Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3622/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: § 46, § 49
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na czynność Prezydenta [...] w przedmiocie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza bezskuteczność czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu zmiany z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]) w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w jednostce ewidencyjnej [...] dotyczącej działki nr [...] oznaczonej w Księdze wieczystej [...]; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Z. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest czynność Prezydenta W. dotycząca ujawnienia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w jednostce ewidencyjnej [...].

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W piśmie z 28 lipca 2015 r. Z. K. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Wydziału Ewidencji Gruntów i Budynków [...] Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. z wnioskiem o udzielenie informacji, na jakiej podstawie oraz w oparciu i jaką decyzję lub postanowienie dokonano zmiany zapisów dotyczących budynku wpisanego do Rejestru Zabytków pod Nr [...], oznaczonego nr ewidencyjnym Nr [...], położonego w W. w ten sposób, że dokonano rugi, zmieniając numery działek, na których położony jest ww. budynek z nr działek ewidencyjnych [...], na nr działki ewidencyjnej [...].

W piśmie Wydziału Ewidencji Gruntów i Budynków [...] z [...] sierpnia 2014 r. skierowanym do skarżącej wyjaśniono, że położenie przedmiotowego budynku przy ulicy [...] nr identyfikacyjnym [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków, zostało zaktualizowane, w oparciu o opracowanie geodezyjne [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia [...] września 2012 r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tj. zgodnie z art. 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015. poz. 542). Przedmiotowe opracowanie dotyczyło podziału działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. W oparciu o powyższe opracowanie północna granica działki ew. nr [...] z obrębu [...] zmieniła przebieg. Przedmiotowy budynek obecnie położony jest na działce ew. nr [...] z obrębu [...], a nie jak wykazano uprzednio również na działce nr [...] z obrębu [...].

Ponadto w piśmie tym poinformowano skarżącą, że przed wprowadzeniem ww. opracowania budynek o identyfikatorze [...] przekraczał granicę dz. [...] na odległość nie przekraczającą 0,60 m i położony był również na działce nr [...]. W piśmie z [...] sierpnia 2014 r. wyjaśniono, że zgodnie z nowelizacją rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § 26 pkt. 5 (Dz. U. z 2015. poz. 542) zostały zmienione wytyczne dotyczące ujawniania w ewidencji gruntów i budynków przekroczenia przy wnoszeniu budynków granicy nieruchomości. Zgodnie z ww. artykułem o ile budynek przekracza granicę nieruchomości na odległość mniejsza niż 0.60 m nie wykazuję się przedmiotowego budynku na dwóch działkach.

W piśmie z 9 września 2015 r. skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jakim było jakim było dokonanie zmiany zapisów dotyczących budynku oznaczonego nr ewidencyjnym [...] położonego w W. przy ulicy [...] w ten sposób, że zmieniono numery działek na których położony jest ten budynek z nr [...], na działkę nr [...] (obręb [...]), co potwierdzone zostało pismem z [...] sierpnia 2015 r. (znak [...]) i doprowadzenie do sytuacji, która była uwidoczniona uprzednio to jest wskazanie, że budynek oznaczony nr ewidencyjnym [...] położony w W. przy ulicy [...] w ten sposób, że posadowiony jest na działkach nr [...] (obręb [...]).

W uzasadnieniu ww. wezwania skarżąca podnosi, że w wypisie z Kartoteki Budynków brak jest jednak jakiejkolwiek informacji na jakiej podstawie dokonano zmiany w oznaczeniu działek ewidencyjnych na jakich położony jest przedmiotowy budynek. Skarżąca wskazuje, że nie zna podstawy na jakiej dokonano zmian w Kartotece Budynków i w związku z tym zwraca się z przedmiotowym wnioskiem. Zaznacza jednocześnie, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], a oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...]. Dodatkowo skarżąca wnosi o usunięcie naruszenie prawa i doprowadzenie do sytuacji, która była uwidoczniona uprzednio to jest wskazanie, że budynek oznaczony nr ewidencyjnym [...] położony w W. przy ulicy [...] w ten sposób, że posadowiony jest na działkach ewidencyjnych nr [...] (obręb [...]).

Odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa udzielono w piśmie z 23 września 2015 r. Urzędu Miasta W. – Biura Geodezji i Katastru. W piśmie Z analizy dokumentów źródłowych będących podstawą zmiany w ewidencji gruntów i budynków wynika, że położenie budynku przy ulicy [...] o nr identyfikacyjnym [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków zostało zaktualizowane w oparciu o opracowanie geodezyjne [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z [...] września 2012 r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tj. zgodnie § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (wówczas Dz. U. 2001 nr 38, poz. 454).

Przedmiotowe opracowanie dotyczyło podziału działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. W tym opracowaniu geodeta wytyczając granice dzielonej nieruchomości ustalił, iż dane numeryczne południowej granicy działki nr [...] m.in. na odcinku graniczącym z działką nr [...] są błędne ponieważ, pochodzą ze źródeł niespełniających standardów technicznych, zaś istnieją w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym mapy nieruchomości określające przedmiotową granicę: [...]. Błędne współrzędne punktów granicznych powodują, że granica przecina kontur budynku nr [...] znajdującego się w ostrej granicy. W związku z czym geodeta sprostował dane numeryczne granicy wzdłuż konturu budynku poprzez zmianę współrzędnych punktów granicznych nr [...] na punkty pomierzone oznaczone w opracowaniu jako C i B. Tym samym północną granicę działki ew. nr [...] z obrębu [...] doprowadził do zgodności z przebiegiem konturu budynku o adresie: ul. [...] o numerze identyfikacyjnym [...], w wyniku czego przedmiotowy budynek położony jest tylko na działce ew. nr [...] z obrębu [...], a nie jak wykazywano w rejestrze uprzednio, że również na działce nr [...] z obrębu [...]. Podział działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] zatwierdzony został decyzją Prezydenta W. z [...] lutego 2013r. nr [...] i wprowadzony do operatu ewidencji gruntów i budynków dnia [...].06.2013r. pod numerem [...]. Wraz z ujawnieniem podziału została ujawniona korekta w/w punktów granicznych i usunięta informacja dot. występowania budynku na działce nr [...]. Według organu, w przypadku zmiany danych punktów granicznych i usunięcia zapisu dotyczącego występowania budynku na działce ew. nr [...] organ ewidencyjny nie znaleziono przesłanek do zastosowania trybu postępowania administracyjnego, bowiem nie uległa zmianie, ani powierzchnia działki nr [...], ani żadna dana ewidencyjna budynku nr [...]. Usunięto jedynie informację o występowaniu budynku na działce ew. nr [...], co jak udowodniono powyżej, było konsekwencją sprostowania współrzędnych punktów granicznych.

Organ ewidencyjny wyjaśnił, że miał obowiązek ujawnić w ewidencji gruntów i budynków wyniki ustaleń geodety dokonanych w ramach ww. opracowania .

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia praw poinformowano skarżącą, że ww. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i

Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zostało

znowelizowane rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 listopada 2013

r. (Dz. U. z 2013 poz. 1551), która z dniem 31 grudnia 2013 r. weszła w życie. Tekst jednolity

rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków został ogłoszony w Dz. U. z 2015 r. w poz. 542. Zgodnie nowym brzmieniem § 26 pkt. 5 rozporządzenia w przypadku kiedy budynek przekracza granicę nieruchomości na odległość mniejszą niż 0.60 m nie wykazuje się informacji dot. występowania przedmiotowego budynku w obu nieruchomościach, lecz tylko w pozycji rejestru prowadzonego dla tej nieruchomości, w której występuje w przeważającej części.

Organ ewidencyjny wskazał, że przed wprowadzeniem ww. opracowania budynek o identyfikatorze [...] przekraczał granicę dz. [...] w kierunku działki nr [...] na odległość mniejszą niż 0,60 m. Zatem nawet w przypadku gdyby nie były sprostowane punkty graniczne nr [...] informacja o usytuowaniu budynku również na działce nr [...] nie była by obecnie wykazywana w rejestrze ewidencji gruntów i budynków i w konsekwencji nie byłaby wykazywana na wypisach z kartoteki budynku.

Odnosząc się do wpisu przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] lipca 1988r. pod nr [...] organ wskazał, że taka informacja figuruje w jednostce rejestrowej prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej stanowiącej działkę nr [...], jednak organ przywołując § 36 ww. rozporządzenia wyjaśnił, że decyzje dotyczące objęcia nieruchomości ochroną konserwatora zabytków nie są podstawą jakichkolwiek zmian danych granic nieruchomości oznaczonych jako działki w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków czy uzgodnień w tym zakresie. Z treści § 31 w związku z § 27 rozporządzenia z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. 2001 Nr 102 poz.1122) wynika, że oznaczenie nieruchomości rozumianej jako grunt wraz zabudowaniami stanowiącej przedmiot odrębnego prawa, dla której właściwy sąd rejonowy prowadzi księgę wieczystą pochodzi z katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków). Natomiast w przypadku zmian danych ewidencyjnych objętych działem I ksiąg wieczystych zgodnie z § 49 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego w celu sprostowania oznaczenia przez sąd z urzędu. Jednak w przypadku działki nr [...] i budynku nr [...] dokonane zmiany nie miały wpływu ani na powierzchnię nieruchomości, ani na położenie budynku wobec czego dokonane zmiany ewidencyjne pozostały bez wpływu na wpisy w dziale I księgi wieczystej [...].

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że zmiany dotyczące budynków, w tym również zmiany dotyczące okoliczności prawnych wymagają uzgodnienia z konserwatorem zabytków, organ wyjaśnił, że ustawodawca w przepisach regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków nie przewiduje sytuacji, w których dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków powinny być uzgadniane z konserwatorem zabytków. Nie przewidziano też sytuacji, aby konserwator zabytków był zawiadamiany o zmianach w operacie ewidencyjnym.

W piśmie z 9 listopada 2015 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Prezydenta W., polegającą na dokonaniu zmiany w rejestrze gruntów i budynków, dotyczącego zapisu położenia budynku o adresie ul. [...] o numerze identyfikacyjnym [...], co do której pismem z dnia 9 września 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżając ją w całości.

Zaskarżając czynność organu, skarżąca zarzuciła:

l. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw to jest naruszenie art. 1 w zw. z art. 104 i art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na zmianie oznaczenia granicy nieruchomości, co wpłynęło na ujawnione dane dotyczące zapisu położenia budynku o adresie ul. [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i na przebieg granicy nieruchomości skarżącej, w trybie czynności faktycznych, bez wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej skierowanej do właścicieli nieruchomości, w zakresie które dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu, a nadto uniemożliwiło sądową kontrolę dokonanych czynności.

Mając na uwadze na powyższe, na podstawie art. 146 § 1 i art. 135 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżąca wnosi o:

1. stwierdzenie bezskuteczności dokonanej czynności w postaci zmian w ewidencji

gruntów i budynków, polegających na zmianie oznaczenia granicy nieruchomości,

co wpłynęło na ujawnione dane dotyczące zapisu położenia budynku o adresie ul.

[...], o numerze identyfikacyjnym [...];

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że organ dokonał zmian oznaczenia granic nieruchomości oraz w konsekwencji zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia przedmiotowego budynku. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w piśmie z dnia 23 września 2015 r.

Zdaniem skarżącej, zmiany te zostały wykonane bezpodstawnie. Skarżąca podkreśla, że dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków doprowadziło do rzeczywistej zmiany kształtu granic nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielem. W konsekwencji również doprowadziło, to do zmiany w zakresie opisania oznaczenia budynku umiejscowionego na przedmiotowej nieruchomości. Taki stan rzeczy w sposób bezpośredni ingerował w kształt przysługującego skarżącej prawa własności do przedmiotowej nieruchomość zmieniając co jest oczywiste, kształt przysługującej jej nieruchomości. Skarżąca zaznacza, że jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości ma w stosunku do niej określone uprawnienia właścicielskie wynikające z treści art. 142 kodeksu cywilnego. Nikt również, w tym organ administracji publicznej nie może bez wyraźnej podstawy prawnej ingerować w tą sferę uprawnień właścicielskich, co dotyczy również zmiany granic nieruchomości, które mogą nastąpić tylko i wyłącznie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Skarżąca podnosi, że nie uzyskała informacji na jakiej podstawie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków. Według skarżącej, w wypisie z Kartoteki Budynków brak jest jednak jakiejkolwiek informacji na jakiej podstawie dokonano zmiany w oznaczeniu działek ewidencyjnych na jakich położony jest przedmiotowy budynek. Skarżąca nie zna podstawy na jakiej dokonano zmian w Kartotece Budynków. W skardze podkreślono, że przedmiotowa nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków pod nr [...] i objęta jest ochroną konserwatora zabytków.

Ochrona prawna, wynikająca z wpisu nieruchomości do rejestru zabytków, obejmuje również pozostałe budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe oznacza szczególny reżim prawny wynikający z ustawy o ochronie zabytków i dotyczy również budynków znajdujących się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków.

Zdaniem skarżącej, wszelkie zmiany dotyczące tych budynków, w tym również zmiany dotyczące okoliczności prawnych, muszą być uzgodnione z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Skarżąca podkreśla, że sam tryb dokonania tych zmian nie był prawidłowy, gdyż doprowadził do wyłączenia właściciela nieruchomości, której zmiana dotyczy z udziału w tym postępowaniu. Skarżąca pozyskała wiedzę o toczącym się postępowaniu i jego wyniku przypadkowo w toku zupełnie innego postępowania. Skarżąca uważa, że zgodnie z art. 10 k.p.a. ma prawo do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do inicjatywy w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego oraz do zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania administracyjnego. W skardze wyrażono pogląd, że w niniejszej sprawie powyższe uprawnienia skarżącej zostały naruszone, ponieważ wskutek postępowania organu dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie nieruchomości stanowiącej własność skarżącej w sposób ograniczający przysługujące jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca wskazuje również, że o toczącym się postępowaniu nie zawiadomiono organów ochrony zabytków. Nie zasięgnięto również, ani opinii, ani stanowiska [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie zmiany dotyczących danych geodezyjnych nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Tymczasem w ocenie skarżącej zmiana granic nieruchomości ma bezpośredni wpływ na wielkość nieruchomości podlegającej ograniczeniom i ochronie z uwagi na jej zabytkowy charakter. W ten sposób bez udziału skarżącej dokonano zmian w zapisach w ewidencji gruntów i budynków nieruchomości stanowiącej jej własność, co w świetle przepisów powołanych powyżej stanowi o naruszeniu prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Dodatkowo, przeprowadzenie tych zmian w trybie bezdecyzyjnym spowodowało, że skarżąca pozbawiona została prawa do oceny tego rozstrzygnięcia w toku postępowania instancyjnego.

Skarżąca uważa, że osoba bezpośrednio zainteresowana tj. właściciel nieruchomości nie został zawiadomiony o tym, że toczy się postępowanie dotyczące zmiany granic nieruchomości. Co ważniejsze, skarżąca nie otrzymała żadnej informacji rozstrzygnięciu i o zmianie granic przedmiotowej zabytkowej nieruchomości, co uniemożliwiło jej podjęcie kontroli przedmiotowego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn.: z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Akt lub czynność z zakresu administracji, podlegające kognicji na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 powinny być podejmowane wyłącznie w sprawach indywidualnych, winny mieć charakter publicznoprawny, nadto powinny dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisu prawa. Dopiero łączne spełnienie wymienionych warunków pozwoli zakwalifikować daną czynność organu administracji publicznej, jako taką która podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Czynności, o których mowa w przytoczonym powyżej przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. sąd działaniami faktycznymi które najczęściej określa się w doktrynie jako czynności materialno - techniczne. W przeciwieństwie do aktów, które mają charakter sformalizowany i przybierają formę pism, wykazów czy zaświadczeń czynności stanowią działania faktyczne, które w wyniku ich realizacji wywołują następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków jakie przepis wiąże z ich podjęciem.

W postanowieniu z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 530/12 (Lex 1138201) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd zgodnie z którym sformułowanie, że akt lub czynność dotyczą obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji obowiązku (uprawnienia) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym akt lub dokonującym czynności. Chodzi zatem o takie działania administracji w sferze publicznoprawnej, które wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność.

Uznając zatem wniesioną skargę za dopuszczalną z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu, w dalszej kolejności zbadać należało, czy skarga ta została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., dając tym samym podstawę do jej merytorycznego rozpoznania. W myśl cyt. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Dokonując analizy załączonych do sprawy akt administracyjnych stwierdzić należało, że powyższy wymóg został przez skarżącą dopełniony.

Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w piśmie datowanym na 9 września 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 7 września 2015 r.), które wpłynęło do organu 9 września 2015 r. Organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 23 września 2015 r.

Po otrzymaniu w dniu 13 października 2015 r. odpowiedzi organu, skarżąca wniosła skargę pismem z dnia 9 listopada 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 12 listopada 2015 r.

Skarga została zatem wniesiona w terminie trzydziestu dni, licząc od dnia doręczenia skarżącej pisma z 23 września 2015 r., gdyż ostatni dzień ww. terminu przypadł na 12 listopada 2015 r.

Wobec faktu, że skarga ta poprzedzona została terminowym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i wniesiona we właściwym terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., należało przejść do jej merytorycznej oceny.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, zaskarżona czynność podjęta została w związku ze zmianami w danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej [...]. W niniejszej sprawie położenie przedmiotowego budynku przy ul [...] o nr indentyfikacyjnym [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków zostało zaktualizowane na podstawie opracowania geodezyjnego [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 19 września 2012 r. zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 542). Opracowanie to dotyczyło podziału działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. Na podstawie tego opracowania północna granica działki ew. nr [...] z obrębu [...] zmieniła przebieg. Przedmiotowy budynek obecnie położony jest na działce ew. nr [...] z obrębu [...], a nie jak wykazano uprzednio również na działce nr [...] z obrębu [...].

Przed wprowadzeniem ww. opracowania budynek o identyfikatorze [...] przekraczał granicę dz. [...] na odległość nie przekraczającą 0,60 m i położony był również na działce nr [...].

Przyjmując za bezsporny tak przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, że nie można odmówić racji skarżącej, że nie była zawiadomiona o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków polegającej m. in. na tym, że północna granica działki ew. nr [...] z obrębu [...] zmieniła przebieg. Słusznie wskazuje skarżąca, że dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków doprowadziło do rzeczywistej zmiany kształtu granic nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielem. W konsekwencji doprowadziło, to do zmiany w zakresie opisania oznaczenia budynku umiejscowionego na przedmiotowej nieruchomości. Należy podzielić stanowisko skarżącej, że działania organu naruszają jej uprawnienia jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Na konieczność zapewnienia stronie ochrony jej praw zwrócił także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 16 września 2004 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 247/04, stwierdzając, że "podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy czynność materialno-techniczna, ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach".

Należy także zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego wpisy w ewidencji mają istotne znaczenie dla praw właścicieli objętych nią gruntów.

Czynność materialno-techniczna w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków należy do form działania administracji. Wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków stanowi bezpośrednią funkcję organizowania stosunków prawnych związanych z prawem własności. W niniejszej sprawie podjęta czynność wywołała skutek prawny dla skarżącej polegający na tym, że północna granica działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zmieniła przebieg. Przedmiotowy budynek obecnie położony jest na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], a nie jak wykazano uprzednio również na działce nr [...] z obrębu [...]. Czynności materialno-techniczne, podobnie jak akty administracyjne, dokonywane są na podstawie i w wykonaniu obowiązujących norm prawnych. W przedmiotowej sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków stanowiące materialno-techniczną czynność wywołało określone dla skarżącej skutki prawne i stworzyło nową sytuację prawną należącą do niej nieruchomości.

W literaturze wyrażono pogląd, według którego "cechy charakteryzujące działanie administracji w formie czynności materialno-technicznej, a przez to i samą czynność, wypływają z tego, że czynności materialno-techniczne kształtują nowe stosunki prawne przede wszystkim przez fakty, a nie przez bezpośrednie tworzenie nowej normy obowiązującego porządku prawnego". (zob. J. Starościak, Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, s. 299). Udział właściciela gruntu w czynności materialno-technicznej, której przedmiotem jest wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków jest jego uprawnieniem wynikającym z podmiotowego prawa własności. Omówione kryteria wskazujące na cechy charakterystyczne czynności organów administracji są akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przykładowo, w uzasadnieniu uchwały z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 21) NSA stwierdził, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. również postanowienie NSA z 9 listopada 2009 r., I OSK 1495/09). W literaturze przedmiotu wyrażono pogląd, według którego administracja powinna budować zaufanie do swoich działań nie tylko w postępowaniu administracyjnym, ale w całokształcie podejmowanych przez siebie czynności mających na celu realizację zadań publicznych. Czynności materialno-techniczne stanowią niewadliwą prawnie kategorię działań administracji i uzupełniają kategorię jej działań prawnych . Podejmowane są poza postępowaniem administracyjnym, a technika ich dokonywania nie jest najczęściej regulowana przepisami prawa. Organy administracji publicznej muszą jednak posiadać wyraźne upoważnienie do ich dokonywania . Czynności materialno-techniczne nie stanowią więc kategorii działań znajdujących się poza prawem lub tym bardziej z prawem sprzecznych. Wywołują skutki prawne poprzez fakty, których dokonuje administracja lub upoważnieni przedstawiciele jej organów, i stanowią instrument, za pośrednictwem którego administracja przygotowuje działania prawne (zob. M. Kasiński, Tryb udzielania interwencji kryzysowej, [w:] M. Kasiński, M. Stahl, K. Wlaźlak (red.), Sprawiedliwość i zaufanie do władz publicznych w prawie administracyjnym [online] LEX 2015).

Nie jest zatem dopuszczalna literalna wykładnia przepisu § 49 rozporządzenia, wyłączająca informowanie właściciela gruntu o dokonanej przez organ z urzędu, w ramach aktualizacji ewidencji, zmianie danych lub oznaczeń dotyczących jego nieruchomości. Wprawdzie § 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia istotnie przewiduje zawiadomienie osób i jednostek organizacyjnych, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona, ale przepis ten interpretowany w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) musi być rozumiany w ten sposób, że również osoby, które są właścicielami lub użytkownikami nieruchomości gruntowej, dla której zmieniono przebieg granicy, powinny być informowane o dokonanych zmianach także wówczas, gdy właściwy organ działał z urzędu.

Mając na względzie stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że podjęte przez organ stanowisko nie zostało poprzedzone wnikliwą analizą istotnych dla sprawy okoliczności z odniesieniem ich do treści § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2001 r. Nr 38 poz. 454). Z tych przyczyn zaskarżona czynność uznana być musi za bezskuteczną. W ponownym postępowaniu obowiązkiem organu będzie należyta ocena zebranego w sprawie materiału i przyporządkowanie go pod treść § 49 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z wykładnią przedstawioną powyżej.

Skoro skarga uznana została za zasadną, Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.