Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 448/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, 2a, 2b, 4
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 10  par. 1i 2,  art. 61  par. 4, art. 268a,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. Transport i Spedycja Międzynarodowa w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym o d d a l a s k a r g ę /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 448/07

U Z A S A D N I E N I E :

Wyrokiem z dnia 11 maja 2007 r.- sygn. I OSK 832/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2005 r.- IV SA/Po 32/04 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz L. sp. z oo Spedycja i Transport Międzynarodowy kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 i 134 § 1 ppsa poprzez uznanie, że w rozpoznawanej przez organy administracji sprawie nie miał zastosowania art. 10 § 1 kpa. W niniejszej sprawie zachodził wyjątek z art. 10 § 2 kpa, bowiem zapewnienie prawa czynnego udziału strony w postępowaniu groziłoby niepowetowaną szkodą materialną. Trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 233 § 1 kpc. Sąd przeprowadził uzupełniający dowód z dokumentów: decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r.; decyzji nr [...] Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 1997 r. Łącznie z Kartami zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanymi na podstawie decyzji nr [...], w ocenie Sądu I instancji świadczy to o tym, że Kierownik zmiany działał w granicach upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w O. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną, z art. 268a kpa wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. W piśmiennictwie przyjmuje się, że upoważnienie musi być skierowane do konkretnego pracownika, a nie do osoby zajmującej określone stanowisko ( Cz. Martysz w: "Kpa. Komentarz" Zakamycze 2005 t. II s. 601-603; wyrok NSA z 24.1.2007- I OSK 349/06). Decyzja nr [...]Naczelnika Urzędu Celnego jest w istocie aktem generalnym o charakterze wewnętrznym, a nie aktem indywidualnym upoważniającym konkretnego wskazanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza celnego powydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego. Sama decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nie jest upoważnieniem, o którym stanowi art. 268a kpa. Czy za takie indywidualne upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego uznać można odpowiednie postanowienie zawarte w karcie zakresu obowiązków i uprawnień Kierownika Zmiany Z.S. nie wiadomo, bowiem Sąd I instancji kwestii tej nie rozpatrzył, a jest to kwestia mająca zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy w postępowaniu administracyjnym nie miał miejsce przypadek wydania decyzji z wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Podstawy prawnej do upoważnienia funkcjonariuszy celnych do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego nie mógł stanowić żaden z punktów art. 283 Kodeksu celnego, który to artykuł powołano w podstawie decyzji nr [...] z [...] czerwca 2002 r., ani art. 284 Kodeksu celnego, powołany w podstawie prawnej decyzji nr [...] Dyrektora Urzędu Celnego, na który powoływał się organ administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalił i zważył, co następuje:

Skarga w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy okazała się bezzasadną.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno co do właściwości Sądu ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 kwietnia 2007 r.- I OSK 718/06, 11 maja 2007 r.- I OSK 835/06), jak co do zagadnień materialnoprawnych i proceduralnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dnia [...] września 2002 r. uprawniony kontroler celny Urzędu Celnego w O. przeprowadził kontrolę pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W trakcie kontroli dokonano ważenia ciągnika marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą typu [...] nr rej. [...] wraz z przewożonym ładunkiem. Pojazd ów kierowany był przez T.Z. Dopuszczalny nacisk osi pojedynczej pojazdu wynosił 100 kN. W wyniku ważenia, przeprowadzonego o godzinie 2327 stwierdzono, że na drugiej osi pojazdu przekroczono dopuszczalny nacisk ( o 2,77 kN). Wynik tej kontroli utrwalono w protokole nr [...] z godziny 0116 dnia [...] września 2002 r. W protokole tym odnotowano nadto, iż pojazd jest nienormatywny, wymaganego zezwolenia przewoźnik nie posiada. Protokół i dokument o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej podpisał bez zgłaszania uwag i zastrzeżeń kierowca przedmiotowego pojazdu; w protokole kontroli pojazdu T.Z. podał, że nie zgadza się z decyzją, bo brak możliwości ponownego ważenia (k. 4, 5 akt administracyjnych).

Naczelnik Urzędu Celnego w O. (dalej Naczelnik Urzędu) decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2 a i 2 b oraz art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 1985 r. o drogach publicznych ( j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm.- dalej udp) w zw. z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U 98/97/602 ze zm.- dalej prd) i rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 44/99/432), obciążył spółkę L. sp. z o.o. ( dalej Spółka lub L.) karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego Strona nie okazała (art. 64 ust.1 prd). Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono za stwierdzony dnia [...] września 2002 r. godz. 01.16 przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, potwierdzony zapisem protokołu nr [...].

W odwołaniu od tej decyzji L. podniosła, że towar na naczepie był prawidłowo załadowany i rozłożony równomiernie podczas załadunku. Spółka zakwestionowała wiarygodność pomiaru drugiej osi napędowej z powodu braku możliwości zweryfikowania szybkości pojazdu i możliwości dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę, a kierowca nie miał możliwości ponownego ( kontrolnego) dokonania pomiaru nacisków. W odwołaniu powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. P 7/98 i wyrok NSA sygn. III RN 9/2000 stwierdzając, że na podstawie tych orzeczeń decyzja Urzędu Celnego w O. pozbawiona jest podstaw prawnych.

Dyrektor Izby Celnej w R. (dalej Dyrektor Izby) decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2 a i 2 b, art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm.), § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 44/99/432), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kara pieniężna została nałożona dnia [...] września 2002 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa L. Sp. z o.o. z O. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu. Dyrektor stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu [...], posiadającej ważne świadectwo legalizacji, wydane dnia [...] października 2001 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego nr [...] posiadającego świadectwo legalizacji wydane dnia [...] listopada 2001 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40 b ust.2 i art. 13 ust. 2 b udp, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ II Instancji szczegółowo przedstawił techniczne etapy procesu ważenia i system zabezpieczeń, zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie było podstaw do powtarzania ważenia. Odnosząc się do powołanych przez stronę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. P 7/98 i wyroku Sądu Najwyższego ( a nie jak Strona wskazała- NSA) sygn. III RN 9/2000 Dyrektor Izby stwierdził, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2003 r. Prokurent spółki L. Sp. z o.o. zarzucił decyzji naruszenie art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz.U. 55/93/248) w związku z art. 11 i art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, popełnione w związku z wydaniem decyzji na podstawie wyników ważenia pojazdu dokonanego na urządzeniu wagowym, którego stosowanie nie miało w świetle w/wym przepisów podstawy prawnej. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45, art. 9, art.6, art.7, art. 61 § 3, art. 107 § 1 i art. 81 kpa.

Skarżąca, reprezentowana w postępowaniu skargowym, przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze i w pismach uzupełniających z dnia [...] lipca 2004 r. i [...]grudnia 2005 r. wskazała w szczególności, że protokół kontroli i decyzja organu I instancji zostały doręczone kierowcy, osobie nieupoważnionej do ich odbioru, a Spółka dowiedziała się o wszczęciu postępowania już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji.

We wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano kary pieniężne na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędowa, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu oś ta wykazuje znacznie większy nacisk niż wynikałoby to z wagi położonego na niej ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli prędkość ta mieści się w dopuszczalnych granicach. Spółka wniosła o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, gdyby upoważnienie do wydania decyzji nie określało precyzyjnie zakresu wydawania decyzji i nie zostało podpisane przez uprawniona osobę.

Zarzucono naruszenie art. 7, art. 10 i art. 61 § 3 kpa ponieważ nie poinformowano Skarżącej o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co Spółka została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym nie można uznać protokołu z ważenia pojazdu jako podstawę do wydania decyzji, bowiem okoliczność faktyczna może być, na podstawie art. 81 kpa, uznana za udowodnioną tylko wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o tej okoliczności.

Pełnomocnik skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisanej, czyli dla starszego kontrolera celnego Z.S. i dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.

Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i W., zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 30 czerwca 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonym w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.

Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Skarżąca zakwestionowała w pismach z dnia [...] lipca 2004 r. i [...]grudnia 2005 r. umocowanie starszego kontrolera celnego Z.S. do podpisania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] września 2002 r. nr [...]. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, gdyż skutkujący ewentualnym stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa, Sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości kompetencja naczelnika urzędu celnego do wydania takiej decyzji, a organ ten mógł jedynie, na podstawie art. 268a kpa upoważnić pracownika kierowanej przez niego jednostki do załatwiania w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 41/02/365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust.1). Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla funkcjonariusza celnego, podpisanego pod decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2002 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień starszego kontrolera celnego Z.S. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]i art.283 i 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm.) i decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...]. W decyzji określono, że Zastępcy Dyrektora i Kierownicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonych w Regulaminie organizacyjnym Urzędu Celnego.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. określił, że starszy kontroler celny Z.S. był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.4. Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego. W zakresie ustalonym dla starszego kontrolera celnego w pkt IV Karty funkcjonariusz posiadał uprawnienia do podejmowania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. W związku z tym nie doszło do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na skutek podpisania jej przez starszego kontrolera celnego Z. S., ponieważ działał on w granicach upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w O. (art. 40 b ust. 1 i 2 udp; k. 66-67).

Podczas pierwszego rozpoznania niniejszej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Sąd ten dysponował jedynie potwierdzonymi za zgodność odpisami dokumentów urzędowych: decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...]czerwca 2002 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r.) i decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. Dyrektora Urzędu Celnego w R. (dalej decyzja z dnia [...] grudnia 1997 r.; k. 69, 70 akt sądowych). Odpisy tych dokumentów nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności, i nie zostały zakwestionowane przez Skarżącą w trybie art. 252 kpc ( art. 103 § 5 ppsa w zw. z art. 244 § 1 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2006 t. 1 s. 515 uw. 32). W informacji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Z. przekonująco wyjaśnił, że szczegółowe obowiązki i uprawnienia nadane kierownikom komórek organizacyjnych i funkcjonariuszom celnym określono w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy. Zadania zlecone innymi przepisami niźli przepisami celnymi (to jest ustawami określającymi: środki polityki handlowej, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi, ochrony zdrowia i życia zwierząt, ochrony roślin, ochrony środowiska), określono w punkcie I.4 Karty zakresu praw i obowiązków starszego kontrolera celnego Z.S. (dalej Karta); dodatkowo w punkcie II.6 i II.9 Karty nałożono na Z.S. obowiązek wykonywania czynności zleconych administracji celnej odrębnymi przepisami, obowiązek zastępowania kierownika zmiany podczas jego nieobecności; zgodnie z punktem IV Karty, Z.S. miał uprawnienia do podejmowania decyzji i podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Przejście graniczne w Olszynie obsługiwało ruch osobowy i towarowy w sposób ciągły (całodobowo)- w ten sposób funkcjonowały służby celne (k. 66-67 akt sądowych). Takimi dowodami dysponował też Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną. Decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. weszła w życie dnia [...]czerwca 2002 r., zastępując decyzję z dnia [...] grudnia 1997 r. (która w okresie między [...] stycznia 1998 a [...] czerwca 2002 r. regulowała tę samą materię).

Decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. ma charakter aktu generalnego o charakterze wewnętrznym (W. Chróścielewski "Akt administracyjny generalny" Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego 1994 s. 24, 26-27, 109-110; uzasadnienie wyroku NSA z 11.5.2007 r.- sygn. I OSK 832/06), jako że tworzy obowiązki i przyznaje uprawnienia tylko tym podmiotom, którzy organizacyjnie lub służbowo są podporządkowani Naczelnikowi Urzędu. Decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. nie rodzi po stronie pracowników podmiotów nie podporządkowanych administracji praw podmiotowych ( uchwała 7 Sędziów SN z 23.X.1982 r.- III PZP 45/82- OSNC 2-3/83/20, uchwała SN z 21.3.1983- III AZP 1/83- OSNC 10/83/153, akceptowane przez W. Chróścielewskiego- op. cit. s.109-110).

W doktrynie trafnie wskazuje się, że upoważnienie na podstawie art. 268a kpa (zwane także pełnomocnictwem administracyjnym), winno być udzielone na piśmie. Udzielenie upoważnienia nie jest uzależnione od stanowisk i funkcji, lecz od merytorycznych przesłanek prawidłowego wykonywania kompetencji organu przez konkretną osobę (J. Borkowski w: "Kpa. Komentarz" CH Beck 2006 s. 888 nb 5). Upoważnienie może być załącznikiem do zakresu czynności danego pracownika; realizuje się wówczas jego indywidualny charakter (Cz. Martysz- op. cit. s. 602-603 uw. 4). Upoważnienie to może także wynikać z regulaminu organizacyjnego (wyrok NSA z 13.03.1997- SA/Bk 781/96, akceptowane przez M. Jaśkowską w: "KPA. Komentarz" Zakamycze 2005, str.1118).

Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził dowód z uwierzytelnionego odpisu Karty zakresu praw i obowiązków Z.S.- starszego kontrolera celnego, z dnia [...] lipca 2002 r. (k. 171-171v akt sądowych). Wśród zadań określonych Kartą Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że do zadań Z.S. należy wykonywanie czynności zleconych odrębnymi przepisami (pkt I ppkt 4)- innymi niż przepisy celne i Kodeks Karny Skarbowy (pkt I ppkt 1-3); do kategorii odrębnych przepisów zlecających wykonywanie czynności należy wymierzanie kar za przejazd pojazdami ponadnormatywnymi ( art. 40b prd). W Karcie Naczelnik Urzędu określił- wśród innych obowiązki ciążących na Z.S. i związanych z nimi czynnościach: prowadzenie w ramach właściwości rzeczowej wszelkiej dokumentacji przewidzianej stosownymi przepisami i w trybie nimi ustalonym (pkt II ppkt 8), zastępowanie kierownika zmiany podczas jego nieobecności(pkt II ppkt 9). Naczelnik Urzędu upoważnił Z.S. do podejmowania decyzji i podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby, za wyjątkiem przynależnych Naczelnikowi Urzędu lub innym przełożonym, określonych stosownymi przepisami w tym decyzji podejmowanych w oparciu o przepis fakultatywny (k. 171v akt sądowych). Sąd dał wiarę owemu odpisowi dokumentu, nie kwestionowanowanemu przez Stronę w trybie art. 252 kpc ( art. 103 § 5 ppsa w zw. z art. 244 § 1 kpc; T. Ereciński- op. cit. s. 515 uw. 32).

Owa Karta stanowiła należyte upoważnienie w rozumieniu art. 268a kpa, obowiązywała dnia [...] września 2002 r. (gdy wydano decyzję I instancji- w zakresie właściwości rzeczowej naczelnika urzędu celnego).

Upoważnienie z art. 268a kpa jest w istocie oświadczeniem woli, którego adresatem jest upoważniony pracownik, przeto do wykładni tego oświadczenia woli należy stosować wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo Sądu Najwyższego na tle prawa cywilnego reguły wykładni oświadczeń woli ( w tym w szczególności Z. Radwańskiego: "Wykładnia prawa cywilnego" St.Pr.Pryw. 1/06/1 i n., "Wykładnia oświadczeń woli składanych osobom trzecim" Ossolineum 1992 s. 149-150, wielokrotnie akceptowane w orzecznictwie SN- przykładowo- uchwała 7 Sędziów SN z 29.6.1995- III CZP 66/95- OSNC 12/95/168 akceptowana przez S. Rudnickiego "Komentarz do kc. Część ogólna" W. Pr. 2006 s. 285-287 uw. 5). Wykładnia Karty, przy uwzględnieniu wyraźnej regulacji zawartej w art. 13 ust. 2a i 2b w zw. z art. 40b ust. 1 i 2 udp (art. 56 kc), czyni owo upoważnienie wystarczającym do wydania decyzji z dnia 19 września 2002 r.

Należy wziąć także pod uwagę, że każdego dnia na wielu przejściach granicznych w 2002 r. upoważnieni w ten sam sposób (k. 141- 172v akt sądowych) pracownicy urzędów celnych podejmowali setki decyzji dziennie, w systemie trójzmianowym. Decyzje te poddane były w wielu wypadkach kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej w I i II instancji. Nieważność decyzji bierze pod uwagę z urzędu sąd I instancji (art. 134 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny w każdym z postępowań ze skargi kasacyjnej bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania (art. 183 § 1 i 2, art. 186 ppsa). W szeregu wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny w takich samych stanach faktycznych i prawnych- w zakresie upoważnienia z art. 268a kpa do wydawania decyzji przez pracownika urzędu celnego przy wymierzaniu kar z art. 13 ust. 2a i 2b w zw. z art. 40b ust. 1 i 2 udp- stwierdzał, że analiza decyzji organów obu instancji wskazuje, że zostały podpisane przez osoby upoważnione i brak jest podstaw, by zarzut przyjąć za trafny, co prowadziło do oddalenia skarg kasacyjnych (przykładowo- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12.4.2007- I OSK 718/06 s. 9; 11.5.2007- I OSK 835/06; 19.4.2007- I OSK 761/06 s. 9).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia 19 września 2002 r., korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane, między innymi, za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art.13 ust. 2a stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość, w myśl ust. 2 b powołanego artykułu, określał załącznik do ustawy. Właściwość rzeczową naczelnika urzędu celnego w niniejszej sprawie określał art. 40b ust. 1 i 2 udp, zgodnie z którym osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są upoważnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym (ust. 1); w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty zgodnie z art. 13 ust. 4 i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b (ust. 2 art. 40b udp). Wolą ustawodawcy było zatem, by owe kary pobierały osoby upoważnione- pracownicy urzędów celnych, nie zaś sami naczelnicy urzędów celnych. Przepis nakazujący bezwzględny pobór kar pieniężnych w określonych załącznikiem, konkretnych kwotach, nie był przepisem fakultatywnym, zatem uznać należy, że w pełnym zakresie stosowanie art. 13 ust. 2a i 2b w zw. z art. 40b ust. 1 i 2 udp odpowiada uprawnieniu do podejmowania decyzji z punktu I podpunktu 4, punktu II podpunktu 8 i punktu IV Karty. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 rozporządzenia, w związku z czym pracownik należycie upoważniony przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. nałożył na Skarżącą -zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych - karę pieniężną w wysokości [...] zł (pkt 5 ppkt 1 lit. a załącznika do ustawy). Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zasadniczy nurt argumentacji Skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.

Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu [...], przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne (do dnia [...] października 2003 r.) świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. w dniu [...] października 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 1997 r., nr [...]. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego nr 2 tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji (do dnia 31 grudnia 2003 r. ), wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. dnia [...] listopada 2001 r., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi (k. 1-3 akt administracyjnych).

Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Z. powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa 6/00/40- dalej zarządzenie nr 39), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie zakwestionowany przez Skarżącą, opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w zarządzeniu nr 39. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia) a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez Skarżącą opinii prawnej dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów, wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych M. i W.. Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia, prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (wyrok NSA z 12.2.1998r.- sygn. II SA 1409/97). Jeśli użyta do pomiarów nacisku osi waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, to nie podlega ono kontroli Sądu w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i jest dowodem na to, że waga spełnia wymagania metrologiczne (wyrok NSA z: 11.05.2007- I OSK 835/06; 10.03.2005- OSK 1093/04; 20.04.2005- OSK 1362/04; 11.05.2005- OSK 1396/04).

W dokumencie zatytułowanym Wynik ważenia na wadze dynamicznej, nie ma żadnych zastrzeżeń kierowcy do przebiegu czynności (k. 4 akt administracyjnych). Protokół ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 76 kpa). Protokół ów nie uległ sprostowaniu ani nie przeprowadzono przeciw temu dokumentowi dowodów; takim dowodem przeciwnym nie jest w szczególności oświadczenie T.Z. o tym, że nie zgadza się z decyzją bo brak możliwości ponownego ważenia. Należy zatem uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji. Skarżąca trafnie dowodziła, że kierowca bez pełnomocnictwa w niniejszym postępowaniu nie mógł reprezentować Spółki w postępowaniu- konsekwentnie zatem nie mógł skutecznie zgłosić wniosku dowodowego w postępowaniu przed organem I instancji.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania zarzutów Skarżącej dotyczących rzekomych uchybień formalnych polegających na nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Obecny podczas kontroli kierowca pojazdu nie zgodził się z decyzją i zarzucił organowi I instancji, że nie zezwolono na ponowne ważenie. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia jest bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki. Skarżąca jest spółką prawa handlowego i jako podmiot gospodarczy- profesjonalistą. Utrwalonym jest pogląd Sądu Najwyższego (wyrażony pod rządem rozporządzenia Prezydenta RP z 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy- Dz.U. 57/34/502 ze zm., a pozostający aktualnym pod rządem ustawy z dnia 15 września 2000 r.- Kodeks spółek handlowych- Dz.U. 94/00/1037 ze zm.), że osoby obejmujące funkcje członków zarządu spółki, deklarują w szczególności dokładanie staranności sumiennego kupca (art. 292 § 2 kh), a objęcie tego stanowiska w danej spółce mimo braku wykształcenia lub wiadomości potrzebnych do prowadzenia jej spraw jest naruszeniem wymaganej staranności i sumienności ( odpowiednio- uzasadnienie wyroku SN z 6.6.1997 r.- III CKN 65/97- OSNC 11/97/181 s. 75). Skoro zatem Spółka wiedziała, na podstawie powszechnie obowiązującego i należycie ogłoszonego prawa, że przy przekraczaniu granic Rzeczypospolitej Polskiej wszystkie samochody ciężarowe poddawane są w postępowaniu administracyjnym kontroli co do przestrzegania warunków określonych art. 13 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b i 40b ust. 1 i 2 udp, to rzeczą organów Spółki było zadbać, by w każdym samochodzie ciężarowym przekraczającym granicę państwa znajdowała się osoba, posiadająca upoważnienie do reprezentowania Spółki w owym postępowaniu administracyjnym. Udzielenie pełnomocnictwa na piśmie w postępowaniu administracyjnym nie jest czynnością skomplikowaną ani kosztowną, bowiem pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych ( art. 33 § 1 i 2 kpa). Nie było zatem żadnych przeszkód, by Spółka- precyzując należycie zakres pełnomocnictwa- udzieliła np. zatrudnionemu u siebie kierowcy pojazdu (k. 4 akt sądowych) bądź osobie mu towarzyszącej, stosownego pełnomocnictwa przed wyruszeniem pojazdu w trasę, bowiem w sferze doświadczenia życiowego mieściła się świadomość, że długim okresie oczekiwania w kolumnie pojazdów na granicy (od kilku godzin do kilku dni), udzielenie takiego pełnomocnictwa ad hoc nie będzie realne. Udzielenie takiego pełnomocnictwa pozwoliłoby na pełną realizację art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 45 w zw. z art. 40 § 2 kpa już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Trafnie Skarżąca podnosi, że organ I instancji nie zawiadomił Strony o wszczęciu postępowania ( art. 61 § 4 kpa), nie umożliwił Spółce wzięcia czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (art. 10 § 1 kpa), doręczając odpis decyzji I instancji kierowcy, nie doręczył jej osobie uprawnionej do odbioru pism w lokalu siedziby Spółki (art. 45 i art. 40 § 2 kpa). Jednakże owe uchybienia formalne, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

W szczególności brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynikał z istoty i specyfiki owego postępowania- w ciągu doby na dużym przejściu granicznym w O. odprawiane są setki pojazdów ciężarowych, oczekujących często w długich kolejkach. Zarówno w interesie przewoźników, jak i właścicieli pojazdów, kierowców i służb celnych jest, by ważenie pojazdów i ich odprawa, toczyły się sprawnie. Dopełnienie wymogu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przy uwzględnieniu kilkudniowego obrotu pocztowego, wiązałoby się z praktycznym paraliżem ruchu pojazdów, a kilkudniowe oczekiwanie godziłoby przede wszystkim w interes samych przewoźników i podmiotów, dokonujących transgranicznego obrotu towarowego. Z tychże zatem względów, skoro Spółka nie zadbała, by w pojeździe była osoba legitymująca się pełnomocnictwem do reprezentowania Jej w owym postępowaniu, obiektywnie niemożliwym stało się doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ( art. 10 § 1 kpa). Już jednak błędne doręczenie odpisu decyzji kierowcy dnia 19 września 2002 r. (i jako takie- nieskuteczne wobec Spółki) uległo sanowaniu dnia [...] września 2002 r., skutkiem prawidłowego doręczenia w lokalu siedziby Spółki (k. 6, 7 akt administracyjnych).

Od tej daty- skutecznego doręczenia Stronie odpisu decyzji- zaczął biec dla Spółki termin do złożenia odwołania. Strona mogła wszelkie zarzuty podnieść w odwołaniu i zostały one wnikliwie rozpatrzone przez organ II instancji. Nadto w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałej sytuacji nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia ruchu przewoźników na granicy i funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny. Okoliczności faktyczne utrwalone w protokole nr [...]i dokumencie o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej (k. 4, 5 akt administracyjnych) mogły być przez organ I instancji uznane za udowodnione- z uwagi na ww okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa ( art. 81 in fine kpa). Organ odwoławczy prowadzi postępowanie merytoryczne i art. 140 kpa nie stanowił o ograniczeniu praw strony. Spółce dnia 27 grudnia 2002 r. doręczono pismo informujące o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów ( art. 10 § 1, art. 73 § 1 kpa; k. 26- 27 akt administracyjnych). Z uprawnień swych Spółka nie skorzystała. Nie ulega wątpliwości, że pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w postępowaniu należy oceniać nie na danym etapie postępowania, lecz w całym postępowaniu (odpowiednio- orzeczenie SN z: 24.5.1949- C 487/49 z glosą B. Dobrzańskiego i J. Witeckiego- PiP 1/50/118; 21.6.1961- 3 CR 953/60 z glosą W. Siedleckiego- NP 1/63/117; wyrok SN z 20.1.1966- II PR 371/65- OSNC 10/66/172 z glosą B. Dobrzańskiego- NP 11/66/1444 akceptowane przez J. Gudowskiego "Kpc tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W.Pr. 1998 t. 1 s. 684 uw. 42, s. 685 uw. 52, s. 686 uw. 55). Wobec możliwości zgłaszania wniosków i prezentacji dowodów w merytorycznym postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby należycie ocenił dowody w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów ( art. 80 kpa), a uchybienia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uległy sanowaniu.

Nietrafnym jest zarzut Skarżącej, że doszło do naruszenia art. 6 kpa przez wydanie decyzji z dnia [...] września 2002 r. mimo braku przepisów określających sposób dokonywania pomiarów samochodów na wagach. Zasada praworządności, określona w art. 6 kpa, podobnie jak inne zasady ogólne, dotyczy postępowania jurysdykcyjnego ( Z. Janowicz "Kpa. Komentarz" PWN 1999 s. 59 uw. 1a). Nie oznacza ona, że przebieg wszystkich czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej, musi być drobiazgowo uregulowany przepisami prawa. Przepisy prawa zawierające w szczególności normy kompetencyjne mają jedynie stanowić podstawę do podjęcia danej czynności przez organ oraz być podstawą obowiązku poddania się przez obywatela (osobę prawną) danej czynności organu (S. Wronkowska "Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa" cz. 1 s.19 Poznań 2002; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 235). Nawet w silnie sformalizowanym postępowaniu sądowym rozpoznawczym nie reguluje się drobiazgowo szeregu czynności procesowych (np. okazania dowodu stronom, przeprowadzenia oględzin, przeprowadzenia dowodu z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięki czy eksperymentu procesowego- art. 244- 257, 292-295, 308 kpc; art. 211- 212 kpk), pozostawiając sposób ich przeprowadzenia organowi procesowemu, w oparciu o utrwalone reguły postępowania, bazujące na kulturze prawnej mającej wielopokoleniową tradycję. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji i decyzji z [...] września 2002 r. nie były ( i być nie musiały) jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w podstawach prawnych obu decyzji przepisy materialnoprawne. Jedynie zatem na marginesie należy wskazać , że już pod rządem ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz.U. 53/93/248 ze zm.) utrwalonym był pogląd, że ówczesny normodawca- Główny Dyrektor Dróg Publicznych- nie miał kompetencji ustawowych do określania zasad ważenia pojazdów w celu ustalenia masy pojazdu i nacisków osi ( wyrok NSA z 17.2.1998- II SA 1489/97). W tej sytuacji szereg regulacji zawartych w zarządzeniu nr 39 ma charakter dyrektyw celowościowych, wskazujących co należy czynić, by osiągnąć zamierzony rezultat- in casu- prawidłowego zadziałania wagi ( S. Wronkowska- op. cit. s. 8). Po dniu 30 czerwca 2002 r., mimo utraty mocy zarządzenia nr 39, organy celne nadal realizowały wypracowane wcześniej- w tym pod rządem zarządzenia nr 39- utrwalone reguły postępowania. Posługiwanie się takimi dyrektywami celowościowymi, nie będącymi aktami powszechnie obowiązującymi, znajduje akceptację w orzecznictwie i doktrynie (odpowiednio- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.3.1981- SA 353/81- ONSA 1/81/26, akceptowany przez W. Chróścielewskiego- op. cit. s. 109).

Co do zarzutu Skarżącej, że zarządzenie nr 39 utraciło moc w dniu [...] czerwca 2002 r., Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem organu w tym zakresie, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę (k. 44 akt sądowych; z ta tylko zmianą, że świadectwo legalizacji wagi zachowywało ważność do 31 października 2003 r.- k.2 akt administracyjnych). Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz.U. nr 53 poz. 248 ze zm.), zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa Głównego Urzędu Miar, który do dnia 31 grudnia 2001 r. był centralnym organem administracji państwowej (art. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Miar - Dz.U. nr 55 poz. 247 ze zm.). Zmiana ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych ustaw (Dz.U. nr 54 poz. 1800), Prezes GUM stał się organem administracji rządowej. W wykazie uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji państwowej, które utraciły moc z dniem 3 marca 2001 r. ( MP nr 47 poz. 7820) Rada Ministrów nie wykazała, że zarządzenie nr 39 utraciło moc obowiązującą. Dlatego decyzja nr [...], wydana na powyższej podstawie prawnej nie utraciła ważności i można było dokonać pomiarów skarżącej na wadze dynamicznej, ponieważ w dacie ważenia posiadała ona ważne świadectwo legalizacji.

Nietrafnie Skarżąca przyjmuje, że przekroczenia nacisków na oś dotyczą tylko drugiej osi. Sądowo z urzędu wiadomym jest, ze sprawy zakończonej wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r.- IV SA/Po 925/04, że w wyniku pomiarów stwierdzono, że w samochodzie ciężarowym [...] nastąpiło przekroczenie o 1,04 kN dopuszczalnego nacisku na drugą oś pojazdu oraz o 3,26 kN na piątą oś pojazdu.

Brzmienie art. 13 ust. 2a udp nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru, czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (wyrok NSA z: 23 kwietnia 1999 r.- sygn. II SA 1838/98, 13 maja 1998 r.- sygn. II SA 358/98, 15 stycznia 1998 r.- sygn. II SA 1189/97, 23 stycznia 1998 r.- sygn. II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (wyrok NSA z 22 kwietnia 1998 r.- sygn. II SA 1421/97).

W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/B. Popowska

Za nieobecnego Sędziego

/-/ M. Dybowski

M.K./