Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2296/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10, art. 156 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L.K. kwotę 200 zł (dwieście złotych).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. (dalej: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, wydanej w dniu [...] września 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. (dalej: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Dnia 20 kwietnia 2009 r. skarżący L.K. złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w E. wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2009. We wniosku zadeklarował do przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 rok 4 działki rolne, na które to nieruchomości składały się grunty rolne położone na 7 działkach ewidencyjnych. Łączna powierzchnia w/w nieruchomości położonych w woj. [...]; powiecie [...]; gminach M. i T.; obrębach ewidencyjnych S. oraz P.; na terenach zaliczanych do 1 strefy nizinnej ONW, wynosiła 99,22 ha.

W dniu 21 kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do strony wezwanie Nr [...] do usunięcia braków formalnych stwierdzonych we wniosku ONW, dotyczących braku zamieszczenia informacji odnośnie rodzaju upraw prowadzonych na zadeklarowanych do przyznania pomocy z tytułu ONW działkach rolnych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie L.K. stawił się w dniu 27 kwietnia 2009 r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w E. i złożył korektę do wniosku ONW z dnia 20 kwietnia 2009 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uwzględniając deklarację strony dotyczącą wielkości powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do przyznania pomocy z tytułu ONW, wydał w dniu [...] września 2009 r. decyzję Nr [...], mocą której przyznał L.K. wnioskowaną pomoc na rok 2009 w łącznej kwocie wynoszącej 13.355,19 zł.

Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił L.K. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. przyznającej stronie pomoc z tytułu ONW na rok 2009.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w E. k. Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. o przyznaniu L.K. pomocy z tytułu ONW na rok 2009. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w/w decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 12 ust. 4 i art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, polegającym na nieuwzględnieniu przez w/w organ wartości maksymalnego obszaru kwalifikowalnego uprawnionego do przyznania pomocy, wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził bowiem, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał L.K. pomoc z tytułu ONW na rok 2009 bez uwzględnienia wartości maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej Nr [...], grunty której to działki ewidencyjnej wchodziły w skład zadeklarowanej przez stronę we wniosku ONW działki rolnej oznaczonej literą "E". Na w/w działce ewidencyjnej strona zadeklarowała powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 48,23 ha, w sytuacji, gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na przedmiotowej działce ewidencyjnej Nr [...] wynosi 42,04 ha.

Od ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR strona wniosła odwołanie, podnosząc, że objęta wnioskiem powierzchnia była wielokrotnie kontrolowana przez różne instytucje, a błąd co do działki nr [...] mógł wynikać, ze starego i nieaktualnego załącznika do wniosku otrzymanego z ARiMR, na którym widniały ślady samosiejek, których już od dawna nie ma.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Organ orzekający przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzających tę tezę i stwierdził, że powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie.

Dalej organ orzekający wymienił przepisy krajowe oraz przepisy Unii Europejskiej stanowiące podstawę przyznawania płatności bezpośrednich w 2009 r.

Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), zwaną dalej ,,ustawą PROW", z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Następnie cytując przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem ONW" wymienił przesłanki, które muszą być spełnione dla uzyskania płatności ONW przez rolnika, podkreślając, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika wszystkich przesłanek stanowi podstawę do ubiegania się o płatności ONW.

Dalej organ orzekający omówił wynikające z przepisów Unii Europejskiej, w szczególności z rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i nr 1782/2003 oraz z rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zasady ustanawiania zintegrowanego systemu administrowania i kontroli działek rolnych.

Powołując się na treść art. 24 ust.1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 Prezes ARiMR stwierdził, że zgodnie z tym przepisem płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowalny obszar, a w przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności między powierzchnią deklarowaną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, a wartością wyznaczonego maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnić stwierdzone nieprawidłowości stosownie do dyspozycji zawartej w art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Prezes ARiMR wyjaśnił, że na działce ewidencyjnej Nr [...] strona zadeklarowała powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 48,23 ha, w sytuacji, gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na przedmiotowej działce ewidencyjnej Nr [...] wynosi 42,04 ha.

W związku z powyższym, mając na uwadze treść w/w art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. art.21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wielkością powierzchni zgłoszonej do płatności przez L.K., a wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych, w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego dla działki ewidencyjnej Nr [...] oraz zaimplementowanej do w/w systemu identyfikacji (...) ortofotomapy.

Uwzględniając powyższe zauważył, że przyznając stronie pomoc z tytułu ONW na rok 2009 do zadeklarowanej we wniosku powierzchni wynoszącej 99,22 ha, Kierownik Biura ARiMR przyznał przedmiotowe płatności m.in. do powierzchni 48,23 ha - w ramach działki ewidencyjnej Nr [...], nie czyniąc tym samym zadość obowiązkowi nałożonemu na ten organ na mocy art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 w/w ustawy PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa., przyznał bowiem płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust.1 lit. c rozporządzenia nr 796/2004. Reasumując stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w E. rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego przez stronę w odwołaniu, iż w innych dokumentach ustalono powierzchnię działki taką jak we wniosku skarżącego, wyjaśnił, że na potrzeby systemu pomocy z tytułu ONW do każdej działki referencyjnej ustala się maksymalny kwałifikowalny obszar (PEG). Ten maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, obejmując m.in. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję Prezesa ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , skarżący L.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi wyjaśnił, że zebrane w sprawie dowody wskazują, że PEG ustalony dla spornej działki rolnej E jest niezgodny ze stanem faktycznym, ponieważ od początku posiadania tej działki, była ona użytkowana na areale 48,23 ha. Zarzucił, że ponieważ wyznaczony dla działki nr [...] maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) jest mniejszy od powierzchni działki rolnej aż o 6,19 ha, przyjęcie tak pomniejszonej powierzchni bez zbadania stanu faktycznego narusza słuszny interes rolnika. Podniósł, że stosownie do art.84 § 1 k.p.a. organ winien był skorzystać z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność stanu faktycznego upraw. Zarzucił również naruszenie przepisu art.10 § 1 i § 2 k.p.a., w ten sposób, że organ wprawdzie powiadomił skarżącego o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nie przedstawił jednak niczego co mogłoby być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącego L.K. oświadczyła, że mąż nigdy nie otrzymał informacji o certyfikowanej powierzchni PEG oraz, że według najnowszej mapy z 2012 r. różnica co do wielkości działki nr [...] wynosi jedynie 6 arów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v.art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. ( dalej: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako organ I instancji, wskazany został między innymi przepis art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym z orzeczeń sądów administracyjnych zacytowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" - wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" - wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.

Tak więc nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W rozpoznanej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności ONW za 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa unijnego, tj. art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 12 ust. 4 i art. 24 ust 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Naruszenie prawa miało polegać na uwzględnieniu nieprawidłowej powierzchni PEG dla objętych wnioskiem działek ewidencyjnych i przyznaniu płatności w wysokości niezgodnej z przepisami prawa. Konsekwencją wskazanego przez organ naruszenia prawa, co wynika dopiero z uzasadnienia decyzji organu II instancji, było przyznanie skarżącemu płatności do zadeklarowanych na działce nr [...] działek rolnych E i E1 o powierzchni 48,23 ha, podczas gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego (PEG) wyznaczonego na tej działce wynosiła 42,04 ha.

Natomiast orzekający jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w E. rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.) zwanej dalej "ustawą PROW" w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem Kierownik Biura Powiatowego przyznał płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z PEG wyznaczonym w systemie identyfikacji działek rolnych.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy PROW stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przepisy art. 7 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i art. 77 § 1 k.p.a. stanowiły, że toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni dla każdej z działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dopiero po dokonaniu porównania powierzchni działek wskazanych we wniosku z powierzchniami działek w systemie identyfikacji działek rolnych można było ustalić, czy powierzchnie te są niezgodne ( tak ustalono dla działki nr 31) i następnie ustalić, czy płatność przyznano do działki większej niż powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza PEG wyznaczona dla danej działki. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie nieprawidłowego ustalenia wielkości działek, do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do przepisów wskazanych w uzasadnieniu organu I instancji, których rażące naruszenie miało w ocenie tego organu stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich z 2009 r. Sąd wyjaśnia, że przepis art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia 796/2004 stanowi, że Kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Przepis ten wskazuje, że przeprowadzane kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, między innymi na weryfikację kwalifikacji działek do przyznania pomocy. Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniu organu II instancji z tego przepisu nie wynika, że płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowany obszar.

Ust. 2 tego artykułu stanowi, że po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza kontrolę na miejscu.

Tak więc przepis art. 24 rozporządzenia 796/2004 wskazuje na cel kontroli oraz określa czego kontrole dotyczą, a przypadku ujawnienia nieprawidłowości nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek przeprowadzenia w razie konieczności kontroli na miejscu.

Z kolei przepis art.12 ust.4 rozporządzenia 796/2004 stanowi, że składając wniosek, rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz, o którym mowa w ust. 2 i 3, jeśli należy wprowadzić poprawki, szczególnie w odniesieniu do przeniesienia uprawnień do płatności zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub jeśli jakakolwiek inna informacja podana w formularzu jest błędna. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej. Przepis ten odnosi się do działań rolnika i działania organu orzekającego nie mogą stanowić naruszenia tego przepisu.

Art. 17 rozporządzenia 73/2009 dotyczy systemu identyfikacji działek rolnych, stanowiąc, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Naruszenia tego przepisu mogłyby dopuścić się swoim działaniem jednostki tworzące system identyfikacji działek, a nie organy z niego korzystające przy orzekaniu np. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Sąd wskazuje, że zasada, iż płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika z przepisu § 3 ust.1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 40, poz.329 ze zm.), dalej "rozporządzenie ONW" w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. (Dz.U.2010.39.219) zmieniającego rozporządzenie ONW z dniem 15 marca 2010 r.

Wprowadzenie dopiero z dniem 15 marca 2010 r. wyżej wskazanej zmiany do rozporządzenia ONW nie oznacza, że przed tą datą organy orzekające w sprawie przyznania płatności ONW nie powinny były sprawdzać czy zadeklarowana powierzchnia działki jest zgodna z powierzchnią uprawnioną do płatności określoną w systemie identyfikacji działek rolnych utworzonym na podstawie art.17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 i poprzednio rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, o ile rejestry takie już istniały. Obowiązek taki można wyprowadzić z przywołanego przez organ orzekający przepisu art.21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy PROW, zobowiązującego organ orzekający do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych nie stanowi naruszenia prawa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu płatności ONW za 2009 r. została wydana w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy PROW i §3 ust. 1,2 i 3 rozporządzenia ONW.

Powzięcie wątpliwości co do nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować zawyżeniem kwoty przyznanej płatności nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego.

Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Za nieuzasadniony natomiast należało uznać zarzut nie powołania w sprawie biegłego do spraw rolnictwa, ponieważ w prowadzonym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie występowały zagadnienia, które wymagałyby wiedzy specjalistycznej nie posiadanej przez pracowników ARiMR.

Uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisu art.10 § 1 k.p.a. Strona prawidłowo pouczona przez organ I instancji miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Należy jednak wskazać, iż w aktach sprawy organu I instancji poza powiadomieniem o wszczęciu postępowania nie ma żadnych dokumentów, np. wypisu z systemu identyfikacji działek, na który powołuje się organ w decyzji i, z którego ma wynikać maksymalna kwalifikowana powierzchnia PEG spornej działki. Organ II instancji nie pouczył strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie miało jednak wpływu na wynik postępowania wobec wywiedzionego wyżej braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej ONW za 2009 r.

Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.