instancji. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu skarżącej zastąpionej przez pełnomocnika adwokata kosztów postępowania sądowego oparto na przepisach art.. 200, 205 § 2 i 210 powołanej ustawy.