Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 322/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3  par. 2  pkt 3,  art. 200,  art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 18,  art. 27  par. 1  pkt 9,  art. 33  par. 1,  art. 34  par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Agata Ćwik - Bury, Sędziowie WSA Borys Marasek (spr.), Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ([...]), Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej (dalej: wierzyciel, Dyrektor COF), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm., dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez J. L. (dalej: skarżący, zobowiązany), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] ([...]), mocą którego:

- uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,

- uznano za niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. Na jego podstawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: Naczelnik US), prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu [...] r.

Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r., zobowiązany złożył "Skargę na zajęcie egzekucyjne" z dnia [...] r. Na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., skarżący wniósł o umorzenie egzekucji, wskazując na brak obowiązku wnoszenia przez niego opłat. Ponadto wniósł o zawieszenie zajęcia należnego mu świadczenia emerytalnego.

Powyższe uzasadnił tym, że wierzyciel domaga się od niego zaległych opłat za okres począwszy od 1 stycznia 2015 r., podczas gdy pod adresem: P. ul. [...] [...], pozostaje zameldowany od dnia 11 maja 2015 r. Ponadto zauważył, że mieszkanie to nie stanowi jego własności. Wyjaśnił przy tym, że zamieszkuje w innym miejscu, a mianowicie w miejscowości Z. Dodał jednocześnie, że nie dysponuje odbiornikiem RTV, gdyż urządzenia tego typu negatywnie wpływają na jego stan zdrowia wynikający z przebytych chorób ([...] oraz operacja [...]). Zaznaczył natomiast, że sporadycznie korzysta z laptopa oraz Internetu. Wskazał także, że nie podpisywał żadnej umowy z Pocztą Polską Spółką Akcyjną, jak również nie otrzymał od niej przez okres 5 lat żadnego upomnienia, czy zawiadomienia.

Pismem z dnia 2 lipca 2020 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi powyższe pismo, kwalifikując je jako zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a., w celu zajęcia przez niego stanowiska w sprawie.

Odpowiadając na wezwanie Naczelnika US, wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r.: 1) uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, 2) uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych, nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej, formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do zarzutów, wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko skarżącego, zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV używanego pod adresem: P. ul. [...] [...]. Po zgłoszeniu rejestracji, wydana została książeczka radiofoniczna, stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie z 2007 r.), skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...], co znajduje potwierdzenie w przeprowadzonym dowodzie z duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...] r.

Wierzyciel podkreślił, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli więc abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Zauważono jednocześnie, że skarżący formalności tych dopełnił dopiero w dniu 16 lipca 2020 r. Wskazano także, iż abonament przypisany jest do osoby, która zarejestrowała odbiornik RTV (w zaistniałym przypadku do skarżącego), a nie do adresu.

Odnosząc się do zagadnienia braku umowy z Pocztą Polską, wierzyciel wskazał, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08, obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa i nie trzeba w tym celu wydawać decyzji ani postanowienia. Wobec tego, do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, nie ma potrzeby zawierania umowy cywilnoprawnej.

Powołując się na powyższe argumenty, wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku.

Dyrektor COF nie uznał również zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wyjaśnił w tym zakresie, że w dniu [...] r. skierowano do skarżącego upomnienie nr [...]. Przesyłka ta wysłana została na adres zameldowania, tj. P. ul. [...] [...]. Wierzyciel zwrócił uwagę na treść art. 44 § 1 k.p.a. i art. 44 § 4 k.p.a., a następnie wskazał, że upomnienie zostało zwrócone wierzycielowi jako niepodjęte w terminie w dniu 25 października 2019 r. Dyrektor COF wyjaśnił, że doręczenie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. stanowi tzw. fikcję prawą, polegającą na uznaniu doręczenia za dokonane, mimo że strona postępowania nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji.

Wobec tego wierzyciel stwierdził, że zarzut skarżącego o braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, należy uznać za niezasadny.

Końcowo wierzyciel pouczył skarżącego o możliwości i zasadach wystąpienia z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu opłat abonamentowych.

W zażaleniu z dnia 12 października 2020 r., skarżący wniósł o "oddalenie i uchylenie postępowania egzekucyjnego". Żądanie to uzasadnił w pierwszej kolejności nieistnieniem obowiązku. W tym zakresie skarżący stwierdził, że nie dokonał rejestracji odbiornika RTV na adres: P. ul. [...] [...] i nie odebrał też upomnienia, gdyż nie mieszkał w tym lokalu. Został tam zameldowany po operacji, aby uzyskać lepszy dostęp do lekarza i rehabilitacji. Zanegował również otrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłanego na adres: P. ul. [...] [...], gdzie nie mieszka od 2005 r. W drugiej kolejności zobowiązany wskazał na wady tytułu wykonawczego. Według niego wynikają one z faktu, że dokument ten dotyczy zaległości przypisanych do adresu: P. ul. [...] [...] za okres od stycznia 2015 r., podczas gdy został on tam zameldowany w maju 2015 r.

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Wierzyciel w rozstrzygnięciu tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dyrektor COF wskazał, że sprawa podlega rozpoznaniu z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego przed dniem wejścia w życie zmian do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. przed dniem 30 lipca 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] [...], P., a następnie wydana została książeczka opłat abonamentowych numer [...], stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. Wierzyciel wskazał także numery książeczek wydanych w dalszej kolejności. Odnośnie upomnienia, wierzyciel podał, że upomnienie wysłano na adres zameldowania skarżącego, a Poczta Polska Spółka Akcyjna nie posiadała informacji o tym, że zobowiązany zamieszkuje pod innym adresem. Adres do korespondencji, został podany dopiero w piśmie stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wierzyciel przyjął, że upomnienie zostało uznane za doręczone z dniem [...] r. w myśl art. 44 § 4 k.p.a.

W skardze z dnia 15 stycznia 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany zakwestionował postanowienie Dyrektora COF z dnia [...] r. i wniósł o "oddalenie i uchylenie postępowania egzekucyjnego". Uzasadniając skargę zobowiązany posłużył się argumentacją tożsamą z tą zaprezentowaną w odwołaniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm., dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż tytuł wykonawczy został wydany w dniu [...] r. i w tym samym dniu przekazany do organu wykonawczego.

Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis, stwierdzić należy, że o reżimie w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej, do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z dnia 15 stycznia 2021 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadne zarzuty w postaci nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Przechodząc do dalszych rozważań, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, przysługuje prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3-4, 6-7, 9-10 u.p.e.a.);

3) podaje w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowanie danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku, organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł następujące zarzuty: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).

Zajmując się pierwszym z nich (nieistnieniem obowiązku), wskazać należy, że zobowiązany podniósł, że nie zawierał z Pocztą Polską Spółką Akcyjną umowy, która obligowałaby go do ponoszenia ciężaru opłat abonamentowych. Niezależnie od tego, brak obowiązku skarżący wywodzi z tego, że nie posiada odbiornika RTV. Zauważył również, że Dyrektor COF dochodzi od niego należności związanych z adresem: P. ul. [...] [...] za okres od stycznia 2015 r., podczas gdy nie jest on właścicielem tego mieszkania, a ponadto został w nim zameldowany dopiero od maja 2015 r. W zarzutach zobowiązany zasygnalizował także, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wskazał w tej materii, że dokument ten został wyekspediowany na, nieaktualny w tamtym czasie, adres jego zamieszkania.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku, podnieść należy, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego już miejsca zamieszkania zobowiązanego. Okoliczność tę udokumentowano kopią "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" opatrzonego datą 7 stycznia 1980 r. Na formularzu tym wskazano adres: P. ul. [...] [...]. Natomiast kopia odcinka "Z" nr [...] z odciśniętą datą stempla - 4 sierpnia 1987 r., dowodzi że zobowiązany poinformował wierzyciela o zmianie swego miejsca zamieszkania. Zatem skarżący miał świadomość obowiązku zawiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych związanych z rejestracją odbiornika RTV. Wobec powyższego przyjąć należy, że taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych.

Zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej, obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r. sygn. I GSK 928/18, Lex nr 2645539).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Zasadnym jest również stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Zatem, skoro doszło do rejestracji odbiornika RTV w 1980 r. na ul. [...] w P., to późniejsza zmiana miejsca zamieszkania skarżącego, nie zwalnia go z obowiązku regulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżący nie legitymuje się takim dowodem pochodzącym sprzed okresu dochodzonych zaległości, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych. Nadmienić należy, że zobowiązany dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV dopiero w dniu 12 lipca 2020 r.

Zobowiązany twierdzi także, że nie nadano mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV. Stwierdził bowiem, że nie została mu doręczona taka informacja.

Zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska Spółka Akcyjna, była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego, nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że wskazany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Podkreślić należy, że nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat, indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem.

Zatem skoro skarżący nie dopełnił wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska Spółka Akcyjna, zobligowana była do nadania zobowiązanemu wspomnianego numeru. Dla istnienia obowiązku wnoszenia opłat, bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia, czy też nadania wspomnianego zawiadomienia, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek.

Nie można również przychylić się do twierdzenia zobowiązanego, że obowiązek regulowania opłat abonamentowych winien wynikać z umowy. Uzasadniając to stanowisko Sąd wskazuje argumenty zaprezentowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Oznacza to, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV, powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Opłaty te są należne od osoby dokonującej rejestracji odbiornika. Wierzycielowi przysługuje w tym przypadku prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi przepis prawa, a nie akt administracyjny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. II FSK 429/18, Lex nr 2782085).

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Co do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., wskazać należy, że w aktach znajduje się upomnienie nr [...] z dnia [...] r.

Nie można jednak zgodzić się z organem, że doszło do skutecznego doręczenia wskazanego upomnienia w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu tym znajduje zastosowanie m.in. art. 44 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 1288/17, Lex nr 2777673). W konsekwencji dopuszcza się fikcję prawną doręczenia upomnienia w warunkach określonych w art. 44 § 4 k.p.a. Ze względu jednak na doniosłe skutki, jakie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą z faktem doręczenia dłużnikowi upomnienia, jak również z uwagi na okoliczność, że zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, przepis art. 44 k.p.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, co oznacza, że nie mogą istnieć żadne wątpliwości co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, że przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie, doręczona.

Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a., zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej, oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2171/19, Lex nr 3044842). "Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strony takiemu domniemaniu przeczą, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. O ile z przepisu tego nie wynika obowiązek umieszczania na kopercie przesyłki pocztowej miejsca pozostawienia "awizo", o tyle skonkretyzowanie przez ustawodawcę miejsc i kolejności ich zastosowania dla pozostawienia "awizo" wymaga uzyskania przez nadawcę przesyłki dowodu poprawności zastosowania art. 44 § 2 k.p.a. Nadawca przesyłki pocztowej nie może poprzestać na swoim oświadczeniu w tym zakresie, ponieważ posłużenie się operatorem pocztowym oznacza, że to nie nadawca przesyłki dokonywał czynności umieszczenia "awizo" we właściwym do tego miejscu zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 886/18, dostępny w CBOSA)" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. II GSK 226/21, opubl. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Analiza przesyłki z dnia 25 listopada 2019 r. wskazuje, że nie jest do niej dołączony druk "Zwrotnego potwierdzenia doręczenia". Natomiast sama koperta oprócz niezbędnych danych dla nadania korespondencji (wskazania adresata i nadawcy) zawiera adnotacje: "Awizowano – 2 grudnia 2019 r.", "Awizowano powtórnie – 10 grudnia 2019 r." i "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą stempla pocztowego – 17 grudnia 2019 r. Oznacza to, że nie zawiera ona wszystkich wymaganych prawem informacji. Otóż brak jest oznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a. Ponadto nie sporządzono zapisu o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Wobec powyższego nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu w warunkach art. 44 k.p.a. W konsekwencji uznać należy, że zarzut skarżącego naruszenie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest zasadny.

Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, zobowiązując Dyrektora COF, aby uwzględnił przedstawione powyżej stanowisko.

O kosztach postępowania w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę tę składa się uiszczony w kwocie 100 zł wpis od skargi oraz uiszczony w kwocie 100 zł wpis od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GZ 355/21, uchylił i przywrócił termin do złożenia skargi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. I SA/Gl 1240/17, opubl. w CBOSA).