Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 653/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 4, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 i §  3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Zofia Borowicz (spr.) NSA Jan Bała Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2259/07 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2259/07, po rozpoznaniu skargi A. D. − P. W. "L." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 19 marca 2007 r. na autostradzie A4 został poddany kontroli inspektorów ITD należący do przedsiębiorcy A. D. pojazd marki Daimler Benz o nr rej. [...] kierowany przez J. P.. Kierowca nie okazał wymaganej ilości wykresówek. Oświadczył, że przebywał na urlopie i zapomniał wziąć ze sobą zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w dniach 4 – 9 marca 2007 r., okazał wykresówki za pozostałe dni. Bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego strona wyjaśniła, że kierowca został wyposażony w zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu, które przez nieuwagę zabrał jego zmiennik. Kierowca miał dni wolne od pracy 3 i 4 marca i nie wykonywał obowiązków w jej firmie, zaś od 5 do 9 marca korzystał z urlopu, na co przedłożyła kopię wniosku urlopowego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. O. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. D. karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Organ uznał, że w świetle art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) − dalej u.t.d., który stanowi, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (wykresówki), a wszelkie konsekwencje prawne z tytułu braku okazania zaświadczenia w chwili kontroli dokumentów ponosi przedsiębiorca, a nie kontrolowany kierowca.

W odwołaniu A. D. nie kwestionowała ustalonego stanu faktycznego, zarzucała jego błędną ocenę i wykładnię wskazanych w decyzji przepisów, wskazała na brak podstaw prawnych do nałożenia na nią kary, jak i na naruszenie zasad ogólnych postępowania − przede wszystkim zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli − oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Wskazała, że jako przedsiębiorca dopełniła swojego ustawowego obowiązku wyposażając kierowcę w wymagane dokumenty, ale nie może ponosić odpowiedzialności za jego niedopatrzenie poprzez nie zabranie ze sobą. Skutkiem takiego działania może dochodzić do celowego zachowania kierowców, którzy chcieliby, aby ich pracodawcy ponosili kary pieniężne.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d., art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L. 85.370.1 z 31 grudnia 1985 r.) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L. 2006.102.1 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879).

Organ odwoławczy wywiódł, że na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną. Wskazał, że treść art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 stanowi o obowiązku okazania wymienionych w tej normie dokumentów, w przypadku gdy kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nakładający obowiązek przedstawienia zaświadczenia wskazującego przyczynę nieposiadania wykresówek. Organ wskazał na podstawę odpowiedzialności przedsiębiorcy znajdującą oparcie w art. 87 ust. 3 u.t.d., bowiem za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To przedsiębiorca jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony do ponoszenia strat wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy − zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy.

W skardze A.D. podniosła, że organ już w protokole kontroli ustalił na podstawie wyjaśnień kierowcy, że ten zapomniał zabrać ze sobą zaświadczenia, co stanowi jednoznacznie, że został w nie wyposażony przez przedsiębiorcę. Organ miał obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej. Zakwestionowała możliwość wydawania decyzji I-instancyjnej przez tę samą osobę, która dokonywała kontroli, wskazując, że kontrolujący był w sprawie świadkiem i powinien z urzędu być wyłączony od udziału w postępowaniu. Skarżąca wskazała ponadto, że organ odwoławczy uznając skomplikowany charakter sprawy poinformował o przedłużeniu postępowania nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2007 r., który to termin nie został dochowany, o czym nie została zawiadomiona, a decyzja wydana została dopiero [...] października 2007 r.

Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził słuszność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6 k.p.a., na mocy którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organ administracji publicznej nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego.

Sąd stwierdził, że zarówno w dacie kontroli, tj. w dniu 19 marca 2007 r., jak i w dacie wydania decyzji I instancji z dnia [...] kwietnia 2007 r. normą prawa materialnego, z której można było wywieść odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, był − oprócz bezpośrednio skutecznych przepisów prawa materialnego wspólnotowego − art. 87 ust. 1 oraz ust. 3 u.t.d. W przypadku braku wykresówki wymaganym dokumentem potwierdzającym przyczynę nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie jest zaświadczenie wystawiane przez pracodawcę i wręczane kierowcy przed rozpoczęciem przewozu drogowego, o czym z kolei stanowi art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879). Wątpliwości, zdaniem Sądu, budzi sytuacja – w świetle zmiany stanu prawnego od dnia 20 czerwca 2007 r. − kiedy przedsiębiorca wyposażył kierowcę w wymagane dokumenty, dopełniając swoich obowiązków, ale kierowca zapomniał zabrać ich ze sobą i nie okazuje ich w czasie kontroli.

Sąd wskazał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego całkowicie pominął, iż w dacie jego orzekania − [...] października 2007 r. zmianie uległy przepisy prawa krajowego − dotyczące odpowiedzialności przedsiębiorcy. Niewątpliwie wprowadzony od dnia 20 czerwca 2007 r. m.in. ust. 4 art. 92a oraz ust. 7 art. 93 u.t.d. dodane przez art. 3 pkt 4 lit. b/ oraz art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661) są normami, które organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę przy rozpoznaniu argumentów odwołania. Przepisy te są względniejsze dla strony jako przedsiębiorcy w ocenie stanu faktycznego uprzednio dokonanej przez organ I instancji.

Sąd wskazał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie obejmowało zeznań kierowcy jako świadka. W protokole kontroli zawarte jest oświadczenie kierowcy, a po pisemnych wyjaśnieniach strony organ I instancji w ustaleniach faktycznych przyjął za udowodnione, że kierowca zapomniał zabrać zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu.

Sąd podkreślił, że decyzje administracyjne nakładające karę pieniężną muszą być wydawane w granicach zakreślonych ustawą o transporcie drogowym oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. organ miał obowiązek wzięcia pod uwagę przepisów obowiązujących w dacie orzekania, czego nie uczynił. Nie wskazał przy tym, jakie przyczyny uzasadniały odstępstwa od reguł kodeksu postępowania administracyjnego i zwolniły go od konieczności wnikliwego rozpoznania tej sprawy. Tym samym decyzja odwoławcza dotknięta jest wadą dowolności i narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 6, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., skoro w jej uzasadnieniu brak wyjaśnienia o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy w odniesieniu do zarzutów odwołania.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji a także o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Wyrokowi organ zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego:

− art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ nie wziął pod uwagę przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji, tj. art. 92a ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej: u.t.d., oraz art. 93 ust. 7 u.t.d., podczas gdy z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż jakkolwiek organ expressis verbis nie przytoczył wymienionych przepisów, to jednak wskazując zasady odpowiedzialności pracodawcy (m.in. tzw. ryzyko osobowe), odniósł się do dyspozycji art. 92a ust. 4 u.t.d. oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. oraz błędne przyjęcie, że brak powołania art. 92a ust. 4 u.t.d. oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż art. 107 § 1 i 3 k.p.a. nie nakłada na organ przytaczania przepisów prawa, których organ nie stosuje w danej sprawie;

− art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych spraw realizującą się poprzez wyczerpujące odniesienie się w uzasadnieniu do zarzutów odwołania, a także że organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy organ odniósł się do argumentów zawartych w odwołaniu, w których strona obarczyła odpowiedzialnością za powstałe naruszenie kontrolowanego kierowcę, odniósł się do oświadczenia kierowcy zawartego w protokole kontroli, co do przyczyn braku wymaganych dokumentów oraz wskazał dlaczego należało utrzymać w mocy karę pieniężną nałożoną na kontrolowanego przedsiębiorcę i dlaczego argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, a także w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny sprawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że orzekł na podstawie obowiązującego w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy stanu prawnego, na co wskazuje przytoczenie w podstawie prawnej decyzji publikatora Dziennika Ustaw, w którym została ogłoszona treść znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym, obowiązującym na dzień wydanej decyzji. Zdaniem organu, Sąd I instancji błędnie utożsamił nieprzywołanie treści art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. w treści decyzji, z nieuwzględnieniem zmienionego stanu prawnego oraz z brakiem oceny stanu faktycznego pod kątem zmienionego stanu prawnego, co sugerują motywy uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Organ wskazał, że w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazał powody, dla których okoliczności podnoszone przez stronę nie mogły zostać uwzględnione, bowiem nie wpływały na zmianę podstawy prawnej decyzji. Zdaniem organu, Sąd całkowicie pominął treść uzasadnienia decyzji, w którym organ wskazał, dlaczego okoliczności przedstawione przez stronę nie mogły zostać uwzględnione, a ponadto nie ocenił argumentacji organu, w której wskazano, dlaczego brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Organ wskazał, że problem w sprawie polegał na tym, iż w ocenie strony wskazane przez nią okoliczności wyłączały jej odpowiedzialność, a w ocenie organu okoliczności te mimo ich wystąpienia nie wyłączały tej odpowiedzialności. Sporne było czy te okoliczności faktyczne, w obowiązującym w chwili wydania przez organ II instancji stanie prawnym, zwalniały przedsiębiorcę z odpowiedzialności administracyjnoprawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest jedynie odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji.

W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący wskazał na uchybienie normy prawnej wynikającej z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ nie wziął pod uwagę przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji, tj. art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 u.t.d., skoro ich nie przytoczył w uzasadnieniu decyzji, a także uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy organ odniósł się do zarzutów odwołania, wskazał dlaczego należy utrzymać w mocy karę pieniężną nałożoną na kontrolowanego przedsiębiorcę, a także w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny sprawy.

W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że kontroli kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści tego przepisu wynika, że Sąd I instancji nie miał obowiązku wykazania, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, lecz wystarczające było uznanie, że uchybienie mogło mieć taki wpływ. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowień (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Lexis Nexis, Warszawa 2005).

Powyższe zatem oznacza, że w postępowaniu kasacyjnym kwestionowanie orzeczenia wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., aby było skuteczne, musi opierać się na uzasadnionym poglądzie, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W sprawie, w której Sąd I instancji uchylił rozstrzygnięcie administracyjne z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc do wykazania, że bądź w ogóle nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów postępowania, bądź też − w sytuacji gdy doszło do uchybień proceduralnych − do uprawdopodobnienia, że stwierdzone uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uwzględniając skargę wywiódł, że organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania powinien przestrzegać zasad zawartych w art. 6, 7 i 8 k.p.a., a uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie może budzić wątpliwości w świetle uregulowań zawartych kodeksie postępowania administracyjnego, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, opubl. ONSA 1997 Nr 1, poz. 35). Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, rozpoznając sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1993 r., IV SA 1241/93 opubl. ONSA 1993 r. Nr 3, poz. 79). Powyższe tym samym oznacza, że organ odwoławczy zobligowany jest stosować zasady zawarte w art. 6, 7 i 8 k.p.a., a uzasadnienie decyzji odwoławczej musi spełniać wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a.

Przepis art. 107 § 3 k.p.a. szczegółowo określa jakie wymogi powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów.

Uzasadnienie faktyczne musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji, uwzględniając przy tym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Uzasadnienie prawne stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a., to wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne polega nie tylko na przytoczeniu treści przepisu, wyjaśnieniu normy prawnej, ale też wytłumaczeniu dlaczego organ zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę i dlaczego przyjął taką wykładnię przepisu. Uzasadnienie decyzji tłumaczy zastosowanie normy prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej, a zatem tłumaczy także dlaczego w danej sytuacji faktycznej i prawnej określone normy prawne w stosunku do adresata decyzji nie mają zastosowania. W tym sensie uzasadnienie decyzji stanowi uzupełnienie rozstrzygnięcia. Jeżeli w myśl art. 107 § 1 k.p.a. w decyzji należy wskazać podstawę materialnoprawną decyzji, czyli normę prawną, która np. stanowi podstawę nałożenia sankcji administracyjnej, to w uzasadnieniu powinien znaleźć się wywód prawny (czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów) dlaczego inne normy prawne, które wyłączają zastosowanie tego rodzaju sankcji nie mogą znaleźć zastosowania w tej sprawie. Elementem uzasadnienia prawnego − w razie potrzeby − powinno być ustalenie obowiązywania stosownych reguł prawa materialnego, które nasuwa problemy w okresie zmian regulacji prawnej i w przypadku kolizji reguł prawnych, wymagającej posłużenia się odpowiednimi dyrektywami kolizyjnymi.

W niniejszej sprawie kasator formułując zarzuty zawarte w petitum skargi kasacyjnej dowodził, że organ odwoławczy orzekł na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji ostatecznej, na co wskazuje przytoczenie w podstawie prawnej decyzji publikatora Dziennika Ustaw, w którym została ogłoszona treść znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym, obowiązującej na dzień wydania decyzji. Podniósł też, że jakkolwiek organ expressis verbis nie przytoczył przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., to jednak wskazując zasady odpowiedzialności pracodawcy (m.in. tzw. ryzyko osobowe) odniósł się do dyspozycji tych przepisów.

W świetle powyższych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących wymogów wskazania podstawy prawnej decyzji oraz wymogów jakie powinno spełniać uzasadnienie prawne decyzji, nie można uznać tak sformułowanych zarzutów za trafne. Organ wskazując w podstawie materialnoprawnej decyzji na regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym, oczywiście przytaczając aktualny publikator Dziennika Ustaw, wyraźnie wskazał wyłącznie na normy prawne zawarte w art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść uregulowań art. 92 ust. 1 pkt 72, 7 i 8 u.t.d. i art. 87 ust. 1 i 3 u.t.d., tj. przepisy prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, natomiast nie odniósł się w żaden sposób do uregulowań zawartych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. dodanych przez art. 3 pkt 4 lit. b/ oraz art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661). Uzasadnienie prawne decyzji wyraźnie i jednoznacznie odnosi się wyłącznie do wykładni normy prawnej zawartej w art. 87 ust. 3 u.t.d. i w żaden sposób, nawet pośredni, nie wyjaśnia dlaczego w tej sytuacji faktycznej normy prawne z art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., w ocenie organu, nie znajdują zastosowania w sprawie.

Przepis art. 87 ust. 3 u.t.d. stanowi, że przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Przywołując w uzasadnieniu decyzji ten przepis organ wyjaśnił, że argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mają wpływu na zasadność nałożonej kary pieniężnej na przedsiębiorcę, gdyż za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca.

Przepis art. 92a ust. 4 u.t.d. natomiast stanowi, że postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Z kolei art. 93 ust. 7 u.t.d. wyprowadził regułę, że przepisów ust. 1−3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

W tej sytuacji trafnie wskazał Sąd I instancji, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powinien był odnieść się do ostatnio wskazanych przepisów, tym bardziej że nie wyjaśnił jakie przyczyny uzasadniały odstępstwa od wskazanych kodeksu postępowania administracyjnego i zwolniły organ od konieczności wnikliwego rozpoznania sprawy.

Bezzasadne są także dalsze zarzuty skargi kasacyjnej. Skoro uzasadnienie prawne powinno zawierać także umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, to w sytuacji gdy organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów odwołania, które dotyczyły wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, nie można przyjąć, że organ zastosował w sposób prawidłowy zasady z art. 6, 7 i 8 k.p.a., a także, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Reasumując stwierdzić należy, że wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, aby w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w ogóle nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych przez Sąd I instancji. Kontrola kasacyjna wykazała bowiem, że trafnie Sąd I instancji uznał, iż organ odwoławczy naruszył powołane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednocześnie kasator nie uprawdopodobnił, że stwierdzone uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania administracyjnego. Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi w istocie polemikę z trafnymi poglądami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.