Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 268/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89  ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Edukacji i Nauki (zwany dalej: "Ministrem") postanowieniem z [...] października 2020r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...] (zwana dalej: "Skarżącą" lub "Gminą") utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty (zwany dalej: "Kuratorem") z [...] marca 2020r. nr [...], opiniujące negatywnie zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] (zwana dalej: "Szkołą") z dniem [...] sierpnia 2020r. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256, ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), art. 89 ust. 3 i 4 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2020r., poz. 910, zwana dalej: "u.P.o.").

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Rada Miejska w [...] (zwana dalej: "Radą Gminy") podjęła [...] lutego 2020r. uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji ww. Szkoły, z dniem [...] sierpnia 2020r. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że do Szkoły uczęszcza 56 uczniów, zapisanych do 6 oddziałów klasowych (z powodu braku naboru nie utworzono klasy I i III). Na wszystkich możliwych przedmiotach, zgodnie z przepisami prawa, zajęcia odbywają się w systemie klas łączonych. Do oddziału przedszkolnego 3-6-latków uczęszcza 15 dzieci. Obwód Szkoły zostanie przejęty w całości przez Szkołę Podstawową Nr [...] z Oddziałami Dwujęzycznymi w [...] (zwana dalej: "Szkoła w [...]"). Przewidywana reorganizacja sieci szkół w Gminie nie pogorszy warunków nauki i nie ograniczy powszechnej dostępności do szkoły. Istotną przesłanką likwidacji jest fakt, że część rodziców zamieszkujących w obwodzie Szkoły, deklaruje kontynuację nauki w Szkole Podstawowej w [...], położonej w pobliskiej odległości. Gmina zapewni uczniom bezpłatny dowóz. Odległość dowozu wyniesie maksymalnie 9 km, a czas dowozu nie przekroczy 20 minut. Korzystnie zmieni się opieka specjalistów. Znacząco polepszy się dostęp do bazy sportowej (w Szkole brak jest sali gimnastycznej), a Szkoła w [...] dysponuje 2 salami gimnastycznymi. Uczniowie będą mieli możliwość korzystania z dożywiania i zostaną objęci sprawnie zorganizowaną opieką świetlicową. Szkoła w [...] posiada ponadto bardzo dobrą bazę lokalowo-dydaktyczną i wyposażenie w pomoce dydaktyczne. Likwidacja Szkoły spowoduje też poprawę warunków nauki i wzbogacenie oferty edukacyjnej dla uczniów pozostałych szkół, dla których Gmina jest organem prowadzącym. W sytuacji likwidacji Szkoły rozważa się możliwość wykorzystania bazy lokalowej do stworzenia niepublicznej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym, z możliwością korzystania z wychowania dzieci z miasta [...] i okolicznych wiosek, bądź zlokalizowania oddziałów klas 4-8 wraz z oddziałem przedszkolnym w przypadku przekształcenia tej szkoły.

Burmistrz [...] (zwany dalej: "Burmistrzem"), wykonując ww. uchwałę Rady Gminy, pismem z [...] lutego 2020r. wystąpił do Kuratora o wyrażenie opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły, wskazując, że zamiar likwidacji Szkoły jest podyktowany sytuacją demograficzną, a bezpośrednia przyczyna to malejąca liczba uczniów w klasach. Burmistrz załączył do ww. pisma opis sytuacji demograficznej, informację o organizacji pracy Szkoły w [...] i deklarację o zapewnieniu bezpłatnego dowozu uczniom likwidowanej szkoły.

Kurator ww. postanowieniem z [...] marca 2020r. negatywnie zaopiniował likwidację Szkoły, wskazując przede wszystkim na brak wyznaczenia miejsca kontynuacji wychowania przedszkolnego dzieciom uczęszczającym do oddziału przedszkolnego funkcjonującego przy Szkole. Kurator stwierdził ponadto, że Szkoła jest położona w pobliżu miejsca zamieszkania uczniów, a jej likwidacja wydłuży czas ich pobytu poza domem i może ograniczyć dostęp do zajęć pozalekcyjnych organizowanych przez Szkołę w [...]. Kurator powołał się też na sprzeciw społeczności lokalnej, w tym Rady Rodziców przy Szkole, Kół Gospodyń Wiejskich, Ochotniczej Straży Pożarnej w [...], Sołtysów [...] i [...], a także innych mieszkańców (łącznie sprzeciw podpisało 665 osób).

Gmina w zażaleniu wniosła o uchylenie ww. postanowienia Kuratora i wydanie pozytywnej opinii w przedmiocie likwidacji Szkoły, zarzucając naruszenie:

- art. 89 ust. 1 i art. 39 u.P.o. - przez ich niewłaściwe zast[...]nie, gdy Kurator wydając postanowienie związany jest przesłankami wynikającymi z ww. przepisów i dopiero brak ich spełnienia umożliwia wydanie negatywnej opinii;

- art. 80 k.p.a. - przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, skutkującej wydaniem negatywnej opinii;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. - przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i błędne ustalenie stanu faktycznego, czego skutkiem jest wydanie negatywnej opinii.

Minister - po rozpatrzeniu zażalenia - wydał powołane na wstępie postanowienie, w uzasadnieniu którego wskazał, że zamiar likwidacji Szkoły wiąże się także z likwidacją oddziału przedszkolnego. Rada Gminy, podejmując [...] lutego 2020r. uchwałę o zamiarze likwidacji Szkoły nie wskazała miejsca kontynuacji wychowania przedszkolnego, w szczególności miejsca realizacji rocznego obowiązkowego przegotowania przedszkolnego, dzieciom z likwidowanego oddziału. W zażaleniu wskazała zaś, że po uzyskaniu pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły, planuje podjąć uchwałę o utworzeniu publicznego przedszkola w miejscu dotychczasowej Szkoły. Działanie to jest nieprawidłowe. Wskazanie dzieciom uczęszczającym do likwidowanego (wraz ze szkołą) oddziału przedszkolnego, nieistniejącej placówki oznacza naruszenie art. 89 ust. 1 u.P.o. Nie ma też pewności, że ww. deklaracja zostanie zrealizowana. Warunki kształcenia, wychowania i opieki dzieci korzystających z prawa do wychowania przedszkolnego, w tym realizującym roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne, w pobliżu domu rodzinnego ulegną pogorszeniu po likwidacji Szkoły z oddziałem przedszkolnym. Najbliżej geograficznie placówki wychowania przedszkolnego, którego organem prowadzącym jest Gmina, znajdują się Szkoły Podstawowe w: [...] i [...]. W roku szkolnym 2019/2020 uczęszczało do nich odpowiednio 21 i 49 dzieci. Według danych wstępnych sprawozdanych do systemu informacji oświatowej (SIO), według stanu na 30 września 2020r., (liczba dzieci uczęszczających odpowiednio do ww. oddziałów wynosi 15 oraz 50. Liczba miejsc, jakie deklarują ww. szkoły w SIO wynosi odpowiednio 25 i 50. Szkoły te nie mogłyby przyjąć wszystkich dzieci, które korzystają z wychowania przedszkolnego w szkole likwidowanej. Likwidacja Szkoły, z uwagi na funkcjonujący w niej oddział przedszkolny jest więc – zdaniem Ministra - bezzasadna i dla społeczności lokalnej zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest, aby szkoła wraz z oddziałem przedszkolnym nadal funkcjonowała.

Minister, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 i art. 39 u.P.o., zauważył, że kompetencje Kuratora do wyrażania wiążącego stanowiska w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły publicznej, prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, wynikają z jego ustrojowej roli, jako organu odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na obszarze danego województwa i jako organu nadzoru pedagogicznego, który w szczególności obejmuje swymi działaniami kwestię zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Nadzór pedagogiczny polega zarówno na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek, jak i na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. Przepis art. 55 ust. 2 u.P.o. - przez użycie zwrotu "w szczególności", wskazuje jedynie przykładowe sfery sprawowanego przez kuratora oświaty nadzoru pedagogicznego. Kurator w trybie art. 89 ust. 3 i 4 u.P.o., wydaje opinię jako organ realizujący na obszarze danego województwa politykę oświatową państwa i jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad daną szkołą. Przy wydawaniu tej opinii zobligowany jest więc uwzględnić nie tylko okoliczności wskazane w art. 89 ust. 1 u.P.o., jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, ale również wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej oraz lokalnej polityki oświatowej, zgodnej w tym względzie z polityką państwa. Kurator powinien ocenić także propozycję zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego. Kurator, wydając opinię, musi odnosić się do przepisów prawa, nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki, zaś ocena, zwłaszcza w zakresie obejmującym aspekty związane z nadzorem pedagogicznym, nie sprowadza się tylko do wskazania konkretnych działań, o których mowa w art. 89 ust. 1 u.P.o., czy art. 39 u.P.o., ale właśnie do oceny skutków likwidacji szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki. Przepisy prawa nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkół. W związku z tym, jeżeli nawet Gmina spełniłaby wszystkie wymogi określone w art. 89 i art. 39 u.P.o., to nie nakłada to na kuratora oświaty obowiązku wydania pozytywnej opinii, co do zamiaru likwidacji szkoły, gdy inne okoliczności przemawiają przeciwko likwidacji szkoły, bowiem kurator opiniuje przede wszystkim zamiar likwidacji szkoły, a nie spełnienie tylko wymogów ww. przepisów. Opinia Kuratora nie narusza przepisów prawa, a zarzuty Gminy są niezasadne.

Minister, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., zauważył, że Kurator przeprowadził szereg czynności zmierzających do właściwego zbadania stanu faktycznego sprawy, w tym dokonał oglądu Szkoły (protokół kontroli doraźnej z [...] marca 2020r.) i Szkoły w [...] (protokół kontroli doraźnej z [...] marca 2020r.). Przeanalizował też wniosek Burmistrza o wydanie opinii z [...] lutego 2020r. i informacje związane ze sprzeciwem społeczności lokalnej. Kurator żadnemu z tych dowodów nie odmówił wiarygodności oraz podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie przede wszystkim dobro uczniów Szkoły przeznaczonej do likwidacji. Skoro Kurator w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. był niezasadny.

Kurator rozważył też wszystkie argumenty mające znaczenie w sprawie oraz w sposób pełny wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia motywy negatywnej opinii o zamiarze likwidacji Szkoły. Wobec tego na uznanie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.

Minister wskazał ponadto, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że Szkoła mieści się w dwukondygnacyjnym budynku i dysponuje: 7 salami dydaktycznymi (w tym pracownią komputerową), świetlicą, pomieszczeniem zastępczym do zajęć wychowania fizycznego, salą przeznaczoną dla oddziału przedszkolnego (z szatniami i pomieszczeniem sanitarnym), gabinetem profilaktyki zdrowotnej, pełniącym także funkcję gabinetu logopedy, biblioteką, gabinetem psychologa i pedagoga, szatnią dla uczniów, pokojem nauczycielskim, gabinetem dyrektora, pomieszczeniami gospodarczymi oraz serwerownią. W protokole z kontroli doraźnej wskazano, że atutem Szkoły są przestronne, jasne korytarze, o łącznej powierzchni ok. 400 m2. Zaletą jest i to, że w przypadku wzrostu liczby uczniów możliwe jest przekształcenie pomieszczenia, w którym obecnie mieści się sekretariat, w salę dydaktyczną. Na terenie szkolnym, w ramach programu rządowego "Radosna Szkoła" zbudowano plac zabaw przeznaczony dla dzieci z oddziału przedszkolnego i uczniów klas I-III; dwa boiska trawiaste. Zajęcia wychowania fizycznego odbywają się także na basenie i lodowisku w [...]. Teren wokół Szkoły otoczony jest naturalną zielenią, a obok budynku szkolnego znajduje się parking dla pracowników szkoły i rodziców odbierających dzieci. Przy obu wejściach do szkoły umiejscowiono podjazdy dla niepełnosprawnych.

W roku szkolnym 2019/2020 do Szkoły uczęszczało 56 uczniów do klas l-VIII i 15 dzieci do oddziału przedszkolnego. W Szkole nie zorganizowano w ww. roku szkolnym oddziałów klasy I i III, a do klasy II uczęszczało 8 uczniów, do klasy IV - 6 uczniów, do klasy V -14 uczniów, do klasy VI - 10, do klasy VII - 10, a do klasy VIII - 8 uczniów. W oddziale przedszkolnym roczne przygotowanie przedszkolne realizowało czworo 6-latków i dwóch 7-latków, a z wychowania przedszkolnego korzystało dwóch 3-latków, czterech 4-latków i trzech 5-latków. W Szkole nie występuje zmianowość. Uczniowie klas starszych mieli zorganizowane zajęcia w klasach łączonych, w taki sposób, że zajęcia z muzyki, plastyki i wychowania fizycznego odbywają się łącznie dla uczniów klas IV i V (20 uczniów) oraz klas VI i VII (20 uczniów). Do Szkoły w roku szkolnym 2019/2020, uczęszczało czworo uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym jeden 7-latek (odroczenie obowiązku szkolnego) i dwóch uczniów (klasa V i VII) posiadających orzeczenie ze względu na niepełnosprawność ruchową (starszy uczeń ma zapewnioną pomoc nauczyciela). Wobec uczniów niepełnosprawnych ruchowo zorganizowano pracę tak, że wszystkie zajęcia odbywają się w salach umiejscowionych na parterze budynku.

Do obwodu Szkoły należą: [...], [...] i [...]. W roku szkolnym 2019/2020 do Szkoły nie uczęszczali uczniowie zamieszkali w [...]. Uczniowie z [...] (miejscowości położonej od Szkoły ok. 1,9 km) - korzystają z bezpiecznej ścieżki rowerowej w drodze do Szkoły, więc Gmina nie miała obowiązku zorganizowania gminnego bezpłatnego transportu.

Szkoła Podstawowa w [...] dysponuje 18 salami dydaktycznymi, 3 pracowniami szkolnymi, 2 pracowniami komputerowymi (9 sal dydaktycznych przeznaczonych jest na zajęcia oddziałów klas I-III). Wszystkie sale wyposażone są w nowe ławki i krzesełka, rzutniki multimedialne i monitory interaktywne. W szkole znajduje się biblioteka z czytelnią, świetlica, funkcjonująca w godzinach 6.45 – 17.00, gabinet profilaktyki zdrowotnej, gabinet pedagoga i psychologa, stołówka. Pracownie do nauki fizyki, chemii i biologii są bogato wyposażone w pomoce dydaktyczne. Zaplecze sportowe szkoły stanowią dwie sale gimnastyczne, siłownia, boisko wielofunkcyjne, dwa boiska do siatkówki plażowej, boisko do koszykówki, bieżnia, skocznia do skoku w dal i skocznia do skoku wzwyż, rzutnia do pchnięcia kulą, a także plac zabaw dla młodszych dzieci. W roku szkolnym 2019/2020 do szkoły uczęszczało 338 uczniów, w tym do klasy I - 53 uczniów (3 oddziały z 21,18, 14 uczniami), do klasy II - 59 uczniów (3 oddziały z 22,17, 20 uczniami), do klasy III - 71 uczniów (3 oddziały z 24, 23, 24 uczniami), do klasy V - 77 uczniów (3 oddziały z 25, 28, 24 uczniami), do klasy VI - 65 uczniów (3 oddziały z 17, 21, 17 uczniami), zaś do klasy VIII - 23 uczniów (1 oddział). W ww. roku szkolnym w szkole nie zorganizowano oddziałów klas IV i VII. W strukturze szkoły nie funkcjonują oddziały przedszkolne. W Szkole w [...] uczyło się 97 uczniów zamieszkałych poza obwodem, co stanowi 28,7% wszystkich uczniów. W roku szkolnym 2019/2020, w szkole nie występowała zmianowość, ani nauczanie w systemie klas łączonych. Do szkoły uczęszczało czworo uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane z uwagi na Zespół Aspergera, niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim i zagrożenie niedost[...]niem społecznym; zaś z gminnego bezpłatnego transportu korzystało 19 uczniów, których dowożono z [...].

Minister, odnosząc się do argumentu Gminy - czynnika demograficznego ("zatrważającą tendencję spadkową urodzeń") - zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu do ww. uchwały Rady Gminy wskazano prognozowaną liczbę uczniów likwidowanej Szkoły (do Szkoły będzie uczęszczać w latach szkolnych: 2020/2021 - 56 uczniów, 2021/2022 - 49 uczniów, 2022/2023 - 7-48 uczniów, 2023/2024 - 39 uczniów, 2024/2025 - 38 uczniów, 2025/206 - 52 uczniów, 2026/2027 - 45 uczniów). Minister w związku z brakiem przedstawienia przez Gminę danych, które potwierdzałyby jej stanowisko, przeanalizował dane prezentowane przez Główny Urząd Statystyczny (źródło: https:[...]). Wynika z nich, że w Gminie nie można zaobserwować spadku w demografii, o jakim pisze Gmina, gdyż liczba urodzeń nie charakteryzuje się stałym trendem. W latach 2010-2019 urodzenia wahały się pomiędzy 285 w 2013r. do 350 w 2019r. Średnia liczba urodzeń wynosiła więc 323 i charakteryzuje się umiarkowanym odchyleniem standardowym: 24,4. W 2019r. liczba urodzeń osiągnęła apogeum, patrząc na okres od 2000r. Analizując dane dotyczące grupy wiekowej 7-14 lat (wiek charakterystyczny dla 8-letniej szkoły podstawowej) można zauważyć w ww. latach trend rosnący, po początkowym spadku do 2014r. W 2019r. liczba dzieci wynosiła 2.436, a z demograficznych danych można wywnioskować dalszy jej wzrost w kolejnych latach. Nawet biorąc pod uwagę dane GUS, dotyczące jedynie obszaru wiejskiego Gminy, nie można wysnuć wniosku o tendencji malejącej liczby urodzeń. Liczba urodzeń nie wykazuje stałego trendu i wynosi w 2019r. 96 dzieci, po skoku w 2018r., wynoszącym 113 urodzeń i przy średniej dla okresu 2010-2019 wynoszącej 97. Grupa dzieci w wieku 7-14 lat w 2019r. wynosiła 779, gdy w 2010r. - 699.

Powyższe świadczy o zapotrzebowaniu na dalsze istnienie na terenie wiejskiej części Gminy wszystkich sześciu 8-letnich szkół podstawowych. Dlatego Minister nie zgodził się z ogólnymi stwierdzeniami Skarżącej o spadku demograficznym i uznał ten argument za bezzasadny. Gmina, z uwagi na aspekt demograficzny powinna zachować Szkołę funkcjonującą w pełnej strukturze organizacyjnej. Powyższa analiza wskazuje także, że obecna sytuacja Szkoły spowodowana jest przede wszystkim brakiem oddziałów klasy I i III, ale Gmina nie wyśniła przyczyn takiego stanu. W poprzednich latach do Szkoły uczęszczało: 2018/2019 (8 klas) - 66 uczniów i 14 dzieci do oddziału przedszkolnego, 2017/2018 (7 klas) - 59 uczniów i 22 dzieci do oddziału przedszkolnego, 2016/2017 (6 klas) - 60 uczniów i 18 dzieci do oddziału przedszkolnego. Nieprawidłowe jest jednak analizowanie tych danych poprzez porównywanie ich jedynie w sposób chronologiczny, gdyż od 2017/2018 stopniowo wprowadzana była reforma oświaty.

W ocenie Ministra z analizy demograficznej i danych o liczbie uczniów w Szkole w poprzednich latach, nie można uznać, że liczba uczniów Szkoły maleje. Po przyjęciu uczniów do klas, w których obecnie nie ma uczniów lub - co bardziej prawdopodobne - w przyszłości po "przejściu przez system szkoły podstawowej" pustych klas, Szkoła będzie ważną placówką w sieci szkolnej Gminy. Dodatkowo, jak z danych wstępnych sprawozdanych do SIO wynika, że w roku szkolnym 2020/2021 w Szkole utworzono oddział klasy I, do którego przyjęto 7 uczniów. W oddziale przedszkolnym uczy się 10 dzieci. Do Szkoły uczęszcza więc łącznie 65 dzieci (55 uczniów szkoły i 10 do oddziału przedszkolnego). Rodzice tych dzieci, pomimo trwającego opiniowania, zdecydowali się na zapisanie dzieci do Szkoły, a liczba uczniów klasy I jest tylko o jedno dziecko mniejsza niż zakładała Gmina, uzasadniając uchwałę z [...] lutego 2020r. Powyższe też wskazuje, że Szkoła jest ważnym ogniwem sieci szkół, podstawowych prowadzonych przez Gminę.

Zdaniem Ministra należy także przeanalizować dane dotyczące liczby uczniów w Szkole w [...] po dokonaniu zamierzonej likwidacji. Z ww. protokołu oględzin z 11 marca 2020r. wynika liczba uczniów w tej szkole w roku szkolnym 2020/2021 wyniosłaby odpowiednio w klasach: I - 54 uczniów, II - 54 uczniów, III - 67, IV - 71, V - 6, VI - 91, VII – 75; VIII - 10 uczniów. Z analizy liczby uczniów w poszczególnych oddziałach wynika, że w klasie I, II, III i IV szkoła powinna zorganizować po 3 oddziały. W klasie V powinien być zorganizowany 1 oddział, w klasie VI - 4 oddziały, w klasie VII - 3 oddziały, a w klasie VIII - 1 oddział. W przypadku klasy VII powstałej z uczniów Szkoły i uczniów Szkoły w [...], aby utworzyć 3 oddziały należałoby rozdzielić dotychczasową grupę uczniów szkoły likwidowanej. Do grupy uczniów uczęszczających do Szkoły przez sześć lat takie rozdzielenie byłoby niewskazane.

Minister zauważył też, że Szkoła w [...] jest szkołą, w której funkcjonują oddziały dwujęzyczne. W związku z tym, mogłaby wystąpić potrzeba utworzenia 4 oddziałów tej klasy, choć utworzenie kolejnego oddziału w Szkole w [...] nie byłoby ekonomicznie uzasadnione. W związku z likwidacją Szkoły, w Szkole w [...] utworzono by 21 lub 22 oddziały, na poziomie każdej z klas. Biorąc pod uwagę liczbę sal dydaktycznych, pracowni szkolnych i sal gimnastycznych, nie wystąpiłaby zmianowość zajęć szkolnych, ale uczniowie Szkoły likwidowanej znaleźliby się w dużo większej szkole, co nie sprzyja - zwłaszcza w kontekście uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność ruchową - poczuciu ich bezpieczeństwa, a warunki nauki uległyby znaczącemu pogorszeniu.

Minister nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż Szkoła nie ma możliwości wykorzystania wszystkich sposobów realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego, ze względu na małą liczbę uczniów w klasach, gdyż proces socjalizacji przebiega w każdej grupie, również małej, a nauka w mniej licznych oddziałach pozwala na dost[...]nie procesu edukacyjnego do możliwości i potrzeb psychofizycznych uczniów oraz osiągnięcie zindywidualizowanego procesu edukacyjnego. Organizacja kształcenia w klasach łączonych może uchronić małą szkołę przed jej likwidacją, a uczniom stworzyć przyjazne warunki nauki, w naturalnym otoczeniu społecznym. Zalecane warunki i sposób realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego szkoły podstawowej nie wskazują optymalnej liczby uczniów w oddziale, ale jej realizacja wymaga podejmowania działań mających na celu zindywidualizowanie wspomagania rozwoju każdego ucznia, stosownie do jego potrzeb i możliwości. Szkoła takie działania podejmuje, gdyż organizuje kształcenia w taki sposób, aby uczniowie posiadający orzeczenie o niepełnosprawności ruchowej mieli dost[...]ne do swoich potrzeb warunki (np. wszystkie zajęcia na parterze budynku, podjazdy dla osób niepełnosprawnych). Szkoła w [...], z uwagi na dużo większą liczbę oddziałów i uczniów, nie jest w stanie zagwarantować indywidualizacji kształcenia uczniów ze specyficznymi potrzebami na poziomie dostępny w Szkole.

Minister przeanalizował również kwestię likwidacji Szkoły pod kątem wpływu na poprawę kondycji finansowej Gminy w odniesieniu do wydatków bieżących i stwierdził, że subwencja oświatowa na 2020r. (20.010 zł) zwiększyła się w stosunku do 2019r. o 297.000 zł (1,5%). Z porównania danych dotyczących wydatków bieżących oświatowych w dziale 801 i 854 (z wyłączeniem przedszkoli i dowożenia uczniów) do wydatków bieżących ogółem, wynika, że stosunek wydatków bieżących do wydatków ogółem dla gmin w 2019r. wyniósł 31,7% i był niższy niż w poprzednim roku o 0,1 %. W odniesieniu do Gminy wskaźnik ten wyniósł 28,9% i był niższy w porównaniu do poprzedniego roku o 0,3%. Wydatki oświatowe Gminy zmniejszają się więc w stosunku do wydatków ogółem. Porównanie wydatków bieżących oświatowych do dochodów bieżących ogółem gmin w 2019r. otrzymujemy udział na poziomie 27,7%. Wskaźnik ten nie zmienia się w stosunku do roku poprzedniego. W odniesieniu do Gminy wskaźnik w 2019r. wyniósł 25,1% i był wyższy niż w poprzednim roku o 0,3%, co oznacza, że dochody bieżące gminy rosną wolniej niż wydatki bieżące w zakresie oświaty. W porównaniu do przeciętnej gminy w kraju udział w wydatków bieżących oświatowych w Gminie do dochodów jest znacznie niższy. Minister w związku z tym, uznał, że aspekt ekonomiczny nie może być argumentem świadczącym na korzyść zamiaru likwidacji Szkoły.

Minister, odnosząc się do organizacji dowozu uczniów do szkoły, stwierdził, że wydłuży się czas pobytu dzieci poza domem i istnieje prawdopodobieństwo ograniczenia dostępu do zajęć pozalekcyjnych organizowanych przez Szkołę w [...]. Do obwodu Szkoły należą trzy miejscowości odległe od Szkoły w [...]: [...] - o 9,5 km, [...] - o 7,3 km i [...] - o 7,6 km. W roku szkolnym 2019/2020 żaden uczeń zamieszkały w [...] nie uczęszczał do Szkoły, co nie oznacza, że w przyszłości nie będzie takiej sytuacji. Uczniowie zamieszkali w [...] dotychczas mogli pokonać odległość 1,9 km dzielącą ich od Szkoły, korzystając z bezpiecznej ścieżki rowerowej. Żaden uczeń dotychczas nie był dowożony. W ww. roku szkolnym Gmina organizowała transport 19 uczniów Szkoły w [...]. Uczniowie wsiadali o godz. 7.40 w [...] (jeden z [...] dowożony był do przystanku w [...] przez rodziców). Odwóz do domów odbywał się w dwóch turach: o. 12.25 i o 14.25, w zależności od ukończenia zajęć szkolnych. Gmina nie przedstawiła sposobu realizacji dowozu uczniów zamieszkałych w obwodzie likwidowanej Szkoły. Trasa dowozu po likwidacji Szkoły będzie musiała zostać zaplanowana w sposób inny niż dotychczas, z uwagi na położenie geograficzne ww. miejscowości. Organizując trasę dowozu uczniów z połączonych obwodów Szkoły i Szkoły w [...], musi ona przebiegać kolejno przez miejscowości: [...], [...], [...], [...] do Szkoły w [...]. Długość tej trasy (wg powszechnie dostępnej platformy https://www.qooale.com) wynosiłaby wówczas 15,8 km i na pokonanie tej trasy, bez czasu potrzebnego na zatrzymywanie się pojazdu na przystankach, potrzeba byłoby ok. 21 minut. Jeżeli Gmina, przedstawiając argumenty, stwierdziła, że dowóz uczniów zajmowałaby ze Szkoły ok. 20 minut, przy czym wskazała, że odległość ta wynosi ok. 9 km (wg platformy https://www.aooqle.com - ok. 9 km i 10 minut), oznacza to, że dowóz dzieci, które wsiadałyby na początku trasy, trwałby co najmniej 30 minut. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 3 kwietnia 2019r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2019r., poz. 639 ze zm.) minimalna liczba godzin realizacji podstawy programowej w szkole podstawowej dla klas VII i VIII wynosi odpowiednio 34 i 33 godziny lekcyjne. Ponadto w ramach zajęć szkolnych odbywają się także zajęcia z doradztwa zawodowego a także nieobowiązkowe lekcje religii, etyki, czy wychowania do życia w rodzinie. Oznacza to, że w przypadku klas starszych nie ma możliwości ułożenia planu lekcji w taki sposób, aby uczniowie tych klas nie mieli dwóch lub trzech 8-godzinnych dni w tygodniu. Oznacza to kończenie zajęć po godz. 15. Jeżeli transport powrotny do domu zostanie zorganizowany bezpośrednio po lekcjach, to uczniowie, w zasadzie nie mają możliwości skorzystania z zajęć dodatkowych. Musieliby ponadto poświęcić kolejne ponad pół godziny na dojazd do domu, co stanowi - dla wszystkich uczniów szkoły likwidowanej - ponad godz. spędzoną każdego dnia w podróży.

Minister zgodził się więc ze stanowiskiem Kuratora, że powyższe stanowić będzie znaczące pogorszenie warunków nauki, wychowania i opieki, w odniesieniu do warunków, jakie oferuje Szkoła, położona w niedalekiej odległości od domu rodzinnego.

Minister podkreślił też, że zapoznał się z dokumentami załączonymi do akt sprawy, zawierającymi sprzeciw lokalnej społeczności, w tym list do Kuratora podpisany przez Sołtysa wsi [...], Sołtysa wsi [...], Przewodniczącą Rady Rodziców Szkoły, prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] i w [...], Koła Gospodyń Wiejskich [...], a także 665 mieszkańców m.in. [...], [...], [...], [...], [...]. Minister rozpatrzył też zażalenie, opierając się na materiałach dowodowych, które są pozbawione charakteru emocjonalnego. Sprzeciw w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły świadczy o zainteresowaniu społeczności gminnej sprawą, także tej nie związanej bezpośrednio ze Szkołą, bo likwidacja Szkoły ma wpływ także na pozostałych mieszkańców. Powyższe pośrednio wskazuje na potrzebę istnienia Szkoły w sieci podstawowych szkół gminnych.

W ocenie Ministra, pomimo że warunki lokalowe w Szkole w [...] są lepsze niż w Szkole, przede wszystkim z uwagi na kubaturę budynków, to inne aspekty, takie jak sytuacja demograficzna, bliskość szkoły od domu rodzinnego i związany z tym brak konieczności codziennych dojazdów i spędzania czasu w świetlicy szkolnej, czy kameralna atmosfera, mają ogromne znaczenie przy podejmowaniu decyzji o likwidacji Szkoły. Postępowanie wykazało, że nie jest zasadne stanowisko Gminy, że likwidacja Szkoły będzie stanowiła dostosowanie sieci szkół w Gminie do zmian demograficznych, z uwzględnieniem korzyści ekonomicznej Gminy. Główną przesłanką organizowania i utrzymania sieci szkół podstawowych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego powinna być przede wszystkim korzyść dla lokalnej społeczności, wyrażająca się m.in. przez poprawę warunków nauki dzieci, a nie spodziewane obniżenie kosztów utrzymania szkół. Negatywna opinia Kuratora w przedmiocie zamiaru likwidacji Szkoły jest więc uzasadniona, a zażalenie Gminy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zamiar likwidacji Szkoły podjęto z naruszeniem art. 89 ust. 1 u.P.o., przez wskazanie dzieciom likwidowanego oddziału przedszkolnego nieistniejącego miejsca kontynuacji wychowania przedszkolnego.

2. Gmina w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. postanowienia Ministra i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:

a) art. 89 ust. 1 i art. 39 u.P.o. - przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że brak jest przesłanek do wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji Szkoły;

b) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 5 oraz art. 58 u.P.o. - przez przyjęcie, że organ nadzoru pedagogicznego może odmówić wydania pozytywnej opinii w innych wypadkach niż niezgodność z konkretnymi przepisami prawa;

c) art. 80 k.p.a. - przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, skutkującej wydaniem negatywnej opinii;

d) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. - przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i błędne ustalenie stanu faktycznego.

Gmina stwierdziła, że Kurator sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami, które znajdują się na obszarze danego województwa. Przedmiotem nadzoru kuratora jest głównie działalność szkół i placówek, ale jedynie w ograniczonym zakresie środki nadzoru mogą być kierowane do organu prowadzącego szkołę. U.P.o. określa granice tego nadzoru. Organ nadzoru pedagogicznego może odmówić organowi samorządowemu prowadzącemu szkołę wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły tylko wtedy, gdyby decyzja o przekształceniu była sprzeczna z konkretnymi przepisami u.P.o. Wiążące Gminę stanowisko Kuratora w sprawie likwidacji szkoły lub placówki nie może naruszać samodzielności Gminy w zakresie wykonywania jej własnych obowiązkowych zadań publicznych w dziedzinie oświaty.

Gmina, korzystając z ustawowo gwarantowanej samodzielności, podjęła uchwałę zgodną z prawem i wypełniła wymogi określone w art. 89 ust. 1 u.P.o. Prawo nakłada na organ prowadzący szkołę w razie jej likwidacji jedynie ogólny obowiązek zapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej. Nie chodzi tu zatem o gwarancję porównywalnych lub lepszych warunków kontynuowania nauki. Zaproponowane przez Gminę rozwiązania są w dłuższej perspektywie korzystne dla uczniów. Teza wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, o braku pewności co do tego, że Gmina dotrzyma w przyszłości zobowiązania wynikającego z uchwały jest niezrozumiała, godzi w dobre imię gminy i podważa wiarygodność jej działań. Każdemu dziecku i uczniowi zapewniono możliwość kontynuowania nauki w innej szkole podstawowej lub oddziale przedszkolnym, zgodnie z wymaganiami lokalnej polityki oświatowej, będącej zresztą częścią polityki oświatowej państwa.

Sformułowania Ministra, odnoszące się do skutków likwidacji cechuje spora doza ogólności, a argumenty mogłyby być użyte jako uzasadnienie odmowy likwidacji każdej innej szkoły. Gmina zamiaru likwidacji Szkoły dokonała w oparciu o art. 89 u.P.o., uwzględniając informację/procedurę zamieszczoną na stronie Kuratorium Oświaty w [...], dotyczącą złożenia wymaganych dokumentów w przypadku likwidacji szkoły, a nie przedszkola, bo taki typ organizacji reprezentuje powołana aktem założycielskim i likwidowana instytucja. Zastosowanie się do procedury Kuratora w sprawie wymaganych dokumentów dotyczących przedszkola, byłoby nieprawidłowe. Rada Gminy, podejmując ww. uchwałę z [...] lutego 2020r. wskazała w uzasadnieniu miejsce odbywania wychowania przedszkolnego, a więc także miejsce realizacji rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego, jako samodzielne przedszkole po zlikwidowanej szkole. Gmina dołączyła wyjaśnienia, rozszerzając intencję, że po uzyskaniu pozytywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, planuje podjąć uchwałę o utworzeniu publicznego przedszkola. Uchwała określiła sieć przedszkoli obowiązującą także w roku szkolnym 2019/2020, a więc w roku kiedy wszczęto procedurę likwidacji. Niemożliwym stała się zmiana struktury sieci gminnych publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w okresie rozpoczętego już roku szkolnego. Jedyną możliwą, zasadną przesłanką była ewentualna zmiana ww. sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, ale tylko i wyłącznie z początkiem nowego roku szkolnego w danym roku kalendarzowym. Rada Gminy nie mogła więc wskazać, innego miejsca wypełniania prawa do korzystania z wychowania przedszkolnego, czy obowiązku odbywania rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci w wieku 6 lat, jak tylko i wyłącznie w miejscach określonych w granicach przedmiotowej, obowiązującej wówczas uchwały rady gminy. Nie byłoby zasadnym wcześniejsze tworzenie samodzielnego przedszkola, po to tylko, aby w kolejnym roku szkolnym, móc dokonać likwidacji szkoły. Intencja o utworzeniu w miejscu likwidowanej szkoły przedszkola, była przemyślanym następstwem zastosowania przepisów prawa, które to prawo było także gwarantem uzyskania zgodnie z art. 32 ust. 4 u.P.o. pozytywnej opinii Kuratora. Ponadto hipotetyczne wskazanie samodzielnego przedszkola w [...], już na etapie uchwały o zamiarze likwidacji Szkoły, prawdopodobnie wiązałoby się z koniecznością jej unieważnienia przez rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewodę, a tym samym uniemożliwiłoby załatwienie sprawy z dochowaniem ustawowych terminów.

Zdaniem Gminy nietrafnym jest rozwiązanie, proponujące wskazanie miejsca kontynuacji wychowania przedszkolnego dla dzieci w Szkole Podstawowej w [...], bo ta szkoła, była również przedmiotem wszczętej procedury likwidacyjnej. Przedstawiona przez Ministra propozycja dowozu dzieci w wieku przedszkolnym do Szkoły Podstawowej w [...] jest przykładem nieznajomości realnych warunków. Wskazywanie jako możliwego przejazdu tą drogą, pomija kwestie bezpieczeństwa użytkowników, szczególnie w okresie niesprzyjających warunków atmosferycznych. Wskazane przez Ministra potencjalne miejsca kontynuacji wychowania przedszkolnego są bezzasadne i pogarszają warunki dzieciom oraz są niesatysfakcjonujące dla społeczności lokalnej [...]. Najlepszym rozwiązaniem było utworzenie przedszkola w miejsce likwidowanej Szkoły, co było w planach i w tej kwestii zaspokajało lokalne potrzeby.

Zdaniem Gminy Kurator nie może zastępować organów samorządu we wskazywaniu sposobu wykonywania zadań oświatowych, kierując się np. efektywnością, zasadnością słusznością lub celowością. Gdyby tak było, to organy samorządu musiałyby konstruować uchwały nie tylko zgodne z prawem, ale także zgodne z pozaprawną oceną (np. celowościową) organu zewnętrznego. To zaś oznaczałoby podważanie fundamentalnej zasady samorządu, jaką jest zasada decentralizacji. Skoro zadania oświatowe stanowią zadania samorządu terytorialnego i to on odpowiada za ich wykonywanie. Skoro jednostkom samorządu terytorialnego przyznano samodzielność w wykonywaniu powierzonych im ustawowo zadań, to ingerencja w tę samodzielność przez wiążące wskazywanie na sposoby wykonywania zadań samorządowych, winna być wykluczona. Samodzielność samorządu podlega ochronie sądowej.

Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem Ministra, że Kurator rozważył wszystkie argumenty, takie jak: niepokojące prognozy demograficzne, czy metody i formy pracy. Organizacja pracy Szkoły przez naukę w klasach łączonych już się odbywa. Wskazane metody pracy także mają już zastosowanie na lekcjach, co podważa fakt rzetelnego wglądu w badany przedmiot sprawy. Nietrafne jest też odniesienie się do sytuacji demograficznej w całej gminie [...], gdy przepisy u.P.o. jasno wskazują na zasięg terytorialny danej szkoły (obwód) i tylko w tym kontekście możliwe jest analizowanie takich danych.

W ocenie Gminy brak oddziałów oznacza brak uczniów w danym roczniku. Przyczyną takiego stanu rzeczy nie była wprowadzana reforma oświaty i powrót klas 7 i 8, bo gdyby nie to, to liczba uczniów w Szkole byłaby jeszcze mniejsza. Symulacje na kolejne lata w pełnej strukturze cyklu kształcenia, zakładają dalszy spadek liczby uczniów, co obszernie ujęto w uzasadnieniu ww. uchwały o zamiarze likwidacji Szkoły. Dane wskazują na trend odwrotny, aniżeli wskazany przez Ministra, jakoby Szkoła miała się stać "ważną placówką w sieci szkolnej Gminy [...]". Minister zauważył, że liczba dzieci w oddziale klasy I w br. szkolnym spadła o 1 dziecko, zatem z 8 do 7, a więc i tak oddział nieliczny. Ogółem do szkoły obecnie uczęszcza 55 uczniów, w oddziale przedszkolnym opieką otoczonych jest 11 dzieci w wieku 3-6 lat.

Gmina stwierdziła, że wprawdzie kwota subwencji oświatowej corocznie wzrasta, ale nie pokrywa wydatków, na co wskazują wszystkie samorządy. W Gminie wskaźnik wydatków oświatowych do wydatków bieżących ogółem, w 2018r. wyniósł 29,2%, a w 2019r. 28,9%, zatem wydatki oświatowe zmniejszają się w stosunku do wszystkich wydatków, co świadczy o wprowadzaniu wielu oszczędności. Wskaźnik wydatków oświatowych do dochodów bieżących ogółem w 2018r. wyniósł 24,8%, a w 2019r. - 25,1%. Wydatki bieżące oświatowe wzrastają szybciej niż dochody bieżące. Szczegółowe analizy finansowe wskazują, że kwota dopłaty do jednego ucznia (tylko wydatki subwencyjne) rośnie w likwidowanej szkole w zastraszającym tempie, w roku 2019 wynosiła ponad 10 tys. zł. Gmina [...] finansuje oświatę w stopniu większym niż ponad % innych gmin miejsko-wiejskich, liczących ponad 20.000. mieszkańców.

Skarżąca nie zgodziła się również ze stwierdzeniem o braku przedstawienia w dokumentach sposobu realizacji dowozu uczniów zamieszkałych w obwodzie likwidowanej Szkoły i wskazała, że procedura Kuratora nie zawiera takiego obowiązku, a mówi tylko o zobowiązaniu do zorganizowania dowozu. Zarzut ten jest więc bezpodstawny. Organizacja dowozu dostosowana jest każdego roku do zmieniających się okoliczności i organizacji pracy szkół, w tym liczby uczniów, miejscowości zamieszkania oraz deklaracji ich udziału w zajęciach pozalekcyjnych. Bezprzedmiotowe i nieadekwatne są przytoczone przez Ministra przykłady organizacji dowozu w gminie [...] ([...] - nie istnieje, a dowóz nie odbywa się jednym autobusem ze wszystkich kierunków), tak jak założono w koncepcji przedstawionej przez Ministra.

Gmina zwróciła też uwagę, że liczba godzin edukacyjnych ujęta w ramowych planach nauczania obowiązuje wszystkich uczniów, uczących się w polskich szkołach, również i tych, którzy już dziś do nich dojeżdżają. Nietrafnym jest argument dodatkowego obciążenia uczniów. W procedurze likwidacji Gmina składa zobowiązanie do zapewnienia uczniom możliwości kontynuacji nauki, co uczyniła.

Gmina zwróciła również uwagę, że na listach protestów społeczności widnieją podpisy tych samych osób, z uwagi na składanie petycji do kilku organów i urzędów. Dodatkowo argumentacja Ministra jest w części pozaprawna i opiera się w pewnym stopniu na opinii części lokalnej społeczności i osób zatrudnionych w Szkole. Brak jest natomiast wyczerpującego uzasadnienia prawnego i wskazania, jakie konkretne przepisy prawa stoją na przeszkodzie w zaakceptowaniu projektowanych zmian.

3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga jest niezasadna.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż przedmiotem skargi było postanowienie Ministra wydane w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ww. przepisie.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie postanowienie, które zaskarżyła Skarżąca Gmina, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.

3. Sąd - oceniając w świetle wskazanych wyżej kryteriów zaskarżone postanowienie Ministra uznał, że było ono zgodne z prawem procesowym i materialnym oraz nie naruszało wskazanych w skardze przepisów.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się przede wszystkim z zarzutami skargi, że w toku postępowania nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Minister, zachowując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponownie rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Minister prawidłowo przeprowadził postępowanie oraz uwzględnił dowody istotne w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w sposób umożliwiający stronie zrozumienie pobudek organu odwoławczego wskazano i uzasadniono wszystkie przesłanki, którymi kierował się Minister przy wydawaniu tego postanowienia. Zgromadzony materiał dowodowy odzwierciedla wszystkie ustalenia organu drugiej instancji. W związku z tym niezasadny jest zarzut Gminy o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a.

Nieuprawniony jest również zarzut skargi, dotyczący naruszenia art.89 ust. 1 u.P.o. i art. 39 u.P.o., jak również art. 89 ust. 1 u.P.o. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 5 u.P.o. oraz art. 58 u.P.o. Opinia Kuratora wyraża stanowisko organu w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły, a nie stanowi jedynie oceny czy zostały spełnione warunki do likwidacji szkoły przewidziane w art. 89 ust. 1 u.P.o.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.P.o., szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może zostać zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosownie do art. 89 ust. 3 u.P.o., szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty (...). Opinia ta jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (ust. 4 pkt 1 u.P.o.). Zgodnie z art. 89 ust. 9 ustawy, przepisy ust. 1-8 i art. 88 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki.

Na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o systemie oświaty ugruntowany był pogląd, że opinia wydawana w trybie art. 59 ust. 2 tej ustawy nie jest opinią w ramach nadzoru. Pogląd ten pozostaje aktualny na gruncie obecnie obowiązujących przepisów. Opinię wydaje kurator oświaty jako organ realizujący na obszarze danego województwa politykę oświatową państwa oraz jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad daną szkołą. Oznacza to, że kurator przy wydawaniu opinii zobligowany jest do brania pod uwagę nie tylko okoliczności wskazanych w art. 89 ust. 1 u.P.o., jak termin likwidacji szkoły, czy zapewnienie możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu (zapewnienie dzieciom transportu do szkoły). Sprawowany nadzór pedagogiczny to również ocena skutków przekształcenia szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania, opieki. Powołany przepis nie ingeruje w samodzielność gminy (por. wyrok NSA z 10 listopada 2006r. sygn. akt I OSK 258/06, dostępny na www.nsa.gov.pl).

Prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że organy przy wydawaniu opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły są zobligowane do uwzględnienia zarówno okoliczności wskazanych w art. 89 ust. 1 u.P.o., będących formalnymi warunkami likwidacji, takimi jak dokonanie stosownych zawiadomień, czy zapewnienie możliwości kontynuowania nauki po likwidacji placówki, ale również skutków zamierzonej likwidacji placówki. Utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że opinia wydawana przez kuratora nie ogranicza się do oceny spełnienia wymogów formalnych zawartych w art. 89 i 39 Prawa oświatowego, ale do oceny skutków wywołanych likwidacją szkoły czy placówki. Nawet, jeśli zostałyby spełnione wszystkie wymogi formalne, to kurator nie ma obowiązku wydania pozytywnej opinii, gdy inne okoliczności przemawiają przeciwko likwidacji placówki. W szczególności przeciwko likwidacji winny przemawiać znaczne pogorszenie warunków nauki uczniów, pogorszenie jakości tej nauki (zob. wyrok NSA z 27 października 2009r. sygn. akt I OSK 871/09, dostępny na www.nsa.gov.pl). Jeżeli nawet Gmina spełniła wszystkie wymogi określone w art. 89 i art. 39 u.P.o., to nie nakłada to ani na Kuratora ani na Ministra obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji Szkoły, gdy inne okoliczności przemawiają przeciwko likwidacji szkoły.

W sprawie rozpoznawanej, racjonalnie przyjął Minister, że istniały przesłanki, które przemawiały za wydaniem negatywnej opinii. Rację miał Minister, że przepisy prawa nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkół. W orzecznictwie w związku z tym przyjmuje się, że organ jest obowiązany ocenić skutki likwidacji szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki, uwzględnić regionalną i lokalną politykę oświatową oraz dostępność edukacji w poszczególnych rejonach gminnych. Opinia wydawana w trybie art. 89 u.P.o. nie jest więc opinią w ramach nadzoru, która mogłaby dotyczyć jedynie legalności podjętej uchwały o zamiarze likwidacji szkoły. Opinia jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Nie ingeruje to w samodzielność gminy i jej odpowiedzialność za wykonywanie zadań publicznych jako zadań własnych gminy (por. wyrok NSA z 10 listopada 2006r. sygn. akt I OSK 258/06, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 sierpnia 2017r. sygn. akt II SA/Rz 692/17 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 września 2008r. sygn. akt I OSK 265/08 stwierdził, że "wykonując zadania publiczne samodzielne na podstawie ustaw i w ich ramach, samorząd - w tym podlegają różnym ograniczeniom ustanowionym przez prawodawcę. Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego nie wyklucza, podporządkowania ich działalności konkretnym przepisom prawa". Wypada także zauważyć, że Skarżąca na poparcie tezy dotyczącej pełnej samodzielności gminny w kwestii dotyczącej organizacji sieci szkół gminnych wskazała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt II SA/Łd 410/17), który dotyczył odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Ani Minister, ani Kurator nie kwestionowali samodzielności Gminy w realizacji zadań własnych. Samodzielność ta nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje ograniczeń określonych przepisami prawa, w tym przypadku przepisami u.P.o.

W ocenie Sądu, organy obu instancji, podejmując rozstrzygnięcia w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu Ministra, jak i w opinii Kuratora, mieściło się w granicach uznania administracyjnego i w żaden sposób nie naruszało art. 80 k.p.a. Postanowienie Ministra oraz postanowienie Kuratora odnosiły się w całości do wniosku Gminy i brały pod uwagę wszelkie okoliczności istotne w sprawie. Samo w sobie wydanie negatywnej opinii w sprawie nie narusza przepisów art. 89 u.P.o. Opinia, o której mowa w art. 89 ust. 3 u.P.o. może być zarówno pozytywna jak też negatywna. Organy obu instancji logicznie i racjonalnie uznały, że argumentacja Gminy zawarta w ww. uchwale nie była wystarczającą do uzyskania pozytywnej opinii. W szczególności przeciwko likwidacji Szkoły przemawiało pogorszenie warunków nauki uczniów, pogorszenie jakości tej nauki, zwiększenie okresu oczekiwania na dojazd i wydłużenie dojazdu do szkoły, przebywanie dzieci w znacznie przeludnionej świetlicy szkolnej (zob. wyrok NSA z 27 października 2009r. sygn. akt I OSK 871/09, dostępny na www.nsa.gov.pl). Minister, oceniając ponownie materiał zgromadzony w sprawie. uznał, że zaproponowane rozwiązania w sieci gminnej szkół podstawowych nie przyczynią się do poprawy warunków nauki, wychowania i opieki zarówno w krótszej jak i dłuższej perspektywie. Warunki demograficzne, jak również aspekt finansowy podjętego zamiaru zostały szczegółowo opisane w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd zgadza się jednak ze Skarżącą, że Minister w zaskarżonym postanowieniu omyłkowo użył nazwy miejscowości "[...]" w miejsce nazwy "[...]", odnosząc się do dowozu dzieci. Wadliwość proceduralna z tego zakresu nie miała jednak zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż organizacja dowozu uczniów do szkoły w kontekście warunków nauki, w tym czasu pobytu poza domem i możliwości korzystania z zajęć dodatkowych była prawidłowa i opierała się na właściwych ustaleniach. Wbrew stanowisku Gminy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie nosiło w tym zakresie znamion ogólności i nie mogło być użyte jako uzasadnienie odmowy likwidacji każdej innej szkoły. Uzasadnienie odnosiło się szczegółowo do danych zarówno przedstawianych przez Gminę, wynikających z oględzin dokonanych przez Kuratora, a także pozyskanych ze źródeł zewnętrznych i ogólnodostępnych, w tym map www.google.com/maps.

Minister ponadto w sposób należyty i nienoszący znamion ogólnikowości, oceniając powoływane przez Gminę, jako istotny argument w sprawie – kryterium demograficzne – odwołał się do danych, które figurują w Banku Danych Lokalnych prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny w zakresie demografii gminy [...] oraz, a także danych posiadanych z urzędu, jak dane dotyczące wyniku finansowanego gminy czy dane sprawozdawane do systemu informacji oświatowej. Analiza powyższych informacji odnosi się bezpośrednio do Gminy i Szkoły, którą Gmina objęła zamiarem zlikwidowania, a także innej szkoły podstawowej - nr [...] z Oddziałami Dwujęzycznymi w [...]. Minister, analizując poszczególne kwestii i argumenty Gminy, podnoszone w zażaleniu, ocenił wszystkie aspekty mogące mieć wpływ przy likwidacji Szkoły, poprzez ocenę warunków nauki, wychowania i opieki zarówno jej uczniów jak i uczniów zamieszkałych na terenie Gminy.

Nie można zgodzić się ze skarżącą w kwestii możliwej kontynuacji wychowania przedszkolnego przez dzieci uczęszczające do oddziału przedszkolnego szkoły likwidowanej. Wskazanie na nieistniejące jeszcze przedszkole jest nieprawidłowym działaniem i stanowi naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 u.P.o. W tym kontekście prawidłowe było odwołanie się przez Ministra do planowanej przez Gminę likwidacji szkoły w [...] i wzięcie pod rozwagę warunków korzystania z wychowania przedszkolnego w tej szkole, jak również wyrażenie ocen, że warunki korzystania z wychowania przedszkolnego ulegną na terenie całej Gminy pogorszeniu. Podstawowym zamiarem zawartych w uzasadnieniu twierdzeń była obiektywna ocena warunków nauki, wychowania i opieki uczniów Szkoły po jej likwidacji.

Minister prawidłowo uznał, że w sprawie nie można było pominąć art. 51 u.P.o. w związku z art. 55 u.P.o., Tym samym prawidłowo wskazał, że kurator oświaty w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami oraz współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkół i placówek publicznych. Sprawowany przez kuratora oświaty nadzór pedagogiczny polega między innymi na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. Kompetencje kuratora do wyrażania wiążącego stanowiska w przedmiocie likwidacji szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego wynikają z jego ustrojowej roli, jako organu odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na obszarze danego województwa (art. 51 ust. 1 pkt 5 u.P.o.) oraz jako organu nadzoru pedagogicznego, który w szczególności obejmuje swymi działaniami kwestię zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 55 u.P.o. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.o.). Kompetencja kuratora oświaty do wydania opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły jest formą współdziałania z organami samorządowymi w realizacji polityki regionalnej i lokalnej w zakresie oświaty. Kurator oświaty jako organ nadzoru pedagogicznego, wydając opinię, o której mowa w art. 89 ust. 3 u.P.o., zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów dotyczących tego nadzoru. Nadzór pedagogiczny, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 u.P.o., polega m.in. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. W tym zakresie nadzorowi podlega m.in. w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 55 ust. 2 pkt 5 i 6 u.P.o.).

Organy obu instancji poddały analizie i ocenie sytuację uczniów w Szkole oraz w proponowanej nowej siedzibie i to pod kątem konieczności realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczo-dydaktycznej. Analiza ta została przeprowadzona w oparciu o wyniki oględzin, które przeprowadził w ramach kontroli doraźnej Kurator w Szkole i Szkole w [...], jak i na podstawie całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Dokonana ocena prowadzi do zbieżnego wniosku, że proponowana zmiana siedziby Szkoły doprowadzi do pogorszenia warunków nauki.

Z przedstawionej przez Ministra analizy wynika, że Szkoła mieści się w dwukondygnacyjnym budynku i dysponuje: 7 salami dydaktycznymi (w tym pracownią komputerową), świetlicą, pomieszczeniem zastępczym do zajęć wychowania fizycznego, salą przeznaczoną dla oddziału przedszkolnego (z szatniami i pomieszczeniem sanitarnym), gabinetem profilaktyki zdrowotnej, pełniącym także funkcję gabinetu logopedy, biblioteką, gabinetem psychologa i pedagoga, szatnią dla uczniów, pokojem nauczycielskim, gabinetem dyrektora, pomieszczeniami gospodarczymi oraz serwerownią. W protokole z kontroli doraźnej wskazano, że atutem Szkoły są przestronne, jasne korytarze, o łącznej powierzchni ok. 400 m2. Zaletą jest i to, że w przypadku wzrostu liczby uczniów możliwe jest przekształcenie pomieszczenia, w którym obecnie mieści się sekretariat, w salę dydaktyczną. Na terenie szkolnym, w ramach programu rządowego "Radosna Szkoła" zbudowano plac zabaw przeznaczony dla dzieci z oddziału przedszkolnego i uczniów klas I-III; dwa boiska trawiaste. Zajęcia wychowania fizycznego odbywają się także na basenie i lodowisku w [...]. Teren wokół Szkoły otoczony jest naturalną zielenią, a obok budynku szkolnego znajduje się parking dla pracowników szkoły i rodziców odbierających dzieci. Przy obu wejściach do szkoły umiejscowiono podjazdy dla niepełnosprawnych.

W roku szkolnym 2019/2020 do Szkoły uczęszczało 56 uczniów do klas l-VIII i 15 dzieci do oddziału przedszkolnego. W Szkole nie zorganizowano w ww. roku szkolnym oddziałów klasy I i III, a do klasy II uczęszczało 8 uczniów, do klasy IV - 6 uczniów, do klasy V -14 uczniów, do klasy VI - 10, do klasy VII - 10, a do klasy VIII - 8 uczniów. W oddziale przedszkolnym roczne przygotowanie przedszkolne realizowało czworo 6-latków i dwóch 7-latków, a z wychowania przedszkolnego korzystało dwóch 3-latków, czterech 4-latków i trzech 5-latków. W Szkole nie występuje zmianowość. Uczniowie klas starszych mieli zorganizowane zajęcia w klasach łączonych, w taki sposób, że zajęcia z muzyki, plastyki i wychowania fizycznego odbywają się łącznie dla uczniów klas IV i V (20 uczniów) oraz klas VI i VII (20 uczniów). Do Szkoły w roku szkolnym 2019/2020, uczęszczało czworo uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym jeden 7-latek (odroczenie obowiązku szkolnego) i dwóch uczniów (klasa V i VII) posiadających orzeczenie ze względu na niepełnosprawność ruchową (starszy uczeń ma zapewnioną pomoc nauczyciela). Wobec uczniów niepełnosprawnych ruchowo zorganizowano pracę tak, że wszystkie zajęcia odbywają się w salach umiejscowionych na parterze budynku.

Do obwodu Szkoły należą: [...], [...] i [...]. W roku szkolnym 2019/2020 do Szkoły nie uczęszczali uczniowie zamieszkali w [...]. Uczniowie z [...] (miejscowości położonej od Szkoły ok. 1,9 km) - korzystają z bezpiecznej ścieżki rowerowej w drodze do Szkoły, więc Gmina nie miała obowiązku zorganizowania gminnego bezpłatnego transportu.

Szkoła Podstawowa w [...] dysponuje 18 salami dydaktycznymi, 3 pracowniami szkolnymi, 2 pracowniami komputerowymi (9 sal dydaktycznych przeznaczonych jest na zajęcia oddziałów klas I-III). Wszystkie sale wyposażone są w nowe ławki i krzesełka, rzutniki multimedialne i monitory interaktywne. W szkole znajduje się biblioteka z czytelnią, świetlica, funkcjonująca w godzinach 6.45 – 17.00, gabinet profilaktyki zdrowotnej, gabinet pedagoga i psychologa, stołówka. Pracownie do nauki fizyki, chemii i biologii są bogato wyposażone w pomoce dydaktyczne. Zaplecze sportowe szkoły stanowią dwie sale gimnastyczne, siłownia, boisko wielofunkcyjne, dwa boiska do siatkówki plażowej, boisko do koszykówki, bieżnia, skocznia do skoku w dal i skocznia do skoku wzwyż, rzutnia do pchnięcia kulą, a także plac zabaw dla młodszych dzieci. W roku szkolnym 2019/2020 do szkoły uczęszczało 338 uczniów, w tym do klasy I - 53 uczniów (3 oddziały z 21,18, 14 uczniami), do klasy II - 59 uczniów (3 oddziały z 22,17, 20 uczniami), do klasy III - 71 uczniów (3 oddziały z 24, 23, 24 uczniami), do klasy V - 77 uczniów (3 oddziały z 25, 28, 24 uczniami), do klasy VI - 65 uczniów (3 oddziały z 17, 21, 17 uczniami), zaś do klasy VIII - 23 uczniów (1 oddział). W ww. roku szkolnym w szkole nie zorganizowano oddziałów klas IV i VII. W strukturze szkoły nie funkcjonują oddziały przedszkolne. W Szkole w [...] uczyło się 97 uczniów zamieszkałych poza obwodem, co stanowi 28,7% wszystkich uczniów. W roku szkolnym 2019/2020, w szkole nie występowała zmianowość, ani nauczanie w systemie klas łączonych. Do szkoły uczęszczało czworo uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane z uwagi na Zespół Aspergera, niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim i zagrożenie niedostosowaniem społecznym; zaś z gminnego bezpłatnego transportu korzystało 19 uczniów, których dowożono z [...].

Sąd wskazuje, że w orzecznictwie podkreśla się, już na etapie planowanego przeniesienia siedziby szkoły, w nowej jej lokalizacji muszą istnieć warunki nauki, wychowania i opieki nie gorsze od tych istniejących w dotychczasowej siedzibie szkoły. Zapewnianie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, nie wyczerpuje zakresu nadzoru pedagogicznego znajdującego się w kompetencjach kuratora. Skoro nadzór pedagogiczny polega zarówno na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek, jak i na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek, to należy uznać, iż zakres ten obejmuje także ocenę skutków zmiany siedziby szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich (właściwych) warunków nauki, wychowania i opieki (por. wyroki NSA z: 7 maja 2018r. sygn. akt I OSK 2625/17; 27 października 2009r. sygn. akt I OSK 871/09 – dostępne na www.nsa.gov.pl).

Sąd, uwzględniając powyższe, wskazuje, że nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, że negatywna opinia w sprawie likwidacji Szkoły została wydana przez Kuratora z przekroczeniem kompetencji, o których mowa w art. 51 u.P.o. Kurator posiadał bowiem wszelkie kompetencje do dokonania ww. ocen w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Zakres kompetencji Kuratora obejmował także ocenę skutków likwidacji Szkoły w kontekście zapewnienia dzieciom z oddziałów przedszkolnych, utworzonych w tej Szkole, odpowiednich (właściwych) warunków nauki, wychowania i opieki, przy czym warunki te powinny być nie gorsze od tych istniejących w dotychczasowej siedzibie. W sprawie wykazano, że dojdzie do pogorszenia ww. warunków. Skorzystanie zatem przez organ nadzoru pedagogicznego z kompetencji określonej w art. 89 ust. 3 u.P.o. przez wyrażenie negatywnej opinii miało zatem uzasadnienie w okolicznościach sprawy, a tym samym nie było podjęte w sposób arbitralny.

Nie był zatem trafny zarzut skargi, że opinia Kuratora nosiła cechy dowolności, a organy obu instancji pobieżnie przeanalizowały sprawę i naruszyły prawo, jak również wkroczyły w samodzielność Gminy, kierując się kryteriami pozaprawnymi. Przedstawienie przez organy obu instancji argumenty były racjonalne i zostały szczegółowo uwypuklone w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień. Wbrew zarzutom skargi nie jest potwierdzone stanowisko Gminy o naruszeniu granic uznania administracyjnego przy wydaniu negatywnej opinii, także w kontekście rozważenia głosu społeczności lokalnej i nauczycieli Szkoły, którą gmina planowała zlikwidować. Wobec tego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie Ministra i utrzymane nim w mocy ww. postanowienie Kuratora naruszają prawo.

3. Sąd, mając na względzie wszystko powyższe, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.