Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2074/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent P. przyznał K. A. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł na okres od maja do sierpnia 2011 r. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Prezydenta P., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] przyznał K. A. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia na okres od 1 maja 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. – dalej: ups). Wysokość przyznanego zasiłku nie uległa więc zmianie w stosunku do uchylonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W uzasadnieniu obecnej decyzji wyjaśniono jednak, że kwotę zasiłku okresowego ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, przy czym minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi 50% różnicy między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem. W przypadku tej rodziny jest to suma [...] zł. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i [...] dzieci, a dochód rodziny wynosi [...] zł. Podniesiono przy tym, że mąż wnioskodawczyni nie wykazuje żadnej aktywności zawodowej, a pomoc społeczna powinna być zgodna z zasadą sprawiedliwości rozdzielczej i proporcjonalna do potrzeb ubiegających się osób oraz ma za zadanie wspierać, a nie wyręczać w zdobywaniu środków utrzymania. Zwiększenie wysokości zasiłku nie jest możliwe z uwagi na niedobór funduszy w budżecie pomocy społecznej. Ośrodek w kwietniu 2011 r. dysponował na zasiłki okresowe kwotą [...] zł na [...] wniosków, a średnia wysokość zasiłku wynosiła [...] zł. W maju średnia ta kształtowała się na poziomie [...] zł, a w czerwcu, lipcu i sierpniu przewidywano, że z budżetu w wysokości [...] zł z pomocy okresowej skorzysta [...] osób. Oznacza to, iż średnia wysokość zasiłków wyniesie [...] zł. W kolejnych miesiącach do końca roku 2011 r. MOPS dysponował będzie kwotą [...] zł miesięcznie, co spowodowane jest zmniejszeniem planu wydatków przez Wojewodę [...].

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. K. A. podniosła, że mąż posiada wykształcenie [...] i pracuje społecznie jako [...] w P. Pracuje również społecznie jako [...]. Problemy z zatrudnieniem wynikają zaś z [...]. Z tego powodu jest zwalniany z pracy. Odwołująca się wyjaśniła ponadto, że mąż nie może podjąć pracy, ponieważ sprawuje opiekę nad [...] dzieci w wieku [...] lat. Z uwagi na niskie dochody z pracy, co jest winą państwa, ona sama nie może utrzymać rodziny i zmuszona jest korzystać z pomocy społecznej. Z uwagi na powyższe okoliczności wnosi o zmianę decyzji na podstawie art. 71 Konstytucji, a także udzielenie informacji jaki jest całkowity koszt utrzymania MOPS w P. w skali roku i w skali miesiąca w stosunku do kwoty przeznaczonej na pomoc.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu SKO podniosło, że zgodnie z art. 38 ust. l ups zasiłek okresowy z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wysokość zasiłku ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 pkt 2 ups).

W świetle ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego z dnia [...] czerwca 2011 r. odwołująca się spełnia warunki do przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku okresowego, wymienione w cytowanym przepisie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz [...] dzieci. Wnioskodawczyni jest zatrudniona jako [...] ([...]) w [...]. Mąż nie pracuje, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Na faktyczny dochód rodziny składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni w kwocie [...] zł zasiłki rodzinne na dzieci w kwocie [...] zł, dodatek z tytułu rodziny wielodzietnej – [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Łącznie dochód rodziny wynosi [...] zł. Suma ta nie przewyższa kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ups, według którego prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego aktualnie [...] zł. Zatem w odniesieniu do rodziny skarżącej kryterium dochodowe wynosi [...] zł ([...] zł X [...]). Ponadto w rodzinie występuje kryterium sytuacyjne, gdyż mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, a rodzina jest wielodzietna (art. 7 pkt 4 i 8 ups).

Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 2 ups wysokość zasiłku okresowego ustala się maksymalnie do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. W niniejszej sprawie różnica ta wynosi [...]zł ([...] zł – [...] zł). Ponadto zgodnie z art. 38 ust. 3 ups minimalna wysokość zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a jej dochodem, co w omawianym przypadku równa się kwocie [...] zł.

Z powyższych okoliczności wynika, iż wnioskodawczyni mogła liczyć na zasiłek w przedziale od [...] zł do [...] zł. Ustalenie konkretnej wysokości świadczenia należy jednak do uznania organu, który winien kierować się w tym względzie regułami określonymi w ustawie o pomocy społecznej i odpowiednio uzasadnić wybór rozstrzygnięcia.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pomocy społecznej nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za zwiększeniem wysokości zasiłku okresowego i właściwie umotywował rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. SKO zgodziło się z organem I instancji, że pomoc społeczna ma wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a osoby te i rodziny są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ups), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ups). Cytowane przepisy wyrażają zasadę, iż pomoc państwa ma jedynie charakter subsydiarny (posiłkowy), co oznacza, że interwencję organów państwa dopuszcza się jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1416/07, opubl. LEX nr 489088). W powołanym orzeczeniu NSA wskazał również, że brak współdziałania z pracownikami ośrodka pomocy społecznej i rezygnacja z aktywnych form poszukiwania zatrudnienia mogą stanowić nawet samodzielną przesłankę do odmowy przyznania świadczenia.

Z akt sprawy wynika zaś, że rodzina utrzymuje się z dochodów z pracy wnioskodawczyni, a także ze świadczeń rodzinnych na dzieci oraz świadczeń pomocowych. Mąż wnioskodawczyni, który pozostaje z rodziną we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymuje się z powyższych dochodów, sam nie przyczynia się do uzyskania środków na utrzymanie rodziny. Ocena organu I instancji jest w tym zakresie prawidłowa. Podejmowanie się prac społecznych w zarządzie [...], czy w stowarzyszeniu, jakkolwiek społecznie pożyteczne, nie zwalnia ojca rodziny od obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci. Konieczność opieki nad dziećmi również nie uzasadnia w dostateczny sposób rezygnacji z zatrudnienia. Sytuacja tej rodziny nie jest wyjątkowa na tle innych rodzin, które własnym staraniem zapewniają opiekę dzieciom, zwłaszcza, że dwoje spośród rodzeństwa to dzieci nastoletnie, które mogą zaopiekować się młodszymi dziećmi, zwłaszcza w okresie wakacji. Postawa męża wnioskodawczyni, który jest osobą młodą, zdrową, zdolną do pracy, posiadającą kwalifikacje zawodowe jako [...], a także dodatkowe – jako pracownik [...], nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy zwraca uwagę, iż tworzy on wspólnie z żoną i z dziećmi wspólne gospodarstwo domowe. Jego podstawowe potrzeby pokrywane są ze skromnych dochodów rodziny, a w świetle art. 6 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej za dochód rodziny uważa się sumę miesięcznych dochodów wszystkich osób w rodzinie. Stąd też jego sytuacja dochodowa i postawa podlegają uwzględnieniu przy rozstrzyganiu wniosku o pomoc społeczną.

Z uwagi na powyższe okoliczności, a także z uwagi na sytuację finansową ośrodka, borykającego się z niedoborem funduszy, wysokość świadczenia została ustalona na minimalnym poziomie. Z wyjaśnień organu I instancji wynika, iż MOPS w P. w kwietniu 2011 r. dysponował na zasiłki okresowe kwotą [...] zł, natomiast o pomoc zwróciło się [...] osób, a średnia wysokość zasiłku wynosiła [...] zł. W kolejnym miesiącu średnia ta wynosiła [...] zł, a w czerwcu, lipcu i sierpniu średnia wysokość zasiłków wyniesie [...] zł. W kolejnych miesiącach do końca roku 2011 r. MOPS dysponował będzie kwotą [...] zł miesięcznie, co spowodowane jest zmniejszeniem planu wydatków przez Wojewodę [...]. W tej sytuacji za zasadne uznano przyznanie zasiłku okresowego w minimalnej wysokości. Ośrodek nie dysponuje bowiem budżetem zabezpieczającym udzielenie pomocy w większym rozmiarze.

Istotne jest również, że poza pomocą okresową rodzinie został przyznany zasiłek celowy na dożywianie w wysokości [...] zł na lipiec i sierpień 2011 r. Zatem w lipcu i sierpniu z tytułu świadczeń rodzinnych, świadczeń z pomocy społecznej i dodatku mieszkaniowego, udzielona rodzinie pomoc wynosiła [...] zł, co łącznie z dochodem skarżącej z wynagrodzenia za pracę – [...] zł, stanowi kwotę [...] zł. Pomoc udzielana rodzinie w powyższych formach spełnia w ocenie organu odwoławczego dyrektywę wynikającą z unormowania zawartego w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP stanowiącego, iż Państwo w swej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (... ), mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. K. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż nie wyjaśnia, jaki jest całkowity koszt utrzymania MOPS w P. w stosunku do udzielanej pomocy, co pozwoliłoby na ocenę, czy pomoc społeczna właściwie wykonuje zadania wynikające z Konstytucji RP. W jej ocenie brak dostatecznych funduszy w budżecie MOPS nie może powodować zaniżania pomocy. Natomiast sugestie i oceny organu odnośnie jej męża wynikają z braku doświadczenia życiowego i wiedzy na temat funkcjonowania rodzin wielodzietnych i stanowią przejaw dyskryminacji. Ponadto w sposób niepełny zacytowany został w decyzji art. 71 Konstytucji R.P., co spowodowało również jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż pominięto, że rodziny wielodzietne mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Skarżąca podała także, iż w dniu [...] czerwca 2011 r. otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę i od [...] czerwca także ona jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na nowy argument dotyczący wypowiedzenia umowy o pracę SKO stwierdziło, że ta okoliczność nie była podnoszona zarówno przed organem I jak i II instancji i nie została udokumentowana. Gdyby skarżąca udokumentowała wypowiedzenie w trakcie postępowania, zapewne zostałoby to uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało wydane w oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie dowodów zgromadzonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Do dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżąca nie przedstawiła dowodu wskazującego na rozwiązanie z nią umowy o pracę. Gdyby taki fakt został udokumentowany, niewątpliwie miałoby to wpływ na wysokość przyznanego zasiłku okresowego. Tymczasem skarżąca, zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w odwołaniu od jego decyzji, nie tylko nie przedstawiła dowodu na utratę dochodów ze stosunku pracy, ale nawet nie wspomniała o wypowiedzeniu umowy o pracę, mimo że jak podaje w skardze do sądu, nastąpiło to w dniu [...] czerwca 2011 r., czyli na dwa tygodnie przed dniem rozstrzygnięcia sprawy przez Prezydenta P.

Organ administracji orzeka według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji (zob. np. wyrok NSA z dnia 18.01.2001 r. V SA 1742/00, LEX nr 50113), przy czym "ubiegający się o świadczenie z pomocy społecznej obowiązany jest udzielić organowi prowadzącemu postępowanie wszelkich informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, choćby uznawał je za nieistotne, ponieważ to nie do niego, a do organu należy ich ocena w kontekście żądanego świadczenia" (wyrok NSA z dnia 30.06.2006 r. I OSK 314/06, LEX nr 275541). W tym samym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł dalej, że "stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takich dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.). Dopóki jednak taki przeciwdowód nie zostanie przeprowadzony, organy administracji obowiązane są przyjmować stan faktyczny wynikający z treści dokumentu urzędowego."

W niniejszej sprawie takim dokumentem urzędowym jest między innymi wywiad środowiskowy z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie którego organy ustaliły sytuację majątkową, dochodową, rodzinną i osobistą skarżącej i jej rodziny (zob. art. 107 ust. 1 ups), poparty innymi dowodami z dokumentów, w tym również urzędowych (zaświadczenia, decyzje). "Z punktu widzenia czysto formalnego rezultat wywiadu [środowiskowego], sporządzony na odpowiednim druku urzędowym, traktować należy jako dokument urzędowy (jest sporządzony przez uprawniony organ - upoważnionego pracownika organu - oraz w prawem przewidzianej formie)" (A. Matan, S. Nitecki (w) tezach z piśmiennictwa do art. 107 ups, LEX nr 96355/1).

Dopóki więc skarżąca nie przedstawiła dowodu przeciwnego na temat zmiany swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, organ zobowiązany był przyjmować stan faktyczny wynikający z treści dokumentów urzędowych, co też uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również w cytowanym wyżej wyroku, z czym skład niniejszego sądu w zupełności się zgadza, że nie jest prawdziwa konstatacja, iż "ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obciąża organ administracyjny. Z przepisu tego wynika bowiem obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie. Realizacja tego obowiązku polega zaś na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Wykonanie omawianego tu obowiązku zapewniają organowi uprawnienia procesowe (art. 77 § 2 i 3, art. 78), czyniące go dysponentem zakresu postępowania dowodowego. Jest to bowiem warunek sine qua non prawidłowego, a więc zgodnego z istniejącym stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa, rozstrzygnięcia sprawy. Na organach prowadzących postępowanie spoczywają zatem dwa obowiązki: po pierwsze, określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, i po drugie, obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub wskazanych przez stronę). Niemniej jednak wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. (...) Jeżeli zaś okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były znane organowi administracji nie z powodu jego zaniedbań, lecz z powodu zatajenia ich przez stronę, to takie postępowanie strony wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia przez nią zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem" (tamże).

Jeśli więc przyjmiemy jako miarodajny dla rozstrzygnięcia stan faktyczny ustalony w oparciu o dowody istniejące w dniu orzekania przez organ II instancji, to zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca spełnia kryteria (dochodowe i społeczne) do udzielenia jej zasiłku okresowego oraz poprawnie ustaliły minimalną wysokość tego zasiłku, jako 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. W niniejszej sprawie rachunek ten przedstawia się następująco: [...] zł – [...] zł = [...] zł x 50 % = [...] zł. Kwota zasiłku okresowego odpowiada więc treści art. 38 ust. 1 – 4 ups, a skarżąca nie kwestionowała przy tym okresu, na jaki zasiłek został przyznany (art. 38 ust. 5 ups), a jedynie jego wysokość. Organ I instancji podając stan budżetu, jakim dysponował na zasiłki okresowe w relewantnym dla sprawy czasie, oraz liczbę świdczeniobiorców, wykazał, że przyznanie zasiłku w wyższej niż minimalna wysokości nie było możliwe, gdyż zasiłek okresowy przyznany skarżącej przekraczał średnią wyliczoną przez organ na poszczególne miesiące świadczenia. Okoliczność ta nie jest bez znaczenia (jak twierdzi skarżąca "nie zasługuje na uwzględnienie"), gdyż zgodnie z art. 3 ust. 4 ups "potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". Jeśli takich możliwości finansowych, pozwalających na zwiększenie ponad minimalną kwotę zasiłku nie było, co wykazał organ, to okoliczność taka nie może być obojętna dla rozstrzygnięcia. "Postanowienia zawarte w ust. 4 [art.3] należy traktować raczej jako pewien zakres swobody, przyznany podmiotom organizującym pomoc społeczną, która umożliwia m.in. dokonanie klasyfikacji potrzeb zgłaszanych przez beneficjentów, ustalenie priorytetów, zróżnicowanie rozmiaru świadczeń" (I. Sierpowska: Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, ABC, 2009, uwagi do art. 3). Znajduje to potwierdzenie również w orzecznictwie sądowym. I tak dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.04.1999 r. II SA/Ka 1316/97 stwierdził, iż "organ bezpośrednio zajmujący się rozdziałem środków z tytułu pomocy społecznej jest najlepiej zorientowany w zakresie pomocy niezbędnej dla każdego uprawnionego z jednej strony, a z drugiej, w możliwościach finansowych, pozwalających na zaspokojenie tych potrzeb. Kiedy bowiem środki przekazywane z budżetu nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących, rzeczą właściwych organów jest wyważenie przyznawanej pomocy, a więc uwzględnianie sytuacji subiektywnej uprawnionych i sytuacji obiektywnej" (LEX nr 38457).

Obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy są za to koszty funkcjonowania ośrodka pomocy społecznej, jako instytucji obsługującej organizowanie pomocy społecznej, których podania skarżąca się domagała, gdyż nie miało to żadnego wpływu na wysokość przyznanego świadczenia, jako że koszty te pochodzą z zupełnie innych źródeł finansowania.

Co do zarzutu naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji R.P. w brzmieniu: "Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych", to zauważyć należy, że przepis ten nie tworzy po stronie skarżącej żadnych bezpośrednich roszczeń, gdyż wyraża on jedynie dyrektywę kierowaną do ustawodawcy. Stosownie do art. 81 Konstytucji, praw określonych między innymi w art. 71 można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Jest to zgodne z ogólną zasadą wyrażona w art. 8 ust. 2 Konstytucji, iż przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że ona sama stanowi inaczej. Prawa określone w art. 71 ust. 1 Konstytucji należą więc do tych wyjątków, których z mocy art. 81 Konstytucji dochodzić można jedynie w granicach ustawy. Rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie, jak podkreślono wyżej, nie naruszyło norm ustawowych, a zatem także art. 71 ust. 1 Konstytucji.

Na koniec zauważyć należy, że zgodnie z art. 109 ups "osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń." Jeśli więc skarżąca przedstawi (lub już przedstawiła) dowody potwierdzające utratę dochodów ze stosunku pracy, to w zależności od okoliczności sprawy dotychczasowa decyzja może ulec zmianie w trybie art. 106 ust. 5 ups lub może zostać wydana nowa decyzja uwzględniająca nowy stan faktyczny, albo może dojść do wznowienia postępowania.

Oświadczenia skarżącej o wypowiedzeniu stosunku pracy, zawartego w skardze, sąd nie mógł uwzględnić przy orzekaniu, gdyż nie zostało ono udokumentowane. Sąd może przeprowadzać jedynie dowód uzupełniający z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.), a poza tym orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). W aktach sprawy nie ma zaś dowodów na zmianę okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Mając to wszystko na uwadze, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. sąd skargę oddalił.