Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2250/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26, art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 5, art. 17
journal: Dz.U. 2018 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Zdrowia postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. D. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], o oddaleniu zgłoszonych zarzutów do postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy to postanowienie.

Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., oraz art. 18wzw. z art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, ze zm., "u.p.e.a.").

W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że na mocy porozumienia z Wojewodą [...] z dnia [...] lutego 2014 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. (dalej jako: PWIS) nałożył na A. D. (dalej jako: skarżąca) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500,00 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna C. M. - urodzonego [...] grudnia 2014 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. (dalej jako: PPIS) i wezwał do jej uiszczenia w terminie czternastu dni od daty otrzymania postanowienia przez zobowiązaną. Jednocześnie PWIS w O. w swoim postanowieniu wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym również w terminie czternastu dni od daty otrzymania postanowienia. Z zaskarżonego postanowienia wynika także, że w przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie, nakładane będą dalsze grzywny w wysokości określonej art. 121 u.p.e.a. lub zastosowane zostaną inne środki egzekucyjne. Dodatkowo organ obciążył skarżącą opłatą w wysokości 50,00 zł (słownie: pięćdziesięciu złotych) za czynności egzekucyjne. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 21 marca 2016 r. Zażaleniem z dnia 25 marca

2016 r. skarżąca za pośrednictwem PWIS zaskarżyła do Ministra Zdrowia ww. postanowienie.

Pismem z dnia 25 marca 2016 r. (data nadania korespondencji) skarżąca złożyła również wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia oraz zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zostały rozpoznane postanowieniem PPIS z dnia [...] kwietnia 2016 r. jako nieuzasadnione. Skarżąca pismem z dnia 10 maja 2016 r. złożyła zażalenie na w/w postanowienie do PWIS, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. podtrzymał stanowisko PPIS. Następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. PWIS wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów, które zostało doręczone skarżącej w dniu 9 lipca 2016 r. Skarżąca pismem z dnia 14 lipca za pośrednictwem PWIS złożyła zażalenie do Ministra Zdrowia na postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów wskazując na:

1) prowadzenie egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy organ,

2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

3) brak wymagalności obowiązku w dniu wystawienia tytułu wykonawczego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Zdrowia podkreślił, że postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. polegające na zaszczepieniu małoletniego dziecka, było prowadzone w sposób prawidłowy. Minister przeanalizował materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie podzielił zarzutów skarżącej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 9 u.p.e.a. Minister Zdrowia odwołując się do art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie podkreślił, że brak jest podstaw do uznania, że Wojewoda nie może przekazywać Wojewódzkiemu Inspektorowi w drodze porozumienia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa, dotyczących poddania osób małoletnich obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego przez Wojewódzkiego Inspektora jest nadal w istocie postanowieniem Wojewody jako organu egzekucyjnego, w imieniu którego działa upoważniony organ.

Co do zarzutu niewykonalności obowiązku, w związku z nieprzeprowadzeniem u dziecka skarżącej badania kwalifikacyjnego, Minister wyjaśnił, że to na skarżącej, jako rodzicu małoletniego dziecka i w związku z tym jego opiekunie prawnym - na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie - spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Skarżąca nie zgłosiła się do lekarza, ani na badanie, ani na szczepienie dziecka, a ponadto pismem z dnia 16 lipca 2015 r. złożyła oświadczenie o odmowie zgody na wykonanie badania kwalifikacyjnego. W tej sytuacji słuszne było działanie ww. PWIS polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r., którym nałożył na skarżącą obowiązek wykonania szczepień u małoletniego dziecka. Minister stwierdził, że w aktach sprawy brak jest również zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do zaszczepienia małoletniego dziecka.

Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego Minister wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być natomiast trudności w jego wyegzekwowaniu wiążące się z takim działaniami adresatów obowiązku, które skutkują utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Nie można faktem nieprzeprowadzenia badania dziecka, którego matka odmówiła, uzasadniać niewykonalności szczepienia. Powyższy zarzut organ odwoławczy uznał wyłącznie za polemikę w tym zakresie.

Minister odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, podniósł, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone wart. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, corocznie. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Wskazał również, że obowiązek ten stał się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Zdrowia z [...] lipca 2017 r., A. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1. prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.e.p.a.) wyjaśniając, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.), wojewoda może powierzyć prowadzenie, w jego imieniu, niektórych spraw z zakresu swojej właściwości jednostkom samorządu terytorialnego lub organom innych samorządów działających na obszarze województwa, kierownikom państwowych i samorządowych osób prawnych oraz innych państwowych jednostek organizacyjnych funkcjonujących w województwie. Powierzenie następuje na drodze porozumienia. Strony porozumienia - z uwagi na jego charakter jako formy nie władczej - nie mogą być ze sobą związane stosunkiem podległości. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jest organem rządowej administracji zespolonej w województwie, a jej zwierzchnikiem jest wojewoda. Kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży łączy z wojewodą stosunek podległości. Z tego też powodu organy te nie mogą być stroną porozumienia zawartego z wojewodą.

2. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym w związku z nieprzeprowadzeniem lekarskiego badania kwalifikacyjnego poprzedzającego wykonanie obowiązkowego szczepienia.

3. brak wymagalności obowiązku w dniu wystawienia tytułu wykonawczego w związku z tym, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka (od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia), a dziecko skarżącej ma rok i trzy miesiące.

4. naruszenie art. 27 ustawy ochronie danych osobowych. W tym zakresie skarżąca wywiodła, że aby przetwarzanie danych osobowych szczególnie chronionych tj.

danych o stanie zdrowia, było legalne, musi ono wynikać z przepisów rangi ustawy, a nie rozporządzenia, czy załącznika do rozporządzenia. Tymczasem zestawienia danych osób, które nie poddały się szczepieniom tworzone są na podstawie nieprecyzyjnego i niewystarczającego sformułowania "imienny wykaz", o którym mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd poddał ocenie legalność postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca sierpnia 2017 r. i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. W przedmiotowej sprawie jest to Wojewoda [...]. Jednakże w dniu [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] w drodze porozumienia powierzył [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu prowadzenie spraw z zakresu egzekucji o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...] dotyczących poddania się przez dzieci obowiązkowym szczepieniom. Porozumienie zostało opublikowane w Dz. Urz. Woj., [...] z 2014 r. poz. [...].

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów o właściwości organów, Sąd stwierdza, że jest on chybiony. I tak, Sąd zauważa, że stosownie do art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206 ze zm.), wojewoda może powierzyć prowadzenie, w jego imieniu, niektórych spraw z zakresu swojej właściwości kierownikom państwowych i samorządowych osób prawnych oraz innych państwowych jednostek organizacyjnych funkcjonujących w województwie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) niewątpliwie jest kierownikiem państwowej jednostki organizacyjnej funkcjonującej w województwie. Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie nie zastrzega przy tym, jakiego szczebla ma to być państwowa jednostka organizacyjna, komu ma podlegać, ani jak ma być usytuowana w strukturze administracji publicznej. Z tego względu brak jest podstaw do uznania, że Wojewoda nie mógł przekazać temu organowi w drodze porozumienia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa, dotyczących poddania osób małoletnich obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak już wskazano porozumienie to zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa, zgodnie z wymogiem zawartym w art. 20 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, dlatego nie ma podstaw do przyjęcia, aby nie mogło ono być stosowane. Postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jest nadal w istocie postanowieniem Wojewody jako organu egzekucyjnego, w imieniu którego działa upoważniony organ. Za dopuszczalnością tego rodzaju porozumień opowiada się również orzecznictwo (por. wyroki WSA w Gorzowie z 30 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 427/15, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 93/15, wyrok WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1028/14 ).

Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). W tej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.) obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści zaskarżonego postanowienia. Obowiązek wynika z wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.), w szczególności § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami

GIS w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 ww. ustawy.

Wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m. in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, jak wynika z art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo PPIS w tego rodzaju sprawach.

Zobowiązanym w takim postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym są rodzice dziecka, co do których istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).

Na podstawie art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. w dniu [...] lipca 2015 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej został przesłany do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz wydane w dniu [...] lutego 2016 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Zobowiązanej, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. przysługiwało uprawnienie do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, z którego - z zachowaniem terminu - skorzystała.

Wskazać należy, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie ich treść, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Co równie istotne, zgodnie z omawianą regulacją zasadą jest, że postanowienie organu egzekucyjnego winno być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela, które w przypadkach wskazanych w art. 34 § 1 ma charakter wiążący dla organu egzekucyjnego.

Na postanowienie wierzyciela, zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a., przysługuje zażalenie. Skarżąca skorzystała z tego uprawnienia. PWIS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. PWIS działając na mocy porozumienia z Wojewodą [...] jako organ egzekucyjny, po otrzymaniu ww. ostatecznego postanowienia mógł więc wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Skarżąca poza zarzutem prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ zgłosiła zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 (brak wymagalności obowiązku) oraz pkt 5 (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym). Zdaniem Sądu są one nieuzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w poddanych analizie aktach sprawy.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W art. 17 ust. 1 tej ustawy wskazuje się, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi. W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia: m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Przepis ten stanowi podstawę obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalono zakres obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach oraz w jakim okresie życia podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. W dalszej kolejności podnieść należy, że w oparciu o art. 17 ust. 11 cyt. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Taki sposób regulacji pozwala przyjąć, że obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu istnieje i wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych, w szczególności z cyt. wyżej rozporządzenia. Natomiast w ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego komunikacie o Programie Szczepień Ochronnych zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia; nie można z niego więc wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1312/13; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 628/15).

Wbrew zarzutom skargi, nie było zatem powodu, aby ustanowiony na podstawie powszechnie obowiązujących regulacji prawa obowiązek, nie mógł być wykonany.

Mając natomiast na uwadze argumenty skarżącej odwołujące się do wynikającego z konstytucyjnych wolności człowieka uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu w oparciu o art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta dodać należy, iż ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tego uprawnienia. Uprawnienie to jest wyłączone, jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 15 tej ustawy) a zatem, między innymi, w odniesieniu do szczepień ochronnych obowiązkowych z mocy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Odnosząc się do braku wymagalności ww. obowiązku wskazać należy, iż wbrew stanowisku skarżącej, nie świadczy o powyższym brak aktualnego badania kwalifikacyjnego spowodowany niestawiennictwem rodzica z dzieckiem we wskazanym podmiocie leczniczym. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ww. ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż, w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego wynikający wyłącznie z faktu niestawiennictwa w podmiocie leczniczym. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu jak już wspomniano nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta.

Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 2 pkt 1, 2, 3, 5, 9, 11 i 12 ww. rozporządzenia, szczepienia przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influanzae typu B (są to szczepienia, które u małoletniego C. M. nie zostały wykonane i co do których wykonania skarżąca była wzywana) są objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się ww. szczepieniom obejmuje szczepienie przeciwko:

1) błonicy - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,

2) gruźlicy - dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia,

3) haemophilus influanzae typu B - dzieci od 7 tygodnia życia do ukończenia 6 roku życia,

4) krztuścowi - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,

5) poliomyelitis - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,

6) tężcowi - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,

7) wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - dzieci i młodzież do ukończenia 19 roku życia (zob. § 3 w/w rozporządzenia).

Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową przypominającą szczepionki przeciwko chorobom jest określany w ogłaszanych w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia Komunikatach Głównego Inspektora Sanitarnego. Biorąc więc pod uwagę informacje zawarte w ww. rozporządzeniu w roku wystawienia tytułu wykonawczego - 2015, obowiązek szczepień przeciwko ww.

chorobom u małoletniego C. M. jest wymagalny i słusznie dochodzony przez wierzyciela.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych w zakresie ujawniania danych o stanie zdrowia podnieść należy, że nie dotyczy on postępowania egzekucyjnego, zmierza bowiem do zakwestionowania uprawnienia osób przeprowadzających szczepienia ochronne do przekazywania PPIS informacji zawierających dane osobowe niezaszczepionych pacjentów. Zarzuty takie mogą zostać podniesione ewentualnie w odrębnym zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego o wymierzeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.), nie zostały bowiem wymienione jako podstawy zarzutów w art. 33 § 1 u.p.e.a. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w ich przedmiocie wykraczałoby poza wskazane na wstępie uzasadnienia granice niniejszego postępowania, którego celem jest ocena zasadności postanowienia Ministra Zdrowia utrzymującego w mocy postanowienie [...] PWIS w sprawie rozpoznania zarzutów. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że ewentualne wyjście wierzyciela lub organu egzekucyjnego poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lipca 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 556/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2015, II SA/Po 1407/14).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.