Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 898/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 par. 1 pkt 4, art. 18, art. 31 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 6, art. 38 par. 1, aqrt. 54 par. 1, 4, 5, 5a, 6, art. 67 par. 4, art. 97 par. 1, 2, art. 98 par. 1, 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 31 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] o oddaleniu jako bezzasadnej skargi na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 7 czerwca 2016 r. polegające na zajęciu ruchomości w postaci automatu do gier, tj. B. nr [...] w ramach postępowania rekwizycyjnego prowadzonego w oparciu o odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 marca 2016 r.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w C. wystawił na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. tytuł wykonawczy z dnia 15 marca 2016 r. nr [...], obejmujący zaległość z tytułu kary pieniężnej od gier w wysokości 12 000 zł, a następnie skierował go do Dyrektora Izby Celnej w W. celem przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Odpis tytułu wykonawczego zobowiązana spółka otrzymała w dniu 6 kwietnia 2016 r. Odpis tytułu wykonawczego został przekazany przez organ egzekucyjny – Dyrektora Izby Celnej w W. Dyrektorowi Izby Celnej w [...], któremu następnie zleceniem rekwizycyjnym z dnia 23 maja 2016 r., Dyrektor Izby Celnej w W. zlecił wykonanie w ramach rekwizycji, czynności egzekucyjne polegające na dokonaniu zajęcia, odbioru i sprzedaży automatu należącego do zobowiązanej spółki. Protokołem z dnia 7 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] dokonał zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier B. Nr [...] znajdującego się w magazynie depozytowym Izby Celnej w [...]. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości wraz z wezwaniem z dnia 8 czerwca 2016 r. do uregulowania należności zobowiązana spółka otrzymała w dniu 14 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. zatytułowanym "SKARGA NA CZYNNOŚCI EGZKUCYJNE ORGANU EGZKUCYJNEGO" spółka wniosła na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., skargę na czynność egzekucyjną dokonaną w oparciu o powyższy protokół, wnosząc o jej uchylenie.

Po rozpoznaniu skargi na czynności egzekucyjne, Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] oddalił skargę z dnia 28 czerwca 2016 r. jako bezzasadną.

W zażaleniu na to postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie w protokole zajęcia wierzyciela, którego organ egzekucyjny oznaczył jako Dyrektora Izby Celnej w C., podczas gdy Dyrektor Izby Celnej w C. nie jest wierzycielem w przedmiotowej sprawie, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Ponadto spółka wskazała, że prowadzenie egzekucji z zajętej ruchomości jest niedopuszczalne, bowiem nie stanowi ona własności zobowiązanej.

Organ II instancji, nie stwierdzając uchybień podczas dokonywania zaskarżonej czynności podniósł, że skarga wniesiona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., nie przysługuje na czynności egzekucyjne o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, w skardze na czynności egzekucyjne mogą być podniesione tylko te okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. W analizowanej sprawie spółka złożyła zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] w przedmiocie oddalenia jako bezzasadnej skargi na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 7 czerwca 2016 r. polegające na zajęciu ruchomości w postaci automatu do gier B. Nr [...] w ramach postępowania rekwizycyjnego prowadzonego w oparciu o odpis tytułu wykonawczego z dnia 15 marca 2016 r. Organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Izby Celnej w W. zlecił organowi rekwizycyjnemu, tj. Dyrektorowi Izby Celnej w [...] wykonanie przedmiotowych czynności egzekucyjnych. Zdaniem organu II instancji nie może budzić żadnych wątpliwości legalność czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ruchomości (w tym przypadku w postaci urządzeń do gier), ponieważ jest to środek egzekucyjny stosowany w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych, wyszczególniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Zajęcia ruchomości spółki dokonano poprzez jej wpisanie do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości. Protokół został podpisany zarówno przez sporządzającego, tj. poborcę skarbowego Izby Celnej w [...], jak i dwie osoby uczestniczące. W protokole został zamieszczony opis zajętej ruchomości, tj. wskazano rodzaj, nazwę i numer zajętego urządzenia B. Nr [...]. Zaznaczono przy tym, że oszacowanie jego wartości zostanie dokonane przez biegłego skarbowego. W rubryce wniosku i oświadczenia wskazano brak możliwości sprawdzenia jego stanu technicznego. Z kolei w rubryce adnotacje wskazano, iż zajęty automat do gry pozostaje w siedzibie magazynu depozytowego Izby Celnej w [...] i nosi liczne ślady użytkowania w postaci rys i otarć. W ocenie organu II instancji zastosowany przez organ egzekucyjny druk protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, odpowiada bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. poz. 2310). Jako wierzyciel w tytule wykonawczym z dnia 15 marca 2016 r. wskazany został Dyrektor Izby Celnej w C. Nie ulega zatem wątpliwości, że tytuł wykonawczy wystawiony został przez Dyrektora Izby Celnej w C. Również w protokole zajęcia i odbioru ruchomości jako organ, który wystawił tytuł wykonawczy oraz jako wierzyciel wskazany został Dyrektor Izby Celnej w C. W tym przypadku zachodzi bowiem tożsamość organu wystawiającego tytuł wykonawczy oraz organu pełniącego funkcję wierzyciela. Zgodnie z treścią obowiązującego w dniu dokonania zaskarżonych czynności egzekucyjnych rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. poz. 1494) wyznaczono Dyrektora Izby Celnej w C. jako właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w C., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

W skardze na powyższe postanowienie spółka A. wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła:

- naruszenie art. 138 § pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy zaskarżona czynność egzekucyjna dokonana została w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł wykonawczy wskazujący jako podstawę prawną obowiązku decyzję pierwszoinstancyjną, która następnie została zaskarżona poprzez wniesienie odwołania, co skutkuje niedopuszczalnością egzekucji;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 7 i 77 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonano zajęcia stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji podnoszonych przez pełnomocnika zobowiązanej w zażaleniu od postanowienia organu I instancji wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjną organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w C., w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej w C. zgodnie z dyspozycją art. 5 § l pkt 1 i 4 w zw. z art. l a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;

- naruszenie art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanej ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana.

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a strona wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

- kopii decyzji Dyrektora Izby Celnej w D. z dnia [...] o nr [...];

- akt administracyjnych postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w D., w ramach którego wydana została decyzja Dyrektora Izby Celnej w D. z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia [...] o nr [...] oraz akt administracyjnych postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w E., w ramach którego wydana została decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia [...] o nr [...] na okoliczność ustalenia, że decyzja wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym stanowiącym podstawę do dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej jest decyzją pierwszoinstancyjną, od której zostało wniesione odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 115 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjne czynności egzekucyjnej (zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier B. Nr [...]), a w konsekwencji zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] o oddaleniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na tę czynność egzekucyjną.

Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).

Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13).

Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec skarżącej spółki postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności skarżącej z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, Dyrektor Izby Celnej w [...], działając jako egzekucyjny organ rekwizycyjny, na zlecenie Dyrektora Izby Celnej w W., w oparciu o przepis art. 31 u.p.e.a., dokonał zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier znajdującego się w magazynie depozytowym Izby Celnej w [...]. Sporządzony w dniu 7 czerwca 2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości wraz z wezwaniem z dnia 8 czerwca 2016 r. do uregulowania należności został doręczony spółce w dniu 14 czerwca 2016 r.

Kwestionując prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej skarżąca zarzuca niedopuszczalność egzekucji wszczętej w oparciu o tytuł wykonawczy wskazujący jako podstawę prawną decyzję organu I instancji, która następnie została zaskarżona poprzez wniesienie odwołania.

Powołana przez stronę niedopuszczalność egzekucji administracyjnej może stanowić zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wymieniony w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Kwestia niedopuszczalności egzekucji nie może być rozpatrywana w ramach postępowania wszczętego skargą na czynność egzekucyjną.

Z tych względów Sąd w obecnie prowadzonym postępowaniu nie był władny uwzględnić żądania skarżącej w zakresie uznania niedopuszczalności egzekucji, a także wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, w oparciu o które strona zamierzała wykazać powyższą niedopuszczalność.

Ponadto w skardze podniesiono błędne określenie wierzyciela dochodzonego zobowiązania, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu zajęcia, skutkujący koniecznością uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej, a także brak ustaleń egzekucyjnego organu rekwizycyjnego w zakresie podmiotu posiadającego tytuł prawny do zajętych nieruchomości.

Podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości określają przepisy art. 67 § 4 i art. 67 § 2 pkt 1, pkt 4-6 i pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którymi powinien on zawierać między innymi: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę dochodzonych należności, wyszczególnienie zajmowanych ruchomości, ich rodzaju, opis stanu zajmowanych ruchomości, czy też pouczenie zobowiązanego bądź podmiotu pod którego dozorem pozostawiono zajęte nieruchomości o skutkach dokonanego zajęcia, jak również pouczenie zobowiązanego o przysługującym prawie zaskarżenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał iż przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia przedmiotowego automatu do gry Dyrektor Izby Celnej w [...] działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Ponadto zajęcie przedmiotowego automatu dokonano poprzez jego wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r., poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzającą protokół oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jaki i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętego urządzenia poprzez określenie jego rodzaju, nazwy, numeru, jego stanu, w jakim znajdował się w momencie zajęcia jak również wskazano miejsce, w którym urządzenie to się znajduje. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcie oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazany wcześniej tytuł wykonawczy. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że Dyrektor Izby Skarbowej w [...] - rozpatrując skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wniesioną na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a. - zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a.

Niezasadny jest zarzut skargi, że w protokole zajęcia i odbioru ruchomości błędnie wpisano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w C.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art.5 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art.2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych właściwy dyrektor izby celnej.

Zgodnie z treścią § 1c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012r. w sprawie wyznaczania organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2012r. poz.565 ze zm.), w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 października 2015r. (zmienionym rozporządzeniem Ministra Finansów z 15 września 2015r. zmieniającym rozporządzenie sprawie wyznaczania organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania – Dz.U. z 2015r. poz.1494), wyznacza się Dyrektora Izby Celnej w C. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm.).".

W myśl zaś § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015r. w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w C., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

Z wymienionych przepisów wynika., że począwszy od dnia 1 października 2015r. Dyrektor Izby Celnej w C. został wyznaczony do wykonywania na terenie całego kraju zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych.

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 15 marca 2016r. przez Dyrektora Izby Celnej w C. Podkreślić jednocześnie należy, iż formularz protokołu zajęcia i odbioru ruchomości został określony przez Ministra Finansów rozporządzeniem z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie wzoru dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r. poz. 2310). Formularz ten nie uwzględnia sytuacji w której występuje rozbieżność pomiędzy organem wstawiającym tytuł wykonawczy a organem będącym wierzycielem. W formularzu tym znajduje się bowiem sformułowanie "..objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez..." po którym należy wpisać podmiot wystawiający tytuł a jednocześnie w nawiasie znajduje się sformułowanie "(oznaczenie wierzyciela)". Formularz przewiduje zatem, że organ wystawiający tytuł wykonawczy i wierzyciel to ten sam podmiot. Nie uwzględnia natomiast sytuacji, gdy mogą być to dwa różne podmioty. Okoliczność, czy w protokole zajęcia i odbioru ruchomości winien być wpisany podmiot wystawiający tytuł wykonawczy czy też wierzyciel, w ocenie sądu, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że błędne wpisanie wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości jest uchybieniem nie stanowiącym naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności. Uchybienie takie nie ma bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej i nie może skutkować stwierdzeniem nieważności tej czynności. Pogląd taki wyraził WSA w Warszawie w wyroku z 20 kwietnia 2007r. w spr. III SA/Wa 3600/06, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 16 listopada 2016r. w spr. I SA/Bd 702/16 i NSA w wyroku z 18 lutego 2009r. w spr. II FSK 822/08. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy egzekucyjne nie wyjaśniły czy zajęty automat do gier stanowił własność zobowiązanego. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że z informacji uzyskanych od spółki wynika, że zajęty automat nie był jej własnością a znajdował się jedynie w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych.

Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor Izby Celnej w [...] w piśmie z dnia 12 września 2016 r. wyjaśnił, że zajęty automat do gier przyjęty został na stan magazynowy jako własność spółki A. i w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyskano informacji, że miały miejsce zmiany w zakresie jego prawa własności.

Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca w toku postępowania zgłaszała wniosek na podstawie art. 38 u.p.e.a. z żądaniem wyłączenia ruchomości spod egzekucji. Strona skarżąca poza stwierdzeniem, że nie jest właścicielem automatu nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. W szczególności nie złożono żadnych umów zobowiązaniowych, o których mowa jest w skardze.

Nadto należy podnieść, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Nie jest natomiast ani zobowiązany ani uprawniony do badania czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P.Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz Warszawa 2008r. str. 328). Dodać również należy, iż osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art.38 § 1 u.p.e.a.) a w niniejszej sprawie taki wniosek nie został złożony. Zarzut skargi także w tym zakresie nie jest zasadny.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie organy egzekucyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

R.T.