Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 927/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. S.A. w upadłości z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Syndyka masy upadłości W. S.A. w upadłości z siedzibą w W. (dalej "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 29 stycznia 2018 r. Syndyk masy upadłości W. S.A. w upadłości z siedzibą w W. złożył deklarację (DN-18) na podatek od nieruchomości na rok 2018 wraz z załącznikiem do deklaracji na podatek od nieruchomości przedmioty podlegające opodatkowaniu na rok 2018 (DN-18/O) określający jako przedmiot opodatkowania nieruchomość przy ul. [...] dz. ew. nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] wskazując kwotę podatku 1028,30 zł.

Pismem z dnia 11 maja 2018 r. Skarżący złożył korektę deklaracji DN-18, w której treści nie została wyszczególniona nieruchomość położona przy ul. [...] w W. W piśmie Skarżący wskazał, że "deklarację skorygowano o działkę na ul. [...]. W wyniku korekty powstała nadpłata w wysokości 340,00 zł. Niniejsza nadpłata zostanie rozliczona przy kolejnej bieżącej wpłacie raty na podatek od nieruchomości za maj 2018 r." Syndyk wskazał, iż podatek od nieruchomości za 2017 r. pomniejszony zostanie o działkę przy ul. [...].

Organ pierwszej instancji wezwał Skarżącego, pismem z dnia 29 maja 2018 r., do złożenia wyjaśnień dotyczących korekty deklaracji DN-18 na podatek od nieruchomości na 2018 r. za nieruchomość położoną na terenie [...] W. przy ul. [...] (dz. ew. [...] z obrębu [...]).

W odpowiedzi na wezwanie, Skarżący wskazał, że złożenie korekty deklaracji GN-18 stało się konieczne z uwagi na skomplikowany stan prawny nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Skarżący wyjaśnił, że strona wpisana jest jako użytkownik wieczysty spornej nieruchomości. Jednakże z uwagi na wydanie przez Sąd Okręgowy w W. w dniu [...] kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt [...] wyroku uznającego, że umowa przeniesienia użytkowania wieczystego na stronę jest bezskuteczna wobec A. sp. z o.o. (obecnie N. sp. z o.o.). i możliwość skierowania przez ten podmiot egzekucji wobec spornej nieruchomości, masa upadłości nie ma obowiązku ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe z nią związane. Zdaniem Syndyka sporna nieruchomość nie stanowi składnika masy upadłości, co wywodzi on z faktu skierowania do tej nieruchomości egzekucji komorniczej.

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Prezydent [...] W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2018 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], dz. ew. [...] z obrębu [...] w stosunku do strony reprezentowanej przez Syndyka masy upadłości K.G.

Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ pierwszej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało odebrane w dniu 25 października 2018 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., Prezydent [...] W. określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dz. ew. nr [...], obręb: [...]) w kwocie 1 028,00 zł.

W dniu 18 grudnia 2018 r. Skarżący wniósł odwołanie od wydanej w sprawie decyzji zaskarżając ją w całości i zarzucając decyzji nieuwzględnienie faktu, iż:

1) wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] umowa z dnia [...] lutego 2009 r., rep. [...], na mocy której W. S.A. stała się użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]), została uznana za bezskuteczną względem A. sp. z o.o. (obecnie N. sp. z o.o.),

2) N. sp. z o.o. prowadzi obecnie egzekucję z ww. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Skarżący wniósł o uchylenie wydanej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego, a sprowadzające się do przyjęcia, że prowadzenie przez podmiot trzeci egzekucji ze spornej nieruchomości, będące konsekwencją wydania przez sąd powszechny wyroku uwzględniającego roszczenie podmiotu trzeciego wywodzone z art. 527 k.c. modyfikuje w jakimkolwiek zakresie postanowienia powszechnie obowiązującego prawa w zakresie ustalenia podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości są nieprawidłowe.

W niniejszej sprawie uznać należy, że skoro strona jest użytkownikiem wieczystym gruntu położonego przy ul. [...] w W. i była nim w roku 2018, to jest ona podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w tym okresie, a także winna być adresatem decyzji podatkowej określającej wysokość zobowiązania podatkowego za okres, w którym przysługiwało jej prawo użytkowania wieczystego spornego gruntu.

Mając na uwadze powyższe oraz literalne brzmienie przepisu art. 3 u.p.o.l. brak jest podstaw by za podatnika podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie uznać inny podmiot niż odwołującego.

Odnosząc się zaś do ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego to, zdaniem SKO, prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował zapisy uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVI/1393/2017 z dnia 19 października 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 r. (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego, poz.9657).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieuwzględnienie faktu, iż:

1) wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...], umowa z dnia [...] lutego 2009 r., rep. [...], na mocy której W. S A. stała się użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]), została uznana za bezskuteczną względem A. sp. z o.o. (obecnie N. sp. z o.o.),

2) N. sp. z o.o. prowadzi obecnie egzekucję z ww. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

W tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii prawnej a mianowicie czy nieruchomość w stosunku do której Strona wpisana jest do KW jako użytkownik wieczysty podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w przypadku, gdy sąd powszechny uznał, iż umowa przeniesienia użytkowania wieczystego na Stronę jest bezskuteczna wobec osoby trzeciej.

W sprawie niesporny jest stan faktyczny, a w szczególności okoliczność, że "sporna" nieruchomość (położona w W. przy ul. [...] dz.ew. [...], dla której prowadzona jest KW o nr [...]), obciążona była prawem użytkowania wieczystego na rzecz W. S.A. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2017r. dla [...] W., [...], ogłoszono upadłość W. S.A., wyznaczając Syndyka Masy Upadłości w osobie K.G.

Sąd zauważa, że Skarżący Syndyk Masy Upadłości nie wskazuje w skardze jakie przepisy materialnoprawne czy też procesowe naruszył Organ podatkowy przy wydaniu zaskarżonej decyzji podatkowej, ograniczając się do twierdzenia, iż decyzja określająca podatek od wskazanej nieruchomości w W. przy ul. [...] dz.ew. [...] "nie uwzględnia faktu" wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: [...], zgodnie z którym uznano, że umowa przeniesienia użytkowania wieczystego na rzecz W. S.A. jest bezskuteczna wobec osoby trzeciej tj. spółki A. sp. z o.o. (obecnie N. sp. z o.o.).

Z powyższego Syndyk wywodzi, że "masa upadłości W. S.A. nie może być zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości, jeśli organ egzekucyjny nie traktuje tej Nieruchomości jako składnika masy upadłości i prowadzi z niego egzekucję".

W ocenie Sądu, stanowisko Syndyka jest chybione.

Jak słusznie wskazały w zaskarżonych decyzjach organy podatkowe, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby oprawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m. innymi - w myśl pkt 3) przywołanego przepisu - użytkownikami wieczystymi gruntów.

Skoro więc "sporna" nieruchomość położona w W. przy ul. [...] dz.ew. [...], obciążona była prawem użytkowania, zaś stronie przysługiwał przymiot użytkownika wieczystego przez cały rok 2018, to prawidłowo, zdaniem Sądu, organy uznały, iż zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 obciąża stronę, jako użytkownika wieczystego.

W ocenie Sądu, wskazanej podstawy materialnoprawnej określonego podatku od "spornej" nieruchomości nie może zmienić okoliczność na którą powołuje się Skarżący Syndyk, tj. wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: [...] oraz fakt prowadzenia przez podmiot trzeci egzekucji ze "spornej" nieruchomości, będącej konsekwencją wydania przez sąd powszechny wyroku uwzględniającego roszczenie podmiotu trzeciego na podstawie art. 527 k.c.

Sąd wyjaśnia, że – zgodnie z art. 527 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. 2018, poz. 1025, dalej: "k.c.") z istoty tzw. skargi pauliańskiej wynika, iż "Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć".

Oznacza to, że zaskarżone rozporządzenie jest co do zasady skuteczne (między jego stronami oraz między osobą trzecią a innymi osobami niż wierzyciel), względem wierzyciela egzekwującego chronioną skargą wierzytelność nie wywołuje jednak skutku i może być przez niego traktowane jak nieistniejące.

Wierzyciel, którego powództwo pauliańskie zostało uwzględnione, może prowadzić egzekucję wierzytelności będącej podstawą skargi pauliańskiej z majątku osoby trzeciej. Formalnymi podstawami wszczęcia tej egzekucji i skierowania jej do przedmiotów majątkowych osoby trzeciej są tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi (zobowiązanemu) i wyrok przeciwko osobie trzeciej, uznający czynność prawną dłużnika za bezskuteczną względem wierzyciela (podobnie – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 07 kwietnia 2011 r., IV CSK 375/10). Egzekucja wobec osoby trzeciej może być skierowana do tego przedmiotu majątkowego, który wskutek zaskarżonej czynności wyszedł z majątku dłużnika i wszedł do majątku osoby trzeciej (tak: E. Gniewek, P. Machikowski, Kodeks cywilny, komentarz do art. 532, Legalis 2016).

Innymi słowy "wierzyciel może mianowicie żądać (...), by taka czynność prawna została uznana w stosunku do niego za bezskuteczną i by w konsekwencji mógł on poszukiwać zaspokojenia na tym, co skutkiem owej czynności wyszło z majątku dłużnika lub do niego nie weszło. Wyrok uznający bezskuteczność czynności prawnej przenoszącej składnik aktywów z majątku dłużnika do majątku osoby trzeciej nie powoduje jego powrotu do majątku dłużnika, lecz daje wierzycielowi prawo zaspokojenia się z tego aktywa, pozostającego w majątku osoby trzeciej, przed jej wierzycielami" (por. wyr. SN z 7.10.2011 r., II CSK 3/11, Legalis). Wierzyciel może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi bez konieczności uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko osobie trzeciej (post. SN z 7.4.2011 r., IV CSK 375/10, Legalis).

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze charakter i istotę instytucji skargi pauliańskiej nie można więc przyjąć, jak oczekuje tego Skarżący Syndyk, że art. 527 k.c. "modyfikuje" w jakimkolwiek zakresie postanowienia powszechnie obowiązującego prawa w zakresie ustalenia podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości.

Po raz kolejny więc należy podkreślić, że skoro strona (obecnie – Syndyk Masy Upadłości) jest użytkownikiem wieczystym "spornej" nieruchomości, tj. gruntu położonego przy ul. [...] dz.ew. [...], w W. i była nim w roku 2018, to jest ona podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w tym okresie, a także jest adresatem decyzji podatkowej określającej wysokość zobowiązania podatkowego za okres, w którym przysługiwało jej prawo użytkowania wieczystego "spornego" gruntu, co – jak już zaznaczono na wstępie rozważań – wynika wprost z literalnego brzmienia przywołanego przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 3) u.p.o.l.

Podsumowując, w ocenie Sądu, wywiedziony w skardze argument przemawiający za uchyleniem zaskarżonej decyzji jest niezasadny. Sąd nie dopatrzył się także w sprawie z urzędu innych naruszeń, mogących powodować uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Tym samym, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.