Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 416/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 119  pkt 2,  art. 120 oraz  art. 149  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35  par. 1 i 3 oraz  art. 36  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 1998 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg [...], ozn. hip. jako [...], plac z działki nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 października 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg [...], ozn. hip. jako "[...]" W-[...] plac z działki nr [...].

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 5 maja 1998 r. skarżąca wystąpiła do Urzędu W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, powoływany dalej jako "dekret"), przeszła na własność Państwa.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] Urząd W. ustalił na rzecz wnioskodawczyni odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w kwocie [...] zł. Decyzja ta została następnie uchylona przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 1999 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] Starosta Powiatu W. odmówił przyznania Z. B. odszkodowania za ww. grunt.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 1085/02 uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2002 r. Na skutek skargi Z. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 432/04 uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2004 r.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...]Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2002 r. Na skutek skargi Z. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2194/05 uchylił decyzję z dnia [...] października 2005 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z dnia 16 lipca 2010 r. Prezydent W. poinformował skarżącą, że decyzja w przedmiotowej sprawie wydana zostanie po rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 r.

Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. Urząd W. zawiadomił Z.B., że postępowanie odszkodowawcze zakończone zostanie w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego stanie się ostateczna.

Wnioskiem z dnia 24 marca 2011 r. i z dnia 10 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do organu o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. skarżąca złożyła zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.

Pismem z dnia 31 lipca 2011 r. (datowanym na 31 stycznia 2011 r.) Urząd W. poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 30 września 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie postępowanie toczy się od 13 lat, a ponadto organ I instancji nie zastosował się do wyznaczonego przez Wojewodę [...] terminu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu 19 lipca 1988 r. Z. B., jako następczyni prawna dawnych właścicieli, złożyła wniosek o oddanie działki przy ul. [...] o pow. [...]m2 w użytkowanie wieczyste. W odniesieniu do gruntu o pow. [...] m2 wniosek ten nie został jednak rozpatrzony. W tej sytuacji przed wydaniem orzeczenia o odszkodowaniu za przedmiotową nieruchomość konieczne było zakończenie postępowania o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezydent W. odmówił ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego. W dniu [...] maja 2011 r. stwierdzono, że ww. decyzja jest ostateczna. Organ wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Dodatkowo poinformowano pełnomocnika skarżącej, że decyzja wydana zostanie do dnia 31 stycznia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 11 lutego 2010 r., kiedy to wpłynęły do Urzędu W. akta niniejszej sprawy, po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2002 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Od momentu otrzymania akt sprawy minęło zatem ponad 1,5 roku. Zdaniem Sądu był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Zważyć przy tym należy, że od powołanej daty otrzymania akt administracyjnych do dnia 1 sierpnia 2011 r. Prezydent W. nie podjął żadnych czynności w sprawie. Właśnie w dniu 1 sierpnia 2011 r. wystąpił do odpowiednich urzędów o nadesłanie niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy dokumentacji. Powyższe nastąpiło na skutek wystosowania przez skarżącą zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponadto pierwsze pismo informujące o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wystosowano do skarżącej w dniu 16 lipca 2010 r., a to z uwagi na skierowane w dniu 28 czerwca 2010 r. do organu wezwanie Wojewody [...] o wskazanie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, a kolejne dopiero 31 stycznia 2011 r. Wskazać przy tym należy, że również w terminie późniejszym, bo pismami z dnia 3 listopada 2010 r., 16 grudnia 2010 r., 12 stycznia 2011 r. Wojewoda ponaglał organ do wydania decyzji i wskazania terminu załatwienia sprawy, jak również przypominał o obowiązku powiadomienia stron o przyczynach zwłoki.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Wskazać ponadto należy, że organ nie może usprawiedliwiać swojej bezczynności toczącym się równolegle postępowaniem w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, w sytuacji gdy postępowanie o odszkodowanie za tę nieruchomość nie zostało zawieszone, co umożliwiał mu przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Pomimo bowiem tego, że ww. postępowanie niewątpliwie ma wpływ na kwestię ewentualnego przyznania odszkodowania, brak zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia 5 maja 1998 r. spowodował związanie organu terminami wynikającymi z treści art. 35 § 3 kpa i zobowiązywał go do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy tym, zdaniem Sądu, nie było przeszkód do gromadzenia we wskazanym czasie dokumentacji niezbędnej do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a wydanie decyzji kończącej to postępowanie dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Na marginesie wskazać należy, że gdyby nawet przyjąć, że organ wszelkie działania w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania mógł podjąć dopiero po wydaniu przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. orzekającej o odmowie ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, to i tak uznać trzeba że od tej daty pozostawał on w bezczynności. Pierwsze czynności zmierzające do wydania decyzji organ podjął bowiem, jak wskazano powyżej, w dniu 1 sierpnia 2011 r., a to na skutek wystosowania przez skarżącą zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, a tym samym po upływie ponad 5 miesięcy od dnia wydania tej decyzji.

Dodatkowo, skoro wniosek skarżącej o odszkodowanie dotyczył nieruchomości o pow. [...] m2, a co do gruntu o pow. [...] m2 Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r., nr [...] orzekł o odmowie ustanowienia na rzecz Z. B. prawa użytkowania wieczystego, to nic nie stało na przeszkodzie, aby organ orzekł w kwestii przyznania odszkodowania co do tej właśnie części gruntu.

Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, to nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżącej, do dnia wyrokowania organ gromadził niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Nie bez znaczenia jest również skomplikowany charakter niniejszej sprawy, o czym świadczą chociażby podejmowane już decyzje w przedmiocie odszkodowania z przedmiotową nieruchomość, uchylane następnie przez sądy administracyjne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.