Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 886/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4  ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3, art. 18, art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej Kpa) a także art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 ustawy 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm., dalej ustawa o pomocy państwa, a także: ustawa lub u.p.p.w.dz.), oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowań w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1465 ze zm.) — po rozpatrzeniu sprawy z odwołania R. B. (dalej strona, skarżąca) od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] uchylającej pkt 1 decyzji własnej z dnia [...]r. nr [...] przyznającej świadczenie wychowawcze na córkę – M. B. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. i odmawiającej przyznania na nią świadczenia wychowawczego — decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym.

Przytoczoną na wstępie decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 11, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5, art. 7, art.10 ust. 1 i ust. 2, art. 13, art. 15, art. 18 oraz art. 27 ust. 1 u.p.p.w.dz., a także art. 151 Kpa oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego – uchylono pkt 1 decyzji tego organu z dnia [...]r. nr [...] przyznający świadczenie wychowawcze na córkę strony M. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., a w to miejsce odmówiono przyznania tego uprawnienia.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wcześniejszą decyzją własną z dnia [...]r. przyznano stronie świadczenie wychowawcze na córkę M. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. i świadczenie to zostało wypłacone za cały okres.

W dniu 10 kwietnia 2018 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych do pracodawcy strony o informację o wysokości wypłaconych w 2014 r. diet z tytułu podróży służbowych jako należność związanej ze stosunkiem pracy, w związku czasowym przebywaniem za granicą.

W dniu 24 kwietnia 2018 r. firma A, przekazała odpowiedź o wysokości wypłaconych stronie diet za 2014 r.

Organ pierwszoinstancyjny uznał powyższą informację za istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane mu w dniu wydania decyzji, i na tej podstawie w dniu [...]r. wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...]r. W ustaleniach faktycznych podał, że z zaświadczenia pracodawcy wynika, iż należność ze stosunku pracy, w związku z czasowym przebywaniem męża strony za granicą wyniosła 23 552,82 zł. Dochód ten został, na co zwrócił uwagę, doliczony do dochodu rodziny wnioskodawcy. Wyjaśnił przy tym, że dieta z tytułu podróży służbowej, jako należność związana ze stosunkiem pracy, wypłacona pracownikowi w związku z czasowym przebywaniem za granicą dieta, w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej, uzyskana w ramach stosunku pracy i w związku z jej wykonywaniem poza granicami kraju podlega wliczeniu do dochodu rodziny jako dochód nieopodatkowany jeśli w postępowaniu dowodowym wykazano, że wypłacona została pracownikowi w związku z czasowym przebywaniem za granicą

Następnie zaznaczył, że na podstawie przedłożonych dokumentów oraz uzyskanych informacji z zakładu pracy o wysokości otrzymanych przez stronę diet z tytułu podróży służbowych, jako należności związanej ze stosunkiem pracy, w związku z czasowym przebywaniem za granicą ustalono, że dochód rodziny wnioskodawcy za rok 2014 wyniósł 10 676,88 zł, zaś miesięczny dochód rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 1229,60 zł.

Tym samym organ pierwszej instancji stwierdził, że zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na córkę M., która jest pierwszym dzieckiem w rodzinie wnioskodawcy.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód", oznacza – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit c w/w ustawy, wśród których ustawodawca wskazał między innymi (tiret 10) należności ze stosunku pracy lub tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz.108 ze zm., dalej Kp).

Organ pierwszoinstancyjny w motywach rozstrzygnięcia przywołał również treść art. 5 ust. 3 i 4 ustawy, zgodnie z którym świadczenie przysługuje na pierwsze dziecko jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego – 1200 zł. Wskazał także, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieka, opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Ponadto przytoczył regulacje dotyczące sposób procedowania organu w przypadku uzyskania dochodu i przedstawił brzmienie art. 7 ust. 3 ustawy, który określa, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Mając na względzie wysokość dochodu rodziny uchylił od miesiąca maja 2018 r. pkt 1 decyzji własnej o nr [...] z dnia [...]r. przyznającej świadczenie wychowawcze dla córki będącej pierwszym dzieckiem strony i w to miejsce odmówił przyznania na nią świadczenia wychowawczego.

Organ poinformował stronę, że świadczenie wypłacone za okres od kwietnia 01 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. stało się świadczeniem nienależnie pobranym i będzie przedmiotem odrębnej decyzji.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uwzględnienie jej trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej rodziny. Powołała się także na nieznajomość prawa zarówno własną jak i męża, a także zaznaczyła, że Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł, że diety nie stanowią przychodu. Zaznaczyła przy tym, że "(...) Podobne stanowisko miała Państwowa Inspekcja Pracy (...)".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Argumentując organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń wskazując prawne regulacje przedmiotu, w tych ramach — po zaakceptowaniu przytoczonych powyżej ustaleń dokonanych przez organ pierwszoinstancyjny — przypomniał, że organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres świadczeniowy 2016/2017. Zaznaczył, że na podstawie zaświadczenia pracodawcy męża strony ustalono bowiem, że wysokość diet z tytułu podróży służbowych za 2014 r. w związku z czasowym przebywaniem za granicą wyniosła 23 652,82 zł. Wyjaśnił, że wznowienie postępowania, jako instytucja procesowa, umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych z powodu wad postępowania administracyjnego, a nie samej decyzji. Polega na przeprowadzeniu ponownego postępowania i wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie, w której zapadła już decyzja ostateczna, jeśli postępowanie, w którym została ona wydana było dotknięte kwalifikowaną wadliwością proceduralną.

W dalszych motywach przedstawił też przesłanki wznowieniowe wymienione w art.145 § 1 Kpa, w tym opisaną w jego pkt 5, w której określono jako podstawę wznowienia ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Kolegium uznało, że organ I instancji działał w sposób prawidłowy przyjmując jako przesłankę pozwalającą na wznowienie postępowania art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, akcentując przy tym, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wyszły na jaw nowe okoliczności nie znane organowi a równocześnie istniejące w dniu wydania decyzji pierwotnej z dnia [...]r. dotyczącej przyznania stronie świadczeń wychowawczych na dzieci, w tym pierwsze – córkę, podczas gdy strona – na ów czas – nie posiadała uprawnienia do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Miesięczny dochód rodziny, jak zaznaczył, po doliczeniu dochodu uzyskanego w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł bowiem 1 229,60 zł, a w konsekwencji zostało przekroczone kryterium dochodowe.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera definicję dochodu. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, deklarowany dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. wymienione w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10, należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Odwołując się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach zajętego w wyrokach z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 295/12, z dnia 25 marca 2015r. sygn. akt IV SA/G1 394/14, z dnia 20 stycznia 2011r., sygn. akt IV SA/G1 319/10, z dnia 15 stycznia 2013r., sygn. akt IV SA/G1 295/12 oraz z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt IV SA/G1 379/13, z dnia 13 lutego 2018r. sygn. akt IV SA/G1 1081/17 (orzeczenia dostępne w CBOSA), powtórzył, że pojęcie "należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu K.p., czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu u.p.d.o.f. Kierowcę transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, należy uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą w rozumieniu u.ś.r. Jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium RP" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, że są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności.

Cytując dalej stanowisko Sądu organ przedstawił, że "bez znaczenia dla wykładni art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 u.ś.r. pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kp, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu u.p.d.o.f. Także w odniesieniu do określenia "przebywający czasowo za granicą" za bezpodstawne należy uznać jego zastosowanie wyłącznie do pojęcia pobytu czasowego za granicą w wymiarze większym niż podróż służbowa. Fakt przebywania kierowcy międzynarodowego za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego odpowiada w pełni sformułowaniu zawartemu w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 ustawy. Ustawodawca nie wskazał bowiem, iż przebywanie czasowe za granicą ma łączyć się z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Kwestię tę normuje art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 95, poz. 879, z późn. zm.) stanowiący, iż kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3–5 Kodeksu pracy. Natomiast czasowe przebywanie poza granicami kraju odpowiada okresowi czasu liczonemu od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej, co wynika z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991, z późn. zm.). Ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi autonomiczną regulację prawną, a interpretacja użytych w niej pojęć powinna uwzględniać cele tego aktu, sformułowane w uzasadnieniu projektu wskazanej ustawy (druk sejmowy nr 1555 z 2003r.), gdzie stwierdzono, że regulacja ta zmierza do budowy nowego, odrębnego systemu świadczeń rodzinnych. W ramach założeń zostało przy tym wskazane, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, że są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych. Także w odniesieniu do określenia "przebywający czasowo za granicą" za bezpodstawne należy uznać jego zastosowanie wyłącznie do pojęcia pobytu czasowego za granicą w wymiarze większym niż podróż służbowa. Fakt przebywania kierowcy międzynarodowego za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego odpowiada w pełni zawartemu w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 ustawy sformułowaniu. Ustawodawca nie wskazał tam bowiem, iż przebywanie czasowe za granicą ma łączyć się z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Interpretacja powyższa odpowiada celom ustawy o świadczeniach rodzinnych, zapobiegając marnotrawstwu środków budżetowych i wspierając dochodowo rodziny wyłącznie o wyselekcjonowanym statusie materialnym".

Dodatkowo organ wskazał, że jeżeli osoba jest zatrudniona u zagranicznego pracodawcy i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie, to w jej przypadku nie można mówić o otrzymywaniu diet, z tytułu czasowego przebywania poza granicami kraju, gdyż w tym przypadku brak jest elementu delegowania do takiej pracy. Okoliczność taka wystąpi jedynie wówczas, gdy pracodawca zagraniczny będzie dysponował zakładem na terenie kraju i poza jego granicami, a dana osoba będąc zatrudniona w zakładzie zlokalizowanym na terenie kraju delegowana zostanie do wykonywania prac w zakładzie zlokalizowanym za granicą.

Mając uwadze przywołane in extenso stanowisko sądów administracyjnych stwierdzono, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji była poprawna. Konstatując uznał, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie w tej sprawie, prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wystąpił do pracodawcy męża o przekazanie informacji czy wypłacał należności z tytułu wyjazdów służbowych odpowiadają dietom, o których mowa w art.775 Kp, umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 Kpa oraz prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny.

Podsumowując Kolegium podniosło, że jeżeli członek rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze otrzymał wymienione we wskazanym powyżej przepisie należności w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do ww. świadczenia, to wnioskodawca powinien to wykazać w załączniku nr 7 do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do zasiłku rodzinnego i dołączyć do wniosku oświadczenie danego członka rodziny w tym przedmiocie. Tymczasem, jak zaznaczyło, z załączonego do wniosku oświadczenia członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy wynika, że strona w 2014 r. nie uzyskała dochodu z powyższego tytułu. Oświadczenie zawiera szczegółowe pouczenie, jakie dochody należy uwzględnić, w tym dochody wskazane w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 omawianej ustawy. Przepis ustawy nakazujący zaliczenie do dochodów należności z tytułu nieopodatkowanych diet funkcjonuje niezmiennie od kilkunastu lat i to na stronie ciąży obowiązek wykazania tego dochodu w oświadczeniu stanowiącym integralną część wniosku wszczynającego postępowanie o przyznanie świadczenia wychowawczego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 4 ust. 2 i 3 i art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez ich błędną wykładnię będące wynikiem błędnych i niepełnych ustaleń co do dochodu rodziny;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 151 § 1 Kpa i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa – polegające na ich błędnym zastosowaniu będące wynikiem błędnego przyjęcia (bez poczynienia w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń), że w sprawie wystąpiły łącznie wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa warunkujące wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, tj. że: wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję, w sytuacji gdy, w dacie składania wniosku organowi znany był fakt, pobierania diet z tytułu podróży służbowych przez męża skarżącej, która informowała o tym pracownicę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., jednak w odpowiedzi uzyskała informację o braku obowiązku ujawniania tego faktu w przedłożonych dokumentach jak i przedkładania na tą okoliczność zaświadczeń o ich wysokości, gdyż nie są one wliczane do dochodu;

b) art. 8 i art. 9 Kpa – polegające na prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób który nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa a także świadomości i kultury prawnej obywateli, co jest konsekwencją naruszenia wszystkich przepisów prawa wskazanych w zarzutach niniejszej skargi a nadto, braku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

c) art. 6, art. 7, art. 11, art. 77§ 1, art. 78, art. 80 Kpa – poprzez ich niezastosowanie w szczególności naruszenie zasady prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

d) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kpa – albowiem treść uzasadnienia decyzji uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do jej wydania, ponadto uzasadnienie nie w pełni odpowiada wymaganiom, jakie stawia wymieniony przepis, uzasadnienie to zawiera wprawdzie wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, jednakże obarczone jest nie tylko niezgodnością tych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, ale zostało oparte na wybranych, niektórych dowodach; uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia również podstawy prawnej, wyjaśnienie podstawy prawnej polega przecież na wskazaniu nie tylko przepisów prawa (w nin. sprawie błędnej podstawy prawnej), ale także na wyjaśnieniu, w jaki sposób wpływają one na treść rozstrzygnięcia;

III. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez zupełne zignorowanie faktu, że na etapie składania wniosku strona ujawniła okoliczność pobierania przez męża diet z tytułu podróży służbowych w związku z czym błędnie przyjęto, że okoliczność ta nie była znana organowi, co daje podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

W wywodach skargi jej autor rozwinął zarzuty zakreślone w petitum, wskazując, że w zaskarżonej decyzji Kolegium, a wcześniej GOPS w M. w zakresie podstaw (przesłanek) wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w rzeczywistości ograniczyły się tylko do przepisania za ustawodawcą przepisów regulujących tryb wznowienia postępowania. Zaakcentował, że organ w dacie wydania decyzji wiedział o fakcie pobierania diet przez męża skarżącej, a to z kolei powoduje, że jedna z trzech przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie została spełniona. Brak jest więc podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i Kolegium a wcześniej GOPS dopuściło się naruszenia art. 151 § 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca zarzuciła również Kolegium brak rozpatrzenia merytorycznie sprawy m.in. szczegółowego odniesienia się do wszystkich postawionych w odwołaniu zarzutów, a nadto zbadania czy w sprawie występują łącznie wszelkie przyczyny wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jej zdaniem powtórzono wyłącznie treść przepisów, które zostały zastosowane przez organ bez odniesienia ich do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nadto stwierdziła, że wyjaśnienia wymagają wszelkie podniesione w odwołaniu kwestie, a ich zlekceważenie doprowadziło do naruszenia przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kpa. Naruszenie to, jak uznała, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doszło bowiem do utrzymania w mocy przez Kolegium decyzji, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia m.in. istnienia przyczyn wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Odnosząc się do brzmienia art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżąca zauważyła, że w zaskarżonej decyzji, a wcześniej w decyzji GOPS nie wyjaśniono m.in. sposobu w jaki został obliczony dochód jej rodziny.

Zauważyła, że w zaświadczeniu pracodawcy podano kwoty netto i takie też wskazano (powtórzono) w uzasadnieniu decyzji podnosząc na ich podstawie, że doszło do przekroczenia ustawowego dochodu w przeliczeniu na osobę. Zaniechano zbadania co właściwie oznacza ta "wypłacona należność w kwocie netto" wskazana w zaświadczeniu i jak została obliczona. Nie wiadomo czy jest to kwota otrzymana "na rękę" czyli wartość przychodów po potrąceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz pobranej zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z ww. art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wartość otrzymywanej wypłaty "na rękę" z tytułu zatrudnienia ze stosunku pracy należy dodatkowo pomniejszyć o podatkowe koszty uzyskania przychodu, co oznacza odjęcie zryczałtowanych kosztów ze stosunku pracy przewidzianych w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak też należy również mieć na uwadze art. 22 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W dalszych wywodach skargi zwróciła uwagę na zasadę prawdy obiektywnej i wynikające z niej obowiązki organu, a także obowiązki wynikające z art. 77 § 1 Kpa, którym, zdaniem skarżącej, organ uchybił nie przeprowadzając pełnego postępowania dowodowego w sprawie, nie wyjaśniając istoty sprawy i dokonując błędnego ustalenia stanu faktycznego. Skarżąca odniosła się także do stanowiska judykatury dotyczącego roli uzasadnienia decyzji i jego wymagań, które zawarła na stronach 7–8 skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w objętym skargą orzeczeniu oraz powtarzając w pełni zawartą w nim argumentację. Wskazał przy tym, że nie zawiera ona wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uchylającą, w wyniku wznowienia postępowania, decyzję przyznającą skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na wymienione w decyzji dzieci i orzekającą o odmowie przyznania tych świadczeń.

Powodem wydania rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że do dochodu poprzednio ustalonego przez organ I instancji, należało doliczyć diety z tytułu podróży zagranicznych męża skarżącej, wskutek czego dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wymienionych świadczeń rodzinnych.

Tym samym podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć zawartych w objętej skargą decyzji stanowiły przepisy wielokrotnie powoływanej powyżej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm., dalej: uśr).

Mając to na uwadze i zakreślony w sprawie spór nie sposób na wstępie rozważań nie wskazać, że niniejsza sprawa zbieżna jest ze sprawą strony zakończoną wyrokiem tut. Sądu z 7 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 884/18, mocą którego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...]r. w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Wyrażoną w wyroku tym argumentację Sąd w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje i podziela uznając za własną. Zasadnie bowiem tut. Sąd w przytoczonym powyżej wyroku z 7 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 884/18 wskazał na art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych według którego, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in.: wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10, należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Podstawę dowodową dokonanych przez organ ustaleń w niniejszej sprawie stanowiło zaświadczenie pracodawcy męża skarżącej z dnia 19 kwietnia 2018 r., znajdujące się w aktach administracyjnych, według którego w roku 2014 wypłacono wyżej wymienionemu, należności z tytułu podróży służbowych w kwocie netto 23 652,82 zł, a w roku 2015 w kwocie netto 39 886,83 zł.

Tymczasem organ w objętej skargą decyzji podniósł, że "na podstawie zaświadczenia pracodawcy męża strony ustalono bowiem, że wysokość diet z tytułu podróży służbowych za 2014 r. w związku z czasowym przebywaniem za granicą wyniosła 23 652,82 zł". Następnie wskazał, że dochód rodziny wnioskodawczyni po doliczeniu diet z tytułu zagranicznych podróży służbowych wyniósł 1 229,60 zł w przeliczeniu na członka rodziny.

W sprawie istotnym jest także to, że organ odwoławczy w pełni zaakceptował ustalenia organu pierwszoinstancyjnego, że:

po pierwsze – w dniu 24 kwietnia 2018 r. firma A przekazała odpowiedź o wysokości wypłaconych stronie diet za 2014 r., a także

po drugie – z zaświadczenia pracodawcy wynika, iż należność ze stosunku pracy, w związku z czasowym przebywaniem męża strony za granicą wyniosła 23 552,82 zł.

Tymczasem w zaświadczeniu tym expressis verbis wskazano, że "wypłacono należności z tytułu podróży służbowych". Zatem w odpowiedzi z 19 kwietnia 2018 r., przekazanej organowi w dniu 24 kwietnia 2018 r. pracodawca wskazał nie na wysokość diet wypłaconych mężowi strony a wysokości należności z tytułu podróży. Terminy te: "dieta" i "należności z tytułu podróży" nie są tożsame, o czym szerzej poniżej. W treści zaświadczenia ani razu, co ważne, pracodawca nie użył pojęcia "dieta", jak przyjął – na ten czas – przedwcześnie organ pierwszej instancji a wadliwie zaaprobował to organ odwoławczy stwierdzając, że na podstawie przedłożonych dokumentów oraz uzyskanych informacji z zakładu pracy o wysokości otrzymanych przez stronę diet z tytułu podróży służbowych, jako należności związanej ze stosunkiem pracy, w związku z czasowym przebywaniem za granicą ustalono, że dochód rodziny wnioskodawcy za rok 2014 wyniósł 10 676,88 zł, zaś miesięczny dochód rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 1229,60 zł.

Takie ustalenie z konfrontacji z treścią zaświadczenia ostać się jako prawidłowe nie może, albowiem ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie wyjaśnił z jakiego powodu przyjął, że wskazana w zaświadczeniu należność z tytułu podróży stanowi w całości wysokość diet z tytułu podróży zagranicznych męża skarżącej. Zwłaszcza, że jak wskazano powyżej w zaświadczeniu pracodawcy wskazana jest "należność z tytułu podróży służbowych w kwocie netto". Tym samym organ pierwszej instancji zaniechał wskazania, w jaki sposób należności te zostały obliczone, a więc co składa się na kwotę tych należności, a zaniechanie to zaaprobował organ drugoinstancyjny. Uwaga ta jawi się jako istotna albowiem w wydanym na podstawie art. 775 § 2 Kp rozporządzeniu z dnia 29 stycznia 2013 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 167 ze zm.) w rozdziale I w § 2 ustanowiono, że z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują: 1) diety; 2) zwrot kosztów: a) przejazdów, b) dojazdów środkami komunikacji miejscowej, c) noclegów. Natomiast w § 4 prawodawca wskazał na inne wydatki podlegające zwrotowi stanowiąc w ust. 1, że pracownikowi, który w czasie podróży krajowej lub podróży zagranicznej poniósł inne niezbędne wydatki związane z tą podróżą, określone lub uznane przez pracodawcę, zwraca się je w udokumentowanej wysokości. Zaś w ust. 2 § 4, że wydatki, o których mowa w ust. 1, obejmują opłaty za bagaż, przejazd drogami płatnymi i autostradami, postój w strefie płatnego parkowania, miejsca parkingowe oraz inne niezbędne wydatki wiążące się bezpośrednio z odbywaniem podróży krajowej lub podróży zagranicznej. Z kolei w § 12 przedstawił sposób obliczanie czasu podróży zagranicznej, stanowiąc, że czas podróży zagranicznej liczy się w przypadku odbywania jej środkami komunikacji: 1) lądowej – od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili jej przekroczenia w drodze powrotnej do kraju.

Ponadto w kolejnych jednostkach redakcyjnych § 13 wskazał, że:

ust. 1) dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki;

ust. 2) dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe.

ust. 3) należność z tytułu diet oblicza się w następujący sposób:

1) za każdą dobę podróży zagranicznej przysługuje dieta w pełnej wysokości;

2) za niepełną dobę podróży zagranicznej:

a) do 8 godzin – przysługuje 1/3 diety,

b) ponad 8 do 12 godzin – przysługuje 50% diety,

c) ponad 12 godzin – przysługuje dieta w pełnej wysokości.

Tym samym w przedmiotowej sprawie organy nie ustaliły czy należności wskazane w zaświadczeniu pracodawcy z 19 kwietnia 2018 r., (które organ przytacza z datą wpływu do niego jako z 24 kwietnia 2018 r.) są to wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należności ze stosunku pracy – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Równocześnie skład orzekający odwoła się do stanowiska tut. Sądu wyrażonego w prawomocnym wyroku z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1080/17, wydanym w sprawie, w której istotne znaczenie miała również kwestia diety za czas podróży zagranicznej kierowcy w transporcie międzynarodowym w roku 2014 r., że "zgodnie z art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.) kierowcy w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 77(5) § 3–5 Kp. Wskazane przepisy Kodeksu pracy dotyczą natomiast warunków wypłacania pracownikowi należności z tytułu podróży służbowej oraz ustalania diet. Z przepisów tych wynika, że w pojęciu należności z tytułu podróży służbowej mieszczą się również diety za czas podróży służbowej. Zatem pojęcie należności jest pojęciem szerszym i obejmuje wszelkie należności z tytułu podróży służbowej, w tym dietę. Powyższe koresponduje również z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej, do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej [...] Na podstawie art. 77(5) § 2 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 167), zwane dalej rozporządzeniem, regulujące wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, do którego odsyłają regulacje art. 77(5) § 3–5 Kodeksu pracy i które odnosi się do dochodów wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. diet i innych należności [...] Zgodnie z § 2 rozporządzenia, z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów. W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia, dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki, podczas gdy zwrot kosztów, stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia, odnosi się do kosztów przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej, noclegów, innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb" (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1080/17, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA).

W podsumowaniu wskazać należało, że – jak podkreślił WSA w cytowanym wyżej wyroku – z zaświadczenia pracodawcy powinno wynikać, jakiej wysokości należności uzyskał mąż skarżącej wykonując pracę poza granicami kraju jako kierowca i czy należności te odpowiadają wysokości równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy Kodeks pracy.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowym, wymienione okoliczności nie zostały ustalone przez organ. Pominięcie przez ten organ – podobnie jak i przez organ I instancji – istotnych ustaleń i ocen, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. Organy tak pierwszej jaki drugiej instancji nie ustaliły bowiem kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i w konsekwencji nie przeprowadziły oceny prawnej we wskazanym wyżej zakresie.

Wobec tego skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pominięte ustalenia dotyczyły podstaw rozstrzygnięcia, a zatem naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, dotyczące przeprowadzenia przez organ ustaleń w sprawie, zostały zawarte w powyższych rozważaniach.