Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 249/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c, art.152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.24
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.39 ust.2
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] nr [...] Komendant Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Policji nr [...] z dnia [...] w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych sierż. szt. G. K.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w związku z opublikowaniem w "G.W." artykułu dotyczącego pracy Policji przeprowadzono czynności wyjaśniające, w toku których stwierdzono, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez sierż. szt. G. K. W dniu [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. 2002r. nr 7, poz. 58 ze zm.) wszczęto postępowanie dyscyplinarne zarzucając temu funkcjonariuszowi, że:

1. w dniu 19 września 2006r w S. na posiedzeniu Zarządu Terenowego

NSZZ policjantów KPP w S., fałszywie oskarżył nadkom. K.

P. o popełnienie przestępstwa polegającego na dopuszczeniu się

przemocy psychicznej wobec policjantów Ogniwa Patrolowo-interwencyjnego Sekcji

Prewencji KPP w S., molestowaniu fizycznym policjantów - kobiet ze

szczególnym udręczeniem oraz propagowaniu ideologii faszystowskiej, a następnie

w dniu 21 września 2006r. na podstawie tych zarzutów złożył wniosek o odwołanie

nadkom. K. P. z zajmowanego stanowiska, a tym samym

poniżył go publicznie, czym naruszył zasady etyki zawodowej w stosunku do innych

policjantów, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nienaruszającym

porządku prawnego oraz dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, a tym

samym sprzeniewierzył się Rocie ślubowania, zawartej w 27 ust. 1 ustawy o Policji

zobowiązującej policjantów do strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby

oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i ust. 4 w zw.

z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 14 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta, a

także dopuścił się przestępstwa określonego w art. 212 § 2 k.k i 234 k.k.;

2. w dniu 21 września 2006r. w Starachowicach wypowiedział słowa "P.

wpieprza mi się w pracę swoimi poleceniami, ośmiela się pokazywać w

i

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

pomieszczeniach policjantów OPI i z nimi rozmawiać", czym naruszył zasady poprawnego zachowania i kultury osobistej, a także wykazał się niedbałością o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie podejmował działań służących budowaniu zaufania do niej, a tym samym sprzeniewierzył się Rocie ślubowania, zawartej w 27 ust. 1 ustawy o Policji zobowiązującej policjantów do strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 14 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. (Dz. Urz. KGPz2004r. nr 1, poz. 3).

3. w dniu 25 września 2006r. w Starachowicach na posiedzeniu Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów KPP w S., fałszywie oskarżył Komendanta Policji w S. nadkom. K. K., podinsp. A. D. i podinsp. A. K. o popełnienie przestępstwa polegającego na kierowaniu gróźb bezprawnych i znęcaniu się psychicznym nad policjantami OPI Sekcji Prewencji KPP w S. w celu uzyskania oświadczeń określonej treści, a następnie zobowiązał asp. szt. C. W. do skierowania do Prokuratury w S. zawiadomienia o popełnieniu przez w/w przestępstwa w tej sprawie, czym naruszył zasady etyki zawodowej, które zobowiązują policjantów do przestrzegania zasad poprawnego zachowania w stosunku do innych policjantów, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nie naruszającym porządku prawnego oraz dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, a tym samym sprzeniewierzył się Rocie ślubowania, zawartej w art. 27 ust 1 ustawy o Policji zobowiązującej policjantów m.in. do strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 14 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta, a także dopuścił się przestępstwa określonego w art. 212 § 2 k.k. i art. 234 k.k."

Z uwagi na charakter zarzucanych policjantowi czynów w postępowaniu dyscyplinarnym oraz w związku z uzasadnionym przypuszczeniem, iż wyczerpują one znamiona przestępstwa Komendant Policji w S. (w osobie nadkom. K. K.) na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wydał w dniu [...] rozkaz personalny nr [...], którym zawiesił sierż. szt. G. K. w czynnościach służbowych na okres od dnia

2

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

11.12.2006r. do dnia 10.03.2007r.

Odwołanie od w/w decyzji złożył G. K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że w postępowaniu dyscyplinarnym zarzucono mu fałszywe oskarżenie Komendanta Policji o popełnienie przestępstw, które mogły tą osobę poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego na zajmowanym stanowisku. Okoliczności te wywołują wątpliwości, co do bezstronności przełożonego, który wydał przedmiotową decyzję, stanowiąc zarazem przesłanką do wyłączenia nadkom. K. K. od udziału w postępowaniu - stosownie do art. 24 § 3 k.p.a.

Rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] Komendant Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji stwierdzając w jego uzasadnieniu, że charakter zarzucanych policjantowi czynów, ich skutki, w tym następstwa dla służby, stopień naruszenia zasad etyki zawodowej oraz naganne zachowanie policjanta stanowiły podstawę do zawieszenia go w czynnościach służbowych stosownie do dyspozycji art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Policjant stawiał bowiem kierownictwo Komendy Policji w złym świetle poprzez kierowanie pod jego adresem fałszywych oskarżeń, działając na niekorzyść służby i niezgodnie z prawem. Wskazał nadto, że organem właściwym do wydania decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych w stosunku do w/w policjanta jednostki organizacyjnej Policji bezpośrednio mu podległej był Komendant Policji - stosownie do treści § 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z 2002r. nr 120, poz. 1029).

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu wątpliwości dotyczących bezstronności nadkom. K. K. organ odwoławczy stwierdził, iż nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. G. K. wszczęto bowiem w dniu [...] i tego samego dnia wydano decyzję o zawieszeniu go w czynnościach służbowych, zaś Komendant Policji (w osobie nadkom. K. K.), wydając zaskarżoną decyzję, działał w sytuacji niecierpiącej zwłoki, kierując się dobrem postępowania dyscyplinarnego oraz dobrem służby, które są tożsame z interesem społecznym. Natomiast ze względu na dobro postępowania dyscyplinarnego nadkom. K.

3

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

K. wystąpił z wnioskiem do wyższego przełożonego i z dniem [...] został wyłączony od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w stosunku do skarżącego.

Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł G. K., żądając uznania jej za nieważną. Skarżący podniósł, iż przedmiotowy rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 24 § 3 k.p.a., a zawieszenie go w czynnościach służbowych jest bezzasadne, bezprawne i złośliwe.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

* po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

* po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny

wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

Zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Instytucja wyłączenia pracownika normowana art. 24 k.p.a. służy realizacji w postępowaniu przede wszystkim dwóch zasad, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów orzekających ( art. 8 k.p.a.).W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który w pełni akceptuje Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, że przepisy o wyłączeniu organu nie wykluczają stosowania do osoby piastującej funkcję organu przepisów o wyłączeniu pracownika. Organ orzekający to pracownik, który tym się różni od innych, że zajmuje stanowisko, z którym związana jest właściwość do rozstrzygania, a nie tylko do załatwiania określonej kategorii spraw. Skoro tak, to organ podlega wszystkim tym samym rygorom, co szeregowy pracownik, a nadto rygorom dodatkowym, wynikającym z art. 25 § 1 k.p.a. Przyjęcie innego poglądu doprowadziłoby do uznania, że organ nie podlega wyłączeniu nawet w sprawie, w której jest sam stroną, co byłoby wnioskiem absurdalnym ( por. wyrok z 20.06. 1991r. SA 487/91, ONSA 1991, nr 2 poz. 50).

Przepis art. 24 § 3 jako przyczynę wyłączenia pracownika wskazuje "istnienie okoliczności nie wymienionych, w § 1, które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności pracownika". Wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wymaga przynajmniej uprawdopodobnienia, że istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość, co do jego bezstronności. Nie chodzi przy tym o uprawdopodobnienie istnienia okoliczności powodujących stronniczość pracownika, lecz jedynie wywołujących wątpliwość, co do jego bezstronności. Nie jest zatem konieczne uprawdopodobnienie, że pracownik będzie stronniczy w załatwieniu sprawy ze względu na daną okoliczność, lecz wystarczy, że okoliczność ta powoduje powstanie wątpliwości co do jego bezstronności, a zatem nie jest pewne i jasne, czy pracownik wykona swoje uprawnienia procesowe w sposób bezstronny ( por. komentarz do art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).

Wymaga podkreślenia, że przepisy nie wyjaśniają pojęcia "bezstronność". Nakaz bezstronnego wykonywania obowiązków służbowych jest jednym z

5

Sygn.akt: II SA/Ke 249/07

podstawowych obowiązków służbowych pracownika, powiązany z obowiązkiem rzetelnego i sumiennego ich wykonywania. O ile zatem pracownik dostrzeże w rozpoznawanej sprawie istnienie przesłanek określonych w art. 24 k.p.a., jest obowiązany powstrzymać się od podejmowania czynności w tej sprawie, bowiem naraża się na zarzut przekroczenia swoich obowiązków służbowych i przyczynienia się do wadliwości decyzji administracyjnej.

O wyłączeniu pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. jego bezpośredni przełożony orzeka w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (wyrok NSA z dnia 29 maja 1990 r., SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44; OSP 1992, z. 4, poz. 90, w którym stwierdzono, że: "wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinny nastąpić w formie postanowienia"). Postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia pracownika wydaje się na wniosek pracownika, strony lub z urzędu. Postanowienie to ma charakter konstytutywny, a zatem: "powoływanie się na wyłączenie pracownika w oparciu o przepis art. 24 § 3 k.p.a. jest jednak skuteczne dopiero w razie wydania przez jego bezpośredniego przełożonego stosownego postanowienia po uprzednim uprawdopodobnieniu istnienia okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności tego pracownika"( wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1993 r., SA/Po 3155/92, niepublikowany). Pracownik wyłączony od udziału w postępowaniu, niezależnie od podstawy wyłączenia, powinien zaniechać prowadzenia czynności procesowych w sprawie, z wyjątkiem czynności niecierpiących zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes strony (art. 24 § 4.). W zakresie tych czynności mieszczą się "czynności, które muszą być podjęte z powodu treści obowiązujących przepisów, ustanawiających nieprzekraczalny termin do dokonania określonych czynności, z uwagi na skutki orzeczeń administracyjnych lub sądowych, utratę uprawnień, niemożność wyegzekwowania w późniejszym czasie określonych obowiązków stron czy też ze względu na okoliczności faktyczne, narzucające potrzebę pilnego działania" ( por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 152).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organem uprawnionym do orzekania o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych był komendant powiatowy Policji. Zgodnie bowiem z treścią § 1 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z

6

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

2002r. nr 120, poz. 1029), organem uprawnionym do zawieszania w czynnościach służbowych jest komendant powiatowy Policji w stosunku do policjanta na stanowisku służbowym w jednostce organizacyjnej Policji bezpośrednio podległej. Bezspornym jest, iż w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji z dnia [...] skarżący podniósł, iż fakt zarzucenia mu w postępowaniu dyscyplinarnym fałszywego oskarżenia nadkom. K. K. stanowi -stosownie do art. 24 § 3 k.p.a. - okoliczność wywołującą wątpliwość co do bezstronności funkcjonariusza pełniącego funkcję Komendanta Policji w S. Nie budzi zatem wątpliwości, iż skarżący w/w odwołaniu przedstawił okoliczności mogące wywołać wątpliwości, co do bezstronności nadkom. K. K. A skoro tak, to organ II instancji okoliczności te winien szczegółowo rozważyć i ocenić w taki sposób, aby rozstrzygnięciu nie zarzucono dowolności w jego podjęciu. Tymczasem, jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, organ orzekający ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż podnoszone przez G. K. okoliczności nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Stanowisko organu jest o tyle niekonsekwentne, że w dniu [...] wyłączono nadkom. K. K., na jego wniosek, od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w stosunku do skarżącego z uwagi na dobro tego postępowania. Natomiast fakt, iż - jak stwierdza organ odwoławczy -nadkom. K. K. wydając decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych działał w sytuacji niecierpiącej zwłoki, kierując się dobrem postępowania dyscyplinarnego oraz tożsamym z interesem społecznym dobrem służby, nie może być uważany za dopuszczalną przez przepis art. 24 § 4 k.p.a. sytuację, w której wyłączony pracownik może podejmować czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Pełniący funkcję Komendanta Policji nadkom. K. K. w chwili wydawania rozkazu personalnego w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych G. K. nie był bowiem wyłączony od udziału w przedmiotowym postępowaniu. Jak już wyjaśniono na wstępie, postanowienie wydawane w trybie art. 24 § 3 k.p.a. ma charakter konstytutywny. Powoływanie się zatem na działanie pracownika w warunkach określonych w art. 24 § 4 k.p.a. byłoby skuteczne dopiero w przypadku wydania przez jego bezpośredniego przełożonego stosownego postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 1990r., SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44; OSP 1992, z. 4, poz. 90 oraz wyrok NSA z dnia 17

7

Sygn. akt: II SA/Ke 249/07

sierpnia 1993r., SA/Po 3155/92, niepublikowany). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

W konsekwencji przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych podnoszone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji I instancji okoliczności mogące wywoływać wątpliwości co bezstronności pracownika winny zostać przez organ II instancji wszechstronnie wyjaśnione i ocenione również z uwagi na fakt, iż podstawę materialno-prawną do podjęcia decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1§90r. o Policji (Dz. U. 2002r. nr 7, poz. 58 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że organ orzekający działa w ramach uznania administracyjnego, a zatem podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela i poczynić szczegółowe ustalenia w zakresie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ( por. art. 77 k.p.a. oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 lipca 1998r., II SA 506/98, LEX nr 41383).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż Komendant Policji nie wyjaśnił w sposób wszechstronny, czy dostatecznie zostało uprawdopodobnione, że z uwagi na fakt zarzucenia skarżącemu fałszywego oskarżenia nadkom. K. K. okoliczność ta wywołuje wątpliwości, co do bezstronności pracownika orzekającego w sprawie, zwłaszcza, jeżeli się zważy, że po podjęciu tej decyzji pracownik ten [...] został wyłączony od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w stosunku do skarżącego.

Rozpatrując ponownie sprawę Komendant Policji, wyeliminuje stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a.