Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 647/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 18 ust. 7
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 roku sprawy ze skargi A. G.- K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A. G.- K. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

III SA/Łd 647/08

Uzasadnienie

W dniu [...]roku A. G., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A w Ł., wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z wnioskiem o restrukturyzację należności celnych.

Stan faktyczny w sprawie przedstawia się następująco:

Wyrokiem z dnia 11 października 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 540/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy restrukturyzacji należności celnych do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł., mimo częściowego błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sąd uznał za błędne stanowisko organu odwoławczego w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o restrukturyzację i stwierdził, że w tym zakresie nie uzasadniało przekazania sprawy organowi I instancji celem uzupełnienia zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 9 oraz art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155 poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą restrukturyzacyjną, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu 15 listopada 2002 roku strona złożyła w placówce pocztowej wniosek o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym wyszczególnionych, zgodnie z przepisami cytowanej ustawy restrukturyzacyjnej i dotyczących znanych na dzień 30 czerwca 2002 roku, zaległości celnych. Do Urzędu Celnego I w Ł. przedmiotowy wniosek wpłynął w dniu 19 listopada 2002 r. Wniosek uzupełniano następnie w dniach 16 i 18 grudnia 2002 r., 2 maja, 5 lipca i 22 listopada 2005 r., 28 kwietnia, 7 lipca, 5 i 18 grudnia 2006 r. oraz 6 lutego 2007 r. Z informacji stanowiących załączniki do wniosku wynikało między innymi, iż przedsiębiorca nie posiada środków trwałych, oraz że prowadzi działalność gospodarczą polegającą głównie na imporcie i obrocie sortowanej odzieży używanej. W złożonym wniosku strona przedstawiając sytuację gospodarczą wskazała, że trudna sytuacja finansowa i spadek przychodów spowodowany był negatywnymi skutkami weryfikacji zgłoszeń celnych w zakresie zastosowania stawek celnych. Na utratę płynności finansowej miały również wpływ brak możliwości konkurowania na rynku, spadek obrotów i konieczność wyprzedaży zapasów z uwagi na podniesienie cen towarów związaną z zastosowaniem wyższych stawek celnych, niż przyjęto pierwotnie. W konsekwencji doprowadziło to do poniesienia strat przez przedsiębiorstwo. Firma utraciła zarówno zdolność kredytową, jak i finansową, co uwidoczniło się drastycznym spadkiem przychodów w kolejnych latach. Właściciel A poinformował w trakcie prowadzonego postępowania o zmianie profilu prowadzonej działalności gospodarczej, która polega obecnie na świadczeniu usług rehabilitacyjnych oraz wskazał na konieczność ograniczania zatrudnienia. Strona podkreślała, iż nie posiada zadłużenia, ani zobowiązań finansowych wobec innych podmiotów gospodarczych, a możliwość skorzystania z dobrodziejstwa ustawy restrukturyzacyjnej umożliwi podmiotowi przywrócenie płynności finansowej oraz zwiększenie rentowności, co w konsekwencji doprowadzić miało do polepszenia sytuacji ekonomiczno - finansowej, a także dalszego kontynuowania działalności gospodarczej. Sprzyjać temu miało doświadczenie w branży oraz znajomość źródeł zaopatrzenia oraz rynku zbytu. Działania firmy skoncentrowane były na pozyskiwaniu nowych klientów w celu poprawienia finansowej sytuacji przedsiębiorcy i przynosiły wymierne korzyści oraz znajdywały odzwierciedlenie we wzroście dochodów na przykład w miesiącu grudniu 2006 r. oraz odbudowaniu możliwości pozyskiwania środków płatniczych na realizację zamierzeń restrukturyzacyjnych z instytucji finansowych. W trakcie postępowania ustalono, że w sprawie należności celnych, określonych w decyzjach wymienionych we wniosku, toczy się postępowanie przed WSA w Szczecinie i w związku z tym postępowanie w mniejszej sprawie zostało zawieszone. Wyrokami z dnia 20 i 31 grudnia 2004 r. oraz 21 i 28 stycznia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie skargowe. Ponownie postępowanie restrukturyzacyjne zostało zawieszone do czasu wejścia w życie programu pomocowego opracowanego przez Ministerstwo Finansów lub wystąpienia przez stronę z wnioskiem o indywidualną notyfikację pomocy do Komisji Europejskiej. Po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację należności publicznoprawnych, postanowieniem z dnia 13 listopada 2006 r. zawieszone postępowanie zostało podjęte i dokonano merytorycznej oceny wniosku, wydając w dniu 2 marca 2007 roku decyzję o warunkach restrukturyzacji. W wyniku odwołania A.G., Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...]uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. A.G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. WSA w Łodzi - Wydział III wyrokiem z dnia 11 października 2007 r., o sygn. III SA/Łd 540/07 oddalił skargę. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. podjął dalsze postępowanie restrukturyzacyjnego i w jego toku ustalił aktualny stan prawny obowiązujący w przypadku udzielania pomocy publicznej - stwierdzając, iż obecnie należy uwzględniać w tym zakresie również przepisy Wspólnoty Europejskiej, zgodnie z którymi każdy zamiar udzielenia pomocy indywidualnej na restrukturyzację podlega notyfikacji (przekazaniu) do Komisji Europejskiej.

Organ I instancji stwierdził, że pismem z dnia [...] r. udzielił A. G., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A, wyczerpującej informacji o zmianach w procedurach udzielania pomocy publicznej, trybie postępowania i obecnie obowiązujących przepisach w tym zakresie, a tym samym zapewnił stronie możliwość podjęcia niezbędnych kroków mających na celu kontynuowanie przez organ celny postępowania restrukturyzacyjnego, w oparciu o aktualne przepisy prawne, obowiązujące w tym względzie. Postanowieniem z dnia [...] r. organ wezwał A. G. do uzupełnienia wniosku o restrukturyzację poprzez przedstawienie dowodu potwierdzającego wystąpienie przez podmiot do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o opinię w celu uzyskania notyfikacji pomocy na restrukturyzację, zgodnie z art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poprzedzającą ewentualną notyfikację planowanej pomocy do Komisji Europejskiej. Strona w dniu [...] r. przesłała do Urzędu pismo wraz z kopią pisma Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Departamentu Monitorowania Pomocy Publicznej z dnia [...], stanowiącego odpowiedź jaką ww. urząd udzielił A. G. na jej wystąpienie z dnia [...] r. We wskazanym piśmie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iż wniosek przesłany przez podmiot jest niekompletny i nie ma możliwości wydania opinii na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wskazał, że skoro podmiot nie przedstawił dowodu potwierdzającego podjęcie kroków zmierzających do uzyskania notyfikacji dla pomocy indywidualnej, wydał w oparciu o obowiązujące przepisy decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, stwierdzając, iż działania A. G. nie prowadzą do poprawy jej sytuacji ekonomicznej i ograniczają się jedynie do czynności mających na celu przewlekanie postępowania restrukturyzacyjnego.

Od powyższej decyzji odwołała się A. G. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, przepisów postępowania poprzez niezastosowanie się do art. 153 p.p.s.a., tj. oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2007 roku, sygn. akt I SA/Łd 540/07. Odwołująca podniosła, że w decyzji z dnia [...] r. organ II instancji wskazał, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wezwano stronę do przedłożenia między innymi aktualnego planu restrukturyzacyjnego, zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy restrukturyzacyjnej, nie wezwano natomiast strony do złożenia planu restrukturyzacyjnego, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielenia małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację należności publicznoprawnych. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 11 października 2007 roku sygn. akt III SA/Łd 540/07 podtrzymał stanowisko Dyrektora Izby Celnej w Ł., że w przypadku małych i średnich przedsiębiorców możliwe będzie udzielenie pomocy bez konieczności jej indywidualnej notyfikacji do Komisji Europejskiej. Zdaniem odwołującej decyzja z dnia [...] r. umarzająca postępowanie restrukturyzacyjne w przedmiotowej sprawie w sposób rażący narusza prawo, bowiem zgodnie z wezwaniem Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. przedłożyła dowód potwierdzający wystąpienie przez nią z wnioskiem do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o opinię w celu uzyskania ewentualnej notyfikacji pomocy na restrukturyzację oraz przesyła raz jeszcze uprzednio otrzymaną od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów korespondencję. Podniosła, że nie została wezwana przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do uzupełnienia wniosku, nie pouczył jej, ani też nie wskazał jakich dokumentów brakuje. W ocenie strony organ I instancji powinien, zgodnie ze wskazówkami Dyrektora Izby Celnej w Ł., wezwać ją do przedłożenia planu restrukturyzacyjnego na podstawie odpowiednich obowiązujących przepisów, oraz po otrzymaniu tego planu zaopiniować go pod kątem możliwości udzielenia pomocy publicznej na zasadach określonych w tym planie. Zdaniem odwołującej, zarzut przewlekania przez nią postępowania restrukturyzacyjnego jest nieprawdziwy, gdyż złożyła wniosek o restrukturyzację w dniu [...] r. i to z powodu czynności organu I instancji przedmiotowe postępowanie było wielokrotnie zawieszane i w efekcie trwa ono nadal, pomimo upływu prawie 6 lat. A. G. podniosła, iż niezrozumiałym jest, dlaczego organ I instancji nie zawiesił z urzędu przedmiotowego postępowania, bowiem z informacji z dnia [...]. wynika jasno, iż w związku z utratą mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację należności publicznoprawnych, pomoc na warunkach określonych w tym rozporządzeniu mogła być udzielona do dnia 31 grudnia 2007 roku, ale toczy się postępowanie będące skutkiem wystąpienia przez władze polskie do Komisji Europejskiej z wnioskiem o przedłużenie tego terminu do dnia 9 października 2009 r. Zdaniem odwołującej, z uwagi na to, iż pierwsza decyzja o warunkach restrukturyzacji wydana została w oparciu o przepisy tego właśnie rozporządzenia, ewentualne przedłużenie okresu udzielania pomocy na warunkach w nim określonych było kwestią kluczową dla przedmiotowej sprawy. Dlatego też organ I instancji powinien z urzędu zawiesić przedmiotowe postępowanie w sprawie restrukturyzacji do czasu otrzymania stanowiska Komisji Europejskiej, co do możliwości przedłużenia okresu, o którym mowa wyżej.

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004. - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 i zm.), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie restrukturyzacyjne, po wyroku WSA w Łodzi, było prowadzone zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami regulującymi tryb udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorców, tj. ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 października 2004 roku w sprawie informacji przekazywanych w celu wydania opinii o planowanej pomocy publicznej (Dz.U. z 2004 Nr 246, poz. 2467 ze zm.). Z dniem 31 grudnia 2007 roku straciło moc obowiązującą rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych, w związku z czym pomoc indywidualna na restrukturyzację małym i średnim przedsiębiorcom aktualnie może być udzielana na zasadach ogólnych, przewidzianych dla wszystkich przedsiębiorców, zarówno dużych, jak i średnich, czy małych. O aktualnie obowiązujących przepisach strona została poinformowana pismem z dnia 17 kwietnia 2008 roku. Plan restrukturyzacyjny oraz informacje wymienione w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2004. w sprawie informacji przekazywanych w celu wydania opinii o planowanej pomocy publicznej, a także opinia organu celnego I instancji udzielającego pomocy o możliwości udzielenia tej pomocy na zasadach określonych w planie restrukturyzacyjnym powinny być załączone do wniosku o wydanie opinii o zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem składanego Prezesowi UOKiK. Prezes UOKiK, po wydaniu opinii o zgodności wnioskowanej pomocy ze wspólnym rynkiem, dokonuje notyfikacji projektu do Komisji Europejskiej. Tryb postępowania notyfikacyjnego został określony w rozdziale 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Organ II instancji wskazał, iż opis planowanych środków restrukturyzacyjnych, opis przyszłej strategii przedsiębiorstwa, sposób powrotu do żywotności ekonomicznej przedsiębiorstwa, koszty związane z wdrażaniem zmian, a także ostateczny termin ich wdrożenia przedsiębiorca powinien przedstawić w planie restrukturyzacyjnym, który podlega ocenie organu udzielającego pomocy pod kątem sprawdzenia, czy zamierzone działania przedsiębiorcy rokują powodzenie w przeciwdziałaniu utraty zdolności do konkurowania na rynku.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł., z całości zebranego materiału dowodowego wynika, że zamierzone działania A. G. nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu utraty zdolności do konkurowania na rynku. A. G. prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...]r. Do roku 2005 głównym profilem działalności był handel odzieżą używaną importowaną. W latach 2001-2002 sytuacja finansowa firmy uległa poważnemu pogorszeniu z uwagi, jak twierdzi strona, na powstanie długu celnego z tytułu importu odzieży, określonego decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego w S., w łącznej kwocie [...] złotych. Skutkiem powstania zadłużenia była likwidacja zatrudnienia, likwidacja środków trwałych, jak wynika z pisma z dnia [...] roku i w efekcie zmiana profilu działalności, jak wynika z pisma z dnia 1 lipca 2005 roku. Z powodu załamania płynności finansowej zmieniła przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej i aktualnie świadczy jedynie usługi rehabilitacyjne osobiście, nie zatrudniając jakiegokolwiek pracownika i we własnym mieszkaniu, nie wynajmując stosownego lokalu, nie posiada zadłużenia wobec kontrahentów, przy czym brak zadłużenia nie jest wynikiem jego uregulowania, a wynikiem przedawnienia prawa do ich dochodzenia. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że z aktualnie prowadzonej działalności w zakresie usług rehabilitacyjnych osiągnęła w okresie od stycznia do maja 2005 roku dochód w wysokości 61,07 złotych, w okresie od stycznia do października 2006 roku dochód w wysokości 883,68 złotych, natomiast z zeznań podatkowych za lata 2003 i 2004 wynikają straty.

Organ stwierdził, po analizie sytuacji ekonomicznej firmy A. G., że udzielona pomoc w postaci umorzenia należności celnych nie przyczyni się do przywrócenia zdolności do konkurowania na rynku, ponieważ de facto działalność w zakresie handlu używaną odzieżą przestała już istnieć, środki trwałe zostały zlikwidowane, a aktualne dochody z działalności rehabilitacyjnej są zbyt niskie, aby można rokować powrót do żywotności ekonomicznej przedsiębiorstwa i przywrócenie zdolności do konkurowania na rynku.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. trudności finansowych firmy nie można uznać za przejściowe i możliwe do zlikwidowania poprzez jednorazową pomoc finansową. Poza tym strona na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła organowi celnemu planu restrukturyzacyjnego, w którym przedstawiłaby wizję naprawy przedsiębiorstwa i przyszłej jego strategii, co może świadczyć o nieposiadaniu takiej wizji. Na swoją obronę strona zarzuciła organowi celnemu niewykonanie obowiązku polegającego na braku wezwania jej do przedstawienia takiego planu, ale to podmiot ubiegający się o udzielenie pomocy składa wszelkie wnioski do właściwych organów i inicjatywy w tym zakresie nie mogą przejmować organy rozpatrujące takie wnioski. Wytyczne zawarte w decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku, potwierdzone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 11.10.2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 540/07 dotyczące konieczności wezwania strony do przedstawienia planu restrukturyzacyjnego, wynikały z obowiązującego od dnia 10.10.2006 do dnia 31.12.2007. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych. Ze względu na utratę mocy obowiązującej tego rozporządzenia, pismem z dnia [...] roku, strona została poinformowana o potrzebie złożenia takiego planu w świetle obowiązujących przepisów regulujących tryb udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Pełnej informacji na temat wymagań, jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o pomoc publiczną, w tym informacji dotyczącej potrzeby złożenia planu restrukturyzacyjnego, udzielił stronie także Prezes UOKiK w piśmie z [...] roku.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł., wniosek strony o restrukturyzację należności celnych miał na celu spowodowanie umorzenia należności w rozumieniu likwidacji zobowiązania pieniężnego wobec Skarbu Państwa, a nie naprawę firmy i zlikwidowanie przejściowych trudności finansowych.

Organ II instancji, odnosząc się do zarzutu niezawieszenia przez organ celny postępowania restrukturyzacyjnego do czasu otrzymania stanowiska Komisji Europejskiej, co do możliwości przedłużenia okresu udzielania pomocy małym i średnim przedsiębiorcom, wyjaśnił, że brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania restrukturyzacyjnego. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wydanie opinii przez Komisję Europejską w sprawie przedłużenia okresu udzielania pomocy małym i średnim przedsiębiorcom nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie decyzji w sprawie restrukturyzacji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zobowiązanie organów do ponownego rozpoznania złożonego przez nią wniosku o restrukturyzację. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację przepisu art. 13 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, naruszenie przepisów proceduralnych tj. przepisu art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisu art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, naruszenie przepisu art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi. Skarżąca podniosła, iż wydanie przez organ odwoławczy skarżonej decyzji rażąco narusza przepis art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem skarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która rażąco narusza przepisy prawa. Podała, argumenty takie, jak w odwołaniu, a dotyczące zastosowania się do wezwania Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] roku. Zdaniem skarżącej w przypadku złożenia niekompletnych dokumentów zastosowanie powinny znaleźć ogólne zasady z Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wzywania strony do usunięcia braków podań, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Skarżąca nie została wezwana przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do uzupełnienia wniosku i nie została pouczona, jakich dokumentów brakuje. Skarżąca powtórzyła argumenty odwołania dotyczące niezawieszenia przez organ z urzędu przedmiotowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 145 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.

Z wymienionych przepisów wynika zatem, iż sąd bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały po oddaleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 540/07 skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy restrukturyzacji należności celnych do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie skarżąca w dniu [...] roku wystąpiła (za pośrednictwem poczty) do Urzędu Celnego I w Ł. z wnioskiem o restrukturyzację należności celnych w łącznej kwocie [...] złotych. Powyższy wniosek wpłynął do urzędu w dniu 19 listopada 2002 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 października 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 540/07 stwierdził, że termin do złożenia wniosku o restrukturyzację należności publicznoprawnych został przez skarżącą zachowany. W niniejszej sprawie Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w powyższym wyroku i w pełni ją podziela.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1287 ze zm.).

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy restrukturyzacji podlegają należności celne.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ celny I instancji umorzył postępowanie restrukturyzacyjne decyzją z dnia 19 czerwca 2008 roku na podstawie art. 18 ust. 7 powołanej ustawy. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 18 ust. 7 powołanej ustawy, jeżeli z analizy danych wymienionych w ust. 1 wynika, że zamierzone działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o umorzeniu wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego.

Przepis powyższy odsyła do ust. 1 ustawy i powinien być czytany z nim łącznie. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, organ restrukturyzacyjny, w terminie 45 dni od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji, jeżeli z analizy wniosku, o którym mowa w art. 12 ust. 1, oraz dołączonych do niego dokumentów i danych określonych w art. 13, wynika, że zamierzone działania prowadzić będą do przeciwdziałania zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2.

Zestawiając treść obu przepisów nie można mieć żadnej wątpliwości, że umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 18 ust. 7 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców możliwe jest najpóźniej w czterdziestym piątym dniu od jego wszczęcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2006 roku, sygn. akt II FSK 117/05, ONSAiWSA 2006/5/125, M.Podat. 2006/10/39).

Stosownie zaś do treści art. 12 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony w terminie do 45 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego.

W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, wniosek skarżącej wpłynął do Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. 19 listopada 2002 roku, a zatem postępowanie restrukturyzacyjne zostało wszczęte z tą datą.

Wobec powyższego, zastosowanie art. 18 ust. 7 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców i wydanie na jego podstawie przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w dniu [...] roku decyzji o umorzeniu postępowania było już niedopuszczalne.

Niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy, iż w sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że rozpoznanie wniosku skarżącej o restrukturyzację należności celnych z dnia [...] roku i ustalenie warunków restrukturyzacji decyzją Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] roku nastąpiło w okresie obowiązywania, wydanego na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności (Dz.U. z 2006 roku Nr 169, poz. 1202 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1, rozporządzenie określa kryteria oraz sposób i szczegółowe warunki udzielania pomocy na restrukturyzację na podstawie art. 18 i 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców małym i średnim przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zwanej dalej "pomocą na restrukturyzację należności", których stosowanie zwalnia z obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu tej pomocy.

Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia mały i średni przedsiębiorca ubiegający się o pomoc na restrukturyzację należności składa podmiotowi udzielającemu pomocy plan restrukturyzacji niepozostający w sprzeczności z programem restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Plan restrukturyzacji powinien zawierać elementy określone w części III.8.A pkt 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz. Urz. UE L 140 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 08, t. 4, str. 3) - § 9 ust. 2 tego rozporządzenia.

Bezsporne jest, że skarżąca jest małym przedsiębiorcą, a więc winna być wezwana do załączenia do wniosku planu restrukturyzacyjnego na podstawie § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, o czym również wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 11 października 2007 roku. Zauważyć w tym miejscu należy, iż w myśl § 14 powołanego rozporządzenia z dnia 5 września 2006 roku, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania wyroku przez WSA w Łodzi z dnia 11 października 2007 roku, pomoc na restrukturyzację należności, na warunkach określonych w rozporządzeniu, mogła być udzielana do dnia 31 grudnia 2007 roku. W dacie zwrotu akt administracyjnych organowi celnemu II instancji, tj. 15 stycznia 2008 roku wprawdzie brak było podstaw do stosowania rozporządzenia z dnia 5 września 2006 roku, ale organy celne były poinformowane, że władze polskie zwróciły się do Komisji Europejskiej o przedłużenie terminu udzielania pomocy do dnia 9 października 2009 roku. § 14 rozporządzenia zmieniony został przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 2 grudnia 2008 r. (Dz.U z 2008 roku Nr 223, poz. 1468) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 grudnia 2008 roku. Zgodnie z obowiązującym brzmieniem pomoc na restrukturyzację należności, na warunkach określonych w rozporządzeniu, może być udzielana do dnia 9 października 2009 r.

Organ I instancji w dniu 19 czerwca 2008 roku wydał decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjne. Zdaniem Sądu, wprawdzie ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy, jednak w sytuacji, gdy zalecenia Sądu były jednoznaczne, a organ celny wiedział o tym, że władze polskie wystąpiły z wnioskiem do Komisji Europejskiej o przedłużenie terminu udzielania pomocy małym i średnim przedsiębiorcom, to winien rozważyć, czy nie zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w Ł., iż nie było podstaw do zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej występuje, jako jej element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd.

Zauważyć należy, że Komisja Europejska - oficjalnie Komisja Wspólnot Europejskich jest organem wykonawczym Unii Europejskiej. Jest instytucją wspólnotową, odpowiedzialną za bieżącą politykę Unii, nadzorującą pracę wszystkich jej agencji i zarządzającą jej funduszami. Zdaniem Sądu, skoro Komisja Europejska jest organem Unii Europejskiej, a Polska z dniem 1 maja 2004 roku przystąpiła do Wspólnoty Europejskiej, jako jedno z jej Państw Członkowskich, zaś rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione było od decyzji organu - Komisji Europejskiej w sprawie przedłużenia terminu udzielania pomocy małym i średnim przedsiębiorstwom, to obowiązkiem organu celnego było zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie wynika, iż wspomniany w jego treści inny organ lub sąd, to wyłącznie organ lub sąd krajowy. Warunkiem jego zastosowania była natomiast ocena skutku, jakie przyniesie rozstrzygnięcie zapadłe w takim postępowaniu toczącym się przed organem wspólnotowym dla postępowania toczącego się w kraju. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie zapadłe przed Komisją Europejską stanowiło zagadnienie wstępne w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej. Postępowanie przed Komisją Europejską dotyczyło bowiem przedłużenia okresu udzielania pomocy na restrukturyzację należności, na warunkach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku. Okolicznością dodatkowo przemawiającą za słusznością powyższego twierdzenia jest, iż wniosek władz polskich został uwzględniony, została podjęta decyzja przez organ wspólnotowy, na podstawie której doszło do zmiany § 14 powołanego rozporządzenia i wskazania w nim nowej daty, tj. do dnia 9 października 2009 roku, do której pomoc na restrukturyzację należności, o którą wnosiła skarżąca, jako mały przedsiębiorca, może być udzielana.

Nadto zauważyć należy, iż organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 października 2008 roku dokonał oceny sytuacji ekonomicznej firmy A.G. stwierdzając, iż udzielona pomoc w postaci umorzenia należności celnych nie przyczyni się do przywrócenia zdolności do konkurowania na rynku, ponieważ de facto działalność w zakresie handlu odzieżą przestała istnieć, aktualne dochody z działalności rehabilitacyjnej są zbyt niskie, aby można rokować przywrócenie zdolności do konkurowania na rynku, a ponadto strona nie przedstawiła organowi celnemu planu restrukturyzacyjnego, w którym przedstawiłaby wizję naprawy przedsiębiorstwa.

Podkreślić należy, iż powyższa ocena dokonana została na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem wyroku przez WSA w Łodzi z dnia 11 października 2007 roku, bowiem po wyroku materiał dowodowy został uzupełniony jedynie o stanowisko Dyrektora Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie, wyrażone w piśmie z dnia 24 maja 2006 roku. Tymczasem w decyzji z dnia 25 maja 2007 roku, zaskarżonej do WSA w Łodzi, takiego stanowiska Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie prezentował. Wprawdzie organ II instancji wskazał, że ze względu na utratę mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności, strona został poinformowana pismem z dnia [...] roku o potrzebie złożenia planu restrukturyzacyjnego na podstawie obowiązujących przepisów, to z akt sprawy wynika, iż organ I instancji wezwał skarżącą wyłącznie do przedstawienia dowodu potwierdzającego wystąpienie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o opinię w celu uzyskania notyfikacji na restrukturyzację, nie wzywał natomiast strony do przedstawienia planu restrukturyzacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 64 k.p.a., wskazać należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, do restrukturyzacji stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1, a więc w zakresie należności celnych. A zatem nie zostały naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro nie mają w tej sprawie zastosowania.

Reasumując, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców poprzez umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego na jego podstawie, w sytuacji gdy było to już niedopuszczalne. Ponadto organy celne naruszyły art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż z chwilą zaistnienia zagadnienia wstępnego organ miał obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, niezależnie od tego, że wydanie decyzji uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ wspólnotowy, a nie krajowy. Zagadnieniem wstępnym było zaś przedłużenia okresu udzielania pomocy na restrukturyzację należności, na warunkach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 roku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien mieć na względzie uwagi zawarte w niniejszym wyroku oraz dokonać wyczerpujących ustaleń co do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

T.p.