Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 832/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2006r. o odmowie dokonania zmiany w ewidencji gruntów obrębu [...], polegającej na wpisaniu A. B. jako władającego działką ewidencyjną nr [...], położoną przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż zasadą jest wpisywanie w ewidencji gruntów i budynków właściciela, zaś informację o władającym, czyli osobie która nie tylko sprawuje faktyczne władztwo nad gruntem, ale ma do tego tytuł prawny pochodzący od właściciela, umieszcza się tylko w przypadku gruntów państwowych i komunalnych. Wyjątkiem od powyższej zasady jest art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków, oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.

Przedmiotowe postępowanie wszczęto na wniosek A. B. o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wpisaniu wnioskodawcy jako władającego wyżej opisaną działką. Do wniosku załączono kserokopię pierwszej strony aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000r., którym A. H. odwołała darowiznę na rzecz A. B., oświadczenia A. H. z dnia [...] maja 1982r. o darowaniu A. B. przysługującego jej udziału w spadku po mężu G. H., zrzeczenia się przez A. H. z dnia [...] sierpnia 1982r. udziału [...] części zabudowanej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] na rzecz A. B.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż działka nr [...] ma uregulowany stan prawny. Objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a na podstawie decyzji komunalizacyjnej nr [...] z dnia [...] marca 1992r. stała się własnością Gminy W., a obecnie m. W. W ewidencji gruntów założonej w latach 1965-71 w trybie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955r. jako użytkownicy działki nr [...], położonej na terenie skomunalizowanym, ujawnieni byli G. H. oraz J. H. Późniejsze wpisy dotyczące władających wynikały z postanowień spadkowych po J. i G. H. oraz ich synu E. H. Wymienione postanowienia oraz akt darowizny dokonany przez A. H. (drugą żoną G. H.) na rzecz A. B. co do [...] udziału w nieruchomości dotyczą ewentualnych roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...], nie mogą stanowić podstawy do ujawnienia spadkobierców jako władających.

Odwołujący się może więc realizować swoje roszczenia w drodze innych procedur, co też czyni, o czym świadczy wydane przez Sąd Rejonowy (...) (...) postanowienie wstępne z dnia [...] grudnia 2006r. ustalające, iż "A. B. przysługuje udział wynoszący [...] w prawie własności nieruchomości budynkowej przy ul. [...] oraz taki sam udział w roszczeniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę ewidencyjną o nr [...], na której posadowiony jest ww budynek. Nadto organ wskazał, iż prowadzone jest postępowanie spadkowe po A. H.

A. B. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2007r. podniósł, iż uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem. Poddają w wątpliwość jego prawo do [...] gruntu działki nr [...] i "[...]" akt notarialny. Skarżący sprzeciwia się wykreśleniu jego osoby jako władającego działką nr [...] i stawia pytanie dlaczego w 1992r. jego nazwisko zniknęło z ewidencji i w aktach sprawy brak decyzji wydanej w przedmiocie wykreślenia. Wskazuje też, że Sąd Rejonowy w sprawie [...] postanowieniem wstępnym uznał go jako współwłaściciela [...] budynku oczekującego na prawo użytkowania wieczystego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego M. B. (matka) oświadczyła, iż skoro skarżący po orzeczeniu wstępnym Sądu powszechnego jest współwłaścicielem działki w wysokości [...] udziału oraz posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego to powinien być wpisany do rejestru gruntów. Z kolei uczestniczka postępowania J. K. wniosła o oddalenie skargi i okazała kopię postanowienia Sądu Rejonowego (...) (...) z dnia [...] września 2003r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po A. H., z którego wynikało, że spadek w całości nabyła na podstawie testamentu J. K. Nadto oświadczyła, iż A. B. nigdy nie wszedł w posiadanie nieruchomości, gdyż darowizna na jego rzecz została odwołana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej w skrócie: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2007r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Na wstępie należy zauważyć, iż według art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej w skrócie: p.g.k. (Dz.U. z 2000r., nr 100, poz. 1086, ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny (wyrok NSA z 20.11.1998r., sygn. akt II SA 914/98, publ. LEX nr 41816).

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zmian w ewidencji gruntów, po stronie podmiotowej, dokonuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (np. wyrok NSA z 6.11.2001r., sygn. akt II SA 2099/00, publ. Lex nr 82005; wyrok NSA z 5.08.1999r., sygn. akt II SA 1007/99, publ. Lex nr 46218).

Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m. in. właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z kolei w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 6, poz. 32) – według normy art. 51 p.g.k. – oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.

Tak więc w nowych wpisach do ewidencji wpisuje się tylko właścicieli gruntów (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy p.g.k.). Natomiast cytowany przepis przejściowy, tj. art. 51 p.g.k., odnosi się tylko do dawnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków. Ściślej odnosi się do stanu prawnego i faktycznego, w którym władający był wpisany do ewidencji gruntów na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, a obecnie podjął czynności zmierzające do uregulowania - wykazania - tytułu własności. Wyżej wymieniony przepis został zamieszczony w rozdziale przepisy przejściowe i końcowe ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i w okresie przejściowym wprowadzania w życie instytucji określonych w tej ustawie stanowi gwarancję dla władającego, o której mowa wyżej, iż do czasu uregulowania prawa własności - gruntu nie stanowiącego własności państwowej lub komunalnej - będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 16.11.1999r., sygn. akt II SA 1290/99, publ. Lex nr 46220).

Inaczej zaś sytuacja ma się w odniesieniu do nowych wpisów dotyczących gruntów państwowych i samorządowych (z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie). W takim przypadku obok właściciela wpisuje się też inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o p.g.k.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez władającego, w nowych wpisach, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzący od jego właściciela (np. wyrok NSA z 6.11.2001r., sygn. akt II SA 2099/00, publ. Lex nr 82005; wyrok NSA z 5.08.1999r., sygn. akt II SA 1007/99, publ. Lex nr 46218).

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący wniósł o wpisanie go w ewidencji gruntów i budynków w charakterze władającego działką ewidencyjną nr [...]. Przedmiotowa działka ma uregulowany stan prawny i jest obecnie własnością W., czyli gruntem samorządowym. Oznacza to, iż jest gruntem w stosunku do którego dopuszczalny jest wpis w ewidencji gruntów podmiotu, w którego władaniu ów grunt się znajduje. Przy czym podmiot ten (osoba fizyczna bądź prawna) winien legitymować się odpowiednim tytułem prawnym do władania przedmiotowym gruntem pochodzącym od jego właściciela. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie wynika – jak słusznie zauważył organ – aby skarżący taki tytułu prawny do władania gruntem, pochodzący od właściciela (W.) posiadał. Wpis skarżącego w charakterze władającego działką nr [...] nie może zostać dokonany na mocy postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego (...) (...) (...) (...), (...) (...) (...) z dnia [...] grudnia 2006r. jak podnosił pełnomocnik skarżącego na rozprawie. Orzeczenia tego nie można określić mianem tytułu prawnego pochodzącego od właściciela gruntu samorządowego dającego skarżącemu prawo żądania zmian w ewidencji gruntów przez wpisanie go w charakterze władającego. Takiego charakteru nie mają także dokumenty, na które powoływał się sam skarżący w toku postępowania administracyjnego. Tylko w przypadku zmiany stanu prawnego dotyczącego spornego gruntu ustalonej w innym trybie skarżący będzie mógł wystąpić z żądaniem zmiany istniejących zapisów w ewidencji gruntów.

Odnosząc się do zarzutu stawianego przez skarżącego pod adresem organu dotyczącego wykreślenia jego osoby jako władającego działką nr [...] należy wyraźnie podkreślić, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów sprowadzającej się do żądania wpisania skarżącego w charakterze władającego działką ewidencyjną nr [...], a nie o wykreśleniu wpisu z ewidencji. Zaś w sytuacji, gdy skarżący ma jakiekolwiek wątpliwości co do dokumentacji ewidencyjnej dotyczącej działki nr [...], rzetelności dokonywanych w niej wpisów, a następnie ich wykreślania, winien dążyć do ich wyjaśnienia w stosownych postępowaniach przed właściwymi organami.

W postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było żądanie dokonania zmian w ewidencji przez wpis skarżącego w charakterze władającego, organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a., wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., a następnie dokonał uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw i na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.