Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 494/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 5a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art.73
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem J. J. z dnia 20 lipca 2005 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna Ł. W.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Zastępca Wójta Gminy K. przyznał L. W. zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. w kwocie 144 złotych miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Zastępcy Wójta Gminy K. z tym uzasadnieniem, że po dniu 7 września 2005 r., w związku z wyjazdem za granicę wnioskodawczyni, podlega ona ustawodawstwu innego państwa Unii Europejskiej w zakresie świadczeń rodzinnych i mają do niej zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zatem organem właściwym do rozpatrzenia jej wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna Ł. W. jest Marszałek Województwa D.

Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych D. Ośrodka Polityki Społecznej , działając z upoważnienia Marszałka Województwa D. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy o art.3, art. 16, art. 21 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 23a ust. 6, art. 24, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.992 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), art. 73 Rozporządzenia Rady EWG Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie oraz art. 10 § 1 lit. a) i b), art. 86 Rozporządzenia wykonawczego Rady EWG Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 dotyczącego wykonywania Rozporządzenia EWG Nr 1408/71 , art. 87 ust. 1, 3, 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego , odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia, wnioskowanego na rzecz Ł. W. w okresie od 7 września 2005 r. do 31 marca 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawczym jest zatrudniona u zagranicznego pracodawcy jako pracownik najemny w innym Państwie Członkowskim UE, wniosek podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, bowiem z dokumentów wynika, że w rozpatrywanym okresie wnioskodawczym jest osobą niepracującą w Polsce, zaś ojciec dziecka, na które wnioskowane jest świadczenie jest osobą nieaktywną zawodowo, co wynika z informacji udzielonej przez komornika prowadzącego egzekucje alimentów, zatem państwem właściwy do wypłaty świadczeń jest państwo, w którym wykonywana jest praca przez wnioskodawczynię. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady EWG Nr 1408/71 osoba, która podjęła pracę w państwie członkowskim UE jest objęta ustawodawstwem tego państwa członkowskiego, w którym wykonuje pracę najemną lub działalność zawodową i ma prawo do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo tego państwa. Świadczenia rodzinne przysługują pracownikowi w państwie członkowskim, w którym wykonuje pracę najemną lub działalność zawodową nawet, jeżeli członkowie rodziny pozostali w Polsce. Zamieszkiwanie członków rodziny w Polsce w innym państwie niż państwo, w którym wykonywana jest praca nie może pozbawić pracowników migrujących świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci. Członkowie rodziny zamieszkujący w Polsce powinni być traktowani tak jak gdyby mieszkali oni na terytorium państwa właściwego, czyli państwa, w którym wykonywana jest praca lub działalność zawodowa. Dalej organ I instancji powołał się na art. 86 Rozporządzenia wykonawczego Rady EWG Nr 574/72,według którego aby uzyskać świadczenie rodzinne w państwie, którego ustawodawstwo stosowane jest w związku z. wykonywaniem pracy lub pracy na własny rachunek, zainteresowany powinien zgłosić wniosek do instytucji właściwej tego państwa. Jeżeli ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca najemna lub działalność zawodowa przewiduje taką sytuację, wniosek powinien zostać złożony za pośrednictwem pracodawcy. Wyjaśnił też organ ,że procedury wspólnotowe stosowane są w celu uniknięcia kumulacji praw do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia ze świadczeniami, które są przewidziane przez ustawodawstwo polskie. Przy czym procedury te muszą być stosowane nie tylko wtedy, gdy dana osoba ma równoległe prawo do dwóch różnych świadczeń rodzinnych, ale także wówczas, gdy prawo do takich świadczeń mają dwie osoby w odniesieniu do tego samego dziecka.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o umorzenie pobranych świadczeń. Odwołująca podniosła zarzut braku świadomości tego , że jej syn nie może pobierać świadczeń w czasie, kiedy przebywała za granicą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych D. Ośrodka Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...].

W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji i zgodził się z dokonaną przez niego oceną prawną tych ustaleń , wskazując w szczególności , że J. J. zatrudniona jest od 20 lipca 2005 r. u zagranicznego pracodawcy jako pracownik najemny w innym Państwie Członkowskim UE- w Irlandii i żaden z członków rodziny Ł. W. nie pracuje w Polsce. Stąd państwem właściwym do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 7 września 2005 r. do 31 marca 2006 r. była Irlandia. Dalej organ odwoławczy wskazał, ze zgodnie z art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE. L. 149 z 5 lipca 1971 r.), pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa członkowskiego są uprawnione, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Natomiast w myśl art. 1 lit. a) wskazanego wyżej rozporządzenia, określenie "pracownik najemny" i "osoba prowadząca działalność na własny rachunek" oznacza odpowiednio każdą osobę, która jest ubezpieczona w ramach ubezpieczenia obowiązkowego lub fakultatywnego w odniesieniu do jednego lub więcej ryzyk w ramach działów systemu zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych lub osób prowadzących działalność na własny rachunek lub w ramach specjalnego systemu dla urzędników służby cywilnej. Według art. 13 ust. 1 i 2 lit. a) i b) tego rozporządzenia, pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Z kolei, w myśl art. 14 c rozporządzenia, osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego Państwa Członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na terytorium którego wykonuje prace za wynagrodzeniem.

Według organu odwoławczego warunkiem uznania, że w sprawie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego jest zatem stwierdzenie, że członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych podlega ustawodawstwu innego Państwa Członkowskiego, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W celu wyeliminowania sytuacji, w której doszłoby do uzyskania prawa do świadczeń w dwóch państwach członkowskich, np. w państwie wykonywania pracy i w państwie zamieszkiwania członków rodziny, innym niż państwo miejsca zatrudnienia, wprowadzono regułę niekumulowania świadczeń. W myśl tej zasady, nie można przyznać ani zachować prawa do kilku świadczeń tego samego rodzaju i w tym samym okresie. Jeżeli zatem w trakcie tego samego okresu, na tego samego członka rodziny i z różnych tytułów zbiega się prawo do świadczeń należnych na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 z prawem przysługującym w kraju

zamieszkania członków rodziny wyłącznie z tytułu zamieszkiwania, wtedy możliwe są

stosownie do art. 10 § 1 lit. a i b rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 149 z 5.07.1971, str. 2, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, s. 35, ze. zm.; Dz. Urz. WE L 74 z 27.03.1972, str. 1, ze. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 83, ze zm..), dwie sytuacje: 1) osoba mieszkająca na terytorium państwa członkowskiego razem z dzieckiem nie wykonuje żadnej działalności zawodowej; wtedy pierwszeństwo daje się ustawodawstwu miejsca pracy oraz 2) osoba mieszkająca na terytorium państwa członkowskiego razem z dzieckiem wykonuje działalność zawodową; wtedy pierwszeństwo daje się ustawodawstwu miejsca zamieszkania dziecka, pod warunkiem, że według tego ustawodawstwa świadczenie jest należne osobie mieszkającej razem z dzieckiem.

Dalej Kolegium przywołało przepis art. 16 ust. 5a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wedle którego niepełnosprawnemu dziecku nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Według Kolegium występujący w powołanym przepisie zwrot "przysługuje na dziecko zasiłek pielęgnacyjny za granicą" oznacza, że członek rodziny, podlegając ustawodawstwu innego państwa, może (potencjalnie), w świetle reguł dotyczących koordynacji, uzyskać w tym państwie świadczenie o nazwie zasiłek rodzinny i z taką właśnie sytuacją art. 16 ust. 5a ustawy wiąże skutek w postaci nieprzysługiwania prawa do zasiłku rodzinnego w Polsce.

Konkludując organ odwoławczy uznał , że w sprawie dotyczącej uprawnień Ł. W. do świadczeń rodzinnych od 7 września 2005 r. zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego i do wypłaty świadczeń rodzinnych zobowiązane jest państwo, w którym strona wnioskująca jest zatrudniona, tj. Irlandia.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca ponowiła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc jednocześnie o umorzenie należności.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację wywiedzioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem strony " o umorzenie świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych na rzecz syna Ł. W." wyjaśnić na wstępie należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym w nawiązaniu do wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu pobranego zasiłku pielęgnacyjnego wyjaśnić też należy, że kontrolą Sądu w przedmiotowej sprawie objęte jest wyłącznie postępowanie dotyczące przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 7 września 2005 r. do 31 marca 2006 r., a nie kwestie związane z ewentualnym postępowaniem administracyjnym , prowadzonym w związku z nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi.

Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy na przepis art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. W dniu 16 kwietnia 2003 r. podpisano w Atenach traktat dotyczący przystąpienia m.in. Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku, Nr 90, póz. 864 ze zm.). Na mocy postanowień tego Traktatu Rzeczpospolita Polska stała się z dniem 1 maja 2004 roku członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych (art. 1 i art. 2 ust. 2 Traktatu). Co za tym idzie, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich oraz aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Z kolei, zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 , nr 90, poz.864/2 ze zm.) w celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Przy czym rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Natomiast decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana. Zatem dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1 maja 2004 roku stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń. W tym zakresie wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności, oznacza , że począwszy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną, a z materiału aktowego sprawy wynika ,że skarżąca od dnia 7 września 2005 r. do 31 marca 2006 r. była zatrudniona w Irlandii, co dokumentuje zaświadczenie z dnia 7 sierpnia 2009r.( data wpływu do organu administracji) z irlandzkiego urzędu Social Welfare Services Department of Social and Family Affairs przesłane do D. Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej. Z wspomnianego zaświadczenia wynika, że skarżąca na terenie Irlandii pobierała świadczenie rodzinne na syna Ł.W. w okresie od 1 marca 2007 r. do dnia 31 marca 2009 r.

Fakt wyjazdu za granicę i podjęcie tam pracy przez skarżącą, przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na syna spowodował konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Zastępcy Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] przyznającej Ł. W. zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. jako obarczonej kwalifikowaną wadą prawną polegającą na rozstrzygnięciu sprawy przez niewłaściwy organ. Zaistniała sytuacja prawna skutkowała zatem koniecznością rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 19 lipca 2005 r. przez organ właściwy w sprawie, a to działającego z upoważnienia Marszałka Województwa D. Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych D. Ośrodka Polityki Społecznej utrzymanej następnie w mocy przez decyzją będącą przedmiotem osądu. Zatem zasadność wywiedzionej skargi sprowadza się do oceny dokonanej przez organy administracji interpretacji przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Mając tak zakreśloną kognicję Sądu przytoczyć należy powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 16 ust. 5 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przewiduje, że osobie, o której mowa w ust. 2 (niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat), zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zatem dla określenia, czy prawidłowo odmówiono skarżącej na powołanej wyżej podstawie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, konieczne jest zbadanie, czy skarżącej po myśli odpowiednich przepisów wspólnotowych przysługiwało prawo do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej.

W tym zakresie zauważyć należy, że w chwili orzekania w sprawie przez właściwe organy administracji obowiązywało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/ 2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 09. 284.1 ze zm.). Stosownie do art. 90 wskazanego wyżej rozporządzenia Nr 883/2004 oraz art. 96 rozporządzenia Nr 987/2009 z dniem 1 maja 2010 r. straciły moc: rozporządzenie Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. UE spec. 05.1.35 ze zm.) ( zwane dalej rozporządzeniem Nr 1408/71) oraz rozporządzenie wykonawcze do. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71, w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (t. j. Dz. Urz. UE spec 05.1.83. ze zm. ) (zwane dalej rozporządzeniem Nr 574/72). Przepisy przejściowe zostały zawarte w art. 87 ust. 1 rozporządzenia Nr 883/2004 , w myśl którego rozporządzenie Nr 883/2004 nie daje podstawy do nabycia żadnych praw za okres poprzedzający datę jego wejścia w życie. Z art. 91 tego rozporządzenia wynika, że rozporządzenie to wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej , zaś stosuje się je od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego , czyli rozporządzenia Nr 987/2009 , którego art. 97 stanowi ,że wchodzi ono w życie z dniem 1 maja 2010r. Również ze skutkiem od dnia 1 maja 2010r. utraciło moc rozporządzenia (EWG) Nr 574/72 , co wynika z art. 96 ust.1 rozporządzenia Nr 987/2009 .

Konkludując powyższe stwierdzić należy, że przepisy przejściowe rozporządzenia Nr 883/2004 , obowiązującego w chwili wydania decyzji przez organy obu instancji nie dają podstawy do nabycia żadnych praw za okres poprzedzający datę jego wejścia w życie . Co więcej w punkcie 2 preambuły do decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) Nr 1408/71 i (EWG) Nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 i (WE) Nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (DZ. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.) wskazano, że wnioski złożone przed dniem wejścia w życie tychże rozporządzeń co do zasady nadal podlegają prawu, które miało do nich zastosowanie w chwili ich złożenia, a przepisy wspomnianych rozporządzeń mają zastosowanie jedynie do wniosków otwartych po wejściu w życie tychże rozporządzeń.

A zatem złożenie wniosku przez skarżącą w dniu 20 lipca 2005 r. spowodowało, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Nr 1408/71 oraz rozporządzenia wykonawczego do rozporządzenia Nr 574/72. Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu osób lub zmianami ich zamieszkania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Nr 1408/71, przedmiotowe rozporządzenie stosuje się do pracowników najemnych lub do osób prowadzących działalność na własny rachunek, lub do studentów, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich i są obywatelami jednego z Państw Członkowskich lub są bezpaństwowcami lub uchodźcami, zamieszkałymi na terytorium jednego z Państw Członkowskich, jak i do członków ich rodzin i do osób pozostałych przy życiu. Z kolei zakres przedmiotowy rozporządzenia Rady Nr 1408/71 został określony w jego art. 4, którego ustęp 1 lit. h stanowi ,że rozporządzenie stosuje się do wszystkich ustawodawstw odnoszących się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą m.in. świadczeń rodzinnych. Ponadto art. 1 lit. u ) i ) rozporządzenia Rady Nr 1408/71 przewiduje , że do celów tego rozporządzenia określenie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, wyrównujące koszty utrzymania rodziny zgodnie z ustawodawstwem określonym w art. 4 ust. 12 pkt 4 z wyłączeniem specjalnych zasiłków porodowych lub zasiłków z tytułu przysposobienia, określonych w załączniku II. Powyższe pozwala na uznanie, że zasiłek pielęgnacyjny uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych , przysługujący niepełnosprawnemu dziecku jest świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w trybie i na zasadach rozporządzenia Rady Nr 1408/71, ponieważ mieści się w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w art. 1 lit. u) i) rozporządzenia Rady Nr 1408/71 i odnosi się do ryzyka, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. h) tegoż rozporządzenia. Tym samym mają do niego zastosowanie, w przypadku zbiegu świadczeń, przepisy rozporządzenia Rady Nr 1408/71, jak i rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 . Rozporządzenia Rady Nr 1408/71 i Nr 574/72 zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Rozporządzenie Rady Nr 1408/71 zapobiega kumulowaniu świadczeń tego samego rodzaju, z tego samego okresu ubezpieczenia (art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 1408/71).

Rozdział 7 Tytułu III rozporządzenia Rady Nr 1408/71 zawiera przepisy szczególne dotyczące świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że cytowany przepis art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on, bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, że osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia.

W realiach analizowanej sprawy , przy uwzględnieniu faktu braku jakiejkolwiek aktywności zawodowej ojca dziecka – co dokumentuje pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt [...] -, na które przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, osobą jedynie uprawnioną do starania się o świadczenie z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem była skarżąca, jednakże wyłącznie na terenie Irlandii. Powyższe wynika z przepisów rozporządzenia Nr 1408/71 , a mianowicie z art. 13 ust. 1 i 2 lit. a) i b), w myśl którego pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Z kolei według art. 14 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia, osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego Państwa Członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na terytorium którego wykonuje prace za wynagrodzeniem.

Z punktu widzenia ujawnionych okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie również mają - na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy - regulacje zawarte w przepisie w art. 10 ust 1 lit. a) i b) rozporządzenia Nr 574/72, który stosuje się , gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie, przewidując dwie sytuacje. A mianowicie , po pierwsze ; osoba mieszkająca na terytorium państwa członkowskiego razem z dzieckiem nie wykonuje żadnej działalności zawodowej; wtedy pierwszeństwo daje się ustawodawstwu miejsca pracy oraz po drugie ; osoba mieszkająca na terytorium państwa członkowskiego razem z dzieckiem wykonuje działalność zawodową; wtedy pierwszeństwo daje się ustawodawstwu miejsca zamieszkania dziecka, pod warunkiem, że według tego ustawodawstwa świadczenie jest należne osobie mieszkającej razem z dzieckiem. W realiach analizowanej sprawy mamy do czynienia z pierwszą z wymienionych wyżej sytuacji , albowiem z poczynionych przez organy administracji ustaleń - niekwestionowanych przez skarżącą - wynika, że w okresie , którego dotyczył przedmiotowy wniosek strona nie pracowała w kraju , podobnie jak i ojciec dziecka , zobowiązany do jego alimentacji .

Rekapitulując powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały zarówno normy prawa tak wspólnotowego, jak i krajowego, odmawiając skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem jest ona członkiem rodziny, której w związku z jej zatrudnieniem za granicą przysługuje świadczenie w kraju zatrudnienia, na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej, o czym mowa przepisie art. 16 ust. 5 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi jako bezzasadnej na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.