Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 166/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia WSA del. Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem [...] a Prezydentem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.K. o przyznanie zasiłku stałego postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający z upoważnienia Wójta [...], wnioskiem z dnia 27 lutego 2020 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem [...] a Prezydentem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.K. o przyznanie zasiłku stałego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że A.K. podaniem z dnia 5 lutego 2020 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie jej zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym. W dniu 10 lutego 2020 r. MOPS przekazał wniosek zgodnie z właściwością do Wójta [...] z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni jest osobą bezdomną, a ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały jest miejscowość D., gmina R.

Zdaniem Kierownika GOPS [...] A.K. nie jest osobą bezdomną, gdyż jest zameldowana na pobyt stały w domu swoich rodziców na terenie gminy R. Ponadto podniesiono, że od około 2 lat A.K. zamieszkuje w K. i ma zamiar nadal tam przebywać. Podkreślono, że na terenie miasta K. korzysta ze specjalistycznej opieki lekarskiej. W ocenie GOPS [...] wskazanie MOPS [...] pozwoli na realne rozpoznanie potrzeb wnioskodawczyni w miejscu jej aktualnego miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor MOPS [...], działający z upoważnienia Prezydenta [...], wniósł o wskazanie Wójta [...] jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że wnioskodawczyni ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia w października 2017 r. została hospitalizowana. Po opuszczeniu szpitala, ze względu na brak możliwości zapewnienia schronienia we własnym zakresie zgłosiła się do placówki zapewniającej czasowe schronienie dla osób bezdomnych w K. Następnie zamieszkała w wynajętym przez Fundację "[...]" mieszkaniu w K., by potem zamieszkać w domu parafialnym. W związku z tym, że posiadała umowy najmu lokali – MOPS [...] objął wnioskodawczynię pomocą finansową. W ramach dalszego leczenia i rehabilitacji we wrześniu 2019 r. uczestniczyła w stażu rehabilitacyjnym finansowanym przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W lutym 2020 r. sytuacja życiowa, w tym mieszkaniowa wnioskodawczyni uległa zmianie, gdyż zamieszkała w Hostelu w K. – czyli w lokalu, który przeznaczony jest na krótkotrwały pobyt osób. W tym okresie korzystała również ze wsparcia organizacji pozarządowych stricte dla osób bezdomnych. Od marca 2020 r. A.K. ponownie jest hospitalizowana. W dniu 7 kwietnia 2020 r. Prezydent [...] przyznał A.K. zasiłek stały. A w dniu 11 sierpnia 2020 r. wnioskodawczyni poinformowała, że zostało jej przyznane świadczenie rentowe ZUS (od lutego 2020 r. do grudnia 2020 r.). Dlatego też złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezydent [...] wstrzymał wypłatę świadczenia w formie zasiłku stałego, a wnioskodawczyni zwróciła na konto MOPS [...] wypłacony zasiłek stały. Powyższe okoliczności wskazują, że A.K. jest osobą bezdomną, gdyż nie zamieszkuje w lokalu przeznaczonym na pobyt stały. Z tych względów badanie zamiaru pobytu osoby bezdomnej w danej miejscowości jest bezprzedmiotowe. W takim przypadku gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej jest właściwa do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W obu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.

Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać załatwił już sprawę w sposób określony w art. 104 k.p.a., czyli co do zasady wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydał decyzję przyznającą wnioskodawczyni zasiłek stały. Jak wskazano w uzasadnieniu tej decyzji, przyznanie świadczenia nastąpiło na wniosek z dnia 5 lutego 2020 r. o przyznanie zasiłku stałego. Co prawda decyzja ta została następnie zmieniona przez Prezydenta [...], gdyż uprawniona do zasiłku stałego A.K. zrezygnowała z tej formy pomocy, jednakże nie spowodowało to, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego nie został rozpoznany. Dodatkowo podnieść należy, że wnioskodawczyni zrezygnowała z otrzymania pomocy w formie zasiłku stałego, a to oznacza, że nie ma przedmiotu sporu.

Tym samym sprawa wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.K. o przyznanie zasiłku stałego została rozpatrzona poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a więc spór o właściwość nie istnieje. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli jeden z będących w sporze organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe. W konsekwencji stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek organu podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.