Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 156/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66zd. par. 1-2, art. 66ze. par. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 67a par. 1 pkt 2, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2013r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy zmiany decyzji ostatecznej poprzez rozłożenie na dalsze raty zapłaty zaległości wynikającej z tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku akcyzowym od wyrobów tytoniowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. o nr [...].


UZASADNIENIE

M. K. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], poprzez ponowne rozłożenie na raty zapłaty zaległości wynikającej z tytułu wykonawczego wystawionego przez Ministerstwo Finansów w dniu [...] listopada 2008 r., nr [...], obejmującego zaległość w podatku akcyzowym od wyrobów tytoniowych.

Argumentując wniosek podatniczka podniosła, że nieterminowe wywiązywanie się z przyznanego jej wcześniej układu ratalnego było spowodowane wyłącznie trudną sytuacją finansową, w jakiej się znalazła. Wskazała, że w maju 2012 r. otrzymała dwa nakazy zapłaty długów będących wynikiem postępowań jej byłego męża. W celu uniknięcia zajęcia komorniczego zdecydowała, że w pierwszej kolejności uiści zobowiązana określone w tych nakazach. Ponadto podkreśliła, że jej syn choruje na [...], a w wyniku wykonanych w 2012 r. dodatkowych badań stwierdzono także u niego uszkodzenie [...] i [...], co wiąże się z kolejnymi wydatkami na wizyty lekarskie oraz leki. W maju 2012 r. syn zobowiązanej rozpoczął rehabilitację, której koszty kształtują się na poziomie ok. [...] zł miesięcznie. Podatniczka podniosła również, że od ojca dziecka nie otrzymuje żadnych świadczeń tytułem alimentów, albowiem nie można ustalić miejsca jego pobytu. Oświadczyła, że nie może liczyć również na fundusz alimentacyjny. W związku z tym wszelkie koszty związane z utrzymaniem siebie oraz dziecka, dojazdami do pracy oraz leczeniem syna ponosi z własnego wynagrodzenia za pracę oraz pomocy rodziców.

Uzupełniając powyższy wniosek podatniczka w dniu [...] sierpnia 2012 r. przesłała organowi oświadczenie ORD-HZ o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. o udziale jej syna M. w terapii [...], raport badania [...] M. K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. wykonany przez Instytut [...] w P., oświadczenie E. i Z. G. – rodziców M. K., że podatniczka sama pokrywa koszty utrzymania i wyżywienia siebie oraz syna M. oraz wskazujące sposób rozliczenia opłat za media (podatniczka ponosi koszty proporcjonalnie wyliczone dla 2 osób), a także nakaz zapłaty z dnia [...] czerwca 2012 r. wydany przez Sąd Rejonowy w L., [...], na mocy którego M. K. została zobowiązana do zapłacenia na rzecz X. S.A. w W. kwotę [...] zł.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił M. K. przyznania żądanej ulgi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podatniczka mając do realizacji układ ratalny wyznaczony poprzednio wydaną i ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], nie uregulowała w terminach żadnej z wyznaczonych rat. Organ podkreślił, że regulowane przez stronę kwoty wpłacane były z opóźnieniami oraz nie odpowiadały wysokości rat ustalonych we wspomnianej decyzji (zamiast kwoty [...] zł, podatniczka wpłaciła łącznie jedynie [...] zł). Zdaniem organu, zachowanie strony dowodzi, iż udzielenie układu ratalnego nie przynosi pożądanych efektów, bowiem zobowiązana nie wywiązuje się z nałożonego na nią obowiązku. Podkreślono także, że trudna sytuacja finansowa i problemy zdrowotne syna podatniczki są znane organowi, albowiem obecnie rozpatrywany wniosek jest już czwartym wystąpieniem podatniczki o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania.

Analizując zebrany materiał dowodowy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. doszedł do przekonania, że udzielenie podatniczce żądanej ulgi w spłacie byłoby działaniem nieracjonalnym i bezzasadnym. W ocenie organu, nowy układ ratalny, wobec braku dyscypliny finansowej podatniczki, byłby udzielony z pokrzywdzeniem interesu publicznego. Zaznaczono ponadto, że ewentualnym wyznacznikiem dotyczącym możliwości udzielenia układu ratalnego nie może być także zgoda strony niemieckiej, co do możliwości spłaty zaległości w ratach, gdyż taka zgoda nie może powodować automatycznie przyzwolenia dla strony na opóźnione regulowanie rat. W opinii organu I instancji bardziej skutecznym sposobem realizacji zaległości podatkowej może być przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i zajęcie np. wynagrodzenia za pracę.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. wniosła o jej uchylenie i rozłożenie na raty zaległości podatkowej lub całkowite umorzenie płatności. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła, że zostało ono wydane na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, albowiem organ I instancji nie uwzględnił wszystkich złożonych przez nią w sprawie dokumentów. W uzasadnieniu podatniczka podniosła m.in., że jedynym źródłem utrzymania jej oraz syna jest otrzymywane przez nią wynagrodzenie za pracę. Podkreśliła, że ojciec dziecka uchyla się od płacenia alimentów i nie pomaga w utrzymaniu dziecka. Ponadto wskazała, że została zobowiązana do uregulowania zadłużenia powstałego z winy jej byłego męża ([...] zł miesięcznie), a także, że ponosi dodatkowe koszty związane z zakupem leków, terapią syna oraz z dojazdami do pracy. Zdaniem odwołującej się, wskazana przez organ I instancji możliwość egzekucyjnego zajęcia jej wynagrodzenia za pracę, w rzeczywistości wiązałaby się z pogorszeniem jej sytuacji finansowej i prowadziłaby do utraty środków do życia, a co za tym idzie braku możliwości kontynuacji leczenia syna.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), w związku z art. 66zd. § 1 i § 2 i art. 66ze. § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że analiza przedłożonych przez podatniczkę materiałów dowodzi, że ponosi ona wydatki w kwocie [...] zł, które znaczne przewyższają uzyskiwane przez nią dochody w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, że podatniczka w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...] listopada 2012 r., jako swój jedyny stały dochód wskazała wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł miesięcznie. M. K. podniosła także, że ma zasądzone alimenty na rzecz syna w kwocie [...] zł miesięcznie, jednakże z uwagi na brak stałego zatrudnienia ojca dziecka, nie ma możliwości ich wyegzekwowania. Organ zwrócił uwagę, że strona szacując swoje miesięczne wydatki na kwotę [...] zł, wskazała na następujące koszty: podatek od nieruchomości ([...] zł na rok – ok. [...] zł miesięcznie), gaz ([...] zł), prąd ([...] zł), woda, kanalizacja ([...] zł), telefon (ok. [...] zł), zakup żywności i środków czystości ([...] zł) oraz zakup leków, leczenie i rehabilitacja syna ([...] zł). Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił jednakże, że podatniczka posiada również zobowiązanie wobec A. w kwocie ok. [...] zł (spłacanej w ratach po [...] zł miesięcznie) oraz wobec B. w wysokości ok. [...] zł (spłacanej w ratach po [...] zł miesięcznie). Uwzględniając powyższe, stwierdzono, że miesięczne wydatki strony w rzeczywistości wynoszą ok. [...] zł.

Organ II instancji zaznaczył, że nie neguje faktu, iż sytuacja zdrowotna syna podatniczki, jak i jej sytuacja finansowa nie jest łatwa, jednakże w nieodległej przyszłości może ona ulec polepszeniu. Zdaniem organu, sam fakt istnienia problemów finansowych nie może być przesłanką przemawiającą za ważnym interesem podatnika, a co za tym idzie za udzieleniem wnioskowanej ulgi podatkowej. Wskazano, że podatniczka korzystała już z pomocy organów podatkowych, a mianowicie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], udzielił M. K. ulgi podatkowej, rozkładając zapłatę ciążącego na niej zobowiązania na raty. Zaakcentowano przy tym, że żadna z wyznaczonych układem ratalnym rata nie była uregulowana w terminie, a wszelkie dokonane wpłaty nie odpowiadały wysokości rat ustalonych w decyzji.

Mając na względzie powołane wyżej okoliczności, organ stanął na stanowisku, że przyznanie podatniczce kolejnego układu ratalnego nie przyniosłoby pożądanych efektów, byłoby działaniem nieracjonalnym i niezasadnym. Dyrektor Izby Skarbowej w P. powtórzył za organem I instancji, że zgoda strony niemieckiej na spłatę zaległości w ratach nie może stanowić jedynego argumentu przemawiającego za udzieleniem stronie wnioskowanej ulgi podatkowej z jednoczesnym przyzwoleniem na opóźnione regulowanie rat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 187 § 1 O.p., poprzez dowolną, arbitralną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie, że:

- skarżąca nie ma zdolności płatniczych gwarantujących realizację rat we wnioskowanej wysokości,

- płatność podatku od nieruchomości stanowi wyłączny wydatek skarżącej, a deklarowane opłaty za media obciążają wyłącznie skarżącą, a nie jej rodzinę,

- zgoda strony niemieckiej stanowi jedyny argument przemawiający za udzieleniem skarżącej ulgi podatkowej.

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 67a § 1 pkt 2 O.p. oraz naruszenie przepisów procedury podatkowej, w szczególności art. 120 i art. 122 O.p. poprzez niewłaściwe ustalenia dotyczące stanu faktycznego, które pomijają istnienie nie tylko ważnego interesu skarżącej, ale i ważnego interesu publicznego.

Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca wyraziła przekonanie, że prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że podatniczka posiada zdolności płatnicze do regulowania rat we wnioskowanej wysokości ([...] zł miesięcznie). Zdaniem skarżącej, organ dokonał dowolnej i wybiórczej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Bezpodstawnie i z naruszeniem wszelkich reguł procesowych przyjął, że skarżąca nie wykazała, aby korzystała z pomocy finansowej rodziców. Ponadto autorka skargi podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął pod uwagę faktu, że nierozłożenie egzekwowanej należności na raty pociągnie dla skarżącej i jej rodziny niewspółmiernie ciężkie skutki. W ocenie strony skarżącej, natychmiastowe egzekwowanie całości należności określonej w tytule wykonawczym pozbawi ją i jej syna środków do życia i sprawi, że pozostaną oni na wyłącznym utrzymaniu rodziców skarżącej. Ponadto dodała, że zajęcie jej wynagrodzenia za pracę pozbawi ją środków finansowych przeznaczanych na paliwo w związku z dojazdem do pracy. Utrata zatrudnienia albo czasowa niemożność świadczenia pracy stanowić będzie z kolei obciążenie dla budżetu państwa (albowiem skarżąca zmuszona będzie korzystać z zasiłku rodzinnego i zasiłku dla bezrobotnych).

W opinii skarżącej, sama zgoda strony niemieckiej przemawia za udzieleniem jej ulgi podatkowej. Podkreśliła bowiem, że faktyczny wierzyciel w niniejszej sprawie - strona niemiecka - pomimo nieregularnie dokonywanych wcześniej spłat zadłużenia, nie cofnęła udzielonej zgody na ratalną spłatę zadłużenia. Jej zdaniem, skoro polskie organy administracji (również Dyrektor Izby Skarbowej) pełnią w egzekwowaniu należności obcego państwa rolę pośrednika i pełnomocnika, to wiążąca dla nich powinna być zgoda państwa obcego na ratalną spłatę egzekwowanych przez polski urząd należności. Końcowo skarżąca wyraziła przekonanie, że egzekwowana od niej należność oraz proponowana przez nią wysokość raty pozwala na przyjęcie, iż w przeciągu ok. 10 lat egzekwowana zaległość zostanie spłacona. Autorka skargi zaakcentowała, że nie zamierza uchylać się całkowicie od zasądzonych należności, a tylko przesunąć je w czasie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie organ zaznaczył, że ponownie przeprowadzona analiza sytuacji finansowej skarżącej nie gwarantuje, aby mogła ona rzetelnie wywiązać się z ciążącego na niej zobowiązania w systemie ratalnym. Świadczyć bowiem o tym może chociażby wysokość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu w kwocie [...] zł oraz ponoszonych kosztów w wysokości [...] zł obliczonych przy uwzględnieniu zarzutu zawartego w skardze, a dotyczącego błędnego wskazania w oświadczeniu wydatków poprzez pominięcie faktu partycypowania rodziców podatniczki w ponoszonych przez nią kosztach związanych z opłatami za media (koszty dzielone na 2). Organ zaznaczył jednak, że w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym podatniczka nie ujęła kosztów zakupu wyżywienia oraz paliwa na dojazd do pracy. Zdaniem organu, ponoszone przez skarżącą wydatki znacznie przewyższają jej dochody, a zatem domniemywać należy, iż M. K. nie posiada finansowych możliwości umożliwiających jej realizację ewentualnie przyznanego układu ratalnego nawet we wnioskowanej wysokości miesięcznej raty, tj. [...] zł.

Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w P. zwrócił uwagę, że ze stanowiska Ministra Finansów zawartego w piśmie Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], wynika, że przedmiotową należność można dochodzić do dnia 31 grudnia 2012 r., a to oznacza, że przyznany układ ratalny stanowiłby naruszenie wskazanych przez wierzyciela wytycznych. Według organu podana przez wierzyciela data 31 grudnia 2012 r. nie stanowi podstaw do stwierdzenia przedawnienia zobowiązania. W tym zakresie do wydania stanowiska jest władny tylko i wyłącznie wierzyciel, co też uczynił zważywszy na treść pisma Ministerstwo Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w którym poinformowano, iż strona niemiecka zwróciła się o kontynuację postępowania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wobec powyższego, kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice danej sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, lecz mające wpływ na tę ocenę. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. W pierwszej bowiem kolejności Sąd zbadał kwestie zastosowania przepisów postępowania.

Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 67a § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 66zd. § 1 i § 2 i art. 66ze. § 1 i § 2 u.p.e.a. Podkreślenia jednak wymaga, że w realiach analizowanej sprawy, kwestionowana przez skarżącą decyzja została wydana także na podstawie przepisów rozdziału 7 u.p.e.a. zatytułowanego "Udzielenie pomocy obcemu państwu oraz korzystanie z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych", a konkretnie norm zawartych w art. 66zd. § 1 i § 2 i art. 66ze. § 1 i § 2 tej ustawy egzekucyjnej.

Zgodnie z art. 66zd. § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny realizujący wniosek organu wykonującego o udzielenie pomocy obcemu państwu, za zgodą organu wykonującego wyrażoną w uzgodnieniu z obcym państwem, może odroczyć termin płatności należności pieniężnych lub rozłożyć na raty spłatę takich należności, o ile prawo Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza stosowanie takich ulg w spłacie w odniesieniu do analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli. Przepis § 2 powyżej wskazanej jednostki redakcyjnej stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy prawa Rzeczypospolitej Polskiej, regulujące udzielanie ulg w spłacie analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli. W myśl art. 66ze. § 1, od należności pieniężnych obcych państw objętych tytułem wykonawczym wystawionym przez organ wykonujący nalicza się odsetki z tytułu nieterminowego regulowania należności pieniężnych w wysokości i na zasadach określonych w przepisach Rzeczypospolitej Polskiej regulujących naliczanie takich odsetek od analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli, z zastrzeżeniem § 2. Z kolei, § 2 art. 66ze. stanowi, że odsetki, o których mowa w § 1, nalicza się od dnia wystawienia tytułu wykonawczego.

Wykładnia językowa art. 66zd. u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że organem wykonującym składającym wniosek do organu egzekucyjnego o udzielenie pomocy obcemu państwu, w rozumieniu dyspozycji § 1 art. 66zd. u.p.e.a., jest Ministerstwo Finansów. Powyższe oznacza natomiast, że organ egzekucyjny realizujący wyżej wskazany wniosek może rozłożyć na raty spłatę należności pieniężnych (oraz odroczyć termin płatności takich należności) jedynie po uzyskaniu uprzedniej pisemnej zgody Ministra Finansów wyrażonej w uzgodnieniu z obcym państwem. Zaakcentować z całą mocą należy, iż zgoda ta nie może być dorozumiana, lecz musi zostać wyrażona wprost, w sposób jednoznaczny albo we wniosku o udzielenie pomocy, albo w dodatkowym piśmie złożonym przez obce państwo w trakcie realizacji tego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 348/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Akceptacja ta powinna być uzyskiwana przez polskie organy w toku postępowania w sprawie zastosowania ulgi w spłacie należności w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 O.p. Zaznaczyć także należy, że zgoda organu wykonującego wyrażona w uzgodnieniu z obcym państwem jest jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne z prawem. Natomiast niewyrażenie zgody przez organ wykonujący skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika, z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], (k. 60 akt adm.) skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., którym na podstawie art. 66za § 4 u.p.e.a. przekazano tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. dotyczący M. G. (obecnie K.), a obejmujący należności wynikające z wniosku otrzymanego z Niemiec, celem wykonania. W piśmie tym Ministerstwo Finansów poinformowało jedynie, że organ wnioskujący (niemiecki organ celny w B.) wyraził zgodę na udzielenie rat dłużnikowi w spłacie należności objętej wnioskiem, bez konieczności konsultacji w trakcie realizacji wniosku. Wskazano także, że z wniosku wynika, iż należności można dochodzić do dnia 31 grudnia 2012 r. Ponadto w aktach znajduje się pismo Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w którym poinformowano, iż strona niemiecka zwróciła się o kontynuację postępowania podatkowego (k. 59 akt adm.).

W ocenie Sądu, pomimo, że z treści wskazanych wyżej dokumentów bezspornie wynika, iż organ wnioskujący o udzielenie pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych powstałych na jego terytorium wyraził w latach 2008 i 2010 zgodę na rozłożenie zaległości na raty, to jednak okoliczność ta nie może przesądzać automatycznie, iż Ministerstwo Finansów - jako organ wykonujący ten wniosek - taką zgodę wyraziło. Podkreślenia bowiem wymaga, że regulacja zawarta w art. 66zd u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje na konieczność uzyskania zgody organu wykonującego w uzgodnieniu z obcym państwem, a to oznacza, iż Ministerstwo Finansów zobligowane jest do wyraźnego i jednoznacznego ustosunkowania się do wniosku dłużnika przedstawionego przez organ, który będzie go merytorycznie rozpoznawał. Należy również zaakcentować, iż w przypadku braku zgody organu wykonującego, organ egzekucyjny nie ma podstaw do rozpoznania wniosku dłużnika o odroczenie terminu płatności należności pieniężnych obcego państwa, ani też do rozłożenia ich na raty. W tym rozumieniu art. 66zd u.p.e.a. jest przepisem szczególnym. Uznaniowy charakter decyzji opartych o dyspozycję art. 67a § 1 pkt 2 O.p., w sytuacji gdy mamy do czynienia z wnioskiem obcego państwa o udzielenie pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych powstałych na jego terytorium, nie oznacza, iż w tym postępowaniu może dojść do pominięcia któregokolwiek z warunków wskazanych w dyspozycji art. 66zd § 1 u.p.e.a.

Reasumując zdaniem Sądu, za zgodę organu wykonującego nie można w analizowanej sprawie uznać pism Ministerstwa Finansów, Departamentu Administracji Podatkowej z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] marca 2010 r. (odpowiednio k. 60 i k. 59 akt adm.). W ocenie Sądu, organy obu instancji dopuściły się zatem naruszenia art. 66zd. § 1 u.p.e.a., gdyż w istocie orzekły w sprawie wniosku skarżącej o rozłożenie należności państwa obcego na raty, bez posiadania wyraźnej zgody na ewentualne rozłożenie zaległości na raty lub wyraźnej odmowy udzielenia rat. Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w aktach sprawy brakuje stanowiska organu wykonującego. Tym samym nie została spełniona przesłanka formalna wymagana powyższym przepisem. Zgoda Ministra Finansów na udzielenie ulgi w spłacie objętej wnioskiem obcego państwa należności pieniężnych stanowi konieczny warunek zastosowania ulgi, a jej brak musiał skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

Nie sposób jednak pominąć, że uzyskanie akceptacji obcego państwa stanowi wyłącznie wymóg formalny, warunkujący dopuszczalność zastosowania ulgi i nie jest równoznaczne z zastosowaniem ulgi. Zgoda obcego państwa nie wiąże wprost organu wykonującego wniosek o udzielenie pomocy, zastosowanie ulgi wymaga bowiem odrębnego spełnienia przewidzianych w przepisach prawa polskiego przesłanek materialnych. Ocena zaistnienia tych przesłanek następuje na podstawie okoliczności faktycznych danej sprawy i zawsze należy do właściwości organu egzekucyjnego. Na obecnym jednak etapie postępowania, wobec dostrzeżonych przez Sąd uchybień formalnych odniesienie się do meritum niniejszej sprawy jest przedwczesne.

Abstrahując od powyższego, wskazać także należy, iż z pisma Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], wynika, że dochodzone od M. K. należności można egzekwować do dnia 31 grudnia 2012 r. Tymczasem zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. została wydana już po tym terminie, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. Okoliczność ta nakazuje zbadanie podstawowej w niniejszej sprawie kwestii przedawnienia zaległości podatkowej, czego organy w ogóle nie wyjaśniły. Zdaniem Sądu nieprzekonywująca jest argumentacja organu odwoławczego, że zawarta w treści pisma Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], informacja, iż strona niemiecka zwróciła się o kontynuację postępowania podatkowego oraz podana wcześniej przez wierzyciela data 31 grudnia 2012 r., nie stanowi podstaw do stwierdzenia przedawnienia zobowiązania. Zauważyć należy, że w tej kwestii nie wypowiedział się jednoznacznie żaden z organów występujących w niniejszej sprawie.

Nie przesądzając zatem o wyniku sprawy i formy rozstrzygnięcia, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organy obu instancji winny w pierwszej kolejności wykluczyć kwestię przedawnienia zaległości podatkowej, aby następnie przed wydaniem kolejnej decyzji w sprawie zwrócić się do organu wykonującego, tj. Ministerstwa Finansów o wyrażenie aktualnej zgody na ewentualne rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych obcego państwa. Niezbędne w tym zakresie uzgodnienie z obcym państwem winno być także realizowane każdorazowo z uwzględnieniem aktualnej treści wniosku strony zobowiązanej. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że niewykonanie układu ratalnego przez skarżącą zawartego w poprzedniej decyzji ostatecznej spowodowało w istocie wygaśnięcie tej decyzji, a zatem wniosek M. K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. winien być rozpoznany jako nowy, a nie w trybie art. 253 a O.p.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji.