Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1555/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 - 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej J. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał J. B. rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego (dachu oznaczonego literami E – I – H – G i ścian oznaczonych literami E – F, E G, G – H, H – D) zgodnie z załączonym szkicem, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 16.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że na podstawie akt archiwalnych oraz w wyniku przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2002r. wizji lokalnej stwierdzono, iż J. B. prowadzi roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego budynku gospodarczego bez zgody odpowiedniego organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Roboty te rozpoczęto w październiku 2002r. Polegały one na rozbiórce części budynku gospodarczego (o wym. 3,05 m x 4,00 m), usytuowanego w granicy z posesją przy ul. A 18 i dobudowie w tym miejscu pomieszczenia (większego) o wym. 5,70 m x 5,00 m. Część obiektu nowego wykonano z pustaków betonowych o grubości 24 cm, pokryto dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej krokwiowej z papy na deskowaniu. Pomieszczenie posiada dwoje wrót oraz dwa okna. Podjazd i posadzkę wylano z betonu. W dobudowanym pomieszczeniu nie ma obróbek blacharskich, tynków wewnętrznych i zewnętrznych oraz żadnych instalacji. Decyzją z dnia [...] nakazano inwestorowi rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego obiektu. Od decyzji tej zobowiązana wniosła odwołanie do organu drugiej instancji. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał inwestorowi rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego budynku. Decyzję tę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1134/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz uwzględnieniu zaleceń organów odwoławczych i wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 10 listopada 2005r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nakazał J. B. przedłożenie odpowiednich dokumentów, co zobowiązana uczyniła. Z uwagi na mało precyzyjne uzasadnienie postanowienie to uchylono postanowieniem z dnia [...]. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy i uwzględnieniu wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 12 lutego 2009r. oraz zaleceń wskazanych we wskazanym wyroku, stwierdzono, że rozbudowę budynku można zalegalizować po uprzednim wniesieniu opłaty legalizacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i zobowiązał do przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2009r. odpowiednich dokumentów. Organ pierwszej instancji uznał, że do wykonania tego obowiązku wystarczą dokumenty przedłożone przez inwestora zgodnie z postanowieniem z dnia [...] i postanowieniem z dnia [...] ustalił J. B. opłatę legalizacyjną za samowolną rozbudowę budynku gospodarczego.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia inwestora, postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że inwestor nie przedłożył ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, gdyż takowej nie uzyskał, co oznacza, iż nie wykonał obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...]. Następnie, powołując się na ponowną analizę dokonanej rozbudowy, organ pierwszej instancji stwierdził, że rozbiórka samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego nie spowoduje negatywnych skutków dla pozostałej jego części.

W odwołaniu od tej decyzji J. B. zarzuciła, iż organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie oceny technicznego bezpieczeństwa rozbiórki. Dokonał jedynie "zaocznej analizy rozbudowanych komórek" i stwierdził, że rozbiórka nie spowoduje negatywnych skutków dla pozostałej części tego budynku. Podniosła, że stare, zmurszałe mury oraz stale niszczony i przeciekający dach na pewno nie wytrzymają agresywnej rozbiórki. Załączony do decyzji szkic rozbudowanego budynku gospodarczego odbiega od inwentaryzacji sporządzonej przez mgr inż. A. M.

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że J. B. nie wykonała obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...].

W dniu 3 lipca 2006r. przedłożyła decyzję Prezydenta Miasta Ł. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego, przewidzianej do realizacji na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 16. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że na terenie, na którym zlokalizowana jest wskazana inwestycja, nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji inwestor podejmując działania zmierzające do zalegalizowania budynku, winien był dysponować ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W obecnie obowiązującym stanie prawnym decyzja ta nie musi posiadać statusu ostateczności w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego, lecz może przymiot ten uzyskać w czasie jego trwania. Znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 4 lutego 2003r. wraz z załącznikiem Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej nie może zostać uznane za dowód w sprawie, gdyż miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...], utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003r. Z analizy dokonanej przez organ pierwszej instancji wynika, że rozbiórka samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego nie spowoduje negatywnych skutków dla pozostałej części tego budynku. Potwierdzeniem powyższego jest znajdująca się w aktach sprawy "Inwentaryzacja budowlana wraz z orzeczeniem technicznym" rysunek nr 1 "Rzuty i przekrój A – A, oznaczony jako karta nr 115. Obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją dotyczy rozbiórki nowej, samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego, która w przypadku ewentualnej rozbiórki starej części tego budynku, może stanowić samodzielny wolnostojący budynek gospodarczy.

W skardze na powyższą decyzję J. B. podniosła, iż obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżona decyzja, był w bardzo złym stanie technicznym i wymagał remontu.

Skarżąca zarzuciła, iż stan faktyczny nie został w prawidłowy sposób ustalony, a organy administracji nie wykonały zaleceń wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazała, że szkic, stanowiący załącznik do decyzji organu pierwszej instancji, odbiega od inwentaryzacji budowlanej wykonanej przez mgr inż. A. M. Rozbiórka dobudowanej części budynku spowoduje, że stara część budynku (dawna pralnia) pozostanie bez dwóch ścian (bocznej i frontowej) oraz dokona innych uszkodzeń. Rozbiórka we wskazanym w decyzji zakresie pozostawiłaby natomiast fragment nowej części budynku (wiatę).

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W tym też zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy poprzedzające je postępowanie nie jest obciążone wadami, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 ust. 4 tej ustawy nakazuje natomiast stosowanie przytoczonego wyżej przepisu ust. 1 w wypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, tj. niespełnienia nałożonych postanowieniem, o którym mowa w ust. 2, wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nieprzedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrz albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3.

Przede wszystkim jednak zauważyć trzeba, że sprawa rozbudowy wskazanego wyżej budynku gospodarczego była już przedmiotem kontroli sądowej.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1134/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Ł. z dnia [...] o nakazie rozbiórki.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwrócił uwagę, iż jeżeli rozbudowa już istniejącego obiektu dokonana jest w taki sposób, że stanowi integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, iż rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej znacznej jego części, to należy przyjąć, że w tej sytuacji nie znajduje zastosowania zasada art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie za niewątpliwy fakt sąd uznał popełnienie samowoli budowlanej oraz okoliczność, że skarżąca wybudowała wskazany obiekt - w miejsce powstałego wcześniej - w taki sposób, iż jest on połączony z budynkiem istniejącym.

W ocenie sądu organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naruszyły ogólne reguły postępowania, bowiem nie wyjaśniły ewentualnych skutków rozbiórki rozbudowanej części obiektu.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008r.). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

W konsekwencji tego nie ma miejsca na polemikę z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się natomiast do kontroli tego, czy organy administracji prawidłowo wykonały wytyczne zawarte w poprzednio wydanym wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98 – Lex nr 44392, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 530/09 – Lex nr 530/09). Pod pojęciem "oceny prawnej" użytym w art. 153 p.p.s.a. należy rozumieć znaczenie przepisów prawa i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, zaś "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią konsekwencje dokonanej oceny prawnej.

W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 2 lutego 2005r. przesądzają o kierunku rozstrzygnięcia skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby zaistniała istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego, czyniąca powyższy pogląd prawny oraz wskazania nieaktualnymi.

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd stwierdził, że wskazania zawarte w tym wyroku nie zostały jednak przez organy administracji uwzględnione, co czyni wniesioną skargę zasadną.

Jakkolwiek rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki części budynku rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane uzasadnione było tym, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...], wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie dysponował decyzją o warunkach zabudowy, zaś miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] utracił moc, to jednak z uzasadnień decyzji organów obu instancji nie wynika, aby organy administracji dokonywały stosownych ustaleń dotyczących ewentualnych skutków rozbiórki rozbudowanej części obiektu zgodnie z wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2005r. i rozważały tę kwestię w należyty sposób.

Uzasadnienie organu pierwszej instancji sprowadza się do ogólnikowego i lakonicznego jednozdaniowego stwierdzenia, że rozbiórka samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego nie spowoduje negatywnych skutków dla pozostałej części tego budynku. Uzasadnienie tej decyzji nie zawiera jednak żadnych ustaleń faktycznych i rozważań w tym zakresie, które uzasadniałoby takie stanowisko.

W szczególności w uzasadnieniu tym brak jest wskazania podstawy tego stwierdzenia, które uzasadniać by miało zasadność decyzji o nakazie rozbiórki we wskazanym w niej zakresie.

Decyzja organu odwoławczego również nie zawiera wystarczających ustaleń i rozważań w tej istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji w powyższym zakresie, oparł się na "wynikach analizy dokonanej przez organ pierwszej instancji". Potwierdzenie trafności powyższego stanowiska, w ocenie organu odwoławczego, stanowić natomiast miała znajdująca się w aktach sprawy "Inwentaryzacja budowlana wraz z orzeczeniem technicznym" rysunek nr 1 "Rzuty i przekrój A – A oznaczony jako karta nr 115.

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją "dotyczy rozbiórki nowej, samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego, która w przypadku ewentualnej rozbiórki starej części tego budynku, może stanowić samodzielny wolnostojący budynek gospodarczy".

To ostatnie stwierdzenie jest zresztą zupełnie niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne, gdyż trudno zrozumieć, dlaczego - w ocenie organu odwoławczego, w przypadku nakazu rozbiórki mającego dotyczyć nowej, samowolnie rozbudowanej części budynku, ma on być uzasadniony tym, że "w przypadku ewentualnej rozbiórki starej części budynku" część budynku objęta nakazem rozbiórki - nowa - może stanowić samodzielny wolnostojący budynek gospodarczy.

Samo ogólnikowe powołanie się na wyniki analizy przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji, czy też nawet na znajdujący się w "Inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem technicznym" rysunek nr 1 "Rzuty i przekrój A – A", oznaczony jako karta nr 115, z pewnością nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia stanowiska organów administracji, że rozbiórka samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego nie spowoduje negatywnych skutków dla pozostałej części tego budynku.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się poza tym do zarzucanej przez skarżącą sprzeczności pomiędzy szkicem, stanowiącym załącznik do decyzji organu pierwszej instancji, a złożoną przez nią w toku postępowania inwentaryzacją, sporządzoną przez mgr inż. A. M.

Tymczasem już pobieżna analiza tych dwóch dokumentów, w tym rys. 1 budynku gospodarczego "Rzuty i przekrój A – A", nie pozwala na uznanie tego zarzutu za bezzasadny, a przynajmniej wymaga bardziej szczegółowego odniesienia się przez organ administracji.

Skarżąca, podtrzymując powyższy zarzut w skardze, podniosła dodatkowo, że rozbiórka we wskazanym w decyzji o nakazie rozbiórki zakresie spowoduje, iż stara część budynku zostanie pozbawiona dwóch ścian i jednocześnie pozostanie fragment nowej części budynku (wiata).

Stwierdzić również w tym miejscu trzeba, że z uzasadnienia znajdującego się w aktach sprawy postanowienia z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o uchyleniu w całości postanowienia tego organu z dnia [...], wynika, że organ ten ocenił wówczas, iż rozbudowa już istniejącego budynku dokonana została w taki sposób, że stanowi integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim trwale, zaś rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej znacznej jego części.

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika więc, że dokonana wówczas przez organ administracji ocena tego samego obiektu była wcześniej jednak odmienna.

Z akt sprawy natomiast nie wynika, aby postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na nieprawidłowe ustalenie przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego.

Tego rodzaju uzasadnienie w zakresie odnoszącym się do istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii, której wyjaśnienie nakazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2005r., nie odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że przepis ten w sposób wyraźny stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Podkreślić w tym miejscu także należy, że właściwe motywowanie decyzji realizuje również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony albo nie odniesienie się do faktów istotnych dla sprawy oraz podnoszonych przez stronę okoliczności.

Wskazane wyżej braki uzasadniają wniosek o nienależytym przeprowadzeniu przez organy administracji postępowania wyjaśniającego we wskazanym w wyroku z dnia 2 lutego 2005r. zakresie i stanowią jednocześnie naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie budzi bowiem wątpliwości, że ustalenia organów winny dać podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, czy możliwa jest z punktu widzenia warunków technicznych rozbiórka samowolnie rozbudowanej części budynku bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części, bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy objęta nim część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu, nie stwarzając konieczności doprowadzenia obiektu przez inwestora do stanu poprzedniego. Artykuł 48 ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do nałożenia wydaną na jego podstawie decyzją na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (vide m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 958/05 – Lex 209457; z dnia 28 kwietnia 2006r., sygn. akt II OSK 788/05 – Lex 209457; z dnia 8 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1289/05 – Lex 317391; NSA OZ w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000r., sygn. akt II SA/Gd 2399/99 – niepublikowany; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004r., sygn. akt IV SA 35/03 – Lex nr 158971, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Bd 809/08 – Lex nr 569006).

Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy skarżąca złożyła wraz z pismem opatrzonym datą "28 czerwca 2006r.". Następnie postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji uchylił z przyczyn wyżej wskazanych postanowienie własne z dnia [...], którym nałożono na skarżącą, m.in. obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże następnie organ postanowieniem z dnia [...] nałożył na nią obowiązki tożsame z nałożonymi uchylonym wcześniej postanowieniem z dnia [...], zaś postanowieniem z dnia [...], pomimo nieprzedłożenia przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy, stwierdził istnienie podstaw do legalizacji samowolnej rozbudowy i ustalił opłatę legalizacyjną.

W takim stanie rzeczy, skoro sposób prowadzenia postępowania organu pierwszej instancji mógł sugerować skarżącej, iż należycie wykonała ona nałożone na nią obowiązki w spornym zakresie, to powinnością organu pierwszej instancji po uchyleniu przez organ odwoławczy postanowienia z dnia [...] o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, było zwrócenie jej uwagi na to, że znajdujące się w aktach sprawy pismo Kierownika Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Urzędu Miasta Ł. oraz wypis z planu zagospodarowania przestrzennego są nieaktualne, gdyż dotyczą nieobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest decyzją, o jakiej mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stosownie do art. 9 K.p.a., który to przepis stanowi o ciążącym na organach administracji publicznej obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia treść art. 152 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi w wysokości 500 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią powyższe uwagi oraz wyeliminują wskazane wyżej uchybienia. W szczególności wykonają wskazania wynikające z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2005r. oraz uzasadnią swoje stanowisko w należyty sposób.

A.D.