Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 469/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sylwia Górny po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 469/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 marca 2005r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Społecznej w S. działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 3 pkt 4 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm./ oraz na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne / Dz. U. nr 213, poz. 2162/ odmówił przyznania P. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem P. S. ur. [...] legitymującym się orzeczeniem nr [...] wydanym przez Obwodową Komisję Lekarską ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w S..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Nadto organ przytoczył treść art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w myśl którego pojęcie dziecka oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną.

Ośrodek podał, że z treści dokumentacji, którą dysponuje wynika, że P. S. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem- P. S., który jest zaliczony do pierwszej grupy inwalidzkiej od dzieciństwa oraz że P. S. postanowieniem Sądu z dnia 7 sierpnia 2003r. został ustanowiony opiekunem prawnym brata, który w chwili wydania tego postanowienia miał 32 lata.

Organ administracji wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym bratem lub siostrą.

Powołując się na powyższe ustalenia organ odmówił przyznania P. S. świadczenia pielęgnacyjnego .

P. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc iż nie zgadza się z decyzją odmowną. W uzasadnieniu odwołania podał, że w czasie gdy jego bratem opiekowała się matka otrzymywała na swoje utrzymanie 418 zł, obecnie opiekę tę sprawuje odwołujący i w sprawie opieki nad P. S. nie zaszły żadne zmiany, jego brat nadal wymaga stałej opieki przez całą dobę. Według skarżącego nie powinno się różnicować w takiej sytuacji opieki sprawowanej przez matkę i przez brata, skoro stan zdrowia jest taki sam. Odwołujący podniósł, że jako osoba bez pracy , opiekująca się niepełnosprawnym bratem powinien, w związku ze złożonym wnioskiem, otrzymać wsparcie .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 kwietnia 2005r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ustalił, że P. S. postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2003r. Sądu Rejonowego w S. został opiekunem prawnym brata P. ur. [...], który został zaliczony do I grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, a inwalidztwo istnieje od urodzenia. Z tego tytułu otrzymuje rentę na stałe oraz dodatek pielęgnacyjny. Natomiast wnioskodawca posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności na czas określony do 30 czerwca 2005r., jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez zatrudnienia od 1 grudnia 2004r.

Organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka alko opiekunowi prawnemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ wskazał, że z powyższego wynika, że świadczenie to przysługuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem zarówno przez jednego z rodziców, opiekuna faktycznego, jak i opiekuna prawnego. Cytowany przepis nie uwzględnia przyznania tego rodzaju świadczenia z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny / bratem/, a zatem nie ma podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podnoszona przez odwołującego się okoliczność, że jego matka otrzymywała pomoc pieniężną z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem.

P. S. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc iż nie zgadza się z decyzją wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności ponownie, że nie może pogodzić się z sytuacją iż tylko ojcu lub matce należy się świadczenie pielęgnacyjne. W rozpatrywanej sprawie ojciec nie żyje, natomiast matka została przez Sąd pozbawiona opieki z powodu nadużywania alkoholu i to skarżący zgodnie z postanowieniem Sądu sprawuje opiekę nad bratem i dla swojego brata stanowi w swojej istocie rodzinę zastępczą, które to rodziny otrzymują znaczące wsparcie finansowe od państwa. Z tego tytułu ponosi określone koszty, a tytułu przyznanej przez Sąd opieki zobowiązany jest co dwa miesiące składać sprawozdania z ponoszonych wydatków. Ponadto podał, że jest bez pracy i ma własną rodzinę na utrzymaniu, pobiera świadczenia w łącznej wysokości 845 zł na 4 osoby i żyje w ubóstwie. Podniósł ponownie, że skoro jego matka pobierała takie świadczenie to nie do przyjęcia jest sytuacja, w której skarżący jako sprawujący opiekę nad całkowicie niepełnosprawnym bratem miałby być pozbawiony prawa do takiego świadczenia. Skoro obecnie jest opiekunem prawnym swojego brata to od czasu ustanowienia go opiekunem winien świadczenie takie otrzymywać.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a to z uwagi na treść cytowanego już art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto organ II instancji przytoczył ustawową definicję dziecka zawartą w tej ustawie w art. 3 ust. 4. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy pojęcie dziecka oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Natomiast, niepełnosprawne dziecko / art. 3 ust. 9/ to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Powołując się na powyższe uregulowania organ wskazał, że nie ma podstaw prawnych do uznania, że skarżący opiekuje się dzieckiem, bowiem w chwili wydania postanowienia o ustanowieniu go opiekunem prawnym brat P. miał ukończone 32 lata. Powołane przepisy nie przewidują zaś możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dorosłym rodzeństwem. Organ wskazał, że regulacje takie zawarte zostały w art. 42 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osoby sprawujące opiekę, m.in. nad długotrwale lub ciężko chorym rodzeństwem mogą korzystać jedynie ze świadczeń w formie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie sanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm./ , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie może być jedynie opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2005r., gdyż stosownie do powołanego przepisu art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej. Zatem przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w odniesieniu do której wydawana jest decyzja administracyjna.

W niniejszej sprawie skarżący P. S. wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z koniecznością opieki nad swoim 32-letnim bratem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności od dzieciństwa i wymagającym stałej opieki. Skarżący jest opiekunem prawnym swojego brata P..

Warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały zawarte w powoływanym przez organy administracji art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługującym matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka , jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w tym przepisie.

Świadczenie pielęgnacyjne jest więc przede wszystkim świadczeniem przysługującym z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. Istotą zatem powyższego świadczenia jest swoista rekompensata finansowa związana z rezygnacją pracy lub jej niepodejmowaniem w celu opieki nad dzieckiem przez jego rodziców lub opiekunów.

W świetle powyższego unormowania należy w pierwszej kolejności podzielić dokonaną przez organy administracji na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych analizę warunków dopuszczających przyznanie świadczenia. Warunkiem umożliwiającym ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest więc opieka nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. Prawidłowo organy przytoczyły definicję ustawową zawartą w art. 3 ust. 4 ustawy , w myśl którego dziecko oznacza dziecko własne, małżonka oraz dziecko w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Bezspornym jest, że skarżący sprawuje opiekę nad swoim bratem.

Rozważyć zatem należało, czy taka opieka może stanowić opiekę , o której mowa w cyt. przepisach, a mianowicie opiekę nad dzieckiem /zgodnie z cyt. art. 3 pkt4 dzieckiem znajdującym się pod opieką prawną/, skoro P. S. nie jest dzieckiem skarżącego ani jego małżonka.

Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo ustalił, że w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby skarżący opiekował się dzieckiem. Wprawdzie przepis dopuszcza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu opieki nad dzieckiem, jednakże jak to prawidłowo ustaliły organy administracji, brat skarżącego P. S. w dacie , gdy skarżący został ustanowiony jego opiekunem był dorosły, gdyż miał 32 lata, a więc i w tym przypadku nie ma podstaw prawnych do uznania, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z opieką prawną nad dzieckiem. Nie ma bowiem podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że skarżący opiekuje się dzieckiem. Innymi słowy P. S. nie jest dzieckiem znajdującym się pod opieką prawną skarżącego.

W świetle powyższych uregulowań prawnych uznać należy, że nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad dorosłym bratem.

Jak to wyżej wskazano, Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa i dokonały ich trafnej wykładni. Sąd nie ma zatem podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż organy administracji działały zgodnie z prawem jakie obowiązuje i które to prawo organy administracji obowiązane są stosować.

W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.