Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1228/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i ust. 2b pkt 1, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, ust.2 pkt 3 i 2b pkt 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 316, str. 65 ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009"), odmówił przyznania skarżącemu M. C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 z tytułu:

1. jednolitej płatności obszarowej - nakładając jednocześnie na wnioskodawcę sankcję w wysokości 955,55 zł;

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych;

3. płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 13 maja 2010 r. M. C. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, w którym wnosił o przyznanie płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Wnioskodawca zadeklarował do płatności trzy działki ewidencyjne położone na terenie Miasta G. - działki nr [...] i nr [...], położone w obrębie nr [...], oraz działkę nr [...], położoną w obrębie nr [...], na których zadeklarował do płatności działki rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych 3,75 ha, o identyfikatorach "A", "A1", "A2" oraz "B" i "C".

W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w dniu 29 czerwca 2010 r. ustalono, że zadeklarowana do płatności działka rolna o identyfikatorze "B" o powierzchni 1,70 ha, znajdująca się na działce ewidencyjnej nr [...], nie jest wykorzystywana rolniczo. Na tej działce znajdowała się niewykoszona roślinność oraz pojedyncze zadrzewienia i zakrzaczenia, co obrazuje sporządzona przez kontrolerów dokumentacja fotograficzna. Stwierdzonym nieprawidłowościom na działce rolnej o identyfikatorze "B" przypisany został dotyczący działek rolnych kod błędu o sygnaturze DR18 - "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej". W związku z zastosowaniem kodu nieprawidłowości DR18 dokonano ustaleń w zakresie przestrzegania minimalnych norm Dobrej Kultury Rolnej (DKR) na ww. działce. Stwierdzono niezgodność z normami DKR określoną symbolem N.01 na całej powierzchni działki rolnej o identyfikatorze "B" - "Grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany". W zakresie ujawnionych nieprawidłowości kontrolerzy dokonali zgodnie z zasadami oraz w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 67, poz. 434; zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności") oceny wagi wykrytych nieprawidłowości. Oceny tej dokonano w oparciu o kryterium zasięgu wykrytych nieprawidłowości, kryterium dotkliwości oraz kryterium trwałości. Stwierdzona niezgodność została oceniona w sposób następujący: zasięg 5, dotkliwość - 5, trwałość - 3, suma punktów - 13, procentowa wielkości zmniejszenia płatności – 5%.

Wskazując na powyższe organ I instancji ocenił, iż skarżący w odniesieniu do zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie nr [...] na trenie Miasta G. o powierzchni 1,70 ha, na której zadeklarował do płatności działkę rolną "B" z grupą upraw JPO, nie spełnił jednej z istotnych ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie mu płatności przez to, że nie utrzymywał wszystkich zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy 2010, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Wnioskodawca w swoim wniosku z dnia 13 maja 2010 r. zadeklarował do płatności grunty, które nie kwalifikują się do przyznania płatności, ponieważ działka rolna o identyfikatorze "B" w istocie stanowi odług. Tym samym zachodziły przesłanki do odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu JPO. Ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową, przekraczającą 50%, na wnioskodawcę należało ponadto nałożyć sankcję finansową.

Wyjaśniając przyczynę odmowy przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych organ I instancji wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami te płatności mogą zostać przyznane tylko takiemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Ponieważ wnioskodawca w roku 2010 nie spełnił warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej i została mu ona odmówiona, tym samym nie przysługuje mu uzupełniająca płatność obszarowa ani płatność z tytułu upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji M. C. zarzucił:

1. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że działka rolna B nie jest wykorzystana do uprawy roślin lub nie jest ugorowana, a tym samym w gospodarstwie rolnym nie są przestrzegane normy w zakresie Dobrej Kultury Rolnej

2. oparcie decyzji na nierzetelnym materiale dowodowym,

3. brak indywidualnego charakteru wydanej decyzji,

4. zawyżenie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności na podstawie rozporządzenia w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności.

Zwracając uwagę, iż kontrola była dokonana 29 czerwca 2010 r. odwołujący podniósł, że fakt nieutrzymywania deklarowanych do płatności gruntów zgodnie z normami przez cały rok 2010 stwierdzono przedwcześnie i bezpodstawnie. Minimalne wymogi, jakie winny być zachowane dla gruntu ugorowanego zostały określone w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211; zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie minimalnych norm"), zgodnie z którym uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Jednokrotne koszenie ugoru w ciągu roku jest wystarczające w celu zachowania normy uprawniającej do przyznania jednolitej płatności obszarowej (tak w analogicznej sprawie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim; wyrok z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 331/09). Wskazany termin odnośnie działki "B" został dotrzymany. Na przedmiotowej działce nie znajdowały się także żadne drzewa ani krzewy. Fakt zlokalizowania przez kontrolujących 3 bądź 4 sztuk samosiejek sosny o wysokości ok. 30 cm nie stanowi żadnego dowodu, że grunt ten wcześniej nie był poddawany koszeniu. W roku 2009 działkę skoszono w maju, rozwój roślinności trwał zatem ponad rok, a ponadto do końca czerwca 2009 r. miały miejsce obfite opady, które niewątpliwie służyły wzrostowi roślinności. Nie można również wykluczyć, że samosiejki sosny z uwagi na swą elastyczność nie uległy skoszeniu w roku 2009. Przytępione noże kosiarki mogły ich nie ściąć, po czym pęd miał sporo czasu na regenerację i wzrost. Co więcej - w przypadku gdyby obszar ten nie był koszony w latach wcześniejszych, na działce "B", która graniczy na całej swej długości (ok. 200 m) z lasem sosnowym znajdowałyby się setki takich samosiejek, a nie 3 czy 4 sztuki.

O nierzetelności materiału dowodowego świadczy to, iż kontrolujący stwierdzili niewykoszenie roślinności na całej powierzchni działki "B", podczas gdy część tej działki (obszar ok. 3500 - 4000 m2) stanowi grunt o najniższej jakości gleby (biały piasek), na którym nigdy nic nie rośnie, w tym również chwasty – nie było zatem tam czego kosić. Nie wiadomo w związku z tym, dlaczego kontrolujący stwierdzili niewykoszenie również tej części działki. Sporządzony przez nich raport z czynności kontrolnych zawiera wiele przekreśleń oraz poprawek, które jednoznacznie uwidaczniają, że kontrolujący kilkakrotnie popełniali błędy w trakcie wypisywania dokumentu.

Odnośnie braku indywidualnego charakteru decyzji odwołujący podniósł, iż w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał innego wnioskodawcę - K. K. - co stanowi dowód w zakresie wątpliwej jakości prowadzonego postępowania i dowodzi, że decyzja w przedmiotowej sprawie wydana została na podstawie utartych szablonów.

Określenie liczby punktów zostało z tytułu niezgodności zostało dokonane z naruszeniem załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, gdyż stosownie do wiersza 3 tabeli zawartej w tym załączniku w przypadku gdy na gruntach ugorowanych nie przeprowadzono koszenia lub innych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca, według "kryterium dotkliwości" przypisać można maksymalnie 1 punkt (w decyzji określono najpierw 3 punkty, a następnie po poprawkach 5), natomiast według "kryterium trwałości" określono 3 punkty (wg rozporządzenia maksymalnie przypisać można 1).

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (nazywany dalej także w skrócie "Dyrektorem"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej w skrócie "k.p.a."), art. 7 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz § 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl obowiązujących regulacji jedynie jednokrotne wykoszenie ugoru – a nie nieużytku – w terminie do 31 lipca danego roku, uprawnia do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna w całości potwierdza ustalenia inspektorów terenowych, zgodnie z którymi na całej działce rolnej "B" zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Zdjęcia wykonane podczas kontroli w dniu 29 czerwca 2010 r. w różnych miejscach działki rolnej "B" wskazują, że działkę porastają nie tylko wieloletnie chwasty, ale również samosiejki sosny oraz brzozy, które nie pozwalają uznać przedmiotowego gruntu za ugorowany. Tym samym nie można było dać wiary twierdzeniom odwołującego, że działka "B" była wykaszana w maju 2009 r. Inspektorzy na dzień kontroli stwierdzili nieużytek, a więc niespełnienie normy N.01 (grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub ugorowany), wobec czego nie weryfikowali normy N.03, która odnosi się do weryfikacji terminu koszenia lub wykonywania zabiegów zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów. Błędnie tym samym skarżący powołuje się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, gdyż w przedmiotowej sprawie spornym jest, czy działka rolna "B" była w ogóle użytkowana (ugorowana), a nie czy była wykoszona w terminie (co było przedmiotem rozstrzygnięcia w ww. wyroku).

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego punktacji przypisywanej przy dokonywaniu oceny wagi wykrytych niezgodności organ II instancji zwrócił uwagę, że wskazywana przez odwołującego punktacja dotyczy normy N.03, a nie normy N.01. W przypadku niespełnienia normy N.01 dotkliwość i trwałość może wynieść 3 lub 5 pkt, natomiast zasięg 1-3-5 pkt.

Odpowiadając na zarzut dotyczący braku indywidualnego charakteru rozstrzygnięcia z uwagi na wskazanie w uzasadnieniu decyzji imienia i nazwiska innej osoby organ odwoławczy wskazał, że w dniu 12 maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego w G. wydał postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. Powyższym postanowieniem organ I instancji sanował zarzucany błąd. Ponadto poszczególne składniki decyzji w sposób oczywisty świadczą, że zaskarżona decyzja została skierowana do M. C. Pojedynczy błąd polegający na podaniu w uzasadnieniu decyzji imienia i nazwiska innej osoby nie skutkował pozbawieniem decyzji znamion indywidualnego charakteru.

Na ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, poprzez stwierdzenie nieutrzymania jednej z działek oznaczonej symbolem ,,B" w zgodzie z normami, a tym samym nieuznanie jej jako gruntu ugorowanego.

Powołując powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący, powtarzając w istocie zarzuty zawarte w odwołaniu, podniósł, że działkę "B" należy kwalifikować jako grunt ugorowany, zaś stanowisko organu, że ten grunt orny nie był ugorowany i stanowił nieużytek jest błędne i nieobiektywne.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie dysponuje żadnym materiałem dowodowym potwierdzającym, iż działka ,,B" nie była koszona w maju 2009 r. Tym samym stwierdzenie wieloletniego wyłączenia gruntu z ugorowania wykracza poza granicę obiektywnej oceny oraz logiki. Fakt zlokalizowania na przedmiotowej działce, przylegającej całą długością (200 m) do lasu, dwóch samosiejek sosny oraz samosiejki brzozy (niewiele większych niż kartka formatu A – 4) stanowi wręcz dowód, iż koszenie miało miejsce zarówno w roku 2009, jak i latach wcześniejszych. W przypadku bowiem braku koszenia inspektorzy odnaleźliby nieporównywalnie większą liczbę drzewek o kilkakrotnie większych rozmiarach.

Zlokalizowanie na działce suchej roślinności również nie stanowi dowodu, iż nie była ona koszona w maju 2009 r. Trzeba bowiem brać pod uwagę, że roślinność na działce rosła przez siedem miesięcy, zamarła w okresie zimowym, a następnie została przerośnięta nową roślinnością.

Skarżący zaznaczył również, iż figurujące na zdjęciu nr 5 drzewka sosny (2 szt.) o większych wymiarach znajdują się poza granicami jego działki.

Skarżący podniósł, że konieczne zabiegi, które czynią grunt ugorowanym (§ 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm) zostały wskazane wyłącznie w § 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia. Wobec tego odnośnie działki "B" został zachowany minimalny wymóg określony w § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, gdyż termin koszenia ugoru w roku 2010 upływał z końcem lipca i został dotrzymany, wszelkie zaś wątpliwości w tej kwestii są konsekwencją przedwczesnej kontroli.

Skarżący zarzucił także, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu wątpliwości dotyczących jakości przeprowadzonej kontroli. Nie uwzględniono okoliczności, że kontrolerzy nie sprawdzili całej działki "B", czyniąc wszelkie ustalenia na jej brzegu. W rezultacie błędnie stwierdzili nieutrzymanie całej działki w zgodzie z normami, pomimo faktu, iż na części jej obszaru nie można było zlokalizować roślinności, gdyż nic tam nie rosło. Wobec niewłaściwie przeprowadzonej kontroli należało przeprowadzić dodatkową kontrolę, która wyjaśniłaby tę kwestię.

Skarżący podtrzymał zarzut pozbawienia decyzji indywidualnego charakteru wskazując, że nie kwestionował faktu skierowania do niego decyzji, ale to, że zawarte w niej uzasadnienia i argumenty pochodzą z innej decyzji, gdyż zostały skopiowane z personaliami osoby, której ta inna decyzja dotyczyła. Fakt zawarcia w decyzji personaliów innego beneficjenta trudno uznać za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż ta miałaby miejsce w przypadku zniekształcenia jego nazwiska w wyniku dodania lub odjęcia liter składowych.

Powtarzając przytoczony w odwołaniu zarzut oparcia decyzji na zawyżonej liczbie punktów jaką przepisuje się stwierdzonej niezgodności skarżący podkreślił, że ocena Dyrektora oparta jest wyłącznie na domniemaniu. W przypadku przeprowadzenia kontroli po terminie 31 lipca nie zostałyby stwierdzone żadne uchybienia, ponieważ działka została wykoszona. Z uwagi na bardzo słabą jakość gleby - 6 klasa - koszenie przeprowadzane jest raz w roku, gdyż taki jest minimalny wymóg by uznać grunt za ugorowany. Termin koszenia uzależniony jest od warunków atmosferycznych oraz konieczności wykonania innych prac. Ustawodawca mając tego świadomość nieprzypadkowo umożliwił przeprowadzenie zabiegów w dowolnym czasie w okresie od maja do końca lipca. Przedmiotowa działka przed wymaganym terminem (31 lipca) przedstawiała stan zgodny z normami, który uzyskano – wbrew stanowisku organu – bez skomplikowanych zabiegów agrotechnicznych. Faktu tego organ już nie weryfikował.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, iż z istniejącego materiału dowodowego w postaci zdjęć w żaden sposób nie wynika, że poprzestał wyłącznie na domniemaniu. Wysokość roślinności uwidoczniona na zdjęciach działki "B" nr 4 - 10 nie pozwala na stwierdzenie, że mamy do czynienia tylko z ubiegłoroczną roślinnością poprzerastaną nową roślinnością. Na zdjęciu działki "B" oznaczonym nr 11 widać wyraźnie piaszczysty fragment działki, co oznacza przeprowadzenie kontroli także wewnątrz działki, a nie tylko na jej obrzeżach. Okoliczność, że na części działki "B" znajduje się piasek, na którym nic nie rośnie, nie pozwala na przyjęcie tezy skarżącego, iż należało uznać ten teren za koszony. Poprawniejsza jest teza, że w przypadku, gdy większość działki nie była koszona, jej piaszczysty fragment też nie był koszony. Nawiązując do argumentu powołanego w skardze, że dwie sosny znajdują się poza granicami przedmiotowej działki, Dyrektor podkreślił, iż skarżący dotychczas nie podnosił tej okoliczności. Uczynił to dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego, na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym nie wskazał żadnych dowodów przemawiających za tą wersją.

Ponadto Dyrektor wskazał, że decyzja organu I instancji była zindywidualizowana, bowiem omyłka dotyczyła jednokrotnego wadliwego użycia imienia i nazwiska w treści decyzji, natomiast prawie trzydzieści razy wskazano w niej prawidłowo imię i nazwisko skarżącego. Skarżący nie wskazał dowodów świadczących iż uzasadnienie i argumentacja pochodzą z innej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni argumentacji skarżącego.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461).

W kontrolowanej sprawie istotną kwestią jest prawidłowość dokonania ustaleń faktycznych dotyczących działki rolnej "B" skarżącego, które mogą być podstawą bądź zakwalifikowania tej działki jako gruntu, na którym zaprzestano działalności rolnej - jak twierdzi organ lub jako gruntu, który jest gruntem ugorowanym (jak twierdzi skarżący), a więc jest gruntem utrzymywanym zgodnie z normami (w dobrej kulturze rolnej) określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm. Jest to okoliczność istotna dla sprawy, jako że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego utrzymanie gruntów rolnych zgodnie z normami jest warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej, a w dalszej konsekwencji – przyznania uzupełniającej płatności podstawowej (art.7 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) i płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (art. 7 ust. 2b pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Badając czy organy zachowały się zgodnie z wymogami przepisów postępowania w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze odmienność reguł postępowania, które zostały określone w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego względem przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na mocy zaś przepisu art. 3 ust. 2 i 3 omawianej ustawy, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. płatności bezpośrednich niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów postanowiono (art. 3 ust. 3), że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednak równocześnie w powołanych przepisach ustawodawca nakazuje organom administracji publicznej stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz, na żądanie stron, udzielanie im niezbędnych informacji i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na organach rozstrzygających w przedmiocie płatności istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010r., sygn. akt V SA/Wa 577/10 i z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 709/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Op 171/10).

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu organy nie dochowały powyższych obowiązków, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż grunty rolne działki "B" skarżącego nadal pozostają w użytkowaniu rolniczym z zachowaniem minimalnych norm.

W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy składa się wyłącznie z protokołu kontroli wraz ze zdjęciami z dnia kontroli, przy czym odnotowane w protokole spostrzeżenia kontrolujących co do stanu działki rolnej "B" skarżącego ograniczają się do powtarzanego zapisu "niewykoszona roślinność pojedyncze zakrzaczenia i zadrzewienia". Dokonując oceny tegoż materiału dowodowego organy w żaden sposób nie argumentują, dlaczego uwidocznioną na zdjęciach roślinność można kwalifikować jako chwasty wieloletnie, a nie jednoroczne – jak twierdził w postępowaniu administracyjnym skarżący. Także odnośnie sfotografowanych samosiejek sosny i brzozy organy nie przedstawiły żadnej argumentacji odnośnie tego, że wbrew stanowisku skarżącego są to drzewa wieloletnie. Wprawdzie zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu, jednakże do powszechnie znanej wiedzy nie należy wiedza jak rozróżnić wyłącznie po wyglądzie (nie znając wcześniej danego terenu) chwasty jednoroczne od wieloletnich oraz w jaki sposób rozróżnić drzewko jednoroczne od dwu- czy trzyletniego – wyłącznie na podstawie samego jego wyglądu, bez wiedzy jak w poprzednich okresach wegetacyjnych wyglądał teren, na którym dane drzewo wyrosło. Z powszechnie dostępnej wiedzy należy natomiast zwrócić uwagę na informację zawartą w "Otwartej encyklopedii leśnej" (http://www.wiki.lasypolskie.pl/doku.php?id=c:brzoza-brodawkowata), w artykule poświęconym brzozie brodawkowatej (sporządzonym na podstawie m.in. opracowania A. Jaworskiego "Charakterystyka hodowlana drzew leśnych", Kraków 1995), iż sadzonki brzozy w korzystnych warunkach osiągają wysokość 25 – 50 cm już w pierwszym roku. W przedmiotowej sprawie na uwagę zasługuje także okoliczność, że część działki rolnej "B", ze względu na niską wartość bonitacyjną gleby porośnięta jest roślinnością niską. Przy różnorodnych warunkach glebowych w obrębie działki "B" trudno zatem ocenić, czy sfotografowana wyższa roślinność powstała w wyniku wieloletniego bytowania czy też w wyniku lepszych w danym miejscu działki "B" warunków glebowych.

Niezasadny natomiast jest zawarty w uzasadnieniu skargi zarzut, iż o nierzetelności materiału dowodowego świadczą wielokrotne poprawki dokonane w protokole kontroli. Sam fakt dokonywania poprawek w dokumencie – bez wskazania innych okoliczności poddających w wątpliwość prawidłowość postępowania osoby sporządzającej dokument, nie świadczy o niezgodnym z prawem zebraniu materiału dowodowego, a jedynie może świadczyć o pośpiechu, niedokładnościach czy braku uwagi przy sporządzaniu dokumentu.

Także sama okoliczność powielania w treści zaskarżonej decyzji argumentacji zawartej w innych decyzjach nie może być uznana za naruszenie przepisów postępowania. Powtarzalność sytuacji czy zdarzeń jest zjawiskiem powszechnym, co uwzględnia także ustawodawca przewidując np. możliwość wykorzystania formularzy. O ile zatem sytuacja stwierdzona w konkretnym przypadku skarżącego odpowiada sytuacjom już wcześniej stwierdzonym i rozstrzyganym przez organy – nie ma przeszkód, by organ posłużył się rodzajowo tą samą argumentacją. Istotne jest natomiast, aby ta argumentacja rzeczywiście odpowiadała konkretnej sytuacji skarżącego.

Odnośnie zawyżenia liczby punktów dotyczących stwierdzonej niezgodności – zarzut ten miałby znaczenie w przypadku jeżeli możliwe byłoby przesądzenie prawidłowości zakwalifikowania stwierdzonego na działce B stanu faktycznego do określonego rodzaju niezgodności – tj. rozstrzygnięcia czy grunt ten jest ugorowany czy też nie. Jak wynika jednak z wcześniejszych rozważań Sądu – w przedmiotowej sprawie prawidłowości rozstrzygnięcia tej kwestii przez organ nie sposób zweryfikować.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organy winny rozstrzygnąć sprawę przedstawiając szczegółową argumentację na poparcie swoich twierdzeń a w razie potrzeby (braku możliwości interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności pod kątem odparcia argumentów strony) – odpowiednio uzupełnić materiał dowodowy.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a

O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu przez skarżącego wpisu.