Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1219/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Sygn. akt 3 II SA/Gd 1219 / 03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i F. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

3 II SA/Gd 1219/03

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 21 maja 2003 r. Nr [...] Starosta po rozpatrzeniu sprawy z wniosku F. i E. A. orzekł o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów polegającej na zastąpieniu wpisu Bi RIVb, o powierzchni 0,8500 ha wpisem B RIVb (tereny rolne zabudowane klasy IVb), o powierzchni 0,8500 ha działki nr [...] położonej w obrębie K. zapisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że aktualny wpis istniejący w ewidencji gruntów i budynków nie jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Działka [...], obręb K., zarówno w całości jak i w części nie została wyłączona z produkcji rolnej poprzez wydanie decyzji, w myśl przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. nr 27 poz. 249) jak i ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 11, poz. 79). Na działce [...] znajdują się budynki po dawnej bazie Gminnej Spółdzielni, z których część jest wykorzystywana na magazyn zboża, pasz i maszyn rolniczych przez właściciela. Pozostała część budynków aktualnie nie jest wykorzystywana. Poza tą działką wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 62.5218 ha w gminie L., co zdaniem organu I instancji uzasadniało dokonanie zmiany wpisu.

Orzeczenie to zostało przekazane między innymi do wiadomości Gminie K., której wójt pismem z dnia 29 maja 2003 r. wniósł od niej "sprzeciw" do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego domagając się sprawdzenia jej zgodności z prawem w trybie nadzoru oraz o rozważenie jej uchylenia. W uzasadnieniu tego wniosku stwierdzono, że brak było podstaw do dokonania zmian określonych w przedmiotowej decyzji.

Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie i na tej podstawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 16 lipca 2003 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o dokonanie zmiany w działce Nr [...] użytku gruntowego Bi/RIV6 o powierzchni 0,85 ha na użytek gruntowy Bi o pow. 0,85 ha.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16 poz. 78 z późn. zm.) wyłączenie gruntów z produkcji rolnej lub leśnej następuje wskutek innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów (zgodnie ze stanem faktycznym), a nie na skutek wydania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.

Jak wynika z dokumentacji Gminna Spółdzielnia "A" K. prowadziła na tym terenie działalność handlowo-usługową już od roku 1950. W czasie późniejszym rozbudowano bazę takimi obiektami jak: magazyn zbożowy, magazyn paszowy, punkt skupu żywca, magazyn meblowy, wiaty i garaże, stacjonarną wagę wwozową jak również utwardzone place składowe oraz drogi wewnętrzne. Z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość służyła wyłącznie do celów szeroko pojętej działalności handlowej, a więc była trwale wyłączona z produkcji rolnej.

Okoliczności te zdaniem organu odwoławczego uzasadniały podjęcie powyższego rozstrzygnięcia.

Na decyzję tą skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E. i F. A. domagając się jej uchylenia stwierdzając, że przedmiotowa działka stanowi część ich gospodarstwa rolnego, wykorzystywana jest na cele związane z jego prowadzeniem i dlatego w ich przekonaniu brak było podstaw do podjęcia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanym przypadku zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu odwoławczym, w związku z tym zagadnieniem o charakterze wstępnym wymagającym rozważenia jest ustalenie z czyjej inicjatywy może być ono prowadzone. W myśl postanowień art. 127 § 1 K.p.a. prawo wniesienia odwołania przysługuje stronie postępowania. W związku z tym należy stwierdzić, że postępowanie odwoławcze nie może być prowadzone z urzędu ale zawsze tylko i wyłącznie z inicjatywy podmiotu posiadającego przymioty strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Pojęcie strony należy do języka prawnego i jest definiowane w art. 28 K.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aby można było mówić o skonkretyzowaniu interesu prawnego określonego podmiotu w konkretnym postępowaniu powinien on wynikać z konkretnego przepisu prawa przedmiotowego.

W rozpatrywanym przypadku postępowanie administracyjne było prowadzone z wniosku E. i F. A. w oparciu o art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1089). Pierwszy z tych przepisów nakłada obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście zmian dokonanych w zakresie określonym w ewidencji gruntów. Natomiast drugi z tych przepisów określa z jakich informacji składa się ewidencja gruntów.

Z przywołanych przepisów wynika więc, że interes prawny w postępowaniu w sprawie zmiany wpisów posiadają podmioty będące użytkownikami nieruchomości stanowiących przedmiot postępowania. W rozpatrywanym przypadku status taki posiadają tylko i wyłącznie E. i F. A. W związku z czym tylko i wyłącznie oni posiadali przymioty strony w przedmiotowym postępowaniu. Stanu tego nie zmienia przekazanie decyzji starosty o dokonaniu zmiany w ewidencji do wiadomości Gminie K.

W związku z tym podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że postępowanie odwoławcze w rozpatrywanej sprawie mogło być wszczęte tylko i wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez E. i F. A. Świadomość tego miał Wójt Gminy K. wnosząc o weryfikowanie w trybie nadzoru prawidłowości podjęcia decyzji Starosty z dnia 21.05.2003 r. Postępowaniem takim mogłoby być postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które może być prowadzone zarówno w stosunku do orzeczeń, które stały się ostateczne jak i tych nie posiadających jeszcze tego waloru.

Mimo powyższych rozwiązań Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego de facto z urzędu przeprowadził postępowanie odwoławcze, w wyniku którego zmienił orzeczenie Starosty z dnia 21.05.2003 r. Takie postępowanie w sposób oczywisty narusza postanowienia art. 127 K.p.a. przewidującego, że postępowanie odwoławcze może być prowadzone tylko i wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez stronę postępowania.

W związku z tym należy stwierdzić, że naruszenie prawa popełnione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.

Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracji orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji powinien rozważyć w jakim trybie powinno być prowadzone postępowanie i od tego uzależnić dalszy jego przebieg.

Biorąc pod uwagę skutki prawne jakie może wywołać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie może ono być wykonane.