Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 583/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.73 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4 pkt 17 pkt 18, Art. 5 ust. 1 ust. 2 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 62, 63, 64 art. 65,  art. 201 ust. 3 i art. 213
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. [...] Dyrektor Izby Celnej w P. po rozpatrzeniu odwołania A.S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].03.2011r. nr [...] w której określono prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego powstałego wyniku dopuszczenia do obrotu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] w wysokości 6 617zł., zaksięgowano retrospektywnie kwotę 4 847 zł. stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną a kwota wykazaną w zgłoszeniu celnym oraz stwierdzono powstanie obowiązku uiszczenia odsetek od tej kwoty.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy podały art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.) oraz art.31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn.19.10.1992r. ze zm.) - zwanego dalej WKC, w związku z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.L.253 z dn.11.10.1993r. ze zm.) - zwanego dalej RWKC.

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w dniu 23 października 2008r. A.S. prowadząca działalność gospodarczą, jako przedstawiciel pośredni M.J. złożyła w Urzędzie Celnym w R. zgłoszenie celne nr [...] - wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używany i uszkodzony samochód osobowy marki VOLVO XC9, numer nadwozia VIN (...), poj. 3192 cm3, rodź. paliwa - benzyna, rok produkcji 2008r. sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tak opisany towar zaklasyfikowała do kodu CN 87032490. Wartość celną sprowadzonego pojazdu określiła na kwotę 17 697 PLN, przyjmując za jej podstawę wartość transakcyjną towaru w wysokości 6 900 USD, wynikającą z faktury z dnia 11 sierpnia 2008r. Tak określona wartość stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należnego cła w wysokości 1 770 zł., podatku akcyzowego w wysokości 2 675 zł. oraz podatku od towarów i usług w wysokości 4 915zł.

Wraz z przedmiotowym zgłoszeniem strona przedłożyła fakturę z dnia 11.08.2008r. wystawioną przez "Z" na kwotę 6900 USD, Certificate of Title z dnia 03.01.2008 r., ocenę techniczną nr 546(M)2008 z dnia 22.10.2008r. wraz z dokumentacją zdjęciową, a także wydruk z aukcji internetowej na której oferowany jest do sprzedaży pojazd Volvo XC90, oraz oświadczenie o poniesionych kosztach transportu krajowego w wysokości 200 PLN.

Po dokonaniu analizy przedłożonych wraz z przedmiotowym zgłoszeniem dokumentów, organ celny powziął wątpliwość czy zadeklarowana w zgłoszeniu wartość celna stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Podana przez podatnika cena była bowiem rażąco niska w porównaniu z ustalonymi przez organ celny, cenami oferowanych do sprzedaży na rynku kraju eksportu, podobnych do sprowadzonego tj. tej samej marki, typu i rocznika, używanych samochodów. Wykorzystując dane ze strony internetowej www. edmunds.com, ustalono że w USA średnia rynkowa cena nieuszkodzonego samochodu VOLVO XC90, rok 2008 zawiera się w przedziale od 19 756 do 23 837USD.

W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] września 2010r. [...] Naczelnik Urzędu Celnego w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu tego pojazdu, wzywając zarówno zgłaszającego - A. A.S. jak i importera - M.J. , do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość pojazdu.

W trakcie postępowania ustalono również, iż dokument CERTIFICATE OF TITLE dla przedmiotowego samochodu został wydany z początkiem roku 2008, a faktyczna data jego produkcji to 31 sierpnia 2007r. Zbadano zatem średnią rynkową cenę nieuszkodzonego samochodu VOLVO XC 90, rok prod. 2007 na terenie USA, stwierdzając, iż zawiera się ona w przedziale 14520 - 18454 USD. Stwierdzono zatem, że deklarowana przez zgłaszającego cena zakupu stanowi około 44% wartości podobnego, nieuszkodzonego samochodu, przy czym badanie średnich cen samochodów na rynku kraju eksportu przeprowadzono po upływie ok. 24 miesięcy od faktycznej daty sprzedaży i dokonania zgłoszenia, co z uwagi na spadek cen pojazdów mechanicznych w czasie stanowi okoliczność korzystną dla strony.

Postanowieniem z dnia 17.11.2010r. powołano biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej w celu określenia wartości rynkowej pojazdu na dzień zgłoszenia, z uwzględnieniem stanu pojazdu wynikającego z dokumentacji fotograficznej załączonej do oceny technicznej nr 546(M)2008. Wskazano biegłemu, że wycena powinna zostać wykonana z zastosowaniem zalecanego przez WCO sposobu polegającego na jednoczesnym zastosowaniu katalogów zawierających ceny samochodów na rynku Wspólnoty oraz przyjęciu za punkt wyjścia dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji dla przedmiotowego pojazdu wyprodukowanego we Wspólnocie, katalogowej ceny samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą (np. USA, Japonii). Z uwagi na fakt, iż importowany samochód został dopuszczony do ruchu w dniu 22 października 2008r. tj. przed odprawą celną, w postanowieniu o powołaniu biegłego zaznaczono też, że sporządzana wycena uwzględniać ma jedynie te braki i uszkodzenia opisane w ocenie technicznej nr 546(M)2008 z dnia 22.10.2008r. które nie uniemożliwiają dopuszczenia pojazdu do ruchu. Biegły w wycenie z dnia 17.12.2010r. nr: 1957/10/Szel określił, iż wartość pojazdu nieuszkodzonego na dzień zgłoszenia celnego określona według metody stopnia uszkodzenia wyniosła 116 100 PLN.

W postępowaniu ustalono także, iż przedłożona wraz ze zgłoszeniem celnym oferta sprzedaży przedmiotowego pojazdu, zamieszczona na stronie internetowej, została dodana do serwisu internetowego dopiero w dniu dokonania odprawy celnej, tj. gdy samochód był już na terenie Polski.

Uznając ostatecznie, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość towaru budzi uzasadnione wątpliwości, organ ustalił wartość rynkową sprowadzonego samochodu metodą ostatniej szansy – w oparciu o sporządzoną opinię biegłego, przyjmując za wartość bazową cenę w wysokości 110967 PLN określoną przez biegłego w wycenie nr 1957/10/Szel. według "metody stopnia uszkodzenia" z pominięciem jednakże zastosowanego przez niego współczynnika zbywalności. Od tak ustalonej wartości rynkowej towaru Naczelnik Urzędu Celnego w R. odliczył należności związane z jego importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6 % podatku akcyzowego oraz 10% cła. Ostatecznie zaś ustalił wartość celną towaru na kwotę 66 171 PLN.

W dniu 31.12.2010r. A.S. , zapoznając się z aktami sprawy, poinformowała o pomyłce w treści pełnomocnictwa, jakiego udzielił jej M.J. oraz przedstawiła przygotowane pisemne wyjaśnienia, oświadczenie oraz wniosek o korektę zgłoszenia w części dotyczącej przedstawicielstwa.

Naczelnik Urzędu Celnego w R. odmówił uwzględnienia wniosku dotyczącego dokonania zmian w zgłoszeniu celnym [...] z dnia 23.10.2008r. w zakresie rodzaju upoważnienia, a następnie stwierdzając, iż istnieją uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej, wydał opisaną na wstępie decyzję znak [...] z dnia 01.03.2011r., w której określił prawnie należną kwotę wynikającej z długu celnego na kwotę 6 617 PLN, zaksięgował retrospektywnie kwotę 4847 PLN, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym oraz stwierdził powstanie obowiązku uiszczenia odsetek od tej kwoty. Jako adresatów decyzji określono zarówno A.S., jak i M.J. .

W odwołaniu od tej decyzji A.S. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.: 5, 201, 209 ust.3, 213 w związku z art. 65 rozporządzenia Rady(EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn.19.10.1992r. ze zm.) - zwanego dalej WKC, w związku z art.. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne i art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 65 § 1 kodeksu cywilnego, a także naruszenie art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 WKC oraz art.: 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 78 ust. 2 WKC.

Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w R. przychylił się do stanowiska organu I instancji zarówno w zakresie zakwestionowania wartości celnej importowanego towaru oraz określenia jej w oparciu o metodę ostatniej szansy, jak również w przedmiocie odpowiedzialności A. S. jako przedstawiciela pośredniego.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 201 ust. 2 i ust 3 WKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku zaś przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeśli zaś zgłoszenie celne, sporządzone zostało na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby które dostarczyły tych danych, wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub powinny były wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, mogą również zostać uznane za dłużników zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi. Stosownie do art. 213 WKC jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu.

Organ wskazał, iż możliwe są dwa rodzaje przedstawicielstwa: bezpośrednie w którym przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, oraz pośrednie w którym przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby, zaznaczając jednocześnie, iż każdorazowo sprecyzowanie rodzaju przedstawicielstwa jest obowiązkiem przedstawiciela.

W przedmiotowej sprawie w dniu 23.10.2008r. A.S. jako Agent Celny złożyła zgłoszenie celne nr [...] zaznaczając, iż działa jako przedstawiciel pośredni M.J. , przy czym sama podpisała wymienione zgłoszenie celne.

Organ zauważył iż, poprzez przyjęcie upoważnienia nr 153/08 z dnia 23.10.2008 r. do reprezentowania M.J. , skarżąca wyraziła wolę dokonywania czynności i formalności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą w zakresie procedur celnych, czynności wynikających ze stosowania prawa celnego, reprezentowania przed organami celnymi, składania wszelkiego rodzaju wniosków, całkowitej obsługi związanej z odprawa celną itd. wg upoważnienia nr 153/08. Jednocześnie również poprzez dokonane zgłoszenie celne skarżąca dobrowolnie wyraziła chęć reprezentowania importera, jako przedstawiciel pośredni w postępowaniu przed organami celnymi. W świetle bowiem art. 5 WKC upoważnienie nr 153/08 stanowiło umocowanie do reprezentowania M.J. przed organami celnymi w związku z dokonanym w/w zgłoszeniem celnym. W ocenie organu dane zawarte w zgłoszeniu i upoważnienie nr 153/08 jednoznaczne wskazują na przedstawicielstwo pośrednie. Nie może tego faktu zmienić oświadczenie M.J. w sprawie rodzaju upoważnienia, ani też oświadczenie skarżącej o pomyłce w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu i błędnym wydruku podpisanego upoważnienia.

Odnosząc się do kwestii wartości celnej importowanego towaru organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 214 WKC oraz art. 181 a RWKC wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną towaru w wypadku, gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Organowi przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności przedkładanych przez stronę dokumentów zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, co oznacza również możliwość badania nie tylko autentyczności przedłożonych przez strony dokumentów ale również, prawdziwości zawartych w nich danych, w tym także prawdziwości zadeklarowanej przez stronę ceny transakcyjnej towaru.

Podkreślił również, iż wykorzystanie w tego typu sprawach danych zawartych na stronach internetowych, stanowiących w ocenie organu miarodajne źródło informacji, jest typowym działaniem organów, którego prawidłowość została wielokrotnie potwierdzona w toku kontroli sądowej. Zaznaczył przy tym, iż każdorazowe badanie ceny samochodu na rynku kraju eksportu, w oparciu o dane zawarte na stronach internetowych, ma jedynie charakter orientacyjny i stanowi punkt odniesienia dla oceny wiarygodności podanych przez stronę danych, rzutujący na ewentualne wszczęcie postępowania wyjaśniającego w zakresie zadeklarowanej wartości celnej towaru. Odpowiadając na zarzuty odwołania, zaznaczył też, iż do weryfikacji wartości pojazdu posłużyła, średnia cena ustalona w oparciu o ceny tego typu pojazdów oferowanych do sprzedaży na rynku amerykańskim, zanotowana po upływie 24 miesięcy od dokonania zakupu przez stronę, co z uwagi na spadek wartości pojazdów mechanicznych w czasie, stanowi okoliczność korzystną dla skarżącego.

W trakcie postępowania odwoławczego uzupełniono też materiał porównawczy i dokonano wydruku ofert sprzedaży w odległości do 50 mil od l. w USA samochodów Volvo XC 90 (rok 2007-2008, automatyczna skrzyni biegów, silnik benzynowy,) ze strony internetowej www.autotrader.com. Z materiału tego wynika, iż takie samochody oferowane są do sprzedaży w cenach od 18 800 do 32 995 USD.

Po dokonaniu analizy przedłożonych przez stronę dokumentów, w tym przedłożonej oferty sprzedaży, dodanej do serwisu internetowego w dniu dokonania zgłoszenia celnego, co wskazuje na chęć ukrycia rzeczywistej ceny zakupu towaru – organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, iż zadeklarowana przez stronę wartość transakcyjna towaru, wywołuje uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, co uprawnia organy podatkowe do odstąpienia w przedmiotowej sprawie od ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o podaną w zgłoszeniu cenę transakcyjną.

Analizując poszczególne metody ustalania wartości celnej towaru, organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na specyfikę towaru właściwym było zastosowanie w sprawie metody ostatniej szansy z art. 31 ust 1 WKC, oraz skorzystanie z wyspecjalizowanych katalogów zawierających średnie ceny rynkowe pojazdów na terenie Wspólnoty, a także z opinii biegłych.

Przychylił się również do wniosków płynących ze sporządzonej w postępowaniu opinii biegłego, zauważając, iż opinia ta sporządzona została w oparciu o fachowe i miarodajne źródła, uwzględnia wszystkie zgłoszone przez stronę uszkodzenia pojazdu zawarte w przedłożonej przez podatnika ocenie technicznej. Odnosząc się do kwestii pominięcia korekty wartości towaru z uwagi na współczynnik zbywalności, podkreślił iż dla organów celnych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne oraz przyszłe nakłady finansowe poniesione na odtworzenie pojazdu. Podstawą określenia wartości w przyjętej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia samochodu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części, uwzględniony zaś przez biegłego współczynnik zbywalności dotyczy potencjalnej, przyszłej sprzedaży pojazdu na rynku krajowym, która to okoliczność nie rzutuje na kwestię wartości celnej towaru.

Organ odwoławczy uznał zatem postępowanie organu I instancji za prawidłowe, a zarzuty odwołania, za bezzasadne, zarówno jeśli chodzi zarzuty dotyczące wartości celnej importowanego towaru jak również w zakresie odpowiedzialności przedstawiciela pośredniego.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 68 oraz art. 5 ust 2 WKC w zw. z art. 137 ust 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 , art. 201 i art. 209 ust 3 oraz art. 213 w związku z art. 65 WKC w zw. z art. 73 ust 1 ustawy prawo celne, a także art. 137 §4 OP w zw. z art. 65 §1 kodeksu cywilnego i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadniła, iż pełnomocnictwo udzielone agencji celnej w trybie art. 5 WKC należy oceniać zgodnie z art. 136 i 137 Ordynacji podatkowej oraz przepisów praw cywilnego. O zakresie zaś i rodzaju udzielonego pełnomocnictwa nie decyduje treść zapisów udzielonego pełnomocnictwa, ale wola stron w tym zakresie. Podkreśliła też, iż nie wiążą jej ani nie wiązały żadne stosunki prawne mogące być podstawą udzielenia pełnomocnictwa pośredniego, oraz powołała na wypracowany w tego rodzaju zgłoszeniach zwyczaj, zgodnie z którym importer korzystający jednorazowo z pomocy agencji celnej udzielna agencji pełnomocnictwa bezpośredniego, zgodnie z którym zgłoszenia celne dokonywane są na rzecz i ryzyko importera. Powołując się dodatkowo na oświadczenie M. J. złożone w dniu 17 stycznia 2011r., oraz wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, zarzuciła iż w niniejszej sprawie błędnie zastosowano przepis art. 201 ust 3 WKC z zw. z 213 WKC uznając skarżącą za stronę postępowania i osobę odpowiedzialną za powstanie długu celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Regulacje dotyczące instytucji przedstawicielstwa w sprawach celnych zawarte zostały we wspólnotowym Kodeksie celnym. Art. 5 ust. 1 wkc stanowi, że na warunkach określonych we wskazanych przepisach, każda osoba posiada prawo do ustanowienia przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi, celem spełnienia wszelkich czynności i formalności przewidzianych w ustawodawstwie celnym z art. 5 ust. 2 wkc wynika, że przedstawicielstwo może albo bezpośrednie i w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - kiedy przedstawiciel działa we własnym imieniu lecz na rzecz innej osoby.

Według art. 5 ust. 4 wkc Przedstawiciel musi zgłosić fakt wykonywania działalności na rzecz osoby reprezentowanej i sprecyzować, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie, czy bezpośrednie i być w posiadaniu pełnomocnictwa, do reprezentowania. Obowiązkiem przedstawiciela jest więc sprecyzowanie rodzaju przedstawicielstwa.

Powyższy obowiązek przedstawiciel realizuje poprzez odpowiednie wypełnienie zgłoszenia celnego.

Zgłoszenia celne spełniające warunki określone w art. 4 pkt 17 wkc i art. 62, 63, 64 wkc są przyjmowane przez organy celne. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną której dokonania, co do zasady powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz stanowi podstawę do zaksięgowania należności celnych.

Zgodnie z art. 65 wkc, po przyjęciu zgłoszenia przez organy celne, zgłaszający może dokonać na własną prośbę, sprostowania jednego lub kilku elementów zgłoszenia, przy czym sprostowanie nie może spowodować aby zgłoszenie celne dotyczyło innych towarów niż te, które początkowo były nim objęte. Jednakże organy celne nie zezwalają na dokonanie jakiegokolwiek sprostowania, jeżeli odpowiedni wniosek został przedstawiony po tym jak organy te:

a) poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów, lub

b) stwierdziły nieprawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu, lub

c) zwolniły towary.

W rozpatrywanej sprawie zaistniała właściwa sytuacja, że zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym z art. 62 wkc, objęto towar wnioskowaną procedurą co spowodowało określenie kwoty długu celnego, a następnie towar został zwolniony.

Dopiero po przystąpieniu przez organ do kontroli a posteriori w tryb. 2 art. 78 ust. 2 wkc skarżąca próbowała sprostować zgłoszenie celne odnośnie rodzaju przedstawicielstwa co było niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 4 pkt 18 wkc zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego w swoim imieniu (przedstawiciel pośredni albo osoba wykonująca czynności samodzielnie) lub osoba w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne (osoba reprezentowana przez przedstawiciela bezpośredniego).

To zgłaszający zgodnie z treścią art. 199 Rozporządzenia Komisji nr 2454/93 cyt. dalej RWKC, ponosi odpowiedzialność za podane w zgłoszeniu dane ze zgłoszenia celnego, jednoznacznie wynika, że skarżąca zadeklarowała rodzaj przedstawicielstwa pośredniego, a więc dobrowolnie wyraziła chęć reprezentowania importera jako przedstawiciel pośredni.

W świetle treści art. 5 wkc upoważnienie stanowiło umocowanie do reprezentowania importera przed organami celnymi. W świetle całokształtu okoliczności sprawy - po zwolnieniu towaru i dokonaniu kontroli, na zmianę rodzaju przedstawicielstwa nie może wpłynąć oświadczenie importera - M.J. , ani też oświadczenie skarżącej o pomyłce w zakresie danych w zgłoszeniu i błędnym wydruku upoważnienia.

Z uwagi na powyższe solidarne określenie dłużnikowi długu celnego w osobie skarżącej i importera, było zasadne w oparciu o treść art. 201 ust. 3 i 213 wkc.

Ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez Skarżącego z USA było prawidłowe.

Na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość pojazdu marki VOLVO XC 90, rok produkcji 2007, zadeklarowana przez stronę skarżącą w październiku 2008r. w kwocie 6.900 USD. Organ celny I instancji porównał zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych. Przedział cenowy takich samochodów jak sprowadzony przez Skarżącego w stanie nieuszkodzonym wynosił od 14.520 USD do 18.454 USD na stronie internetowej www.edmunds.com oraz od 18.900 do 32.995 USD na stronie www.auatotrader.com.

Biorąc pod uwagę wskazane ceny, organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego powstałego w związku z importem samochodu osobowego marki VOLVO XC 90.

Faktura z 21 VIII 2008r. mówi o uszkodzeniu ramy tymczasem w ocenie technicznej nie ma mowy o jej uszkodzeniu, podobnie w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym, dlatego faktura jest wątpliwej wiarygodności.

Należy stwierdzić, że organy - wbrew twierdzeniom skargi - wykazały, że cena podana przez stronę skarżącą była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera. Uzasadnione były wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej i uprawniało to do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tej metody. Trzeba tutaj podkreślić , iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tych innych cen nie może być intuicyjne, ani dowolne. Trzeba przy tym dodać, że rachunek sprzedaży (faktura) jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym i nie korzysta w związku z tym ze szczególnej mocy dowodowej, o której mowa w art.194 §1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego badanej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi na stronach internetowych. Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie, organ posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Porównanie cen z wartością pojazdu zadeklarowaną przez Skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości, co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, ustalając wartość rynkową, posługując się między innymi komputerowym systemem wyceny pojazdów "INFO-EKSPERT" przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie 110967 zł, a która obejmuje wszelkie korekty rejestracji, liczby właścicieli, ze względu na regularność przeglądów serwisowych pojazdu, import prywatny, stopnia uszkodzenia, współczynnika stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych z wyjątkiem współczynnika zbywalności, korzystając z metody stopnia uszkodzenia.

Odnośnie ustalania wartości celnej towaru należy zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych, iż ustalenie tej wartości winno nastąpić w stopniu jak najbardziej zbliżonym do wartości towaru zgłoszonego do obrotu w momencie jego przywozu na obszar celny Wspólnoty.

Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto ustaloną według "metody stopnia uszkodzenia" nie uwzględniając przy ustalaniu tej wartości zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu "współczynnika zbywalności" i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość określoną przez rzeczoznawcę, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.

Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.

Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, naprawy, remonty, akcesoria dodatkowe.

W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano nie naruszono również prawa materialnego, dlatego zaskarżona decyzja podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.