Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 772/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 71 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: par. 2 ust. 1 pkt 7  i par. 3 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego R. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 14 maja 2018 r. [...] Sp. z o. o. wystąpiła do Starosty B. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. wraz z wewnętrzną linią zasilającą o numerze [...], usytuowanej na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] w obrębie ewid. [...] H., gm. B.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. Starosta B. decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę we wnioskowanym zakresie.

Odwołanie od tej decyzji złożył R. F. i zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, przez sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej, albowiem Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowania przepisu a nie całości danego aktu normatywnego;

- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez potwierdzenie w decyzji, że inwestycja ograniczy zabudowę na sąsiednich nieruchomościach do konkretnych wysokości, lecz inwestor posiada uprawnienia do naruszenia istoty prawa własności bez wskazania przepisu ustawy dopuszczającej taki wyjątek;

- art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., przez sformułowanie decyzji w sposób niemożliwy do odkodowania, albowiem w istocie nie wynika z niej o jakie moce EIRP chodzi, czy ustalono maksymalne tilty anten i na podstawie, jakich dokumentów, co uniemożliwia podjęcie polemiki z organem. Ponadto nie podano, na jakiej wysokości wystąpią osie głównych wiązek promieniowania przy uwzględnieniu maksymalnych tiltów anten;

- art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 lit a-d w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 lit a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez przyjęcie, że ocena oddziaływania na środowisko wymaga oceny najgorszego wariantu, czyli z uwzględnieniem maksymalnych mocy oraz tiltów anten (w dokumentacji brak informacji na temat możliwego maksymalnego pochylenia), co już w Radomsku doprowadziło do zbiorowego narażenia życia, zdrowia oraz mienia;

- art. 63 ust. 3 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez pominięcie faktu, że w niniejszej sprawie dla przedsięwzięcia istnieje konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania i tym samym sporządzenie raportu było obligatoryjne;

- nie podanie mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta;

- nie określenie danych producenta i typu anten oraz nadajników radiolinii, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy oraz ich mocy wyjściowej;

- nie dokonanie wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy B. uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...] października 2003 r. Zgodnie z § 13 tej uchwały, działka nr geod. [...] na której usytuowano stację bazową znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem RP z podstawowym przeznaczeniem na uprawy polowe oraz z dopuszczeniem lokalizacji realizacji lokalnej infrastruktury technicznej zarówno napowietrznej, jak i podziemnej oraz związanych z nią urządzeń niezbędnych do obsługi ludności i rolnictwa. Natomiast kabel zasilający projektowanej wieży przebiegający przez działkę nr geod. [...] i [...] (droga gminna) znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem MR jako teren zabudowy zagrodowej. Na działce, na której planowana będzie przedmiotowa inwestycja (działka nr geod. [...]) nie występują żadne budynki, a najbliższy obszar wokół planowanej inwestycji użytkowany jest rolniczo. Teren działki na której planowana jest budowa stacji bazowej nie znajduję się w obrębie żadnego z obszarów chronionych przyrodniczo oraz położony jest poza obszarem Natura 2000 (opis projektu zagospodarowania terenu - s. 9 projektu budowlanego). Przedmiotowa inwestycja polega na budowie wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową o łącznej wysokości (wraz z częścią fundamentu wystającą nad powierzchnię terenu oraz odgromnikiem) 61,95 m.n.p.t. Projekt budowlany przewiduje instalację trzech anten sektorowych pracujących w paśmie częstotliwości 900 MHz na wysokości 59,0 m. n.p.t. skierowanych na azymuty 120°, 240° i 350°, oraz sześć anten radioliniowych (trzy na wysokości 56,40 m n.p.t., oraz trzy na wysokości 55,70 m. n.p.t.) skierowanych na azymucie 39°, 96°, 162°, 232°, 298° i 334°. Obszar oddziaływania z załączonej do przedmiotowego projektu budowlanego opracowanej kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko (załącznik graficzny rysunek nr 1 - s. 107 projektu budowlanego) wskazuje, że wykracza on poza działkę inwestora nr geod. [...]. Z wyżej wspomnianego dokumentu wynika (rysunek nr 2, 3, 4 - s. od 108 do 110 projektu budowlanego), że przewidywany obszar pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych będzie występował w odległości (uwzględniając nierówność terenu) od poziomu gruntu dla anten sektorowych na wysokości nie mniejszej niż 52,00 m w maksymalnym zasięgu do 40,0 m od środka elektrycznego anten sektorowych. Zgodnie z "Rys 2, 3 i 4 Rzut pionowy osi głównych wiązek promieniowania dla poszczególnych anten sektorowych na azymucie 350°, 120° i 240° dla tiltów 0° oraz 10°" (s. 108-109 projektu budowlanego) najniżej występujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych wynosi: dla azymutu 10° - 52,00 m nad poziomem terenu.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (s. 102 projektu budowlanego). W związku z powyższym inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W związku z brakiem oddziaływań planowanej inwestycji powyżej 0,1 W/m2 w miejscach przebywania ludzi nie spowoduje ona uciążliwości, w rozumieniu przepisu § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. z dnia 25 kwietnia 2012 r., poz. 462). Nie wystąpi również w otoczeniu planowanego obiektu obszar ograniczonego użytkowania. Mając powyższe na uwadze Wojewoda P. stwierdził, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez nie dokonanie przez Starostę B. własnych ustaleń w zakresie możliwości oddziaływania inwestycji na środowisko, a w szczególności nieustalenie mocy wszystkich anten sektorowych, niezsumowania ich mocy, niewskazania innych źródeł, nieokreślenia metody obliczeniowej ze wskazaniem jej maksymalnego błędu, nieuwzględnienia odbić w terenie, nieustalenia we własnym zakresie miejsc zamieszkałych i ich oddalenia od planowanej inwestycji.

Wojewoda P. wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Tym samym w celu ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę należy podjąć szereg kompleksowych czynności wyjaśniających, polegających w szczególności na analizie konkretnego projektu budowlanego i przepisów ustanawiających ograniczenia w zagospodarowaniu działki ze względu na sąsiedztwo terenu przedsięwzięcia i pobliskich nieruchomości. Przedmiotowa inwestycja usytuowana została na działce o nr geod. [...] położonej we wsi H., gm. B. Organ pierwszej instancji stwierdził, że obszar oddziaływania tej inwestycji obejmował działki o nr geod. [...], [...], [...], [...] i [...] położone we wsi H., gm. B. Właściciele tych nieruchomości zostali uznani za strony niniejszego postępowania i brały czynny udział na każdym jego etapie. Projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą o nr [...] zlokalizowana jest w odległości ok. 4,40 m od granicy działki nr geod. [...] i 6,05 m od rowu melioracyjnego (projekt zagospodarowania terenu – s. 15 projektu budowlanego) i około 33,00 m od działki nr geod. [...] - droga gminna (pomiaru dokonano linijką na projekcie zagospodarowania terenu - s. 15 projektu budowlanego). Odległość od planowanej inwestycji do najbliższego budynku (budynku gospodarczego) zlokalizowanego na działce nr geod. [...] - będącego własnością G. T. wynosi ok. 70,00 m (pomiar linijką na projekcie zagospodarowania terenu - s. 15 projektu budowlanego). Działki znajdujące się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w obecnym stanie nie są zabudowane i użytkowane są rolniczo. Zamierzona inwestycja nie powoduje zagrożenia dla środowiska. Tego typu obiekt budowlany nie został ujęty w obowiązującym w czasie wydawania decyzji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., nr 257, poz. 2573 ze zm.). W związku z powyższym dla przedmiotowej inwestycji nie było wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa inwestycja jest jedynie źródłem emisji pola elektromagnetycznego niejonizującego dla ludzi, co wynika z tego, że anteny sektorowe będące źródłem tego promieniowania zawieszone będą na wysokości 59,00 m n.p.t. - wysoko ponad istniejącymi w sąsiedztwie, czy też planowanymi w okolicy zabudowaniami. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw aby uznać, że wskazany w projekcie budowlanym zakres oddziaływania (metoda jego wyznaczenia) był niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa i należałoby dokonać innych ustaleń niż przewiduje projekt budowlany. Wojewoda P. wyjaśnił również, że za projekt budowlany wraz z wszystkimi rozwiązaniami i obliczeniami w nim zawartymi odpowiada projektant.

Odnośnie zarzutu nie uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiotowej sprawie Wojewoda P. stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - klasyfikację przedsięwzięcia jakim jest budowa stacji telefonii komórkowej dokonuje się na podstawie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny oraz na podstawie odległości występowania miejsc dostępnych dla ludności wyznaczonej od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny, a w przypadku gdy określone przez inwestora (opisane w dokumentacji projektowej) parametry pracy anten, nie odpowiadają parametrom określonym w ww. rozporządzeniu, wówczas przedsięwzięcie takie nie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie ww. uwarunkowania zostały dokładnie przeanalizowane w załączonej do projektu budowlanego "Kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej P4 pod względem oddziaływania na środowisko " - s. od 94 do 102 projektu budowlanego.

Zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez potwierdzenie w decyzji, że planowana inwestycja ograniczy zabudowę na sąsiedniej nieruchomości na konkretnej wysokości też, zdaniem organu odwoławczego, jest bezzasadny. Zgodnie z art. 143 Kodeksu cywilnego własność nieruchomości obejmuje także przestrzeń nad powierzchnią i pod nią, ale właściciel nie może sprzeciwiać się działaniom dokonywanym na takiej wysokości lub takiej głębokości, które nie zagrażają jego uzasadnionym interesom. Przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym na cele zabudowy wiąże się z licznymi obostrzeniami w zakresie cech obiektu budowlanego, który może zostać wzniesiony na danej nieruchomości. Miejscowy plan na terenie oznaczonym symbolem RP oraz MR nie zakłada dopuszczalnych wysokości zabudowy w liczbach kondygnacji nadziemnych, nie zakłada również w sposób jednoznacznie określający ich wysokości w jednostkach metrycznych. Zwyczajowo jednak obiekty dopuszczone do lokalizowania na terenach ww. nie przekraczają wysokości zabudowy 16,00 m.n.p.t., (powyższe ustalenia zostały opisane przez projektanta w opisie do projektu zagospodarowania terenu - s. 11 projektu budowlanego).

Za niezasadny uznano także zarzut dotyczący braku określenia w projekcie budowlanym danych producenta i typu anteny, które mają być zamontowane. Wskazano, że z przedłożonego projektu budowlanego (s. 100) wynika, iż projektant w tabeli podał dane producenta oraz typ anten, które będą zamocowane na projektowanej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej. Na s. 105 projektu budowlanego projektant także określił wyniki obliczeń mocy EIRP dla poszczególnych anten z uwzględnieniem maksymalnych mocy wraz z określeniem minimalnych i maksymalnych tiltów projektowanych anten.

Rozpatrując zgromadzone akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w omawianej sprawie Starosta B. naruszył nieznacznie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale w sposób, który nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. A mianowicie w rozpatrywanej sprawie w dniu 28 maja 2018 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 1 i 4 K.p.a., najpierw wszczął postępowanie administracyjne i tym samym pismem poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy, a dopiero w dniu 11 czerwca 2018 r., na podstawie art. 35 ustawy - Prawo budowlanego wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego. Oznacza to, że w dniu wysłania informacji o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie sprawy nie było podstaw do przedłużania tego terminu.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że Starosta B. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Dokonał sprawdzenia dokumentów złożonych przez inwestora (wymaganych w świetle art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane) oraz przeprowadził (w myśl art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane) prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, opracowań i sprawdzeń, a w konsekwencji wydał decyzję prawidłowo ją uzasadniając.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł R. F. i podniósł zarzuty identyczne jak te w odwołaniu a mianowicie zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 I art. 107 § 3 K.p.a., przez nie odniesienie się do zarzutów odwołania z jednoczesnym bezkrytycznym zaakceptowaniem dokumentacji inwestora sporządzonej dla wielokrotnie zaniżonej mocy anten;

- art. 7, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, przez sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej, albowiem Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowania przepisu a nie całości danego aktu normatywnego;

- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez potwierdzenie w decyzji, że inwestycja ograniczy zabudowę na sąsiednich nieruchomościach do konkretnych wysokości, lecz inwestor posiada uprawnienia do naruszenia istoty prawa własności bez wskazania przepisu ustawy dopuszczającej taki wyjątek;

- art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., przez sformułowanie decyzji w sposób niemożliwy do odkodowania albowiem w istocie nie wynika z niej, o jakie moce EIRP chodzi, czy ustalono maksymalne tilty anten i na podstawie jakich dokumentów, co uniemożliwia podjęcie polemiki z organem. Ponadto nie podano na jakiej wysokości wystąpią osie głównych wiązek promieniowania przy uwzględnieniu maksymalnych tiltów anten;

- art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 lit a-d w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 lit a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez przyjęcie, że ocena oddziaływania na środowisko wymaga oceny najgorszego wariantu, czyli z uwzględnieniem maksymalnych mocy oraz tiltów anten (w dokumentacji brak informacji na temat możliwego maksymalnego pochylenia), co już w R. doprowadziło do zbiorowego narażenia życia, zdrowia oraz mienia;

- art. 63 ust. 3 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, przez pominięcie faktu, że w niniejszej sprawie dla przedsięwzięcia istnieje konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania i tym samym sporządzenie raportu było obligatoryjne;

- nie podanie mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta;

- nie określenie danych producenta i typu anten oraz nadajników radiolinii, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy oraz ich mocy wyjściowej;

- nie dokonanie wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania O. S. P. E. "[...]". W piśmie procesowym stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] marca 2019 r. Stowarzyszenie zarzuciło, że organ nie podał jak definiuje miejsca dostępne dla ludności i nie wyjaśnił dlaczego analizował pojedyncze elementy przedsięwzięcia oraz nie zweryfikował kwestii maksymalnych pochyleń. Zdaniem Stowarzyszenia organ winien ustalić faktyczną moc EIRP anten na każdym sektorze, ustalić maksymalne tilty anten na podstawie danych katalogowych oraz ustalić możliwą potencjalnie wysokość do zabudowy od środka elektrycznego anteny. Dopiero ustalenie tych kwestii powinno pozwolić na dokonanie prawidłowej kwalifikacji inwestycji i tym samym na ustalenie jej obszaru odziaływania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Bielskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej PLAY wraz z wewnętrzną linią zasilającą o numerze [...], usytuowanej na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] w obrębie ewid. [...] H., gm. B. Inwestycja składa się z trzech anten sektorowych zainstalowanych na wieży kratowej na wysokości 60,45 m n.p.t. Równoważona moc promieniowania izotropowo EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny będzie wynosiła maksymalnie 506,52W.

Stosowanie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostepnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa środowiskowa). Z kolei przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, nakazuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Istotne przy tym jest to, że art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej, przewiduje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zakresy znaczeniowe tych pojęć zostały z kolei unormowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie).

I tak zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 2000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 5000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 10 000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 20 000W

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

Z kolei według § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 15W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ ma obowiązek każdorazowo zbadać, czy objęte wnioskiem przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie jego oddziaływania na środowisko i uzyskania kończącej je, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia.

W sprawie niniejszej stwierdzono, że inwestycja nie należy do zamierzeń inwestycyjnych uciążliwych dla środowiska i nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Powołując się na opracowaną kwalifikację instalacji telefonii komórkowej P4 pod względem oddziaływania na środowisko stwierdzono, że instalacja radiokomunikacyjna - nie zalicza się do rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzajów przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czyli rodzajów przedsięwzięć wymienionych w § 2 i 3 rozporządzenia, a stosownie do treści art 71 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, przedsięwzięcie to nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia, gdyż miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych.

Z powyższego wynika, że, podstawą poczynionych w tym zakresie, przez organy obu instancji, ustaleń faktycznych, było załączone do projektu budowlanego opracowanie pt.: "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej P4 (...)".Autor opracowania określił następującą równoważną moc promieniowania izotropowo (EIRP) dla każdej z trzech anten sektorowych:

- 506,52W azymut 350(

- 506,52W azymut 120(

- 506,52W azymut 240(

W opracowaniu wskazano, że wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale 500-1000W i stwierdzono brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 40 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny.

Wydając zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, organy obu instancji oparły się na wnioskach zawartych ww. Kwalifikacji, nie dostrzegając jednak, że opracowanie to nie zawiera jakichkolwiek rozważań lub obliczeń, dotyczących ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny, podczas gdy mając na uwadze zbieżne azymuty planowanych anten, nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie się lub nachodzenie poszczególnych wiązek spowoduje, że moc promieniowania przekroczy dopuszczalne wartości. Okoliczność ta nie została w sprawie wyjaśniona.

Sąd podziela przy tym, dominujące w orzecznictwie stanowisko, że dla dokonania prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów, zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Istotne znaczenie może mieć bowiem w tym względzie wyjaśnienie kwestii czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (vide: wyroki NSA: z 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15, z 1 grudnia 2015 r. II OSK 801/14; z 29 września 2015 r. II OSK 139/14, pub. CBOSA). W uzasadnieniu ostatniego, spośród ww. orzeczeń, NSA wyjaśnił, że jeśli prawodawca nakazuje sprawdzać kwalifikacje danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie bądź przebudowie do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nieracjonalne i nieuzasadnione byłoby prezentowanie stanowiska, że w przypadkach budowy nowego przedsięwzięcia parametry tego przedsięwzięcia nie podlegają sumowaniu. Jak wskazał przy tym NSA w wyroku z 16 czerwca 2015 r. (II OSK 2706/13) przyjęcie, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziaływuje zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny, może doprowadzić do planowania takich niedopuszczalnych przedsięwzięć, które składać się będą z kilku czy kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne (pub. CBOSA). Ponadto WSA w Gliwicach skonstatował w wyroku z dnia 29 listopada 2017 r. (II SA/Gl 781/17), że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko (pub. CBOSA). Stanowisko powyższe, tut. Sąd podziela w całej rozciągłości. W związku zaś z faktem, że z akt przedmiotowej sprawy nie wynika aby dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzono stosowne obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania w tych samych sektorach, przy uwzględnieniu sygnałów anten nachodzących lub nakładających się na siebie, uznać należało, że kwestia kwalifikacji przedsięwzięcia w kontekście ww. przepisów rozporządzenia, nie została w niniejszej sprawie należycie wyjaśniona.

Dokonując analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji, organy obu instancji nie dokonały wyczerpującej, oceny dokumentu prywatnego jakim była przedłożona przez inwestora Kwalifikacja. Jakkolwiek dokument ten został poddany ocenie, to jednak uwadze organów umknęły istotne okoliczności dotyczące parametrów planowanej inwestycji. W konsekwencji organy wadliwie oceniły jego przydatność dowodową. Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek opracowanie to może, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., stanowić dowód w sprawie, to nie można pominąć konieczności dokonania przez organy jego swobodnej oceny w kontekście zaistnienia przesłanek wymaganych przepisami prawa materialnego. W tym względzie uznać należy, że ustalenia faktyczne mające wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni kompletnym czy dostatecznie i wnikliwie rozpatrzonym, uznać należy za dowolne. W odniesieniu zaś do postępowania odwoławczego należy podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ ten ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą orzeczeniem organu pierwszej instancji, przy czym stan faktyczny powinien ustalić nie tylko w oparciu o zebrany już materiał dowodowy, ale także rozszerzając granice tego postępowania na istotne okoliczności faktyczne, pominięte przez organ pierwszej instancji. Zasadnicze znaczenie odgrywa tu możliwość skorzystania z art. 136 K.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 3 czerwca 2013 r., II SA/Gl 1500/12, pub. CBOSA). Podzielenie kwalifikacji dokonanej w ramach sporządzonego opracowania, byłoby zatem dopuszczalne jedynie pod warunkiem, przeprowadzenia jego wnikliwej analizy w kontekście zaprezentowanego w nim procesu dowodzenia, w efekcie którego uznano planowane przedsięwzięcie za takie, dla którego nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takiej analizy w niniejszej sprawie jednak zabrakło.

W tych okolicznościach należało stwierdzić, że decyzje wydane w niniejszej sprawie przez organy obu instancji, zapadły z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły bowiem w sposób prawidłowy kwestii mającej istotne znaczenie dla rozpatrzenia wniosku inwestora. W tym względzie materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony w taki sposób, aby na jego podstawie możliwe było dokonanie ustaleń w omówionym powyżej zakresie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii nie może zostać obojętna możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym potencjalna możliwość pochylenia anten, a zatem i kierunku wiązki emitowanego przez nie promieniowania oraz jego ewentualnego nakładania się. Okoliczność ta powinna podlegać wyjaśnieniu. Zasadne przy tym mogłoby okazać się wezwanie inwestora do uzupełnienia przedłożonego wniosku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy będą miały na względzie wyżej poczynione uwagi oraz uwzględnią konieczność rozważania uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie przeprowadzą jego kompleksową ocenę w kontekście powołanych w niniejszym uzasadnieniu przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U., z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w kwocie 500 zł.