Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 368/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 16,
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 7, 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 104. art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013r., poz.267 ze zm), zwanej dalej: "k.p.a.", oraz. art. 17 ust. 1. ust. 3. ust.4, art. 17 lit. b, art., art. 20 ust. 3. art. 24 ust. 4. art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z. dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2013 poz. 1456 ze zm.), zwanej dalej: "u.ś.r." oraz na podstawie art. 2 ustawy z dnia 24 kwiet¬nia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2014 r. poz.559), .odmówił przyznania D. K. - skarżącej, świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 wnioskowanego na matkę – I. K.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., a także art. 17 ust. 1 lit b u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Organ wyjaśnił, że w dniu 19 stycznia 2015 r. skarżąca przedłożyła oświadczenie, iż mieszka z matką, która wymaga jej opieki oraz, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego na rzecz tej opieki, jak też, iż stopień niepełnosprawności matki ustalono od dnia 12 grudnia 2014 r., natomiast nie ustalono daty powstania niepełnosprawności. W związku z tą okolicznością uznano, że brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mimo, że organ wydający decyzję nie neguje faktu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką wnioskodawczyni.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji, skarżąca podniosła, że jej mama choruje już dłuższy czas, a obecnie jej zdrowie uległo znacznemu pogorszeniu i nie jest w stanie samodzielnie egzystować. Strona zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego wydzierżawiając je - na rzecz opieki nad chorą mamą. Powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (K 38/13 z 21 października 2014r.) stwierdziła, że spełnia wszystkie niezbędne wymogi do przyznania jej tego świadczenia, a podstawa do jego odmowy jest niezgodna z Konstytucją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] marca 2015 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przytoczono treść art. 17 ust. 1 oraz ust. 1 b, u.ś.r. Podkreślono, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego nakładają na organy obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym, co oznacza, że przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu wszystkich przesłanek wynikających z przepisów prawa - w tym przypadku z art. 17 ust. 1 i ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie organu odwoławczego, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było przede wszystkim ustalenie, czy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, a więc przesłanki z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Podkreślono, że data powstania niepełnosprawności powinna być zawarta w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (stosowne orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja) W konsekwencji, jak wskazano, organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Stąd też organy administracji orzekające w sprawie nie są upoważnione do przedsięwzięcia ustaleń co do daty powstania stopnia niepełnosprawności.

Wskazano, że przedłożone przez skarżącą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jej matki, ur. [...] września 1929 r., nie zawiera informacji dotyczącej daty powstania niepełnosprawności, a z orzeczenia tego (wydanego dnia 18 grudnia 2014 r.), wynika jedynie, że nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności natomiast znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 12 grudnia 2014 r.

Słusznie więc - w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przyjął, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. iż niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Organ II instancji wskazał też, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, uznał, że "art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji", jednak konsekwencją tego wyroku, jak wynika z jego uzasadnienia, nie jest uchylenie art. 17 ust. 1b ww. ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Taka konstrukcja wyroku nie skutkuje więc utratą mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu ustawy, ani modyfikacją jego obecnego brzmienia. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie, jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku TK, należy wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej sprawie.

Tym samym zdaniem organu odwoławczego, skoro Trybunał w swoim orzeczeniu (zakresowym) wyraźnie zakomunikował, że skutkiem wyroku nie jest utrata mocy wiążącej art. 17 ust. 1b u.ś.r., - to należało przy weryfikacji prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniać omawiany przepis.

W skardze złożonej do Sądu, skarżąca, podtrzymała swe stanowisko wyrażone w odwołaniu, podkreślając, że odmowa przyznania świadczenia jest niezgodna z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm.), zwaną dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2015 r.

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została oparta o dokonane przez organy obu instancji ustalenie, że przedłożone przez skarżącą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jej matki, ur. [...] września 1929 r., nie zawiera informacji dotyczącej daty powstania niepełnosprawności, a z orzeczenia tego wynika jedynie, że nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 12 grudnia 2014 r., co oznacza, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. iż niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Warunek ten wynika z przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia (ust. 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (ust. 2). Niewątpliwie organy obu instancji prawidłowo uznały, iż nie są uprawnione do samodzielnego ustalenia daty powstania niepełnosprawności. Z końcowej Zgodnie bowiem części przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. jednoznacznie wynika, iż stwierdzenie niepełnosprawności ( w tym również jej daty ) powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenie takie, zawarte w stosownym orzeczeniu właściwego organu jest konieczne do ubiegania się o przyznanie wnioskowanego prawa. W konsekwencji zatem organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są – co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., VIII SA/Wa 4/14 ).

Fakt jednak obowiązywania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. i w konsekwencji zastosowanie go w niniejszej sprawie był jednak zagadnieniem spornym, w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że w zakresie, w jakim powyższy przepis różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucjii. Organy dokonując oceny, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, powołały się na treść uzasadnienia tego wyroku, w którym to uzasadnieniu stwierdzono, iż konsekwencją tego wyroku, nie jest uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. W ocenie organów, z uzasadnienie tego wynika, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r nie utracił mocy obowiązującej w sytuacji, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, skoro Trybunał w swoim orzeczeniu (zakresowym) wyraźnie zakomunikował, że skutkiem wyroku nie jest utrata mocy wiążącej art. 17 ust. 1b u.ś.r., - to należało przy weryfikacji prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniać omawiany przepis.

Rozważając skutki tego orzeczenia dla stanu prawnego mającego zastosowanie w kontrolowanej przez Sąd sprawie, w szczególności ze względu na typ wyroku oraz argumenty podane w jego uzasadnieniu, konieczne jest poczynienie pewnych uwag ogólnych dotyczących charakterystyki tzw. wyroku zakresowego oraz funkcji sądownictwa administracyjnego. Wyrok zakresowy to takie rozstrzygnięcie, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu.

Trzeba jednak zauważyć, że wyroków zakresowych nie należy utożsamiać z tzw. wyrokami interpretacyjnymi. Pomijając złożoną problematykę dopuszczalności wydawania wyroków interpretacyjnych i towarzyszące temu zagadnieniu spory, wymaga podkreślenia, że wyrok interpretacyjny ma na celu rozstrzygnięcie, czy możliwe jest określone rozumienie poddanego kontroli przepisu, przy którym dany przepis będzie zgodny z Konstytucją. Wyrok zakresowy zaś rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu ( por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104 ) .

Wyrok zakresowy wydany w sprawie K 38/13 odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest bowiem uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Wyrok ten należy uznać za tzw. wyrok zakresowy sensu stricte, gdyż jego skutkiem jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy. Możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 u.ś.r. i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie ( por. A. Kustra, Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sejmowy, nr 4/2011, s. 60). Tymczasem w sprawie K 38/13 Trybunał derogował fragment pełnego i jednoznacznego pod względem zakresowym przepisu, realizując tym samym klasyczną i nie budzącą kontrowersji funkcję "negatywnego prawodawcy" ( por. S. Wronkowska, Kilka uwag o "prawodawcy negatywnym", PiP nr 10/2008 ).

Podkreślić również należy, że derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust.1 b u.ś.r. Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty jego mocy obowiązującej. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności.

Uwagi te poczynione zostały w związku z pewnymi wątpliwościami, jakie wywołują niektóre fragmenty uzasadnienia wyroku Trybunału. Po szczegółowym rozważeniu braku przesłanek do zróżnicowania sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na czas (wiek) powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (pkt 7, w szczególności 7.3) Trybunał rozważając skutki wyroku (pkt 8) wskazał na to, że skutkiem wyroku jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być traktowani przez ustawodawcę jako podmioty należące do tej samej klasy. Stwierdzenie to, podobnie jak następne dwa akapity, odnosi się bezpośrednio do ustawodawcy (tzw. sygnalizacja). W akapicie czwartym punktu 8 znajdują się rozważania dotyczące skutku wyroku dla stanu prawnego i sytuacji prawnej adresatów przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Jak konstatuje Trybunał "skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy w ocenie Trybunału wyłącznie do ustawodawcy, który – biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii – powinien dokonać tego bez zbędnej zwłoki".

Przytoczony fragment potwierdza wyżej omówioną charakterystykę zakresowego typu wyroku. Jeśli zaś chodzi o fragmenty odnoszące się do "uchylenia decyzji przyznających świadczenia" oraz "wykreowaniu prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych" to wskazać należy, że dosłownie pojmując treść tego zapisu, brak jest podstaw do stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresowo derogowanym brzmieniu, bez ingerencji ustawodawcy.

Przeczy to sentencji wyroku i wyżej przedstawionej możliwości zrekonstruowania wszystkich konstytutywnych elementów prawa do świadczenia pielęgnacyjnego po wyłączeniu norm wynikających z derogowanego zakresu przepisu. Zapis zawarty w pkt 8 uzasadnienia wyroku w sprawie K 38/13 należy zatem potraktować jako wskazówkę interpretacyjną nie zaś element rozstrzygający o zakresie derogacji i jej skutku dla obowiązywania prawa.

Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. odniósł bezpośredni skutek, to zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Wskazano wyżej, że zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej. Zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r. w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu może być stosowany.

Zaznaczyć też wypada, że uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (poza ewentualnie sądem pytającym w przypadku tzw. pytania prawnego). Brak jest bowiem przesłanek warunkujących uznanie takiej kompetencji (por. J. Mikołajewicz, Zasady orzecznicze Trybunału Konstytucyjnego. Zagadnienia teoretyczne, Poznań 2008, s. 84; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn.. akt II SA/Go 821/14).

Mając na uwadze powyższe argumenty zaszły warunki do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a, który stanowi, iż sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to w związku z art. 145 a § 1 k.p.a., według którego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Powyższe nie przekłada się jednak na uznanie, że zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawczyni dochodzonego przez nią świadczenia.

Istotną okolicznością w sprawie jest fakt powoływania się przez skarżącą na istnienie przesłanek do otrzymania przez nią tego świadczenia w oparciu o przepis art. 17 b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., z którego wynika, że w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, świadczenia te przysługują rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Skarżąca złożyła bowiem oświadczenie w trybie przepisu art. 17 b ust 2 u.ś.r., o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy wynika jednak, że jest właścicielem ponad 27 ha gospodarstwa rolnego, które w większości wydzierżawiła, lecz zachowała do swej dyspozycji gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha. (oświadczenie skarżącej z 19.01.2015 r.). Ponadto z zaświadczenia KRUS w Lipnie nr 46/2015, wynika, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W przedmiotowej sprawie zachodzi więc sytuacja, że strona przed organem pomocy społecznej powołuje się na okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, a przed rolniczym organem rentowym, powołuje się na fakt zupełnie przeciwny, tj. prowadzenia gospodarstwa rolnego, albowiem objęcie ubezpieczeniem rolniczym nie jest uzależnione od bycia właścicielem gospodarstwa rolnego, lecz prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z legalnej bowiem definicji rolnika w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wynika wprost, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego nie wyczerpuje ustawowego pojęcia rolnika. Konieczne jest jeszcze prowadzenie w tym gospodarstwie działalności rolniczej.

Pojęcie gospodarstwa rolnego definiuje art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, stanowiąc że przez pojęcie to rozumie się każde gospodarstwo służąc prowadzeniu działalności rolniczej, a więc zgodnie z art. 6 pkt 3 działalności w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej lub rybnej. Również w ustawie o świadczeniach rodzinnych ustawodawca określił pojęcie gospodarstwa rolnego, określając w art. 3 pkt 6, że pojęcie to oznacza gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiący własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Niewątpliwe zatem zarówno w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, jak i w ustawie o świadczenia rodzinnych przez gospodarstwo rolne rozumie się gospodarstwo przeznaczone do prowadzenia działalności rolniczej.

Należy też zauważyć, że celem ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest zapewnienie ubezpieczenia społecznego rolnikom dla których prowadzenie działalności rolniczej stanowi podstawowe zajęcie, będące źródłem utrzymania, i którzy w związku z tym nie mają innego tytułu do ubezpieczenia. Niewątpliwie zatem w przypadku rolników, ich ubezpieczenie społeczne ma ze swej istoty swoje źródło w prowadzeniu działalności rolniczej w posiadanym gospodarstwie rolnym. Działalność ta zaś immanentnie powiązana jest z celem jakim jest osiąganie dochodu. Istotą natomiast świadczenia pielęgnacyjnego jest materialne wsparcie osób, które nie zarobkują z powodu opieki nad bliska osobą niepełnosprawną.

Dlatego też zagadnieniem, które winno było zostać ustalone i rozstrzygnięte przez organy jest przesądzenie, czy wobec skarżącej ma zastosowanie przepis art. 17 b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Organy pominęły dokonanie ustaleń i rozważań w tym zakresie, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania w postaci art. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 107 ust. 3 kpa., i w konsekwencji stanowiło podstawę z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., do wyeliminowania z obrotu prawnego, zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie wskazanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji wyroku.