Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1958/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia WSA del. Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 104/16 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody M. na rzecz Gminy Miejskiej K., kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 104/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej.

W motywach w/w wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, co następuje:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], Starosta K. – działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 142 i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz art. 11d ust. 9 i 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.) - orzekł: o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...]ha (powstałe z podziału działki nr [...]), obr. [...], jedn. ewid. N. H., w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. C. – w określonych w sentencji decyzji udziałach - na rzecz: Z. R., R. R., A. R., W. S., K. S., S. S., T. S., E. Ś., K. Ś. – G., Z. B., G. G., L. Ł., E. B. i H. R. (pkt 1); o zobowiązaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...] zł - odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, określając wysokość kwot, do których zwrotu zostały zobowiązane poszczególne osoby (pkt 2) oraz termin ich zapłaty (pkt 3).

Natomiast w pkt 4 decyzji orzeczono o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha (powstałej z podziału działki nr [...]), obr. [...], jedn. ewid. N. H. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. C.

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że działki o numerach: [...],[...] i [...] powstały z działki nr [...], a która dawniej, obok działki nr [...], wchodziła w skład tej samej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. C. Z treści zaś wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 1118/08), który dotyczył działki nr [...] wynikało, że parcela l. kat. [...], b. gm. kat. C., będąca własnością poprzedników prawnych stron, została wywłaszczona orzeczeniem Województwa K. z dnia [...] października 1929 r. nr [...]na cel, jakim było rozszerzenie lotniska wojskowego. W powołanym wyroku Sąd zaś stwierdził zbędność wywłaszczenia działki nr [...] na cel wywłaszczenia, gdyż - jak ustalił -- na terenie tej działki nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, bo została ona wykorzystana pod inną rodzajowo inwestycję w postaci lotniska cywilnego.

W związku z powyższym, zdaniem Starosty, ponieważ na zawnioskowanych do zwrotu w tej sprawie działkach zrealizowano elementy infrastruktury lotniska cywilnego (rozumianej jako fragment darniowej powierzchni pola wzlotów, mający istotne znaczenie w intensywnie rozwijającym się w latach 1929 - 1939 cywilnym porcie lotniczym K. – C.) zamiast planowanego "poszerzenia lotniska wojskowego", to należało również uznać za zbędną na cel wywłaszczenia nieruchomość stanowiącą działki o numerach: [...] i [...] . Działka bowiem o numerze [...]– jako zajęta pod drogę publiczną – nie mogła podlegać zwrotowi.

W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina Miejska K., odwołując się do treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 270/08) i z dnia 20 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/08) zwracała uwagę, że w roku 1923 r. na wojskowym lotnisku w R. powstał cywilny port lotniczy, który stał się obiektem cywilno-wojskowym. W uzasadnieniach natomiast w/w wyroków sądy –przyjęły, iż wywłaszczony teren był niezbędny dla poszerzenia przestrzeni lotniska wojskowego, w ramach infrastruktury którego nastąpiła budowa lotniska cywilnego, po uzgodnieniu tej inwestycji z odpowiednimi władzami wojskowymi. W związku z tym – zdaniem odwołującej się - nie nastąpiło w tym względzie odstąpienie (pod względem rodzajowym) od zamierzonego celu wywłaszczenia. Rozbudowa lotniska wojskowego nastąpiła bowiem w zwartym kompleksie i w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych, które wymagały rozbudowy, znajdowały się również obiekty lotniska cywilnego. Skutkowało to koniecznością ich przeniesienia na obrzeża zasadniczego lotniska wojskowego. Odwołująca podkreślała zatem, że w powołanych wyrokach sądy orzekły, że słusznie Wojewoda przyjął, że przeniesienie tych obiektów i wywłaszczenie nieruchomości pod ich realizację było spowodowane rozbudową lotniska wojskowego i dlatego tak został sformułowany cel wywłaszczenia.

Ponadto, Gmina podkreślała, że zrealizowanie lotniska cywilnego, zamiast poszerzenia lotniska wojskowego, powinno być traktowane jako dopuszczalna modyfikacja celu wywłaszczenia, nie zaś jako zmiana celu wywłaszczenia.

Rozpoznając sprawę w instancji odwoławczej, Wojewoda M., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 k.p.a., uchylił pkt 1, 2 i 3 decyzji Starosty K. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji (pkt 1), w pozostałym zakresie (dotyczącym pkt 4 decyzji ) – utrzymał w mocy decyzję Starosty K.

Zdaniem Wojewody, przedmiotowa nieruchomość mogła zostać uznana za wywłaszczoną - w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami - gdyż jej nabycie nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa K. z [...] października 1929 r. znak [...], wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych (Dz. U. Pr. Austr. Nr 30) - zgodnie z art. 171 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202).

Poza tym, Wojewoda M. podzielił ocenę dokonaną przez Starostę K. w zakresie zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy (w szczególności treść opracowania autorstwa Mieczysława Mikulskiego pt. "Monografia Cywilnego Portu Lotniczego K. - [...]" oraz publikacji "Atlas Lotnisk Polskich"), jak i ocena prawna, zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 1118/08), przemawiały za uznaniem, iż funkcjonujący do momentu wybuchu II Wojny Światowej port lotniczy w C. był w istocie lotniskiem cywilnym, a tym samym nie można było uznać go za realizację celu wywłaszczenia, dokonanego w/w orzeczeniem Województwa K. z [...] października 1929 r. (poszerzenia lotniska wojskowego w C.). W tym miejscu Wojewoda odwołał się także do treści wspomnianego wyżej wyroku, w którym Sąd stwierdził, że "nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilnego istniejącego lotniska".

Jednocześnie Wojewoda podzielił stanowisko Starosty co do braku podstaw zwrotu działki nr [...] jako zajętej pod drogę publiczną.

Uchylenie pkt 1, 2 i 3 decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, Wojewoda wyjaśnił natomiast poprzez odwołanie się do treści art. 139 k.p.a. Organ wojewódzki uznał bowiem, że orzeczona przez Starostę kwota [...] zł, do zwrotu której zobowiązani zostali spadkobiercy poprzednich właścicieli nieruchomości, była nieprawidłowa (zbyt wysoka). Ustalenie jej zaś przez organ odwoławczy (w kwocie mniejszej) doprowadziłoby do naruszenia wobec odwołującej się zasady zakazu reformationis in peius.

Na wyżej przedstawioną decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2015 r. – w części dotyczącej jej uzasadnienia - Gmina Miejska K. wniosła skargę, w której zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do ustalenia, że nie został zrealizowany cel wywłaszczenia dokonanego orzeczeniem Województwa K. z dnia [...] października 1929 r. w celu poszerzenia lotniska wojskowego, które faktycznie pełniło rolę lotniska cywilnego, podczas gdy zmiana z lotniska wojskowego na lotnisko cywilne mieści się w modyfikacji celu wywłaszczenia i nie stanowi odstąpienia od realizacji celu wywłaszczenia;

2) art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, że na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia;

3) art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, skutkujące obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej poprzednich właścicieli, podczas gdy zmiana przeznaczenia nieruchomości z lotniska wojskowego na lotnisko cywilne mieści się w modyfikacji celu wywłaszczenia i nie stanowi odstąpienia od realizacji celu wywłaszczenia.

Strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji Wojewody w części dotyczącej uzasadnienia oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. w części obejmującej punkty 1, 2 i 3.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik T. S. wnosił o oddalenie skargi.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu, skoro w przedmiocie zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedn. ew. N. H. m. K. zapadł w dniu 23 stycznia 2009 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu, Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 1118/08), który na skutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych, stał się prawomocny (wyrok z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 522/09), a w wyroku tym Sąd Wojewódzki orzekł, że lotnisko K. – C. miało przede wszystkim charakter cywilny, a na terenie działki nr [...] nie znajdowały się żadne urządzenia służące lotnictwu wojskowemu, obecnie nie znajdują się na nim takie urządzenia i żaden dokument nie potwierdza wojskowego zarządu lotniskiem cywilnym K. – C., a teren wywłaszczonej nieruchomości nie jest w żaden sposób wykorzystywany ani zagospodarowany na cele publiczne, to nie ma przeszkód do jego zwrotu byłym właścicielom lub ich następcom prawnym.

Sąd podkreślił w tym miejscu, że wprawdzie powołany wyrok dotyczył innej działki niż te, których dotyczyła zaskarżona decyzja, ale działki te leżały w granicach tej samej dawnej parceli katastralnej. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego Gmina Miejska K. nie podnosiła natomiast żadnych zarzutów, które przemawiałyby za tym, że zagospodarowanie działek nr [...] i [...] istotnie różniło się od działki nr [...].

Z tego powodu, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie było podstaw do kwestionowania w tej sprawie stanowiska Wojewody M. dotyczącego zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu.

Ponadto Sąd uznał, że prawidłowe było również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnoszące się do przekazania sprawy S. K. do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 139 k.p.a.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Gmina Miejska K. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:

I. przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi Gminy Miejskiej K. i tym samym utrzymanie w mocy uzasadnienia decyzji Wojewody M. z dnia 16.11. 2015 r., sporządzonego z naruszeniem zasady prawdy materialnej oraz reguł postępowania dowodowego co doprowadziło do przyjęcia, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia (art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.),

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi Gminy Miejskiej K. i tym samym utrzymanie w mocy uzasadnienia decyzji Wojewody M. z dnia 16.11.2015 r. sporządzonego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz błędnym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, co doprowadziło do przyjęcia, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia (art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.),

II. prawa materialnego, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi Gminy Miejskiej K. i tym samym utrzymanie w mocy uzasadnienia decyzji Wojewody M. z dnia [...].11. 2015 r., w którym błędnie przyjęto, iż na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, co skutkuje obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej poprzednich właścicieli, podczas gdy zmiana przeznaczenia nieruchomości z lotniska wojskowego na lotnisko cywilne mieści się w modyfikacji celu wywłaszczenia i nie stanowi odstąpienia od realizacji celu wywłaszczenia (art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami)

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej a które okazały się zasadne.

Zarzuty te opierały się na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki naruszył bowiem w sposób istotny przepisy postępowania, w postaci: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. a także dokonał błędnej wykładni prawa materialnego, to jest: art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych należy stwierdzić, że były one uzasadnione.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła zwrotu, wywłaszczonej orzeczeniem Województwa K. z dnia [...] października 1929 r. nr [...] nieruchomości, która obejmowała działki nr [...] i [...] (kwestia działki nr [...], której odmówiono zwrotu nie była sporna), które powstały z podziału działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. N. H. Istotnym był przy tym fakt, że w tej kwestii były już wcześniej wydane prawomocne a przy tym różne w swej treści wyroki sądów administracyjnych. W wyroku bowiem z dnia 13 marca 2001 r. (sygn. akt II SA/Kr 1988/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie i w wyrokach z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 270/08) oraz z dnia 20 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/08) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została bowiem wyrażona zupełnie inna ocena prawna, analogicznych do przedmiotowej, decyzji niż ta, którą zawierał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 1118/08), od którego skargi kasacyjne zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. akt I OSK 522/09). Podkreślić też należy, że wprawdzie wyrok z dnia 23 stycznia 2009 r. odnosił się do gruntu, który początkowo stanowił jedną dawna parcelę katastralną [...] kat. [...]b. Gm. K. C., ale okoliczność ta w żaden sposób nie powodowała, że wyrok ten – z tej właśnie tylko przyczyny – winien w tej sprawie odgrywać szczególne znaczenie.

Wyjaśnić zatem należy, że żaden z w/w wyroków nie wiązał prawnie w niniejszej sprawie organów, jak i Sądu orzekającego. W sytuacji zatem wielości wyroków, zawierających odmienne oceny prawne, a które zostały wydane w analogicznych sprawach i dotyczyły generalnie jednego, tego samego obszaru objętego jednym aktem wywłaszczeniowym, obowiązkiem Sądu było dokonanie rzetelnej oceny decyzji organu II instancji – w części zaskarżonej.

Tymczasem, chociaż już w odwołaniu od tej decyzji skarżąca powołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 270/08) i z dnia 20 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/08), w których wyrażono odmienny pogląd - co do celu wywłaszczenia i jego realizacji - od oceny zawartej w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r., Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że Wojewoda M. do kwestii owej rozbieżności poglądów, w ogóle się nie odniósł. Organ ograniczył się bowiem jedynie do odwołania się do treści jednego z wyroków, który zapadł w przedmiocie omawianej materii.

Praktycznie również zaskarżony wyrok jedynie przytacza treść decyzji Starosty K. i Wojewody M. a także rozważania dotyczące możliwości wniesienia skargi od uzasadnienia decyzji administracyjnej. W pozostałych kwestiach także odwołuje się jedynie do treści wspomnianego wyżej wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r., tak jakby w tej sprawie wyrok ten miał moc prawnie wiążącą.

Z tych powodów należało uznać, że zaskarżony wyrok naruszał art. 145 § 1pkt 1 lit. c) w powiązaniu z w/w przepisami procedury administracyjnej, a naruszenie to miało charakter istotny. Ocena bowiem dokonana w zaskarżonym wyroku miała charakter praktycznie iluzoryczny.

Oceniając zaś ponownie legalność decyzji Wojewody M. w zaskarżonej części, Sąd Wojewódzki zwrócić powinien uwagę na szczególną specyfikę rozpoznawanej sprawy. Wyraża się ona zaś w tym, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wywłaszczenia dokonanego jeszcze w 1929 r. a zatem przed niemalże wiekiem. Z uwagi zaś na tak znaczny upływ czasu (w tym brak samego orzeczenia wywłaszczającego), a także fakt, iż w 1939 r. wybuchła II Wojna Światowa, która z oczywistych względów wpłynęła na sytuację w Państwie, okoliczności takie, jak cel wywłaszczenia oraz związana z nim jego realizacja, mogą być w tym przypadku ustalane jedynie w oparciu o nieliczne dowody pośrednie. Skutkuje to m. in. tym, że w powołanych wyżej wyrokach cel wywłaszczenia był tak różnie określany. Generalnie wiązał się on z budową (przebudową, poszerzaniem) lotniska, a którego charakter był sporny (wojskowe, cywilne, czy cywilno-wojskowe). Świadczy o tym zresztą treść wytycznych, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. akt I OSK 522/09), czyli w wyroku, w którym oddalono skargi kasacyjne od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 23 stycznia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że (cyt.): "W przedmiotowej sprawie celem postępowania dowodowego ma być ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. W przypadku gdyby nie wynikało to wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego, organy administracji publicznej powinny uzasadnić, dlaczego ich zdaniem przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości dla potrzeb lotnictwa cywilnego nie oznacza zmiany celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu." Podkreślić więc trzeba, że w/w wyrok nie przesądzał w sposób kategoryczny o tym, czy w rozpoznawanej wówczas przez Sąd sprawie, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Nawiązując zaś do tej wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład obecnie orzekający pragnie podnieść, że z uwagi na bezsporny postęp myśli technologicznej, jaki nastąpił pomiędzy datą wywłaszczenia a czasami obecnymi, nie można takiej samej miary stosować do lotnisk, które powstawały w latach 20-tych i 30-tych ub. wieku, jak do lotnisk budowanych aktualnie. Jest rzeczą oczywistą dla wszystkich, że w tamtym okresie czasu w Polsce zarówno ilość samolotów pasażerskich jak i wojskowych a także ich wymagania techniczne, a co za tym idzie, wymagania dotyczące lotnisk, są nieporównywalne z obecnymi. Z tego powodu, chociaż dawne przepisy prawne – ze względów w pełni zrozumiałych - różnicowały podział na lotniska cywilne i wojskowe, to jednak należy wspomnianą wyżej specyfikę w niniejszej sprawie uwzględnić. Decydujące bowiem w tej sytuacji znaczenie ma w zasadzie jedynie ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska. Okoliczność zaś, kto był jego w danym momencie dysponentem i jaki zakres ta dyspozycja miała – w realiach analizowanego stanu faktycznego - jest rzeczą wtórną.

Wskazać w tym miejscu należy, że orzecznictwo sądowoadministracyjne, oceniając zasadność decyzji, wydanych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wielokrotnie, a zwłaszcza w ostatnich latach, odwoływało się do pojęcia modyfikacji celu wywłaszczenia, traktując go jako sytuację, w której pierwotny cel wywłaszczenia nie uległ likwidacji a poddano go jedynie pewnej zmianie. Kategoria ta ma z pewnością charakter ocenny, tym niemniej może mieć ona zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, gdy cel wywłaszczenia dotyczył dużych założeń lub inwestycje były planowane jako wieloletni czy wieloetapowe (vide wyroki NSA z dnia: 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13, 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 9 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14 i 20 stycznia 2016 r. I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.- orzekł jak w sentencji, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania opierając na przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.