Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 459/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 2, art. 49 ust. 1,2 art. 52, art. 59f ust. 1, art. 59g ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 roku sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku wniesienia opłaty legalizacyjnej oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu zażalenia Z. P., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...] i orzekł o nałożeniu na Z. P. opłaty legalizacyjnej.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący:

W toku postępowania Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. podczas oględzin w dniu 3 marca 2006r. ustalił, iż na działce w M. 8, gmina W. Z. P. buduje budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej z dachem drewnianym krytym płytą – "onduliną", stan zaawansowania budowy w dniu kontroli określono jako surowy zamknięty. Ustalono, iż obiekt ma wymiary 6,45m x 7,80m i jest wznoszony od 2004r. bez pozwolenia na budowę.

Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] nakazał G. i Z. P., I. R., J. S. oraz M. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania G. i Z. P., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 maja 2007r., w sprawie sygn. akt: II SA/Łd 69/07, po rozpoznaniu skargi G. i Z. P. uchylił ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wskazując, iż organy administracyjne w sposób nieprawidłowy ustaliły krąg podmiotów, do których skierowany został nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ pierwszej instancji ustalił, iż zachodzą przesłanki do legalizacji samowolnie budowanego budynku mieszkalnego, w związku z czym postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej, jako: "Pr.bud.", nakazał wstrzymanie robót budowlanych i nałożył na G. P. obowiązek przedłożenia w oznaczonym terminie stosownych dokumentów, a następnie działając w oparciu o przepis art. 49 ust. 2 Pr.bud., postanowieniem z dnia [...], nr [...] ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000zł zobowiązując G. P. do jej zapłaty.

Wobec nieuiszczenia przez G. P. ustalonej opłaty legalizacyjnej, decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał G. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania G. P., decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 28 października 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 658/11, po rozpoznaniu skargi G. P., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] ponownie uznając, iż organy administracyjne w sposób nieprawidłowy ustaliły krąg podmiotów, do których skierowany został nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...], nr [...], nakazał G. i Z. P., na podstawie art. 48 ust. 1 Pr.bud., rozebrać sporny budynek mieszkalny. Po rozpoznaniu odwołania zobowiązanych, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekł o nałożeniu na Z. P. obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013r., sygn. akt: II SA/Łd 1107/12, po rozpoznaniu skargi Z. P., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] wskazując, iż organom umknęła okoliczność, że nakaz rozbiórki skierowano do Z. P., a postępowanie legalizacyjne poprzedzające tenże nakaz rozbiórki zostało przeprowadzone wyłącznie z udziałem G. P.. Nadto, sąd za konieczne uznał ustalenie czy Z. P. był jedynym inwestorem, czy budowę realizował łącznie z żoną – G. P..

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], na mocy art. 49 ust. 2 Pr.bud., nałożył na Z. P. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000zł na wskazany numer konta.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. P. wskazał, iż trudna sytuacja materialna i rodzinna nie pozwala mu na uiszczenie opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000zł.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...], uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] i nałożył na Z. P. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości: 50.000zł z tytułu samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego o wymiarach 6,45m x 7,80m, konstrukcji murowanej z dachem krytym płytą - "onduliną", usytuowanego na działce nr ewid. 78 w M. 8, gmina W. oraz wezwał do wpłacenia ustalonej opłaty legalizacyjnej.

W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 11 października 2013r. oględziny potwierdzając poprzednie ustalenia. Obecny podczas oględzin Z. P. oświadczył, że sporny budynek mieszkalny budował sam, a żona – G. P. nie była inwestorem. Powyższe oświadczenie potwierdzili własnoręcznymi podpisami G. P. i Z. P.. W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...] postanowienie, w którym nałożył na Z. P. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000zł.

Organ drugiej instancji następnie wyjaśnił, że inwestor winien legitymować się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przystępując do realizacji robót budowlanych polegający na budowie budynku mieszkalnego. W sprawie inwestor nie dysponował tego rodzaju rozstrzygnięciem, co jest bezsporne i nie było kontestowane przez strony postępowania. Stwierdzenie takie obliguje organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 Pr.bud.. Przesłankami warunkującymi wszczęcie postępowania legalizacyjnego jest zgodność samowolnie wzniesionej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz stwierdzenie, że budowa obiektu budowlanego nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W sprawie – jak podkreślił organ drugiej instancji – spełnione są przesłanki określone przepisem art. 48 ust. 2 Pr.bud., jak również złożone zostały dokumenty, o których mowa w przepisie art. 48 ust. 3 tejże ustawy. Stwierdzając, że spełnione są warunki umożliwiające zalegalizowanie budynku mieszkalnego, zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, organ szczebla powiatowego, na mocy art. 49 ust. 2 Pr.bud. postanowieniem z dnia [...] ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej.

Dalej – przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2013r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1107/12 – organ odwoławczy wskazał na konieczność bezspornego ustalenia kto był inwestorem budynku mieszkalnego stanowiącego przedmiot postępowania, a następnie umożliwienie skutecznego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Organ odwoławczy akcentował, iż realizując wskazania sądu, organ szczebla powiatowego w sposób niewątpliwy ustalił, że jedynym inwestorem był Z. P., a zatem prawidłowo organ ten nałożył obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej właśnie na Z. P.. W tym zakresie rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego nie budziło wątpliwości organu drugiej instancji. Jednakże z uwagi na nieprawidłową redakcję sentencji rozstrzygnięcia, nie wskazującą z jakiego tytułu nakładana jest opłata legalizacyjna, organ szczebla wojewódzkiego skorzystał z uprawnień kasacyjno – reformatoryjnych doprecyzowując przedmiot postępowania legalizacyjnego.

Odnosząc się do treści zażalenia organ wyjaśnił, że podnoszone okoliczności nie mogły zostać uwzględnione. W stosunku do obiektów budowlanych realizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, wysokość opłaty i sposób jej naliczania zostały uregulowane w sposób ścisły w przepisie art. 49 ust. 2 Pr.bud., a zatem organ nie ma możliwości uzależniania jej wysokości od okoliczności faktycznych o charakterze ekonomicznym, leżących po stronie osoby zobowiązanej. W przypadku zaistnienia po stronie osoby zobowiązanej trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej spełnienie nałożonego obowiązku, strona może dla uniknięcia negatywnych skutków, które ustawa wiąże z bezskutecznym upływem terminu zakreślonego dla dobrowolnego uiszczenia opłaty legalizacyjnej, wystąpić do Wojewody [...] z wnioskiem o odroczenie spłaty, rozłożenie opłaty na raty, bądź o umorzenie należności.

W konkluzji organ podkreślił, iż niespełnienie przez inwestora któregokolwiek z ustawowych warunków legalizacji, w tym wniesienia opłaty legalizacyjnej, powoduje zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 3 Pr.bud., obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.

W skardze do sądu administracyjnego Z. P. – wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego – zarzucił organom niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia właściwego adresata opłaty legalizacyjnej i wyznaczenia terminu do jej uiszczenia oraz wskazał na naruszenie art. 49 Pr.bud., które uniemożliwiło mu zalegalizowanie obiektu wobec rozbieżności co do osoby inwestora i wykonawcy inwestycji. W motywach skargi jej autor wyjaśnił, że w trakcie toczących się w sprawie postępowań, nadal nie określono jednoznacznie adresata postępowania. Kwestionowane rozstrzygnięcia nakładają obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej na skarżącego, jako inwestora, ale jednak prawidłowe przeprowadzenie procedury legislacyjnej wymaga ustalenia właściwych adresatów opłaty legalizacyjnej, umożliwiającej w dalszym postępowaniu kierowanie decyzji do tego samego adresata, co postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Skarżący nigdy nie był właścicielem działki, na której posadowiony jest budynek, zatem uiszczenie przez niego opłaty legalizacyjnej nie pozwoli na pomyślne zakończenie procesu legalizacyjnego, bowiem nigdy nie będzie adresatem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. Z. P. był jedynie wykonawcą inwestycji.

Nadto autor skargi wyjaśnił, że nazwanie inwestycją wykonanej budowli, jest określeniem dalece wyszukanym dla budyneczku wykonywanego latami sposobem gospodarczym, o wartości kilkakrotnie niższej niż wynosi naliczona opłata legalizacyjna. W chwili obecnej stan zdrowia skarżącego uległ tak znacznemu pogorszeniu, że z kwoty otrzymywanej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ponad połowę pochłaniają koszty związane z zakupem leków i wizytami lekarskimi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) (w skrócie: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie

1. uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w uzasadnieniu jako: "K.p.a.) lub w innych przepisach,

3. stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 P.p.s.a.) sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 P.p.s.a.).

Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, iż przepis art. 28 ust. 1 Pr.bud. statuuje jedną z podstawowych zasad prawa budowlanego mówiącą, iż wszelkie roboty budowlane można rozpocząć – co do zasady – wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Stosownie do regulacji art. 48 ust. 1 Pr.bud. samowola budowlana polegająca na wykonywaniu robót budowlanych bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Ustawodawca w nowelizacji Pr.bud. dokonanej w 2003r. odstąpił od bezwzględnego stosowania nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów, jako skutku wcześniejszego nierespektowania przepisów Pr.bud. i postawił przed sprawcą samowoli budowlanej – alternatywną wobec nakazu rozbiórki – możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określa przepis art. 48 ust. 2 Pr.bud., zgodnie z którym odstąpienie od zasady nakazania rozbiórki możliwe jest wówczas, gdy zostanie wykazane, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, a inwestor przedłoży organowi w zakreślonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 Pr.bud., to wypełnienie przez inwestora powyższych obowiązków jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego (art. 48 ust. 5 Pr.bud.) i stanowi warunek dalszego prowadzenia procedury legalizacyjnej, określonej w przepisie art. 49 Pr.bud.. Natomiast niewywiązanie się z powyższych obowiązków oznacza konieczność obligatoryjnego nakazania rozbiórki samowoli budowlanej (art. 48 ust. 4 Pr.bud.).

Spełnienie powyższych wymogów nie gwarantuje jeszcze legalizacji samowoli budowlanej. Stosownie bowiem do art. 49 ust. 1 Pr.bud. właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i ewentualnego udzielenia pozwolenia na wznowienie samowolnie wykonanych robót budowlanych, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej obciążającej podmiot ubiegający się o legalizację samowoli budowlanej.

Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej doprowadza więc postępowanie legalizacyjne do stadium, w którym organ dokonał już oceny samowolnie wykonanej inwestycji pod kątem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz innymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi (art. 48 ust. 2 Pr.bud.), a nadto uznał, że przedłożone dokumenty, w tym projekt architektoniczno – budowlany, odpowiadają wymogom prawa. Konsekwencją powyższego jest umożliwienie stronie – poprzez uiszczenie stosownej opłaty – dokończenie procedury legalizacyjnej. Adresat obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej zachowuje jednak nadal wybór co do dalszego biegu i losów postępowania legalizacyjnego. W razie nieuiszczenia w zakreślonym terminie owej opłaty postępowanie legalizacyjne zostaje zakończone niepowodzeniem, zaś organ administracji winien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej (art. 49 ust. 3 zdanie drugie Pr.bud.). Uwolnić się od tego skutku naruszenia porządku prawnego adresat postanowienia może tylko w przypadku terminowej zapłaty opłaty legalizacyjnej.

Powyższe wskazuje na to, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest środkiem represyjnym, ani też nie ma charakteru kary administracyjnej, a zatem pozbawiona jest cech przymusowości. Jej opłacenie nie jest obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem strony. To adresat postanowienia ustalającego ową opłatę decyduje, czy chce skorzystać z możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, czy też nie. W przypadku nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej i odstąpienia od legalizacji opłata ta nie podlega egzekucji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), a sankcją jest wyłącznie nakaz rozbiórki samowoli budowlanej. Tym samym nie uiszczając owej opłaty z zakreślonym terminie strona musi się liczyć z konsekwencjami w postaci wydania nakazu rozbiórki (vide: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011r., w sprawie II OSK 2033/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2010r., w sprawie VII SA/Wa 2381/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2012r., w sprawie II SA/Gl 642/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca nie podporządkowała się wynikom postępowania legalizacyjnego lecz zakwestionowała postanowienie o opłacie legalizacyjnej. Nie ulega wątpliwości, iż zażalenie wywiedzione od postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną może kwestionować nie tylko ustaloną wysokość opłaty, lecz również może dotyczyć materialnoprawnych ustaleń organu odnoszących się do przedmiotu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Wynika to ze swoistego trybu przewidzianego w omawianych przepisach. Postanowienie nakładające opłatę legalizacyjną jest bowiem pierwszym ze środków zaskarżenia przewidzianych w toku postępowania legalizacyjnego toczącego się w oparciu o art. 48 i 49 Pr.bud.. Skorzystanie z tej drogi zaskarżenia prowadzić zatem może zarówno do wyjaśnienia podstaw nałożenia opłaty, jak też ustalenia, czy jej wysokość została ustalona zgodnie z prawem (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012r. w sprawie VII SA/Wa 1595/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W realiach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje fakt realizacji w warunkach samowoli budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. 78, położonej w M. 8, w gminie W.. Bezspornym jest również fakt prowadzenia w odniesieniu do powyższej inwestycji postępowania legalizacyjnego, w toku którego stwierdzono zgodność inwestycji zarówno z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z normami techniczno – budowlanymi. Nie wzbudza także zastrzeżeń przedłożenie w toku prowadzonego postępowania dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Pr. bud.. Powyższe kwestie nie były przedmiotem zarzutów zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze wniesionej do sądu, a zatem przybliżanie powyższych zagadnień w niniejszym uzasadnieniu wydaje się zbędne.

W powyższym zakresie należy także zwrócić uwagę na fakt, iż w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013r. w sprawie II SA/Łd 1107/12 (vide: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) tutejszy sąd stwierdził, iż przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, a nadto uznał za prawidłowy wniosek organów o kompletności przedłożonej w toku postępowania legalizacyjnego dokumentacji obejmującej projekt budowlany, oraz wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i stwierdzenia, co otwierało organowi drogę do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze, iż – stosownie do art. 153 P.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, to powyższe stanowisko sądu determinuje ocenę przywołanych powyżej okoliczności w toku niniejszego postępowania.

Kwestią sporną jest natomiast adresat postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną. Skarżący formułuje bowiem w tym zakresie zarzut niewyjaśnienia przez organy administracji tego kto był inwestorem samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego, a kto wyłącznie jego faktycznym wykonawcą.

W powyższym zakresie należy wskazać, iż przepis art. 52 Pr.bud. stanowi, iż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie wskazuje się, że wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza zarówno tego, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie, jak i tego, że kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie jest przypadkowa. Ugruntowany jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób (vide: wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r., w sprawie II OSK 158/07; wyrok NSA z dnia 10 maja 2013r., w sprawie II OSK 66/12; wyrok NSA z dnia 15 maja 2012r., w sprawie II OSK 338/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż organy w sposób prawidłowy uznały skarżącego za inwestora przedmiotowej samowoli budowlanej. W powyższym zakresie rozstrzygające wydają się być oświadczenia złożone w toku postępowania legalizacyjnego (z dnia 3 marca 2006r. i 11 października 2013r.), a także oświadczenie złożone przed tutejszym sądem podczas rozprawy w dniu 28 października 2011r.. Oświadczenia te są jednoznaczne, a co więcej oświadczenie złożone do protokołu oględzin z dnia 11 października 2013r. jest zgodnym oświadczeniem skarżącego i jego żony G. P., w którym jednoznacznie wskazali na skarżącego jako na inwestora. Tym samym zarzuty skargi wskazujące na to, że Z. P. był jedynie wykonawcą przedmiotowego obiektu budowlanego pozbawione są oparcia w okolicznościach sprawy.

Nadto powyższe ustalenie organów stanowi powtórzenie oceny prawnej wyrażonej przez tutejszy sąd zarówno w wyroku z dnia 28 października 2011r., w sprawie II SA/Łd 658/11, jak i w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013r., w sprawie II SA/Łd 1107/12 (vide: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie jednoznacznie wskazano, iż inwestorem budynku mieszkalnego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej jest skarżący. Mając na uwadze, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, to powyższe stanowisko sądu uniemożliwia odmienną ocenę przywołanych powyżej okoliczności (art. 153 P.p.s.a.).

Co więcej pozbawiona oparcia w prawie jest argumentacja skarżącego, iż nie będąc właścicielem gruntu, na którym zrealizowany jest obiekt budowlany nie będzie mógł dokończyć postępowania legalizacyjnego i uzyskać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nawet jeśli uiści opłatę legalizacyjną. Treść przepisu art 48, w związku z art. 52 Pr. bud. jednoznacznie temu zaprzecza.

Odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej opłaty należy wskazać, iż ustalana jest ona na podstawie sztywnych, ustawowo określonych kryteriów. Przepisy nie przewidują przy tym możliwości odstąpienia od ich określenia ani też miarkowania wysokości opłaty legalizacyjnej. Bez wpływu zarówno na fakt nałożenia tej opłaty, jak i jej wysokość pozostają jakiekolwiek inne czynniki, jak choćby przyczyna popełnienia samowoli, jej zakres, istnienie bądź nieistnienie po stronie inwestorów winy czy też wartość wykonanych robót (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2011r., w sprawie II SA/Bk 321/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 kwietnia 2013r., w sprawie II SA/Lu 896/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do ustalenia opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Pr.bud., z tym że stawka opłaty (s) wynosząca 500zł podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu i wynosi w tym przypadku 25.000zł. Wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn powyższej stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Współczynniki kategorii obiektu oraz współczynniki wielkości obiektu zostały określone w załączniku do Pr.bud.. W przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych zaliczonych do kategorii I owe współczynniki wynoszą (k) 2.0, (w) 1.0, a zatem opłata legalizacyjna ustalona w niniejszej sprawie w kwocie 50.000zł odpowiada prawu.

Na koniec odnosząc się do zarzutu niewłaściwego określenia terminu uiszczenia przedmiotowej opłaty, to należy wskazać, iż termin ten nie zastał określony w treści kwestionowanych postanowień. Z tego z powodu powyższy zarzut nie znajduje oparcia w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto należy wskazać, iż zakreślony dla strony postępowania termin do uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest terminem i wynosi 7 dni, a jego bieg liczony jest od dnia doręczenia stronie postanowienia ustalającego przedmiotową opłatę (art. 59g ust. 2 w związku z art. 49 ust. 2 Pr.bud.).

Z tych wszystkich powodów skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 P.p.s.a.).

LS