Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1430/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Joanna Runge-Lissowska (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 253/06 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego w związku ze zwolnieniem ze służby z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 5.06.2006 r. sygn. akt II SA/Wa 253/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie oddalił skargę K. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] o odmowie wypłacenia świadczenia pieniężnego określonego w art. 121 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Odmowa uzasadniona została tym, iż K. B. otrzymał już takie świadczenie - od listopada 2000 r. do października 2001 r. - w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 31.10.2000 r., a chociaż decyzje o zwolnieniu ze służby były uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i decyzjami Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i w związku z tym ostateczne zwolnienie ze służby nastąpiło dnia 15.11.2004 r. na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, to nie oznacza nabycia ponownego prawa do świadczenia pieniężnego, przewidzianego w art. 121 ust. 1 tej ustawy. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z poglądem organów, iż chociaż decyzja o zwolnieniu ze służby, która była podstawą wypłaty świadczenia, została wyeliminowana z obrotu prawnego i K. B. został skutecznie zwolniony ze służby z dniem 15.11.2004 r. to nie daje to ponownego prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Pobrane świadczenie za okres od listopada 2000 r. do października 2001 r. - otrzymane na wniosek złożony 23.08.2000 r. o jego wypłatę - z chwilą wyeliminowania decyzji o zwolnieniu z obrotu prawnego stało się świadczeniem nienależnym i powinno być niezwłocznie zwrócone - podkreślił Sąd, stwierdzając, że nie ma racji skarżący twierdząc, że wobec bezprawnego zwolnienia go ze służby pobieranie świadczenia oznaczało w istocie pobieranie należnego mu uposażenia, bowiem okres, za który przyznaje się świadczenie pieniężne na podstawie art. 46 ust 4 ustawy o Straży Granicznej, a którego zgodnie z art. 46 ust 5 tej ustawy nie uważa się za pracę w służbie, jest okresem pozostawania poza służbą i okres ten zalicza się do okresu służby na podstawie tego przepisu, co nie daje podstaw do tworzenia fikcji prawnej, że okres pozostawania poza służbą jest faktycznym okresem służby.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył K. B., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację (zastosowanie) art. 121 ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro K. B. na skutek długotrwałego postępowania administracyjnego został zwolniony ze służby z dniem 15.11.2004 r. z powodu niezdolności do służby stwierdzonej orzeczeniem lekarskim to niewątpliwie przysługuje mu świadczenie przewidziane w art. 121 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy i ma prawo jego żądania, natomiast rzeczą Straży Granicznej jest domaganie się zwrotu świadczenia, które pobierał uprzednio. Obecna odmowa wypłaty niewątpliwie słusznego świadczenia ma charakter potrącenia roszczeń, co jest niedopuszczalne, a stanowisko Sądu sankcjonuje bezprawne działanie organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako jedną z podstaw skargi kasacyjnej przewiduje naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Jakkolwiek bowiem może dojść do naruszenia prawa materialnego na oba sposoby (niewłaściwie zastosowany przepis może zostać niewłaściwie zinterpretowany) to wystarczające jest już tylko naruszenie o jednym charakterze dla uchylenia wyroku. K. B. zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą interpretację (zastosowanie), co wobec takiego sformułowania zarzutu czyni niejasnym o jaki charakter naruszenia chodzi - czy błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu prawa materialnego. Jednakże bez względu na to jakiego charakteru naruszenia prawa zarzut dotyczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 121 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1389 ze zm.), bowiem przepis ten miał w sprawie zastosowanie i został właściwie zinterpretowany.

Art. 121 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4 wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, zaś ust. 2, że funkcjonariuszowi uprawnionemu do tego świadczenia, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń.

Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony ze służby decyzją z dnia 20.09.1999 r. (dyscyplinarnie), jednak na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, a następnie wznowienia postępowania decyzje o tym zwolnieniu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. W trakcie trwania postępowań sądowych dotyczących powyższego zwolnienia została wydana decyzja z 27.07.2000 r., a w II instancji z 31.10.2000 r. o zwolnieniu ze służby stałej z powodu orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, tj. na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, a skarżący złożył oświadczenie o wypłatę świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 121 ust.1 pkt 1. Decyzja o tym zwolnieniu została również w trybie nadzwyczajnym wyeliminowana z obrotu prawnego i w rezultacie została ostatecznie wydana decyzja z dnia [...] zwalniająca skarżącego ze służby stałej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.

Zgodzić należy się ze skarżącym, iż świadczenie przewidziane w art. 121 ust 1 ustawy o Straży Granicznej jest związane ze zwolnieniem ze służby stałej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i również z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że jest to świadczenie jednorazowe, wypłacane w związku ze zwolnieniem dokonanym z przyczyny wskazanej w art. 45 ust. 1 pkt 1. W niniejszej sprawie bezsporne między stronami jest, że świadczenie to zostało skarżącemu wypłacone za okres od listopada 2000 r. do końca października 2001 r. wobec jego oświadczenia złożonego w związku z decyzją z 27.07.2000 r. i drugoinstancyjną z dnia 31.10.2000 r. Jakkolwiek wszystkie decyzje w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby (z 1999 r. i z 2000 r.) zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i o ostatecznym zwolnieniu przesądziła decyzja z dnia [...] to stwierdzić należy, że wszystkie one dotyczyły jednego stosunku służbowego skarżącego. Eliminacja z obrotu prawnego tych decyzji nie powodowała powstania nowych stosunków i każdorazowych zwolnień, ale sytuację, w której sprawa rozwiązania stosunku służbowego toczyła się aż do jej ostatecznego zakończenia wyżej wymienioną decyzją z dnia 23.12.2004 r., dającego skarżącemu uprawnienie do wypłaty jednorazowego świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 121 ust. 1, według wyboru wskazanego w art. 2 tego artykułu. Świadczenie to skarżący skonsumował już w związku z decyzją dnia 31.10.2000 r., w okresie listopad 2000 r. - październik 2001 r. Nie było więc podstaw do przyznania tego świadczenia po raz drugi.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.