Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 757/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 145 par. 1 pkt 4, art.156 par. 1, art.  157 par.3, art.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 6 poz 18
law: Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami  administracyjnymi.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2010 r., nr [...]; 2. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego E. M. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 8 września 2010 r. nr 2329/10 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej dnia 7 sierpnia 1990 r. nr [...] przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w G., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 859 m² KW [...] na działki nr [...].

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy:

P. K. pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. wniósł do Prezydenta Miasta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 7 sierpnia 1990 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w G. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 859 m² KW [...] na działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu strona podała, że postępowanie zostało wszczęte i było prowadzone na podstawie wniosku osób, które nie były jedynymi właścicielami tej nieruchomości, zaś przepis prawa wskazywał na konieczność wspólnego wniosku wszystkich współwłaścicieli. Wnioskodawca wskazał, że o treści decyzji dowiedział się po jej przesłaniu przez Urząd Miasta pismem z dnia 24 lutego 2010 r. Zdaniem skarżącego decyzja zatwierdzająca podział została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 8 września 2010 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i prowadzenie postępowania bez ich udziału nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji albowiem powyższa okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania w myśl przepisu art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne.

P. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego zdaniem odmowa wszczęcia postępowania jest bezzasadna. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 1990 r. sygn. akt IV SA 543/90, w którym stwierdzono, że nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie, w której uznać należy, że prowadzenie obu postępowań, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania nie jest wykluczone, czyli tak jak wskazało Kolegium w uzasadnieniu decyzji, oba te tryby nie są dla siebie konkurencyjne. Podał za uzasadnieniem ww. wyroku, iż następstwa stwierdzenia nieważności decyzji są donioślejsze niż wznowienia postępowania i w tej sytuacji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest bezzasadna Skarżący podnosił, że można prowadzić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności niezależnie od toczącego się postępowania o wznowienie, a okoliczności przeprowadzonego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału wskazują, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w chwili jej wydania nie żył współwłaściciel nieruchomości będącej przedmiotem podziału, tj. E. K. , którego spadkobierca jest m.in. P. K. Fakt, iż jemu przysługiwało prawo własności wynikał bezpośrednio z przedłożonego wypisu z ksiąg wieczystych. Decyzja wydana w wyniku tego postępowania została zatem wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Organ przytoczył treść przepisu art. 157 § 2 k.p.a., który stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu. Według art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych, np. czy żądanie wniesione zostało przez legitymowany podmiot mający zdolność do czynności prawnych albo czy w ogóle wszczęcie postępowania jest dopuszczalne. Nie może ono natomiast dotyczyć badania czy przyczyny nieważności miały rzeczywiści miejsce.

Powołując się na powyższe organ wskazał, że zanim na żądanie strony zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, należy ustalić, czy wszczęcie takiego postępowania jest dopuszczalne.

W przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 7 sierpnia 1990 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucając rażące naruszenie prawa na tej podstawie, że postępowanie zostało wszczęte i toczyło się na podstawie wniosku osób, które nie były jedynymi właścicielami nieruchomości. Organ wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego w art. 156 § 1 wskazuje przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, skarżący zaś nie wskazał istnienia żadnej z przesłanek mogących być podstawą do stwierdzenia nieważności. W ocenie organu podnoszenie okoliczności braku udziału w postępowaniu dotyczącym kwestionowanej decyzji należy kwalifikować jako żądanie wznowienia postępowania. Brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i prowadzenie postępowania bez ich udziału stanowi okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skoro powyższa okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania, to nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie można stwierdzić nieważności decyzji w oparciu o przesłankę wskazaną jako podstawa wznowienia. W konsekwencji powyższego organ ustalił, że prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji jest niedopuszczalne, a w sprawie zachodzi niedopuszczalność przedmiotowa albowiem żądanie zostało oparte na przesłankach stanowiących podstawę do uruchomienia innych trybów postępowania nadzwyczajnego. Jednocześnie organ wskazał, że wnioski P. K. zostały przekazane Prezydentowi Miasta [...] celem rozpatrzenia jako wniosków o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 7 sierpnia 1990r.

P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 marca 2011 r. wnosząc o uchylenie obu wydanych decyzji i wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji z dnia 7 sierpnia 1990 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w piśmie z dnia 13 listopada 2010 r. wskazane zostały podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 k.p.a.– wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - niewykonalność decyzji w dniu jej wydania, przy czym niewykonalność ta ma charakter trwały oraz art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. - wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą. W ocenie skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nienależycie zinterpretowało wolę wnoszącego podanie i nie rozpoznało wyartykułowanych zarzutów opartych na art. 156 k.p.a. Dodatkowo skarżący zarzucił też bezprawne pozbawienie go możliwości korzystania z części nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 3 października 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, będące uzupełnieniem skargi, zarzucając zaskarżonej decyzji :

1. naruszenie przepisów prawa materialnego skutkujących nie wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiotowym postępowaniu:

1. ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – art. 32 i art. 64,

2/ Kodeksu cywilnego - art. 195 i nast., w tym art. 212 k.c.

3/ ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane – art. 3 i art. 5,

4/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 2 pkt 6, § 14, § 16, § 61 pkt 1

5/ rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie rozgraniczania nieruchomości;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego skutkujących nieważnością przeprowadzonego postępowania w związku z naruszeniem przepisów prawa procesowego mających istotne znaczenie w postępowaniu skutkujących pozbawieniem skarżącego jego praw wynikających z ustawowych przepisów prawa, a szczególności :

1/ naruszenie zasad postępowania zawartych w k.p.a. – art. 6 - 9, art. 10 § 1, art. 12, art. 35, art. 36,

2/ naruszenie przepisów postępowania – art. 61 § 1 i § 3, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79, art. 80, art. 86 k.p.a.,

3/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu zarzucono pozbawienia skarżącego i pozostałych współwłaścicieli przysługującego im prawa własności nieruchomości, sankcjonowanie przez organ naruszenia prawa współwłasności skarżącego i sankcjonowanie wywłaszczenia skarżącego z określonej części współwłasności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz ze stwierdzeniem ich nieważności wobec stwierdzenia niezgodności z prawem całego postępowania przed organami administracji oraz o przyznanie kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 497/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że w podniesione przez skarżącego okoliczności nie mieszczą się w katalogu wymienionym w art. 156 k.p.a., a skarżący w istocie powołuje się na przesłankę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd uznał za niezasadne zarzuty podniesione w piśmie uzupełniającym dotyczące naruszenia naprawa materialnego, wskazując, iż powołane akty prawne nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji, a kwestie własnościowe nie podlegając kompetencji organów administracji.

Skarżący złożył skargę kasacyjną, od powyższego wyroku, opierając ją na zarzutach istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 619/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności co do zasady ma charakter procesowy, nie dotyczy zatem kwestii materialnoprawnych, z tego powodu organ nie mógł naruszyć przepisów prawa materialnego wymienianych w piśmie pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sprawa nie dotyczy kwestii naruszenia prawa własności. Podział nieruchomości w żaden sposób samoistnie nie oddziałuje na prawo własności, osoba mająca udział we współwłasności jednej działki, po jej podziale ma udziały we współwłasności wszystkich nowopowstałych działek, w takiej samej wielkości, jak dotychczas. To, na ile działek ewidencyjnych zostanie podzielony grunt nie ma zatem żadnego znaczenia dla uprawnień właścicielskich.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 141 § 4, 134 p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegający na oddaleniu skargi przy pominięciu w uzasadnieniu odniesienia się do jej zarzutów oraz podaniu motywów rozstrzygnięcia nieadekwatnych do przedmiotu kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wydana na podstawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r. Jest to jedno z rozstrzygnięć kończących pierwszą fazę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, która dotyczy badania formalnej dopuszczalności wniosku. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. organ wykazuje w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydanej dopiero po rozpoznaniu sprawy (wyrok NSA z 19 marca 1997 r., III SA 1802/95). Nie można zatem odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Badaniu winny podlegać przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, a nie do odmowy stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. Brak związania sądu I instancji zarzutami i wnioskami skargi nie oznacza możliwości pominięcia zarzutów strony, co miało w sprawie miejsce. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarżący, podtrzymując argumentację podawaną na etapie postępowania administracyjnego, podnosił, że nie domaga się wznowienia postępowania, ale zarzuca wydanie decyzji z 1990 r. z rażącym naruszeniem prawa i wskazywał, na czym ono w jego przekonaniu polegało. Pomijając kwestię zasadności tego zarzutu, nie może ona bowiem podlegać weryfikacji na obecnym etapie postępowania, brak wniosku podmiotu uprawnionego do inicjowania postępowania w sprawie podziału nieruchomości nie jest tożsamy z pozbawieniem strony udziału w takim postępowaniu. Zmiana kwalifikacji żądania strony, wbrew jej jasnemu stanowisku, nie jest dopuszczalna. Taką zmianę, wprowadzoną arbitralnie przez organ, Sąd I instancji zaakceptował, podając w uzasadnieniu wyroku, że w istocie skarżący powołuje się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie na przesłankę z art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, będąc natomiast związany wykładnią prawa wynikającą z powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Kierując się powyższymi przesłankami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 8 września 2010 r. naruszają przepis postępowania – art. 157 § 3 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odmówiło wszczęcia postępowania z wniosku P. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w G., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 sierpnia 1990 r., w sprawie podziału nieruchomości. Decyzję tę organ wydał na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r., tzn. przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18).

Odmowa wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem kończącym pierwszy etap postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Etap ten w stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania decyzji organu mógł zakończyć się albo wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności – gdy spełnione były wymogi formalne, albo decyzją o odmowie wszczęcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Odmowa wszczęcia postępowania była możliwa, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną lub zostało skierowane do takiej formy działania organu, do której nie odnosi się instytucja nieważności. Natomiast brak podstaw do stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. organ wykazuje w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydanej po rozpoznaniu sprawy. Nie można odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym za nieuprawnioną należy uznać odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie, iż skarżący nie wykazał zasadności żadnej z wymienionych w art. 156 § 1 przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 7 sierpnia 1990 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku w sposób wiążący stwierdził, że w pierwszej fazie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, weryfikacji podlegają jedynie okoliczności formalne, tj. czy wniosek o wszczęcie postępowania pochodzi od strony i czy dotyczy aktu podlegającemu trybowi stwierdzenia nieważności. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyżej przedstawione pytania, organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności i dopiero wówczas badane może być, czy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności, określone w art. 156 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie dokonało zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. P. K. począwszy od wniosku z dnia 26 czerwca 2010 r. konsekwentnie utrzymywał, że żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 7 sierpnia 1990 r. Wskazywał przy tym, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Arbitralna zmiana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze treści wniosku poprzez stwierdzenie, że skarżący w istocie powołuje się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie na art. 156 § 1 k.p.a., była zatem niedopuszczalna.

Dodatkowo wskazać należy, że rozróżnienia wymaga sytuacja braku udziału przez stronę w postępowaniu oraz sytuacja zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, mimo braku wniosku podmiotu uprawnionego do inicjowania postępowania w sprawie podziału nieruchomości. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uwagi na rozdzielność obu trybów postępowania - trybu stwierdzenia nieważności i trybu wznowienia postępowania, te same okoliczności nie mogą stanowić jednocześnie przesłanki wznowienia postępowania i przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Przypadek pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu, mimo, iż prowadzi do rażącego naruszenia art. 10 k.p.a., nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a., lecz uzasadnia wzruszenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, z uwagi na odrębne unormowanie tej kwestii w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazać jednak należy, że skarżący w złożonym wniosku nie powoływał się na fakt pominięcia go jako strony w postępowaniu lecz podnosił zarzut rażącego naruszenia prawa, wskazując na uwzględnienie wniosku złożonego przez osoby nieuprawnione. Zakwalifikowanie wniosku jako wniosku o wznowienie postępowania było zatem błędne także z tej przyczyny.

Zmiana przez organ kwalifikacji prawnej wniosku w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji była zatem bezpodstawna.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd uznał za niezasadne. Poddawana kontroli Sądu decyzja ma charakter procesowy, organ wydając ją nie mógł naruszyć przepisów prawa materialnego, gdyż nie podlegają one badaniu na etapie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku, sprawa nie dotyczy kwestii naruszenia prawa własności, bowiem podział nieruchomości w żaden sposób nie oddziałuje na prawo własności, osoba mająca udział we współwłasności jednej działki, po jej podziale ma udziały we współwłasności wszystkich nowopowstałych działek, w takiej samej wielkości, jak dotychczas.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że orzekający w sprawie organ naruszył przepis art. 157 § 3 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), co miało istotny wpływ na jej wynik i w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 września 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji zastosuje się do wskazań Sądu i podejmie rozstrzygnięcie, kierując się wykładnią przepisów przyjętą przez Sąd, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.