Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 833/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędzia WSA Anna Moskała, Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (Dyrektor ZUS) - będąc w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym – prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. B. (dalej; zobowiązany; strona; skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].05.2017 r. o numerze [...] obejmującego składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11.2001 r. do 02.2002 r. Zawiadomieniem z [...].05.2017 r. ([...]) dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia został doręczony na adres zobowiązanego w dniu [...].05.2017 r.

W zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zobowiązany podniósł przedawnienia zobowiązania oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Dyrektor Oddziału ZUS w L. postanowieniem (nr [...]) z dnia [...].06.2017 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].05.2017 r. miało miejsce przed upływem terminu przedawnienia należności nim objętych.

Stwierdził, iż zgodnie z art. 22 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a-3a. Właściwym według adresu zamieszkania organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału ZUS w Ł. Jednakże zgodnie z przepisem art. 22 § 3a u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo 2a, właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

Podniósł, że w sprawie prowadzona jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Natomiast przedmiotowe wynagrodzenie zobowiązany otrzymuje jako pracownik zgłoszony przez "A" Sp. z o. o. NIP: [...] z siedzibą w C., stąd właściwym z uwagi na miejsce położenia składnika majątkowego, jakim jest niewątpliwie wynagrodzenie za pracę, jest Dyrektor Oddziału ZUS w L.

W zażaleniu zobowiązany podniósł, że dochodzone należności są przedawnione, gdyż w okresie od [...].12.2012 r. do [...].12.2016 r. żaden organ egzekucyjny nie dokonał czynności, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznym, t.j. Dz. U z 2016 r. , poz. 963 ze zm.; dalej: ustawa; u.s.u.s.), tj. zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik zostałby zawiadomiony. Zaś wcześniejsze czynności postępowania egzekucyjnego (w 2011 roku) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w grudniu 2011 roku, czyli jeszcze przed rozpoczęciem nowego 5 - letniego okresu przedawnienia rozpoczynającego się od [...] stycznia 2012 roku (wprowadzony na mocy art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, mocą którego zmieniono treść art. 24 ust. 4 ustawy i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat), nie można uznać za skuteczne zawieszenie biegu przedawnienia. Nie można bowiem zawiesić biegu przedawnienia, które się jeszcze nie rozpoczęło.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (IAS), postanowieniem z [...] października 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. - dalej: k.p.a.), w związku z art. 18, art. 34 § 5 oraz art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia strony: utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części nieuznania zarzutu przedawnienia, uchylił zaskarżone postanowienie w części nieuznania zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i uznając ten zarzut za zasadny umarzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu wskazano, że wypowiedź Dyrektora ZUS (wydana na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.), w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora IAS w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7u.p.e.a. W tym stanie, do kompetencji Dyrektora IAS - jako organu nadzoru w stosunku do postępowania egzekucyjnego - nie należy merytoryczne weryfikowanie zgłoszonego przez stronę problemu przedawnienia, który się mieści w zarzucie wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), jest więc związany stanowiskiem Dyrektora ZUS.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że występujący w podwójnej roli Dyrektor Oddziału ZUS w L. wskazał i uzasadnił, że obowiązek wynikający z treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].05.2017 r. obejmujący okres od 11.2001 do 02.2002 nie jest przedawniony. Organ egzekucyjny przedstawił wielokrotnie nowelizowany przepis art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wskazał szczegółowo na następujące okoliczności powodujące zawieszenie biegu przedawnienia: podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności względem ZUS ([...].04.2007 r. - wszczęcie postępowania kontrolnego; [...].02.2011 r. - uprawomocnienie się decyzji wymiarowej zmieniającej z dnia [...].12.2010 r. o podleganiu ubezpieczeniom społecznym); prowadzone w okresie od [...].01.2013 r. do [...].11.2014 r. oraz od [...].10.2014 r. do [...].05.2016 r. postępowania w sprawie umorzenia zaległości prowadzone na wniosek zobowiązanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012 r" poz.1551); prowadzenie postępowania egzekucyjnego w okresie od [...].12.2011 r. do [...].06.2015 r. przez właściwe organy egzekucyjne, w tym Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł., który w dniu [...].06.2015 r. je umorzył.

Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału ZUS wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej i miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, określa w załączniku siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z pkt. 15 została określona właściwość miejscowa dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L., z kolei w pkt. 17 określona została określona właściwość miejscowa Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. Mając na to na względzie, stwierdzono, iż miejscowość na terenie której zamieszkuje strona, jest przyporządkowana miejscowo do właściwości Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł.

Dalej podniesiono w tym zakresie, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych jest uzależniona od tego, jaki środek egzekucyjny zostanie zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych oraz ruchomości właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a., czyli według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z wyjątkiem sytuacji z art. 22 § 2a - 3a. Zastrzeżenie to dotyczy sytuacji, gdy zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie organu zgodnie z § 2-3. Art. 22 § 3 u.p.e.a. stanowi natomiast, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo § 2a, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

Dalej podniesiono, że w sprawie, z uwagi na zastosowanie przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego, nie ma zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a., tylko powinien mieć zastosowanie art. 22 § 2 u.p.e.a., który właściwość miejscową ustala według siedziby zobowiązanego, a który stanowi zasadę określania właściwości miejscowej, od której ustawodawca przewidział wyjątek w art. 22 § 3 u.p.e.a. Wskazano, że w art. 22 § 3 u.p.e.a. mowa jest o "majątku zobowiązanego" natomiast w art. 22 § 2 o "prawach majątkowych i ruchomości". Zatem majątek zobowiązanego w świetle art. 22 § 3 u.p.e.a. dotyczy przede wszystkim nieruchomości, tym bardziej, że ustawodawca posługuje się w tym przepisie wyrażeniem "miejsce położenia". Zatem znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego, o którym mowa w art. 22 § 3 u.p.e.a., to majątek materialnie i prawnie umiejscowiony, natomiast wynagrodzenie za pracę, świadczenia z ubezpieczenia społecznego, wierzytelności pieniężne oraz rachunki bankowe jako składniki majątku nie mają miejsca położenia, o którym stanowi ustawodawca w art. 22 § 3 u.p.e.a., gdyż są związane z osobą zobowiązanego jako uprawionego do ich otrzymania, dysponowania, a więc z miejscem jego siedziby lub miejscem zamieszkania.

W związku z tym, iż zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny należało uznać za zasadny, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

W skardze, reprezentowany przez pełnomocnika, skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia i nieuznania zarzutu przedawnienia.

Wniósł o:

1) uchylenie w zaskarżonej części postanowienia jak i poprzedzającego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w L. w części nieuznania za zasadny zarzutu przedawnienia i orzeczenie co do istoty, poprzez uznanie zarzutu przedawnienia za zasadny,

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Oddziału ZUS w L. nie wskazał żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Za taką nie można uznać wszczęcie kontroli [...].04.2007 r., późniejsze wydanie decyzji wymiarowej, działań samego zobowiązanego podejmowanych w 2013 i 2014 roku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.

Samo bowiem wydanie przez ZUS decyzji określającej wymiar i wysokość zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek nie stanowi "pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek", o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w okresie od [...].12.2011 roku do [...].06.2015 roku przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. –W. podniesiono, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed [...] stycznia 2012 roku - na podstawie tytułu wykonawczego innego niż będący przedmiotem niniejszego postępowania - mogło doprowadzić do zawieszenia biegu przedawnienia ale wcześniejszego, który biegł przed [...].01.2012 r. tzn. 10-letniego, natomiast nie mogło zawiesić biegu przedawnienia 5 - letniego, które się wtedy jeszcze nie rozpoczęło. Dlatego postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte wskazanym powyżej tytułem dopiero [...] maja 2017 r., tj. po [...] stycznia 2017 roku, czyli po upływie 5 letniego okresu przedawnienia liczonego od [...].01.2012 do [...].12.2016 r., nie odniosło skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia, gdyż ten upłynął [...] grudnia 2016 roku.

Podkreślono w uzasadnieniu, że organ egzekucyjny we wzmiankowanym okresie biegu przedawnienia 5-letniego nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, zaś wcześniejsze wdrożenie postępowania egzekucyjnego (w 2011 roku) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w 2011 roku, czyli przed rozpoczęciem się nowego 5 - letniego okresu przedawnienia rozpoczynającego się od [...] stycznia 2012 roku, nie może być uznane za skuteczne zawieszenie tego biegu przedawnienia. Nie można bowiem zawiesić biegu przedawnienia, które się jeszcze nie rozpoczęło. Natomiast po dniu [...] stycznia 2012 roku nie została podjęta żadna czynność organu egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa dotyczy zarzutów zgłoszonych przez stronę – jako zobowiązanego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek zaskarżenia przysługujący jedynie zobowiązanemu, który zgłaszając je może powoływać się na naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego lub niedopuszczalność egzekucji. Mogą zostać one wniesione w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a zatem są środkiem zaskarżenia służącym zobowiązanemu jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto zarzuty mogą być wniesione tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trzeba również podkreślić, że po upływie siedmiodniowego terminu do zgłoszenia zarzutów nie mogą być one przez zobowiązanego uzupełnione ani nie może on wnieść nowych zarzutów.

Wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. I FPS 4/06, LEX 266785).

Zgodnie z art. 34 § 1. u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Jednocześnie wskazać należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź tego organu, w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, ale jedynie w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym.

Jakkolwiek postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela nie podlega zaskarżeniu, jest kontrolowane przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z powołanymi przepisami sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ostatni z powołanych przepisów daje sądom administracyjnym kompetencję do kontrolowania i uchylenia niezaskarżalnego postanowienia, o ile narusza ono prawo.

Przechodząc do meritum należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie strona wniosła zarzut przedawnienia zobowiązania oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Dyrektor Oddziału ZUS w L. uznając się w niniejszej sprawie jednocześnie za wierzyciela i organ egzekucyjny postanowieniem (nr [...]) z dnia [...].06.2017 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (IAS) stwierdził, iż część rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego postanowienia należy uchylić i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, w pozostałej zaś części brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia wyrażonego w tym postanowieniu. Dlatego też, postanowieniem z [...] października 2017 r., uchylił postanowienie z [...].06.017 r. w części zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i w tym zakresie orzekł co do istoty, uznając ten zarzut za zasadny, zaś w pozostałej części, tj. zarzutu przedawnienia dochodzonego obowiązku postanowił utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jednocześnie mając na uwadze przepis art. 34 § 4 u.p.e.a., wobec uznania zarzutu (prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ) za zasadny, organ II instancji umorzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W rozpatrywanej sprawie, Dyrektor IAS we W. uznał więc - z jednej strony - że wypowiedź Dyrektor Oddziału ZUS w L. – występującego w sprawie jednocześnie jako wierzyciel i organ egzekucyjny, jest dla niego wiążąca w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - przedawnienia. Natomiast – z drugiej strony - Dyrektor IAS we W. uznał, że postępowanie egzekucyjne było prowadzenia przez niewłaściwy organ egzekucyjny i umorzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W sprawie w prowadzonym postępowaniu podniesiona została kwestia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Podniósł ją w zarzutach zobowiązany. Uznał jej wystąpienie Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.

Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 19 k.p.a. (stosowanym w związku z odesłaniem zawartym w art. 18 u.p.e.a.), organy egzekucyjne są obowiązane przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu w każdym stadium postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do 19 § 4 u.p.e.a., Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Mając na względzie, iż miejscowość na terenie której zamieszkuje skarżący posiada status gminy o nazwie A., właściwym według adresu jego zamieszkania organem egzekucyjnym, stosowanie do rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej i miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz.U.2016 r., poz.1411), jest Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. (pkt 17 załącznika).

Wskazać należy, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych jest uzależniona od tego, jaki środek egzekucyjny zostanie zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych oraz ruchomości właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a., czyli według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z wyjątkiem sytuacji z art. 22 § 2a - 3a. To zastrzeżenie dotyczy sytuacji, gdy zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie organu zgodnie z § 2-3 (w sprawie nie występuje). Natomiast stosownie do art. 22 § 3 u.p.e.a., jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo § 2a, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. W sprawie ta sytuacja nie wystąpiła.

W rozpatrywanej sprawie nie można uznać, jak chce Dyrektor Oddziału ZUS w L., że skoro przedmiotowe wynagrodzenie zobowiązany otrzymuje jako pracownik zgłoszony przez "A" Sp. z o. o. z siedzibą w C., to właściwym z uwagi na miejsce położenia składnika majątkowego, jakim jest wynagrodzenie za pracę, jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L.

p

Jak to wskazał już Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w zaskarżonym postanowieniu, z uwagi na zastosowanie przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego, nie ma zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a., tylko ma zastosowanie art. 22 § 2 u.p.e.a., tj. właściwość miejscową ustala winna być według zamieszkania zobowiązanego.

Należy zwrócić bowiem uwagę, że w art. 22 § 3 u.p.e.a. mowa jest o "majątku zobowiązanego" natomiast w art. 22 § 2 o "prawach majątkowych i ruchomości". Zatem majątek zobowiązanego w świetle art. 22 § 3 u.p.e.a. dotyczy przede wszystkim nieruchomości, tym bardziej, że ustawodawca posługuje się w tym przepisie wyrażeniem "miejsce położenia". Zatem znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego, o którym mowa w art. 22 § 3 u.p.e.a., to majątek materialnie i prawnie umiejscowiony, natomiast wynagrodzenie za pracę, jako składnik majątku nie ma miejsca położenia, o którym stanowi ustawodawca w art. 22 § 3 u.p.e.a., gdyż jest związane z osobą zobowiązanego jako uprawionego do jego otrzymania, dysponowania, a więc z jego miejscem zamieszkania.

Ponadto dla zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a. wymagane jest ustalenie przez organ - przed wszczęciem egzekucji - że cały majątek zobowiązanego lub większa jego część znajduje się poza właściwością organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Konsekwencją braku takich ustaleń jest natomiast brak podstaw faktycznych do zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a.

Podnieść należy, o czym była mowa wcześniej, że przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym, formalnym. Jak już podniesiono, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. A zatem w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 19 k.p.a. o obowiązku przestrzegania z urzędu właściwości miejscowej i rzeczowej organu egzekucyjnego w każdym stadium postępowania.

W tej sytuacji w razie stwierdzenia, tak jak w rozpatrywanej sprawie, prowadzenia postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny, organ nadzoru rozpatrując zażalenie, winień niewątpliwie wstrzymać się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Uznanie, że sprawę rozpoznawał niewłaściwy miejscowo organu egzekucyjnego, w konsekwencji oznacza, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne rozpoznał niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny.

Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzającej je postanowienie organu pierwszej instancji. Orzeczenie w pkt II jest umocowane w art. 200 p.p.s.a.