Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 242/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 110z par. 1, art. 110w  par. 1-5
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej – organ II instancji, Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i 4 pkt 1, a także art. 110z § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. w likwidacji w W. (dalej – Spółka, Zobowiązana), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej – organ I instancji, organ egzekucyjny, Naczelnik US) z dnia [...] r. nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszenia o pierwszej licytacji nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w G., gmina O., powiat [...], nr ewidencyjny [...], o łącznej powierzchni [...] m2, dla której w Sądzie Rejonowym w M. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 3 października 2017 r. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w W. – na podstawie art. 22 u.p.e.a. - przekazał organowi egzekucyjnemu akta postępowania Spółki w celu prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Przedmiotem egzekucji jest nieruchomość gruntowa niezabudowana, położona w G., nr ewidencyjny [...], o łącznej powierzchni [...] m2 dla której w Sądzie Rejonowym w M. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Zajęcia nieruchomości dokonano na podstawie zawiadomienia z dnia [...] r.:

1) nr [...] obejmującego tytuł wykonawczy o nr [...] (podatek dochodowy od osób prawnych za 2006 r.), wystawiony przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w W.;

2) nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], obejmujących podatek od gier, których wierzycielem jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S..

Zawiadomienia o zajęciu nieruchomości doręczono Spółce na adres jej siedziby, a jego odbiór w dniu [...] r. potwierdziła K. K., działająca z upoważnienia Spółki.

W dniu 1 sierpnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pełnomocnictwo udzielone w imieniu Spółki przez likwidatora I. W. dla adwokata J. S.. Do ustanowionego pełnomocnika skierowano:

– zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...] o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które doręczono w dniu [...] r.

– protokół opisu i oszacowania nieruchomości gruntowej niezabudowanej, objętej księgą wieczystą nr [...] z dnia [...] r., doręczono w dniu [...] r.

W dniu 27 stycznia 2020 r. organ I instancji otrzymał pismo adwokata J. S. z dnia 4 grudnia 2019 r. informujące, że pismem z dnia 26 listopada 2019 r. wypowiedział Spółce udzielone mu pełnomocnictwo do jej reprezentowania w postępowaniach prowadzonych przez organ egzekucyjny pod nr [...]. Wobec powyższego pełnomocnik Spółki wskazał, iż całą korespondencję należy kierować na adres siedziby Spółki.

Następnie obwieszczeniem z dnia [...] r. wyznaczono termin pierwszej licytacji przedmiotowej nieruchomości gruntowej niezabudowanej na dzień [...] r. godz. [...]. Zostało ono skierowane na adres siedziby Spółki, a jego odbiór w dniu [...] r. potwierdziła K. K., działająca z upoważnienia Spółki.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2020 r. Spółka reprezentowana przez likwidatora S. K., działając na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. złożyła skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia z dnia [...] r. o pierwszej licytacji nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej w G., nr ewidencyjny [...]. Zaskarżonej czynności egzekucyjnej zarzucono naruszenie:

1) art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy Zobowiązanej nie zostało doręczone upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;

2) art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez pozbawienie Zobowiązanej prawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej;

3) art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez pozbawienie Zobowiązanej możliwości zaskarżenia czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ prowadzący postępowanie;

4) art. 110c § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przystąpienie do egzekucji z nieruchomości w sytuacji, gdy Zobowiązanej nie zostało doręczone żadne wezwanie do zapłaty egzekwowanej należności pieniężnej;

5) art. 110c § 6 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i co za tym idzie zaniechanie wystąpienia do właściwego sądu o ustanowienie kuratora w sytuacji, gdy organowi nie był znany adres Zobowiązanej, albowiem w okresie od 20 marca 2020 r. do 12 sierpnia 2020 r. w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego brak było adresu siedziby Spółki;

6) art. 110o § 1 u.p.e.a. w związku z 110b pkt 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia Zobowiązanej o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości;

7) art. 110u § 1 u.p.e.a. poprzez pozbawienie Zobowiązanej prawa do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości;

8) art. 110w § 2 u.p.e.a. poprzez wyznaczenie terminu licytacji na dzień [...] r. w sytuacji, gdy Zobowiązanej nie został doręczony opis i oszacowanie wartości nieruchomości, a z przepisu tego jasno wynika, iż termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Podnosząc powyższe zarzuty likwidator Spółki wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej zgodnie z art. 54 § 6 pkt 1 u.p.e.a. oraz na podstawie art. 54 § 7 u.p.e.a. o wstrzymanie dalszej realizacji środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne.

Ponieważ Spółka w powyższej skardze podniosła także zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.- [...], pismem z dnia [...] r. organ I instancji przekazał mu do załatwienia według właściwości skargę z dnia 14 sierpnia 2020 r. w zakresie jej pkt 1 i 2. O powyższym poinformowano Zobowiązaną odrębnym pismem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.).

W piśmie z dnia 8 września 2020 r. (wpływ do organu I instancji) likwidator Spółki S. K. uzupełniła wniesione pismami z dnia 14 sierpnia 2020 r. skargi o kserokopię wniosku o zmianę wpisu w KRS - KRS-Z61 oraz oświadczenia likwidatora S. K. z dnia 23 stycznia 2019 r. Likwidator Spółki podkreśliła w nim, że zarówno we wskazanym wniosku, jak i w oświadczeniu likwidatora, jako adres do doręczeń wskazano: ul. [...] [...], [...] S.. W uzasadnieniu pisma podniesiono, iż w sytuacji gdy w okresie od 20 marca 2020 r. do 12 sierpnia 2020 r. w Rejestrze Przedsiębiorców KRS brak było adresu siedziby Spółki, organ prowadzący egzekucję administracyjną przy dochowaniu należytej staranności i zapoznaniu się z dokumentami znajdującymi się w KRS powinien w tym okresie kierować wszelką korespondencję na wskazany adres do korespondencji, czego jednak nie uczynił przez co dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych w przedmiotowych skargach, albowiem do chwili doręczenia obwieszczeń o terminie licytacji Spółka nie posiadała żadnej wiedzy o prowadzonym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym, a w szczególności nie został jej doręczony opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] r. oddalił skargę Zobowiązanej na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszenia o pierwszej licytacji nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w G. o nr ewidencyjny [...].

Na wstępie organ I instancji zasygnalizował, że skarga z dnia 14 sierpnia 2020 r. w części dotyczącej naruszenia art. 15 § 1 i art. 33 § 1 u.p.e.a. została przekazana do załatwienia według właściwości Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W.- [...]. Zasygnalizowano również, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r. poz. 2070).

W dalszej kolejności wskazano, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 110z u.p.e.a., który nie przewiduje tożsamej procedury rozpatrywania skargi z tą wynikającą z art. 54 § 1 u.p.e.a.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że egzekucja z nieruchomości składa się z kilku etapów. Zaznaczono jednocześnie, że dla każdego z etapów egzekucji z nieruchomości przewidziano odrębne środki zaskarżenia, tj. skargę na zajęcie egzekucyjne, zarzuty na opis i oszacowanie, skargę na obwieszczenie o licytacji, itd. Zakończenie każdego z etapów (zwykłe) wiąże się z zamknięciem drogi do kwestionowania czynności po zakończeniu danego etapu. Zatem, zarzuty adresowane wobec obwieszczenia o licytacji nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących opisu i oszacowania nieruchomości. Mając to na uwadze organ egzekucyjny stwierdził, że może odnieść się w jedynie do prawidłowości dokonania czynności z dnia [...] r. dotyczącej obwieszczenia terminu pierwszej licytacji nieruchomości.

Dokonując oceny zasadności skargi Naczelnik US wskazał, że stosownie do art. 110w § 4 u.p.e.a. obwieszczenie zostało doręczone Spółce za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] r., a pozostałym uczestnikom za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] r. Ponadto ogłoszenie prasowe o licytacji nieruchomości ukazało się [...] r. w lokalnym wydaniu Gazety Wyborczej oraz na portalu internetowym (art. 110w § 5 u.p.e.a.). Stwierdzono także, że obwieszczenie zawiera wszystkie wymagane elementy określone w art. 110w § 3 i 7 u.p.e.a., a termin licytacji został wyznaczony po upływie 30 dni od dnia doręczenia protokołu opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości, który został odebrany przez pełnomocnika w dniu [...] r.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podniósł, że obwieszenie o terminie licytacji zostało odebrane przez Zobowiązaną w taki sam sposób jak zawiadomienie o zajęciu nieruchomości. Mianowicie jego odbiór potwierdziła K. K., jako osoba upoważniona do odbioru korespondencji Spółki. W drugim przypadku dysponowała ona upoważnieniem z dnia 29 maja 2015 r. udzielonym przez ówczesnego likwidatora I. W.. Natomiast w dniu 22 czerwca 2020 r. takiego upoważnienia udzieliła jej obecna likwidator S. K.. Zaznaczono, że dopiero w skardze wskazano nowy adres do doręczeń. Wyrażono także pogląd, że w sytuacji zaniedbania przez stronę poinformowania organu o zmianie adresu istnieje domniemanie prawidłowości doręczeń na dotychczasowy adres. Zatem, w opinii Naczelnika US, podnoszony zarzut braku doręczenia korespondencji w toku egzekucji z nieruchomości jest bezzasadny, gdyż zajęcie nieruchomości zostało doręczone na adres siedziby, protokół opisu i oszacowania nieruchomości wyznaczonemu przez Spółkę pełnomocnikowi, natomiast obwieszczenie o terminie licytacji na adres siedziby Spółki.

Zdaniem organu I instancji, organy reprezentujące Spółkę miały możliwość pozyskania informacji o toczących się postępowaniach, gdyż w KRS-ie w dziale 4 – rubryce 1 – wpisano zaległość Zobowiązanej. Ponadto w księdze wieczystej w dziale III wpisano ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji administracyjnej z nieruchomości z podaniem konkretnych informacji w zakresie wierzyciela, organu egzekucyjnego oraz numerów zawiadomień o zajęciu. Natomiast, w dziale IV księgi wieczystej ujawniono wpisy hipoteczne na rzecz poszczególnych wierzycieli.

Końcowo wyjaśniono, że organ nie mógł wystąpić o ustanowienie kuratora, gdyż stosownie do art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego ustanowienie kuratora dla osoby prawnej następuje w sytuacji, gdy nie posiada ona organów do jej reprezentowania (zadaniem ustanowionego kuratora jest powołanie zarządu). Tymczasem, jak zauważył Naczelnik US, w rozpatrywanej sprawie Spółka posiada organy do jej reprezentowania.

W zażaleniu z dnia 30 września 2020 r. likwidator Skarżącej zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu naruszenie:

1) art. 110z § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ egzekucyjny dokonał zaskarżonej czynności z naruszeniem art. 110w § 2 u.p.e.a. poprzez wyznaczenie pierwszego terminu licytacji przedmiotowej nieruchomości i dokonanie obwieszczenia w sytuacji, gdy Spółce nie został skutecznie doręczony opis i oszacowanie przedmiotowej nieruchomości i co za tym idzie nie upłynął 30-dniowy termin uprawniający do wyznaczenia terminu licytacji;

2) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia korespondencji ustanowionemu w przedmiotowej sprawie pełnomocnikowi, tj. A. K. w sytuacji, gdy udzielone jej pełnomocnictwo było ważne i nie zostało złożone oświadczenie o jego wypowiedzeniu.

W tej sytuacji wniesiono o:

– uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie czynności egzekucyjnej dotyczącej obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w G., ewentualnie

– uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jednocześnie z uwagi na to, iż w organie I instancji znajduje się jedynie część akt postępowania egzekucyjnego dotycząca wyłącznie egzekucji z nieruchomości, Spółka zastrzegła sobie prawo do uzupełnienia przedmiotowego zażalenia po zapoznaniu się z całością akt.

W motywach zażalenia podtrzymano stanowisko co do tego, że Spółka nie otrzymała opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a tym samym brak było podstaw do wyznaczenia pierwszego terminu licytacji. Podniesiono, że ustanowiony pełnomocnik Spółki w osobie adwokata J. S. nie tylko nie przekazał żadnych dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego, jak również nie poinformował o ich otrzymaniu. Nie podejmował żadnych czynności na rzecz Spółki, w tym nie złożył zarzutów co do opisu i oszacowania nieruchomości. Zaznaczono, że w okresie od 26 listopada 2019 r. do chwili sporządzenia niniejszego zażalenia Zobowiązana nie otrzymała oświadczenia o wypowiedzeniu Spółce pełnomocnictwa, czego ma dowodzić dołączony do pisma wydruk z panelu administracyjnego, który rejestruje wszystkie przesyłki kierowane do Zobowiązanej. Powyższe, zdaniem likwidatora, świadczy o tym, że wskazany pełnomocnik celowo działał na niekorzyść, co nie może obciążać jego mocodawcy.

Niezależnie od powyższego w zażaleniu zwrócono uwagę, że wspomnianemu adwokatowi udzielono pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organ I instancji pod nr [...]. Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. pełnomocnik zgłaszając swój udziału w sprawie nr [...] wniósł o kierowanie wszelkiej korespondencji dotyczącej nie tyle przedmiotowej sprawy co Spółki na adres prowadzonej przez niego Kancelarii. Natomiast z pisma pełnomocnika z dnia 4 grudnia 2019 r. wynika, iż pełnomocnictwo udzielone mu przez Spółkę wypowiada w czterech sprawach oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...]. Tymczasem Naczelnik US prowadzi postępowanie w pięciu sprawach. Podsumowując ten wątek stwierdzono, że nie wyjaśniono, czy nr [...] dotyczy wszystkich spraw, czy tylko jednej, a także nie wziął pod uwagę tego, że wypowiedzenie pełnomocnictwa odnosiło się tylko do czterech spraw.

Końcowo również podniesiono, że do reprezentowania Spółki, w tym także w postępowaniu egzekucyjnym, uprawniona była A. K., której pełnomocnictwo wpłynęło do organu w dniu 17 lipca 2015 r. Zdaniem likwidatora, skoro organ uznał skuteczność wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata, to winien korespondencję kierować do drugiego pełnomocnika – A. K. (art. 40 § 2 k.p.a.).

Dyrektor IAS nie przychylając się do argumentacji Strony postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zaaprobował stanowisko Naczelnika US o dochowaniu wymogów z art. 110w u.p.e.a. Mianowicie, według Dyrektora IAS, organ I instancji wyznaczył pierwszą licytację na dzień [...] r., a więc po upływie 30 dni od dnia doręczenia Zobowiązanej protokołu opisu i oszacowania nieruchomości gruntowej, co nastąpiło w dniu [...] r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi - adwokatowi J.i S.. Z kolei, jak wskazał organ odwoławczy, obwieszczenie o pierwszym terminie licytacji nieruchomości zostało przekazane uczestnikom w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP ([...] Urząd Skarbowy W.- [...], Urząd Miasta O.) i podane do publicznej wiadomości w siedzibie urzędu skarbowego oraz właściwej jednostce samorządu terytorialnego (Urząd Miejski O.). Zobowiązanej doręczono obwieszczenie za pośrednictwem poczty, na adres siedziby Spółki w dniu [...] r. Ponadto stwierdzono, że ogłoszenie prasowe o pierwszej licytacji nieruchomości zostało opublikowane w dniu [...] r. w lokalnym wydaniu Gazety Wyborczej oraz na portalu internetowym (wymogi określone w art. 110w § 5 u.p.e.a.). Podniesiono ponadto, że wskazane obwieszczenie o terminie pierwszej licytacji zawierało wszystkie elementy określone w art. 110w § 3 i § 7 u.p.e.a.

Powołując się na upoważnienia udzielone K. K. do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki przyjęto prawidłowość doręczenia zawiadomień o zajęciu z [...] r. oraz obwieszczenia o wyznaczeniu terminu pierwszej licytacji z dnia [...] r. Za skuteczne uznano również doręczenie zawiadomienia z dnia [...] r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a także protokołu z dnia [...] r. dotyczącego opisu i oszacowania nieruchomości, co nastąpiło do rąk adwokata J. S. odpowiednio w dniach [...] r. i [...] r. Dyrektor IAS przyjął, że był on umocowany w tym czasie do reprezentowania Spółki. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że w wypowiedzeniu pełnomocnictwa pominięto jeden z numerów spraw, organ odwoławczy stwierdził, że było to spowodowane nieuwagą. Dodał przy tym, iż wypowiedzenie umocowania nastąpiło w związku z brakiem kontaktu ze Spółką.

Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, że po odwołaniu pełnomocnictwa pisma winny być adresowane do pełnomocnika A. K., której umocowania udzielił likwidator I. W.. W jego ocenie, pełnomocnictwo to miało charakter ogólny i nie obejmowało postępowań egzekucyjnych prowadzonych do majątku Zobowiązanej. Stąd, według organu odwoławczego, żądanie doręczania dokumentów związanych z egzekucją administracyjną, w tym w prowadzonej egzekucji z nieruchomości do rąk pełnomocnika nie ma podstaw prawnych.

W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...] r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanej zarzucił mu naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy powinno ono zostać uchylone w całości zgodnie z petitum zażalenia;

2) art. 32, art. 33 § 1-3, art. 39, art. 40 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 110w § 3 i art. 110b pkt 1 u.p.e.a. przez pominięcie okoliczności, iż w tej sprawie nie doszło do skutecznego i prawidłowego (tj. zgodnego z prawem) doręczenia Spółce (prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Spółki, o którym organ posiadał wiedzę z urzędu, co narusza również art. 77 § 4 k.p.a.) obwieszczenia w terminie wymaganym przepisami prawa, co skutkuje nieważnością wszelkich czynności, związanych z egzekucją z nieruchomości, dokonanych od dnia wydania obwieszczenia;

3) art. 22 § 1 u.p.e.a w związku z art. 19 i art. 20 k.p.a oraz art. 19 § 1 i 8 u.p.e.a. przez brak rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem [...] [...] Urzędu Skarbowego, a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego, które to organy są właściwe miejscowo w zakresie czynności związanych z egzekucją z nieruchomości oraz prawidłowego (tj. wymaganego przepisami u.p.e.a. i k.p.a.) ustalenia organu właściwego miejscowo do przeprowadzenia czynności związanych z egzekucją z nieruchomości.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Spółki wniósł o:

– uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;

– na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. o zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] w zakresie zarzutów Spółki co do wszczęcia wobec Spółki postępowania egzekucyjnego oraz co do stosowania pozostałych środków egzekucyjnych (innych niż egzekucja z nieruchomości) w toku postępowania egzekucyjnego zgodnie ze skargą na czynność organu egzekucyjnego - co powinno zostać dokonane przez organ z urzędu;

– zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych;

– rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że spór w sprawie koncentruje się wokół nieprawidłowości związanych z doręczeniem Spółce obwieszczenia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a także wpływu braku prawidłowego doręczenia Spółce obwieszczenia na dalsze czynności związane z egzekucją.

Następnie pełnomocnik przedstawił poglądy judykatury w zakresie obowiązku organu w zakresie dokonania prawidłowego doręczenia, jak również podniósł, że uchybienia w tej materii nie mogą obciążać stron. Wskazał również na rolę pełnomocnictwa ogólnego odwołując się w tej materii do uzasadnienia nowelizacji Ordynacji podatkowej, na mocy której od 1 stycznia 2016 r. dodano Rozdział 3a "Pełnomocnictwo". Niemniej jednak zauważył, że przed tą datą podatnicy korzystali z takiej formy ustanawiania pełnomocnika przez udzielanie pełnomocnictw z jak najszerszym zakresem uprawnień, w tym przez wymienienie w jego treści konkretnych spraw, do których pełnomocnictwo było udzielane oraz wskazania, iż pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem we wszystkich innych sprawach. Zauważył przy tym, że przepisy k.p.a. oraz Ordynacji podatkowej nie zakazywały takiego ustalenia treści pełnomocnictwa.

Następnie autor skargi dokonał odróżnienia "pełnomocnictwa pocztowego" od pełnomocnictwa procesowego. To pierwsze, jak wyjaśniono, w myśl art. 38 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe upoważnia określoną w niej osobę do odbioru określonych przesyłek kierowanych do podmiotu upoważniającego. Takim właśnie dysponowała K. K.. Z tego też względu odebranym przez nią pismom nie można przypisać waloru doręczenia, jako pełnomocnikowi Spółki. Podkreślono, że w upoważnieniu udzielonym tej osobie nie wskazano wprost umocowania do odbierania listów z Urzędu Skarbowego, w tym do odbierania jakiejkolwiek korespondencji związanej z postępowaniem egzekucyjnym.

Zaznaczono w skardze również, że adwokat J. S. nie był wskazany przez Spółkę jako pełnomocnik do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym.

W dalszej kolejności podniesiono w skardze, że organ pominął okoliczność udzielenia przez Spółkę pełnomocnictwa A. K., o czym organ podatkowy właściwy dla Zobowiązanej powziął wiedzę w dniu 17 maja 2015 r. Jak zaznaczono, pełnomocnictwo uprawnia do reprezentowania Spółki w pełnym zakresie, w tym także w postępowaniach niewymienionych wprost w jego treści. Ze względu na ogólnych jego charakter, zdaniem pełnomocnika, Spółka nie miała obowiązku składania dodatkowego pełnomocnictwa, czy też wyjaśnień, po wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez adwokata J. S.. Przy okazji zasygnalizowano, że organ odwoławczy zaskarżone postanowienie wysłał również do A. K., co świadczy o uznaniu jej umocowania do reprezentowania Spółki. Konkludując pełnomocnik przyjął, że cała korespondencja winna być kierowana do wskazanego pełnomocnika. W dalszej konsekwencji uznał, iż obwieszczenie nie zostało skutecznie doręczone prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Spółki. Oznacza to, iż obwieszczenie nie weszło do obrotu prawnego, a wszystkie czynności dokonane w zakresie egzekucji z nieruchomości po nieprawidłowym doręczeniu obwieszczenia również nie są skuteczne.

Pełnomocnik podniósł, że organem właściwym miejscowo do przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości jest Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego oraz Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji co do sposobu ustalenia organu właściwego do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, w tym dokumentu potwierdzającego wyznaczenie takiego organu przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Oznacza to, jak przyjął pełnomocnik, iż spór kompetencyjny, jaki Spółka dostrzega w tej sprawie, nie został rozwiązany.

Końcowo uzasadniono wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, że Spółka oczekuje na rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] w zakresie zarzutów Spółki co do wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz stosowania pozostałych środków egzekucyjnych (innych niż egzekucja z nieruchomości) w toku postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Spółki, kwestia prawidłowości wszczęcia i dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w toku którego ma dojść do zastosowania tego środka egzekucyjnego, stanowi niewątpliwie tzw. zagadnienie wstępne, której wystąpienie powinno skutkować zawieszeniem sprawy do czasu jej rozstrzygnięcia. W opinii pełnomocnika, bez rozstrzygnięcia tej kwestii, nie jest możliwe (ani celowe) dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych dla twierdzenia o istnieniu sporu kompetencyjnego między organami właściwymi do wykonywania czynności związanych z egzekucją z nieruchomości objętej kwestionowanym obwieszczeniem o licytacji, tj. Naczelnikiem [...] [...] Urzędu Skarbowego w B., a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Jak wynika bowiem z ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 505 – dalej ustawa KAS), w art. 28 ust. 1 pkt 4 określono zadania naczelnika urzędu skarbowego, wśród których wskazano wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wykonywanie zabezpieczenia należności pieniężnych. Brak jest natomiast takich kompetencji po stronie naczelnika urzędu celno-skarbowego, które szczegółowo określono w art. 33 ust. 1 powołanej ustawy.

Informacyjnie wskazano, że na mocy § 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (Dz.U z 2020 r. poz. 2444 ), naczelnik urzędu skarbowego właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i postępowania zabezpieczającego na podstawie rozporządzenia o którym mowa w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, wstępuje w prawa i obowiązku organu egzekucyjnego właściwego do dnia 31 grudnia 2020 r. Tym samym z dniem 1 stycznia 2021 r. w niniejszej sprawie właściwym organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o pierwszym terminie licytacji nieruchomości. Natomiast spór, jak trafnie zauważono w skardze, związany jest z wątpliwościami co do skuteczności doręczenia Spółce obwieszczenia o wspomnianej licytacji.

Przystępując do rozważań podnieść należy, że jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych wśród możliwych do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczących należności pieniężnych jest egzekucja z nieruchomości (art. 1a pkt 12 tired 14 u.p.e.a.). Składa się ona z kilku etapów postępowania i obejmuje:

1) zajęcie nieruchomości przez wezwanie zobowiązanego do zapłaty należności pieniężnej pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz przesłanie do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosku o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub złożenia wniosku do zbioru dokumentów (art. 110c u.p.e.a.);

2) opis i oszacowanie wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach o gospodarce nieruchomościami (art. 110m – art. 110u u.p.e.a.);

3) sprzedaż zajętej nieruchomości w drodze licytacji publicznej (art. 110w – art. 111I u.p.e.a.), która obejmuje: obwieszczenie o licytacji, wpłatę wadium przez przystępujących do licytacji lub osobę składającą wniosek o przejęcie nieruchomości, licytację publiczną;

4) przebicie dokonane po zamknięciu licytacji na rzecz licytanta (art. 111m – art. 111t u.p.e.a.), który zaoferował najwyższa cenę;

5) przyznanie własności (art. 112 – art. 112g u.p.e.a.).

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Sz142/20 (Lex nr 2974797) dla każdego z etapów egzekucji z nieruchomości przewidziano odrębne środki zaskarżenia, tj. skargę na zajęcie egzekucyjne, zarzuty na opis i oszacowanie, skargę na obwieszczenie o licytacji, itd. Zakończenie każdego z etapów - zwykle - wiąże się z zamknięciem drogi do kwestionowania czynności po zakończeniu danego etapu. Zatem zarzuty adresowane wobec obwieszczenia o licytacji nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących opisu i oszacowania nieruchomości. Dlatego też, kwestia opisu i oszacowania nieruchomości nie może być już przedmiotem innych środków zaskarżenia, w tym zażalenia oraz skargi sądowoadministracyjnej na obwieszczenie o licytacji nieruchomości. Stwierdzić bowiem należy, że brak podjęcia działań polegających na kwestionowaniu w odpowiednim czasie i za pomocą odpowiedniego środka danej czynności egzekucyjnej nie powoduje, że organ może wracać do tych kwestii w sprawie skargi dotyczącej późniejszych czynności (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 3150/17, Lex nr 2557719).

W art. 110z § 1 u.p.e.a. dla jednego z tych etapów przewidziano możliwość wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Skargę wnosi się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Postanowienie w tej sprawie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.). Dodać należy, że na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 110z § 3 u.p.e.a.).

Przepis ten nie określa zagadnień, które są przedmiotem badania skargi dotyczącej obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Analizując natomiast uregulowanie dotyczące tej czynności (art. 110w u.p.e.a.) stwierdzić należy, że przedmiotem takiej skargi będzie przede wszystkim naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak też doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom (zob. W. Grześkiewicz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 110z). Oznacza to, że w ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności. Zaznaczyć należy, iż w przypadku uwzględnienia skargi konieczne jest powtórzenie zakwestionowanych czynności uznanych za dokonane z naruszeniem prawa (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 110z).

Jak stanowi art. 110w § 1 u.p.e.a. zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej. W dalszych jednostkach redakcyjnych tegoż przepisu uregulowano wymagania dotyczące ogłoszenia obwieszczenia o licytacji. Wspomina się tam, że termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110w § 2 u.p.e.a.). Z kolei w art. 110w § 3 u.p.e.a. wskazano, że o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:

1) termin i miejsce licytacji;

2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;

3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;

4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;

5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;

6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;

7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;

8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.

Ustawodawca wprowadził również obowiązek doręczenia obwieszczenie o licytacji (art. 110w § 4 u.p.e.a.):

1) uczestnikom postępowania;

2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji;

3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

W myśl art. 110w § 5 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej na 30 dni przed jej terminem. Posługując się kryterium wartości zajętej nieruchomości wprowadzono dodatkowy wymóg, aby w przypadku, gdy została ona oszacowana na kwotę wyższą niż 83.600 zł obwieszczenie zamieścić należy również w dzienniku poczytnym w danej miejscowości.

Jak wyjaśniono wyżej, skarga na daną czynność w procesie egzekucji z nieruchomości wyklucza negowanie czynności podjętych przez organ egzekucyjny na wcześniejszych jej etapach. Dlatego też kontroli zostaną poddane tylko te okoliczności, które wiążą się z formalnoprawną realizacją czynności dotyczącej obwieszczenia o licytacji nieruchomości.

W sprawie nie ma sporu co do tego, że obwieszczenie o pierwszym terminie licytacji nieruchomości zawiera wszystkie elementy określone w art. 110w § 3 u.p.e.a. Strona nie kwestionuje także tego, że obwieszczenie o terminie pierwszej licytacji nieruchomości zostało przekazane uczestnikom w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP ([...] Urząd Skarbowy W.- [...], Urząd Miasta O.) i podane do publicznej wiadomości w siedzibie urzędu skarbowego oraz właściwej jednostce samorządu terytorialnego (Urząd Miejski O.). Ponadto ogłoszenie prasowe pierwszej licytacji nieruchomości zostało opublikowane w dniu [...] r. w lokalnym wydaniu Gazety Wyborczej oraz na portalu internetowym (wymogi określone w treści przepisu art. 110w § 5 u.p.e.a.). przypomnieć należy, że pierwszy termin licytacji wyznaczony został na dzień [...] r. na godz. [...].

Zobowiązana nie aprobuje natomiast stanowiska organów obu instancji co do prawidłowości doręczenia protokołu o opisie i oszacowaniu nieruchomości, jak również doręczenia obwieszczenia o terminie pierwszej licytacji. Z tą pierwszą okolicznością wiąże się również negowanie przez Zobowiązaną zasadności wyznaczenia terminu wspomnianej licytacji.

Argumentując stanowisko o nieskuteczności pierwszego doręczenia Spółka podniosła przede wszystkim, że istnieją wątpliwości co do tego, czy adwokat J. S. został umocowany do jej reprezentowania we wszystkich postępowaniach dotyczących poszczególnych nieruchomości, które objęte są odrębnymi postępowaniami (niejednoznaczność określenie zakresu umocowania poprzez podanie wyłącznie nr sprawy [...]). W kwestii natomiast drugiego doręczenia wyrażono pogląd, że obwieszczenie o terminie pierwszej licytacji nieruchomości winno być skierowane do pełnomocnika A. K., której pełnomocnictwo wpłynęło do organu podatkowego właściwego dla Spółki w dniu 17 lipca 2015 r. Z tej też przyczyny odmówiono waloru skuteczności doręczenia przesyłki wyekspediowanej na adres Spółki i odebranej przez K. K. legitymującej się upoważnieniem pocztowym do odbioru określonych przesyłek Zobowiązanej.

Zajmując się oceną skuteczności pierwszego z doręczeń wskazać przyjdzie, że nie ulega wątpliwości, że wyznaczenie terminu licytacji mieści się w ustawowym pojęciu czynności organu egzekucyjnego dotyczących obwieszczenia o licytacji. Należy przy tym podkreślić, że termin licytacji jest jedynym z obligatoryjnych elementów treści obwieszczenia o licytacji (art. 110w § 3 pkt 1 u.p.e.a.). Ponieważ zagadnienie owego doręczenia związane jest z wcześniejszym etapem egzekucji z nieruchomości, brak jest podstaw do oceny jego skuteczności w ramach niniejszego postępowania. Bez znaczenia przy tym pozostaje to, że jak twierdzi Spółka, pełnomocnik nie tylko nie przekazał jej żadnych dokumentów otrzymanych od organu egzekucyjnego, ale również nie poinformował jej o tym fakcie. Mianowicie skoro Skarżąca dokonała wyboru pełnomocnika, to ponosi konsekwencje jego postępowania i ewentualnych zaniedbań. Z samej istoty przedstawicielstwa, którego formą jest pełnomocnictwo wynika, że czynności prawne materialne i procesowe dokonywane są w imieniu innej osoby i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niej. Tym samym, wszelkie działania i zaniechania pełnomocnika w podejmowaniu określonych czynności procesowych, odnoszą skutek prawny wobec mocodawcy (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 61/21, Lex nr 3164091).

Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że mocodawca określając zakres pełnomocnictwa odwołał się do pisma Naczelnika US z dnia [...] r. nr [...], którym poinformowano Zobowiązaną o wyborze rzeczoznawcy majątkowego w celu dokonania wyceny nieruchomości. Pozwala to na stwierdzenie, że działanie to (wyznaczenie biegłego rzeczoznawcy) odnosiło się do wszystkich spraw związanych z egzekucją z nieruchomości wchodzących w skład majątku Spółki prowadzonych przez organ I instancji. Dodatkowo pełnomocnik w piśmie informującym organ o wstąpieniu do postępować wskazał, że korespondencje należy kierować na adres jego kancelarii. W tej sytuacji uznać należy skuteczność doręczenia wskazanemu pełnomocnikowi: zawiadomienia z dnia [...] r. nr [...] o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości (data doręczenia - [...] r.) oraz protokołu opisu i oszacowania nieruchomości gruntowej niezabudowanej, objętej księgą wieczystą nr [...] z dnia [...] r. (data doręczenia - [...] r.). Podzielić również należy stanowisko organu odwoławczego, że wypowiedzenie pełnomocnictwa przez adwokata J. S. odnosiło się do wszystkich spraw, a nie tylko tych, których numery zostały w nim wymienione. Pominięcie jednego z nich traktować należy, jako niedopatrzenie pełnomocnika. Trudno bowiem dopatrywać się logiki w tym, aby wspomniane wypowiedzenie dotyczyło tylko części spraw, które są pod względem rzeczowym jednorodne.

W kontekście dotychczasowych uwag, przyjmując zaistnienie doręczenia protokołu opisu i oszacowania nieruchomości w dniu [...] r. (dokonane do rąk pełnomocnika Spółki – adwokata J. S.) uznać należy, że termin licytacji wyznaczony został z zachowaniem art. 110w § 2 u.p.e.a., tj. po upływie 30 dni liczonych od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przypomnieć należy, że data pierwszej licytacji została wyznaczona na dzień [...] r.

W przedmiocie doręczenia obwieszczenia o licytacji nieruchomości wskazać przyjdzie, że przesyłka ta została wyekspediowana na adres Spółki, a jej odbioru dokonała K. K. w dniu [...] r. Osoba ta dysponuje pełnomocnictwem pocztowym udzielonym w dniu 7 marca 2019 r. przez likwidatora S. K.. W skardze wskazano także, że wspomniane umocowanie upoważnia K. K. do odbioru i kwitowania przesyłek listowych poleconych, przesyłek listowych z zadeklarowaną wartością, paczek zwykłych i z zadeklarowaną wartością.

Przyjmuje się, że pełnomocnictwo pocztowe (w rozumieniu art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1041) jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa pocztowego i na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Innymi słowy osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem odebrania pisma przez adresata (zob. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2292/12, Lex nr 1569039). Dodać przy tym należy, że unormowania dotyczące doręczeń zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego posiadają charakter przepisów generalnych, natomiast rozwiązania zamieszczone w przepisach ustaw prawa materialnego mogą w tym zakresie wprowadzać odmienności, które wedle zasady lex specialis derogat legi generali, będą miały pierwszeństwo przed unormowaniami o charakterze ogólnym. Nie bez znaczenia jest również i to, że instytucja upoważnienia pocztowego unormowana została w ustawie, a zatem w równoprawnym akcie do kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem nie można odmówić wskazanemu pełnomocnikowi pocztowemu umocowania do podjęcia przesyłki zawierającej obwieszczenie o licytacji.

Dyrektor IAS nie kwestionuje tego, że Spółka ustanowiła A. K. pełnomocnikiem do reprezentowania jej interesów, o czym poinformowała właściwy dla niej organ podatkowy w dniu 17 lipca 2015 r. Nie można zgodzić się przy tym z organem odwoławczym, że jego treść wyklucza możliwość jej występowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Otóż wskazuje się w nim, że umocowanie dotyczy "pełnego zakresu", a wymienione w dalszej jego części czynności mają charakter jedynie przykładowy.

Przystępując do wyjaśnienia kwestii skuteczności doręczenia obwieszczenia o licytacji wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Bez wątpienia więc przepis ten wyraża oblig kierowania wszelkiej korespondencji w danej sprawie do pełnomocnika, który został ustanowiony przez stronę do reprezentowania jej interesów. Przesłanie zatem pisma wyłącznie stronie stanowi o naruszeniu wspomnianego uregulowania. Na tym tle pojawia się wątpliwość, czy skierowanie pisma bezpośrednio do strony z pominięciem jej pełnomocnika przesądza o nieskuteczności takiego doręczenia. Problem ten zostanie zobrazowany na kanwie doręczeń decyzji. Przechodząc do jego omówienia należy zasygnalizować, że w orzecznictwie brak jest w tej kwestii jednolitości. Pierwsze ze stanowisk sprowadza się do twierdzenia, że bezskuteczne jest doręczenie pisma tylko stronie, jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1072/12, Lex nr 1558460). Według drugiego stanowiska doręczenie decyzji stronie, nawet w przypadku gdy tę decyzję zgodnie z prawem należało doręczyć jej pełnomocnikowi, powoduje, że decyzja taka weszła jednak do obrotu prawnego. W takiej sytuacji uznawanie owej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne (zob. wyroki NSA: z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt II GSK 795/12, Lex nr 1559000; z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1015/15, Lex nr 2373711; z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 919/18, Lex nr 2527556; z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt I GSK 1484/18, Lex nr 3034138).

Skład orzekający przychyla się do drugiego poglądu, który jest poglądem przeważającym. Stwierdzić w tym zakresie należy, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją określone w art. 110 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II GSK 4055/16, Lex nr 2404367). Przyjąć więc należy, że wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona jedynie stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia.

Odnosząc powyższe do doręczenia w niniejszej sprawie obwieszczenia o licytacji stwierdzić należy, że skierowanie takiej przesyłki bezpośrednio do Spółki z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, o ile jest naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., to nie stanowi automatycznie o tym, że pismo w ten sposób doręczone to nie wywołuje skutków mu przypisanych. Konieczna w takim przypadku jest ocena tego, czy takie doręczenie wywołało negatywne dla Spółki konsekwencje. Zajmując się tym zagadnieniem stwierdzić należy, że w skardze do Sądu, jak również w zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne, jak również w samej skardze wniesionej w trybie art. 110z § 1 u.p.e.a. nie wykazano okoliczności, które mogły świadczyć, że skierowanie obwieszczenia do Zobowiązanej z pominięciem pełnomocnika zrodziło dla niej negatywne skutki procesowe. Świadczy o tym również to, że Spółka w zakreślonym terminie wywiodła skargę na obwieszczenie o licytacji.

Niczym nieuzasadniony jest zarzut o sporze kompetencyjnym mającym występować pomiędzy Naczelnikiem [...] [...] Urzędu Skarbowego w B., a Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Otóż wskazywany przez pełnomocnika Spółki art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy KAS jest uregulowaniem ogólnym. W sposób szczegółowy zadania naczelnika urzędu skarbowego określono w art. 28 ust. 1 ustawy KAS, gdzie w pkt 4 wymieniono wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wykonywanie zabezpieczenia należności pieniężnych. Natomiast w art. 33 ust. 1 ustawy KAS precyzującym zadania naczelnika urzędu celno-skarbowego nie wymienia się umocowania do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie występuje pomiędzy wskazanymi wyżej organami spór kompetencyjny.

Żądanie zawieszenia postępowania sądowego zostało rozstrzygnięte postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 20 maja o sygn. akt I SA/Gl 242/21, którym nie uwzględniono jego zasadności.

W skardze zamieszczono również wniosek o wyznaczenie rozprawy celem rozstrzygnięcia sprawy, nie wskazując argumentów, które uzasadniałyby to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na gruncie tego przepisu wykształciło się stanowisko, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek strony zawarty w skardze o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gd 1705/16, Lex nr 2270464). Ponadto z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16, Lex nr 2347699). Mając na uwadze powyższe skład orzekający Sądu nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie.

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).