Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2910/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 196 ust 1 pkt 4, art. 197 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja z [...] września 2016 r. nr [...] Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej również "zaskarżona decyzja", wydana na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...], z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie odmowy udzielenia T. C. zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że T. C., obywatel S., urodzony [...] czerwca 1984 r., dalej również "cudzoziemiec" lub "skarżący", wnioskiem z dnia 16 grudnia 2015 r. zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską od 3 lat i nieprzerwane przebywanie w Polsce na podstawie zezwolenie na pobyt czasowy z uwagi na pozostawanie w ww. związku.

Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r. orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP uznając, że nie spełnia on jednej z przesłanek do jego udzielenia, gdyż nie przebywa w Polsce nieprzerwanie przez 2 lata na podstawie zezwoleń na pobyt czasowy. Wskazano, że cudzoziemiec uzyskał od Wojewody [...] zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską w dniu [...] października 2012 r. z terminem ważności do dnia 30 października 2013 r. Wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec złożył jednakże w dniu 30 września 2013 r., a zatem 30-dni przed upływem ważności poprzedniego zezwolenia, naruszającym tym samym postanowienia art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 z późn. zm.). Następnie przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską, udzielonego przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2013 r. r. z terminem ważności do dnia 18 grudnia 2015 r. Stwierdzono zatem, że od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. cudzoziemiec nie posiadał stosownego zezwolenia na pobyt czasowy. W związku z powyższym w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, udzielonego w związku z pozostawieniem w związku małżeńskim z obywatelką polską, przez 1 rok 11 miesięcy i 27 dni.

W dniu 13 maja 2016 r. pełnomocnik strony złożył do Wojewody [...] wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] maja 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 111 § 1 oraz § 1a k.p.a. odmówił uzupełnienia decyzji "w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały".

Po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca od powyższej decyzji, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] września 2016 r. zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji i utrzymał decyzję tego organu w mocy.

Organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż T. C. pozostaje od dnia 11 sierpnia 2012 r. w związku małżeńskim z obywatelką polską A. M.

Z uwagi na to, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemiec złożył w 16 grudnia 2015 r. wypełnił przesłankę pozostawania w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały.

Dalej organ odwoławczy ustalił, że z akt dot. cudzoziemca i zapisów znajdujących się w Systemie Informatycznym "Pobyt v. 2" wynika, że 14 sierpnia 2012 r., przebywając w Polsce w ramach ruchu bezwizowego cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską i w dniu [...] października 2012 r. ww. zezwolenie zostało mu udzielone z terminem ważności do dnia 30 października 2013 r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W związku z tym, że cudzoziemiec w ramach ruchu bezwizowego wjechał do Polski w dniu 8 lipca 2012 r., postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zakończyło się w dniu [...] października 2012r., a cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski po upływie 90 dni pobytu, do których był uprawniony w ramach ruchu bezwizowego, jego pobyt w momencie wydawania przedmiotowej decyzji był nielegalny.

Kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec złożył w dniu 30 września 2013 r. Wniosek ten został złożony z uchybieniem ustawowego 45-dniowego terminu wskazanego w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zatem zgodnie z ust. 4 art. 61 ww. ustawy cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu. Jednakże, wskazując na treść art. 57 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r., organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji faktycznej jak wyżej, nie można było odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi - małżonkowi obywatela polskiego, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 7 i 9 art. 57 ustawy, a zatem m. in. jego nielegalny pobyt. W związku z powyższym, Wojewoda [...] udzielił cudzoziemcowi w dniu [...] grudnia 2013 r. zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach z terminem ważności do dnia 18 grudnia 2015 r., choć nie ulega wątpliwości, że (w związku z brakiem opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Polski po upływie ważności pierwszego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ) jego pobyt na terytorium Polski w tym okresie od dnia 31 października 2013 r. do dnia 18 grudnia 2013 r. był nielegalny. Jednak fakt nielegalnego pobytu nie mógł stanowić wyłącznej przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W treści rozstrzygnięć z 2012 r. i 2013 r. nie wskazano, że cudzoziemiec nie dysponował żadnym tytułem pobytowym. Natomiast w toku postępowań o udzielenie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcy otrzymywali pouczenia, w których zawarta była m. in. informacja o konieczności zachowania terminu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego.

W oparciu o zgormadzony materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że legalny, nieprzerwany pobyt cudzoziemca na terytorium Polski na podstawie zezwoleń na pobyt czasowy bezpośrednio przed złożeniem wniosku może być liczony dopiero od dnia [...] grudnia 2013 r., kiedy to uzyskał drugie zezwolenie na pobyt czasowy na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W związku z powyższym w dniu [...] grudnia 2015 r., kiedy cudzoziemiec złożył przedmiotowy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, nie przebywał w Polsce legalnie i nieprzerwanie na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim przez co najmniej 2 lata, a zatem nie wypełnił jednej z obligatoryjnych przesłanek do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się do zarzutów odwołania co do naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 195 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8, 9 i 77 § 4 k.p.a. organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. odmawiało się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeśli cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie, lecz jednocześnie zgodnie z art. 57 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy nie można było odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi - małżonkowi obywatela polskiego, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłby m. in. jego nielegalny pobyt. Wobec powyższego nie można mówić o "zalegitymizowaniu" przez organ I instancji pobytu cudzoziemca w okresie od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. Organ wydal decyzję, do jakiej zobowiązywały go przepis prawa, tj. udzielił stronie zezwolenia pobytowego pomimo jej nielegalnego pobytu w Polsce. Wprawdzie w aktach postępowań o udzielenie cudzoziemcowi zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony brak jest informacji, z których wynikałoby, że był on informowany o swoim nielegalnym pobycie, lecz organ nie był do tego zobowiązany w obliczu braku przesłanki do odmowy udzielenia mu ww. zezwoleń z uwagi na nielegalny pobyt. Jednakże w niniejszym postępowaniu fakt nielegalnego pobytu cudzoziemca nie może być pominięty z uwagi na brak wiedzy cudzoziemca o nim, gdyż jest faktem obiektywnym i skutkuje odmową udzielenia zezwolenia. Ponadto to cudzoziemiec jest odpowiedzialny za zapewnienie, aby jego pobyt na terytorium Polski był legalny.

Odnosząc się do możliwości zastosowania art. 195 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o cudzoziemcach, organ odwoławczy podkreślił, iż ma on zastosowanie w przypadku pobytu cudzoziemca poza granicami Polski, a nie na jej terytorium.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w dniu 18 marca 2016 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu I instancji, a następnie w dniu 7 kwietnia 2016 r. (podczas zapoznania z aktami sprawy) cudzoziemiec został poinformowany o tym, że nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. Nie można zatem uznać, iż organ nie ujawnił przed wydaniem zaskarżonej decyzji stronie oraz jej pełnomocnikowi istotnych w sprawie okoliczności. Wbrew zarzutowi strony, negatywne rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie jest skutkiem instrukcji udzielonej przez organ i organizacji jego działania, lecz faktu złożenia przez cudzoziemca w 2013 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uchybienie ustawowego 45-dniowego terminu. Postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, strona i jej pełnomocnik byli należycie i wyczerpująco informowani o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, organy czuwały nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielały im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a ponadto fakty znane organowi z urzędu zostały zakomunikować stronie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. z uwagi na brak rozważenia, czy cudzoziemcowi nie powinno zostać udzielone zezwolenie na pobyt czasowy, pomimo dysponowania wszelkimi niezbędnymi dokumentami pozwalającymi na wydanie takiego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach przewiduje, że wszczęcie postępowania, a następnie wydanie rozstrzygnięcia w sprawie możliwe jest jedynie po złożeniu stosownego wniosku o udzielenie konkretnego zezwolenia pobytowego. Przy czym wnioski składa się na właściwych formularzach. Zatem konieczne jest złożenie dwóch odrębnych wniosków, na podstawie których organ może wszcząć i prowadzić dwa odrębne postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt stały oraz o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Nie jest przy tym istotne, że wnioski powyższe zawierają zbliżone dane. Ponadto organ wskazał, że cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] w dniu 12 kwietnia 2016 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i postępowanie to zakończyło się w dniu [...] sierpnia 2016 r. udzieleniem mu wnioskowanego zezwolenia, z terminem ważności do dnia 18 sierpnia 2019 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie pozbawia zatem strony prawa pobytu w Polsce, a jedynie orzeka o aktualnym braku przesłanek do udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

Skargę na decyzję z [...] września 2016 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wywiódł T. C.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, 9 i 77 ust. 4 k.p.a. wyrażające się w błędnym uznaniu, że postępowanie w sprawie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, strona i jej pełnomocnik byli należycie informowani o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, a także, że organy czuwały nad tym, aby strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody i udzielały im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek a także uznaniu, że organ nie był zobowiązany do udzielania określonych informacji, podczas gdy z okoliczności przyznanych przez Organ wynika, że:

a) organ I instancji miał zastrzeżenia co do legalności pobytu Cudzoziemca w okresie między 31 października 2013 r. a 18 grudnia 2013 r.,

b) Wojewoda [...] nigdy nie poinformował Cudzoziemca o istnieniu tych zastrzeżeń,

c) Wojewoda [...] wyznaczył Cudzoziemcowi termin złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na dzień [...] grudnia 2015 r.,

utrzymując tym samym Cudzoziemca w przeświadczeniu, że jest on uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, a w szczególności, iż spełnia on przesłankę nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium RP przez okres 2 lat poprzedzających złożenie ww. wniosku (tj. iż jego pobyt od dnia 31 października 2012 r. jest legalny i nieprzerwany), a następnie obciążenie Cudzoziemca negatywnymi konsekwencjami swojego postępowania poprzez odmowę udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały;

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 195 ust. 1 pkt 4 Ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w poparciu stanowiska organu I instancji odmawiającego uznania, że Cudzoziemiec przebywał na terytorium RP przez okres 2 lat, liczonych od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r., kiedy Cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, podczas gdy rzekomy brak wypełnienia przesłanki pobytowej, a w konsekwencji negatywne rozstrzygnięcie zawarte w Zaskarżonej Decyzji jest skutkiem naruszenia przez organ I instancji dyrektyw płynących z art. 8, 9 i art. 77 ust. 4 k.p.a.;

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 7 i 8 k.p.a. polegające na pominięciu wniosku Cudzoziemca odnośnie rozstrzygnięcia, czy Cudzoziemcowi nie należy udzielić zezwolenia na pobyt czasowy na skutek wniosku złożonego w dniu [...] grudnia 2015 r., pomimo niekwestionowania, że organ I instancji dysponował wszelkimi niezbędnymi danymi, dokumentami i opłatą pozwalającymi udzielić Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i w konsekwencji stwierdzenie, że w dniu [...] grudnia 2015 r. Cudzoziemiec powinien był wszcząć dwa różne postępowania zmierzające do legalizacji jego pobytu na terytorium RP;

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 98 Ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że warunkiem materialnoprawnym prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest złożenie formularza.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przesłanką udzielenia zezwolenia na pobyt stały, na którą skarżący powołał się we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r., było pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską. Art. 195 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zawiera zamknięty katalog przesłanek, od których uzależniono udzielenie zezwolenia na pobyt stały na wniosek cudzoziemca. Przepis ten przewiduje, że cudzoziemcowi, który spełnia te warunki, "udziela się" zezwolenia. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że spełnienie jednego z warunków w nim wymienionych zobowiązuje organ do udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Jedną z przesłanek uzasadniającą udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, wymienioną w pkt 4 art. 195 ust. 1 ww. ustawy, jest pozostawanie w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Z zapisu tego wynika, że małżeństwo z obywatelem polskim, przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków, stanowi samodzielną przesłankę udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest pozostawanie skarżącego od 11 sierpnia 2012 r. w związku małżeńskim z A. M. posiadającą polskie obywatelstwo. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony ważnego do dnia 30 października 2013 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony do dnia 18 grudnia 2015 r.

Spełnienie przesłanki bycia małżonkiem obywatela polskiego nie oznacza jednak automatycznie, że zezwolenie na pobyt stały zostanie przyznane. Konieczne jest dodatkowo niewystępowanie przesłanek negatywnych oraz wykazanie dodatkowych warunków, jeżeli są one wymagane. Dodatkowymi warunkami ustawowymi, które muszą być spełniony przez cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego jest:

- pozostawanie w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożony został wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały,

- bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywanie nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący nie spełnia warunku przebywania bezpośrednio przed złożeniem wniosku nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim.

Z zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wynika, że organy uznały, iż w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, której wystąpienie nakazuje wydanie cudzoziemcowi decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Zgodnie z tym przepisem udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1. W ocenie Sądu, wnioski organów w tym zakresie podjęte na podstawie poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń są prawidłowe.

Prawidłowo, w ocenie Sądu, organy ustaliły, że w okresie od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. pobyt skarżącego na terytorium RP był nielegalny. Wynika to z faktu, że drugi wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską skarżący wniósł do organu w dniu [...] września 2013 r., tj. 30 dni przed upływem ważności poprzedniego zezwolenia z dnia [...] października 2012 r. z terminem ważności do 30 października 2013 r. Składając swój drugi wniosek o zezwolenie, skarżący uchybił terminowi z art. 61 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r, nr 264, poz. 1573, ze zm.), zgodnie z którym, w sytuacji skarżącego, cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu (art. 61 ust. 4 ww. ustawy).

W sytuacji skarżącego, uchybienie ustawowemu terminowi na złożenie wniosku nie skutkowało obowiązkiem opuszczenia terytorium RP z uwagi na treść art. 57 ust. 3 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, małżonkowi obywatela polskiego, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7-9. A zatem przesłanką wyłączającą możliwość odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, małżonkowi obywatela polskiego, było przebywanie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie (art. 57 ust. 1 pkt 9).

Taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego, który mimo nielegalnego pobytu na terytorium RP w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. otrzymał zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony do dnia 18 grudnia 2015 r.

Należy pamiętać, że postępowania o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony, z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim przez skarżącego z obywatelką polską, toczyły się na podstawie przepisów ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, która została uchylona z dniem 1 maja 2014 r. w związku z wejściem w życie ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r.

Sytuacja prawna skarżącego w związku z ubieganiem się o zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony w okresie od [...] sierpnia 2012 r. (data złożenia pierwszego wniosku) do [...] grudnia 2013 r. (data wydania drugiego zezwolenia) musi być oceniana na podstawie obowiązujących w tym czasie przepisów, tj. ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. O ile fakt przebywania przez skarżącego w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. na terytorium RP nielegalnie, w świetle obowiązujących wówczas przepisów nie wpływał negatywnie na jego sytuację w zakresie możliwości uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską, o tyle okoliczność ta ma obecnie znaczenie, w związku z ubieganiem się przez skarżącego o zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Fakt nielegalnego pobytu w ww. okresie wpływa na ocenę, czy skarżący bezpośrednio przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt stały, przebywał nieprzerwanie na terytorium RP przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia przesłanki nieprzerwanego przebywania na terytorium RP przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską, gdyż okres ten liczony od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r., w przypadku skarżącego jest krótszy i wynosi 1 rok 11 miesięcy i 27 dni.

Z akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania administracyjnego wszczętego przez skarżącego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r., był on pouczony zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach w języku angielskim. Potwierdza to pkt 9 wezwania z dnia 24 sierpnia 2012 r. Zatem skarżący był pouczony o zasadach i trybie postępowania w sprawach o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony, co powinno obejmować również informację o terminie wniesienia kolejnego wniosku w sprawie takiego zezwolenia. Z uwagi na pozytywne załatwienie sprawy zezwolenia z wniosku z [...] września 2013 r., skarżący nie był informowany przez organ o okresie nielegalnego pobytu, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero w postępowaniu o zezwolenie na pobyt stały na terytorium RP na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, okoliczność ta ma istotne znaczenie przy obliczaniu wymaganego okresu 2 lat nieprzerwanego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku.

Niewątpliwie, organ I instancji, o okoliczności nielegalnego pobytu skarżącego w Polsce w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., powziął wiadomość dopiero w toku postępowania, po przeprowadzeniu analizy akt wcześniejszych postepowań. Z pewnością o okoliczności tej organ I instancji nie wiedział w momencie składania przez skarżącego wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 18 marca 2016 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu I instancji, a następnie w dniu 7 kwietnia 2016 r. (podczas zapoznania z aktami sprawy) skarżący został poinformowany o tym, że nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia i o przyczynach tego. Dołączona do akt sprawy korespondencja e-mailowa wskazuje, że również pełnomocnik skarżącego już w dniu 21 marca 2016 r. wiedziała o tej okoliczności. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik podtrzymała wniosek skarżącego o przyznanie zezwolenia na pobyt stały. W dniu 7 kwietnia 2016 r., podczas zapoznania się z aktami postępowania przez skarżącego i jego pełnomocnika, pracownik organu I instancji poinformowała, że skarżący nie spełnia warunku 2-letniego legalnego pobytu w Polsce i powinien jak najszybciej złożyć wniosek o pobyt czasowy. Z kolei w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu 14 kwietnia 2016 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymuje wniosek o przyznanie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku wniosła o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na okres 3 lat.

Wyżej przedstawiony przebieg postępowania przed organem I instancji wskazuje, że przed wydaniem decyzji organ ten przekazał stronie i jej pełnomocnikowi informacje o istotnych w sprawie okolicznościach. Wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, zawarty w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r., które wpłynęło do organu I instancji po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., jest wnioskiem alternatywnym w stosunku do popieranego wniosku o zezwolenie na pobyt stały i podlega rozpatrzeniu przez organ w odrębnym postępowaniu.

W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że wbrew zarzutowi skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 8, 9 i 77 § 4 k.p.a. Organ I instancji po ustaleniu, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, zakomunikował o tym skarżącemu i jego pełnomocnikowi. Z korespondencji e-mailowej wynika, że skarżący w dniu 10 listopada 2015 r. poinformował organ, że chciałby się umówić na złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały. Data zakończenia legalnego pobytu w Polsce [...] grudnia 2015 r. W odpowiedzi na to wystąpienie, organ I instancji poinformował skarżącego o zapisaniu go na składanie wniosku w dniu 16 grudnia 2016 r. o godzinie 09:20. Powyższa korespondencja w żaden sposób nie wskazuje, że Wojewoda [...] utrzymywał skarżącego w przeświadczeniu, że jest on uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Z inicjatywą złożenia takiego wniosku wystąpił sam skarżący. Organ I instancji o tym, czy skarżący jest uprawniony do uzyskania zezwolenia na pobyt stały, mógł wiedzieć dopiero po przeprowadzeniu postępowania połączonego z analizą akt dotychczasowych postępowań w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wyznaczając skarżącemu termin do złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały, organ nie mógł badał merytorycznie sprawy, gdyż nie miał jeszcze wniosku.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że w oparciu o wniosek z [...] grudnia 2015 r. organ powinien był wszcząć dwa postępowania, jedno o zezwolenie na pobyt stały i drugie o zezwolenie na pobyt czasowy. Treść wniosku jest jednoznaczna i wskazuje, że dotyczy zezwolenia na pobyt stały. W toku postępowania pełnomocnik skarżącego podtrzymywała wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały. Złożenie alternatywnego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r., skutkowało wszczęciem odrębnego postępowania w tym przedmiocie.

Zgodnie z art. 98 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się na jego wniosek, a zatem nie jest to postępowanie wszczynane z urzędu. Wymagany jest wniosek cudzoziemca, gdyby nie był złożony na formularzu, byłby to brak podlegający uzupełnieniu.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw i w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.