Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2178/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...], z [...] czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.23, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Fermy [...] K. B., D. B. Sp.j. oraz odwołania Stowarzyszenia Zwykłego [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2017 r., nr [...], w sprawie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: Budowie instalacji do ściołowego chowu kur rodzicielskich o łącznej liczbie stanowisk 109000 szt. wraz z wewnętrznymi instalacjami i infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki [...] w miejscowości [...], gmina [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło warunki realizacji dla powyższego przedsięwzięcia określając:

I. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Planowane przedsięwzięcie polega na etapowej budowie pięciu budynków inwentarskich (kurników) - w pierwszej kolejności czterech budynków, a następnie piątego, wszystkie o powierzchni ok. 3640 m (ok. 130 x 28 m) każdy, połączonych między sobą łącznikami na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Łączna obsada na terenie inwestycji wyniesie 436 DJP.

Projektowane kurniki stanowić będą budynki murowane jednokondygnacyjne z dachem dwuspadowym krytym blachą. Budynki będą zaprojektowane w nowoczesnej technologii, gwarantującej wysoka izolacyjność cieplną. Ciepło do ogrzewania kurników, wytwarzane będzie nagrzewnicami na gaz płynny propan (po 6 szt. na kurnik) o wydajności cieplnej 75 kW każda (ogrzewanie bezpośrednio spalinami).

W pobliżu kurnika nr 3 (środkowego) na 2 płytach fundamentowych znajdować się będzie łącznie 8 zbiorników na gaz propan o pojemności 6400 dm³ każdy.

W projektowanych kurnikach jeden cykl chowu będzie trwał około 42 tygodni (produkcja jaj do wylęgu). W instalacji nie będzie prowadzony odchów. Kurniki będą zasiedlane już odchowanymi (18-to tygodniowymi) stadami. Po zakończeniu cyklu obiekty poddawane będą czyszczeniu i dezynfekcji, co trwa zwykle ok. 40-60 dni.

Dodatkowo na fermie planuje się budowę wolnostojącego budynku administracyjno- socjalnego z garażem, ogrzewanego również gazem LPG za pomocą kotła o mocy max. 30 kW.

Do zaopatrywania przedmiotowej inwestycji w wodę zostanie wykonane własne ujęcie wód podziemnych.

Inwestycja zostanie zlokalizowana na terenie działki nr [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Przedmiotowa parcela wzdłuż granicy zostanie obsadzona zielenią izolacyjną (z wyłączeniem wjazdu), nasadzenia zieleni izolacyjnej będą z drzew gatunków rodzimych i strukturze odpowiadającej siedlisku.

Przedmiotowa działka posiada powierzchnię ok. 7,71 ha i stanowią użytek rolny. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu przedmiotowej inwestycji znajdują się grunty rolne.

Najbliższe zabudowania mieszkalne znajdują się w odległości ok. 80 m od projektowanych budynków inwentarskich.

Teren, na którym realizowana będzie planowana inwestycja nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

II. jakie działania należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia,

III. jakie wymagania dotyczące ochrony środowiska należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacjio środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 353, ze zm., dalej jako "ooś") - w projekcie budowlanym,

IV. nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś, przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2017 r. została wydana w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Farma [...] K. B., D. B. Sp.j. z siedzibą w [...] z 7 kwietnia 2015 r., decyzją z [...] marca 2017 r. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: Budowie instalacji do ściołowego chowu kur rodzicielskich o łącznej liczbie stanowisk 109000 szt. wraz z wewnętrznymi instalacjami i infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki [...] w miejscowości [...], gmina [...] Decyzja ta była trzecią z kolei decyzją Wójta Gminy [...] z wniosku Inwestora z powodu dwukrotnego uchylenia uprzednio wydanych decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...].(decyzje sygn. akt: [...] z [...] września 2015 r.; [...] z [...] maja 2016 r.).

Powodem przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji była przede wszystkim konieczność zmiany lub uzupełnienia raportu ooś o racjonalny wariant alternatywny wraz z opisem dla planowanej inwestycji zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6. ustawy ooś. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodu na to iż organ podał do publicznej wiadomości informacje, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, (brak dowodu, że wydane ogłoszenia wywieszone były na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...] lub ich treść została ogłoszona w inny zwyczajowo przyjęty sposób ogłaszania w tej miejscowości).

Wójt Gminy [...] po uzupełnieniu przez inwestora raportu o wykazany brak ponownie wystąpił o uzgodnienie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz o opinię do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], (pisma z 20 czerwca 2016 r.).

RDOŚ po analizie przedłożonego raportu ooś wraz z jego uzupełnieniem wezwał do uzupełnienia raportu ooś w zakresie jednoznacznego wskazania o możliwości wykonania przyłącza wodociągowego do wodociągu zbiorowego, lub w przypadku braku takiej możliwości określić sposób poboru wody po wykonaniu studni głębinowej, w przypadku konieczności jej wykonania będzie ona integralną częścią planowanego przedsięwzięcia. Wskazał ponadto w związku z przekazanym pismem Stowarzyszenia [...]-[...] z 20 czerwca 2016 r. wskazującym na inne odległości od zabudowy mieszkaniowej niż wykazane w raporcie ooś, na zweryfikowanie odległości planowanego przedsięwzięcia od najbliższej zabudowy mieszkaniowej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z 21 lipca 2016 r. zaopiniował negatywnie realizację planowanego przedsięwzięcia.

Po kolejnym uzupełnieniu raportu ooś przez inwestora na wezwanie RDOŚ w [...] przedstawieniu badań geofizycznych dotyczących budowy własnego ujęcia wody na terenie działki nr [...], przedstawienia planowanego zużycia wody oraz wyjaśnieniu informacji dot. odległości najbliższego budynku mieszkalnego od planowanych budynków kurników (80 m), a nie liczone od granic działki inwestora i kolejno po uzupełnieniu i przedstawieniu opinii hydrologicznej dotyczącej możliwości zaopatrzenia w wodę projektowanej fermy [...] RDOS w [...] w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia i określające warunki realizacji przedmiotowej inwestycji.

PPIS w [...] w dniu 27 grudnia 2016 r. podtrzymał swoje negatywne stanowisko w opinii zawartej z 21 lipca 2016 r.

Wójt Gminy [...] po ponownym przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie decyzją z [...] marca 2017 r. ponownie odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że nie podziela stanowiska RDOŚ w [...] i uważa, że planowana inwestycja będzie oddziaływać negatywnie na środowisko. Ponadto organ wskazał, że inwestor powinien "oszacować uciążliwość zapachową a odległość fermy od budynków i terenów chronionych nie może być mniejsza niż 200-300 metrów. Organ stwierdził, że wprawdzie przepisów prawnych określających warunki emisji substancji odorowej jeszcze nie ma, ale to nie znaczy, że można tego faktu nie uwzględniać. Emisje zapachowe ze strony ferm drobiu stanowią istotną uciążliwość dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości i stanowią o negatywnej ocenie tego rodzaju przedsięwzięć przez lokalną społeczność.

Organ I instancji wskazał, że mieszkańcy podnoszą uzasadnione obawy o pogorszenie warunków ich zdrowia i życia, pogorszenie warunków środowiskowych oraz konieczność znoszenia przykrych emisji zapachowych ze strony fermy drobiu. Ponadto organ wskazał, na skrótowe wskazanie przez Inwestora o odizolowaniu od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio i wysokopiennej. Organ wydając negatywną decyzję wziął również pod uwagę stan wód na planowanym terenie. Obecnie już występuje brak wody w studniach, a Inwestor chcąc obsłużyć tak dużą inwestycję będzie zmuszony wybudować studnie głębinową, co jeszcze bardziej obniży poziom wód.

Od powyżej decyzji odwołanie złożył inwestor Ferma [...] K. B., D. B. Sp.j. oraz Stowarzyszenie Zwykłe [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołania zważyło, co następuje:

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71) - chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza, (współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia), planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy ooś).

W ocenie Kolegium, wyniki przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia uzasadniają uwzględnienie wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia.

Kolegium wskazało, że z uwagi na fakt wprowadzenia przez taką decyzję ograniczeń w wykonywaniu prawa własności do nieruchomości, chronionego przez art. 21 Konstytucji RP, organy administracji nie mają w tym zakresie swobody, a wydana decyzja negatywna może nastąpić tylko w sytuacjach przewidzianych prawem (K. Gruszecki: Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska praz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Wrocław s.255).

Kolegium wskazało, że na podstawie art. 81 ustawy ooś w przedmiotowej sprawie przesłankami wydania decyzji odmownej mogą być następujące okoliczności:

1. niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

2. odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające,

3. brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku,

4. wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000.

5. wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne Ponadto decyzja odmowna może być wydana wówczas, gdy przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa, a contrario należy rozumieć, iż w przypadku braku zaistnienia ww. przesłanek organ właściwy jest zobligowany do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla planowanej inwestycji, co wyklucza możliwość wydania decyzji odmownej.

Kolegium podkreśliło, że uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący (organ ten wskazał wyraźnie na możliwość realizacji przedsięwzięcia pod określonymi szczegółowo warunkami). Organy współdziałające mogą działać w różnych formach, owo zajęcie stanowiska może mieć różną moc prawną. W ramach współdziałania organ wyraża opinię lub uzgodnienie. Rozróżnienie to jest o tyle ważne, iż uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym. Opinia wydawana w toku postępowania środowiskowego przez PPIS ma charakter niewiążący. Oczywiście opinia ta, tym bardziej że w analizowanej sprawie PPIS w [...] wydal opinię negatywną, winna być przeanalizowana i wzięta pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, jednak jak już wcześniej wykazano opinia ta nie ma charakteru wiążącego. PPIS przy wydawaniu opinii wziął pod uwagę zagrożenia dla warunków higieniczno-sanitarnych okolicznych terenów mieszkaniowych i zagrodowych, przywołując publikację internetową wskazał, że inwestor powinien "oszacować uciążliwość zapachową, a odległość fermy od budynków i terenów chronionych nie może być mniejsza niż 200-300 metrów". PPIS uznał, że przedsięwzięcie będzie miało wpływ i pogorszy warunki higieniczne i sanitarne mieszkańców oraz środowiska jako całości.

Kolegium wzięło pod uwagę, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., jako organ specjalistyczny uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji i eksploatacji. Warunki te zostały uwzględnione przez Kolegium w decyzji.

Przedstawiony przez wnioskodawcę Raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia wraz z uzupełnieniami, które stanowią integralną część raportu, w ocenie Kolegium, odpowiada wymogom art. 66 ustawy ooś. Kolegium dopuściło realizację inwestycji w wariancie wskazanym przez Inwestora. Kolegium nie stwierdziło też, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia jest niezgodne z jakimkolwiek innym przepisem prawa. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazało, że zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji nie będzie ono stanowić zagrożenia dla środowiska oraz ludzi. Wprawdzie w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu, jednak te uciążliwości będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza, podczas prowadzenia prac budowlanych będzie stosowany sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, zaś materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem np. poprzez przykrywanie plandekami. W celu minimalizacji uciążliwości akustycznej wszystkie prace prowadzone będą w godzinach od 6.00 do 22.00. Ze względu na panujące na terenie warunki gruntowo-wodne (zgodnie z przedłożona dokumentacją zwierciadło wód gruntowych znajduje się na głębokości poniżej 2 m p.p.t. oraz głębokość posadowienia planowanych obiektów wynosi ok. 1,5 m p.p.t.) prace ziemne będą wykonywane bez konieczności odwodnienia wykopów.

Prace ziemne zostaną poprzedzone usunięciem z podłoża warstwy gleby urodzajnej, po zakończeniu prac budowlanych gleba będzie wykorzystana (tylko gdy nie będzie zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi) na terenie ww. przedsięwzięcia w ramach zagospodarowania powierzchni, a jej ewentualny nadmiar będzie przekazany uprawnionym podmiotom.

Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego, natomiast odpady niebezpieczne magazynowane będą w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych kontenerach lub pojemnikach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, ustawionych w wyznaczonym do tego celu miejscu, posiadającym szczelne podłoże oraz zadaszenie. Miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych będą oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia.

Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia źródłami emisji substancji do powietrza będzie proces chowu, systemy wentylacyjne budynków inwentarskich, nagrzewnice gazowe, agregat prądotwórczy, oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania budynków, dowozu paszy, odbioru obornika oraz sztuk padłych).

Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego, wprowadzono warunki dotyczące rodzaju, liczby i parametrów planowanych do zastosowania w budynkach wentylatorów. Transport obornika do miejsc przeznaczenia będzie prowadzony przystosowanymi do tego celu środkami transportu w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. poprzez przykrywanie skrzyń ładunkowych plandekami). Sztuki padłe, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach, minimalizujących uciążliwość odorową. W celu emisji pyłu do powietrza odpowietrzniki silosów zostaną zaopatrzone w worki odpylające oraz zapewniona zostanie systematyczna konserwacja silosów paszowych. Ponadto emisja substancji do powietrza będzie ograniczona dzięki sprawnemu czyszczeniu budynków kurników i systematycznemu wywozowi sztuk padłych.

Przeprowadzona w przedłożonej dokumentacji analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazała, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane.

Kolegium stwierdziło, że obecnie w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie. Jednakże, przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak, czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16. poz. 87). Z przedłożonej dokumentacji wynika, że przedmiotowa inwestycja nie będzie w sposób istotny wpływać na klimat.

W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu.

Przeprowadzone w raporcie obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu określonych w decyzji warunków dotyczących rodzajów oraz poziomów mocy akustycznych planowanych do zastosowania wentylatorów, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane.

Woda na potrzeby inwestycji na etapie eksploatacji przedsięwzięcia pobierana będzie z gminnej sieci lub z projektowanego ujęcia własnego (studni głębinowej). Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia woda zużywana będzie do pojenia drobiu, na cele porządkowe oraz socjalno-bytowe. W celu kontroli zużycia wody prowadzony będzie rejestr jej zużycia. Do pojenia drobiu stosowany będzie automatyczny system minimalizujący zużycie wody.

Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a następnie systematycznie przekazywane za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków.

Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych oraz powierzchni utwardzonych, nieujęte w szczelne systemy kanalizacyjne, będą odprowadzane powierzchniowo, na własny teren Inwestora (tereny zielone), w sposób nie powodujący zalewania terenów sąsiednich. Dodatkowo system wodno-ściekowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom.

Po zakończeniu cyklu hodowlanego czyszczenie pomieszczeń inwentarskich będzie wykonywane na sucho, a następnie wodą z myjki wysokociśnieniowej. Dezynfekcja będzie prowadzona metodą zamgławiania. Wody z mycia będą odprowadzane do szczelnych zbiorników bezodpływowych na ścieki technologiczne. Zbiorniki będą systematycznie opróżniane przez uprawniony do tego celu podmiot, a ich zawartość będzie wywożona do oczyszczalni ścieków.

Obornik kurzy bezpośrednio po każdym cyklu produkcyjnym będzie przekazywany uprawnionym podmiotom do zagospodarowania.

Działka, na której realizowana będzie planowana inwestycja położona jest w granicach [...]-[...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, utworzonego ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach wartościowych ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełniona funkcja korytarzy ekologicznych. Obowiązującym aktem prawnym dla ww. obszaru jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...]-[...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...], ze zm.), dla którego wprowadzono zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zakaz nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym.

Dalej Kolegium ustaliło, że najbliżej położony obszar Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony siedlisk Forty [...] [...], znajduje się w odległości ok. 8,4 km w kierunku południowo- wschodnim od planowanej inwestycji. Otoczenie miejsca planowanej inwestycji stanowią pastwiska, grunty orne oraz zabudowa zagrodowa. Analizowana działka stanowi teren niezabudowany, obecnie użytkowany rolniczo, pozbawiony roślinności średniej i wysokiej w związku z czym realizacja przedsięwzięcia nie będzie wymagać prowadzenia prac związanych z inwentaryzacją zieleni ani wycinką drzew i krzewów.

W celu poprawy walorów krajobrazowych, a także zminimalizowania dla obszarów sąsiednich uciążliwości powstających w wyniku eksploatacji inwestycji, po zakończeniu prac związanych z budową, teren zostanie uprzątnięty i wzdłuż granic działki wykonane zostaną nasadzenia zieleni izolacyjnej z drzew gatunków rodzimych o składzie i strukturze odpowiadającym siedlisku. Dodatkowo w celu stworzenia w miarę możliwości optymalnych warunków do przyjęcia się zieleni izolacyjnej i jej funkcjonowania w bezpośrednim sąsiedztwie fermy drobiu nowo posadzone drzewa i krzewy będą objęte co najmniej trzyletnią gwarancyjną pielęgnacją, polegająca na odpowiednim ściółkowaniu strefy korzeniowej, podlewaniu, nawożeniu, usuwaniu chwastów i koszeniu traw.

Ze względu na charakter przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania.

Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż na terenie planowanego przedsięwzięcia i w jego otoczeniu nie występują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Wykonując dyrektywę wynikającą z art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy ooś, organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu na każdym jego etapie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ podał do publicznej wiadomości informacje wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy ooś.

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego mieszkańcy wsi [...] składali protesty poprzez Stowarzyszenie [...]-[...] wskazując, iż prowadzenie fermy drobiu o tak dużej obsadzie wiąże się z określonym oddziaływaniem na poszczególne komponenty środowiska a szczególnie na powietrze atmosferyczne, wodę, faunę, krajobraz i ludzi. Uciążliwość zapachowa powoduje obniżenie komfortu życia dla lokalnej społeczności oraz turystów licznie korzystających z walorów naturalnego środowiska w ich okolicy. R. E. prowadzący w odległości ok. 200 m od planowanej inwestycji gospodarstwo agroturystyczne, stwierdził, że poniesie duże straty ponieważ goście nie będą chcieli korzystać z wypoczynku z takim sąsiedztwem.

D. W. zwrócił uwagę na już obecnie niski stan wody w studni, a wybudowanie studni głębinowej przez inwestora jeszcze bardziej obniży poziom wód. W latach suchych może to spowodować jeszcze większe braki wody.

J. K. wskazał na negatywny wpływ planowanej inwestycji na prowadzona przez niego plantacje truskawek, codzienna praca i zbiór w sąsiedztwie dużej fermy drobiu będzie bardzo uciążliwa.

Odnosząc się do odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie [...] i jego zarzutów, Kolegium nie uznało za uzasadniony zarzut naruszeniu art 28 k.p.a. Analizując akta sprawy i znajdujące się mapy wskazujące zasięg oddziaływania inwestycji na sąsiednie działki, zdaniem Kolegium wszyscy właścicieli sąsiednich nieruchomości są stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Zarzut o pominięciu przez organ I instancji wniosków i uwag składanych przez społeczeństwo również jest nietrafiony, ponieważ organ I instancji głównie mając na względzie lokalną społeczność i jej sprzeciw, a nie przepisy prawa, wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji.

Zdaniem Kolegium dokonana zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przepisach ustawy ooś, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sam sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony przez mieszkańców nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

Przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym analiza raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwalają na stwierdzenie, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. Jeśli chodzi o emisje substancji złowonnych to należy stwierdzić, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie należy zauważyć, że przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ponadto, w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działki, na której ma być zlokalizowane przedsięwzięcie.

W decyzji określono warunki dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia, m. in. w zakresie: postępowania z odpadami oraz sztukami padłymi i ubitymi, czyszczenia i dezynfekcji kurników, magazynowania, transportu i wykorzystania obornika, postępowania ze ściekami, których spełnienie zabezpieczy przed zagrożeniem epidemiologicznym.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że planowane przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym, przez Inwestora i uznanym za najbardziej korzystny dla środowiska nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. Planowana technologia chowu kur, z użyciem nowoczesnych urządzeń technicznych w zakresie karmienia, pojenia, ogrzewania i wentylowania oraz wykorzystywania obornika do nawożenia gruntów ornych, nie będzie odbiegać od stosowanych w krajach Unii Europejskiej.

Jednobrzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2017 r. wnieśli: Stowarzyszenie zwykłe [...]-[...] z siedzibą w [...] i J. K. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili wzięcie pod uwagę jedynie celów inwestora z pominięciem dobra zwykłego człowieka i jego prawa do egzystencji, które gwarantuje Konstytucja RP. Wskazali na naruszenie:

art. 62 ust. 1 pkt. 1 lit. a, b, c, d i pkt. 2 ustawy ooś poprzez niepełną analizę oceny planowanego przedsięwzięcia w świetle różnorakich elementów środowisk wymienionych w tych przepisach, w tym wzajemne oddziaływanie między tymi elementami oraz możliwości i sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

naruszenia art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy ooś, poprzez brak wnikliwej oceny i informacji w uzasadnieniu decyzji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione wnioski i uwagi zgłoszone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa;

naruszenia art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy ooś, poprzez zaniechanie w uzasadnieniu decyzji poinformowania w sposób szczegółowy o informacjach podanych do publicznej wiadomości poprzez wskazanie odrębnie dla każdej czynności wymienionej w art. 33 ustawy oraz dokonanie weryfikacji, czy informacje zostały należycie podane do wiadomości publicznej;

naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 85 ust. 1 ustawy ooś, z powodu niepełnej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie opisanym w punktach 1-3 skargi ora z w konsekwencji brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji;

naruszenia art. 144 k.c. poprzez nieuwzględnienie oddziaływania przedsięwzięcia na tereny sąsiednich nieruchomości oraz nieuwzględnienie skutków i wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i warunki ich życia;

naruszenia art. 5 Konstytucji RP mówiący, że życie i ochrona zdrowia są wartościami konstytucyjnie chronionymi.

Wobec powyższych zarzutów, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że podlega ona uchyleniu, ponieważ narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.

Zgodnie z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 marca 2013 r. I SA/Wa 1980/12).

Zasada prawdy obiektywnej ustanowiona w art. 7 k.p.a., zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasadę tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a., nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W treści tych przepisów zawarta jest podstawowa cecha postępowania administracyjnego, wskazująca obowiązek organu administracji zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Aktywność ta winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika zatem jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 lipca 2013 r. II SA/Kr 455/13).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy ooś jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W przedmiotowej sprawie opinię, o której mowa w art. 80 ust. 1 ustawy ooś wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. PPIS w [...] negatywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia. W piśmie z 19 maja 2015 r. organ ten wskazał, że lokalizacja tak dużej fermy emitującej znaczne ilości m. in. substancji odorowych nie pozostanie bez wpływu na zdrowie i życie mieszkańców. Z kolei w opinii z 27 listopada 2015 r. organ ten wskazał, że w raporcie wzięto pod uwagę jedynie zagrożenie dla warunków higieniczno-sanitarnych okolicznych terenów mieszkaniowych i zagrodowych. Organ wskazał na publikację dotycząca warunków i wymagań środowiskowych w hodowli drobiu przedstawionych na stronie: http://www.hodowle.eu/177_ Wymagania_srodowiskowe_w_hodowli_drobiu.html, inwestor powinien "oszacować uciążliwość zapachową a odległość fermy od budynków i terenów chronionych nie może być mniejsza niż 200-300 metrów". W przedstawionym projekcie najbliższe zabudowania gospodarskie oddalone są od granic działki zainwestowania o niespełna 80 m. Przepisów prawnych określających warunki emisji substancji odorowych jeszcze nie uchwalono ale to nie znaczy, że można tego faktu nie uwzględniać. PPIS w [...] podtrzymał swoją negatywną opinię dla realizacji przedsięwzięcia w piśmie z 21 lipca 2016 r.

Przepis art. 77 ust. 1 ustawy ooś wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią, w postaci organu współdziałającego w ich wydaniu. Istotne jest także rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże bowiem organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Brak pozytywnego uzgodnienia uniemożliwia zatem wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (por.: wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 810/11). Postanowienie, o jakim mowa w art. 77 ust. 3 ustawy środowiskowej nie ma mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie główne w zakresie wyboru właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Nie zwalnia jednak organu prowadzącego postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, stosownie do wymogów wynikających z przepisów proceduralnych i prawa materialnego.

Opinie PPIS w [...] znajdujące się w aktach sprawy, mimo że nie mają charakteru wiążącego, są dowodem w sprawie, który jak każdy dowód w sprawie podlega analizie i ocenie.

Organ I instancji, uwzględniając treść opinii PPIS w [...] stwierdził, że mimo, iż w chwili obecnej, brak jest regulacji prawnych określających wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu, niemniej na terenie Gminy [...] istnieją fermy drobiu ze znacznie mniejszą obsadą. Funkcjonowanie przedmiotowych ferm pokazuje, że w 5 i 6 tygodniu chowu oraz w okresie opróżniania i transportu pomiotu z kurników występuje bardzo przykry zapach, który jest wyczuwalny w odległości nawet do 1 km od miejsca położenia fermy. Emisje zapachowe ze strony ferm drobiu stanowią istotną uciążliwość dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości i stanowią o negatywnej ocenie tego rodzaju przedsięwzięć przez lokalną społeczność. W niniejszej sprawie lokalna społeczność również opowiedziała się przeciwko realizacji wnioskowanej przez inwestora inwestycji. Okoliczni mieszkańcy podnoszą uzasadnione obawy o pogorszenie warunków ich zdrowia i życia, pogorszenie warunków środowiskowych oraz konieczność znoszenia przykrych emisji zapachowych ze strony fermy drobiu. Dało to organowi I instancji podstawę do stwierdzenia, że realizacja planowanego przedsięwzięcia wpłynie na pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego oraz zdrowia i warunków bytu ludzi na terenie gminy [...].

W ocenie Sądu, wobec powyższego, stwierdzenie jedynie przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, że

- opinia nie ma charakteru wiążącego (co nie jest sporne w sprawie),

- ponadto z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy,

- a wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

- jednocześnie przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, nie jest wystarczającą oceną negatywnej opinii PPIS w [...] jako istotnego dowodu w sprawie, który zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy ooś jest brany pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Sąd stoi na stanowisku, że fakt, iż brak jest podstaw normatywnych określających parametry stężeń substancji zapachowych w powietrzu nie zwalnia organów z obowiązku analizy uciążliwości w tym zakresie, gdyż przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko jest identyfikacja, analiza i ocena oddziaływań w kontekście ich "negatywnego oddziaływania na środowisko", a w szczególności bezpośredni i pośredni wpływ na "zdrowie i warunki życia ludzi". W rozpoznawanej sprawie dokonana przez Kolegium analiza oddziaływania na środowisko nie została zatem przeprowadzona prawidłowo.

Niewystarczające wyjaśnienie tych okoliczności przez Kolegium powoduje konieczność uznania orzeczenia odwoławczego za wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 k.p.a., co powoduje konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Kolegium rozpozna ponownie odwołanie, biorąc po uwagę wskazania co do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, sformułowane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.