Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 841/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 26 sierpnia 2004r r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w C.-Francja na z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania przed Urzędem Patentowym było zgłoszenie wynalazku "S." w kategorii składu szkła krzemowo-sodowo-wapniowego.

Wynalazek dotyczy składu chemicznego szkła krzemowo-sodowo-wapniowego nadającego się do wytwarzania szyb. Przykład szkła według wynalazku obejmował wymienione poniżej składniki w ilościach określonych wagowo wyznaczonych przez następujące wartości graniczne:

SiO2 69 do 75%

AI2O3 0 do 3%

B2O3 0 do 5%

CaO 2 do 10%

MgO 0 do 2%

Na2O 9 do 17%

K2O 0 do 8%

Fe2O3 0,2 do 4%

Se, CoO, Cr2O3, NiO, CuO 0 do 0,45%

przy czym zawartość innych barwników poza żelazem jest co najmniej równa 0,0002% gdy zawartość Fe2O3 jest równa lub mniejsza niż 1,5%, przy czym ten skład może również ewentualnie obejmować fluor, tlenki cynku, cyrkon, cer, tytan i co najmniej 4% baru, przy czym suma procentowych zawartości tlenków metali ziem alkalicznych jest równa lub mniejsza niż 10%.

Wejście w fazę krajową w Polsce międzynarodowego zgłoszenia patentowego powyższego wynalazku nastąpiło [...] lutego 1996r. Data zgłoszenia międzynarodowego to [...] czerwca 1995r.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 1999r. Urząd Patentowy RP poinformował zgłaszającego, że "projekt zdaniem urzędu nie nadaje się do opatentowania zarówno w kategorii kompozycji składu szkła, jak i w kategorii szyby, ponieważ wynika jako rozwiązanie oczywiste ze stanu techniki – art. 10 ustawy o wynalazczości". W uzasadnieniu podał, że z europejskich opisów patentowych nr [...],[...],[...] i [...] znany jest skład kompozycji tlenkowej służącej do wytwarzania szkła krzemowo-sodowo-wapniowego, w którym zastosowano tlenki mineralne w analogicznych ilościach wagowych (dotyczy to również stosowanych dodatków i barwników)

W w/w opisach przedstawiono wytwarzanie tafli szklanych np. opis [...] przedstawia szybę wykonaną z identycznych tlenków jak w opisie według wynalazku oraz przedstawia szybę mającą grubość analogiczną jak według zastrzeżenia nr 15 (patrz przykład 1 opisu [...]).

W odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu Patentowego RP zgłaszający przy piśmie z dnia [...] lutego 2000r. nadesłał nową wersję zastrzeżeń patentowych.

W nowej wersji zastrzeżeń patentowych cechy znane ze stanu techniki zostały przeniesione do części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego lub wykreślone.

Jednocześnie Zgłaszający wyjaśnił, co następuje:

Szkła, będące przedmiotem zgłoszenia [...] mają następujące cechy charakterystyczne:

– niska albo zerowa zawartość MgO,

– suma zawartości tlenków metali ziem alkalicznych jest równa albo niższa niż 10% wagowo

– wprowadzony jeden albo kilka środków barwiących o ściśle określonej zawartości.

Połączenie tych cech charakterystycznych pozwala na uzyskanie szkieł o dużej gamie barw, jak również silnego pochłaniania promieniowania podczerwonego, spowodowanego przez przesunięcie pasma absorpcyjnego na skutek obecności FeO w kierunku dłuższych fal (strona 4, wiersze 24 - 28).

Dzięki tym właściwościom szkła według wynalazku mają dobrą selektywność (przepuszczają światło widzialne, filtrują UV), tak że, mimo zawartości w nich określonych ilości środków barwiących, całkowity współczynnik przepuszczalności światła (TLA), niezależnie od tego, jak by był niski, jest zawsze większy niż całkowity współczynnik przepuszczalności energii (TE) .

Następnie zgłaszający szczegółowo ustosunkował się do przeciwstawionych przez Urząd Patentowy wynalazków.

Decyzją z dnia [...] lipca 2000r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (Dz.U. nr 26, poz. 117 z 1993 – tekst jednolity) odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt.: "S.".

W uzasadnieniu decyzji podano między innymi, że:

Nadesłane argumenty Zgłaszającego oraz załączona nowa redakcja zastrzeżeń patentowych nie zmieniły stanowiska Departamentu.

Po przeanalizowaniu nowej redakcji zastrzeżeń patentowych nadesłanych przy piśmie z dnia [...] lutego 2000r. Departament podtrzymuje swoje stanowisko, iż skład szkła według projektu stanowi rozwiązanie oczywiste na podstawie w/w opisów patentowych.

Opinia Zgłaszającego zamieszczona w piśmie przewodnim z dnia [...] lutego 2000r. dotycząca różnic między rozwiązaniem według projektu a opisem europejskim nr [...] jest nieprawdziwa. Skład szkła ujawniony w tym opisie pokrywa się w szerokim zakresie ze składem szkła według projektu. Z porównania zakresów składników szkła według opisu [...] wynika, że zawiera ono wszystkie cechy wyszczególnione w zastrzeżeniu nr 1 według projektu. W tym szczególnie: (patrz zastrzeżenie nr 1 opisu [...]) tlenek magnezu 0 -5 %, sumę tlenków sodu i potasu 10 - 23 %, oraz pokrywające się w szerokim zakresie tlenki barwiące (zawarte w składzie szkła według w/w opisu w zakresie od 0,001 do 0,1225).

Na podkreślenie zasługuje ponadto fakt, że jak podaje Zgłaszający w treści zastrzeżenia nr 1, jako barwniki inne niż tlenki żelaza, szkło zawiera Se, CoO, Cr2O3, NiO, CuO w ilości od 0 do 0,45 %. Z powyższego wynika, że przy wartości 0% powyższe barwniki nie występują w składzie szkła, przeczy temu następna informacja (zamieszczona w treści zastrzeżenia nr 1) podająca, że zawartość w/w składników barwiących jest co najmniej równa 0, 0002 %.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zgłaszający. W odwołaniu domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że:

Mimo bardzo istotnej zmiany zakresu ochrony w nowej wersji zastrzeżeń patentowych i przeniesienia znanych cech składu szkła do części przedznamiennej, Urząd Patentowy wydał decyzję odmowy udzielenia patentu, nie dając zgłaszającemu możliwości obrony w sprawie zarzutów w odniesieniu do tej nowej wersji zastrzeżeń, zaś uzasadnienie odmowy udzielenia patentu zawiera sformułowania błędne, świadczące o niezrozumieniu lub niedokładnej lekturze nowej wersji zastrzeżeń patentowych.

Pierwszy argument uzasadnienia brzmi "Skład szkła ujawniony w tym opisie (tzn. opisie europejskim nr [...]) pokrywa się w szerokim zakresie ze składem szkła według projektu. Z porównania zakresów składników szkła według opisu [...] wynika, że zawiera ono wszystkie cechy wyszczególnione w zastrzeżeniu nr 1 według projektu. W tym szczególnie: (patrz zastrzeżenie nr 1 opisu [...]) tlenek magnezu 0-5%, sumę tlenków sodu i potasu 10 -23%, oraz pokrywające się w szerokim zakresie tlenki barwiące zawarte w składzie szkła według w/w opisu w zakresie od 0,01 do 0,1225)".

Argument ten jest zupełnie niezrozumiały wobec faktu, że ów skład szkła, a w szczególności zawartość tlenku magnezu (MgO) wynosząca 0 - 5% oraz zawartość tlenku sodu (Na20) i potasu (K2O) wymienione są w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, która zgodnie z §7.1 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 powinna podawać zespół cech technicznych zastrzeganego wynalazku, niezbędny do określenia przedmiotu żądanej ochrony i w całości traktowany jako stan techniki. Wydanie odmowy udzielenia patentu w związku z faktem, że cechy wymienione w części nieznamiennej, przedstawiającej stan techniki, są znane jest sprzeczne z wymienionym zarządzeniem Prezesa Urzędu Patentowego RP. Podkreślić przy tym należy, że zawartości tlenku sodu i potasu w ogóle nie były wymienione w części znamiennej zastrzeżenia, nie mówiąc o tym, że wymienione w części przedznamiennej wielkości zawartości tych tlenków: NaCO: 9 - 17% i 0 - 85 K2O dają w sumie 9 do 25% nie 10 do 23%, tak wiec i w zakresie 9%- 10% oraz 23% - 25% nie pokrywają się z wartościami wymienionymi w opisie [...].

Odnośnie zawartości tlenków barwiących, to określenia "pokrywające się w szerokim zakresie" jest również nieprawdziwe, skoro, jak podaje Urząd w opisie [...] wielkość ta wynosi 0,001 do 0,1225 zaś według wynalazku wynosi 0-0,45, a zatem wielkości te pokrywają się tylko w 27,2% przedziału, i zakres zastrzegany w wynalazku jest blisko czterokrotnie większy od zakresu przedstawionego w opisie [...] (a przy dokładności wartości do czwartego miejsca po przecinku, jak to ma miejsce w opisie [...], różnica jest ewidentna).

Drugi z argumentów uzasadniających decyzję odmowy udzielenia patentu brzmi: "Na podkreślenie zasługuje ponadto fakt, że jak podaje Zgłaszający w treści zastrzeżenia nr 1, jako barwniki inne niż tlenki żelaza szkło zawiera Se, CoO, Cr2O3, NiO, CuO w ilości od 0 do 0,45%. Z powyższego wynika, że przy wartości 0% powyższe barwniki nie występują w składzie szkła, przeczy temu następna informacja (zamieszczona w treści zastrzeżenia nr 1) podająca, że zawartość w/w składników barwiących jest co najmniej równa 0,0002%.

W zastrzeżeniu patentowym oba warunki oddzielone są słowami: "przy czym", co oznacza, że spełniane powinny być dwa warunki: każdy z barwników u ilości 0-0,45%, zaś sumaryczna zawartość wszystkich składników większa lub równa 0,002%. Jest nieskończona ilość wartości zawartości tych barwników spełniająca te warunki i te właśnie zastrzega zgłaszający. Oczywiście zerowa wartość wszystkich barwników nie spełnia drugiego warunku, a zatem nie powinna być stosowana, ale wystarczy by choć jeden z barwników wystąpił w ilości 0,0002%, czy 0,0003% i już spełnione są obydwa warunki, a zatem nie ma tu żadnej sprzeczności.

Decyzja odmowy udzielenia patentu zawiera tylko te dwa, wymienione powyżej, nieprawdziwe argumenty, świadczące o niezrozumieniu nowej wersji zastrzeżeń, i - jak już wspomniano, została wydana bez umożliwienia wypowiedzenia się Zgłaszającego odnośnie zarzutów Urzędu do tej nowej wersji zastrzeżeń patentowych, chociaż wersja ta była diametralnie różna od wersji pierwotnej i wszystkie cechy wynalazku znane ze stanu techniki zostały w tej nowej wersji przeniesione do części przedznamiennej, a wypowiedź Zgłaszającego pozwoliłaby na wyjaśnienie zarzutów Urzędu.

W piśmie przewodnim z dnia [...] lutego 2000r. dokonano szczegółowej analizy rozwiązań zawartych w dokumentach przeciwstawionych przez Urząd Patentowy, wykazując, że przy nowej wersji zastrzeżeń żadna z cech znamiennych nie została ujawniona w cytowanych przez Urząd dokumentach, zaś połączenie tych cech daje szczególne, nieprzewidziane zalety szkła według wynalazku.

Mimo tak znaczącej zmiany zakresu ochrony wynalazku oraz wykazania, że cechy znamienne wynalazku w nowej wersji zastrzeżeń ani nie zostały ujawnione ani nie wynikają w sposób oczywisty z przeciwstawionego stanu techniki, Urząd Patentowy RP nie uznał za stosowne ustosunkować się do nowej wersji zastrzeżeń patentowych i od razu wydał decyzję odmowy udzielenia patentu, a w uzasadnieniu tej decyzji podano argumenty nieprawdziwe, świadczące o niezrozumieniu czy wręcz nieznajomości ocenianych materiałów.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Podstawą odmowy udzielenia patentu był zarzut oczywistości rozwiązania w świetle przeciwstawionego zgłoszenia europejskiego opisu patentowego nr [...]. Przeciwstawiony opis dotyczy składu szkła krzemowo-sodowo-wapniowego, zawierającego środki barwiące takie jak Fe2O3, CoO Se i Ce2O. Skład ilościowy szkła znanego z powyższego opisu został określony przez zakresy ilościowe stosowania poszczególnych składników między innymi tlenków metali ziem alkalicznych w tym MgO oraz barwników.

W uzasadnieniu odwołania Zgłaszający odnosząc się do przeciwstawionego przez Urząd opisu patentowego podniósł argument, że wynalazek według rozwiązania ma charakter wynalazku selektywnego, wybiórczego czy też wynalazku doboru. Izba Odwoławcza rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę stwierdziła, że nowość i oczywistość rozwiązania określa się porównując cechy techniczne rozwiązania według projektu z cechami technicznymi rozwiązań należących do

stanu techniki. Istnieje więc ścisły związek między składem szkła a właściwościami, które mają być szkłu nadane, zwłaszcza w przypadku według opisu, gdzie zgodnie z danymi stosuje się analogiczne składniki tworzące szkło w zakresach ilościowych wchodzących w zakres znany z

przeciwstawionego zgłoszenia europejskiego opisu patentowego nr [...]. W opisie zgłoszenia brak jest udokumentowania, wskazującego na nieoczekiwane właściwości wynikające z selektywnego doboru ilościowego barwników oraz tlenków metali ziem alkalicznych w tym MgO.

Brak takich konkretnych danych technicznych w opisie projektu w odniesieniu do znanego stanu techniki nie wskazuje na dokonanie wynalazku, a więc nie spełnia wymogów jakie stawia się

wynalazkowi selektywnemu.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła S. zwana dalej skarżącym. W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2000r. i przekazania sprawy Urzędowi Patentowemu celem ponownego rozpoznania.

Decyzji zarzuciła:

rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości poprzez błędną jego wykładnię.

naruszenie przepisów postępowania i uchybienie zasadom procesowym polegające na odmowie udzielenia patentu na wynalazek określony nową wersją zastrzeżeń patentowych bez umożliwienia wypowiedzenia się skarżącego co do zarzutu Urzędu Patentowego wobec tej nowej wersji zastrzeżeń oraz nieuwzględnieniu przy załatwieniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu wnioskodawcy.

błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skarżąca podała między innymi, że odmowa udzielenia ochrony patentowej nastąpiła ze względu na stwierdzenie, że przedmiot zgłoszenia nie spełnia warunku nieoczywistości określonego w art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (Dz.U. nr 26, poz. 117 z 1993r.).

Zdaniem skarżącego, stwierdzenie braku zdolności patentowej wynalazku na wskazanej podstawie prawa materialnego, to jest na podstawie stwierdzenia braku jego nieoczywistości stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem mylnie zinterpretowana została istota wynalazku, przy ocenie wynalazku nie uwzględniono zmian wniesionych podczas postępowania.

Mimo bardzo istotnej zmiany zakresu ochrony w nowej wersji zastrzeżeń patentowych i przeniesienia znanych cech składu szkła do części przedznamiennej Urząd Patentowy wydał decyzję odmowy udzielenia patentu, nie dając zgłaszającemu możliwości zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów w odniesieniu do tej nowej wersji zastrzeżeń, zaś uzasadnienie odmowy udzielenia patentu zawierało sformułowania błędne, świadczące o niezrozumieniu lub niedokładnej lekturze nowej wersji zastrzeżeń patentowych.

W szczególności, jako dowód na oczywistość rozwiązania według wynalazku, podano cechy wymienione w nowej wersji części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, która zgodnie z § 7.1 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993r. powinna podawać zespół cech technicznych zastrzeganego wynalazku, niezbędny do określenia przedmiotu żądanej ochrony i w całości traktowany jako stan techniki. Wydanie odmowy udzielenia patentu w związku z faktem, że znane cechy wymienione w części nieznamiennej, przedstawiającej stan techniki, jest sprzeczne z art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości w świetle zasad formułowania zastrzeżeń patentowych określonych w wymienionym zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP.

Pozostałe argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2000 zawierają istotne błędy w ustaleniach faktycznych, na przykład określenie "pokrywające się w szerokim zakresie" odnośnie zawartości tlenków barwiących jest błędne, ponieważ wielkości te pokrywają się tylko w 27,2% przedziału i zakres zastrzegany w niniejszym wynalazku jest blisko czterokrotnie większy od zakresu przedstawionego w opisie [...]. Natomiast w odniesieniu do ilości barwników nie ma żadnej sprzeczności w ustaleniu dwóch warunków na zawartość tych barwników, a mianowicie: każdy z barwników w ilości 0-0,45%, zaś sumaryczna zawartość wszystkich składni większa lub równa 0,002.

W decyzji z dnia [...] stycznia 2003 utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Izba Odwoławcza w ogóle nie ustosunkowała się do zawartych w odwołaniu argumentów zgłaszającego odnoszących się do błędów w decyzji z dnia [...] lipca 2000. Komisja Odwoławcza stwierdziła jedynie, że w opisie zgłoszenia brak jest udokumentowania, wskazującego na nieoczekiwane właściwości wynikające z selektywnego doboru ilościowego barwników oraz tlenków metali ziem alkalicznych w tym MgO. Argument ten stanowi dla skarżącego całkowicie nowy zarzut, co do którego nie miał możliwości wypowiedzenia się, a zarzut ten jest zupełnie bezzasadny, bowiem zgłoszenie zawiera, podane w postaci tabel, liczne, bardzo szczegółowe dane ukazujące m. in. współczynniki przepuszczalności świetlnej i energetycznej szkła (np. współczynnik całkowitej przepuszczalności światła (TLA) i współczynnik całkowitej przepuszczalności energii (TE)), uzyskane dzięki zastosowaniu składu szkła według wynalazku, stanowiące zaskakujące, nieoczekiwane dla znawców efekty. Dlatego skarżąca jest zdania, że przez takie działanie Urzędu zostało naruszone obowiązujące prawo materialne oraz uchybiono zasadom procesowym.

Ponadto, w decyzji odmowy udzielenia patentu zawarto błędne zarzuty świadczące o tym, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto błędne ustalenia faktyczne.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał między innymi, że

Skarżący zarzuca Urzędowi Patentowemu - Izbie Odwoławczej naruszenie prawa materialnego tj. art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości poprzez błędną jego wykładnię przy ocenie zdolności patentowej rozpatrywanego zgłoszenia patentowego.

Powyższe stanowisko skarżącego jest całkowicie błędne i nieuzasadnione. Projekt nie spełnia, jak to wykazywał Urząd już w postępowaniu administracyjnym, przesłanek art. 10 ustawy o wynalazczości, gdyż jest rozwiązaniem wynikającym w sposób oczywisty z przeciwstawionych przez Urząd materiałów to jest: europejskich opisów patentowych nr [...],[...],[...] i [...]. Opisują one analogiczne składy kompozycji tlenkowych służących do wytwarzania szkła krzemowo-sodowo-wapniowego z zastosowaniem analogicznych tlenków mineralnych i dodatków, w tym barwników w ilościach pokrywających się ze składem ilościowym jakim charakteryzuje się szkło według zgłoszonego rozwiązania. Skarżący wniosek swój uzasadnia tym, że w zastrzeżeniach znacząco ograniczył zakres ochrony, przenosząc do części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego cechy znane ze stanu techniki, pozostawiając w części znamiennej jedynie cechy nowe nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki. Powyższe stanowisko Zgłaszającego jest błędne. Urząd zarówno w zawiadomieniu z dnia [...] października 1998 roku, jak i w odmowie udzielenia patentu, odniósł się do składu jakościowo-ilościowego kompozycji tlenkowej szkła jak i do stosowanych dodatków i barwników poprzez analizę składu w odniesieniu do przeciwstawionych materiałów w szczególności do europejskiego opisu patentowego nr [...]. Otóż Urząd wskazał, że ilości składników objętych częścią znamienną zastrzeżenia pokrywają się w szerokim zakresie z ilościowym składem szkła znanego z opisu nr [...], co przyznaje również sam Zgłaszająca w skardze, podając w jakim zakresie. W związku z powyższym zarzut, iż argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2000 roku zawierają istotne błędy w ustaleniach faktycznych są bezzasadne i nie stanowią naruszenia art. 10 ustawy o wynalazczości przy ocenie zdolności patentowej zgłoszonego rozwiązania.

Nieuzasadnione jest również stanowisko Zgłaszającgo w odniesieniu do naruszenia przez Urząd przepisów postępowania i uchybienia zasadom procesowym, które uniemożliwiły wypowiedzenie się

Zgłaszającgo na zarzuty Urzędu wobec nowej wersji zastrzeżeń patentowych. Otóż argument ten jest bezzasadny, gdyż Urząd w swoim piśmie odniósł się do całego składu kompozycji szkła, który w

pierwotnej wersji zastrzeżenia niezależnego umieszczony był w części znamiennej. Urząd po analizie nowej redakcji zastrzeżenia niezależnego, w której Zgłaszający do części przedznamiennej przeniósł cechy znane, stwierdził, że zarzut oczywistości rozwiązania jest aktualny w świetle opisu nr [...] w odniesieniu do pozostałych składników kompozycji szkła określonej w części znamiennej zastrzeżenia. W związku z tym Urząd wydał decyzję odmawiającą udzielenia patentu.

Izba Odwoławcza porównała istotne elementy projektu stanowiące o istocie wynalazku, to jest skład jakościowo-ilościowy szkła stwierdzając, że zawiera elementy znane z opisu nr [...]. Niesłuszny

jest także zarzut, że Izba Odwoławcza nie ustosunkowała się do argumentu podniesionego przez Zgłaszającego w odwołaniu z dnia [...] września 2000 roku. że rozwiązanie przedstawione w projekcie stanowi wynalazek o charakterze wynalazku selektywnego. Biorąc pod uwagę powyższy argument Izba Odwoławcza dokonała ponownej analizy rozwiązania biorąc pod uwagę wszystkie informacje zamieszczone w opisie i w swojej decyzji ustosunkowała się do powyższego stwierdzenia wskazując, że w pierwotnej wersji opisu brak jest danych technicznych uzasadniających to twierdzenie. Brak jest technicznych danych porównawczych wskazujących na nieoczekiwane właściwości wynikające z selektywnego doboru ilościowego barwników oraz tlenków metali ziem alkalicznych w tym MgO. Niesłuszne jest więc stanowisko Zgłaszającego, o niewłaściwych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Urząd w postępowaniu administracyjnym, a także Izba Odwoławcza, porównała istotne elementy projektu stanowiące o istocie wynalazku, to jest skład jakościowo-ilościowy szkła z jednoczesnym uwzględnieniem argumentu Zgłaszającego dotyczącego selektywności wynalazku stwierdzając, że w świetle przeciwstawionych materiałów znany jest skład jakościowo-ilościowy szkła oraz stwierdzając jednocześnie, że w opisie wynalazku brak jest informacji i danych technicznych wskazujących na to, że rozwiązanie według opisu stanowi wynalazek o charakterze selektywnym.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołany jest do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego.

Ustawa – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2001r., Nr 49, poz. 508) w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową - warunki wymagane do uzyskania patentu - ocenia się wg przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Tak więc w niniejszej sprawie Sąd bada przepisy ustawy o wynalazczości z 19 października 1972r. (Dz.U. nr 26, poz. 117 z 1993r. oraz 1997r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770).

Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości przedmiotem wynalazku podlegającego opatentowaniu może być tylko nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Tak więc, aby dane rozwiązanie o charakterze technicznym mogło zostać opatentowane musi spełnić trzy kryteria tzw. zdolność patentowej :

1. nowość,

2. nieoczywistość (rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki),

3. stosowalność (rozwiązanie musi nadawać się do stosowania).

Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej.

Z nieoczywistością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki tj. przed datą, wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.

Przyjmuje się, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania jeżeli jest rozwiązaniem zupełnym tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z niedopracowania danego rozwiązania bądź z wad dokumentacji. W tym drugim przypadku mówi się o potrzebie należytego ujawnienia wynalazku, bez czego patent nie może być udzielony (art. 26).

Przystępując do badania zdolności patentowej danego wynalazku Urząd Patentowy RP zgodnie z przyjętą praktyką bada po kolei wszystkie w/w przesłanki. Jeżeli stwierdzi, że badana przesłanka nie występuje w zgłoszeniu, wówczas odmawia udzielenia patentu na wynalazek.

W niniejszej sprawie odmowa udzielenia patentu na wynalazek "S." nastąpiła z uwagi na brak nieoczywistości wynalazku. Należy więc przyjąć, że Urząd Patentowy uznał, że wynalazek spełnia pierwsze kryterium nowości, o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości.

Tymczasem na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004r. pełnomocnik Urzędu Patentowego oświadczył, że wg Urzędu rozpatrywany wynalazek nie spełnia również kryterium nowości, o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości.

Skoro więc wynalazek nie spełnia kryterium nowości (o czym Urząd Patentowy RP nie poinformował zgłaszającego ani w zawiadomieniu z [...] października 1999r., ani w obu decyzjach odmawiających udzielenia patentu z uwagi na fakt, że rozwiązanie wynika jako oczywiste ze stanu techniki), to Urząd Patentowy RP zgodnie z treścią art. 10 prawa wynalazczego winien odmówić udzielenia patentu z tej przyczyny, a nie przystępować do badania nieoczywistości wynalazku.

Ponadto niepoinformowanie zgłaszającego przez Urząd Patentowy o braku nowości wynalazku stanowi istotne naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a mianowicie art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., którymi to przepisami Urząd Patentowy RP jest związany. Urząd Patentowy RP jest związany przepisami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Wynika to z art. 256 wyżej cytowanego prawa własności przemysłowej. Zasada ta obowiązywała także na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego (§ 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993r. Dz.U. Nr 36, poz. 160 ze zm.)

Przechodząc do omówienia kwestii oczywistości wynalazku, którym to kryterium Urząd zajmował się w trakcie całego postępowania, należy stwierdzić, że zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, fakt, że rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki nie został w sposób prawidłowy przez Urząd uzasadniony.

Urząd zarówno w uzasadnieniu pierwszej decyzji, jak i decyzji drugiej i odpowiedzi na skargi przeciwstawił rozwiązaniu ubiegającemu się o patent cztery znane ze stanu techniki opisy patentowe nr [...],[...],[...] i [...] (w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2003r. Urząd Patentowy ograniczył się jedynie do przeciwstawieniu opisu patentowego nr [...]), jednak w sposób niewystarczający porównał przeciwstawione opisy i zgłoszony wynalazek. Z przedstawionych uzasadnień obu decyzji Urzędu Patentowego RP wynika jedynie, że:

"w przeciwstawionych opisach wynalazków przedstawiono wytwarzanie tafli szklanych, np. opis [...] przedstawia szybę wykonaną z identycznych tlenków, jak w opisie według wynalazku oraz przedstawia szybę mającą grubość analogiczną jak wg zastrzeżenia nr 15"

skład szkła ujawniony w opisie nr [...] pokrywa się w szerokim zakresie ze składem szkła w/g projektu" (zgłoszonego do oceny wynalazku).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro Urząd Patentowy przeciwstawia zgłoszonemu wynalazkowi zgłoszenia europejskich opisów patentowych to powinien w sposób szczegółowy i niezbity wykazać, z których części przeciwstawionych opisów patentowych wynika oczywistość zgłoszonego rozwiązania.

Użycie sformułowania "skład szkła ujawnionego w opisie nr [...] pokrywa się w szerokim zakresie ze składem szkła w/g projektu" jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niewystarczające, gdyż jak wynika z ogólnej wiedzy chemicznej i orzeczeń Urzędu "zastąpienie w masie o znanym składzie chemicznym jednego składnika innymi, nie może być uznane za rozwiązanie oczywiste tylko z tej przyczyny, że ogólnie znane są możliwości zastępowania tego składnika innymi. (Decyzja KO z dnia [...] grudnia 1995r. Nr Odw. [...])

Również ta sama grubość szkła nie może przesądzać o oczywistości rozwiązania.

Podkreślenia wymaga również w tym miejscu fakt, że sformułowanie "w szerokim zakresie" nie znaczy, że skład jest taki sam, a więc właściwości szkła mogą być inne (czego oczywiście Sąd nie przesądza).

Wojewódzki Sąd Administracyjny ze zdziwieniem zauważa, że Urząd Patentowy porównuje jedynie w decyzji drugiej instancji w sposób wyjątkowo krótki – jedno zdanie - przeciwstawiony patent ze zgłoszeniem pod kątem selektywności szkła w/g wynalazku mają dobrą selektywność tak, że mimo zawartości w nich określonych środków barwiących całkowity współczynnik przepuszczalności światła (TLA), niezależnie od tego, jak by był niski, jest zawsze większy niż całkowity współczynnik przepuszczalności energii (TE), co zdaniem skarżącej stanowi istotę wynalazku, tak samo jak bardzo mała ilość Mg zrekompensowana tlenkiem sodu.

Z powyższego jasno wynika, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykazanie oczywistości wynalazku. Zgodnie z treścią w/w przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – zaś uzasadnienie prawa – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie wskazuje na dowody przeciwstawione patentu, jednak nie wykazuje w sposób oczywisty, że rozwiązania te są tożsame z projektem ubiegającym się o patent.

Istotnym mankamentem decyzji jest w swej istocie uchylenie się Urzędu Patentowego od powinności rozpatrzenia zgłoszonego wynalazku pod kątem jego nieoczywistości w świetle stanu techniki. Urząd Patentowy ograniczył się bowiem do zastosowania swoistego domniemania faktycznego, że skoro w wynalazku zastosowano elementy znanych rozwiązań, tym samym zgłoszony projekt jest oczywisty w świetle stanu techniki. Takie uzasadnienie mogłoby być jeszcze zrozumiałe, gdyby spornemu wynalazkowi postawiono zarzut braku nowości. Natomiast wspomniana argumentacja jest niewystarczająca dla uzasadnienia odmowy udzielenia patentu, gdy wynalazkowi stawia się zarzut braku spełnienia przesłanki nieoczywistości.

Dlatego też, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Orzekanie o 152 p.p.s.a. nie było w tym wypadku konieczne.