Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1019/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze w Krakowie B. W. sprawy ze skargi Szpitala Powiatowego w C. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2022 r. nr NP.9081.2.14.2022 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. Nr [...], znak: [...], stwierdził chorobę zawodową u A. P. - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, wymienioną w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych.

W odwołaniu strona skarżąca – Szpital Powiatowy w C. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i podniósł, że stan epidemii zarówno w Polsce, jak i na świecie niesie ze sobą ryzyko zachorowań na SARS- CoV-2 nie tylko w zakładzie pracy, a również w każdym innym miejscu. W ocenie strony ciężko jednoznacznie stwierdzić związek przyczynowo-skutkowy między chorobą uczestniczki postępowania – A. P., a narażeniem zawodowym. Strona podkreśliła, że zapewniono w miejscu pracy środki ochrony indywidualnej oraz prowadzono szczepienia ochronne zgodnie z Narodowym Programem Szczepień przeciw COVID-19. Ponadto wyniki badań laboratoryjnych wykazały podwyższony poziom cholesterolu, który mógł powstać z innych przyczyn niż przebyte zakażanie wirusem SARS-CoV-2, np. obciążenie genetyczne, nieprawidłowe odżywianie.

W konsekwencji powyższego strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i wydanie decyzji w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 6 maja 2022 r. nr NP.9081.2.14.2022 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uczestniczka postępowania jest pracownikiem Szpitala Powiatowego w C. od dnia 19 grudnia 1995 r. W trakcie zatrudnienia pracowała na stanowisku pielęgniarki zabiegowej balneologicznej (do 31 maja 1997 r.), od 1 czerwca 1997 r. na stanowisku pielęgniarki zabiegowej w Oddziale Chorób Płuc. Do jej obowiązków należy wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem higieny chorego, czynności diagnostycznych, prowadzeniem dokumentacji, podawaniem leków.

Ocena narażenia zawodowego wykazała, iż warunki pracy ww. stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią COVID-19. Oddział Pulmonologii w którym pracuje ww. w czasie 2 fali pandemii został przeorganizowany na Oddział Pulmonologii i Pulmonologii Zakaźnej. Pacjenci zakażeni wirusem SARS-CoV-2 leczeni byli w obu oddziałach. W tym czasie ww. pracowała w Oddziale Pulmonologii i zajmowała się kompleksową opieką nad chorymi zakażonymi wirusem SARS-CoV-2, pobierała wymazy, krew do badań analitycznych oraz wykonywała czynności pielęgnacyjne. Pracodawca w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS w C. (karta z dnia 18 października 2021 r.) potwierdził narażenie (od marca 2020 r.) na czynnik biologiczny - wirus SARS-CoV-2. Aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 zostało potwierdzone testem PCR wykonanym w dniu 5 listopada 2020 r. Uczestniczka badana była w [...] Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 14 grudnia 2021 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstwa - wymienionej w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm.). W uzasadnieniu podano, iż aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 potwierdzono testem PCR w dniu 5 listopada 2020 r. Badanie wykonano w związku z występującymi u pacjentki od dnia poprzedniego objawami - zanik węchu, smaku, blokada zatok obocznych nosa, pogorszenie słuchu, osłabienie. W trakcie izolacji domowej wystąpiły dodatkowo: duszności, biegunka, wzmożona potliwość, osłabienie, bóle głowy. W dniu badania orzeczniczego (14 lipca 2021 r.) ww. zgłaszała utrzymujące się zaburzenia węchu (omamy zapachowe) i smaku, dolegliwości bólowe głowy, zaburzenia koncentracji. W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, wykonano badania serologiczne na obecność przeciwciał w klasie IgM i IgG przeciwko antygenom wirusa SARS-CoV-2, badanie EKG, badania laboratoryjne (morfologia krwi, bilirubina, aktywności aminotransferaz: alaninowej (AIAT), asparaginianowej (AspAT), gammaglutamylotranspeptydazy (GGTP), kreatyniny, lipidogram, białko c-reaktywne, glukoza), zapoznano się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz dokonano oceny narażenia zawodowego. W wykonanych w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w [...] Ośrodku Medycyny Pracy testach serologicznych w kierunku wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono ujemny wynik dla przeciwciał w klasie IgM i dodatni dla przeciwciał w klasie IgG. Wyniki wykonanych badań laboratoryjnych z odchyleń od normy wykazały cholesterol całkowity 5.86 mmol/l(norma 3.0-5.0 mmol/l). Pozostałe wyniki badań laboratoryjnych w granicach norm. W badaniu Ekg bez istotnych nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę wywiad, dostarczoną dokumentację medyczną, wyniki wykonanych badań i potencjalne narażenie zawodowe istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej - stan po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19). Na podstawie ww. orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego PPIS w C. wydał decyzję z 7 lutego 2022 r.

Organ odwoławczy wskazał też, że zwrócono się do jednostki orzeczniczej z prośbą o dodatkową opinię medyczną w przedmiocie choroby zawodowej ww. uczestniczki postępowania i doprecyzowanie rozpoznanej jednostki chorobowej oraz wyjaśnienie czy rozpoznanie: przebyte zakażenie wywołane wirusem SARS-CoV-2 jest tożsame z rozpoznaniem choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2, tj. COVID-19 i może być uznane za chorobę, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych w pozycji 26. W odpowiedzi z dnia 30 marca 2022 r. OMP wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego u A. P. rozpoznano chorobę zawodową, tj. chorobę zakaźną lub pasożytniczą albo ich następstwa: COVID-19, wymienią w poz. 26 wykazu chorób zawodowych, powstałą w wyniku przebytego przez pacjentkę zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Biorąc pod uwagę wyniki wykonanych badań, dostarczoną dokumentacje medyczną i potencjalne narażenie zawodowe uznano związek przyczynowo-skutkowy między rozpoznaną chorobą, a warunkami pracy, co dało podstawę do rozpoznania u ww. choroby zawodowej. Zakażenie wirusem SARS-CoV-2 jest tożsame z wywołaniem choroby zakaźnej COVID-19 (definicja Światowej Organizacji Zdrowia WHO). OMP potwierdził zatem u ww. rozpoznanie choroby zakaźnej pod postacią COVID-19 powstałą w wyniku przebytego przez pacjentkę zakażenia wirusem SARS-CoV-2.

Organ II instancji stwierdził, że w przypadku uczestniczki postępowania zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia, a ocena narażenia zawodowego potwierdziła ekspozycję na czynniki biologiczne w środowisku pracy (w tym wirus SARS-CoV-2). Ponadto, w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w poz. 26 wymienione są choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, a w wykazie szkodliwych czynników biologicznych rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz

ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki jest wirus

SARS zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że każdy przypadek COVID-19 ma indywidulany przebieg. Uczestniczka skarżyła się na zanik węchu, blokadę zatok obocznych nosa, pogorszeniu słuchu, duszności, biegunkę, osłabienie i bóle głowy. W dniu badania orzeczniczego (czyli ponad pół roku od zachorowania) pacjentka zgłaszała utrzymujące się nadal: zaburzenia węchu i smaku, dolegliwości bólowe głowy i zaburzenia koncentracji.

Inspektor wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji uzyskał od Szpitala szczegółowe informacje dotyczące przebiegu zatrudnienia uczestniczki, wykonywanych czynności, organizacji pracy oraz środków profilaktycznych, podejmowanych w zakładzie pracy, w związku z narażeniem zawodowym. Pracodawca w piśmie z 25 sierpnia 2021 r. oraz w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 18 października 2021 r. potwierdził pracę ww. w kontakcie z pacjentami zakażonymi wirusem SARS-CoV-2.

W odniesieniu do właściwej ochrony przed kontaktem z czynnikiem biologicznym organ podniósł, że indywidualne środki ochrony, takie jak maski, fartuchy, kombinezony czy ochronne rękawiczki stosowane nawet prawidłowo, nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa i nie gwarantują całkowitej ochrony przed zakażeniem. Statystycznie ryzyko zakażenia wywołanego koronawirusem podczas wykonywania obowiązków zawodowych jest w grupie zawodowej służb medycznych znacznie wyższe, niż w przypadku innych grup zawodowych. Ryzyko to zwiększa się jeszcze bardziej, gdy zagrożenie epidemiczne jest nowe - wirus SARS-CoV-2 nie został jeszcze dostatecznie dokładnie przebadany pod kątem naukowym, w tym sposobów skutecznej ochrony przed nim.

Przebyte zakażenie wirusem SARS-CoV-2 zostało potwierdzone u ww. testem PCR. Test molekularny RT-PCR na obecność materiału genetycznego wirusa jest jedynym testem zalecanym w diagnostyce aktywnego zakażenia. W ocenie naukowców z Johns Hopkins Medicine wirusa nie da się wykryć za pomocą testów RT-PCR w pierwszych dniach po zakażeniu. Optymalny czas na wykonanie badania w kierunku SARS-CoV-2 to, jak się przypuszcza, 8 dni po ekspozycji, co odpowiada około 3 dniom od chwili wystąpienia pierwszych objawów. Wykonany w dniu 5 listopada 2020 r. molekularny test potwierdził aktywne zakażenie SARS-CoV-2. Klasa przeciwciał znana jako immunoglobulina M (IgM) rozwija się wcześnie, zwykle po pierwszym tygodniu po wystąpieniu zakażenia. IgM wskazuje na aktywną postać zachorowania i nie utrzymuje się długo. Kilka dni później, po pierwszych 2 tygodniach od zakażenia, wytwarza się immunoglobulina G (IgG). Zwykle przeciwciała anty SARS-CoV-2 w klasie IgG utrzymują się i są wykrywane przez kilka miesięcy po wygaśnięciu zakażenia. Testy serologiczne na obecność przeciwciał w klasie IgM i IgG zostały wykonane u uczestniczki postępowania podczas badania orzeczniczego w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w dniu 14 lipca 2021 r. czyli po ponad pół roku po stwierdzonym aktywnym zakażeniu wirusem SARS-V-2. Stwierdzono ujemny wynik dla przeciwciał w klasie IgM i dodatni dla przeciwciał w klasie IgG.

Organ za niezasadny uznał podniesiony przez szpital zarzut braku możliwości wskazania miejsca zakażenia. Pomimo bowiem iż, ten sam czynnik szkodliwy, występuje także w innych miejscach związanych z aktywnością życiową pracownika, należy wskazać, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą. Inspektor wskazał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy, a stwierdzoną chorobą. Ustawodawca w powyższym przepisie, posłużył się bowiem określeniem "z wysokim prawdopodobieństwem" wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w wydanym orzeczeniu lekarskim uzasadniał, iż "biorąc pod uwagę wywiad, dostarczoną dokumentację medyczną, wyniki wykonanych badań i potencjalne narażenie zawodowe, istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego, między chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej - stan po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19)."

Reasumując, w ocenie Inspektora, dla uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową konieczne jest każdorazowe dokładne zbadanie warunków, w jakich pracownik wykonywał pracę i ustalenie występowania na jego stanowisku pracy narażenia na określone czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia na stanowisku pracy daje podstawę by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wnikliwy i wyczerpujący. Wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie i wydana do niego dodatkowa opinia medyczna są jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania. Rozpoznana u ww. osoby choroba zakaźna: COVID-19, w wyniku przebytego zakażenia wirusem SARS-CoV-2, została wymieniona w poz. 26 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Tym samym został spełniony podstawowy warunek niezbędny do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej - rozpoznano chorobę zawodową ujętą w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do WSA w Krakowie strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 235 1 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że w nin. sprawie można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że wystąpiła u uczestniczki choroba zawodowa, która została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym", podczas gdy wirusem SARS-CoV-2 uczestniczka mogła zarazić się wszędzie, również poza miejscem pracy, tym bardziej, że w szpitalu wprowadzone i stosowane zostały działania prewencyjne poprzez szereg zabezpieczeń higienicznych, medycznych i technologicznych, aby zminimalizować ryzyko zachorowania na COVID -19, zatem było ono nieznaczne.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy te dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania.,

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia 7 lutego 2022 r. stwierdzającą chorobę zawodową u uczestniczki postępowania - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - wymienioną w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy mając na uwadze niebudzący wątpliwości Sądu oraz stron postępowania stan faktyczny, a także obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy prawa - organy inspekcji sanitarnej prawidłowo stwierdziły ww. chorobę zawodową u uczestniczki postępowania.

W pierwszej kolejności wyjaśnić jednak należy, że zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm.) – dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 k.p.).

Wykaz chorób zawodowych wraz ze sposobem i trybem postępowania dotyczącym zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm.). W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 534/22 - oddalającym skargę na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej - zgodnie z którym pomimo tego, że w wykazie chorób zawodowych (rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm.) oraz w załączniku do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r., poz. 2069 ze zm.) nie został wymieniony COVID-19, to organy prawidłowo przyjęły, że rozpoznana choroba zakaźna COVD-19, w wyniku przebytego przez uczestniczkę (pielęgniarkę) zakażenia wirusem SARS-CoV-2, mieści się w katalogu chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw, wymienionych w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.

Chorobę zawodową można stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ponadto wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w przypadku uczestniczki postępowania zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia ww. choroby zawodowej wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.

Po pierwsze, choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia. W wykazie chorób zawodowych, zawartym w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, znajdują się "choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa", a w wykazie szkodliwych czynników biologicznych rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., Nr 81, poz. 716) znajduje się wirus SARS – CoV-2 zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, który bez wątpienia w świetle definicji legalnej, zawartej w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wywołuje chorobę zakaźną, jaką jest COVID-19. W załączniku nr 2 Lp.4 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w wykazie prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych wymieniono natomiast prace w jednostkach ochrony zdrowia.

Po drugie, jednostka orzecznicza lekarska w orzeczeniu nr [...] z dnia 14 grudnia 2021 r. (doprecyzowanym w piśmie z dnia 30 marca 2022 r.) wskazała, że aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 potwierdzono testem PCR w dniu 5 listopada 2020 r. Badanie wykonano w związku z występującymi u pacjentki od dnia poprzedniego objawami - zanik węchu, smaku, blokada zatok obocznych nosa, pogorszenie słuchu, osłabienie. W trakcie izolacji domowej wystąpiły dodatkowo: duszności, biegunka, wzmożona potliwość, osłabienie, bóle głowy. W dniu badania orzeczniczego (14 lipca 2021 r.) ww. zgłaszała utrzymujące się zaburzenia węchu (omamy zapachowe) i smaku, dolegliwości bólowe głowy, zaburzenia koncentracji. W wykonanych testach serologicznych w kierunku wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono ujemny wynik dla przeciwciał w klasie IgM i dodatni dla przeciwciał w klasie IgG. Biorąc pod uwagę wyniki wykonanych badań, dostarczoną dokumentację medyczną i potencjalne narażenie zawodowe uznano związek przyczynowo-skutkowy między rozpoznaną chorobą, a warunkami pracy, co dało podstawę do rozpoznania u ww. choroby zawodowej. Podkreślono, że zakażenie wirusem SARS-CoV-2 jest tożsame z wywołaniem choroby zakaźnej COVID-19 (definicja WHO).

Podnieść należy, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej merytorycznej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt II GSK 2321/21 ).

W świetle powyższego zasadność stanowiska orzekających organów inspekcji sanitarnej nie budzi wątpliwości. Uczestniczka postępowania ze względu na rodzaj wykonywanej pracy (pielęgniarka) narażona była bezsprzecznie na duże ryzyko zakażenia SARS-CoV-2, zwłaszcza, że pracuje na Oddziale Pulmonologii, który przeorganizowany został w czasie 2 fali pandemii na Oddział Pulmonologii i Pulmonologii Zakaźnej. Na obu tych oddziałach leczeni byli pacjenci zakażeni wirusem SARS-CoV-2. Jak wynika z akt sprawy do obowiązków ww. należy m.in. wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem higieny chorego, czynności diagnostycznych, podawanie leków. Uczestniczka postępowania w swoim środowisku pracy narażona była zatem na czynnik biologiczny jakim jest wirus SARS-CoV-2. Nie można przy tym pominąć, że wykonując pracę ww. miała kontakt z innymi pracownikami, którzy również mogli być chorzy lub pracowali na oddziałach, na których stwierdzono ogniska epidemiologiczne. Zarzuty skargi w tym względzie nie zasługują zatem na uwzględnienie. Zakażenie SARS-CoV-2 w przypadku osób wykonujących zawody medyczne z dużym prawdopodobieństwem może zostać wywołane czynnikami występującymi w środowisku pracy. Możliwość stwierdzenia, że dana osoba wykonująca zawód medyczny cierpi na chorobę zawodową, będzie każdorazowo zależało od jej miejsca pracy i charakteru pracy, np. lekarz lub pielęgniarka pracująca w szpitalu ponosi bardzo duże ryzyko zakażenia się COVID-19 w miejscu pracy ze względu na wysokie prawdopodobieństwo występowanie tam wirusa SARS-CoV-2, który bezpośrednio powoduje chorobę zakaźną. Podobnie w przypadku ratownika medycznego, który ze względu na częsty kontakt z różnymi osobami chorymi narażony jest na styczność z wirusem podczas wykonywania pracy.

Zaliczenie pracy w jednostkach ochrony zdrowia w wykazie prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych (w ww. rozporządzeniu) jest zatem w pełni zrozumiałe skoro pracownicy ci ze względu na charakter pracy (kontakt z osobami chorymi) narażeni są na różnorodne czynniki niebezpieczne i szkodliwe, zagrażające ich zdrowiu, a nawet życiu, w szczególności na szkodliwe czynniki biologiczne, do których niewątpliwie zalicza się wirus SARS-CoV-2. Pracownicy zakładów opieki zdrowotnej czy też szpitala są zatem niewątpliwie zaliczani do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby zakaźne. Rację należy przyznać zatem organom, że indywidualne środki ochrony, takie jak maski, fartuchy, kombinezony czy ochronne rękawiczki stosowane nawet prawidłowo, nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa i nie gwarantują całkowitej ochrony przed zakażeniem.

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym rodzaj pracy wykonywanej przez uczestniczkę, należy uznać, że zasadne było stwierdzenia u niej przedmiotowej choroby zawodowej. Wydane orzeczenie lekarskie i dodatkowe opinie medyczne są jasno i wyczerpująco uzasadnione. Rozpoznana choroba zakaźna COVD-19 w wyniku przebytego przez uczestniczkę zakażenia wirusem SARS-CoV-2 mieści się w katalogu chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw, wymienionych w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.

Wobec powyższego, nie można skutecznie postawić orzekającym organom zarzutu naruszenia wymienionego w skardze art. 2351 k.p.

W ocenie Sadu, organy w sposób właściwy zgromadziły i oceniły cały materiał dowodowy, a ponadto prawidłowo ustaliły, zinterpretowały i zastosowały przepisy Kodeksu pracy, powołanej ustawy oraz ww. rozporządzeń.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.