Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1694/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

S.B. (dalej jako: "podatnik" lub "skarżący") wnioskiem z dnia 29 grudnia 2020 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że 14 listopada 2007 r. wraz z żoną I.B. nabyli do majątku wspólnego prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...]. Następnie, wspólnie z żoną 26 sierpnia 2009 r. sprzedali ww. lokal wraz z pomieszczeniem przynależnym oraz odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej za łączną cenę 405.000,00 zł. W lokalu tym skarżący był zameldowany na pobyt stały od 11 kwietnia 1994 r. do 7 lipca 2009 r., a więc przez ponad 12 miesięcy poprzedzających podpisanie umowy sprzedaży (na potwierdzenie powyższego do wniosku załączył dokument nr [...] z 21 listopada 2019 r. udostępnienie danych jednostkowych z bazy PESEL).

We wniosku zostało nadto wskazane, że Urząd Skarbowy w S. podjął czynności sprawdzające wobec podatnika i jego żony dotyczące podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Z uwagi na brak złożenia dodatkowego oświadczenia o spełnianiu warunków zwolnienia w terminie 14 dni od zbycia prawa własności lokalu, 9 czerwca 2015 r. została złożona korekta zeznania podatkowego za 2009 roku. Podatnik wraz z małżonką uregulowali w dniu 11 czerwca 2015 r. należność główną w kwocie 61.700,00 zł. Z kolei Naczelnik US decyzją z [...] czerwca 2015 r. umorzył Państwu S. i I.B. odsetki za zwłokę od zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 36.202,00 zł.

Zdaniem podatnika zapłacony podatek w kwocie 61.700,00 zł był nienależny, w związku z czym ww. kwota powinna zostać przez organ podatkowy zwrócona, gdyż korzysta ze zwolnienia od podatku, przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426, z późn. zm.; dalej: "ustawa o PIT").

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako; "organ pierwszej instancji") postanowieniem z [...] lutego 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości, dokonanej w dniu 26 sierpnia 2009 r., na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...].

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że termin płatności podatku ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w dniu 26 sierpnia 2009 r., upłynął w dniu 30 kwietnia 2010 r., a wniosek o stwierdzenie nadpłaty wpłynął do organu podatkowego w dniu 5 stycznia 2021 roku. Zatem wniosek ten został złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który upłynął w dniu 31 grudnia 2015 roku. Spowodowało to wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie z 10 marca 2021 roku. Wniósł w nim o uchylenie ww. rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniu organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów art. 79 § 2, art. 70 § 1, art. 121 § 1 oraz 165a § 1 ordynacji podatkowej, a także art. 21 ust. 1 pkt 26 lit c) ustawy o PIT.

W uzasadnieniu zażalenia podatnik za błędne uznał stanowisko organu w zakresie uznania, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczął się 31 grudnia 2010 r., czyli z końcem roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zdaniem Strony sam wymiar zobowiązania podatkowego może następować bez obowiązku złożenia deklaracji - poprzez dokonanie wpłaty.

Zdaniem podatnika oznacza to, że do czasu wydania przez organ administracji decyzji korygującej wpłaty, która nastąpiła na podstawie samowymiaru, przedawnienie jest bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieją uprawnienia i obowiązki, które podlegałyby przedawnieniu. Wierzyciel podatkowy ma zatem tylko prawo do wymiaru korygującego i tylko to uprawnienie może się przedawniać.

Podatnik uznał również, że naruszenie prawa procesowego doprowadziły Organ do niewłaściwego zastosowania art. 165a § 1 ordynacji podatkowej poprzez przedwczesne i bezzasadne wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego. Reasumując, podatnik stanął na stanowisku, że uiszczony podatek był nienależny i powinien zostać zwrócony, gdyż przedmiotowa sprzedaż nieruchomości korzystała ze zwolnienia od podatku, przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. c ustawy o PIT.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy powołał się na treść art. 79 § 2 ordynacji podatkowej. W jego ocenie, w sytuacji, gdy Urząd Skarbowy w S. w piśmie z 25 stycznia 2021 r. poinformował, że nie wystąpiły okoliczności skutkujące zawieszeniem/przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości dotyczącego Państwa S. i I.B., termin płatności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. (z tytułu sprzedaży nieruchomości) upłynął w dniu 30 kwietnia 2010 roku, zaś termin przedawnienia zobowiązania podatnika we wskazanym wyżej podatku zaczynał biec w dniu 1 stycznia 2011 r. i upływał w dniu 31 grudnia 2015 roku. Zatem wniosek z 29 grudnia 2020 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w wysokości 61.700,00 zł złożony 31 grudnia 2020 r. (data nadania na poczcie) niewątpliwe został złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji nie był obowiązany do jego merytorycznego załatwienia – stwierdził DIAS.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 70 § 1 ordynacji podatkowej. Stwierdził, że nie zasługuje na akceptację twierdzenie podatnika, że wobec braku decyzji w przedmiocie wymiaru podatkowego, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczął biegu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia nie jest uzależnione od wydania decyzji wymiarowej lecz termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Zdaniem DIAS nie ma podstaw do uwzględnienia twierdzenie podatnika, że bieg terminu przedawnienia powinien rozpocząć się w roku, w którym została złożona korekta deklaracji podatkowej zastępująca w całości uprzednio złożoną deklarację podatkową. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że z korekty zeznania PIT-36 złożonej 9 czerwca 2015 r. (a zatem przed terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego) wynikała kwota do zapłaty w wysokości 61.700,00 zł, która została w całości uregulowana przez podatnika. Wobec powyższego zobowiązanie podatkowe wykazane w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2009 r. w wysokości 61.700,00 zł wygasło w dniu 11 czerwca 2015 r. w skutek zapłaty, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej – stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu.

Według organu odwoławczego zastosowanie rozumowania podatnika zaprezentowanego w odwołaniu, a odnoszącego się do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek zapłaty, czyniłoby art. 79 § 2 ordynacji podatkowej bezprzedmiotowym, co nie tylko przeczy zasadzie racjonalnego prawodawcy lecz doprowadza do chybionej konkluzji, że każdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty mógłby być składany bezterminowo. Skoro zatem, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa, to ma do niego zastosowanie art. 70 § 1 ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie termin płatności przedmiotowego zobowiązania przypadał na 2010 r., nie zaistniały inne przesłanki zawieszające czy przerywające bieg przedawnienia, a zatem należy uznać, że uległo ono przedawnieniu z 31 grudnia 2015 r. Z tym też dniem wygasło prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Organ odwoławczy uznał również za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 79 § 2 w zw. z art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty w tym zakresie sprowadzają się w istocie do odmiennej interpretacji wskazanych przepisów i gołosłownej polemiki z ustaleniami organu podatkowego.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego podatnik wniósł skargę do tutejszego sądu. W skardze tej (z 25 czerwca 2021 r.) wniósł o uchylenie zarówno postanowienia DIAS z [...] maja 2021 r. jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2021 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniu organu odwoławczego skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. c ustawy o PIT w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej - poprzez ich niezastosowanie i niestwierdzenie u skarżącego nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 (należność główna w kwocie 61.700,00 zł), podczas gdy skarżący w roku 2009 spełniał ustawowe warunki do skorzystania z tzw. "ulgi meldunkowej", w związku z czym nie miał obowiązku uiszczania podatku dochodowego do sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 79 § 2 w zw. z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej - poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wygasło wobec upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy wniosek o zwrot nadpłaty został złożony przez skarżącego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;

b) art. 70 § 1 ordynacji podatkowej - poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z końcem 2015 r., czyli wraz z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych, podczas gdy w niniejszej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczął biegu wobec braku decyzji w przedmiocie wymiaru podatkowego; niezależnie od powyższego, w razie uznania, że brak decyzji wymiarowej nie stanowi przeszkody do rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to bieg ten powinien rozpocząć się w roku, w którym została złożona korekta deklaracji podatkowej zastępująca w całości uprzednio złożoną deklarację podatkową;

c) art. 121 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez naruszenie zaufania podatnika do organów podatkowych i podjęcie próby zamknięcia drogi skarżącemu do odzyskania nienależnie uiszczonego podatku, nie wykonując podstawowych obowiązków ciążących na Organie II instancji, tj. bez przeprowadzenia merytorycznego postępowania podatkowego;

d) art. 165a § 1 ordynacji podatkowej - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy materiał dowodowy dostarczony przez skarżącego zobowiązywał organy administracyjne do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego oraz zakończenia go wydaniem decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że spór analogiczny do występującego w niniejszej sprawie był już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Przykładem takiego orzeczenia jest wyrok tutejszego sądu z 10 grudnia 2020 roku w sprawie III SA/Wa 1103/20. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje za własną argumentację przytoczoną w tym wyroku i posłuży się nią – w odpowiednim zakresie dla uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej spawie.

Zgodzić się należy z tą częścią rozważań skargi, które dotyczą zasady zaufania. Co do zasady nie ma również podstaw do kwestionowania stanowiska wyrażanego aktualnie w orzecznictwie (także w wyrokach powołanych w skardze) a odnoszącym się do tzw. "ulgi meldunkowej". Same te okoliczności nie przesądzają jednak o zasadności skargi. Nie sposób bowiem zgodzić się z zasadniczą tezą skargi, w myśl której zobowiązanie skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 nie było przedawnione w dacie złożenia przez niego wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Zgodnie bowiem z treścią art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku płatności podatku. W niniejszej sprawie zobowiązanie skarżącego płatne było w roku 2010, zatem z końcem roku 2015 uległo przedawnieniu. Jak trafnie ocenił organ odwoławczy, nie ma podstaw do uznania – jak twierdzi skarżący – że bieg terminu przedawnienia powinien rozpocząć się w roku, w którym została złożona korekta deklaracji podatkowej zastępująca w całości uprzednio złożoną deklarację podatkową.

Zauważyć należy, że w sprawie niniejszej – co pozostaje poza sporem – wskazana w korekcie deklaracji podatkowej kwota do zapłaty została przez skarżącego uregulowana w całości. Słusznie zatem uznał organ odwoławczy, że zobowiązanie podatkowe wskazane w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2009 rok wygasło na skutek zapłaty.

Przedstawione wyżej okoliczności nie miały żadnego wpływu na bieg terminu przedawnienia. Poza sporem w sprawie pozostaje, że nie wystąpiły żadne okoliczności skutkujące przerwaniem, bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, w myśl stosownych przepisów ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2021 roku dotyczące S.B. i I.B., pismem z 25 stycznia 2021 roku Urząd Skarbowy w S. poinformował, że nie wystąpiły okoliczności skutkujące zawieszeniem czy przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (pismo k. 2 akt administracyjnych). Również skarżący, w toku postępowania w sprawie, okoliczności takich nie podnosił.

Mając na uwadze powyższe, wyrażone w skardze stanowisko, że termin przedawnienia nie rozpoczął biegu wobec braku decyzji w przedmiocie wymiaru podatkowego, czy też, że bieg terminu przedawnienia powinien rozpocząć się w roku, w którym została złożona korekta deklaracji podatkowej, stanowi próbę reinterpretacji jasnego przepisu ordynacji podatkowej (art. 70 § 1), który określa zasady i termin przedawniania zobowiązań podatkowych. Taka próba musi być uznana za wykładnię (przepisów o przedawnieniu) contra legem.

Należy przyznać, że orzecznictwo sądów administracyjnych odnośnie do tzw. ulgi meldunkowej zmieniało się na przestrzeni ostatnich lat. O ile w pierwotnie wydawanych orzeczeniach niezłożenie organowi podatkowemu informacji o zameldowaniu w zbytym mieszkaniu przez co najmniej 12 miesięcy przed zbyciem oraz o zamiarze skorzystania z ulgi traktowane było jako brak materialnoprawego warunku zwolnienia z podatku, o tyle w ostatnim czasie stanowisko sądów polega na akcentowaniu naruszenia przez Ustawodawcę zasady proporcjonalności przy wprowadzeniu do ustawy wymogu takiej informacji. Z tego względu sądy przychylają się do poglądu, że pomimo braku złożenia tej informacji podatnik jest uprawniony do ulgi meldunkowej, o ile tylko obiektywnie był zameldowany w mieszkaniu przez wskazany okres. Przyjąć należy, że to ta zmiana stanowiska orzecznictwa sądowego legła u podstaw żądania skarżącego w niniejszej sprawie. Sąd ponownie zauważa jednak, że w polskim systemie prawnym zobowiązania podatkowe mogą gasnąć także w sposób nieefektywny, m.in. poprzez przedawnienie. Zazwyczaj przedawnienie działa na korzyść podatnika, tzn. organy podatkowe nie mogą ustalać, określać i egzekwować zobowiązań przedawnionych, co oznacza, że choć zobowiązanie istniało i powinno być w swoim czasie zapłacone, to upływ terminu przedawnienia powoduje, iż podatnik nie ma obowiązku zapłaty podatku po przedawnieniu. Niestety istnienie instytucji przedawnienia działać może także na niekorzyść podatnika. Niniejsza sprawa jest tego najlepszym przykładem. Organy podatkowe obu instancji trafnie wyjaśniły w wydanych w sprawie postanowieniach, że na podstawie art. 79 § 2 ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz jej zwrot wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. W sprawie niniejszej nie istnieją żadne szczególne ustawy podatkowe, które pozwalałyby na odstąpienie od tego przepisu. Dlatego termin przedawnienia zobowiązania skarżącego upłynął z końcem roku 2015. Wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty złożony przez skarżącego w grudniu 2020 był więc spóźniony. Organy nie mogły wszcząć postępowania, o którym z góry było widome, że podlegałoby umorzeniu. Dlatego, na podstawie art. 165a ordynacji, wydane postanowienia uznać należy za zgodne z prawem.

Niewątpliwie nikt, zwłaszcza organ Państwa, nie powinien czerpać korzyści z naruszania prawa. Niemniej w systemie prawa podatkowego funkcjonuje wspomniana instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych. Jej istnienie wynika z kilku racji – chodzi m.in. o intencję stabilizacji zadawnionych stosunków prawnych. Jak sąd wyżej odnotował, zazwyczaj przedawnienie chroni podatników, ale może się też okazać, że przedawnienie chroni organ podatkowy. Dlatego nie przesądzając w niniejszym wyroku, czy skarżący rzeczywiście zasługiwał za zwolnienie z podatku w ramach tzw. ulgi meldunkowej (nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy), sąd musiał podzielić pogląd organów, że żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku za rok 2009, sformułowane dopiero w roku 2020, było spóźnione, a przez to nie mogło zostać wszczęte. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ppsa, sąd oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Orzeczenie powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.