Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1434/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust 1 pkt 1 oraz art 89 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7 , art. 77 par 1 , art. 80  art. 1207 par 3 w zw. z art. 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. przy udziale T.W. – Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] sprawy ze skarg K.W. oraz S.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 września 2016 r., znak: [....] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej K.W. kwotę 534,00 zł (pięćset trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego S.H. kwotę 6475,00 zł (sześć tysięcy czterysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 21 czerwca 2016 roku, nr [...] wymierzył solidarnie: K.W.-S. , S.J.-H. , J.L. , A.S. , D.S. administracyjną karę pieniężną za usunięcie 2 szt. drzewa, gatunku klon jesionolistny i klon zwyczajny bez wymaganego zezwolenia, w wysokości 53.354,04 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania. Wskazał m. in., że w dniu 24 sierpnia 2011 r. wpłynęło pismo Straży Miejskiej Miasta K, w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew z nieruchomości przy pl. [...] Po zakończeniu postępowania w sprawie organ I instancji wydał decyzję 23 sierpnia 2012 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzją z dnia 10 lipca 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego organ I instancji znów wymierzył, którą organ odwoławczy uchylił decyzją z dnia 31 lipca 2014 r., [...] Organ I instancji przywołując treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12 oraz ustawę z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, póz. 1045) wskazał, iż "późniejsza zmiana przepisów, w tym dotyczących kary, ma taki wpływ na jej wymiar, że nowe przepisy mogą mieć zastosowanie, o ile są dla sprawcy względniejsze" (wyrok NSA z dnia 12 marca 2010 r., sygn.. IIOSK 543/09). Wymierzona na podstawie dotychczasowych przepisów administracyjna kara pieniężna wyniosła 80.031,03 zł, a wyliczona na podstawie obecnych przepisów wynosi 53.354,04 zł, zatem należy zastosować obecnie obowiązujące przepisy. Wyliczony przez biegłego wiek drzew znacznie przekraczał 10 lat. Natomiast wyliczone przez biegłego obwody tych drzew na wysokości 130 cm wyniosły 64 cm i 112 cm, zatem nie ulga wątpliwości, iż z uwagi na zbieżystość pni obwody tych drzew na wysokości 5 cm były jeszcze większe i przekraczały znacznie 35 cm i 25 cm, wobec czego na usunięcie tych drzew, zgodnie z obowiązującymi przepisami także wymagane było zezwolenie. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa administracyjnego to posiadacz nieruchomości odpowiada za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, a nie osoba która fizycznie dokonała usunięcia drzew. Współwłaścicielami tej nieruchomości w dacie usunięcia drzewa byli: K.W.-S. , S.J.-H. , J.L. , A.S. , D.S. . Każdy ze współwłaścicieli tej nieruchomości był zatem posiadaczem nieruchomości uprawnionym do złożenia wniosku na usunięcie drzew z tej nieruchomości (dołączając zgodę pozostałych współwłaścicieli), wobec czego może ponosić administracyjną odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia. Nie ma znaczenia kto jest obecnym posiadaczem. Jak wynika z zawiadomienia K.B. na zlecenie K.W.-S. według jej rozeznania zostały usunięte jesiony i klony. Zawiadomienie to potwierdzone zostało dokumentacją fotograficzną , na której widoczne jest usuwanie drzew z tej nieruchomości. Podczas interwencji na nieruchomości w dniu 4 sierpnia 2011 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej wylegitymowali D.S. , C.S. oraz K.S podczas wykopywania pnia drzewa, którzy tłumaczyli, iż K.W.S. na pewno posiada zezwolenie na usunięcie tych drzew. W ocenie organu I instancji niewiarygodne jest późniejsze oświadczenie C.S. (pisanego na maszynie K.W.-S. ), że usuwali drzewa owocowe, choć jednoznacznie przyznaje, że nie posiada specjalistycznego przygotowania w zakresie dendrologii, nie potrafi ocenić gatunku usuniętych drzew, jedno było całkowicie uschnięte, a jedno częściowo uschnięte. Podczas oględzin w dniu 15 września 2011 r. na dz. nr [...] obr. [...] ul [...] stwierdzono brak pniaków, kłód, korzeni lub innych pozostałości po przedmiotowych drzewach. Dlatego też organ I instancji zlecił biegłemu sporządzenie opinii dendrologicznej w zakresie gatunku, wieku i obwodu usuniętych drzew widocznych na zdjęciach przekazanych przez Panią K.B. . W ocenie biegło wszystko wskazuje, iż drzewo oznaczone na fotografiach nr l to klon jednolistny, natomiast wszystko wskazuje, iż drugim wyciętym drzewem jest klon zwyczajny. W trakcie postępowania D.S , C.S. oraz K.S. zgodnie oświadczyli, iż usuwali drzewa na zlecenie Administracji Nieruchomości przy pl. [...] , a jak sama przyznała K.W.-S. (która była administratorem nieruchomości w tym czasie) to S.-J.H. , jako większościowy udziałowiec zlecił jej wykonanie przedsięwzięcia - zmienić podwórze w piękny ogród. Także K.H. wyjaśniał, iż prace przy renowacji ogrodu zorganizowała K.W.-S. , na pewno uczyniła to w uzgodnieniu ze S.J.-H. , a zamiar ten sam też popierał.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. – J.H. zarzucając naruszenie art. 83f ust. 1 pkt. 5 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i naliczenie kary pieniężnej za usunięcie 2 szt. drzew w sytuacji, gdy przedmiotowe drzewa były drzewami owocowymi, naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 i 8 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenie w oparciu o "poglądową" opinię biegłego dendrologa, że na działce nr [...] obr. [...] doszło do usunięcia 2 drzew, naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 i 8 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenie, że S. – J.H. jest odpowiedzialny za usunięcie bez zezwolenia 2 szt. drzew, art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie i brak zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności podczas wizji lokalnej, podczas której dokonywane były kluczowe ustalenia dla wyniku przedmiotowego postępowania.

Odwołanie złożyła również K.W.-S. wskazując, iż przy pl.[...] rosły (od 1940 r. do 2011 r.) : l lipca (która rośnie nadal), 2 orzechy włoskie (l rośnie nadal, drugi został usunięty), 3 morwy (l rośnie nadal, 2 zostały wycięte), l jesion wyniosły. Oznaczenia gatunku wyciętych drzew dokonał biegły dendrolog w oparciu o zdjęcia, które nawet w jego ocenie były kiepskiej jakości. Organ I instancji pominął dowód z przesłuchania wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości na okoliczność ustalenia gatunku drzew rosnących na przedmiotowej nieruchomości przed VIII 2011 r.

J.L. wskazała w odwołaniu, iż w czerwcu 2011 r. K.S.-W. przedstawiła zamiar remontu ogrodu powołała się na stanowisko właściciela kamienicy J.H. . Inicjatywa remontu wyszła od A.S. . Ojciec A.S. - profesor Z. iz Akademii Rolniczej przedstawił stan ogrodu jako fatalny dla roślin i drzewostanu. Odwołującej nie był znany stan ogrodu, gdyż tam nie przebywali. Gdy administratorka budynku mówiła o konieczności remontu ogrodu to odwołujący poparł to podpisem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 września 2016 r. nr [...] , na podstawie art. 88 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z opinią dendrologiczną B.B. "wszystko wskazuje na to, iż usunięte w 2011 r. drzewa z działki położonej przy [...] w K. (...) reprezentują odpowiednio gatunek klon jesionolistny oraz klon zwyczajny. Trzecie wycięte drzewo nie zostało zidentyfikowane. Zastosowana metodyka zmierzająca do określenia gatunku oraz zrekonstruowania średnicy pni u podstawy ich obwodu na wysokości 130 cm oraz wieku drzew usuniętych została oparta o analizę dokumentacji fotograficznej. (...) wyniki niniejszej opinii należy traktować poglądowo." W piśmie wyjaśniającym w sprawie opinii dendrologicznej z dnia 10 lutego 2014 r. B.B. wskazał, iż wszystkie cechy morfologiczne udokumentowane barwnymi fotografiami drzew, przed wycinką oraz w jej trakcie, rosnące na posesji położonej przy [...] zostały zidentyfikowane i wszystko wskazuje na to, iż przynależą do rodzaju odpowiednio klon jesionolistny oraz klon zwyczajny. Podobnie określone parametry biometryczne wyciętych drzew zostały zrekonstruowane w oparciu o powszechnie stosowaną w dziedzinie dendrometrii metodykę, bazującą na ścisłej zależności średnicy w odziomku drzewa oraz jego obwodu lub pierśnicy, tj. średnicy mierzonej na wysokości 1,3 m od powierzchni gruntu. Przy określeniu wieku wyciętych drzew, wykorzystano również funkcję zależności średnicy w odziomku drzewa od jego wieku. (...)" Użyte przez biegłego sformułowanie: "wyniki niniejszej opinii należy traktować poglądowo", "miało na celu zwrócenie uwagi na posiłkową rolę przytoczonych przeze mnie, a uzyskanych w drodze analizy dokumentacji fotograficznej oraz analizy sporządzonej w dniu 4 sierpnia 2011 r. w trakcie interwencji w miejscu zdarzenia przez Straż Miejską Miasta K. , faktów. Posiadam bowiem świadomość, iż to organ administracji publicznej posiada rangę rozstrzygającą "sprawę" nie zaś ustalenia, których dokonałem w oparciu o udostępniony mi materiał dowodowy." K.W.-S. (współwłaściciel nieruchomości, zarządca i administrator) w piśmie z dnia 13 lipca 2012 r. wskazała, iż zarządziła wycinkę 3 drzew owocowych (1 orzech i 2 morwy), na co wyraziła zgodę większość współwłaścicieli. Na usunięcie drzewa gatunku morwa wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Również pozostali właściciele twierdzą, iż wycięte drzewa były drzewami owocowymi, jednak nie przedstawili żadnego dowodu na potwierdzenie powyższego faktu. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż wykarczowanie pniaków i ich wywiezienie po interwencji Straży Miejskiej, a przed oględzinami pracowników Urzędu Miasta K. jednoznacznie dowodzi celowego i świadomego niszczenia dowodów. Co też potwierdza, iż przedmiotowe drzewa nie były drzewami owocowymi. Zatem trudno polemizować z opinią fachowca, skoro nie przedstawiono żadnego dowodu przeciwnego pozwalającego obalić twierdzenie biegłego. Sami współwłaściciele nie są w stanie jednoznacznie określić jakie według nich drzewa zostały wycięte, co też nie pozwala przyjąć ich twierdzeń jako stanowiących podstawę dla ustalenia gatunku wyciętych drzew. Jedynym wiarygodnym dowodem określającym gatunek i wiek drzew jest opinia biegłego. W ocenie Kolegium opinia biegłego jest wyczerpująca i przejrzysta. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy podczas interwencji funkcjonariuszy Straży Miejskiej pniak drzewa gatunku klon zwyczajny nie był jeszcze całkowicie wykarczowany i zmierzono jego średnicę na wysokości ścięcia (24 cm), na podstawie którego biegły dokonał wyliczeń obwodu na wysokości 130 cm. Nie odnaleziono pniaka drzewa gatunek klon jesionolistny. Cały pniak tego drzewa widoczny jest na zdjęciu wykonanym podczas jego ścinania, a na podstawie porównania z wielkością innego obiektu widocznego na zdjęciach obok usuniętego drzewa biegły dokonał precyzyjnych wyliczeń jego średnicy, a następnie jego obwodu na wysokości 130 cm (akta sprawy karta 121).

Organ uznał, iż nie może być stroną w tym postępowaniu K.B. , która zgłosiła fakt usunięcia drzew. Stroną przedmiotowego postępowania nie może być również A.S. , która nie mieszkała na tej nieruchomości, o wycince drzew dowiedziała się z wezwania Urzędu Miasta K. w tej sprawie, nikomu nie udzielała upoważnienia do podejmowania działań w zakresie usuwania drzew z nieruchomości. Administracyjna odpowiedzialność posiadacza nieruchomości za bezprawne usunięcie drzew i krzewów jest zobiektywizowana, nie jest uzależniona od winy ukaranego, a usuniecie drzew nie musi być działaniem zamierzonym (dla powstania odpowiedzialności wystarczy że będzie ono wynikiem braku należytej staranności przy wykonywaniu konkretnych czynność). Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie uzależniają nałożenia kary za naruszenie przepisów obowiązujących od ustalenia winy sprawcy wycięcia drzew. Organ administracji dokonuje jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje.

Odnosząc się do zarzutów dot. zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności podczas wizji lokalnej, podczas której dokonywane były kluczowe ustalenia dla wyniku przedmiotowego postępowania, Kolegium wskazało, iż zawiadomienie o wizji lokalnej w dniu 15 września 2011 r. otrzymała jedynie K.W.-S. . Pozostali współwłaściciele nie zostali poinformowani o wizji. Organ I instancji naruszył tym samym art. 10 k.p.a., niemniej jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Strony były natomiast informowane o każdej innej czynności podjętej w sprawie, a także wzywane były do udzielenia wszelkiej informacji i dokumentacji w zakresie powodów i okoliczności usunięcia w 2011 drzew, a także przesłanie posiadanej dokumentacji fotograficznej obrazującej stan roślinności na nieruchomości przed usunięciem drzew. Miały możliwość również wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.W.-S. i S.J.-H.

S. – J.H. zarzucił naruszenie:

- art. 83f ust. 1 pkt.5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w związku z art. 7 i 77 kpa poprzez jego nie zastosowanie i naliczenie kary w sytuacji gdy drzewa były drzewami owocowymi,

- art. 7 w związku z art. 8 kpa poprzez przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenie w oparciu o "poglądową" opinię biegłego że doszło do usunięcia drzew gatunku klon jesionolistny i klon zwyczajny,

- art. 10 w związku z 79 kpa w związku z art. 81 kpa, poprzez uniemożliwienie i brak zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności podczas wizji lokalnej, podczas której dokonywane były kluczowe ustalenia, co uniemożliwiło w istocie wypowiedzenie się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.

- art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 8 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenie, że S.J.H. jest odpowiedzialny za usunięcia bez zezwolenia 2 szt. drzew gatunku klon jesionolistny i klon zwyczajny w sytuacji, gdy z akt wynika, że S.J.H. nie mieszka na przedmiotowej 'ruchomości i nie zlecał nikomu wycinania klonów i miał wiedzy o wycince tego typu drzew.

- art. 7 kpa w związku z art. 77 w związku z art. 8 kpa w związku z art. 89 ust.3 ustawy o ochronie przyrody przez przyjęcie i zastosowanie dyspozycji art. 89 ust.3 ustawy o ochronie przyrody i powiększenie administracyjnej kary pieniężnej o 50 % w sytuacji gdy pień klonu zwyczajnego nie został zniszczony lecz jak wskazuje sama teść zaskarżonej decyzji został zmierzony na wysokości 24 cm zaś biegły B.B. jak wskazuje treść decyzji w sposób precyzyjny obliczył obwód pnia na wysokości 130 cm zatem Organ Administracyjny bezzasadnie zastosował ten przepis powiększając obwód ww. drzew o 50 % i tym samym należną karę administracyjną .

K.W.-S. zarzuciła naruszenie:

- ustawy o ochronie przyrody w szczególności art. 83 pkt 6.2. przez jego niezastosowanie oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1 przez ich błędne zastosowanie

- wskazań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 1.VII.2014 r. sygn. SK 6/12, iż przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody tracą moc obowiązującą z dniem 14 stycznia 2016r.,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez ich błędne zastosowanie oraz art. 61 § 4, art. 75, art. 78, art. 89, art. 105 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez ich niezastosowanie.

Skarżąca podkreśliła, iż organy nie zawiadomiły o wszczęciu postępowania wszystkie strony ukarane następnie decyzją, na wycięcie drzew owocowych nie jest wymagane żadne zezwolenie, nie przeprowadzono szeregu wnioskowanych dowodów z zeznać świadków, nie wydając postanowień o odmowie przeprowadzenia dowodów, biegły nie potrafił w sposób przejrzysty zidentyfikować wyciętych drzew.

Skarżący w konsekwencji wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargi zasługują na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania i prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się najpierw do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 kpa i art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa) podkreślić należy, że przepisy ustawy o ochronie przyrody, dotyczące wysokości i zasad wymierzania kar pieniężnych za usunięcie drzew bez zezwolenia miały niezwykle restrykcyjny charakter. Zatem aby wymierzyć taką karę organ jest zobligowany do ustalenia stanu faktycznego co do rodzaju usuniętych drzew oraz ich wymiarów, które maja wpływ na wysokość kary, w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości. Trudności z ustaleniem tych okoliczności, nawet jeśli organ podejrzewa, że wynikają z celowego działania podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie drzewa, nie zwalniają go z dokonania takich ustaleń i nie dają podstaw do orzekania na podstawie przypuszczeń i domniemań. W przedmiotowym wypadku sporną kwestią są nie tylko wymiary drzew i ich wiek, ale także gatunek. Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się na opinii dendrologicznej B.B. . Z tym tylko, że sam biegły wskazał, że "wyniki jego opinii należy traktować poglądowo" i że "wszystko wskazuje" na to, iż usunięte w 2011 r. drzewa z działki położonej przy [...] w K. reprezentują odpowiednio gatunek klon jesionolistny oraz klon zwyczajny. Takie sformułowania bez przeprowadzenia dalszego, uzupełniającego postępowania nie dawały podstaw do wymierzenia kary. Szczególnie, że odpowiedź biegłego na żądanie organu jak należy rozumieć jego stanowisko, że "wyniki jego opinii należy traktować poglądowo", tak naprawdę w żaden sposób nie rozwiała istniejących wątpliwości, a jedynie przerzucała ciężar jednoznacznego ich rozstrzygnięcia na organ, który biegłym nie jest.

W zakresie naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że choć organ prawidłowo przyjął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy nowe, uchwalone po wyroku TK z dnia 1.07.2014 roku (w zw. z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw), to zastosował je wybiórczo. Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu w/w wyroku TK m.in. wskazał, że zaskarżone przepisy przewidywały za usunięcie drzewa bez zezwolenia czysto obiektywną odpowiedzialność, oderwaną od indywidualnych okoliczności dokonania tego deliktu. Posiadacz nieruchomości, z której zostało usunięte drzewo bez zezwolenia, nie miał prawnej możliwości zwolnienia się od odpowiedzialności przez wykazanie, że doszło do tego z przyczyn, za które on nie odpowiada. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny uznał, że ograniczenia prawa własności, wynikające z zaskarżonych przepisów, nie spełniają testu proporcjonalności i tym samym są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Konsekwencją w/w wyroku TK była nowelizacja m.in. art. 88 ustawy, którego ust. 2 od dnia 28 sierpnia 2015 r. stanowi, że kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Konsekwencją wyroku TK i treści znowelizowanego art. 88, jest zatem odejście od automatyzmu w nakładaniu kary na posiadacza nieruchomości i przyjęcie rozwiązania prawnego, z którego wynika, że kara ma być nałożona na podmiot, który jest odpowiedzialny za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Aktualny stan prawny jest zatem diametralnie odmienny od kontrolowanego przez Trybunał Konstytucyjny.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy wskazać, że z zebranego przez organ materiału dowodowego wynikać może co najwyżej, że osoby które usunęły drzewa, działały na zlecenie administratora nieruchomości. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast aby ktoś inny zlecał im usunięcie drzew. Brak jakichkolwiek ustaleń aby inni posiadacze o usunięciu drzew wiedzieli. W tym stanie rzeczy, w świetle aktualnej treści i wykładni art. 88 ustawy, nie było żadnych podstaw do wymierzenia kary prawie wszystkim posiadaczom przedmiotowej nieruchomości i to tylko dlatego, że są oni jej posiadaczami. W świetle dotychczas ustalonego stanu faktycznego, takie rozstrzygnięcie o nałożeniu kary jest oczywiście niezgodne z przepisami, które organ winien był zastosować.

Odnośnie wytycznych co do dalszego postępowania, podkreślić należy, że ustawa o ochronie przyrody, była zmieniona ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach, która weszła w życie 1 stycznia 2017 roku. Zgodnie z aktualną treścią art. 83f. ust. 1 pkt. 3"a", przepisów art. 83 ust. 1 (czyli o obowiązku uzyskania zezwolenia) nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z przepisem przejściowym tj. art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach:

1. Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych.

2. Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza. Decyzja SKO z dnia 22.09.2016r. była ostateczna i orzekała co do istoty sprawy. Nie można jednak uznać, by decyzja ta zakończyła sprawę, bowiem została uchylona niniejszym wyrokiem. Po jej uchyleniu nie powstała nowa sprawa administracyjna ale sprawa wraca do organu I instancji, który wciąż zobowiązany był do jej załatwienia. Uchylenie ostatecznej decyzji przez sąd administracyjny nie powoduje wszczęcia na nowo postępowania administracyjnego, lecz sprowadza się do tego, że sprawa jest ponownie rozpatrywana. To z kolei, w świetle wyżej wskazanych przepisów przejściowych, nakłada na organ administracji obowiązek zastosowania przepisów w wersji aktualnej, nadanej ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach. Taki pogląd co do stosowania przepisów przejściowych wynika m.in. z uzasadnienia do wyroku NSA z dnia 27.09.2012r. , II OSK 999/11.

Dlatego w ponownym postępowaniu organ ustali, kto był właścicielem nieruchomości, z której usunięto drzewa i jaki był cel ich usunięcia. Jeśli nieruchomość stanowiła własność (współwłasność) osób fizycznych i drzewa były usunięte na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ umorzy postępowanie. W przeciwnym wypadku przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe, uwzględniając w/w poglądy Sądu, a także aktualną treść art. 83f. ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody.

Mając powyższe na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono: odnośnie K.W.-S. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając kwotę uiszczonego przez nią wpisu od skargi w połowie wysokości tj. 534 zł., a na rzecz S.J.H. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt. 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1"a" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając uiszczony przez niego wpis od skargi w kwocie 1068 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 5400 zł i zwrot opłaty za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł.