Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 223/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10, 11
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 5 ust.1 pkt 8, art. 15 ust.1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2020 poz 2296
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur pomostowych za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. G. (dalej: skarżący, wnioskodawca) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Odmówiono nią wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że wnioskodawca zwrócił się do Zakładu o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek dla płatników w określonych branżach, wypełniając formularz RDZ-B6. Zaznaczył w nim jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD pozycję nr 74.20.Z, według stanu na dzień 30 września 2020 r. Oświadczył, że przychód uzyskany ze sprzedaży w miesiącu kalendarzowym, za który składa wniosek, jest niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym 2019 r.

Opisaną na wstępie decyzją Zakład odmówił wnioskodawcy przyznania żądanego zwolnienia, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.; dalej zwana jako: "uCOVID-19") oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji podano, że w myśl art. art. 31zo ust. 10 uCOVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami [...wymienione kody...] przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W wyniku weryfikacji danych w rejestrze REGON i CEiDG na dzień 30 września 2020 r. ustalono, że jako przeważająca działalność gospodarcza wnioskodawcy wpisane było oznaczenie kodem 73.11.Z, podczas gdy we wniosku wpisano kod 74.20.Z. Zmiany kody PKD w rejestrach z 73.11.Z na 74.20.Z dokonano na jego wniosek z 11 grudnia 2020 r. Dlatego żądana pomoc nie mogła być przyznana.

W skardze zażądano zmiany krzywdzącej dla skarżącego decyzji Zakładu. Podniósł, że jest zawodowym fotografem. Od 1987 r. prowadzi nieprzerwanie zakład fotograficzny, który jest obecnie najstarszą taką firmą w mieście. Oprócz działalności fotograficznej w tym samym lokalu prowadzi także działalność handlową w zakresie sprzedaży artykułów fotograficznych i działalność wydawniczą polegającą na wydawaniu albumów fotograficznych, głównie z fotografiami swojego autorstwa. W CEiDG posiada wpisane kody działalności: 74.20.2, 46.90.Z, 47.78.2, 73.11.Z. Do 23 sierpnia 2013 r. jako przeważające PKD wpisane było 74.20.Z (usługi fotograficzne w zakresie: fotografii portretowej, zdjęć paszportowych, zdjęć do legitymacji, zdjęć z uroczystości ślubnych itp., fotografii komercyjnej, dla wydawców, dla potrzeb kreatorów mody, dla agentów handlu nieruchomościami lub dla celów turystyki, fotografii lotniczej). Usługi takie wykonuje od 34 lat. W dniu 23 sierpnia 2013 r. dodał do rejestru kod 73.11.Z (działalność agencji reklamowych), w celu rozszerzenia zakresu prowadzonej działalności. Przypadkowo ten kod został zaznaczony jako działalność przeważająca. Do ubiegłego roku pojęcie działalności przeważającej nie miało realnego wpływu na prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ kody PKD miały znaczenia właściwie tylko w statystyce. W dniu 11 grudnia 2020 r. przywrócił zgodnie z obowiązującym prawem z datą wstecz swój przeważający kod PKD 74.20.Z, który nigdy nie był wykreślony, tylko przypadkowo przestał być w ewidencji kodem przeważającym. Faktyczną przeważającą działalnością jest jednak ta odpowiadająca kodowi PKD 74.20.Z, co jest w stanie udowodnić tysiącami faktur, paragonów, zeznaniami klientów, stronami internetowymi i setkami tysięcy fotografii wykonanych przez lata klientom w zakładzie fotograficznym. Dlatego wnosi o zmianę decyzji i zwolnienie go z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r.

W odpowiedzi Zakład wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa odmawiając ulgi w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych.

Kwestia Zwolenia przedsiębiorcy z tych składek w związku z zaistniałą pandemią choroby Covid- 19 została uregulowana w przepisie art. 31 zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid – 19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j. z dnia 2020.10.20 ).

Przewiduje on, że na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Przepis ten wprowadził dwa materialnoprawne przesłanki udzielenia ulgi. Po pierwsze prowadzenie jako działalności przeważającej o określonym kodzie wymienionym w tym przepisie ( albo wskazanej w nim działalności ) i po drugie utratę przychodu w listopadzie 2020 r. o co najmniej 40 % w odniesieniu do listopada 2019 r.

Jednocześnie ustawodawca zastrzegł szczególną formę dowodową dla ustalenia rodzaju działalności gospodarczej będącej działalnością przeważającą, stwierdzając w treści przepisu art. 31 zo ust.11 tej ustawy, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Zdaniem sądu wprowadzenie tego przepisu do u8tawy jako szczególnego środka dowodowego, będącego jedynym dopuszczonym przez ustawodawcę środkiem do stwierdzenia spełniania przez przedsiębiorcę przesłanki pierwszej z przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy covidowej prowadzi do sytuacji, że w żaden inny sposób okoliczność ta nie może zostać stwierdzona. Dopuszczenie innych dowodów jako pozwalających na ustalanie okoliczności przeważającej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę byłoby orzekaniem wbrew ustawie.

Skoro ustawodawca wprost określił środek dowodowy do ustalenia pewnej okoliczności mającej znaczenie prawne, to nie można w tym zakresie korzystać z innych środków dowodowych.

Gdyby ustawodawca dopuścił stosowanie w tym zakresie innych środków dowodowych, przewidzianych przez przepisy procesowe kodeksu postępowania administracyjnego, to umieszczenie zapisu art. 31zo ust.11 byłoby zbędne. Dowody przewidziane w rozdziale 4 działu II kpa miały by zastosowanie przy braku omawianej regulacji. Wówczas organ rozpatrujący wniosek przedsiębiorcy o udzielenie ulgi byłby zobowiązany w oparciu o wszelkie możliwe do zgromadzenia dowody ustalić czy przedsiębiorca prowadzi przeważająca działalność gospodarczą w ramach kodu objętego zwolnieniem. Tak jednak nie jest, gdyż stosowanie ogólnych reguł dowodowych z przepisów art. 75 – 86 kpa zostało decyzja ustawodawcy wyłączone.

Organ ma wskazany środek dowodowy i musi go stosować.

W tym zakresie należy jeszcze wskazać, że przepisy o udzielaniu ulg, ustanawiające zakres i zasady udzielania ulg maja charakter przepisów wyjątkowych. Stanowią wyjątek od zasady powszechności ponoszenia danin publicznych w postaci podatków, składek lub innych należności publicznoprawnych przez zobowiązane na podstawie ustawy właściwe podmioty. Przepisy dotyczące wyjątków od zasady powszechności ponoszenia danin publicznych muszą być interpretowane ściśle, w tym znaczeniu, że upoważnionymi do ulgi będą tylko te podmioty, które spełniają wprost przesłanki jej udzielenia, wykazane w sposób wymagany przez ustawodawcę ( o ile oczywiście zakreślił on sposoby wykazania pożądanych okoliczności ).

Rozszerzanie metod ustalania i przesłanek udzielenia ulg określonych przez ustawodawcę jest działaniem niezgodnym z prawem.

W przedmiotowej sprawie organ wykazał, że skarżący M G na dzień [...] września 2020r. nie prowadził działalności przeważającej o kodzie , który uprawniał by go do uzyskania ulgi. Oparł się w tym zakresie na ewidencji podmiotów gospodarczych ( rejestr REGON ). Posłużył się zatem metodą przewidzianą przez wyżej powołany przepis art.31zo ust.11 ustawy covidowej , a więc jedyną dopuszczoną w tym zakresie przez ustawodawcę.

Nie są więc zasadne argumenty skarżącego, że powinna zostać mu udzielona ulga , gdyż w rzeczywistości prowadził on jako przeważająca działalność określoną kodem podlegającym zwolnieniu z opłacania należnych, wyżej wymienionych składek.

Późniejsza zmiana zapisów przeważającej działalności według kodów PKD nie może stanowić podstawy do udzielenia ulgi.

Należy przy tym jeszcze wskazać, że przedsiębiorcy maja obowiązek w myśl art. 5 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U.2020.2296 t.j. z dnia 2020.12.21 ) we wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej wskazać przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Dane w tym zakresie podlegają wpisowi z mocy prawa.

Z kolei przepis art. 15 ust.1 pkt 1 lit.a tej ustawy stanowi, że przedsiębiorca jest zobowiązany do złożenia wniosku o zmianę wpisu w terminie 7-miu dni od wystąpienia zmiany danych podlegających wpisowi. Każdy więc przedsiębiorca, który nie realizuje tego obowiązku postępuje w sposób niezgodny z prawem.

Należy przy tym dodać, że dane wynikające z dokonanego do CEIDG podlegają domniemaniu prawdziwości, zaś przedsiębiorca odpowiada za szkodę wynikła z braku aktualnych danych w tym rejestrze ( art. 16 ustawy ).

Zapisy te wprowadzają jednoznaczny obowiązek dla przedsiębiorcy do aktualizacji zapisów co do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Brak aktualizacji, błędne zadeklarowanie tej działalności obciąża przedsiębiorcę, który w ten sposób nie wykonuje swoich obowiązków.

Brak jest w ocenie sądu podstaw aksjologicznych do szczególnego traktowania takich przedsiębiorców ( nie realizujących swoich obowiązków ewidencyjnych, bądź realizujących je w sposób nieprawidłowy ) poprzez dokonanie wykładni przepisów prawa w zakresie sposobu ustalania przesłanek do ulgi z pominięciem treści przepisu art. 31 zo ust.11 ustawy covidowej lub też wbrew jej literalnemu brzmieniu.

To przedsiębiorca ponosi konsekwencje swojego działania w zakresie występujących obowiązków rejestracyjnych.

Wskazana argumentacja, w ocenie sądu jednoznacznie wskazuje, że organ nie naruszył prawa dokonując swoich ustaleń w sposób przewidziany przez przepisy art. 31 zo ust.11 ustawy covidowej i stosując literalną wykładnię tego przepisu. Brak jest podstaw do poszukiwania innego rodzaju wykładni. Wykładnia językowa prowadzi bowiem do dających się zaakceptować wniosków, a zatem jej zastosowanie jest prawidłowe.

Argumentacja skarżącego nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Podawane przez Niego fakty nie mają znaczenia w sprawie. Nie budzi wątpliwości, że na czas 30 września 2020 r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie posiadała zgłoszonego przeważającego kodu objętego Zwoleniem. Przyczyny takiej sytuacji nie podlegają badaniu, jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych względów sąd w myśl art. 151 ppsa skargę oddalił.