Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 905/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 pkt 4 i  pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 21 września 2018 r., nr [...], [...] uchylił w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 5 lipca 2017 r. nr: [...] i określił A. S. (dalej: "Spółka" bądź "Skarżąca") koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniach prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr [...], [...], [...], [...], w kwocie [...]zł.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem i administracyjnym organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki. Postępowanie to prowadzone

było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26 kwietnia 2017 r.

nr [...], [...], [...] obejmujących zaległość z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. oraz tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2016 r.

W dniu 27 kwietnia 2017 r. organ egzekucyjny skierował do 14 kontrahentów Spółki zajęcia innych wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie 27 kwietnia 2017 r. na poczet zaległości objętych ww. tytułami Spółka wpłaciła kwotę [...]zł. Wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu innych wierzytelności w dniu 2 maja 2017 r. doręczono Spółce odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia 27 czerwca 2017 r., Spółka wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r., określił spółce koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł.

Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, że dobrowolnie uiściła należności, zaś postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w sposób nieuzasadniony i zmierzający wyłącznie do wygenerowania wysokich kosztów. Na poparcie przedstawionego stanowiska, wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK [...].

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 20 września 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W rozstrzygnięciu wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt.SK [...] nie uchylił przepisów art. 64 § 1 pkt 4 ani art. 64 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., zw.) - dalej: "u.p.e.a.". Nadto, powołując się na brzmienie art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że żadna z opłat za zajęcie, powstała w toku egzekucji prowadzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych ([...], [...] zł, [...] zł) nie przekroczyła maksymalnego poziomu określonego przez ustawodawcę dla egzekucji z nieruchomości, tj. kwoty [...]zł.

Spółka zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt. I SA/Sz [...] uchylił zaskarżone postanowienie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 30 marca 2018 r. nr [...] [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i określił Spółce koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniach prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, w kwocie [...]zł.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu. Następnie odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK [...] wskazał m.in., że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określenia wysokości danin publicznych, w tym opłat. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna.

Następnie odniósł ustalone za pomocą stawek procentowych koszty do wzorców konstytucyjnych, a jako punkt odniesienia przyjął górną granicę kosztów z tytułu zajęcia nieruchomości (tj. kwotę [...]zł). Przy czym wyjaśnił, iż w przeciwieństwie do uzasadnienia uchylonego rozstrzygnięcia, ww. kwota nie będzie stanowiła górnej granicy opłaty lecz jedynie miała posłużyć jako odniesienie do ustalenia właściwej wysokości opłaty.

Organ odwoławczy wskazał, że wypełniając standardy wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także mając na względzie stanowisko Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z dnia 20 lutego 2017 r. nr: [...], zasadnym pozostało określenie [...]opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej (czyli [...] z [...] zł = [...] zł), jako że należność nie została zapłacona po pierwszej czynności egzekucyjnej, z którą doręczony został Spółce odpis tytułu wykonawczego.

Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła skargę, zarzucając m.in. uchybienie wskazaniom WSA w Szczecinie zawartym w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r.

sygn. akt. I SA/Sz [...], co do dalszego postępowania. Wskazała na brak szczegółowego wykazania kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny w toku postępowania, co uniemożliwiło kontrolę sądową.

W wyniku rozpoznania skargi WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia

20 czerwca 2018 r., sygn. akt. I SA/Sz [...] uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego orzeczenia podkreślił, że organ ponownie rozpatrując sprawę był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt. I SA/Sz [...].

W rozstrzygnięciu Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu.

Zdaniem Sądu, wbrew zaleceniom, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nadal brak było szczegółowego wskazania jakie, konkretnie czynności podjął organ egzekucyjny w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, jakie koszty (wydatki) poniósł w toku prowadzonej egzekucji i jaki nakład pracy legł u podstaw ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Z akt sprawy wynikało, że czynności faktyczne jakie w rozpoznawanej sprawie były podejmowane sprowadzały się zasadniczo do doręczenia odpisów tytułu wykonawczego oraz do wysłania zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności, zawiadomień o zmianie wysokości zajęcia oraz zawiadomień o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności, a więc czynności egzekucyjnych nie wymagających szczególnego nakładu pracy, czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania. Resztę stanowiła wpłata własna Spółki.

Sąd wskazał, że organ odwoławczy, nadal jednak nie powiązał wysokości kosztów egzekucyjnych z rzeczywistymi kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego i nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podejmowanych czynności oraz nakładu pracy organu. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego w niniejszej sprawie opłaty winny być określone na poziomie [...] Przyjęcie tego wskaźnika przez organ na podstawie pisma Ministerstwa Finansów, które nie jest źródłem prawa nie może stanowić uzasadnienia postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym. Na marginesie Sąd wskazał, iż ww. pismo nie zostało dołączone do akt, ani nie jest dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.

Sąd w zaleceniach zamieszczonych w treści uzasadnienia wyroku podkreśli, że wysokości opłat w egzekucji jest nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Stosunek wysokości kosztów egzekucyjnych za podjęcie, których opłaty te zostały naliczone powinien pozostawać w racjonalnej zależności.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zbadanie takiej racjonalnej zależności nie było możliwe. Ponadto podkreślił, że okoliczność niewykonania do dnia dzisiejszego przez ustawodawcę ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może stać na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy przez organ egzekucyjny, który zobowiązany jest zastosować odpowiednie przepisy zgodnie z ich wykładnią zaprezentowaną przez Trybunał.

Po raz kolejny rozpatrując sprawę organ odwoławczy postanowieniem z dnia 21 września 2018 r. nr [...]; [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i określił Spółce koszty egzekucyjne powstałe na podstawie ww. tytułów wykonawczych, w kwocie [...]zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny nie wskazał na jakich zasadach organy powinny dokonać kalkulacji opłat, a bez tych wskazań nie sposób przyjąć prawidłowego i jednolitego sposobu ich naliczania. Organ odwoławczy stwierdził, że takich wskazówek nie określił również Sąd ponownie uchylając zaskarżone postanowienie.

Dalej argumentował, że nie da się wycenić każdej konkretnej czynności, jaka była podejmowana w sprawie, brak bowiem ku temu narzędzi, w tym chociażby rejestracji czasu pracy przy wykonaniu konkretnej czynności, przez poszczególnych pracowników. Ponadto wiele z pośród wydatków ponoszonych przez urząd obsługujący organ egzekucyjny stanowią łączne wydatki całego urzędu i nie było możliwe obliczenie, w jakim udziale przypadają na komórkę realizującą zadania organu egzekucyjnego.

Organ odwoławczy analizując ponownie sprawę podjął próbę wyliczenia kosztów powstałych w przedmiotowej sprawie na podstawie posiadanych danych obejmujących całą Izbę Administracji Skarbowej w S. – dalej: "urząd".

W związku z tym uznał, że skoro sprawa toczyła się w I półroczu 2017 r. zasadnym było przyjęcie danych obliczeniowych dotyczących tego okresu. Organ odwoławczy uwzględnił ogólny koszt funkcjonowania komórek egzekucyjnych w urzędzie w ww. okresie, który wyniósł [...] zł (kwota bazowa zgodnie ze sprawozdaniem z wykonania budżetu zadaniowego – [...], dla komórek egzekucyjnych, o kodzie [...]). Wskazana kwota obejmowała m.in. wynagrodzenia, w tym refundację okularów, dodatkowe wynagrodzenie roczne, nagrody, składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, wpłaty na PFRON, koszt materiałów i wyposażenia, koszt energii, koszt usług remontowych, koszt usług zdrowotnych, koszt usług telekomunikacyjnych, koszt usług pozostałych, w tym ochrony, sprzątania, wysyłki korespondencji, opłaty za administrowanie i czynsze za budynki, garaże, podróże służbowe, podatki od nieruchomości, szkolenia pracowników. Następnie organ odwoławczy przedstawił wyliczenie, zgodnie z którym średni miesięczny koszt funkcjonowania 1 etatu w komórce egzekucyjnej na terenie województwa z. wyniósł [...] zł ([...] zł :

6 miesięcy : [...] etatów). W dalszej kolejności powołując się na dane z systemu [...] wskazał, że łączna ilość podjętych czynności w komórkach egzekucyjnych funkcjonujących na terenie właściwości organu odwoławczego w I półroczu 2017 r. wyniosła [...] czynności. W związku, z tym średnia ilość czynności przypadających

na 1 etat w 1 miesiącu wyniosła [...] czynności ([...] czynności : [...] miesięcy : [...] etatów).

Do określenia średniej wartości jednej czynności w niniejszej sprawie organ odwoławczy zastosował proporcję przyjmując, że w ramach jednego etatu o wartości [...] zł podjęto [...] czynności, wciągu jednego miesiąca. Tym samym średnia wartość jednej czynności wyniosła [...] zł ([...] zł : [...] czynności).

Ustalając katalog czynności, które zostały podjęte w niniejszej sprawie

Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z aktami sprawy katalog czynności obejmował: nadanie klauzuli wykonalności, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, ustalenie informacji o zobowiązanym, zajęcie innych wierzytelności pieniężnych, zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawiadomienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych, postanowienie o uznaniu zarzutu wykonania w części za uzasadniony, postanowienie o uznaniu zarzutu zbytniej uciążliwości za nieuzasadniony, postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych, postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Wobec powyższego zliczając podjęte czynności w sprawie przyjął, że w ramach opłaty manipulacyjnej podjęto - 9 czynności, zaś w odniesieniu do opłaty za zajęcie - [...] czynności. W związku, z tym łączna kwota kosztów wyniosła [...] zł i obejmowała: opłatę manipulacyjną w kwocie [...]zł [...] x [...] zł) oraz opłatę za zajęcie w kwocie [...]zł ([...] x [...] zł).

Organ odwoławczy określił koszty łączne koszty związane ze wszystkimi tytułami wykonawczymi w niniejszej sprawie na kwotę [...]zł ([...] x [...] zł).

Spółka w skardze wniesionej do WSA w Szczecinie, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez ustalenie kosztów egzekucyjnych w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

2. art. 64 § 6 u.p.e.a., przez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

3. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – dalej: "k.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, w szczególności ustalenia czy określone koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania;

4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy, oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu Skarżącej;

5. art. 153 p.p.s.a., przez uchybienie przez organ wskazaniom Sąd zawartym w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt: I SA/Sz [...], co do dalszego postępowania, poprzez brak szczegółowego wskazania w rozstrzygnięciu kosztów poniesionych przez organ w toku postępowania egzekucyjnego, co uniemożliwiło kontrolę sądową.

Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności postanowienia organu odwoławczego z dnia 21 września 2018 r. uchylającego postanowienie

organu egzekucyjnego i określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26 kwietnia 2017 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], w kwocie [...]zł.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją.

Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia należy poprzedzić wskazaniem, że sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz [...] uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia 20 września 2017 r., a następnie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz [...] uchylił kolejne postanowienie tego organu z dnia 30 marca 2018 r.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone przez Sąd w powyższych orzeczeniach na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązały organ odwoławczy przy wydawaniu kolejnego postanowienia w niniejszej sprawie. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do

art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne.

Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Tym samym organ odwoławczy, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, związany był oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach o sygn. akt I SA/Sz [...] oraz I SA/Sz [...].

Natomiast skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie, nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego jak również nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w tych orzeczeniach.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że w powołanych wyrokach o sygn. akt I SA/Sz [...] oraz I SA/Sz [...], Sąd odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK [...], w którym Trybunał orzekł, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy w określeniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Ponadto Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu. Brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej. Nie sposób bowiem poznać jakie czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych – tak jak miało to miejsce w uchylonych przez sąd postanowieniach.

Sąd podkreślił, że fakt nie wykonania przez ustawodawcę ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stał na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy przez organ egzekucyjny, który zobowiązany był zastosować odpowiednie przepisy zgodnie z ich wykładnią zaprezentowaną przez Trybunał.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 21 września 2018 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w całości i określił Skarżącej koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniach prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, w kwocie [...]zł.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ odwoławczy rozważył w jaki sposób można naliczać opłaty na podstawie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i 6 u.p.e.a. uwzględniając zastrzeżenia Trybunału Konstytucyjnego z wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt [...] Wykonując zalecenia Sądu, organ odwoławczy w związku z brakiem ustawowych regulacji przyjął za punkt wyjścia ogólny koszt funkcjonowania komórek egzekucyjnych w swojej właściwości, a następnie uwzględniając długość badanego okresu i liczbę etatów ustalił średni miesięczny koszt funkcjonowania 1 etatu w komórce. Przyjmując wyżej przedstawione dane, ostatecznie kwotę [...]zł podzielił przez [...], tj. liczbę przeprowadzonych w ciągu miesiąca czynności, uzyskując w ten sposób średnią wartość jednej czynności, tj. kwotę [...]zł.

Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, że wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2017 r., a zakończenie w dniu 9 czerwca 2017 r., poprzez całkowitą spłatę zadłużenia. W oparciu o ww. daty, przyjął więc dane obliczeniowe dotyczące I półrocza roku 2017. Podkreślił, iż w oparciu o wskazania Sądu podjął próbę wyliczenia przeciętnego kosztu czynności organu egzekucyjnego w okresie, w którym ich dokonywano.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że organ egzekucyjny określił koszty egzekucyjne tytułem opłaty za zajęcie innych wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a na koszty egzekucyjne w egzekucji pieniężnej składają się: opłaty za czynności (art. 64 § 1 u.p.e.a.), w tym wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.); opłata manipulacyjna

(art. 64 § 6 u.p.e.a.) oraz wydatki egzekucyjne (art. 64b u.p.e.a.).

Przepisy art. 64 § 1 pkt 4 ani art. 64 § 6 u.p.e.a. nie zostały ww. wyroku uchylone przez Trybunał Konstytucyjny, lecz Trybunał wskazał, że dla właściwej realizacji przedmiotowego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć podobne zarzuty. Trybunał Konstytucyjny uznał, że swoboda ustawodawcy w określeniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Zagadnienie to jest bowiem ściśle związane z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa (obejmującym zwrot wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne), a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.

W ocenie Sądu, dopóki ustawodawca nie zrealizuje zaleceń Trybunału Konstytucyjnego, wynikających z ww. wyroku, organy stosujące prawo, a więc w nawiązaniu do realiów niniejszej sprawy organ odwoławczy (ewentualnie organ egzekucyjny), zobowiązane są tak określić wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie było możliwe zarzucenie im naruszenia standardów określonych w tym wyroku. W praktyce, w sytuacji braku interwencji ustawodawcy, nie można oderwać się od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie reformatoryjne ww. obowiązkowi sprostał.

Z akt sprawy wynika, że czynności faktyczne jakie były podejmowane przez organ egzekucyjny objęły: zajęcia innych wierzytelności pieniężnych (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 5 maja 2017 r. (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 12 maja 2017 r. (x 14), zawiadomienia o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 22 maja 2017 r. (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 30 maja 2017 r. (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 31 maja 2017 r. (x 14), zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 8 czerwca 2017 r. (x 14). Tym samym organ egzekucyjny łącznie w ramach opłaty manipulacyjnej podjął 9 czynności, zaś w odniesieniu do opłaty za zajęcie 112 czynności.

Zdaniem Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględnił wysokość kosztów egzekucyjnych i nie doprowadził do ich oderwania od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnej. Ponadto okoliczności jakie stanęły u podstaw przyjętej metody wyceny przedmiotowych czynności zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy obszernie uzasadnił sposób wyliczenia średniej wartości jednej czynności, przedstawiając kolejne jego etapy.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał formułowane w skardze zarzuty, za niezasadne. Nie miała racji Skarżąca twierdząc, że doszło do naruszenia przepisów

art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przez nałożenie na nią kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej w zbyt wysokiej kwocie, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki organu egzekucyjnego miały wpływ na ich powstanie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia szczegółowo wyjaśnił, jakie dane wziął pod uwagę ustalając średnią wartość jednej czynności.

W ocenie Sądu, organ w wystarczającym stopniu wskazał przyczyny, dla których uważa, że ustalone koszty egzekucyjne są adekwatne do poziomu skomplikowania czynności podjętych przez organ egzekucyjny i wymaganego nakładu i czasu pracy.

Sąd nie dopatrzył się, także zarzucanego naruszenia przez organ odwoławczy zasad zawartych art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli) i 77 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy odniósł się do ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wziął go pod uwagę podczas ustalania kosztów, a ponadto uwzględnił zalecenia przedstawione przez Sąd w wyrokach o sygn. akt: I SA/Sz [...] oraz I SA/Sz [...].

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną