Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 980/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 77 par.1, art. 81, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...], nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 17 maja 2005 r. S.K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. W przedmiotowym wniosku producent rolny zadeklarował następujące działki rolne: "A" o powierzchni 3,80 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 418/2, roślina uprawna: pastwiska; "B" o powierzchni 0,30 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 482 roślina uprawna: pastwisko trwałe. Następnie w dniu 23 marca 2006r. wnioskodawca złożył korektę wniosku.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję oznaczoną Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości 1056,90zł.

Na wniosek Sekcji Kontroli Wewnętrznej [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu 26 października 2006 r., w gospodarstwie rolnym S.K. została przeprowadzona kontrola na miejscu przez inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Producent rolny nie został poinformowany o kontroli i nie był przy niej obecny. Kontrolujący stwierdzili na obu deklarowanych do płatności działkach kod nieprawidłowości DR 10, który zgodnie z treścią załącznika do protokołu "Objaśnienia skrótów stosowanych w protokole" oznacza, iż cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Wykonano zdjęcia kontrolowanego obszaru.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał na podstawie art. 149 § 1 i art. 163 k.p.a. oraz § 2 pkt 1 i 2, § 8 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), postanowienie Nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z dnia [...]., Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na treść przepisu art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), zgodnie z którym wszystkie wnioski o płatność podlegają typowaniu do kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z analizą ryzyka przedstawioną dla każdego środka rozwoju obszarów wiejskich. Kontrole na miejscu są rozkładane w ciągu roku zgodnie z analizą ryzyka przedstawioną dla każdego środka rozwoju obszarów wiejskich. W przypadku wsparcia inwestycji na mocy rozdziału I, VII, VIII i IX tytułu II rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, Państwa Członkowskie mogą postanowić, że kontrole na miejscu dotyczą tylko tych projektów, które są na etapie zakończenia. Wszystkie zobowiązania i obowiązki beneficjenta, które mogą być sprawdzone podczas wizytacji są przedmiotem kontroli. Organ wskazał, iż w związku z tym, że wniosek z dnia 17 maja 2005 r. został wytypowany do kontroli na miejscu, która odbyła się po dniu wydania decyzji, w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, należy wyniki kontroli na miejscu uwzględnić przy rozpatrywaniu wyżej wymienionego wniosku.

W dniu [...] r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 z poz. zm.), art. 104, art. 149 § 1 w związku z art. 163 k.p.a., w związku z § 2 pkt 1 i 2, § 3, § 8 oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004, Nr 73 poz. 657 z późn. zm.) oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004r. z późn. zm.), w związku z art. 70 i 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30.04.2004r., z późn. zm.).

W dniu 19 kwietnia 2007 r. S.K., złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł, iż decyzja została wydana po dwóch latach od złożenia wniosku, bez zapoznania się ze stanowiskiem strony i ustaleniem czy grunty były użytkowane jako pastwiska. Strona podniosła, iż grunty były użytkowane jako pastwiska dla danieli oraz że dla potrzeb tej hodowli bardzo ważne jest by urządzenie terenów było jak najbardziej zbliżonych do naturalnych, a więc z dzikimi trawami i częściowo zalesionych. Odwołujący się oświadczył także, iż w 2006 r. ze względu na stan zdrowia był zmuszony zrezygnować z hodowli daniela.

Po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...]. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wydał decyzję oznaczoną Nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. utworzeniu Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (t. j.Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1a oraz ust. 2, art. 7 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku Nr 229, poz. 2273, Dz. U. z 2004 roku Nr 42, poz. 386, Nr 148, poz. 1551, Nr 162, poz. 1709, Dz. U. z 2005 roku Nr 10, poz. 64), art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), art. 69, art. 70, art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) (Dz. Urz. L 153 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 30 - 83 z późn. zm.), § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 4155, poz. 448), art. 8, art. 23 ust. 1, art. 25, art. 28, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej uraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18-58, ze zm.), art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zmianą: Dz. U. z 2006 r., Nr 92, poz. 638), § 1 ust. 1, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 200 r. nr 65, poz. 600 ze zm. Dz. U. z 2005 r. nr 36, poz. 326, nr 80, poz. 702), § 2, § 4 ust. 1, 2, § 6 ust. 1, 2, 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657, Nr 158, poz. 1652, Nr 213, poz. 2159, Dz. U. z 2005 r. Nr 106, poz. 891, Nr 42, poz. 278).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, oraz przytoczył treść szeregu przepisów przywołanych jako podstawa prawa w sentencji decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657, Nr 158, poz. 1652, Nr 213, poz. 2159, Dz. U. z 2005 r. Nr 106, poz. 891, Nr 42, poz. 278) – zwanej w dalszej części jako "rozporządzenie ONW". Zgodnie z treścią § 2 w/w rozporządzenia płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wynosi co najmniej 1ha. Pod pojęciem działki rolnej rozumie się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej, niż 0,10 ha. (art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, póz. 76, ze zmianą: Dz. U. z 2006 r.. Nr 92, poz. 638).

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z póżn. zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 14 ust. 2 w/w rozporządzenia płatność przysługuje, jeżeli producent rolny stosuje ogólną dobrą praktyką rolniczą. Zasady utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 07 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 200 r. nr 65, poz. 600 ze zm. Dz. U. z 2005 r. nr 36, poz. 326, nr 80, poz. 702). Zgodnie z treścią przepisu § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia. Utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk. Zgodnie z przepisem § 4 w/w rozporządzenia "Grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem: 1) drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną; 2) gruntów, na których prowadzone są plantacje wierzby wykorzystywanej do wyplatania. Zgodnie z treścią art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 działka, na której znajdują się drzewa będzie uważana za działkę rolną dla celów programów pomocy obszarowej pod warunkiem, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub, odpowiednio, planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, iż w dniu 26 października 2006 r. została przeprowadzona w gospodarstwie rolnym S.K. kontrola na miejscu przez inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Producent rolny nie został poinformowany o kontroli, nie był też przy niej obecny. Kontrolujący stwierdzili na obu deklarowanych do płatności działkach kod nieprawidłowości DR 10, który zgodnie z treścią załącznika do protokołu "Objaśnienia skrótów stosowanych w protokole" oznacza, iż "cala działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W ocenie organu II instancji oznacza to, iż grunty deklarowane do płatności w 2005 r. nie były rolniczo użytkowane w roku 2005, tj. w roku, w którym producent rolny zgłosił je do płatności. Wniosek ten wykonawcy kontroli wywnioskowali na tej podstawie, iż stan gruntu wskazywał na brak rolniczego użytkowania, co najmniej od 30 czerwca 2003 r. Okoliczność tę jednoznacznie potwierdzają, zdaniem organu zdjęcia wykonane podczas kontroli na miejscu, które przedstawiają grunty porośnięte drzewami, zachwaszczone.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, iż grunty były wykorzystywane jako pastwisko i pastwisko trwałe dla potrzeb hodowli danieli stwierdzając, iż w praktyce nie istnieją hodowle danieli, nawet prowadzone metodami ekologicznymi, których właściciele prowadziliby wypas jeleniowatych w warunkach ujawnionych na zdjęciach. Organ wyjaśnił, iż nie podlega w analizowanym przypadku ocenie pomysł na zagospodarowanie lasów i pól leżących od kilku lat odłogiem jako fermę danieli, lecz ocenie podlega zasadność uznania przez organ I instancji deklarowanych działek za działki nie użytkowane rolniczo. Organ ocenił, że na wykonanych zdjęciach nie ma jakiegokolwiek śladu, który by pozwalał stwierdzić, iż grunt został zaadaptowany do potrzeb tych zwierząt. Powszechnie stosowane jest w praktyce chowu danieli tworzenie kwater - ogrodzonych pastwisk, kwater zbiorczych oraz zagród manipulacyjnych wyposażonych w poskrom, system korytarzy, dużych boksów ramp załadowczych. Budynek, w którym zainstalowany jest z reguły poskrom spełnia także funkcje magazynu paszy - siana, sianokiszonki, zboża. Ponadto powinno być w nim wydzielone pomieszczenie do zimowania młodych danieli, oraz paśniki do zimowego dokarmiania stada. Organ wskazał, iż brak jest jakiegokolwiek śladu prowadzenia takiej działalności rolniczej.

W konsekwencji organ II instancji nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, dotyczących prowadzenia na deklarowanych do płatności działkach hodowlę danieli. Bez znaczenia pozostaje w ocenie organu twierdzenie skarżącego, iż w 2006 r. zaprzestał on już prowadzenia tej działalności.

Organ odwoławczy podał, iż pismem z dnia 31 maja 2007 r. poinformowano stronę o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona nie skorzystała z powyższego prawa.

W ocenie organu kontrola na miejscu została przeprowadzona zgodnie z przytoczonymi przepisami. Protokół został sporządzony w sposób prawidłowy i zawiera wszystkie niezbędne informacje, ponadto wykonane zostały fotografie skontrolowanych działek.

Podkreślono, iż prawo do płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przysługuje producentowi rolnemu pod warunkiem, że spełnia wszystkie przesłanki określone w przepisach prawa warunkujące ich uzyskanie.

Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w zw. z treścią przepisu art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W ocenie organu odwoławczego producent rolny miał świadomość tego, że wniosek nie jest poprawny pod względem faktycznym. W rozpoznawanej sprawie strona miała świadomość i wiedzę, że deklarowane do płatności działki rolne "A" i "B" o uprawie "pastwisko" i "pastwisko trwałe" położone, odpowiednio, na działkach ewidencyjnych nr 418/2 i 482 nie są pastwiskami, lecz stanowią nieużytek rolny, który nie kwalifikuje się do przyznania płatności. W ocenie organu odwoławczego stronie można postawić zarzut zawinionego działania w postaci co najmniej niedbalstwa. Organ odwoławczy podniósł, że ciężar dowodu braku winy zgodnie z treścią przepisu art. 68 w/w rozporządzenia spoczywa na wnioskodawcy, który jednak nie wykazał, iż jest niewinny.

Z treści § 6 ust. 4 rozporządzenia ONW wynika uprawnienie wnioskodawcy do wycofania całego wniosku. S.K. nie skorzystał z tego prawa, co stanowiło podstawę do przyznania płatności ONW, a następnie wskutek wznowienia postępowania w sprawie, jej odmówienia zgodnie z treścią przepisu art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w związku z treścią przepisu art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004. Zgodnie z treścią przepisu art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w związku z treścią przepisu art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., gdy obszar zadeklarowany przez producenta rolnego przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, przy obliczeniu płatności brany jest pod uwagę obszar zatwierdzony. Organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona przez producenta rolnego we wniosku wyniosła 4,10 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku przeprowadzonej kontroli wyniosła 0,00 ha.

Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wyniosła przekracza 50%. W tym stanie faktycznym (zawyżenie przekraczające 20 %) zastosowanie znajduje przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w związku z treścią przepisu art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, zgodnie z którym jeśli obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony o ponad 20 % pomoc nie zostanie przyznana.

Konkludując, organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem i celowe.

W dnu 26 września 2007r. S.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyżej przedstawioną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., w której podniósł, iż w 2005r. składając wniosek o przyznanie dopłat uzyskał informacje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o możliwości korzystania z dopłat. Skarżący potwierdził, iż działki są częściowo porośnięte drzewami i krzewami, wyjaśnił jednocześnie iż są to idealne warunki do hodowli danieli. Podniósł, iż wyznaczył duże kwatery ograniczone pastuchem elektrycznym. Hodowla nie przyniosła spodziewanych rezultatów, skarżący wskazał na duże koszty dożywiania zwierząt oraz straty spowodowane ucieczką dwóch danieli. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia latem 2006r. podjął decyzję o sprzedaży zwierząt. W 2006r. skarżący zrezygnował z dopłat.

Skarżący wskazał także, iż organ odwoławczy wydał decyzję z przekroczeniem terminu do załatwienia sprawy, co w ocenie skarżącego czyni decyzję nieważną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący podniósł jeszcze okoliczność uzyskiwania rozbieżnych informacji od organów administracji, co do ilości drzew jaka może być na pastwisku, a przepisy unijne w 2005 roku, kiedy wystąpił z wnioskiem nie były tłumaczone.

Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

W pierwszej kolejności zaakcentować należy, iż postępowanie w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania podlega również ogólnym regułom postępowania administracyjnego. Z tego też względu postępowanie to winno być przeprowadzone z zachowaniem wszystkich reguł określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako Kpa, m.in. w zgodzie z określoną w art. 7 w/w ustawy zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie z nią organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 77 kpa) a samo postępowanie administracyjne prowadzić tak by pogłębić zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa). W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 75 §1 kpa), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić (art. 107 § 3) w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981/1/45). Samo uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 kpa). Powinno nadto umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia.

Przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd skargi jest decyzja z dnia [...]r. Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji - Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B., który to organ wydał na skutek wznowienia postępowania decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i odmówił przyznania skarżącemu płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Powodem uchylenia decyzji o przyznaniu płatności były poczynione ustalenia organu w gospodarstwie rolnym S.K. po przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniu 26 października 2006 r. przez inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Producent rolny nie został poinformowany o kontroli i nie był przy niej obecny. Kontrolujący stwierdzili na obu deklarowanych do płatności działkach kod nieprawidłowości DR 10, który zgodnie z treścią załącznika do protokołu "Objaśnienia skrótów stosowanych w protokole" oznacza, iż cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Wykonano również zdjęcia kontrolowanego obszaru.

W ocenie Sądu sposób przeprowadzenia kontroli, a więc gromadzenie materiału dowodowego narusza zasady postępowania wyrażone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i to w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Z akt administracyjnych – pisma [...] Oddziału Regionalnego ARMIR Biura Kontroli na Miejscu z dnia 14 listopada 2006 roku wynika, że kontrolę w gospodarstwie skarżącego poprowadzono na skutek donosu. Czynności kontrolne na działkach producenta rolnego odbyły się natomiast w dniu 26 października 2006 r. bez udziału S.K. i powiadomienia go o toczącym się postępowaniu.

Postępowanie, nigdy nie zostało formalnie wszczęte, natomiast wznowione je dopiero postanowieniem z dnia [...] r. doręczonym S.K. 5 lutego 2007 r. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 163 K.p.a. i stosowne przepisy prawa materialnego, przywołane w decyzji oraz fakt wytypowania tego właśnie producenta rolnego do kontroli na miejscu.

Po wznowieniu postępowania nie zostały przeprowadzone żadne czynności czy dowody w sprawie, a jedynie według twierdzeń organu doręczono stronie w dniu 23 marca 2007 r. kopię protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 26 października 2006 r. po dokonaniu korekty. W aktach brak jest też dowodu doręczenia protokołu skarżącemu.

W tak ustalonych okolicznościach została wydana decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] r. , którą "odmówiono Panu S.K. przyznania płatności ONW na rok 2005." Decyzja ta w istocie nie uchylała pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności z dnia [...] r.

Przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy powiadomiono skarżącego w dniu 31 maja 2007 r. w trybie art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. o zgromadzeniu materiału dowodowego i wezwano do zapoznania się z nim, oraz przedłużono termin do wydania decyzji z uwagi na szczególnie skomplikowany charakter sprawy do 29 czerwca 2007 r.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy "utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję." – pierwszoinstancyjną.

Przytoczony opis działań organów administracji publicznej prowadzi do wniosku, iż zostały naruszone zasady postępowania określone w art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Żadne czynności dowodowe nie zostały przeprowadzone w ramach wszczętego postępowania wznowieniowego, a te, na które powołuje się organ były nadto prowadzone bez udziału strony i w okresie około 6 miesięcy po zakończeniu działalności rolniczej przez skarżącego. W tych okolicznościach strona została pozbawiona możliwości faktycznego udziału w toczącym się postępowaniu.

W ocenie Sądu nie może konwalidować powyższych uchybień fakt doręczenia skarżącemu odpisu protokołu z 26 października 2006 roku w dniu 23 marca 2007 r.

Nie przekonywujące są również twierdzenia organów zawarte w uzasadnieniach decyzji, iż działki skarżącego nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., gdyż stwierdzono kod nieprawidłowości DR 10.

Po za oględzinami urzędnika, które odbyły się w październiku 2006 r. utrwalonymi również na zdjęciach, nie ma innego dowodu na okoliczność od kiedy grunty nie były użytkowane. Urzędnik agencji nie ma w ocenie Sądu wiedzy specjalistycznej pozwalającej na precyzyjne wskazanie od kiedy grunty nie są użytkowane rolniczo, a z żadnego innego dowodu to nie wynika. Tak więc przyjęcie daty "30 czerwca 2003 r. " jest dowolne, a przedstawione w tym zakresie dowody i uzasadnienie nieprzekonywujące.

Nie przesądzając wyników ponownie przeprowadzonego postępowania dowodowego organy administracji rozpoznając ponownie sprawę ustalą i wyjaśnią ponad wszelką wątpliwość stan faktyczny w sprawie, przy czynnym udziale strony. Wynik zaś ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organy uzasadnią zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne zapadłej decyzji. Naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. niezależnie od powołanych wcześniej uchybień procesowych stanowi samoistną podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

O zasądzonych na rzecz skarżącego kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

A.R.

AR