Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1373/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. od decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] października 2006 r., orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (dawniej działka nr [...] z dawnego obrębu [...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:

Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z dnia [...] lutego 1975 r. nr [...] wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącą niezabudowaną działkę gruntu oznaczoną nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, będącą własnością J. J., z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego U., zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. wydanymi na wniosek Urzędu Dzielnicowego W. Wydział [...] z dnia [...] września 1974 r.

Wnioskiem z dnia 18 marca 1999 r. była właścicielka J. J. wystąpiła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...] jako nie wykorzystanej na cel wywłaszczenia. Wnioskami z dnia 4 czerwca 2003 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili spadkobiercy J. J.

Mając na uwadze uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 zgodnie, z którą sprawy o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które są własnością miasta, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa - Wojewoda Mazowieckiego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. wyznaczył z urzędu Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. orzekł zwrot przedmiotowej nieruchomości na rzecz spadkobierców byłego właściciela, jako niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Od decyzji tej odwołanie złożył Prezydent W. podnosząc, iż plan realizacyjny zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...] września 1982 r. (9 lat od daty wydania decyzji lokalizacyjnej i 6 lat od daty wywłaszczenia nieruchomości) przewidywał utworzenie tam terenów sportowo rekreacyjnych oraz, iż górka rekreacyjna powstała z nawiezionej ziemi, służy aktualnie okolicznym mieszkańcom jako teren zieleni, trzykrotnie w ciągu roku jest koszona trawa i 2 razy w miesiącu jest sprzątana przez firmy wyłonione w ramach przetargów.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewoda Mazowiecki uchylił przedmiotową decyzję Starosty P. o w związku z wejściem w życie - z dniem 22 września 2004 r. - ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141 z 2004 r. poz. 1492), mocą której znowelizowano m.in. art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zmieniając w sposób zasadniczy przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie Starosta P. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (dawniej działka nr [...] z dawnego obrębu [...]) na rzecz spadkobierców J. J.

Organ I instancji w oparciu o pismo Urzędu W. Delegatura Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy U. z dnia 17 grudnia 2003 r. nr [...] ustalił, iż teren będący przedmiotem postępowania zwrotowego w dacie nabycia na rzecz Skarbu Państwa objęty był planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego U. i był wówczas przeznaczony pod zabudowę o funkcji kulturalno oświatowej oraz sportowej.

Organ I instancji podniósł, że pismo byłego Urzędu Gminy W. - Wydział Głównego Architekta Gminy z dnia 21 października 1999 r. nr [...] wskazuje, że na przedmiotowy teren nie były wydawane decyzje zatwierdzające plany realizacyjne konkretnych inwestycji.

Starosta P. powołał pismo byłego Urzędu Gminy W. nr [...] z dnia 26 października 1998 r. z którego wynika, że na działkę nr [...] z obrębu [...] (w skład której przed podziałem wchodziła działka nr [...]) nie wydano pozwoleń na budowę oraz nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Organ I instancji wskazał, że aktualnie teren ten stanowi część tzw. "górki rekreacyjnej". Górka ta jako forma terenu, powstała z nawiezionych mas ziemi wydobytych podczas budowy okolicznych bloków mieszkalnych.

Podczas przeprowadzonych w dniu 25 czerwca 2002 r. oględzin nieruchomości Starosta P. stwierdził, iż przedmiotowy teren jest porośnięty trawą, krzewami i drzewami (samosiejkami); jest niezagospodarowany.

Potwierdził to rzeczoznawca majątkowy w maju 2004 r. oraz w lipcu 2006 r.

Organ ustalił, że teren jest niezabudowany, niezagospodarowany i nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia. Na działce nr [...] nie poczyniono żadnych nakładów zwiększających lub zmniejszających wartość nieruchomości.

Starosta P. powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2002 r. sygn. akt. III RN 11/2001, w którym Sad Najwyższy stwierdził, że rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu polegającego na wybudowaniu obiektu musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiego obiektu budowlanego.

Organ I instancji podniósł, że uporządkowanie nasypu ziemnego i koszenie trawy nie jest równoznaczne z wybudowaniem obiektów kulturalno-oświatowych, rekreacyjnych czy sportowych czyli z wykorzystaniem na cel wywłaszczenia.

Starosta P. wskazał, że znowelizowana z dniem 22 września 2004 r. ustawa o gospodarce nieruchomościami wprowadziła do przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości ramy czasowe zakończenia inwestycji: 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Określenie tej daty oznacza, iż podmiot, na rzecz którego dokonano wywłaszczenia jest zobowiązany do zrealizowania celu wywłaszczenia właśnie w tym terminie. Jeżeli pomimo upływu 10 lat od daty wywłaszczenia cel nie został zrealizowany, wówczas nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W takim przypadku poprzedni właściciel może skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział żadnych dodatkowych, nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odmowę zwrotu po spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 137 ugn.

Realizacja celu wywłaszczenia na innej nieruchomości, w ramach tego samego osiedla mieszkaniowego U. (obejmującego ca [...] ha) nie ma znaczenia dla oceny istnienia przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do nieruchomości, co do której wystąpiono o zwrot.

Od decyzji Starosty P. odwołanie złożył Prezydent Miasta W. wnosząc o jej uchylenie.

W wynika rozpoznania odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia

[...] czerwca 2007 nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda Mazowiecki podniósł, że na przedmiotowej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania zwrotowego nie tylko w terminie siedmiu lat, ale w ogóle nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia.

Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Prezydent W.

Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...].

W uzasadnieniu skargi powołując się na decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, podniósł, że nieruchomość stanowiąca dawną działkę nr [...] z obrębu [...], została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami U. Wskazał, że zarówno plan realizacyjny zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1978 r. jak i plan realizacyjny zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...] września 1982 r. przewidywały utworzenie pomiędzy ulicami [...] i [...] terenu sportowo rekreacyjnego.

Skarżący podniósł, ze przedmiotowa nieruchomość od wielu lat pełni funkcję usługową dla osiedla jako teren zieleni, na którym znajduje się górka powstała z nawiezionej ziemi i jest wykorzystywana przez mieszkańców okolicznych budynków osiedla, co oznacza, że nie można jej uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, ponieważ jest wykorzystywana w całości na potrzeby osiedla jako zieleń międzyosiedlowa.

Wskazał, że Wojewoda Mazowiecki błędnie uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, albowiem nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia. Przeznaczenie terenu pod funkcję sportową zostało zrealizowane bez konieczności wydawania pozwoleń na budowę. "Górka rekreacyjna" jest wykorzystywana przez dzieci z okolicznych szkół do uprawiania sportów zimowych lub latem do biegów na długie dystanse.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Mając na uwadze, że na organie rozpatrującym wniosek ciąży obowiązek ustalenia wskazanych przesłanek opisanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone.

Nieruchomość stanowiąca obecnie działkę gruntu nr ewid. Nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, według dawnego oznaczenia nr [...] z dawnego obrębu [...], będąca przedmiotem postępowania zwrotowego, w dacie jej nabycia przez Skarb Państwa objęta była planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego U. i była wówczas przeznaczony pod zabudowę o funkcji kulturalno - oświatowej oraz sportowej.

Bezspornym jest w sprawie niniejszej, że żadne obiekty do dnia wyrokowania nie zostały zrealizowane.

Teren ten stanowi część "górki rekreacyjnej". Górka ta jako forma terenu, powstała z nawiezionych mas ziemi wydobytych podczas budowy okolicznych bloków mieszkalnych.

Nie można zatem mówić o wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia jeżeli jej zagospodarowanie jest inne aniżeli było zamierzone.

Jeżeli na terenie przeznaczonym pod zabudowę o funkcji kulturalno oświatowej oraz sportowej znajduje się górka powstała z nawiezionej ziemi to nie można stwierdzić, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Jak wskazał skarżący, przedmiotowy teren jest wykorzystywany w całości na potrzeby osiedla jako zieleń międzyosiedlowa.

Należy jeszcze raz podkreślić, że celem wywłaszczenia nie była zieleń międzyosiedlowa, lecz zabudowa o funkcji kulturalno oświatowej oraz sportowej.

W niniejszej sprawie przeszkoda do zwrotu w postaci trwałego zagospodarowania terenu nie występuje, o czym świadczy materiał dowodowy sprawy.

Wobec tego, że na nieruchomości nie zrealizowano obiektów przewidzianych w planie zagospodarowania, nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia.

Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.