Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2791/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Stanisław Marek Pietras Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu T. S. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w L., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował T. S. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Powyższy akt mianowania został doręczony T. S. w dniu 30 listopada 2009 r.

Pismem z dnia 13 grudnia 2009 r. (złożonym w Kancelarii Urzędu Celnego [...] w L. w dniu 14 grudnia 2009 r.) T. S. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w L. z wezwaniem do usunięcia stanu niezgodnego z prawem, poprzez ponowne rozpatrzenie jego sprawy i nadanie mu stopnia podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych.

W uzasadnieniu powyższego pisma T. S. wskazał, że jego zdaniem akt mianowania narusza art. 6 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Podniósł, że Dyrektor Izby Celnej rozstrzygnął sprawę w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach PR/032/47/MCM/09/15758SC z dnia 26 października 2009 r. oraz SC6/0681-295/09/16573 z dnia 2 listopada 2009 r. Wskazał również, że organ miał obowiązek ustalić, czy funkcjonariusz celny przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników oraz czy pełnił służbę w służbie stałej. W razie zaś pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, obowiązkiem organu było mianowanie funkcjonariusza na stopień w korpusie oficerów młodszych.

T. S. podniósł także, że w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] września 2009 [...] Podatku Akcyzowego Urzędu Celnego w L. Stanowisko to było związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych. Z uwagi na fakt, że okoliczność ta miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Wyjaśnił również, że w jego ocenie pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie.

Podniósł także, że orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości co do sposobu rozumienia pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy". Powołał się na interpretację powyższego pojęcia zawartą w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1995 r., sygn. akt III CZP 174/94.

W końcowej części powyższego pisma T. S. wniósł o usunięcie wskazanych naruszeń przepisów prawa i nadanie mu stopnia podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych.

W odpowiedzi na powyższe pismo, organ poinformował T. S., że ustawa o Służbie Celnej nie przewiduje trybu odwoławczego od mianowania na stopień służbowy.

W piśmie z dnia 28 stycznia 2010 r. T. S. skierował odwołanie od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej, zarzucając organowi I instancji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a. oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, spowodowane błędną wykładnią pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy. Zarzucił też rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie, w związku z brakiem w treści decyzji – aktu mianowania, pouczenia o przysługującym prawie do złożenia odwołania, wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia.

W uzasadnieniu odwołania skarżący powtórzył w całości treść zarzutów sformułowanych w swoim wcześniejszym piśmie z dnia 13 grudnia 2009 r.

Szef Służby Celnej rozpoznając odwołanie T. S., decyzją z dnia [...] października 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu T. S. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu decyzji, organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie zawarł pouczenia o sposobie zaskarżenia aktu mianowania oraz, że wady takie nie mogą szkodzić stronie. Podał, że w takim przypadku, gdy strona na skutek błędnego pouczenia lub jego braku nie wniosła odwołania, może skutecznie dopełnić aktu wniesienia odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa. W takich przypadkach 14 dniowy termin do wniesienia odwołania na tę decyzję "nie biegnie" i przyjmuje się, że strona wnosi skutecznie odwołanie, jeżeli nawet uchybiła terminowi.

W dalszej części organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w ust. 2-6 art. 223. W świetle ww. przepisów, zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej do właściwego korpusu, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.

Badając zasadność żądania T. S. dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, że w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej T. S. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej należało mu określić stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Organ wskazał jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez T. S. stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. We wskazanym okresie T. S. zajmował natomiast stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień starszego dyspozytora celnego, stąd też przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.

Zdaniem organu, trudno zgodzić się z argumentacją T. S., że użyty w art. 223 ust. 3 pkt 2 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy. Organ zaznaczył, że powyższy przepis umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:

1. czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

2. czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też, gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

3. czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.

Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło bowiem w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie, czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie. Tymczasem mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans. Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadziłaby zaś do skutków nie dających się pogodzić z zasadami logiki.

Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy. Organ podniósł również, że uznając stanowisko odwołującego się za prawidłowe i odnosząc zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" do dowolnego okresu istniejącego przed dniem 31 października 2009 r. do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej winien być również mianowany funkcjonariusz, który jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. pozbawiony został stanowiska kierowniczego z uwagi na orzeczenie kary dyscyplinarnej w postaci przeniesienia na niższe stanowisko służbowe lub zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata (art. 63 pkt 4 i 6 ustawy). Takie działanie byłoby pozbawione racjonalności i logiki, prowadząc przy tym do sprzeczności z założeniami nowej ustawy.

Szef Służby Celnej wyjaśnił również, że nie może mieć wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji dotyczącej mianowania na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej i określenie stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej ścieżka przebiegu służby T. S.. Organ wskazał, że w procesie przypisywania funkcjonariusza do określonego korpusu ustawodawca nie pozostawił organowi "luzu decyzyjnego", wskazując mechanizm mianowania do konkretnego korpusu w ust. 2-6 art. 223 ustawy.

W końcowej części uzasadnienia decyzji, odnosząc się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ podał, że w związku z tym, iż zaskarżony akt mianowania nie zawierał pouczenia o przysługującym od niego środku zaskarżenia, w zaistniałej sytuacji nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania i brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia w trybie art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu do jego wniesienia.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. zarzucił organowi:

1. naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego niezastosowanie będące wynikiem błędnej wykładni pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy";

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa;

b) naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretację Szefa Służby Celnej zawartą w piśmie nr SC6/033/5/09/FRD/15758S.C, SC6/066/28/09/2052PKPJ oraz o pisemne polecenie S.C./0681/293/09/16499.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że obowiązek uwzględnienia w jego przypadku przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, jako podstawy prawnej mianowania, wynika wprost ze stanu faktycznego niniejszej sprawy. Skarżący ponownie podniósł, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 20 września

2009 r. zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy – początkowo jako pełniący obowiązki kierownika referatu, a następnie jako kierownik referatu. Powyższe okoliczności miały miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zatem mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne.

Zdaniem skarżącego, pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być bowiem rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał wyłącznie do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżący podkreślił przy tym, iż zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został użyty przez ustawodawcę w tym samym akcie w art. 222.

W ocenie skarżącego, działanie organu w niniejszej sprawie narusza konstytucyjną zasadę praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji) wzmocnioną w ramach postępowania administracyjnego przepisem art. 6 k.p.a. Nastąpiło to poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej nie przyjął za podstawę prawną decyzji przepisu powszechnie obowiązującego, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach SC4/033/5/09/FRD/15758S.C. oraz SC6/066/28/09/2052PKPJ.

Brak przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w podstawie prawnej aktu mianowania wskazuje również na pominięcie przez Dyrektora Izby Celnej przepisu prawa materialnego, którego zastosowanie było obowiązkowe. Brak taki może zostać uznany za istotną wadę decyzji powodującą przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.

Skarżący powołał się również na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt VIII Pa 24/11 oraz glosę aprobującą do tego wyroku autorstwa Andrzeja Halickiego, gdzie zaprezentowano wykładnię art. 223 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz interpretację wyrażenia "przed dniem wejścia w życie ustawy" zbieżną z jego stanowiskiem. Skarżący zacytował fragment powyższego orzeczenia wskazujący, iż niemożliwa do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości oraz racjonalności ustawodawcy byłaby sytuacja, gdy na podstawie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do korpusu oficerów młodszych uzyskałby mianowanie funkcjonariusz, któremu zaledwie na kilka dni przed dniem wejściem w życie tej ustawy powierzono stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, natomiast nie zostałby mianowany do tego korpusu funkcjonariusz celny, który przez wiele lat pełnił bardzo odpowiedzialne i eksponowane funkcje związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy i pracowników, a jedynie na krótko przed wejściem w życie ustawy został takiej funkcji pozbawiony, bądź też został przeniesiony na inne, w tym samodzielne stanowisko, które już nie wiązało się z podporządkowaniem funkcjonariuszy ani pracowników.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał ponadto, że interpretacja art. 223 ustawy o Służbie Celnej przy uwzględnieniu zarówno wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej, prowadzi do odmiennego stanowiska, niż to które zaprezentował skarżący. Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że mianowanie na stopień należący do korpusu aspirantów Służby Celnej nastąpiło wbrew przepisom prawa, a jedynie w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach SC4/033/5/09/FRD/15758S.C. oraz SC6/066/28/09/2052PKPJ. Mianowanie skarżącego na stopień służbowy mieszczący się w ww. korpusie nastąpiło bowiem z uwzględnieniem wszelkich wymogów określonych przez ustawodawcę w art. 223 ustawy o Służbie Celnej.

Organ podniósł także, że realizując zawartą w art. 7 k.p.a. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga T. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, że błędne jest stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji nie zawiera pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, termin do wniesienia tego odwołania "nie biegnie", oraz że odwołanie może wówczas być złożone w każdym czasie i nie ma w takim wypadku potrzeby rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Należy podkreślić, że brak pouczenia strony o sposobie zaskarżenia decyzji nie zmienia faktu, że w przypadku, gdy strona takiego odwołania nie wniesie, to decyzja organu I instancji staje się ostateczna. Okoliczność braku takiego pouczenia uzasadnia natomiast ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w trybie art. 58 k.p.a.

To błędne stanowisko organu pozostaje jednak bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Należy bowiem zauważyć, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 30 listopada 2009 r. Wprawdzie pismo skarżącego zatytułowane "Odwołanie", skierowane do Szefa Służby Celnej, zostało wniesione w dniu 4 lutego 2010 r., a więc po terminie do jego wniesienia, to jednak już w dniu 14 grudnia 2009 r. skarżący wniósł pismo skierowane do Dyrektora Izby Celnej w L., w którym wezwał organ do usunięcia "stanu niezgodnego z prawem poprzez ponowne rozpatrzenie mojej sprawy i nadanie mi stopnia Podkomisarza Celnego w korpusie oficerów młodszych". W piśmie tym skarżący wyraził swoje niezadowolenie z decyzji – aktu mianowania na stopień służbowy z dnia [...] listopada 2009 r.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przepisy k.p.a. nie przewidują dla odwołania ani szczególnej formy, ani treści. Stosownie do treści art. 128 zdanie 2. k.p.a., wystarczające jest, aby z odwołania wynikało, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W ocenie Sądu treść pisma skarżącego z dnia 14 grudnia 2009 r. była wystarczająca do uznania go za odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia [...] listopada 2009 r. Bez znaczenia jest w tej sytuacji okoliczność skierowania tego pisma do organu I instancji oraz wniesienia go za pośrednictwem Urzędu Celnego [...] w L. W myśl wyrażonej w art. 65 § 2 k.p.a. zasady, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, pismo skarżącego z dnia 14 listopada 2009 r. zostało wniesione w terminie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.

Wskazane zatem pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2009 r. winno być uznane za odwołanie od decyzji organu I instancji i przekazane Szefowi Służby Celnej do rozpatrzenia. Uchybienie organu w tym zakresie i uznanie za odwołanie wyłącznie pisma skarżącego wniesionego w dniu 4 lutego 2010 r. pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.

W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór miedzy różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.

Artykuł 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".

W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.

Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.

Zgodnie z zasadami wykładni systemowej przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.

Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2 – 6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.

Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.

Taki sposób rozumienia tego zwrotu, wbrew zarzutom skarżącego, nie prowadzi także do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których on został użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy.

Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.

Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącego oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, a zatem w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w L. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.