Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 129/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1, par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia pośmiertnie choroby zawodowej u H. D..

Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 10 września 2014 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wdowy A. D. – pylicy płuc górników kopalń węgla u zmarłego H. D.. Jak ustalono, H. D. pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w W. w okresie od 23 sierpnia 1955 r. do 25 stycznia 1956 r. na powierzchni oraz w okresie od 26 stycznia 1956 r. do 31 grudnia 1983 r. na stanowiskach pod ziemią, na których narażony był na pył węglowo-kamienny, zawierający wolną krystaliczną krzemionkę w stężeniach poniżej i powyżej normatywów higienicznych przez okres 28 lat. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. – Oddział w W. w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] nie stwierdził u H. D. pośmiertnie choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla. W orzeczeniu wskazano, że H. D. w związku z narażeniem zawodowym był obserwowany od 1963 r., ostatnie badanie w DWOMP przeprowadzono w 2007 r. i nie rozpoznano pylicy płuc. DWOMP na podstawie rtg klatki piersiowej z dnia 9 sierpnia 2014 r. stwierdził w obu polach płucnych nieregularne zacienienia ograniczone, nie upoważniające do rozpoznania pylicy płuc. Ponadto wynik badania sekcyjnego nie pokrywa się z obrazem radiologicznym na zdjęciu z dnia 9 sierpnia 2014 r. Choroby zawodowej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], ponieważ zdjęcia klatki piersiowej, wykonane w okresie od 9 marca 1989 r. do 9 sierpnia 2014 r. ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. nie wykazują obecności zmian radiologicznych, uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. Organ pierwszej instancji wskazał, że obie placówki diagnostyczno-orzecznicze przeanalizowały zdjęcia rtg klatki piersiowej z lat 1989-2014, w tym ostatnie zdjęcie z 9 sierpnia 2014 r., wykonane jedenaście dni przed śmiercią, i rozpoznały w polach płucnych "nieregularne zacienienia", "nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe", nieupoważniające do rozpoznania pylicy płuc. Powyższe rozpoznania wykluczają możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

W odwołaniu strona wniosła o zmianę decyzji przez stwierdzenie choroby zawodowej lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:

- art. 2351 Kodeksu pracy przez zignorowanie jego treści, art. 2352 Kodeksu pracy przez pominięcie faktu udokumentowania objawów chorobowych, art. 237 § 1 i § 4 Kodeksu pracy przez przyjęcie, że jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia,

- § 5 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych przez zignorowanie przesłanki wywołania choroby zawodowej przez czynniki szkodliwe oraz pominięcie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego,

- § 13 i § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi przez niewykazanie, że ocena wyników badań rentgenowskich była przeprowadzona w sposób prawidłowy, czy znajdowało się wyposażenie umożliwiające zaciemnienie okna, odpowiednie rozmieszczenie negatoskopów oraz czy negatoskopy były rozmieszczone w sposób zapobiegający ich wzajemnemu oddziaływaniu jako źródła światła,

- art. 10 § 1 w związku z art. 89 k.p.a., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy,

- art. 6 w związku z art. 8 w związku z art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne uzasadnienie decyzji i wskazanie, że pylica płuc musi być potwierdzona w badaniu RTG,

- art. 7 w związku z art. 75 w związku z art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. polegające na odmowie uwzględnienia dowodu bezpośredniego w postaci rozpoznania sekcyjnego,

- art. 6 w związku z art. 8 w związku z art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne uzasadnienie decyzji,

- art. 7 w związku z art. 75 w związku z art. 76 k.p.a. polegające na odmowie uznania dokumentu urzędowego - protokołu sekcji zwłok.

Organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z orzeczeniami jednostek diagnostyczno - orzeczniczych podstawą do rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie w obrazie radiologicznym klatki piersiowej zacienień okrągłych typu p, q lub r, o gęstości co najmniej 1/1. Inne badania nie mogą być podstawą do rozpoznania pylicy płuc, mają one jedynie charakter pomocniczy. Natomiast stwierdzone w czasie sekcji nagromadzenia pyłu węglowego nie świadczą o pylicy, gdyż brak jest zmian kolagenowych – charakterystycznych dla pylicy. Także lekarz medycyny S. W. podał, że stwierdzenie zmian pyliczych w płucach, potwierdzonych rozpoznaniem histopatologicznym, nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej, a jedynie świadczy o występowaniu tych zmian i dokładności wykonanej autopsji. Organ podkreślił, że pylicami określa się choroby płuc, w których zgodnie z obowiązującą definicją dochodzi do nagromadzenia pyłu w płucach i reakcji tkanki płucnej na jego obecność.

Organ odwoławczy wskazał, że orzeczenia wydane przez upoważnionych do tego lekarzy zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości, spełniają zatem wymagania stawiane opiniom biegłego. Organ wskazał też, że nie kontroluje warunków, w jakich wykonywane są badania. Brak jest jakichkolwiek przesłanek, poza spekulacjami strony odwołującej się, że wykonywana diagnostyka była niezgodna ze sztuką i wiedzą medyczną oraz wbrew obowiązującym w tym zakresie regulacjom prawnym. Poza tym rozpoznanie kliniczne schorzenia wymaga wiedzy specjalistycznej i kwestie te nie mogą być rozpatrywane w formie rozprawy przed organem administracyjnym. Pisemne wyjaśnienia S. W. nie wzbudziły wątpliwości organu i wszystkie okoliczności zostały wystarczająco wyjaśnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:

- art. 237 § 4 Kodeksu pracy przez przyjęcie, że jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia,

- § 5 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych przez zignorowanie przesłanki wywołania choroby zawodowej przez czynniki szkodliwe oraz pominięcie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego,

- § 13 i § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi przez niewykazanie, że ocena wyników badań rentgenowskich była przeprowadzona w sposób prawidłowy, czy znajdowało się wyposażenie umożliwiające zaciemnienie okna, odpowiednie rozmieszczenie negatoskopów oraz czy negatoskopy były rozmieszczone w sposób zapobiegający ich wzajemnemu oddziaływaniu jako źródła światła,

- przepisów dotyczących terminu rozpoznania odwołania,

- art. 128 w związku z art. 144 k.p.a. przez przyjęcie, że odwołanie nie zawierało merytorycznych zarzutów, a badanie sekcyjne ma jedynie charakter pomocniczy,

- art. 77 w związku z art. 128 w związku z art. 144 k.p.a. przez przyjęcie, że to skarżący ma obowiązek przedstawiać dowody w sprawie oraz nie zebranie i nie rozważenie materiału dowodowego,

- art. 7 i art. 9 k.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 8 k.p.a. przez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestnika do władzy publicznej, nie rozpoznanie i nie rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty i zakresu zgłoszonego żądania.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała na brak uzasadnienia prawnego co do charakteru pomocniczego innych badań służących ocenie klatki piersiowej, co narusza art. 7 w związku z art. 77, a także art. 9 k.p.a. Organ nie wskazał również, na jakiej podstawie uznał za wiarygodne zaoczne orzeczenie lekarskie, jak również pominął wniosek dowodowy strony o przesłuchanie lekarza S. W. i przeprowadzenie konfrontacji, dodatkowo naruszając art. 10 k.p.a. Organ negatywnie ocenił badanie histopatologiczne i uznał, że pracownia RTG odpowiada wymogom do wykonania i oceny zdjęć, co narusza art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Skoro organ nie kontrolował warunków, nie może w tym zakresie wnioskować o poprawności obrazów RTG przedłożonych do sprawy. Wynik sekcji jako dowód "naoczny" nie powinien być pomijany wobec obrazu RTG, obarczonego błędem z uwagi na uzależnienie od wielu warunków i urządzenia. Obraz RTG jest jednym z wielu dowodów podlegających rozpatrzeniu przez organ, na równi z innymi dowodami. Zakresem czynności podczas sekcji zwłok nie jest określanie przez anatomopatologa wywoływania reakcji tkanki płucnej na pył węglowy. Takie wątpliwości można rozpatrzyć podczas przeprowadzenia rozprawy i konfrontacji lekarza z pracownikiem Instytutu wydającego opinię. Organ nie wskazał, dlaczego materiał dowodowy, w tym opinia lekarza czy też historia choroby z pobytu w szpitalach, w których stwierdzono pylicę płuc, nie zostały potraktowane na równi z innymi dowodami. Brak jest wskazania dlaczego organ odmawia przymiotu wiarygodności pozostałym, licznym dowodom, których wiarygodność prawodawca określił na równi z pozostałymi. W uzasadnieniu decyzji brak jest merytorycznego rozpoznania sprawy. "Wyjaśnienie" podstawy prawnej jest innym terminem niż jedynie "podanie" podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia.

W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833).

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę. Organy sanitarne, zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonały oceny materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich. W ocenie Sądu stanowiska będące opinią biegłego, wydane w tym postępowaniu przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W., a następnie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. spełnia powyższe wymagania.

Orzeczenia lekarskie tych jednostek nie budzą wątpliwości, są jednoznaczne, rzetelne i obiektywne. Wydane zostały na podstawie właściwie sporządzonej analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej. Nie są więc zasadne zarzuty skarżącej, iż wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. Nie można także podzielić stanowiska strony, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jest niepełny. W szczególności organ odwoławczy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, co znalazło odzwierciedlenie zwłaszcza w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 kpa (uzasadnienie decyzji ostatecznej przytoczono w części historycznej uzasadnienia wyroku).

W istocie rzeczy skarżąca przeciwstawia ustaleniom dokonanym w Ośrodku Medycyny Pracy Instytucie Medycyny Pracy wyniki sekcji zwłok męża z dnia 21 sierpnia 2014 r., sporządzonej przez lekarza medycyny S. W., specjalisty patomorfologa i pulmonologa w Prywatnym Zakładzie Histopatologii. Jednakże lekarz dokonujący tej czynności odnotował w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r.: "w trakcie sekcji stwierdziłem oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc, które to zmiany w badaniu mikroskopowym okazały się zmianami odpowiadającymi opisowi pylicy górników kopalni węgla kamiennego zwanymi potocznie guzkami pyliczymi. Według aktualnego stanu wiedzy stwierdzenie zmian pyliczych w płucach, potwierdzonych rozpoznaniem histopatologicznym, nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej a jedynie świadczy o występowaniu tych zmian i dokładności wykonanej autopsji". Tak więc lekarz, który wykonał sekcję zwłok wyjaśnił ostatecznie, że stwierdzone zmiany pylicze w płucach nie świadczą o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Orzeczenie lekarskie DWOMP z dnia 30 stycznia 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc zostało wydane na podstawie całości posiadanej dokumentacji medycznej zmarłego, w tym karty informacyjnej z leczenia szpitalnego ze Specjalistycznego Szpitala w W., rtg klatki piersiowej z dnia 9 sierpnia 2014 r. oraz protokołu sekcyjnego z dnia 21 sierpnia 2014 r. W rtg klatki piersiowej stwierdzono w obu polach płucnych nieregularne zacienienia ograniczone, nie upoważniające do rozpoznania pylicy płuc, a powyższe rozpoznanie potwierdził konsultujący pulmonolog.

Również Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia 23 marca 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stwierdził, że zdjęcia rtg klatki piersiowej wykonane w okresie od 9 marca 1989 r. do 9 sierpnia 2014 r., ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, nie wykazują obecności zmian radiologicznych, uzasadniających rozpoznanie u pacjenta pylicy płuc. Jak stwierdzono, pola płucne wykazują delikatne nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe,a w polu dolnym prawym zwłaszcza przywnękowe zwłóknienia. Podstawą oceny było 11 zdjęć rtg z okresu od 9 marca 1989 r. do 9 sierpnia 2014 r. W piśmie Instytutu z dnia 25 marca 2015 r. stwierdzono, że data na jednym ze zdjęć jest bardzo słabo czytelna, nie wskazano natomiast na słabą jakość zdjęć rtg.

W dodatkowym wyjaśnieniu z dnia 28 września 2015 r. DWOMP wskazał, że wynik badania histopatologicznego z dnia 21 sierpnia 2014 r. nie jest zgodny z obrazem radiologicznym płuc, wykonanym niespełna dwa tygodnie wcześniej, w którym stwierdzono zacienienia nieregularne nie odpowiadające pylicy płuc.

Także Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu uzupełniającym z dnia 20 sierpnia 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wyjaśnił, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany zauważalne na pełnowymiarowym zdjęciu płuc w pozycji tylno-przedniej. Ocena radiogramu jest podejmowana na podstawie porównania ze standardem radiograficznym pylic Międzynarodowego Biura Pracy. W tym konkretnym przypadku zdjęcie nie odpowiadało kryteriom do uznania pylicy płuc. Jak wskazano, Instytut zajmuje się pylicami od kilkudziesięciu lat, a pracownia RTG odpowiada wymogom do wykonywania i oceny zdjęć. Natomiast obecność złogów pyłu węglowego stwierdzona w badaniu sekcyjnym, nie może być rozpoznana jako pylica, bowiem nagromadzenie pyłu w płucach musi wywołać reakcję tkanki płucnej na jego obecność, a takiej reakcji nie opisał anatomopatolog.

Powyższe stwierdzenia generalne zostały potwierdzone również w wyjaśnieniach z dnia 5 stycznia 2005 r. Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy.

Zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) podstawą do rozpoznania pylicy płuc mogą być zmiany stwierdzone w wyniku sekcji zwłok (autopsja i badanie histopatologiczne) wyłącznie w przypadku korespondowania tych zmian z zagęszczeniami okrągłymi, stwierdzonymi radiologicznie w obrębie płuc (typu p - punkcikowatymi, q - drobnoguzkowymi, r - guzkowymi) lub guzowatymi (A,B,C). Podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie rtg klatki piersiowej. Zdjęcie opisywane jest zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Do rozpoznania pylicy płuc niezbędne jest stwierdzenie zacienień drobnoogniskowych typu "q", "r" lub czasem "p" o odpowiedniej gęstości, począwszy od kategorii 1/1 w 12 punktowej skali (0/-, 0/0, 0/1, 1/0, 1/1, 1/2, 2/1, 2/2, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+). Wyniki badania histopatologicznego nie są używane w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dotyczącym pylic płuc, ze względu na fakt, że nie zostały opracowane kryteria rozpoznawania omawianej jednostki chorobowej na podstawie wyników tego badania. Dlatego też, stwierdzenie obecności pyłu węgla w badaniu histopatologicznym nie jest warunkiem wystarczającym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc.

W przypadku opiniowanego warunki te nie zostały spełnione. Stwierdzone oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc (protokół sekcyjny) oraz wyniki histopatologiczne - nagromadzenie pyłu węglowego w płucach nie odpowiadają wymaganym zmianom w rtg klatki piersiowej. Z powyższym zgadza się w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. wykonujący sekcję lekarz.

Wobec powyższego nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 237 § 4 Kodeksu pracy oraz § 5 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Niepoparte żadnymi argumentami są zarzuty skarżącej odnośnie naruszenia § 13 i § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi przez niewykazanie, że ocena wyników badań rentgenowskich była przeprowadzona w sposób prawidłowy, czy znajdowało się wyposażenie umożliwiające zaciemnienie okna, odpowiednie rozmieszczenie negatoskopów oraz czy negatoskopy były rozmieszczone w sposób zapobiegający ich wzajemnemu oddziaływaniu jako źródła światła. Ocena radiologiczna została przeprowadzona przez specjalistyczne placówki medyczne z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem, zatrudniające wysoko kwalifikowanych specjalistów z dziedziny medycyny pracy. Należy zaznaczyć, że organy inspekcji sanitarnej nie są ani uprawnione ani też zobowiązane do kontrolowania, czy pracownie RTG spełniają odpowiednie wymogi do wykonywania i oceny zdjęć rtg oraz do kontrolowania sposobu i warunków oceny zdjęć rtg.

Również nie rozpoznanie odwołania w terminie określonym w k.p.a. nie stanowi uchybienia skutkującego uchyleniem decyzji administracyjnej. W takich przypadkach stronie przysługuje prawo złożenia odrębnej skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu odwołania. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 128 w związku z art. 144 k.p.a., ponieważ organ nie kwestionował spełnienia wymogów formalnych odwołania i odwołanie to zostało rozpatrzone merytorycznie.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy sanitarne w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy, czyniąc zadość wymaganiom art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. W świetle prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych sprawy brak jest podstaw do uznania, że zmarły chorował na chorobę zawodową pylicę płuc – pylicę górników kopalni węgla.

Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez nieprzesłuchanie jako świadka lekarza, który wykonał sekcję zwłok oraz nieprzeprowadzenie rozprawy i konfrontacji lekarza z pracownikiem Instytutu wydającego opinię. Należy zauważyć, że lekarz wykonujący sekcję zwłok złożył dodatkowe wyjaśnienia w postępowaniu odwoławczym w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r., w którym przyznał że według aktualnego stanu wiedzy stwierdzenie zmian pyliczych w płucach, potwierdzonych rozpoznaniem histopatologicznym, nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej. Skarżąca nie wskazała, jakie okoliczności sprawy pozostały jeszcze niewyjaśnione i w jaki sposób przeprowadzenie rozprawy miałoby przyczynić się do ich wyjaśnienia. Nalezy tez zauważyć, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, co zostało w niniejszej sprawie dokonane.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., ponieważ decyzja zawiera wszystkie elementy wyszczególnione w tym przepisie, a uzasadnienie decyzji spełnia przewidziane przepisami prawa wymagania, w tym zawiera wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.