Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1660/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 58 § 1 pkt 1,5 i 6, art. 25 § 1, art 183 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w G. Oddział w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 152/12 w sprawie ze skargi B.Z., E.Z. na bezczynność [...] S.A. w G. Oddział w T. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 152/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi B.Z. i E.Z. na bezczynność [...] S.A. Oddział T. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zobowiązał ww. Spółkę do załatwienia wniosku skarżących z dnia 4 czerwca 2012 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Spółki solidarnie na rzecz skarżących kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 4 czerwca 2011 r. B. i E.Z. wezwali [...] S.A. Oddział w T. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości składającej się z działek nr ew. [...] i [...], położonych w L. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem. W uzasadnieniu wezwania, poza argumentacją w zakresie zasadności powyższego żądania, wnioskodawcy zawarli także, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) żądanie udostępnienia im "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych linii elektroenergetycznych" na wskazanych wyżej działkach.

W odpowiedzi na powyższe Spółka pismem z dnia 25 lipca 2012 r. wskazała, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się: linia napowietrzna 0,4kV istniejąca od 1969 r. (działka nr [...]), linia napowietrzna 0,4kV, linia napowietrzna 15kV, istniejące od 1969 r. i przyłącze kablowe 0,4kV wybudowane w 2010 r. za zgodą właściciela, obejmującą ułożenie kabla, a także późniejszą jego konserwację i eksploatację na nieruchomości (działka nr [...]). Wobec powyższego, mając zgodę właściciela nieruchomości na ułożenie przyłącza kablowego 0,4kV i dalsze korzystanie z nieruchomości, zdaniem Spółki, posiada ona tytuł prawny do tej nieruchomości. Dalej Spółka wskazała, że brak jest podstaw do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu.

Skargę na bezczynność [...] S.A. Oddział w T. wnieśli B. i E.Z., żądając zobowiązania Spółki do przedstawienia informacji we wnioskowanym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Dalej Sąd wyjaśnił, że istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadniczo odpowiedzi na pytanie czy [...] S.A. z siedzibą w G. Oddział w T. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. W ocenie Sądu niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy żądane przez stronę skarżącą dokumenty (w tym decyzje) są informacją publiczną oraz czy działania Spółki nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Nadto Sąd przytoczył zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej definicję informacji publicznej i wskazał, że sformułowania tam zawarte nie są precyzyjne i jasne, wobec tego przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Dalej wyjaśnił, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) i nie wymaga od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Podlega ono ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ww. ustawy).

W ocenie Sądu, żądane przez skarżących dokumenty, w tym decyzje administracyjne, dotyczące lokalizacji, budowy, czy też przebudowy linii elektroenergetycznych – zarówno ich treść, jak i postać – stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów powyższej ustawy. Treść wniosku wskazuje bowiem, że skarżący domagają się od Spółki udostępnienia jedynie będących w jej posiadaniu dokumentów urzędowych (decyzji) dotyczących inwestycji elektroenergetycznych na ich nieruchomości, bądź danych umożliwiających ich indywidualizację i ustalenie treści.

Dalej Sąd wskazał, że ustawodawca zobowiązał do udzielenia informacji publicznych nie tylko "władze publiczne" sensu stricto oraz inne podmioty wykonujące zadania władzy publicznej, lecz także podmioty "wykonujące zadania publiczne" niebędące organami władzy publicznej, co stanowi pojęcie znacznie szersze pod względem podmiotowym. Przy czym wyliczenie zawarte w punktach 1-5 art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi wyczerpującego katalogu tychże podmiotów.

Zdaniem Sądu z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnił także, że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych.

W związku z tym ustalono, iż decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku oraz inne związane z tym dokumenty urzędowe, stanowią informację publiczną, a [...] S.A. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to Sąd uznał, że w konsekwencji należało ustalić, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej przez skarżących.

Nadto podniesiono, że jeżeli skarżący we wniosku wskazali, iż domagają się przesłania im kserokopii ewentualnych decyzji i innych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych działkach, to podmiot zobowiązany powinien, o ile jest w jej posiadaniu, udostępnić informację publiczną we wskazanej przez skarżących formie.

Sąd wyjaśnił także, że w niniejszej sprawie rozpoznawał jedynie kwestie bezczynności Spółki. Zakwalifikowanie określonych danych do informacji publicznej oraz zobowiązanie w takich przypadkach do rozpoznania wniosku w sposób przewidziany prawem, nie oznacza nakazu udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych. Rozpoznając taki wniosek jego adresat może udostępnić informację, odmówić jej udostępnienia ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej lub umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 wspomnianej ustawy.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że przedmiotowa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika raczej z niewłaściwej wykładni prawa przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Spółka wprawdzie pozostawała w bezczynności poprzez nierozpoznanie wniosku we wskazanej w ustawie formie, lecz nie lekceważyła żądania strony pozostawiając je bez odpowiedzi.

Dlatego, na mocy art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zobowiązano Spółkę do udzielenia żądanych informacji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła [...] S.A. z/s w G. zaskarżając go w całości i wnosząc o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie powyższego wyroku w całości oraz zasądzenie od skarżących na rzecz Spółki kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1/ mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.,

2/ naruszenie poprzez błędną wykładnię prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej,

3/ niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka podniosła w pierwszej kolejności zarzut nieważności postępowania z uwagi na brak zdolności sądowej strony (art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Spółki skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., albowiem skarżący działający przez profesjonalnego pełnomocnika jako stronę postępowania wskazali [...] S.A. w G. Oddział w T., a oddział spółki nie posiada samodzielnej zdolności prawnej ani sądowej, wobec czego nie mógł być stronę niniejszego postępowania.

Nadto, w ocenie Spółki, przedmiotowa skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W sprawie brak jest również wezwania skarżącej Spółki do usunięcia naruszenia prawa, a więc nie została spełniona dyspozycja art. 52 § 3-4 P.p.s.a., co także winno skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Nadto Spółka wskazała, że nie może zostać zobowiązana do udzielenia informacji publicznej, albowiem nie może zostać uznana za władzę publiczną. Nie wykonuje również zadań władzy publicznej. Dalej podała, że jest spółką prawa handlowego, którą kontroluje [...] S.A., w której to Spółce pakiet większościowy akcji posiada Skarb Państwa, a przedmiotem jej działalności jest dystrybucja energii elektrycznej sieciami wysokiego, średniego i niskiego napięcia. Powyższe oznacza, że Spółka nie wykonuje zadań władzy publicznej. Nie jest również podmiotem dysponującym majątkiem publicznym. Zatem nie może być zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Tym samym Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wskazując zaś co należy uznać za informację publiczną, mając na uwadze przepis art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 lit. a triet pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej w powiązaniu z art. 61 Konstytucji RP Spółka podniosła, że przedmiotowa sprawa dotyczy udostępniania dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, która prowadzona była przez właściwy organ administracji. To zatem od tego organu administracji skarżący winni się domagać uzyskania przedmiotowej informacji publicznej. Tym samym, zdaniem Spółki, Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni ww. przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dalej Spółka podniosła, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć przepis art. 5 ust. 2 powyższej ustawy, albowiem informacje, których ujawnienia domagają się skarżący stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. W związku z tym prawo skarżących do tej informacji podlega ograniczeniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pismem z dnia 30 września 2013 r. skarżący wnieśli o jej oddalenie i zasadzenie od Spółki na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zaś w związku z tym, że w przedmiotowej skardze kasacyjnej podniesiono zarzut nieważności postępowania, zatem w pierwszej kolejności należało odnieść się do tej kwestii.

W ocenie skarżącej Spółki w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka nieważności postępowania wskazana w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., albowiem jako strona postępowania została wskazana [...] S.A. z/s w G. Oddział w T., a oddział spółki nie posiada samodzielnej zdolności prawnej ani sądowej, wobec czego nie mógł być stroną niniejszego postępowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia.

Przepis art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a stanowi, że nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Na gruncie procedury obowiązującej przed sądami administracyjnymi zdolność sądowa regulowana jest w art. 25 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Natomiast sprawy dotyczące udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 powyższej ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 P.p.s.a. Jednostka organizacyjna o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, czy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań w orzecznictwie, gdzie wyrażono pogląd, że przepis ten daje podstawy do wyprowadzenia zdolności sądowej jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, nawet gdy stanowi część spółki powołanej przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie, która jest z mocy prawa objęta obowiązkiem udzielenia informacji publicznej (tak: NSA w wyrokach z dn. 4.04.2013r., sygn. akt I OSK 102/13 czy z dn. 15.10.2013 r., sygn. akt I OSK 830/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazano także, że odział spółki może być traktowany jako organ w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., a zatem w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań publicznych, co uzasadnia przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tak: wyrok NSA z dn. 26.09.2013 r., sygn. akt I OSK 831/13, npubl.).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że taką jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej jest [...] S.A. z/s w G. Oddział w T. Tym samym niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. poprzez niewezwanie Spółki przez skarżących do usunięcia naruszenia prawa.

Przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środki zwalczania bezczynności organów administracji wskazuje art. 37 K.p.a., który przyznaje stronie prawo złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tak więc w zasadzie tam gdzie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego skarga na bezczynność powinna być poprzedzona zażaleniem o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a.

Jednak ustawa o dostępie do informacji publicznej jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej tak stanowią. Tymczasem ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wyłącznie w art. 16 ust. 2, wobec czego należy wyłączyć stosowanie przepisów tego Kodeksu do faz poprzedzających wydanie decyzji. Tym samym nie może znaleźć zastosowania w przypadku bezczynności przy udzielaniu informacji publicznej przepis art. 37 K.p.a. Środków zaskarżenia w przypadku bezczynności nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej, wobec czego w postępowaniu o udostępnienie informacji nie znajdują zastosowania przepisy art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Natomiast tryb przewidziany w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., jak wynika z literalnego brzmienia przepisu dotyczy aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego (porównaj: ww. wyrok NSA z dn. 15.10.2012 r., sygn. akt I OSK 830/13).

Kolejnym zarzutem procesowym był zarzut niedopuszczalności złożonej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Zarzut ten jest chybiony. W orzecznictwie przyjmuje się, że udzielenie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej, wynikającej z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz iż strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie bezczynność danego podmiotu w zakresie informacji publicznej, sąd ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez ten podmiot kwalifikacji wniosków. Zatem w sytuacji ustalenia, że w danej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, oraz że informacja której udostępnienia domaga się wnioskodawca należy do kategorii informacji publicznej, powoduje, że dana sprawa podlega co do zasady kognicji sądu administracyjnego. Zaś w przypadku bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej środkiem przysługującym osobie domagającej się udostępnienia takiej informacji jest skarga do sądu administracyjnego, wnoszona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (porównaj wyrok NSA z dn. 10.10.2013 r., sygn. akt I OSK 1696/13, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie więc, że żądane przez stronę dokumenty stanowiły informację publiczną, uczyniło konieczną merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny działania Spółki w przedmiocie wniosku skarżących. W tej sytuacji, jak już wyżej wskazano, zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. pozbawiony był podstaw.

Za nieusprawiedliwiony należy również uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem w ocenie autora skargi kasacyjnej skarżąca Spółka nie jest podmiotem, który jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej [...] S.A. jest spółką prawa handlowego, kontrolowaną przez spółkę [...] S.A. (100% akcji). Właścicielem [...] S.A. jest Skarb Państwa (ok. 82%). Jak wynika z odpisu KRS do zadań Spółki należy m.in. przesyłanie energii elektrycznej, dystrybucja energii elektrycznej. Spółka oraz jej Oddział wykonują zatem zadania publiczne.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mówi art. 1 Konstytucji RP. W dziedzinie gospodarki energetycznej mamy zatem do czynienia z interferencją różnych wartości i zasad konstytucyjnych, do których należą wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP), ale także bezpieczeństwo obywateli i zasada zrównoważonego rozwoju kraju (art. 5 Konstytucji RP) oraz zasada ochrony środowiska (art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP).

Obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia zarówno istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych w warunkach określonych w art. 74 ust. 1 Konstytucji, a więc z uwzględnieniem bezpieczeństwa ekologicznego obecnych i przyszłych pokoleń. Realizacja tego obowiązku uzasadnia poddanie gospodarki energetycznej ograniczeniom wolności działalności gospodarczej charakterystycznym dla rynku regulowanego i znajdującym oparcie w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki może być ograniczona w szczególności ze względu na bezpieczeństwo i ochronę środowiska, ograniczenia te mogą być ustanawiane "tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie", jednakże nie mogą one "naruszać istoty wolności i praw". Przedsiębiorstwa energetyczne są w związku z tym przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ich działalność dla urzeczywistnienia wskazanych przez TK celów wymaga ścisłego współdziałania z organami władzy publicznej. I tak np. art. 16 i 17 ustawy Prawo energetyczne przewidują obowiązek uwzględniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przy tworzeniu planów rozwoju w zakresie zaspokajania obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię przez przedsiębiorstwa energetyczne lub operatora systemu elektroenergetycznego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można się zgodzić z twierdzeniem Spółki, że nie może być ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie należy do kręgu podmiotów tam wskazanych.

Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Zatem niewątpliwie Spółka jest tym innym podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem w stosunku do niej mogą mieć zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym przepisy art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zostały naruszone. Natomiast zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 lit. a tiret pierwsze powyższej ustawy nie może zostać rozpoznany, albowiem autor skargi kasacyjnej nie wskazał precyzyjnie która to konkretnie norma tego przepisu została, jego zdaniem, naruszona. Przepis art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wprowadzający przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy, składa się z dwóch ustępów, a ustęp pierwszy powołany w skardze kasacyjnej aż z 5 punktów, a te zbudowane są jeszcze z kolejnych mniejszych jednostek redakcyjnych.

Wprawdzie wskazanie na lit. a tiret pierwsze sugeruje, że może chodzić o punkt 4 ust. 1 art. 6 tej ustawy, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może za stronę doprecyzowywać zarzutów skargi kasacyjnej.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nawet przyjęcie, że intencją autora skargi kasacyjnej było postawienie zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze przedmiotowej ustawy w powiązaniu z art. 1 ust. 1 tej ustawy, wskazującego co należy rozumieć pod pojęciem informacji publicznej, to tak skonstruowanym zarzutem, nie można skutecznie kwestionować tego, że to nie Spółka, ale właściwy organ administracji winien żądane dokumenty udostępnić.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który dotyczy ograniczenia prawa do informacji publicznej m. in. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że Sąd pierwszej instancji jedynie zobowiązał Spółkę do załatwienia wniosku skarżących, wskazując na stronie 9 uzasadnienia zakwestionowanego wyroku, że zakwalifikowanie określonych danych do informacji publicznej oraz zobowiązanie do rozpoznania wniosku w sposób prawem przewidziany nie oznacza nakazu udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych. Dodał także, że rozpoznając taki wniosek jego adresat może udostępnić informację bądź odmówić jej udostępnienia ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 przedmiotowej ustawy lub umorzyć postępowanie na podstawie jej art. 14 ust. 2. Powyższe stanowisko Sądu jest prawidłowe, bowiem ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej sąd może jedynie zobowiązać do rozpoznania wniosku, w sytuacji gdy dany podmiot podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a żądana informacja stanowi informację publiczną, nie wskazuje zaś kierunku w jakim taki wniosek ma zostać rozpoznany. Zatem to czy dany podmiot udzieli żądanej informacji, czy też odmówi jej udzielenia, bo zaszła ku temu stosowna przesłanka, bądź też załatwi wniosek w inny sposób zależy od niego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., przedmiotową skargę kasacyjną należało oddalić.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżących zgłoszonego w piśmie z dnia 30 września 2013 r. o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. Przede wszystkim, w okolicznościach tej sprawy, brak jest ku temu jakichkolwiek przesłanek. W sprawie tej na rzecz skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasądził już w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. zwrot kosztów postępowania sądowego przed tym sądem, zaś obecnie pełnomocnik skarżących nie wykazał, aby ponieśli oni jakiekolwiek koszty postępowania kasacyjnego. W szczególności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika kilkuzdaniowego uzasadnienia pisma nazwanego odpowiedzią na skargę kasacyjną, niezawierającego w swej treści żadnego merytorycznego stanowiska, nie może być uznane za czynność, za wykonanie której przysługiwałoby pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości porównywalnej z minimalną kwotą, którą Sąd mógłby przyznać, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. z 2013 r. Dz. U. poz. 490). Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż ww. odpowiedź na skargę kasacyjną wniesiona została z naruszeniem normy art. 179 P.p.s.a.