Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 771/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.58b
journal: Dz.U. 2014 poz 915
law: Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w J. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

USADANIENIE

W dniach od [...] do [...] lipca 2019r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P., zwanego dalej "[...] W1IH", przeprowadzili kontrolę w sklepie "[...]" przy ul. [...] w P., należącym do przedsiębiorcy L. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w J.

W toku kontroli stwierdzono naruszenie zakresu ochrony chronionych nazw pochodzenia środków spożywczych: "Truskawka [...]/[...] ChOG" i "Jabłko [...] ChOG", poprzez wprowadzanie do obrotu 4 partii przetworów mlecznych o łącznej wartości 87,85 zł, tj.:

- 15 op. 150g/op. e produktu Jabłko [...] Jogurt. Jogurt z kawałkami jabłka [...] ChOG, w cenie 1,19 zł/op., nr partii [...], z datą: należy spożyć do: [...].07.2019, producent: M. S.A. ul. [...],[...],

- 15 op. 150g/op. e produktu Truskawka [...] Jogurt. Jogurt z kawałkami truskawki [...] ChOG, w cenie 1,19 zł/op., nr partii [...] z datą: należy spożyć do: [...].07.2019, producent: M. S.A. ul. [...],[...],

- 18 op. 250/op. e produktu Jabłko [...] Jogurt pitny. Jogurt pitny z jabłkiem [...] ChOG, w cenie 1,49 zł/op., nr partii [...] z datą: należy spożyć do: [...].07.2019, producent: M. S.A. ul. [...],[...],

- 17 op. 250g/op. e produktu Truskawka [...] Jogurt pitny. Jogurt pitny

z kawałkami truskawki [...] ChOG, w cenie 1,49 zł/op., nr partii [...] z datą: należy spożyć do: [...].07.2019, producent: M. S.A., ul. [...],[...].

W trakcie kontroli ustalono, że na etykietach oraz na wieczkach opakowań w/w produktów, obok nazw "Truskawka [...] Jogurt", "Jabłko [...] Jogurt", "Truskawka [...] Jogurt pitny" oraz "Jabłko [...] Jogurt pitny", umieszczono symbol "Chronione Oznaczenie Geograficzne", co sugerowało,

że w/w jogurty są produktami posiadającymi Chronione Oznaczenie Geograficzne. Oferowanie konsumentom produktów o nazwach "Jabłko [...] Jogurt", "Jabłko [...] Jogurt pitny", "Truskawka [...] Jogurt", Truskawka [...] Jogurt pitny" narusza renomę chronionych oznaczeń geograficznych: "Jabłko [...] ChOG" i "Truskawka [...] ChOG", było niezgodne z art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. L 343 z 14.12.2012, str. 1-29).

Wobec powyższego uznano, że kontrolowany wprowadził do obrotu środki spożywcze, w przypadku których umieszczenie symbolu "Chronione Oznaczenie Geograficzne" na wieczku i etykiecie przy nazwie produktu sugeruje, że kontrolowane produkty są same w sobie produktem posiadającym ChOG, co skutkuje zastosowaniem w przedmiotowej sprawie art. 58b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 915), zwanej dalej "ustawą o rejestracji i ochronie nazw", zgodnie z którym kto używa nazwy zarejestrowanej jako chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowana tradycyjna specjalność do produktu rolnego lub środka spożywczego niezgodnego ze specyfikacją lub narusza zakres jej ochrony określony wart. 13 ust. 1 lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1151/2012, podlega karze pieniężnej w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia.

W związku z powyższym, pismem z [...] sierpnia 2019r. [...] WIIH wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na LIDL Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Jankowicach kary pieniężnej na podstawie art. 58b ust. 1 ustawy o rejestracji i ochronie nazw, za naruszenie zakresu ochrony chronionych nazw pochodzenia środków spożywczych.

Decyzją z dnia [...] października 2019r. [...] WIIH wymierzył L. Sp.

z o.o. Sp. k. z siedzibą w J. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł za naruszenie zakresu ochrony, określonego w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1151/2012.

Pismem z [...] października 2019 r., strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również "Prezesem UOKiK", odwołanie od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...]Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U.

z 2019r. poz. 1668, ze zm.), art. 58b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r.

o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 915 tj.), po rozpatrzeniu odwołania L. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P.

z dnia [...] października 2019r., którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pieniężną

w wysokości 4.000 zł, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1151/2012, nazwy zarejestrowane w systemach chronionych nazw pochodzenia (ChNP) i chronionych oznaczeń geograficznych (ChOG) podlegają ochronie m.in. przed bezpośrednim lub pośrednim wykorzystaniem w celach komercyjnych

w odniesieniu do produktów nieobjętych rejestracją, jeśli produkty te są porównywalne do zarejestrowanego produktu lub jeśli stosowanie danej nazwy stanowi wykorzystywanie je renomy. Zarejestrowane nazwy są również chronione przed wszelkiego rodzaju niewłaściwym stosowaniem, imitacją lub przywołaniem, nawet jeśli podano prawdziwe pochodzenie produktów lub usług bądź jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszą jej określenia takie jak: "styl", "typ", "metoda", "zgodnie z recepturą stosowaną", "imitacja" i tym podobne, w tym jeśli produkty te są wykorzystywane jako składnik. Zakazane jest również stosowanie wszelkich inny praktyk mogących wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia produktu.

Organ wskazał, że na gruncie krajowym zasady posługiwania się ChNP, ChOG i gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami (GTS) są uregulowane przepisami ustawy o rejestracji i ochronie nazw. Zgodnie z nimi producenci mogą

w oznakowaniu swoich produktów powoływać się na systemy ChNP, ChOG i GTS wyłącznie wtedy, gdy w nich uczestniczą i legitymują się ważnymi dokumentami potwierdzającymi prawo do używania nazwy i logo danego systemu. Dokumentami tymi są certyfikaty zgodności wydawane przez jednostki certyfikujące, upoważnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA) lub świadectwa jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wydawane przez wojewódzkich inspektorów jakości handlowej artykułów-rolno spożywczych. Certyfikaty zgodności oraz świadectwa jakości są dokumentami równoważnymi, wydawanymi po przeprowadzeniu u producenta kontroli potwierdzającej spełnianie przez produkt wymagań specyfikacji. Przedmiotowa ustawa reguluje również na gruncie krajowym kwestie kar pieniężnych za bezprawne używanie nazwy zarejestrowanej jako chroniona nazwa pochodzenia chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowana tradycyjna specjalność, jej skrótu lub symbolu.

Organ zauważył, że użycie produktu będącego ChNP czy ChOG jako składnika produktu przetworzonego dozwolone jest pod pewnymi warunkami, które zostały opracowane przez Komisję Europejską i wydane w postaci wytycznych

w sprawie etykietowania środków spożywczych wykorzystujących produkty posiadające chronione nazwy pochodzenia (ChNP) i chronione oznaczenia geograficzne (ChOG) jako składniki (201 O/C 341/03), zwanych dalej " Wytycznymi KE". Zgodnie z wytycznymi, nazwa zarejestrowana jako ChNP lub ChOG może zostać wymieniona w ramach lub pobliżu nazwy handlowej danego środka spożywczego zawierającego produkty z zarejestrowaną nazwą, oraz przy etykietowaniu, prezentacji i reklamie tego środka spożywczego, pod warunkiem, że spełnione są następujące warunki:

- przedmiotowy środek spożywczy nie zawiera żadnego innego "porównywalnego składnika", czyli żadnego innego składnika, który całkowicie łub częściowo zastępuje składnik posiadający ChNP lub ChOG. Tytułem nieograniczającego przykładu pojęcia "porównywalnego składnika" Komisja jest zdania, że ser pleśniowy (lub zwyczajowo: "niebieski ser") byłby porównywalny z serem Roąuefort,

- ponadto składniki ten powinien być używany w ilości wystarczającej do nadania odnośnemu środkowi spożywczemu podstawowej cechy charakterystycznej. Z uwagi na szeroki wachlarz potencjalnych przypadków Komisja nie jest jednak w stanie zasugerować minimalnej wartości procentowej, którą należy jednakowo stosować. Tytułem przykładu, włączenie minimalnej ilości przyprawy posiadającej ChNP lub ChOG do środka spożywczego mogłoby, w odpowiednim przypadku, wystarczyć do nadania wymierzonemu środkowi spożywczemu podstawowej cechy charakterystycznej. Natomiast włączenie minimalnej ilości mięsa posiadającego ChNP lub ChOG do środka spożywczego nie byłoby a priori wystarczające do nadania danemu środkowi spożywczemu podstawowej cechy charakterystycznej,

- na koniec najlepiej byłoby, gdyby procentowa wartość włączenia składnika posiadającego ChNP lub ChOG była wskazana w ramach lub bezpośrednim pobliżu nazwy handlowej danego środka spożywczego, lub, w przeciwnym razie, w wykazie składników, w bezpośrednim związku z przedmiotowym składnikiem.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady

i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L UE 31 z 01.02.2002, s. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 178/2002", podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji

w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

W myśl przepisu art. 8 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną żywnością. W szczególności, zgodnie z art. 16 tego rozporządzenia, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia

i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów (...). Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego. Informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (art. 7 ust. 2 tamże).

Rozporządzenie 1169/2011, precyzuje w art. 8 zasady odpowiedzialności podmiotów za informację o żywności. Podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii (ust. 1). Podmiot ten zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2). W myśl art. 8 ust. 5 ww. rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione.

W ocenie Prezesa UOKiK wbrew twierdzeniom strony, sposób oznakowania zakwestionowanych czterech partii jogurtów, w tym mocne wyeksponowanie chronionych nazw geograficznych "Truskawka [...]", "Jabłko [...]"

i unijnego symbolu ChOG sugeruje, że jogurty te są produktami posiadającymi chronione oznaczenia geograficzne a tym samym korzystają z renomy nazwy chronionej. Nie można też wykluczyć, że taka prezentacja chronionych nazw składników użytych do produkcji jogurtów i unijnego logo ChOG zostały użyte

w celach komercyjnych, a nie tylko jak twierdzi strona w celu podkreślenia jakości smakowej. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w przypadku dwóch partii jogurtów pitnych wsady z truskawką [...] i jabłkiem [...] zawierały zaledwie po 6% owoców z chronionymi nazwami, co oznacza, że w całych produktach było ich znacznie mniej. Na etykietach tych produktów natomiast wyeksponowano nazwy: "truskawka [...]" i "jabłko [...]" przy użyciu kilkakrotnie większej oraz pogrubionej czcionki niż w przypadku podstawowej nazwy "jogurt". Ponadto mocne uwypuklenie w oznakowaniu chronionych nazw "Truskawka [...]" i "Jabłko [...]" kolidowało również z wykazami składników w przypadku jogurtów pitnych, z których wynika m.in., że smak jogurtów został wzmocniony użyciem aromatów:

- Jogurt pitny truskawka [...] - Składniki: mleko, wsad z truskawką [...]

(6% truskawka [...] ChOG, cukier, skrobia, naturalny aromat, koncentrat

z soku czarnej marchwi), cukier białka mleka, bakterie fermentacji mlekowej: Streptoccocus thermophilus, Lactobacilus delbrueckii subsp. bulgarius, Bifidobacterium lactis, Lactobacillus paracasei, Lactobacillus acidophilus;

- Jogurt pitny jabłko [...] - Składniki: mleko, wsad z jabłkiem [...] (6% jabłko [...] ChOG, cukier, skrobia, naturalny aromat), cukier białka mleka, bakterie fermentacji mlekowej: Streptoccocus thermophilus, Lactobacilus delbrueckii subsp. bulgarius, Bifidobacterium lactis, Lactobacillus paracasei, Lactobacillus acidophilus

Ponadto organ wskazał, ze oprócz tego w obu przypadkach zmieszczono zdjęcia owoców z dodatkowymi opisami i tak

- truskawki [...] Jędrny miąższ", "mocny rumieniec", "Truskawki [...] to sama słodycz prosto z pomorskich pól",

- jabłka [...] "mocny rumieniec" , Jędrny miąższ", "Jabłka [...] to wyrazisty smak i wysoka jakość prosto z N..

W przypadku pozostałych dwóch partii jogurtów zawartość truskawki [...] i jabłka [...] była co prawda większa (12,5%), ale i tak sposób oznakowania mógł wprowadzać konsumentów w błąd poprzez nadmierne wyeksponowanie nazw "truskawka [...]" i Jabłko [...]" oraz odpowiednich dla nich symboli unijnych, przy jednoczesnym dużym zmniejszeniu podstawowej nazwy jogurt. Należy zatem stwierdzić, że nazwa handlowa w odniesieniu do opisu mogła wprowadzać konsumenta w błąd co do właściwości i składu, co naruszało

art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1169/2011.

Zgodnie z ww. wytycznymi KE, aby oznakowanie ww. produktów eliminowało możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd, produkty te powinny nosić nazwy Jogurt/jogurt pitny z truskawką [...] " oraz Jogurt/jogurt pitny z jabłkiem [...]", a symbol unijny powinien być tak użyty na etykiecie, aby było jasne dla konsumenta, że odnosi się on wyłącznie do danego składnika tego produktu.

Zdaniem Prezesa UOKiK, [...] WIIH zasadnie stwierdził nieprawidłowości w oznakowaniu jogurtów co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej za naruszenie zakresu ochrony, określonego w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1151/2012. W opinii organu drugiej instancji [...] WIIH przy wymierzaniu kary prawidłowo uwzględnił wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 58c ust. 3 ustawy o rejestracji i ochronie nazw (tj. stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu dokonującego naruszenia i wielkość jego obrotów), a ustalona wysokość kary po uwzględnieniu tych przesłanek mieści się w ustawowych granicach i stanowi 8,7 % kary maksymalnej, która zgodnie z warunkami określonymi w art. 58 b ust. 1 tej ustawy nie może być wyższa niż dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

Pismem z dnia [...] lutego 2019r. L. sp. z o.o. sp. k. w J. wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1 lit. a w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 roku w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych poprzez jego zastosowanie, chociaż użycie przez Skarżącego w nazwie środka spożywczego, niespełniającego wymogów specyfikacji Chronionego Oznaczenia Geograficznego ("ChOG"), składnika zarejestrowanego jako ChOG, nie było podyktowane wykorzystaniem renomy nazwy chronionej czy posłużeniem się nazwą chronioną w celach komercyjnych, a miało służyć wyłącznie podkreśleniu jakości smakowej produktu, co nie może uchodzić za niewłaściwe stosowanie, imitację, przywołanie czy za inne działanie niezgodne z przepisami prawa;

- naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z ust. 2 w zw. z ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że oznaczenie środka spożywczego,

w tym jego wygląd oraz opakowanie, nie mogło wprowadzić w błąd konsumenta;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 58b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych, poprzez jego zastosowanie, chociaż

w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne podstawy do ukarania skarżącego.

Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc,

że zastosowanie składników mających ChOG w produktach jest zgodne

z "Wytycznymi w sprawie etykietowania środków spożywczych wykorzystujących produkty posiadające chronione nazwy pochodzenia (ChNP) i chronione oznaczenia geograficzne (ChOG) jako składniki (2010/C 341/03)" ("Wytyczne"). Komisja Europejska uważa bowiem, że nazwa zarejestrowana jako ChNP lub ChOG mogłaby zostać wymieniona w ramach lub w pobliżu nazwy handlowej danego środka spożywczego zawierającego produkty z zarejestrowaną nazwą, oraz przy etykietowaniu, prezentacji i reklamie tego środka spożywczego, pod warunkiem, że spełnione zostaną następujące warunki:

a) przedmiotowy środek spożywczy nie zawiera żadnego innego "porównywalnego składnika", czyli żadnego innego składnika, który całkowicie lub częściowo zastępuje składnik posiadający ChNP tub ChOG,

b) ponadto składnik ten powinien być używany w ilości wystarczającej do nadania odnośnemu środkowi spożywczemu podstawowej cechy charakterystycznej (z uwagi

na szeroki wachlarz potencjalnych przypadków Komisja nie jest jednak w stanie zasugerować minimalnej wartości procentowej, którą należy jednakowo stosować),

c) zalecane jest, by procentowa wartość włączenia składnika posiadającego ChNP lub ChOG była wskazana w ramach lub w bezpośrednim pobliżu nazwy handlowej danego środka spożywczego lub, w przeciwnym razie, w wykazie składników,

w bezpośrednim związku z przedmiotowym składnikiem.

W ocenie skarżącego wszystkie ww. kryteria zostały spełnione w odniesieniu do produktów. Podkreślono, że produkty zawierają odpowiednie składniki (tj. jabłko [...]/ truskawkę [...]) - zawartość danego składnika została procentowo określona. Produkty nie zawierają innego porównywalnego składnika, czyli żadnego innego składnika, który całkowicie lub częściowo mógłby zastąpić składniki z ChOG. Ponadto jest to ilość, dzięki której składniki te nadają produktom podstawową cechę charakterystyczną.

Fakt umieszczenia logotypu ChOG w wykazie składników przy "truskawce [...]" oraz "jabłku [...]" nie stanowi wykorzystania renomy produktu posiadającego ChOG i jest zgodne z przepisami prawnymi dotyczącymi przekazywania informacji na temat żywności konsumentom. Informacja dotycząca obecności składnika posiadającego ChOG ma na celu podkreślenie cechy jakościowej produktu. Dzięki temu, klient sam może dokonać świadomego wyboru między różnorakimi jogurtami z jabłkami/truskawkami posiadającymi lub nieposiadającymi ChOG. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność,

że w składzie produktów występują wyłącznie jabłka/truskawki zarejestrowane jako ChOG. Nie są to jedne z wielu odmian wykorzystanych przy produkcji, wręcz przeciwnie, są to jedyne odmiany w omawianych produktach. Skarżący zwrócił uwagę na brak obiektywnego ryzyka wprowadzania konsumenta w błąd poprzez używanie zakwestionowanego oznaczenia. Logotyp Chronione Oznaczenie Geograficzne został umieszczony celowo na grafice przedstawiającej główny składnik produktu (jabłko lub truskawkę), tak aby nie sugerować klientom,

że chroniony pochodzeniem jest cały produkt jako taki. Ponadto skrót "ChOG" znajduje się jedynie w pobliżu nazwy handlowej, tj. przy grafice truskawki/jabłka,

a nie np. na początku lub przy jej członie "jogurt", co być może niosłoby za sobą ryzyko wprowadzenia klientów w błąd. Dodatkowo, w tym samym polu widzenia

i w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy znajduje się wykaz składników, który wyklucza możliwość wprowadzenie klienta w błąd, w odniesieniu do charakteru produktu, ponieważ w sposób bezpośredni informuje on, który składnik produktu posiada "ChOG" (tj. poprzez umieszczenie logotypu ChOG przy truskawce [...]/ jabłku [...]).

Zdanie strony skarżącej produkty zostały wprowadzone do obrotu pod nazwą zgodną z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia, a nazwa "jogurt" została uzupełniona

o informacje o środku spożywczym mające wspomóc konsumenta w procesie decyzyjnym, co jest dopuszczalne.

Wobec powyższego zdaniem skarżącego argumentacja przedstawiona

w niniejszej skardze, podważa zasadność wymierzenia mu kary albowiem

nie zaistniała żadna z przesłanek uprawniających organ do zastosowania art. 58b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2019.2325, dalej jako "p.p.s.a").

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryteria sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U.L 343 z 14.12.2012, nr 1151/2012) zarejestrowane nazwy są chronione przed:

a) wszelkim bezpośrednim lub pośrednim wykorzystywaniem w celach komercyjnych nazwy zarejestrowanej w odniesieniu do produktów nieobjętych rejestracją, jeśli produkty te są porównywalne do produktów zarejestrowanych pod tą nazwą lub jeśli jej stosowanie stanowi wykorzystywanie renomy chronionej nazwy, w tym również w sytuacji, gdy produkty te są wykorzystywane jako składnik;

b) wszelkiego rodzaju niewłaściwym stosowaniem, imitacją lub przywołaniem, nawet jeśli podano prawdziwe pochodzenie produktów lub usług lub jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszą jej określenia takie jak: "styl", "typ", "metoda", "zgodnie z recepturą stosowaną", "imitacja" i tym podobne, w tym jeśli produkty te są wykorzystywane jako składnik;

c) wszelkimi innymi fałszywymi lub mylącymi wskazaniami odnoszącymi się do pochodzenia, charakteru lub podstawowych właściwości produktu, które są podane na opakowaniu wewnętrznym lub zewnętrznym,-w materiale reklamowym lub dokumentach odnoszących się do danego produktu oraz opakowaniem produktu w pojemnik mogący przekazać fałszywe wrażenie co do jego pochodzenia;

d) wszelkimi innymi praktykami mogącymi wprowadzić konsumentów w błąd co do prawdziwego pochodzenia produktu.

W przypadku produktów zarejestrowanych jako Chronione Nazwy Pochodzenia (ChNP) lub Chronione Oznaczenia Geograficzne (ChOG) zastosowanie znajdują ponadto "Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie etykietowania środków spożywczych wykorzystujących produkty posiadające chronione nazwy pochodzenia (ChNP) i chronione oznaczenia geograficzne (ChOG) jako składniki" (Dz. Urz. UE C z 2010 r Nr 241), z których wynika, że nazwa zarejestrowana jako ChNP lub ChOG może zostać wymieniona w ramach lub pobliżu nazwy handlowej danego produktu,

o ile spełnione zostaną następujące warunki:

a) przedmiotowy środek spożywczy nie zawiera żadnego innego "porównywalnego składnika" zastępującego całkowicie lub częściowo składnik posiadający ChNP lub ChOG;

b) składnik ten powinien być używany w ilości wystarczającej do nadania danemu produktowi spożywczemu podstawowej cechy charakterystycznej;

c) procentowa wartość włączenia składnika posiadającego ChNP lub ChOG była wskazana w ramach lub w bezpośrednim pobliżu nazwy handlowej środka spożywczego lub w wykazie składników w bezpośrednim związku z przedmiotowym składnikiem.

Przeprowadzona u skarżącego kontrola wykazała, że na etykietach oraz na wieczkach opakowań jogurtów, obok nazw "Truskawka [...] Jogurt", "Jabłko [...] Jogurt", "Truskawka [...] Jogurt pitny" oraz "Jabłko [...] Jogurt pitny", umieszczono symbol "Chronione Oznaczenie Geograficzne", co sugerowało,

że w/w jogurty są produktami posiadającymi Chronione Oznaczenie Geograficzne.

Zdaniem sądu, organy zasadnie uznały, że oferowanie konsumentom produktów o nazwach "Jabłko [...] Jogurt", "Jabłko [...] Jogurt pitny", "Truskawka [...] Jogurt", Truskawka [...] Jogurt pitny" narusza renomę chronionych oznaczeń geograficznych: "Jabłko [...] ChOG" i "Truskawka [...]/[...] ChOG", było niezgodne z art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. L 343 z 14.12.2012, str. 1-29), zwanego dalej "rozporządzeniem 1151/2012".

Ze zgromadzonego materiału, w tym przede wszystkim dokumentacji zdjęciowej, wynika, że oznakowanie zakwestionowanych produktów cechuje się wyeksponowaniem zarówno nazwy "Truskawka [...]" i "Jabłko [...]" jak

i symboli ChOG. Jak zasadnie uznał organ etykieta produktu jest opracowana w taki sposób, że sugeruje, iż oznaczenie ChOG odnosi się do całego produktu, nie zaś tylko do jednego ze składników, co jednoznacznie wskazuje na zamysł komercyjnego posłużenia się tymi oznaczeniami.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności z dnia 28 stycznia 2002 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 31, str. 1) prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.

Z kolei, zgodnie z art. 16 w/w rozporządzenia bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Podobnie art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011 stanowi, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Za bezzasadne uznać należy stanowisko strony skarżącej, że zastosowane oznakowanie nie mogło wprowadzić w błąd potencjalnego konsumenta, ponieważ logotyp ChOG został umieszczony celowo na grafice przedstawiającej główny składnik produktu (jabłko lub truskawkę), tak aby nie sugerować klientom, że chroniony pochodzeniem jest cały produkt jako taki. W toku kontroli stwierdzono, że na etykietach oraz wieczkach opakowań w/w produktów obok nazw "Truskawka [...] Jogurt", "Jabłko [...] Jogurt", "Truskawka [...] Jogurt pitny", oraz "Jabłko [...] Jogurt pitny" umieszczono unijny symbol "Chronione Oznaczenie Geograficzne", przy czym sposób oznakowania produktów jakim posłużył się skarżący, może właśnie wywołać w potencjalnym konsumencie przeświadczenie, że skrót "ChOG" przy nazwie truskawka [...] i jabłko [...] oraz unijne logo ChOG odnoszą się do całego produktu.

Skarżący twierdzi wprawdzie, że logotyp ChOG znajduje się na grafice przedstawiającej główny składnik produktu tj. truskawkę [...]/jabłko [...]. Należy jednak zauważyć, iż skład poszczególnych produktów nie wskazuje, aby truskawka [...]/jabłko [...] były ich głównym składnikiem. Ponadto etykiety poszczególnych produktów, a więc np. "Truskawka [...]. Jogurt pitny"

i skrót "ChOG" oraz "logotyp ChOG" są skonstruowane w taki sposób, że mogą sugerować, że to nie truskawka [...] jest oznaczona skrótem "ChOG" oraz "logotypem ChOG" lecz oznaczenia te odnoszą się do całego produktu, a więc jogurtu pitnego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że sposób oznakowania jaki został zastosowany przez stronę skarżącą może wprowadzić potencjalnego konsumenta w błąd, sugerując mu, iż ma do czynienia z produktem, który jest zarejestrowany jako ChOG, co może lec u podstaw podjęcie przez niego decyzji o zakupie.

Tym samym, naruszony został zakres ochrony określonej w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1151/2012, co stanowi przesłankę do wymierzenia kary na podstawie art. 58b ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych z dnia 17 grudnia 2004 r (Dz. U. z 2019 r. poz. 915). Zdaniem sądu, przy wymierzaniu kary prawidłowo uwzględniono wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 58c ust. 3 ustawy

o rejestracji i ochronie nazw (tj. stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu dokonującego naruszenia i wielkość jego obrotów), a ustalona wysokość kary po uwzględnieniu tych przesłanek mieści się

w ustawowych granicach i stanowi 8,7 % kary maksymalnej, która zgodnie

z warunkami określonymi w art. 58 b ust. 1 tej ustawy nie może być wyższa niż dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.