Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1531/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 1 pkt 1, art. 21 par. 3, art. 247 par. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1531/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r., sprawy ze skargi "I" Spółka z o.o. w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 czerwca 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 czerwca 2006r Nr [.....] Prezydent Miasta O. określił wobec "I" Spółka z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 roku w kwocie 98.162,20 zł. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że skarżąca Spółka, pomimo złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 rok, w której wykazała do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 58.522 m2, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 18.068 m2 oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 331.464 zł. Ustalony przez Spółkę podatek wyniósł 294.486,50 zł, jednak Spółka nie dokonała wpłaty należnego podatku od nieruchomości za miesiące od września do grudnia 2004 roku w kwocie 98162,20 zł, dlatego też, zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, organ uznał, że powyższa należność stanowi zaległość podatkową.

Pomimo prawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia, Spółka "I" nie wniosła od tej decyzji odwołania, dlatego decyzja stała się decyzja ostateczną.

W dniu 27 lipca 2009 roku Spółka złożyła wniosek do SKO o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, zarzucając, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, gdyż decyzja ta , choć formalnie została nazwana decyzją w sprawie określenia zaległości podatkowej, to faktycznie jest decyzją w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej. Decyzja ta nie korygowała wysokości zobowiązania podatkowego, wynikającego z deklaracji Spółki, lecz stwierdzała jedynie wysokość niezapłaconego przez Spółkę podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 roku. Tymczasem zdaniem pełnomocnika Spółki, decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, wydawana jest jedynie w sytuacji, gdy organ podatkowy kwestionuje wysokość zobowiązania podatkowego wykazanego w deklaracji podatkowej. W przeciwnym wypadku organ nie ma możliwości wydania decyzji wymiarowej, gdyż bezprawnie dublowałaby ona deklarację złożoną przez podatnika, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą samowymiaru podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lutego 2010r Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta O., stwierdzając, że skoro Spółka nie wywiązała się z całości obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 rok, to Prezydent Miasta O. był uprawniony do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia jej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu tego podatku w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo SKO stwierdziło, że określenie w drodze decyzji wysokości zobowiązania podatkowego wyłącznie za okres za który Spółka nie wywiązała się z obowiązku podatkowego, nie może być zakwalifikowane, jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 257 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu Italgroup Spółka z o.o. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 19 czerwca 2006r Nr[...]

Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że decyzja jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Organ II instancji powołał art. 1a ust. 1 pkt 3. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 5 lit.a oraz art. 6 ust. 1 i ust. 9 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także art. 21 § 1 pkt 1, 2, 3 i art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponownie podkreślił, że ponieważ Spółka nie zapłaciła podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 roku, organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, zatem przedmiotowa decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa ani też bez podstawy prawnej.

Za chybione SKO uznało także zarzuty naruszenia przez organ I instancji art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "I" Sp. z o.o. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im:

• niewłaściwe zastosowanie art. 247 § 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 września 2002r o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 69 poz. 1387), poprzez bezzasadne przyjęcie, że organy podatkowe są uprawnione do orzekania w formie decyzji o wysokości zobowiązania podatkowego kwocie identycznej, jak ta, która wynika z deklaracji samowymiarowej złożonej już przez podatnika, co zdaniem strony miało istotny wpływ na wynik sprawy,

• niewłaściwe zastosowanie art. 121 w zw. z art. 220 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do istotnych z punktu widzenia strony argumentów i twierdzeń, pozostających w związku z zarzutem naruszenia art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 21 § 3 ustawy o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tj. argumentów i twierdzeń związanych z rolą deklaracji samowymiarowych w systemie prawa podatkowego, co zdaniem strony skarżącej miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzupełnieniu skargi, Spółka rozszerzyła zakres zarzutów przeciw zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo na niewłaściwe zastosowanie art. 121 w zw. z art. 124, w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji do istotnych argumentów i twierdzeń, pozostających w związku z zarzutem naruszenia art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, a także w związku z art. 2 pkt 12 ustawy o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tj. argumentów i twierdzeń związanych z faktem, że decyzja, była wbrew jej nazwie decyzją w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej, nie zaś decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się więc do badania, czy rozpoznając sprawę nie naruszyły one prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do rozważań nad zasadnością skargi, stwierdzić należy, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji normują przepisy Ordynacji podatkowej ( art. 247 i nast.). Zgodnie z art. 247 § 1 wymienionej ustawy "organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) została wydana bez podstawy prawnej;

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;

8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Na wstępie należy podkreślić, że przy badaniu zgodności z prawem decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na samodzielność, odrębność oraz nadzwyczajność postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Oznacza to, że organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. Organ winien mieć świadomość, że stwierdzenie nieważność danej decyzji, inaczej niż uchylenie decyzji przy rozpatrzeniu odwołania, musi się opierać na określonych podstawach wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia wymienione enumeratywnie w tym przepisie. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji stanowi bowiem wyjątek od zasady trwałości (legalności) decyzji, wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, należy podkreślić, że w myśl tego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny - wyrok NSA z dnia 1.10.2009 r. II FSK 667/08.

W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00). W wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego, jednak wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu - wyrok NSA 15.07.2009 I FSK 731/08. Zatem nieważność zachodzi jedynie wówczas gdy określony obowiązek zostaje nałożony wbrew jasnemu, oczywistemu brzmieniu przepisu, i gdy tak rażącej, oczywistej sprzeczności z treścią przepisu (nie orzecznictwa) nie można tolerować w praworządnym państwie.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zarzuciła organowi, że decyzja z dnia 19 czerwca 2006 roku została wydana przez Prezydenta Miasta O. bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, gdyż decyzja ta choć formalnie została nazwana decyzją w sprawie określenia zaległości podatkowej, to faktycznie jest decyzją w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej, gdyż w istocie nie korygowała ona wysokości zobowiązania podatkowego, wynikającego z deklaracji Spółki, lecz stwierdzała jedynie wysokość niezapłaconego przez Spółkę podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 roku. Zdaniem pełnomocnika Spółki, decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, może być wydana jedynie w sytuacji, gdy organ podatkowy kwestionuje wysokość zobowiązania podatkowego wykazanego w deklaracji podatkowej, gdyż bezprawnie dublowałaby ona deklarację złożoną przez podatnika, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą samowymiaru podatku. Bezoporne w sprawie jest, że skarżąca Spółka złożyła stosowne deklaracje na podatek od nieruchomości za 2004 roku, jednak nie zapłaciła tego podatku za okres od września do grudnia 2004 roku.

Oceniając w tym zakresie stanowisko Kolegium stwierdzić trzeba, że było ono trafne uwzględniając treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie sądu, skoro ustawodawca wskazał jako jeden z warunków wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego okoliczność nie zapłacenia w całości lub w części podatku, którym po myśli art. 3 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej jest też rata podatku, gdy przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach, a tak jest zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych w odniesieniu do osób prawnych wpłacających podatek od nieruchomości, to tym samym wspomniany przepis stanowił podstawę prawną do wydania podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy w sytuacji gdy, co nie jest sporne, strona pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie zapłaciła podatku w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w wymaganym terminie.

Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu kontrolnym w przedmiocie samoobliczenia podatkowego jest nie tylko samoobliczenie podatkowe, ale także realizacja przez podatnika zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Deklaratoryjna decyzja wydawana jest bowiem zgodnie z art. 21 § 3 zarówno wówczas, gdy organ podatkowy w wyniku przeprowadzenia postępowania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez podatnika, jak też wtedy, gdy wysokość ta – zdaniem organu – jest właściwa, lecz podatnik nie zapłacił w całości lub w części obciążającego go podatku (Ordynacja podatkowa Komentarz 2009 B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski. J. Zubrzycki wyd. UNIMEX Wrocław 2009 str. 193).

Zatem w ocenie Sądu przy wydawaniu przedmiotowej decyzji organy podatkowe nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa, ani tym bardziej nie można stwierdzić, że przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej. W konsekwencji w sprawie nie została spełniona żadna przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/.