Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44, art 58 § 1,2,3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku M. G. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej: "PINB") z [...] lipca 2020 r. Nr [...], nakładające na M. G. opłatę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania pięciu budynków mieszkalnych tworzących gospodarstwo agroturystyczne, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w B., gmina L. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki przywrócenia terminu do złożenia zażalenia i omówił dyspozycję art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a.

Organ wskazał, że PINB, podczas kontroli przeprowadzonej 23 lipca 2020r., ustalił, że na działce nr ew. [...] w B. prowadzona jest budowa (w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] sierpnia 2017r., zmienioną decyzją Nr [...] z [...] października 2019r.) pięciu budynków mieszkalnych tworzących gospodarstwo agroturystyczne wraz ze zbiornikami ścieków sanitarnych oraz wewnętrzną instalacją sanitarną i elektryczną. W protokole powyższej kontroli wskazano, że stwierdzono użytkowanie pięciu budynków mieszkalnych tworzących gospodarstwo agroturystyczne poprzez zakwaterowanie w nich na pobyt wypoczynkowy - w 3 budynkach dzieci, co potwierdził opiekun dzieci M. T. W czynnościach kontrolnych udziału odmówił inwestor M. G., oświadczając, że przebywa na zwolnieniu lekarskim (nie okazano zwolnienia lekarskiego), więc czynności kontrolne przeprowadzono w obecności J. G. - kierownika budowy ww. 5 budynków mieszkalnych. Inwestor w trakcie kontroli przebywał na terenie "[...]". Inwestor 1 czerwca 2020 r. złożył w PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowej inwestycji, co do której decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r. zgłoszono sprzeciw.

Organ powiatowy zawiadomieniem z 28 lipca 2020r., poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy ww. pięciu budynków mieszkalnych tworzących gospodarstwo agroturystyczne wraz ze zbiornikami ścieków sanitarnych oraz wewnętrzną instalacją sanitarną i elektryczną.

Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Nr [...] PINB nałożył na skarżącego opłatę w wysokości 50 000,00zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania ww. pięciu budynków mieszkalnych.

30 września 2020 r. do PINB wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z [...] lipca 2020r., wraz z zażaleniem na powyższe rozstrzygnięcie. Ww. korespondencja została wysłana do organu powiatowego [...]września 2020r. Z akt sprawy wynika, że inwestor posiadał wiedzę o kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego.

Zawiadomienie z 28 lipca 2020 r. oraz postanowienie z [...] lipca 2020r. Nr [...] zostały skierowane do M. G. na adres B. w miejscowości L. Powyższe przesyłki zostały dwukrotnie awizowane (w dniach: 31 lipca 2020r. oraz 10 sierpnia 2020r.). Przesyłki zwrócono do nadawcy 17 sierpnia 2020r.

[...]WINB wyjaśnił, treść art. 42 § 1, 43 i 44 § 1 i 2 k.p.a. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Jak stanowi art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie dokonane powyższy sposób uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1.

Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z domniemaniem, doręczenie postanowienia PINB nastąpiło [...] sierpnia 2020 r. Zatem 7-dniowy termin do złożenia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie (o czym poinformowano w jego treści) upływał 21 sierpnia 2020 r. Organ podniósł, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowany jest pogląd, że kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 58 § 1 k.p.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony postępowania administracyjnego. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej, ma on zatem możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Skoro art. 58 § 1 k.p.a., jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu, określa brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia.

W dalszej kolejności organ przytoczył poglądy doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazujące, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 888/10, zgodnie z którym o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia tj., że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie.

[...]WINB nadmienił, że we wniosku z [...] września 2020r. pełnomocnik skarżącego podał "mój mocodawca od 22 czerwca 2020r. do dnia dzisiejszego przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z podjętym leczeniem psychiatrycznym w [...] (...). Z uwagi na obowiązujący do dnia dzisiejszego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii zmuszony był wyjechać do swojej matki, która wymaga jego nieprzerwanej opieki ze względu na wiek i stan zdrowia - mając na względzie niedawne zwalczenie sepsy oraz obecność COVID-19 musi ona unikać kontaktu z drugim człowiekiem, przez co jej prawidłowe, normalne funkcjonowanie w społeczeństwie oraz pomoc w załatwieniu spraw życia codziennego uzależnione jest od pomocy i faktycznego zastępowania we wszystkich czynnościach przez mojego mocodawcę. (...) W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że potencjalne niezachowanie terminu nie było wynikiem zawinionego niedbalstwa strony lub jej pełnomocnika, a przyczyniły się do tego wyżej podniesione okoliczności - przebywanie mojego mocodawcy na zwolnieniu lekarskim z uwagi na konieczność leczenia poważnej choroby, jaką jest depresja, obowiązek pomocy mamie mojego mocodawcy, która ze względu na swój stan zdrowia oraz obecną sytuację epidemiologiczną wymagała nie tylko pomocy w bieżących sprawach, ale także zastępstwa we wszystkich czynnościach życia codziennego. (...) Dzień dzisiejszy, tj. 24 września 2020r. był pierwszym możliwym dniem, kiedy mój mocodawca mógł podjąć jakiekolwiek czynności w przedmiotowej sprawie, a ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika winno być poczytane, jako jedna z tych czynności, co wyraźnie wskazuje na niezawinione (potencjalne) uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego tak przez stroną, jak i pełnomocnika."

W ocenie [...]WINB, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie organu powiatowego nastąpiło bez jego winy. Okoliczności sprawy nie wskazują na jakiekolwiek uchybienia w zakresie poprawności doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie z [...] lipca 2020r. Na odwrocie koperty zawierającej postanowienie PINB Nr [...] widnieje stempel, zgodnie z którym przesyłkę awizowano 31 lipca 2020r., a następnie 10 sierpnia 2020r. Brak obecności adresata postanowienia nie uzasadnia uznania, że skarżący pozostawał bez winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia. W tym miejscu organ powołując się na treść art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., podniósł, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania powyższego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowość doręczenia korespondencji na adres wskazany w postanowieniu organu powiatowego potwierdza fakt, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, strona sama wskazuje ten adres. Ponadto jak wynika z relacji PINB w Ż., adres skarżącego wskazany został w zawiadomieniu o zakończeniu budowy, jak również widnieje na zaświadczeniach lekarskich załączonych do wniosku. Zwolnienie lekarskie i opieka nad matką (nieudokumentowana) nie usprawiedliwiają braku należytej dbałości o własne interesy, a jak wynika z przebiegu całego postępowania niepodejmowanie przez skarżącego jakiejkolwiek korespondencji z PINB może świadczyć o przyjętej przez stronę strategii procesowej.

Skoro przywrócenie terminu jest możliwe, gdy spełnione zostaną łącznie przesłanki ustawowe, w tym wniosek zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a we wniosku z 24 września 2020r. wskazano, że to właśnie ten dzień był pierwszym możliwym dniem, kiedy skarżący mógł podjąć jakąkolwiek czynność w sprawie to niezbędnym było wskazanie okoliczności, z powodu których skarżący nie miał możliwości podjęcia tej czynności wcześniej. Stanowi to o niespełnieniu przesłanki określonej w art. 58 § 2 k.p.a. Zatem nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 k.p.a. Skarżący nie uprawdopodobnił braku własnej winy w uchybieniu ustawowemu terminowi do złożenia zażalenia oraz nie wykazał, że dokonał tej czynności z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

Z powyższą decyzją nie zgodził się M. G., wnosząc pismem swej pełnomocnik, datowanym na 9 grudnia 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Skarga została "uzupełniona" pismem pełnomocnik skarżącego, datowanym również na 9 grudnia 2020 r. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, "w szczególności:

1. a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób wybiórczy i skrajnie nieobiektywny, poprzez dokonanie ustalenia, które nie zostało poparte dogłębną analizą materiału dowodowego i jest jednostronne, dowolne oraz wykraczające poza swobodną ocenę dowodów, co doprowadziło organ do wydania zaskarżonego postanowienia;

b) art. 58 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie niewłaściwym jest przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy skarżący nie ponosi winy za jego uchybienie. Skarżący dokonał wszelkich czynności określonych w ww. przepisie, a przemawiających za przywróceniem terminu".

Pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i "wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy, poprzez uwzględnienie zażalenia i uchylenie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego, a także wstrzymanie (przez organ) wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych". Ponadto, wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej oraz zwolnień lekarskich - na okoliczność przewlekłych chorób skarżącego; dziennika budowy - na okoliczność zmiany kierownika budowy oraz zawinionego działania J. G.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wyjaśniła, że organy obu instancji nie podjęły wymaganych prawem czynności zmierzających do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy - w szczególności nieuwzględnione zostały problemy zdrowotne skarżącego, uniemożliwiające branie udziału w postępowaniu, a mające znaczny wpływ na jego przebieg. Niezasadnie również na tej podstawie zawiadomiono prokuraturę o możliwości popełnienia przez skarżącego przestępstwa z uwagi na fakt, że z dokumentów przedstawionych przez pełnomocnika wynika, że niemożność przeprowadzenia kontroli wynikała z problemów zdrowotnych skarżącego i nie było to działanie umyślne, w z góry powziętym zamiarze.

Organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego. Przede wszystkim zostało pominięte zawiadomienie z 23 lipca 2020 r., w treści którego M. G. wycofał J. G. wszelkie pełnomocnictwa oraz upoważnienia do reprezentowania skarżącego, jako kierownik budowy. J. G. dokonał wpisu w dzienniku budowy o gotowości oddania wybudowanych budynków do użytkowania, działając wbrew woli bez konsultacji ze skarżącym. Doręczenie wypowiedzenia pełnomocnictwa Józefowi Gawędzie miało miejsce w godzinach porannych 23 lipca 2020 r. i od tamtej chwili utracił on uprawnienia przyznane mu przez prawo budowlane, jako kierownikowi budowy, co więcej jego obecność podczas dokonanej przez organ I instancji kontroli była sprzeczna z art. 22 Prawa budowlanego.

Prawidłowe rozpatrzenie sprawy powinno skutkować zaniechaniem dokonania czynności kontrolnych przez organ I instancji do momentu ustania przeszkody w postaci choroby skarżącego. Organ I instancji dokonał dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, pomijając niektóre jego części składowe, czego konsekwencją było sprzeczne z prawem przeprowadzenie kontroli i na podstawie jej ustaleń ukaranie skarżącego grzywną. Mając na uwadze obecną sytuację epidemiologiczną i związaną z tym trudną sytuacją na rynku pracy nieuzasadnione było wymierzenie kary w maksymalnej, przewidzianej prawem wysokości. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich, której działalność została zawieszona z uwagi na obecnie obowiązujące obostrzenia spowodowane epidemią wirusa COVID-19, co znacznie ograniczyło jego płynność finansową.

J. G. świadomie nie wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę we wskazanym zakresie. Po dokonaniu sprzecznej z treścią decyzji zmiany ogrzewania, posiadając o tym wiedzę, samowolnie wystąpił do organu, aby ten zezwolił na użytkowanie wybudowanych budynków wiedząc, że nie zostanie ono udzielone z uwagi na sprzeczność z decyzją o pozwoleniu na budowę, czego efektem było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej. Budynki wybudowane przez skarżącego zostały wybudowane zgodnie z projektem oraz decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że od 22 czerwca 2020 r. do dnia opracowania skargi przebywa on na zwolnieniu lekarskim w związku z podjęciem leczenia psychiatrycznego w [...], mającej siedzibę w W., spowodowanego zdiagnozowaniem depresji, co potwierdza dokumentacja przedłożona w toku postępowania administracyjnego. Skarżący boryka się z poważnymi problemami zdrowotnymi od 2014 r., które w obecnym okresie uległy znacznemu pogłębieniu. Udzielane mu zwolnienia lekarskie mają do dnia dzisiejszego charakter ciągły i nieprzerwany.

Powołując się na doktrynę oraz orzecznictwo sądowe pełnomocnik zacytowała art. 41, 42, 43, 44 i 58 § 1 i 2 k.p.a. Przytoczyła także przesłanki skuteczności doręczenia przesyłki. Podkreśliła, że skarżący nie zmienił swojego adresu zamieszkania, a jego nieobecność wynikała jedynie z częstych, lecz krótkotrwałych wizyt u swojej matki, wobec czego nie można tego uznać za zmianę miejsca zamieszkania. Wyjaśniła też, że jest wiele przykładów (stanów faktycznych) niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowych w terminie - jedną z nich jest "Obłożna choroba uniemożliwiająca stronie wniesienie odwołania jest podstawą do przywrócenia terminu" (A. Wróbel, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red.: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, LEX/el.2020). pełnomocnik przedstawiła stanowisko w zakresie różnic pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności). Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej.

Zdaniem pełnomocnik skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zgodnie z przyjętą metodyką pracy listonosza, wszelka korespondencja kierowana do skarżącego (lub awizo) zostawiana była w różnych miejscach jego nieruchomości - możliwym było jej zaginięcie, natomiast posiadana przez skarżącego skrzynka pocztowa była uszkodzona oraz dostęp do niej był możliwy także przez osoby do tego nieuprawnione, co dodatkowo uprawdopodabnia niezawiniony charakter nieskutecznego doręczenia skarżącemu korespondencji. Nie została spełniona przesłanka pozostawienia zawiadomienia w drzwiach lub skrzynce pocztowej skarżącemu, wobec czego nie można uznać takiego doręczenia za skuteczne, mimo zaistnienia pozostałych, określonych w przepisie przesłanek. Według najlepszej wiedzy skarżącego, Poczta w sposób nieprawidłowy nadzoruje odbiór przesyłek przez osoby do tego uprawnione, co dodatkowo podkreśla nieskuteczność jej doręczenia. Skarżący stoi na stanowisku, że potwierdzenie odebrania korespondencji nadanej przez Starostwo Powiatowe w L. zostało podpisane przez inną osobę nazwiskiem jego żony. Skarżący kwestionuje prawdziwość tego podpisu.

Zdaniem pełnomocnik, nie ulega wątpliwości, że potencjalne niezachowanie terminu nie było wynikiem zawinionego niedbalstwa strony lub jego pełnomocnika, a przyczyniły się do tego wyżej podniesione okoliczności - przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim z uwagi na konieczność leczenia poważnej choroby, jaką jest depresja, obowiązek pomocy mamie skarżącego, która ze względu na swój stan zdrowia oraz obecną sytuację epidemiologiczną wymagała nie tylko pomocy w bieżących sprawach, ale także zastępstwa we wszystkich czynnościach życia codziennego. Skarżący jest jedyną osobą, która mogła w jakimkolwiek, choćby najmniejszym stopniu, udzielić jej pomocy - ponadto nie był on w tym czasie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Dzień 24 września 2020 r., był pierwszym możliwym dniem, kiedy skarżący mógł podjąć jakiekolwiek czynności w przedmiotowej sprawie, a ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika winno być poczytywane, jako jedna z tych czynności, co wyraźnie wskazuje na niezawinione (potencjalne) uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego, tak przez stronę jak i pełnomocnika.

W piśmie procesowym, określanym, jako "uzupełnienie skargi" pełnomocnik skarżącego rozwinęła argumentację przemawiającą za żądaniami zawartymi w skardze.

W odpowiedzi na skargę, W[...]INB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zaskarżona decyzja (i decyzja organu I instancji) nie naruszała prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest to, czy organ II instancji prawidłowo uznał w okolicznościach wynikających z akt sprawy, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności stanowiących przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego i odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB.

Niesporne są w sprawie ustalenia faktyczne organu, że PINB postanowieniem z [...] lipca 2020r. Nr [...] nałożył na skarżącego opłatę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynków. Postanowienie zostało skierowane do M. G. na adres B. w miejscowości L. Z adnotacji na kopercie wynika, że przesyłka została dwukrotnie awizowana - 31 lipca 2020 r. oraz 10 sierpnia 2020 r., a następnie zwrócona do nadawcy 17 sierpnia 2020 r.

Prawidłowo więc ustalił [...]WINB, że 7-dniowy termin do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie upłynął skarżącemu 21 sierpnia 2020 r., gdyż w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2 art. 44 k.p.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wówczas, gdy przesyłka nie zostanie odebrana, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a. (a więc w niniejszej sprawie był to właśnie 21 sierpnia 2020 r.), a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W datowanym na 24 września 2020 r. wniosku o przywrócenie terminu, opracowanym i podpisanym przez działającego z substytucji adw. A. T. apl. adw. P. S., jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy skarżącego wskazano dwie okoliczności. Po pierwsze, skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z leczeniem psychiatrycznym depresji w [...] od 22 czerwca 2020 r. do dnia opracowania ww. wniosku. Po drugie, że w celu sprawowania opieki nad matką z uwagi na jej wiek i stan zdrowia (bez sprecyzowania wieku i stanu zdrowia matki, za wyjątkiem tego, że przeszła "niedawne zwalczanie sepsy" i z uwagi na "obecność COVID-19") musiał on do niej wyjechać.

W ocenie tut. Sądu prawidłowo uznał organ II instancji, że nie są to okoliczności, które uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi do złożenia zażalenia nastąpiło bez winy skarżącego.

Niekwestionowanym jest, że depresja jest poważnym zaburzeniem psychicznym. Jak wynika z załączonych do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeń ZUS, skarżący był niezdolny do pracy w okresie 23 lipca – 10 sierpnia 2020 r., 8 sierpnia – 9 września 2020 r., 10 września – 9 października 2020 r. Z załączonych do skargi zaświadczeń lekarskich wynika, że na dolegliwości depresyjne skarżący cierpiał w 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. Tym niemniej, z załączonych do skargi kart danych pacjenta [...] wynika, że w 2017 i 2018 r. (tego okresu dotyczą karty) nie miał zaburzeń świadomości, był w pełni zorientowany auto- i aliopsychicznie, w rzeczowym kontakcie, z zachowanym krytycyzmem. Zdiagnozowane objawy depresji przejawiały się przede wszystkim w smutku, przygnębieniu, kłopotach z koncentracją i snem.

Z akt sprawy nie wynika natomiast, w jakim stanie zdrowia psychicznego był skarżący w sierpniu 2020 r. Oprócz informacji o zaświadczeniu o niezdolności do pracy, udzielonym mu w okresie 23 lipca – 10 sierpnia 2020 r. i 8 sierpnia – 9 września 2020 r. przez podmiot leczniczy "Pracownia dialogu" brak jest jakichkolwiek danych mogących uprawdopodobnić, że choroba z powodu której nie był zdolny do pracy uniemożliwiła mu odebranie przesyłki pocztowej, zawierającej postanowienie PINB Nr [...].

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy - uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/20, CBOSA).

Sam fakt posiadania zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika (tak też NSA w wyroku z 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3170/19, CBOSA). Niekwestionowane jest też w orzecznictwie, że przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej. Nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu i to właśnie zainteresowany musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu korzystanie ze zwolnienia lekarskiego było okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. np. wyrok NSA z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 471/20, z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 761/19, wyrok WSA w Gdańsku z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1410/19, WSA w Warszawie z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/19, CBOSA).

Skoro zaś z dokumentacji lekarskiej znajdującej się w aktach sprawy (pełnomocnik skarżącego dołączył karty pacjenta z opisem objawów wyłącznie na rok 2017 i 2018) nie wynika, że objawy zdiagnozowanej u skarżącego depresji znosiły jego zdolność do odebrania przesyłki zawierającej kwestionowane postanowienie PINB i następnie dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty, to nie można uznać, że choroba skarżącego i udzielone mu zwolnienie z pracy są przesłanką wyłączającą brak winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Skarżący zaś w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że jego choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu.

W sprzeczności ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, dotyczącego skutków i znaczenia w tej sprawie choroby skarżącego, jako wyłączającej winę, stoi również to, że w dniu, w którym – z uwagi właśnie na depresję – skarżący miał przebywać na zwolnieniu lekarskim (24 września 2020 r.) był on w stanie udzielić pełnomocnictwa adw. A. T. do prowadzenia sprawy przed PINB. Jak należy przypuszczać, wymagało to osobistego stawiennictwa w kancelarii adwokackiej. Samo zaś zażalenia nosi datę 23 września 2020 r.; również w tym piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego powołuje się na udzielone jej pełnomocnictwo.

Co więcej, w okresie niezdolności do pracy, stwierdzonej wystawionymi zaświadczeniami podmiotu leczniczego (co potwierdza dokumentacja ZUS), skarżący – jak oświadcza pełnomocnik we wniosku z 24 września 2020 r. – "zmuszony był wyjechać do swojej matki, która wymaga jego nieprzerwanej opieki". Skoro więc stan zdrowia skarżącego umożliwiał nie tylko udanie się do matki, ale również sprawowanie "nieprzerwanej opieki", to tym bardziej uzasadnione jest stanowisko, że ten sam stan zdrowia nie uniemożliwiał mu stosunkowo prostej czynności, jaką było odebranie dwukrotnie awizowanej przesyłki pocztowej, zawierającej kwestionowane postanowienie PINB.

W tym też kontekście twierdzenia zawarte w skardze, a dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki, polegające na tym, że "zgodnie z przyjętą metodyką pracy listonosza, wszelka korespondencja kierowana do skarżącego (lub awizo) zostawiana była w różnych miejscach jego nieruchomości - możliwym było jej zaginięcie, natomiast posiadana przez skarżącego skrzynka pocztowa była uszkodzona oraz dostęp do niej był możliwy także przez osoby do tego nieuprawnione, co dodatkowo uprawdopodabnia niezawiniony charakter nieskutecznego doręczenia skarżącemu korespondencji" nie zasługują na uznanie. Ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie wykazali, aby podnoszone uchybienia – mające w sprawie istotne dla skarżącego znaczenie - zostały zgłoszone operatorowi pocztowemu w trybie art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1041). Gdyby operator ten uznał reklamację skarżącego, wówczas w ogóle nie mogłoby być mowy o skutecznym doręczeniu postanowienia PINB.

Nie są też zasadne twierdzenia pełnomocnika substytucyjnego skarżącego w zakresie braku konieczności zawiadamiana organów administracji publicznej w toczącym się postępowaniu o potencjalnej, nawet nie stałej zmianie adresu. W ramach wymaganej od strony staranności w prowadzeniu własnych spraw – w ujęciu m.in. art. 58 1 1 k.p.a. – mieści się bowiem troska strony o to, aby w razie pobytu poza miejscem zamieszkania (nawet krótkotrwałego) powiadomić o tym właściwy organ. Nawet bowiem w czasie nieobecności spowodowanej li tylko urlopem strona powinna przewidzieć możliwość doręczenia jej przez organ korespondencji i zabezpieczyć możliwość jej odbioru. Nieprzewidzenie takiej możliwości oraz nie podjęcie działań umożliwiających odbiór korespondencji świadczy o niedbalstwie. Brak winy w uchybieniu terminu przyjąć bowiem można tylko wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym życiem, zdrowiem lub nie narażając siebie lub innych na poważne straty majątkowe (por. np. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 11/19, CBOSA).

Jeżeli do tego wyjazd skarżącego do matki nie był wyjazdem nagłym, niezaplanowanym to sam w sobie nie stanowi przyczyny uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi (analogicznie, jak np. wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r., sygn. I SA/Wa 2728/19, CBOSA).

Biorąc pod uwagę granice sprawy rozpoznawanej przez tut. Sąd (art. 134 § 1 p.p.s.a.), wyznaczające zakres kognicyjny, za zupełnie nieodnoszące się do tych granic uznać należy zarzuty pełnomocnik skarżącego dotyczące kwestii merytorycznego postępowania przed PINB w sprawie nielegalnego przystąpienia przez skarżącego do użytkowania pięciu budynków mieszkalnych tworzących gospodarstwo agroturystyczne, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości B., gmina L., bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie. Kwestie związane zarówno z niewłaściwym postępowaniem kierownika budowy, trudnościami związanymi z pandemią wirusa Covid-19 i inne, odnoszące się zarówno do prawidłowości budowy, jak i dopuszczalności użytkowania obiektów budowlanych pozostają poza granicami sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Z dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny prawnej, jak i analizy akt sprawy nie wynika, aby organ dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wręcz przeciwnie, w zakresie przedmiotu sprawy organ ustalił należycie stan faktyczny, nie dokonał dowolnej oceny dowodów i nie naruszył zaufania do władzy publicznej. Tym samym działał na podstawie prawa, które też przytoczył w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zaś skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, to [...]WINB zasadnie postanowił o odmowie jego przywrócenia, nie naruszając art. 58 § w zw. z art. 59 § 1 k.p.a.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.