Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1430/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2b
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Ewa Janowska, , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 70/16 w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 70/16 w sprawie ze skargi R. T. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2015 r., znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, oddalił skargę.

W wyroku tym Sąd powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy.

23 czerwca 2015 r. do Prezydenta [...] wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o wszczęcie postępowania w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wobec skarżącego w związku z rozpoznaniem przez biegłych lekarzy psychiatrów sporządzających opinię na potrzeby innego postępowania uzależnienia od alkoholu.

Pismem z 17 lipca 2015 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Decyzją z [...] września 2015 r., nr [...] Prezydent [...] skierował skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazał, iż z dokumentów nadesłanych z Prokuratury Rejonowej [...] wynika, że opinie biegłych psychiatrów stanowią wiarygodną ocenę stanu zdrowia i wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu jego zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zwróciło uwagę, iż postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu, na skutek informacji pochodzącej od Prokuratora Prokuratury Rejonowej, iż skarżącego poddano badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii rozpoznali uzależnienie od alkoholu oraz zaburzenia adaptacyjno depresyjno — lękowe. W aktach sprawy znajdowała się opinia sądowo-psychiatryczna z [...] stycznia 2015 r. uzupełniona opinią z [...] marca 2015 r. wydana w postępowaniu karnym, prowadzonym przeciwko skarżącemu w sprawie gróźb karalnych, naruszenia nietykalności cielesnej i znieważenia funkcjonariusza Policji. Z opinii tej wynika, że od ok. 17 roku życia skarżący leczy się psychiatrycznie, jak podał — z powodu zaburzeń depresyjnych, drażliwości, zaburzeń snu, a w 2000 r. był dwukrotnie hospitalizowany psychiatrycznie w Instytucie Psychiatrii i Neurologii Szpitala [...]. Z historii choroby z tego szpitala wynika, iż u pacjenta odnotowano stany nagłego pobudzenia z agresją, okresy obniżonego nastroju, skargi o charakterze neurastenicznym, nadużywanie alkoholu i leków z grupy benzodiazepin. W opinii wskazano również, iż od [...] grudnia 2013 r. skarżący jest pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego przy Instytucie Psychiatrii i Neurologii - zgłosił się tam po pobycie w więzieniu, z powodu lęku, zaburzeń snu, zmiennych myśli samobójczych, rozpoznano epizod depresji umiarkowany, zlecono lek przeciwdepresyjny i nasenny. Do 3 kwietnia 2014 r. skarżący był jeszcze na trzech wizytach, skarżył się na obniżenie nastroju, poczucie bezradności i lęki związane z sytuacją życiową. Kolejna wizyta miała miejsce 1 grudnia 2014 r., podczas której pacjent podał, że od wakacji nie przyjmował leków, od ok. 1,5 mies. ma zaburzenia koncentracji, snu, jest drażliwy, czuje lęk, zaniedbuje bliskich i obowiązki, stwierdzono obniżenie nastroju i myśli rezygnacyjne. Biegli stwierdzili, iż u skarżącego okresowo występują zaburzenia adaptacyjne związane z sytuacją życiową, oraz że okresowo pije alkohol w sposób wskazujący na uzależnienie. Z opinii tej wynika również, że nie stwierdzono objawów choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego. Rozpoznano zaburzenia adaptacyjne depresyjno - lękowe, uzależnienie od alkoholu.

Organ wskazał, że o ile sama skłonność do nadużywania alkoholu i uzależnienie od alkoholu, nie mogą stanowić podstawy do skierowania strony na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, to jednak stwierdzone u badanego zaburzenia adaptacyjne depresyjno - lękowe już tak. Zidentyfikowanie takich zaburzeń, może mieć w ocenie organu wpływ na kierowanie pojazdem i na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Jak wynika z opinii sądowo psychiatrycznej i opinii uzupełniającej skarżący od kilkunastu lat leczy się psychiatrycznie, ma zaburzenia depresyjne i myśli rezygnacyjne, stwierdzono obniżenie nastroju, drażliwość i lęki. Ponadto, analiza stanu zdrowia pacjenta i analiza jego dotychczasowego przebiegu leczenia, doprowadziła biegłych lekarzy psychiatrów do rozpoznania u pacjenta zaburzeń adaptacyjno depresyjno — lękowych.

W ocenie organu informacje te bezspornie nasuwały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego.

Organ stwierdził również, że informacje o stanie zdrowia skarżącego pochodzą od lekarzy psychiatrów, a zatem należy uznać je za wiarygodne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżacy zarzucając naruszenie: prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie, że w przypadku odwołującego istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia takiego rodzaju i takim natężeniu, że uzasadniają skierowanie na badania, podczas gdy istnieje ważne orzeczenie uprawnionego lekarza stwierdzające brak przeciwskazań do kierowania pojazdami; przepisów postępowania: art. 7 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego i dowolne uznanie, bez posiadania wiadomości specjalnych, iż zaburzenia adaptacyjne depresyjno – lękowe mogą mieć wpływ na kierowanie pojazdem; art. 8 K.p.a., poprzez wywiedzenie o zaburzeniach zdrowia psychicznego mogących stanowić zagrożenie w przypadku kierowania pojazdami w oparciu o opinie wydane na potrzeby innego, nie związanego z ruchem drogowym postępowania; art. 6 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., poprzez nie uwzględnienie dowodu z aktualnego do dnia [...] sierpnia 2017 r. orzeczenia WOMP w [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd podniósł, iż podstawą zaskarżonej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm. dalej "u.k.p.").

Sąd powołując się na treść art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 75 ust. 2 pkt 2, 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p. wskazał, że starosta, któremu ustawodawca powierzył wydawanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jest zobowiązany skierować osobę, posiadającą już takie uprawnienia, na kontrolne badanie lekarskie, jeżeli organ ten poweźmie wiarygodną informację co do stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego takiej osoby wywołującą uzasadnione zastrzeżenia co do jej sprawności niezbędnej do kierowania pojazdami.

Skarżący posiada prawo jazdy kat. B, zaś Prokuratur Prokuratury Rejonowej [...] w [...] złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. z uwagi na fakt, że w trakcie nadzorowanego przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego sygn. akt Ds. 1958/14/VI skarżącego poddano badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii rozpoznali uzależnienie od alkoholu. Ponadto z opinii sądowo-psychiatrycznej z [...] stycznia 2015 r. oraz opinii sądowo-psychiatrycznej uzupełniającej z [...] stycznia 2015 r. wynikało, że w wyniku badania sądowo-psychiatrycznego skarżącego rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne depresyjno-lękowe oraz uzależnienie od alkoholu.

Sąd podkreślił, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie było wykazywanie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, gdyż w tym zakresie wypowiedzą się dopiero lekarze specjaliści, lecz jedynie miała ona zostać oparta na uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogących świadczyć o takich przeciwwskazaniach.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że wniosek Prokuratury informujący o opinii biegłych psychiatrów, mógł wywoływać uzasadnione wątpliwości, czy skarżący, posiadając uprawnienie do kierowania pojazdami, nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. W związku z tym, istniały podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. R. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2014 r. poz. 543 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 i 75 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez;

1) nierozważenie w szczególności zarzutu nieuwzględnienia istotnych dowodów zgromadzonych w sprawie w postaci aktualnych zaświadczeń wydanych przez uprawnionych do orzekania w przedmiocie możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi, a wskazujących brak przeciwskazań do kierowania pojazdami, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) dowolne uznanie, iż istnieje wiarygodna informacja, że skarżący jest chory, mimo iż nie istnieje w aktach dokument stwierdzający u ww. jednostkę chorobową uzasadniającą skierowanie na specjalistyczne badania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3) nierozważenie zarzutu sprzeczności z prawem wykorzystania opinii o stanie zdrowia psychicznego w innym postępowaniu niż karne - na którego potrzeby opinia została wywołana, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż opinie znajdujące się w aktach sprawy wprawdzie wskazują na pewne zaburzenia, jednakże nie kwalifikują tych zaburzeń jako choroby. Nie wskazują także aby zaburzenia te wpływały na podejmowanie działania i zdolność rozumienia swoich zachowań. Ustalenia dokonane przez Sąd, że skarżący jest chory są tym samym dowolne i oderwane od materiału dowodowego. Powyższe potwierdza opinia wydana w postępowaniu karnym z [...] czerwca 2015 r., w której stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z 5 maja 2004 r., FSK 6/04, z 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12).

Wywołane skargą kasacyjna postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W skardze kasacyjnej jako naruszone wskazane zostały jedynie przepisy postępowania. Zarzuty naruszenia tych przepisów nie zasługiwały na uwzględnienie. Koncentrują się one wokół prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego, oceny zgromadzonych dowodów i poczynionych w oparciu o nie ustaleń faktycznych.

Odniesienie się do powyższych zarzutów wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do regulacji materialnoprawnych znajdujących w przedmiotowej sprawie zastosowanie.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 u.k.p. badaniom lekarskim podlegają nie tylko ubiegający się o uzyskanie po raz pierwszy uprawnień do kierowania pojazdami, ale także inne osoby wymienione w tym przepisie, w tym między innymi osoby występujące o przywrócenie uprawnień cofniętych im wcześniej ze względu na stan zdrowia, a ponadto osoby posiadające prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu ich zdrowia (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Powyższa regulacja potwierdza przyjętą przez ustawodawcę zasadę, że od kierującego wymaga się nie tylko posiadania teoretycznych wiadomości i umiejętności praktycznych. Dla bezpieczeństwa samego zainteresowanego, jak też innych kierowców, niezbędne jest także, aby w ruchu drogowym uczestniczyły wyłącznie osoby, u których nie występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Uprawnienia do kierowania pojazdami może otrzymać jedynie osoba, która wykaże się zarówno odpowiednią znajomością przepisów o ruchu drogowym i opanowaniem techniki prowadzenia pojazdu, jak i odpowiednim stanem zdrowia. Tym samym uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami oznacza w istocie potwierdzenie uzyskania przez kierującego niezbędnych kwalifikacji teoretyczno-praktycznych oraz posiadanie na dzień uzyskania takich uprawnień wymaganej sprawności psychofizycznej.

Nie ulega wątpliwości, że kondycja zdrowotna każdego człowieka, w tym i kierującego, może z czasem ulec pogorszeniu. Ewentualne niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo nie tylko samego zainteresowanego, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga zatem, aby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także by kontrolował on, czy kierujący w późniejszym czasie nie utracił zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami. Temu celowi miała i ma służyć instytucja wprowadzona poprzednio do ustawy Prawo o ruchu drogowym, a obecnie przewidziana w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p.

Przywołany przepis stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego. Skierowanie na badanie ma wykazać istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu drogowym. Jest zatem dozwoloną przez ustawodawcę formą kontroli posiadanych przez kierującego uprawnień. Zawarte w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję", dowodzi, że skorzystanie z takich uprawnień nie zależy od swobodnego uznania organu. Decyzja o skierowaniu na omawiane badanie jest decyzją o charakterze związanym. Jeżeli stan zdrowia kierującego nasuwa zastrzeżenia, o jakich mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., organ zobowiązany jest do skierowania kierującego na omawiane badania.

Zauważyć przy tym należy, że samo skierowanie na badanie nie pozbawia jeszcze kierującego możliwości prowadzenia pojazdu. Ponadto organ kierujący na takie badania ocenia jedynie, czy istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego, nie przesądza natomiast, czy sygnalizowane zmiany chorobowe skutkują niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie, przewidziane prawem orzeczenie. W przypadku niekorzystnego orzeczenia kierujący może w stosownym trybie domagać się ponownego badania. Dopiero w razie ostatecznego orzeczenia stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych kierującemu cofa się uprawnienia do prowadzenia pojazdami. Taka decyzja wydawana jest jednak w późniejszym, odrębnym postępowaniu. Kierujący od takiego rozstrzygnięcia (art. 103 ust. 1 pkt 1 u.k.p.) może wnosić przysługujące mu środki zaskarżenia.

Skierowanie na badanie, o jakim mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p., organ - o czym była już mowa - wydaje w razie nasuwających się zastrzeżeń co stanu zdrowia kierującego. Ustawa o kierujących pojazdami nie precyzuje dokładnie, o jakie zastrzeżenia tu chodzi, ani ich bliżej nie definiuje. Należy w związku z tym wskazać, że zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowo "zastrzeżenie" oznacza "krytyczną uwagę, wątpliwość" (por. "Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, str. 1455). Należy również mieć na uwadze, że w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. mowa jest o "uzasadnionych", a w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. o "uzasadnionych i poważnych" zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Oba te sformułowania są dość ogólne. W piśmiennictwie i orzecznictwie, przyjmuje się jednak, że podstawą skierowania kierowcy na badania mogą stanowić tylko takie przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności zdrowotnej kierującego. Istnienie takich przesłanek organ analizuje na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Musi on mieć przy tym na uwadze między innymi treść przekazanych mu informacji a także ocenić wiarygodność źródła takich danych (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16).

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że organ rozważając kwestię wszczęcia postępowania z urzędu (art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p.), może działać na podstawie własnych ustaleń lub sygnałów otrzymywanych od innych podmiotów. Takim sygnałem może być niewątpliwie informacja uzyskana z Prokuratury Rejonowej, w której w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego uzyskano opinię sądowo-psychiatryczną odnoszącą się do osoby dysponującej prawem jazdy. Nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że na organach Prokuratury, w ramach realizacji zadań określonych w ustawie o Prokuraturze, spoczywa obowiązek powiadamiania właściwych organów w sytuacji uzyskania wiadomości o występowaniu u osoby dysponującej uprawnieniami do kierowania pojazdami, ogólnie ujmując, problemów zdrowotnych.

Nie oznacza to, że organ, który taka informacje pozyskuje, może bezkrytycznie podchodzić do wszystkich otrzymanych informacji i zawiadomień. Jest zobowiązany do analizy wszystkich otrzymywanych sygnałów co do stanu zdrowia kierowcy oraz do oceny czy uzyskane informacje i zawiadomienia są wiarygodne oraz zostały wystarczająco umotywowane do powzięcia obaw co do potencjalnej niesprawności kierowcy do prowadzenia pojazdów. W tym zakresie jakikolwiek automatyzm jest niedopuszczalny. Nie może być zatem mowy o automatycznym kierowaniu na badania w przypadku każdego zawiadomienia o niedomaganiach zdrowotnych kierowcy, a tym samym o podejmowaniu decyzji bez uprawdopodobnienia i bez analizy wskazanych w zawiadomieniu faktów.

W rozpatrywanej sprawie trafnie uznano, że w przypadku skarżącego nasuwały się uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia oraz co do zachowania przez niego zdolności do kierowania pojazdami. Istotne i wiarygodne w tym zakresie zastrzeżenia przekazał organowi Prokurator Prokuratury Rejonowej [...], dołączając do swego zawiadomienia opinie biegłych sądowych (podstawową i uzupełniającą), sporządzone na użytek postępowania w sprawie karnej. Z opinii tych wynika, że skarżący leczy się psychiatrycznie, dwukrotnie był hospitalizowany w Instytucie Psychiatrii i Neurologii Szpitala [...], a od 2013 r. jest pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego przy Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Ma zaburzenia depresyjne i myśli rezygnacje, stwierdzono u niego obniżenie nastroju, drażliwość i lęki. U skarżącego rozpoznano zaburzenia adaptacyjne depresyjno-lękowe i uzależnienie od alkoholu. Uwzględniając treść przedłożonych opinii podzielić należy stanowisko i organów i Sądu, że opinie te mogły stanowić podstawę do powzięcia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Przyznać wprawdzie należy rację skarżącemu kasacyjnie, że w opiniach tych nie stwierdzono istnienia u niego jednostki chorobowej, stąd niewątpliwie nie było uprawnione uznanie skarżącego za osobę chorą, jak uczynił to Sąd I instancji. Przyjąć jednakże należy, że była to jedynie niezręczność językowa, z której dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie wynikają żadne skutki. Wskazane opinie biegłych sądowych, potwierdzające stwierdzenie u skarżącego zaburzeń depresyjno-lękowych, w pełni uprawniały organ do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Pojęcie "zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy" użyte w powołanym przepisie obejmuje także zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego. Odnosić się może także do takich cech charakteru, które dyskwalifikują dana osobę jako kierowcę. Podkreślenia wymaga, że organ szczegółowo przeanalizował, jaki stwierdzone zaburzenia mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Zgodzić się należy z wnioskami organu, że zaburzenia depresyjne, stany lękowe mogą wpływać na reakcje kierowcy na drodze oraz szybkość i trafność podejmowanych w trakcie jazdy decyzji. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym i dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., I OSK 167/10). W przypadku wątpliwości w tym zakresie, zasadnie powziętych przez organy, najwłaściwszą formą dozwolonej kontroli posiadanych przez skarżącego uprawnień, było zatem skierowanie skarżącego na omawiane badania lekarskie. Niezbędne jest bowiem wyjaśnienie wpływu stwierdzonych zaburzeń, na jego aktualną zdolność do prowadzenia pojazdami i zdolność rozwiązywania sytuacji na drodze. Sąd administracyjny ani organy administracji orzekające w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami, nie są kompetentne do wypowiadania się w tym zakresie. Okoliczności te mogą być analizowane jedynie przez uprawnionych lekarzy. To, czy określony rodzaj zaburzeń psychicznych czy osobowościowych może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów zweryfikuje dopiero badanie lekarskie, które wykaże, czy skarżący aktualnie może kierować pojazdem, czy też istnieją ku temu przeciwwskazania. Decyzja wydana na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b) u.k.p. kieruje kierowcę na wspomniane badania lekarskie, w żaden natomiast sposób nie przesądza jeszcze kwestii zdolności osoby kierowanej do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu, że na przeszkodzie skierowania skarżącego na badania lekarskie nie stało zaświadczenie lekarskie z [...] czerwca 2015 r. stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Trafnie wskazał organ, że badanie związane z wydaniem tego zaświadczenia zostało wykonane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców. Natomiast badania wykonywane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przeprowadzane są przez wojewódzkie ośrodki medycyny pracy. Oznacza to, że poszczególne badania przeprowadzane są przez różne jednostki, różne jednostki, działając w oparciu o odmienne podstawy prawne, wydają orzeczenia lekarskie i co również istotne w przypadku badania lekarskiego przeprowadzanego w trybie skierowania, podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w określonej przepisami jednostce. Powyższe prowadzi do wniosku, że orzeczenia wydane przez różne uprawnione podmioty nie uzupełniają się wzajemnie i nie mogą się zastępować.

Uwzględniając powyższe uznać należy, że materiały zgromadzone i prawidłowo ocenione przez organ uprawniały do wystawienia skierowania na badania lekarskie, którym poddać musi się skarżący. Zauważyć nadto należy, że przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. ma zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń, o których w nim mowa, nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez danego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.