Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 822/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1 oraz art. 39m
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 05 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 listopada 2021 roku sprawy ze skargi O. S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "K.p.a.",

- art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.";

- Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr [...] do u.t.d.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. w [...] funkcjonariusze policji zatrzymali do kontroli pojazd marki S. o nr rej. [...] Kontrolę przeprowadzili inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował M. B.. Pojazdem wykonywano okazjonalny przewóz osób. Kontrolę udokumentowano protokołem podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń. Podczas kontroli drogowej kierowca okazał oryginał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej O. S. i umowę zlecenia zawartą przez kierowcę z O. S. w dniu [...] sierpnia 2019 r.

W chwili zatrzymania do kontroli skarżący przewoził pasażerkę Z. B., która złożyła pisemne oświadczenie, że przewóz zamówiła przez aplikację B. i został on wykonany z dworca głównego na ulicę [...] w [...] przy czym nie zawierała umowy z kierowcą ani żadnym innym podmiotem.

Podczas kontroli przesłuchano kierowcę M. B. w charakterze świadka. Z jego zeznań wynikało, że wykonywał przewóz pasażerki z dworca głównego PKP na ulicę [...] w [...] w ramach zlecenia, jakie otrzymał w aplikacji B. . W związku z zatrzymaniem pojazdu do kontroli kurs zakończono wcześniej, a opłata wyniosła [...] zł. Od [...] sierpnia 2019 r. wykonuje zarobkowe przewozy osób z wykorzystaniem aplikacji B. t na rzecz O. S., od którego otrzymał kontrolowany pojazd jako samochód służbowy. Wynagrodzenie świadka jest uzależnione od liczby zrealizowanych przewozów. Nie posiada żadnych badań lekarskich ani psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Podczas kontroli przesłuchano także skarżącego, O. S., w charakterze strony. Z jego zeznań wynikało, że prowadzi działalność gospodarczą w formie transportu drogowego osób pod firmą [...] i jest jednocześnie zarządzającym transportem w swoim przedsiębiorstwie. Kontrolowany pojazd jest jego własnością, a kierowca M. B. jest przez niego zatrudniony, lecz skarżący nie skierował go na badania lekarskie ani psychologiczne.

Bezsporne jest, że wykonawcą przewozu i zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie [...] była ta osoba, co wynika z jej zeznań, zeznań kierowcy i umowy zlecenia zawartej przez przedsiębiorcę z kierowcą.

Transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (art. 4 pkt 1 u.t.d.).

Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.

Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób z naruszeniem przepisów u.t.d. podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów u.t.d. byłoby w praktyce niemożliwe. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałe prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

Stosownie do art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Zgodnie z art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Na dzień kontroli kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 zał. nr [...] do u.t.d.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 zał. nr [...] do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się tym orzeczeniem;

4. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3 zał. nr [...] do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się tym orzeczeniem;

5. art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o zał. nr [...] u.t.d., podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł (decyzja z [...] grudnia 2019 r. nr [...]);

6. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

7. art. 107 § 3 K.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji B. ;

8. art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

Bezsporne jest, że zatrzymany do kontroli kierowca, zatrudniony przez skarżącego na podstawie umowy zlecenia, wykonując przewóz drogowy osoby, nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zatem, czy skarżący - zatrudniając tego kierowcę na podstawie umowy zlecenia - prowadził działalność gospodarczą w zakresie wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób.

Organ prawidłowo ustalił, że skarżący taką działalność prowadził, co uzasadnia nałożenia kary pieniężnej za brak wskazanych wyżej orzeczeń (lekarskiego i psychologicznego).

Krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1 u.t.d.).

Wykonywanie transportu drogowego następuje nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292), czyli zorganizowanej działalności zarobkowej, wykonywanej we własnym imieniu i w sposób ciągły, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego z art. 4 pkt 1 u.t.d. (por.: wyrok o sygn. akt II SA/Op 529/12). Nie ma więc znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie status taki posiadał ([...] akt adm.).

Zasadnie organ uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny (art. 4 pkt 11 u.t.d.).

Przedmiotowy przewóz był wykonany zarobkowo, przy czym nie ma znaczenia, że zamówienie usługi i płatność dokonano za pośrednictwem aplikacji B. . Nie ma zatem znaczenia, jak ta aplikacja działa. Wynagrodzenie za przewóz uzyskał skarżący, a nie kierowca, który wykonywał przewóz osoby w imieniu i na rzecz skarżącego. Nie ma też znaczenia, na jakiej podstawie prawnej został on zatrudniony przez skarżącego (tu: umowa zlecenia). Skarżący wykonywał transport drogowy i jednocześnie nim zarządzał.

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeśli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań o wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o którym mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wraz z wagą naruszeń określa zał. nr [...] do u.t.d.. Stosownie do :

- l.p. 4.2 zał. nr [...] do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kar pieniężnej w wysokości [...] zł;

- l.p. 4.3 zał. nr [...] do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Nie naruszono art. 92a ust. 10 u.t.d., gdyż brak orzeczenia lekarskiego i psychologicznego nie stanowią podstawy do nałożenia kary pieniężnej na podstawie zał. nr [...] do u.t.d. Zgodnie z tym przepisem jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr [...] do u.t.d., stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr [...] do u.t.d., w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (art. 92a ust. 10 u.t.d.). Wskazana przez skarżącego decyzja z [...] grudnia 2019 r. nr [...] może być odrębnie kwestionowana najpierw na drodze administracyjnej, a następnie - sądowej.

Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego. Podjęto wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.