Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1785/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. sprawy ze skargi P. U. i D. U. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

H. U. i A. U. wystąpili z wnioskiem o przyznanie rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. U. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w T., pow. [...], woj. [...].

Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] potwierdził, że H. U. w [...] części, A. U. w [...] części, E. L. w [...] części i A. U. w [...] części przysługuje prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez J. U. w T., pow. [...]. woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa sporządzonej w formie aktu notarialnego dnia [...] grudnia 2003 r., Rep. [...] A. U. nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętej KW nr [...], położonej w M., składającej się z działek nr [...] i [...], o obszarze [...] ha [...] m2 oraz prawo własności znajdujących się na tej nieruchomości budynków, budowli i urządzeń. Na poczet ceny nabycia przedsiębiorstwa A. U. zaliczono kwotę w wysokości [...] zł - z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

A. U. i H. U. zwrócili się do Wojewody [...] o ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty w postaci świadczenia pieniężnego, a następnie A. U., wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim formy realizacji prawa do rekompensaty, wynikającego z decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., pomniejszonej o kwotę zaliczoną na poczet ceny nabycia przedsiębiorstwa.

Dnia 27 grudnia 2005 r. A. U. i H. U. zwrócili się do Wojewody [...] "o wydanie decyzji ustalającej wysokość rekompensaty".

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] umorzył postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem.

Orzeczenie to zostało następnie uchylone decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...].

Z kolei w dniu [...] lipca 2006 r. A. U., złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji ustalającej prawo do rekompensaty, w pozostałej części, z tytułu pozostawienia przez J. U. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w T.

Następnie A. U. i H. U., złożyli do Wojewody [...] wniosek o przyznanie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. U. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości T. uzasadniając, że został on złożony, z uwagi na toczące się przed Wojewodą [...] postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...].

Dnia 31 grudnia 2008 r. A. U. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. U. ww. nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...], a następnie dnia [...] kwietnia 2009 r. dokonał adnotacji na decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., potwierdzając realizację rekompensaty w wysokości 20% wartości pozostawionej nieruchomości w odniesieniu do A. U. w kwocie [...] zł i H. U. w kwocie [...] zł, E. L. kwocie 0 zł i A. U. w kwocie 0 zł.

W dniu 3 grudnia 2009 r. sprostował powyższą adnotacje, potwierdzając realizację rekompensaty w wysokości 20% wartości pozostawionej nieruchomości w odniesieniu do A. U. w kwocie [...] zł i H. U. w wocie [...] zł.

A. U. oraz H. U. otrzymali wypłatę zwaloryzowanej rekompensaty w dniu [...] lutego 2010 r.

Wojewoda [...], któremu przekazany został zgodnie z właściwością wniosek A. U., decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr 1 odmówił ww. osobie potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia przez J. U. nieruchomości w T., pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] uchylił wyżej wskazaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. do akt sprawy wpłynęło wskazanie z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonane przez A. U. na rzecz P. U. (jednej z następców prawnych H. U.), wskazujące P. U., jako osobę uprawnioną do rekompensaty, z tytułu pozostawienia przez J. U. nieruchomości w [...], woj. [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz P. U. i D. U. (następców prawnych H. U.) prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. U. w T., pow. [...], woj. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ uzasadnił, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem na decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. dokonana została adnotacja, mocą której A. i H. U. wypłacono rekompensatę w wysokości 20% wartości nieruchomości, pozostawionych poza obecnymi granicami RP w T.

D. U. i P. U. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. W ich ocenie adnotacja uwidoczniona na decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. i sprostowana w dniu [...] grudnia 2009 r., jest adnotacją nieistniejącą, jako dokonana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie odwołujących dokonano jedynie częściowej rekompensaty, a o pozostałej jej części organ wojewódzki powinien orzec w odrębnej decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ uzasadnił, że sprawy rekompensat za tzw. mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1190 ze zm.). Stwierdził, iż ustawodawca wprowadził rozróżnienie co do zasad postępowania, w zależności od tego, czy osoba ubiega się o rekompensatę po raz pierwszy, czy też ma już orzeczenie potwierdzające to prawo. Przy czym w tym ostatnim przypadku rozróżnił sytuacje, w których prawo to zostało zrealizowane, od tych w których to jeszcze nie nastąpiło. Osoby posiadające zaświadczenia lub decyzje, potwierdzające prawo do rekompensaty, które tego prawa nie zrealizowały, winny złożyć wniosek o ujawnienie tego prawa w rejestrze - nie zaś występować z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy.

Zgodnie z adnotacją z dnia 22 kwietnia 2009 r. na decyzji Starosty [...] nr [...], sprostowaną w dniu [...] grudnia 2009 r., A. U. oraz H. U. potwierdzono realizację rekompensaty w wysokości 20% wartości pozostawionej nieruchomości, na dzień wydania decyzji Starosty [...], biorąc pod uwagę udziały spadkowe. Strony otrzymały zatem rekompensatę w pełnej wysokości. Przy czym A. U. i H. U. otrzymali zwaloryzowaną rekompensatę w dniu [...] lutego 2010 r. Wypłata powyższego świadczenia oraz ujawnienie wypłaty świadczenia w centralnym rejestrze zostało dokonane na zgodny wniosek stron.

W ocenie organu II instancji, w skutek wypłaty świadczenia, prawo do rekompensaty wygasło.

Strony w odwołaniu nie wskazały z czego wynika przekonanie o uzyskaniu rzekomej częściowej, a nie pełnej wysokości rekompensaty. Twierdzenie to jest sprzeczne z ww. adnotacją. Należy zauważyć, że wzrost wartości nieruchomości od dnia realizacji prawa do rekompensaty nie przesądza o tym, że prawo ro przysługuje stronom ponownie i to w zwiększonej wysokości. Ponadto zwrócił uwagę, iż wolą ustawodawcy było zachowanie mocy prawnej decyzji i zaświadczeń, wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów prawa, a żaden z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie daje podstaw do uznania, że ewentualnie korzystniejsze przepisy nowej ustawy mogą mieć zastosowanie do spraw rozstrzygniętych i zakończonych pod rządami poprzednich ustaw. Ponadto niewątpliwe jest, iż potencjalne uwzględnienie wniosku stron spowodowałoby nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji osób, które pod rządami poprzednich regulacji prawnych uzyskały potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, iż powołany tam fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 781/13, nie odzwierciedla kontekstu sprawy, organ podniósł, że skład orzekający wyraźnie wskazał, iż obecnie obowiązująca ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. ma na celu ostateczne zakończenie spraw związanych z realizacją tzw. uprawnień zabużańskich. Skoro zatem Starosta [...] potwierdził w decyzji przysługiwanie prawa do rekompensaty, to nie ma potrzeby wydawania kolejnego orzeczenia w tej sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administrazłożyli P. U. oraz D. U. Zaskarżyli oni w całości powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r.

Decyzjom tym zarzucili:

1. obrazę przepisów: art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3, art. 7 ust.4, art. 8, art. 13 ust. 3 tej ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami R.P.,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności przepisów: art. 105 § 1 kpa, art. 138 § 2 kpa, art. 107 § 3 in fine w zw. z art. 140 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 35 § 3 kpa, poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.

W związku z powyższym wnieśli o uwzględnienie niniejszej skargi, poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

Skarżący uzasadnili, że wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest obligatoryjne w niniejszej sprawie. Okoliczność ta wynika wprost z dyspozycji art. 6 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami R.P. Na konieczność taką wskazywał Minister Skarbu Państwa w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Dokonanie przez właściwego wojewodę adnotacji na uprzednio wydanej decyzji lub zaświadczeniu, potwierdzającym prawo do rekompensaty, może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Okoliczność ta wynika wprost z dyspozycji ust. 3 art. 7 ustawy. W niniejszej sprawie adnotacja na decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2002 r., wbrew obecnemu twierdzeniu organu, została dokonana bez stosownego wniosku stron, tj. z naruszeniem art. 61 § 1 kpa. Jak wynika to bowiem z akt sprawy, pierwotny wniosek stron z dnia [...] października 2005 r. (o ujawnienie w rejestrze) został zastąpiony przez strony wnioskiem z [...] grudnia 2005 r. o wydanie decyzji potwierdzającej, co spowodowało, że wniosek z dnia [...] października 2005 r., stał się wnioskiem nieistniejącym. Adnotacja powyższa została ponadto dokonana z naruszeniem przepisów art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 3 i art. 13 ust. 3 ustawy, które wyłączają możliwość jej dokonania w sytuacji uprzedniego, nawet tylko częściowego zrealizowania przez strony prawa do zaliczenia, co także przesądza o jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi w całości, jako bezzasadnej.

W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2017 r. skarżący, w związku z pojawieniem się nowych, istotnych okoliczności w sprawie, zarzucili obrazę przepisu art. 27 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami R.P., a także obrazę przepisu art. 16 § 1 kpa, poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.

Wskazali, że jak wynika to z treści pisma Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w W. z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], odpis decyzji Starosty [...] nr [...] nie został doręczony stronom postępowania A. U. i E. L. Okoliczność ta sprawia zatem, że decyzja Starosty [...] nr [...] była w dacie wydania skarżonej decyzji Wojewody [...], a także utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] października 2016 r. nieostateczna. Powyższe powodowało, że brak było podstaw prawnych do potwierdzenia w dniu [...] stycznia 2003 r. "prawomocności" ww. decyzji.

Nieostateczność decyzji Starosty [...] nr [...] istniejąca w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. powodowała, że rażąco sprzecznym z przepisem art. 105 § 1 kpa i niedopuszczalnym było wydanie tej decyzji.

Zważywszy na okoliczność dokonania niezgodnej z prawem, a przez to nieważnej i niewywołującej skutków prawnych adnotacji na decyzji Starosty [...], wypłata dokonana na podstawie takiej nieważnej adnotacji, nie może być uznana za wypłatę rekompensaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Ponadto za nieuprawnione uznali skarżący stosowanie przez organ wykładni zawężającej działanie przepisów ustawy z 8 lipca 2005 r. zgodnie, z którą w odniesieniu do osób legitymujących się wydanymi uprzednio decyzjami i zaświadczeniami brak jest podstaw do wydania nowej decyzji w oparciu o przepisy tej ustawy, w której dokonane zostanie ponowne ustalenie "areału jak i rodzaju pozostawionej nieruchomości".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasanieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi.

Postępowanie w niniejszej sprawie trwa od wielu lat, w jego trakcie wydano wiele orzeczeń merytorycznych i procesowych, które w znacznej części były przedmiotem weryfikacji przez organ wyższej instancji. Na wstępie należy więc usystematyzować stan faktyczny na tle okoliczności rozpatrywanej sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zatem decyzja umarzająca postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz P. U. i D. U. prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. U. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, powodem umorzenia postępowania administracyjnego była wypłata w dniu [...] lutego 2010 r. na rzecz A. U. i H. U. (poprzednika prawnego skarżących) zwaloryzawanej rekompensaty na podstawie adnotacji Wojewody [...] na decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042, dalej ustawa zabużańska), jest już kolejną ustawą regulującą problematykę tzw. "mienia zabużańskiego". Poprzednio tę kwestię regulowała ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ze zm.), art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 – tekst pierwotny) i art. 81 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Sąd podziela stanowisko Wojewody [...] i Ministra Skarbu Państwa co do tego, że w sytuacji, gdy H. U. i A. U. (poprzednicy prawni skarżących) otrzymali już pełną należną im rekompensatę na podstawie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nie mają prawa do ponownego ubiegania się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt I OSK 60/09 i z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2389/12 publik. LEX zawarto stanowisko, że podmioty zdefiniowane w art. 2 i art. 3, którym służy prawo do rekompensaty, ustawa dzieli w istocie na grupy, co wyraźnie wynika z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3, przy czym grupy te da się wyodrębnić z przepisów regulujących zasady postępowania, co do realizacji prawa do rekompensaty. Prawo do rekompensaty służy osobom, które spełniają warunki określone w art. 2 i art. 3, jednak przepisy ww. wśród tak określonych podmiotów wyróżniają ubiegających się po raz pierwszy o prawo do rekompensaty (art. 5 ust. 1) i posiadających już prawo do rekompensaty (art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3), przy czym w tej drugiej grupie ujawnia się jeszcze podział na tych, którzy częściowo zrealizowali służące im prawo i takich, którzy tego nie uczynili w ogóle. Ponieważ te grupy podmiotów da się wyróżnić z przepisów dotyczących procedury realizacji prawa, to w różnym trybie i w różny sposób ich sprawy są załatwiane. Natomiast z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 wynika, że do jednej grupy zaliczono zarówno ubiegających się po raz pierwszy, jak i legitymujących się już częściową realizacją prawa, zaś do drugiej tylko posiadających potwierdzenie prawa bez jego realizacji. Do tak przebiegającej linii rozgraniczenia dostosowano tryb i sposób załatwienia sprawy. Podmioty, których dotyczy ustawa o rekompensacie, starające się o jej uzyskanie, wskazane zostały w art. 2 i 3. W dalszych przepisach ustawy określono je jako osoby ubiegające się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jakby wynikało z art. 5 ust. 1, ten przepis bowiem rozpoczyna regulację w zakresie zasad postępowania. Z art. 5 wynika, iż osoby te w drodze decyzji uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty, składając wniosek do właściwego organu, w określonym terminie. Wniosek powinien być udokumentowany, a art. 6 określa jakimi dowodami. W tym przepisie znajduje się ust. 3, który wśród osób ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty wskazuje tych, którzy już częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty, nabywając nieruchomość Skarbu Państwa. Kolejny przepis art. 7 określa jak postępuje wojewoda z otrzymanym wnioskiem, ale wśród przepisów dotyczących wojewody i jego uprawnień w stosunku do strony postępowania znajduje się ust. 3, który wyróżnia trzecią grupę - osoby posiadające potwierdzenie prawa, które go niezrealizowany, ale nie tylko. Przepis ten i następne ust. 3a i ust. 4 określają tryb postępowania i sposób załatwienia sprawy tej grupy uprawnionych do rekompensaty. Z przepisów tych, tj. art. 7 ust. 3-4 wynika zatem inny sposób załatwienia sprawy dla osób, które nie zrealizowały prawa do rekompensaty, choć przepisy te zamieszczone są w ramach regulacji postępowania nazwanego potwierdzeniem prawa do rekompensaty. Tryb i sposób załatwienia jest odmienny, aniżeli dotyczący grup wcześniej wymienionych, tj. ubiegających się po raz pierwszy i tych, którzy prawo swoje częściowo zrealizowali. Przepisy te normują bowiem sytuację osób, które legitymują się dokumentem (zaświadczeniem lub decyzją) potwierdzającym prawo do rekompensaty wydanym na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, a prawo to w ogóle nie zostało przez te osoby bądź ich poprzedników prawnych zrealizowane. Zatem te osoby uprawnione są do złożenia wniosku o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Uprawnieniu tych osób odpowiada zaś obowiązek organu ujawnienia w rejestrze tylko wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, skoro prawo to zostało już wcześniej ustalone. W takim przypadku organ dokonuje czynności materialnotechnicznej (ujawnienia w rejestrze) wskazanej we wniosku formy realizacji prawa niejako automatycznie, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmującego ustalenie uprawnionego, wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, wartości nabytego przez poprzednika prawnego mienia (art. 7 ust. 3 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy). W niniejszej sprawie - wbrew temu co twierdzą skarżący- winien mieć zastosowanie właśnie przepis art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej. Ich sytuacja faktyczna podlega właśnie pod ten przepis, gdyż przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy zabużańskiej ich poprzednik prawny H. U. posiadał decyzję potwierdzającą prawo do rekompensaty i prawa tego nie zrealizował. Prawo to zrealizował natomiast inny spadkobierca J. U. – A. U. Fakt zrealizowania tego prawa przez A. U. nie wpływa na sytuację prawną skarżących, dla których jedyną drogą realizacji prawa do rekompensaty- w świetle wyżej przedstawionej argumentacji- było ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty. Wniosek o ujawnienie w rejestrze jest wyjątkiem od ogólnej reguły potwierdzenia prawa do rekompensaty. W sytuacji zatem posiadania przez poprzedników prawnych skarżących decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], potwierdzajacych na rzecz spadkobierców J. U. prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez niego w [...], pow. [...], woj. [...], jedyną możliwą forma realizacji tego prawa było ujawnienie w rejestrze wybranej formy rekompensaty. I właśnie na wniosek pełnomocnika A. U. i H. U. z dnia [...] października 2005 r. Wojewoda [...] dokonał adnotacji na decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. i przyznał H. U. i A. U. świadczenie pieniężne w wysokości po [...] zł, które to kwoty stanowią 20% wartości nieruchomości pozostawionej w [...], ustalonej w decyzji Starosty [...], w wysokości ich udziałów w spadku po J. U.. Wbrew twierdzenim skarżących wniosek z dnia dnia [...] października 2005 r. (o ujawnienie w rejestrze) nie stał się "wnioskiem nieistniejącym" w sytuacji złożenie przez ich pełnomocnika wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. (o wydanie decyzji potwierdzającej). Skarżący ( a poprzednio ich poprzednicy prawni) reprezentowani byli na całym etapie postępowania administracyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika i z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby wniosek z dnia [...] października 2005 r. został przez nich cofnięty ani też zastąpiony innym. Niekwestionowanym faktem jest natomiast wypłata na rzecz ww. osób zwaloryzowanych kwot przyznanenego świadczenia pieniężnego w dniu 26 lutego 2010 r. W tej sytuacji prawidłowe jest stanowisko organu co do braku przedmiotu postępowania i konieczności umorzenia postępowania prowadzonego na wniosek skarżących w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. U. majątku [...] poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Art. 105 § 1 k.p.a. jako przesłankę umorzenia postepowania wskazuje bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 8, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 489). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego i taka właśnie sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Sąd dostrzega, w jaki sposób było prowadzone postępowanie administracyjne, jego długość, ilość zgromadzonych dowodów, w tym przede wszystkim dowodów w postaci operatów w szacunkowych czy też kuriozalne postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (k. 19-30 akt sądowych) zmieniające postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydane na podst. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Jednak sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ nie ma wpływu na prawidłowość orzeczenia kończącego to postępowanie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego zmiany stanowiska Ministra Skarbu Państwa w stosunku do stanowiska zajętego w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. umarzającą postępowanie z wniosku A. U. i H. U. z dnia [...] grudnia 2005 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty - należy go uznać za bezzasadny. W przepisach kodeksu postępowania administracyjnego brak jest przepisu, który wskazywałby na związanie organu I instancji poglądami organu odwoławczego wyrażonymi w uzasadnieniu wydanej wcześniej decyzji kasatoryjnej, bądź też związanie takimi poglądami organu odwoławczego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W przepisach regulujących procedurę administracyjną i tryb odwoławczy brak jest odpowiednika art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie bowiem z z treścią art. 138 § 2 kpa decyzja kasacyjna organu jest rozstrzygnięciem procesowym, które nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Oznacza to, że organ I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji (wyrok NSA z 21. 02. 2012 r. sygn. akt II GSK 9/11, Lex 11211155). Odstąpienie przez Ministra od swojego wcześniejszego błędnego poglądu nie stanowiło więc naruszenia żadnego obowiązującego przepisu prawa.

Zdaniem sądu wyżej przedstawionego stanowiska nie zmienia treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 781/13. Problematyka będąca przedmiotem oceny w tamtej sprawie dotyczyła wymogów, które muszą spełniać oświadczenia świadków złożone przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., nie dotyczyła zaś ( jak to jest w przedmiotowej sprawie) możliwości złożenia ponownie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w sytuacji posiadania decyzji potwierdzającej to prawo na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów regulujących tzw. " mienie zabużańskie". Stan faktyczny w powołanym wyroku z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 781/13 jest więc dimatralnie inny niż w przedmiotowej sprawie. Zawarta zaś w tym wyroku ogólna uwaga o możliwości uzyskania nowej decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., nawet w sytuacji posiadania już zaświadczenia lub decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nie może zostać uznanana – jak to określił pełnomocnik skarżących- za utrwalone orzecznictwo sądowe. Sąd przedstawił we wcześniejszej części uzasadnienia odmienne stanowisko reperezentowane przez orzecznictwo administracyjne wydawane w sprawach o analogicznym stanie faktycznym jak w przedmiotowej sprawie, które to stanowisko sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Odnośnie zarzutu nie doręczenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. A. U. i E. L., a tym samym braku podstaw prawnych do potwierdzenia prawa do rekompensaty na decyzji nie mającej przymiotu ostateczności, to wskazać należy, że również ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony w okolicznościach niniejszej sprawy. W doktrynie i orzecznictwie za decyzję nieistniejącą uznaje się m.in. taki akt, który wprawdzie posiada wszystkie cechy konstytutywne decyzji, ale nie został doręczony lub ogłoszony. Decyzja pozostająca jedynie w aktach sprawy, a więc taka która w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, stanowi w istocie jedynie projekt decyzji i nie wywołuje skutków prawnych. Przypadek ten nie występuje jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta miała zostać doręczona uprawnionym tj. H. U., A. U., E. L. i A. U.. Skarżący nie kwestionują faktu doręczenia tej decyzji H. U. i A. U.. Na decyzji znajduje się też adnotacja z dnia [...] stycznia 2003 r. o jej prawomocności z dniem [...] stycznia 2003 r. W przypadku doręczenia decyzji choćby jednej ze stron postępowania nie można przyjmować, że decyzja nie weszła do porządku prawnego w odniesieniu do pozostałych stron, nie wywołuje skutków prawnych, a organ nie jest nią związany. Podniesione przez skarżących okoliczności nie zmieniają faktu, że na podsatwie tej decyzji nastąpiła wypłata poprzednikom prawnym skarżących prawa do rekompensaty w 2010 r. Podniesione okoliczności mogłyby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienie postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Na marginesie również należy dodać, że w aktach znajdują faxy oświadczeń E. L. ( zam . [...]) oraz A. U. (zam . [...]), że znają treść decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. i nie będą odwoływać się od niej odwoływać.

Na końcu należy dodać, że ze skargi i pozostałych pism skarżących wynika, że ich intencją jest uzyskanie decyzji potwierdzającej ich prawo do rekompensaty, gdyż po wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. uzyskali informację o pozostawieniu przez J. U. jeszcze innego mienia, niż to, które było przedmiotem oceny w postępowaniu przed Strostą [...]. Nie oznacza to jednak, że nie mają żadnej możliwości prawnej wzruszenia tej decyzji. Ustawodawca w art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przyjął wyraźnie, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio.

Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy administracji uwzględniły całokształt okoliczności sprawy i wyprowadziły z nich prawidłowe wnioski.

Z tych wszystkich względów Sąd – uznając, że w sprawie nie doszło do uchybienia przepisów prawa mających charakter istotny, wpływających na wynik sprawy – oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.