Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 8/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 15, art. 35 par. 3, art. 110,
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1, par. 1a, art. 149 par. 2, art. 161 par. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o podział nieruchomości 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz J. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. G., zwanego dalej skarżącym, jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...].

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. J. G., za pośrednictwem organu I instancji, wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (data wpływu do Kolegium: 22 grudnia 2015 r.) na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...], zawieszające postępowanie w sprawie podziału nieruchomości - działki nr a km [...] położonej w [...] o pow. 0,7660 ha, stanowiącej własność skarżącego - do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...], jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy.

Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, zwane dalej Kolegium, poinformowało skarżącego, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie, a przyczyną niedotrzymania terminu są trudności organizacyjne wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej Kolegium. Podało także, że sprawa zostanie rozpatrzona do dnia 31 marca 2016 r.

Skarżący, pismem z dnia 29 lipca 2016 r., zwrócił się do Kolegium o informację kiedy zostanie rozpatrzone jego zażalenie na ww. postanowienie Wójta z dnia 25 listopada 2015 r. Z uwagi na brak odpowiedzi, kolejnym pismem z dnia 12 września 2016 r. skierowanym do Kolegium skarżący wniósł o zakończenie przedmiotowego postanowienia zażaleniowego. Tożsamą prośbę do Kolegium skarżący zawarł w piśmie z dnia 14 października 2016 r. Na powyższe pisma Kolegium nie udzieliło skarżącemu żadnej odpowiedzi (informacji).

Pismem z dnia 25 listopada 2016 r. J. G. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do usunięcia naruszenia prawa związanego z nieterminowym rozpoznaniem zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...] W wezwaniu tym skarżący akcentował, iż pomimo upływu terminu do rozpoznania zażalenia, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., nie zostało wydane postanowienie w zainicjowanej przez niego sprawie, jak również nie został on poinformowany o przyczynach zwłoki i nie uzyskał odpowiedzi na trzy ww. pisma dotyczące niezałatwienia jego sprawy.

Pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. J. G., powołując się na art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Stosownie do powyższego wniósł o zobowiązanie Kolegium do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi (pkt 1), uznanie, że postępowanie (a właściwie jego brak) przed Kolegium było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) oraz zasądzenie kosztów postępowania (pkt 3). Uzasadniając skargę, skarżący podkreślił, że pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. wniósł skutecznie do Kolegium zażaleniE na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r. Natomiast Kolegium już pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. poinformowało go, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie do dnia 31 marca 2016 r. Z uwagi na upływ ww. terminu i terminów ustawowych, wystąpił pismami z dnia 29 lipca 2016 r., 12 września 2016 r. i 14 października 2016 r. do Kolegium o udzielenie informacji w przedmiocie rozpatrzenia złożonego zażalenia. Następnie, pismem z dnia 25 listopada 2016 r. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi wskazał również, iż pomimo upływu terminu do rozpoznania środka odwoławczego, do chwili "obecnej" nie zostało wydane postanowienie w powyższej sprawie, a on sam nie został poinformowany o przyczynach zwłoki. Ponadto Kolegium nie udzieliło odpowiedzi na żadne ze złożonych pism, w tym na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego, Kolegium ewidentnie naruszyło art. 35 § 3 K.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy oraz zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 K.p.a. i zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.), a postępowanie przez Kolegium było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł, że od dnia 30 marca 2016 r., a zatem również w dacie wniesienia skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie pozostawało w bezczynności w przedmiotowej sprawie. Dodało, że w dniu 30 marca 2016 r. odbyło się posiedzenie niejawne, na którym rozpatrzono sprawę z zażalenia J. G.

Zdaniem Kolegium, faktu tego nie zmienia okoliczność, że "zapadła na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2016 r. decyzja podlega wysłaniu do strony dopiero po sporządzeniu jej pisemnego uzasadnienia." Kolegium argumentowało, iż w przypadku postanowień i decyzji organu kolegialnego datą wydania jest dzień podpisania decyzji przez ostatniego członka składu orzekającego. Zapadłe zaś w sprawie postanowienie jest opatrzone datą 30 marca 2016 r., natomiast obowiązujące przepisy nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji lub postanowienia z ich doręczeniem. W ocenie Kolegium, decyzja lub postanowienie rozpoczynają swój byt prawny z chwilą ich sporządzenia, a doręczenie ma jedynie na celu zakomunikowanie stronie zawartego w nich rozstrzygnięcia. Kolegium stwierdziło, nie podziela poglądu, iż w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji lub postanowienia, a momentem ich zakomunikowania stronie, sprawa nie została zakończona (niezakończone zostało postępowanie administracyjne). Tym samym uznało, że w tej sprawie nie doszło do bezczynności w załatwieniu sprawy po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nawiązując do powyższej odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 16 lutego 2017 r. przesłało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odpis postanowienia z dnia 30 marca 2016 r., nr [...], które wyekspediowało do skarżącego w dniu 16 lutego 2017 r., z znaczeniem, iż odpis dowodu doręczenia zostanie przedłożony do Sądu po otrzymaniu zwrotnego potwierdzenia dowodu doręczenia.

Pismem z dnia 24 lutego 2017 r. skarżący poinformował, że w dniu 20 lutego 2017 r. otrzymał postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nr [...], z dnia 30 marca 2016 r. Wskazał, iż zastanawiający jest dla niego upływ znacznego okresu czasu pomiędzy wydaniem postanowienia - 30 marca 2016 r., a jego otrzymaniem, tj. w dniu 20 lutego 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się m.in. do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., wedle którego sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W pierwszej kolejności rozważań podnieść należy, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemuw postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; bądź gdy tryb określony w art. 37 K.p.a. nie znajduje zastosowania, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a. - skarżący przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa.

Z treści przywołanych wyżej regulacji wynika, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia prawa.

W niniejszej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, wzywając pismem z dnia 25 listopada 2016 r., w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do usunięcia naruszenia prawa związanego z nieterminowym rozpoznaniem zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...]. W związku z powyższym stwierdzić należało, że skarga została wniesiona skutecznie i podlega merytorycznej ocenie Sądu.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi, podkreślić przyjdzie, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia wniesienia odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zwanego nadal Kolegium. Pomimo, iż przepisy nie określają, na czym polega stan bezczynności, jednakże wskazać należy na trafne stanowisko, zdaniem Sądu, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu (podmiotu zobowiązanego), że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 109-110; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r., VII SAB/Wa 71/06, LEX nr 334271).

Odnosząc powyższe rozważania prawne o charakterze ogólnym do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Sąd uznał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dopuściło się bezczynności w związku z nieterminowym załatwieniem (rozpoznaniem) zażalenia skarżącego na postanowienie Wójta Gminy Komprachcice z dnia 25 listopada 2015 r. Przypomnieć w tym zakresie należy, iż skarżący pismem z dnia 9 grudnia 2015 r., za pośrednictwem organu I instancji, wniósł zażalenie do Kolegium na ww. postanowienie, które wpłynęło do organu odwoławczego dnia 22 grudnia 2015 r. Następnie pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. Kolegium poinformowało skarżącego, iż zainicjowana przez niego sprawa nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i zostanie rozpatrzona w terminie do dnia 31 marca 2016 r. W dalszej kolejności skarżący bezskutecznie skierował do Kolegium trzy pisma z prośbą o zakończenie przedmiotowego postępowania zażaleniowego. Kolegium - co należy podkreślić - nie udzieliło na ww. pisma odpowiedzi bądź wyjaśnień, czy też informacji. Podobnie, brak było reakcji ze strony Kolegium po wezwaniu organu przez skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast o tym, że w dniu 30 marca 2016 r. odbyło się posiedzenie niejawne, na którym Kolegium rozpatrzyło zażalenie, skarżący dowiedział się z treści odpowiedzi na skargę. Postanowienie Kolegium z dnia 30 marca 2016 r. zostało przez ten organ wyekspediowane do skarżącego dopiero w dniu 16 lutego 2017 r., które otrzymał w dniu 20 lutego 2017 r.

W tym stanie rzeczy rzeczy zważyć należy, iż w kwestii orzeczeń wydawanych przez organy administracji publicznej, trafnie przyjmuje się w oparciu m.in. o treść art. 110 K.p.a., że decyzja, jako indywidualny akt administracyjny zewnętrzny, skierowany do konkretnego adresata, musi być zakomunikowana temu adresatowi w formie określonej przepisami prawa. Ta czynność procesowa ma szczególnie doniosłe znaczenie, gdyż wiążą się z nią określone skutki materialnoprawne i procesowe. Byt prawny decyzji rozpoczyna się od ujawnienia woli organu na zewnątrz przez skuteczne ogłoszenie lub doręczenie decyzji. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje zatem żadnych skutków prawnych. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Decyzja sporządzona, ale niedoręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże ani organu, ani stron postępowania (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 335/04, LEX nr 189164; z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1591/05, LEX nr 192504; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 września 2011 r., II SA/Gd 424/11). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania (art. 110 K.p.a.) i z tym momentem wiąże ona również organ, który ją wydał, a to oznacza, że decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. Skoro decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracji publicznej, stąd może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz. Zatem słusznie przyjmuje się również, iż decyzja sporządzona, ale niedoręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu, ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż załatwienie sprawy decyzją administracyjną (art. 104 K.p.a.) następuje z chwilą jej doręczenia stronie (art. 110 K.p.a.).

Powyższe rozważania odnoszą się wprost także do postanowień, bowiem zgodnie z treścią art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Zasadnie też zwraca się uwagę w nauce prawa, że organ administracji jest związany (od dnia doręczenia lub ogłoszenia) postanowieniem jako aktem kształtującym sytuację prawnoproceduralną adresatów, a wyjątkowo także sytuację prawnomaterialną stron postępowania administracyjnego.

W realiach niniejszej sprawy nie sposób zaaprobować stanowiska Kolegium, iż sam fakt podjęcia na posiedzeniu niejawnym orzeczenia rozstrzygającego zażalenie skarżącego jest równoznaczny z załatwieniem sprawy oraz zakończeniem postępowania administracyjnego i wyłączał bezczynność po stronie organu. W ocenie Sądu, organ odwoławczy miał bowiem obowiązek nie tylko wydać przedmiotowe postanowienie, ale też równocześnie doręczyć je stronie, o czym jednoznacznie stanowi przepis art. 125 § 1 oraz art. 109 w zw. z art. 126 K.p.a. Dopiero dokonanie czynności procesowej doręczenia lub ogłoszenia, stanowiącej wprowadzenie sporządzonego w sprawie postanowienia do obrotu, powoduje, iż wydane orzeczenie wywołuje skutki prawne na zewnątrz, a co za tym idzie wiąże organ administracji publicznej i stronę w myśl art. 110 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. Z tych też względów samo sporządzenie postanowienia rozstrzygającego zażalenie skarżącego, bez zakomunikowania tego orzeczenia J. G. w żadnym razie nie mogło oznaczać załatwienia sprawy przez organ odwoławczy w ustawowo wymaganym terminie. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż organ odwoławczy wydał w przedmiotowej sprawie postanowienie w dniu 30 marca 2016 r., natomiast doręczył je stronie - przy braku jakichkolwiek okoliczności faktycznych bądź prawnych uzasadniających zaistniałe opóźnienie - dopiero w dniu 20 lutego 2017 r., a więc po upływie prawie jedenastu miesięcy, naruszając tym samym w oczywisty sposób art. 12 § 1 K.p.a oraz art. 35 § 3 K.p.a.

Należy ponadto zwrócić uwagę, iż przedstawione zachowanie organu polegające na zwłoce w doręczeniu stronie zapadłego w postępowaniu zażaleniowym orzeczenia, a nadto niepoinformowanie skarżącego w jakikolwiek sposób o stanie sprawy, pomimo kierowanych przez ww. do organu kolejnych pism w tym przedmiocie, skutkowało faktycznym pozbawieniem strony wiedzy o przebiegu postępowania oraz sposobie jego zakończenia, co pozostawało także w sprzeczności z wyrażoną w art 8 K.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Mając na względzie fakt, iż zażalenie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Kolegium w dniu 22 grudnia 2015 r., które nie zostało załatwione w terminie ustawowym oraz nie zachodziły też okoliczności z art. 35 § 5 K.p.a., należało przyjąć, że organ odwoławczy pozostał w bezczynności w rozpatrzeniu zażalenia w przypisanej formie. Postanowienie, jako akt administracyjny o charakterze zewnętrznym, podjęte przez Kolegium na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2016 r. i wysłane przez organ dopiero w dniu 16 lutego 2017 r., które strona otrzymała dnia 20 lutego 2017 r. nie załatwia sprawy administracyjnej w terminie - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (zażalenia) - przypisanym organowi odwoławczemu w art. 35 § 3 K.p.a. Postanowienie podjęte na posiedzeniu niejawnym przez organ kolegialny, ale niedoręczone, nie załatwia sprawy zażaleniowej, gdyż nie wiąże ani organu, ani strony tego postępowania.

Biorąc pod uwagę przedstawiony tok postępowania i jednocześnie odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezczynności organu, celowe jest powtórzenie, że instytucja skargi na bezczynność ma za zadanie doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach. Z przepisu powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on być w bezczynności. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Skoro sprawa związana z żądaniem skarżącego została załatwiona przez skuteczne doręczenie skarżącemu postanowienia z dnia 30 marca 2016 r., ale dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, zatem w tych okolicznościach stało się niemożliwe zobowiązanie organu do wydania aktu. Dlatego w tym zakresie postępowanie zostało umorzone, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku.

W związku natomiast z faktem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie załatwiło sprawy zainicjowanej zażaleniem skarżącego w wymaganym terminie, uznać należało, że organ ten dopuścił się bezczynności, co uzasadniało wydanie orzeczenia w punkcie 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a

Ponadto, zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty, bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo. Rażące naruszenie prawa musi przy tym posiadać pewne dodatkowe, kwalifikujące je cechy w stosunku do stanu określanego jako po prostu naruszenie prawa. Akcentuje się przy tym, iż samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy nie jest wystarczające, aby mówić o rażącym naruszeniu prawa musi być ono znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione uzasadnienia, które można by uznać za racjonalne (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 34/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny przywołanych wyżej okoliczności, Sąd miał na względzie niczym nieusprawiedliwiony i nieuzasadniony fakt niedoręczenia skarżącemu podjętego na posiedzeniu niejawnym postanowienia w sprawie oraz dokonanie tej czynności dopiero po wniesieniu przez ww. skargi do tut. Sądu. Istotnym pozostawał przy tym znaczny odstęp czasu pomiędzy podjęciem postanowienia, a jego doręczeniem stronie (odpowiednio 30 marca 2016 r. i 20 lutego 2017 r.), w toku którego skarżący pozostawał w niepewności co do treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, pomimo kierowanych do organu pism w przedmiocie żądania zakończenia postępowania zażaleniowego. Wszystko to sprawiło, iż działania organu należy uznać za naruszające w sposób oczywisty i rażący prawo, a mianowicie przepisy art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 i § 2 K.p.a.

W związku z powyższym, w punkcie 3 sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 4 wyroku, stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.