Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 273/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1, 3, 4, 5, 6, art. 6, art. 14 ust.1, art. 23a ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 120, art. 122,  art. 124, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1,  art. 188, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 roku sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz K. R. kwotę 4017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z [...] wymierzającą K. R. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automacie o nazwie EMOTION nr [...].

Z akt sprawy wynika, że 5 grudnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego I w Ł. przeprowadzili kontrolę w lokalu przylegającym do pizzerii "A" w Ł. przy ul. A198 w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej "u.g.h.". W przedmiotowym lokalu kontrolujący stwierdzili dwa urządzenia przypominające automaty do gier o nazwach EMOTION nr [...] oraz HOT GAMES nr [...], które były włączone i posiadały wygląd oraz poszczególne elementy podobne do automatów do gier losowych. W związku z uzasadnionym podejrzeniem, że w lokalu urządzane są gry hazardowe przeprowadzono eksperyment procesowy w postaci rozegrania gier kontrolnych na urządzaniu EMOTION nr [...]. Z uwagi na brak środków pieniężnych w urządzeniu HOT GAMES o nr [...] odstąpiono od przeprowadzenia eksperymentu na tym urządzeniu.

Przeprowadzony eksperyment wykazał, że urządzenie EMOTION nr [...] umożliwiało gry, które zawierały element losowości. Gracze nie mieli wpływu na wynik gry, ponieważ o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm (program) automatu, a nie działania graczy. Gra na tym automacie umożliwiała uzyskanie wygranych punktowych, które można było wykorzystać do dalszych gier. Jednocześnie gry na automacie możliwe były jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych do automatu, co świadczy o komercyjnym charakterze gier na nim przeprowadzanych. Powyższe ustalenia pozwalały zakwalifikować kontrolowane urządzenie jako automat do gier. Kontrola potwierdziła, że gry organizowane na urządzeniu w kontrolowanym punkcie naruszają art. 3, art. 6 ust.1 oraz art. 23 a u.g.h.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji ustalił ponadto, że urządzenie o nazwie EMOTION nr [...] zostało wstawione do lokalu bezpośrednio przylegającym do pizzerii "A" w Ł. przy ul. A198 na podstawie umowy najmu powierzchni użytkowej, zawartej 1 marca 2014 r. pomiędzy właścicielem automatów spółką "B" Sp. z o.o. z siedzibą w K. a K.R. dysponującą jako najemca uprawniony do podnajmu lokalem przy ul. A 198 w Ł. prowadzącą działalność gospodarczą w pizzerii "A" pod tym samym adresem. Przedmiotem umowy był najem powierzchni użytkowej 3 m2 w lokalu położonym w Ł. przy ul. A198. Wynajętą powierzchnię najemca, zgodnie z zapisami umowy, miał wykorzystać w celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowo - hazardowej. Z treści umowy wynikało, iż z tytułu umowy najmu powierzchni "B" Sp. z o.o. zobowiązuje się płacić wynajmującemu miesięcznie czynsz w wysokości 500 zł netto, płatny na podstawie stosownej faktury VAT, w terminie w niej określonym. W umowie zastrzeżono, iż najemca zakazuje wynajmującemu jakiejkolwiek działalności na wynajętej powierzchni oraz w odniesieniu do urządzeń na niej zlokalizowanych, za wyjątkiem obowiązku dostarczenia energii elektrycznej, utrzymania porządku (sprzątania) oraz zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony). W szczególności najemca zakazuje wynajmującemu uczestniczenia w jakichkolwiek czynnościach jakiejkolwiek władzy publicznej, podejmowanych wobec urządzeń zlokalizowanych na najętej powierzchni. Ponadto w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń, wynajmujący zobowiązany jest niezwłocznie, co najmniej telefonicznie, powiadomić o tym najemcę, skrótowo opisując zaobserwowany problem.

W oparciu o powyższe ustalenia, uznając, że działalność w zakresie gier na automacie w kontrolowanym lokalu miała miejsce z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wymierzył K. R. karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automacie o nazwie EMOTION nr [...].

Pismem z 10 sierpnia 2015 r. K. R. reprezentowana przez adw. J. B. odwołała się od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry jako bezprzedmiotowego. W swoim środku zaskarżenia podniosła zarzuty:

1. błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach podlegającym restrykcjom u.g.h. i wbrew przepisom tejże ustawy;

2. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez ich bezzasadne zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący jako osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, nie może być adresatem tych przepisów;

3. naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej, czy gra na zatrzymanym urządzeniu, jest grą na automacie w rozumieniu u.g.h.;

4. naruszenia art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich bezzasadne

zastosowanie, w sytuacji, gdy są one całkowicie bezskuteczne w krajowym porządku prawnym jako sprzeczne z prawem Unii Europejskiej (a nie z Konstytucją RP);

5. bezzasadnego oddalenia wniosku dowodowego pełnomocnika strony zgłoszonego w piśmie z 26 czerwca 2015 r. w sytuacji, gdy okoliczność, na którą zostały zgłoszone wnioski dowodowe miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pełnomocnik odwołującej wniósł ponadto o dopuszczenie następujących dowodów:

- z zeznań strony na okoliczność charakteru umowy łączącej skarżącą z właścicielem urządzenia, nieurządzania gier na automatach przez skarżącą, zręcznościowego charakteru gry na zatrzymanym urządzeniu, współpracy z "B" Sp. z o.o.;

- z przesłuchań świadków - funkcjonariuszy Urzędu Celnego I w Ł. dokonujących kontroli w lokalu skarżącej na okoliczność ustaleń dokonanych w czasie kontroli, w szczególności kompetencji, doświadczenia i uprawnień do dokonywania oceny charakteru oprogramowania zainstalowanego w zatrzymanych urządzeniach;

- z zeznań świadka – Ł. B. - Prezesa Zarządu "B" Sp. z o.o. na okoliczność charakteru współpracy z K. R., praw i obowiązków stron. Dodatkowo pełnomocnik odwołującej wniósł o przeprowadzanie rozprawy administracyjnej z udziałem funkcjonariuszy celnych dokonujących kontroli w lokalu przy ul. A198 w Ł..

Ponadto 12 sierpnia 2015 r. K. R. reprezentowana przez r.pr. M. S. złożyła kolejne odwołanie, decyzji organu I istancji zarzucając naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 pkt 2 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną wykładnię w wyniku uznania, że osoba fizyczna wynajmująca lokal użytkowy osobie prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie urządzania gier hazardowych, urządza grę i w konsekwencji podlega karze pieniężnej;

2. art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) – dalej "O.p.", poprzez niewyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego, tj. wpływu odwołującej się na sposób i zgodność z prawem prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot podnajmujący lokal użytkowy od odwołującej się, a także poprzez przyjęcie, że odwołująca się zapewniała nadzór i ciągłość przebiegu nielegalnych gier poza kasynem;

3. art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie zastrzeżeń odwołującej się do ustaleń protokołu z kontroli z 5 grudnia 2014 r.;

4. art. 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie wiążących ustaleń faktycznych dotyczących podmiotów, które urządzają grę, w sytuacji niezakończonego postępowania w przedmiocie urządzania gier na automatach bez koncesji w tym samym lokalu i na tych samych automatach przez "B" Sp. z o.o.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postepowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.

Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu na wstępie wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r tj. obowiązujące w dniu stwierdzenia działania niezgodnego z prawem.

Organ podkreślił następnie, że art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, kto w sposób w nim opisany, bez względu na formę prowadzonej działalności, urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. Przesłankami nałożenia kary na podstawie powyższego przepisu są: fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art.2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., oraz okoliczność, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniach organ II instancji stwierdził, że strona świadomie podjęła współpracę z właścicielem automatu, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatu powierzchnię, umożliwiła dostęp graczom do urządzenia w zamian za co uatrakcyjniła ofertę znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie lokalu pizzerii "A", w którym prowadziła swoją działalność gospodarczą.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przypomniał, że 1 marca 2014 r. K. R. zawarła umowę dzierżawy powierzchni użytkowej z "B" Sp. z o. o., na podstawie której w zarządzanym przez nią lokalu eksploatowane było urządzenie EMOTION nr [...]. Urządzenie to było w istocie automatem do gier hazardowych. Z umowy wynika, iż K. R. zapewniała nadzór i była odpowiedzialna za nieprzerwaną sprawność urządzenia. Również zapewniała odpowiednie warunki, aby gry na automacie w ogóle mogły być prowadzone. Wynajęła bowiem powierzchnię w lokalu, którego była najemcą uprawnionym do podnajmu, w celu zainstalowania na nim ujawnionego automatu do gier. Z umowy wynika, że wynajmująca miała obowiązek dostarczenia energii elektrycznej do wynajętej powierzchni, utrzymania porządku oraz zapewnienia bezpieczeństwa. W razie dostrzeżenia nieprawidłowości strona miała obowiązek natychmiast informować najemcę o zaistniałych usterkach. Zdaniem organu K. R. mogła bez przeszkód sprawować stały nadzór nad urządzeniami, z uwagi na to iż lokal, w którym znajdował się nielegalny automat do gier bezpośrednio przylegał do pizzerii "A", w którym prowadziła własną działalność gospodarczą. Ponadto załącznikiem do przedmiotowej umowy była INFORMACJA PRAWNA, którą wynajmująca zobowiązała się okazywać zainteresowanym osobom. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej umowa z 1 marca 2014 r. nie była klasycznym kontraktem dzierżawy, ale jej celem było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony, tj. lokalem użytkowym wydzierżawiającego oraz automatem dzierżawcy, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automacie w sposób dostępny dla ogółu a więc "urządzanie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Należy zatem przyjąć, że K. R. była podmiotem urządzającym gry na automacie w znaczeniu, o którym mowa w art.89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Organ odwoławczy zaakcentował, że strona jako legalnie działający podmiot powinna dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz jego uprawnienia do urządzania gier na automatach. Organ dodał, że według ustaleń dokonanych w toku postępowania strona nie posiadała w momencie przeprowadzonej kontroli, ani też nie posiada obecnie koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani też zezwolenia na urządzanie gier w salonach gier, co stanowi naruszenie ustawy o grach hazardowych. Sporny automat użytkowany był poza kasynem gry.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy sprawy jest kompletny i pozwolił na dokonanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W sprawie zostały przeprowadzone wszelkie czynności niezbędne i konieczne dla ustalenia jej istotnych okoliczności faktycznych. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły w szczególności protokół z kontroli przeprowadzonej w lokalu nie będącym kasynem gry oraz eksperyment wykonany na automacie. Dokonana ocena posiadanych i zgromadzonych dowodów, w szczególności dowodów z dokumentów nie nosi znamion dowolności. Zebrany w sprawie materiał został wszechstronnie rozważony i wyprowadzono z niego logiczne wnioski, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie podzielił stanowiska skarżącej dotyczącego nieuzasadnionego nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy u.g.h., które nie mają zastosowania do osób fizycznych. W tym zakresie organ, odwołując się do treści art. 89 ust.1 pkt 1 u.g.h., podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym przed i po 1 kwietnia 2017 r., każdy, kto urządza grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego tę grę i miejsce urządzenia tej gry, podlega karze pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego wynikający z przepisów art. 6 ust. 1 oraz ust. 4 u.g.h. zakaz uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry przez osobę fizyczną nie oznacza, iż nie występują sytuacje, w których osoba fizyczna prowadzi taką działalność nielegalnie. Tym samym należy uznać, że strona jako wynajmujący lokal, w którym prowadzi działalność w zakresie gier na automatach, podlega sankcji określonej we wskazanym przepisie.

Dalej organ rozpatrujący odwołanie podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, przy czym katalog dowodów jest otwarty. Z treści art. 2 ust. 7 u.g.h. wynika natomiast, że ustawodawca przewidział wprawdzie dowód konieczny dla ustalenia charakteru gry na automatach w postaci badania technicznego danego automatu, przeprowadzonego przez określoną tym przepisem jednostkę badającą, jednakże literalne brzmienie zdania pierwszego art. 2 ust. 7 u.g.h. wskazuje jednoznacznie, że obowiązek przeprowadzenia tego dowodu dotyczy postępowań wszczynanych na wniosek strony, przy czym to na wnioskodawcy spoczywa wówczas wymóg przedłożenia takiego badania.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust.1 u.g.h. poprzez ich bezzasadne zastosowanie. Wbrew stanowisku strony ustawa o grach hazardowych obowiązuje w sposób w pełni legalny i prawnie wiążący. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz sądów administracyjnych organ zaznaczył, że art. 2 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 6 ust.1 u.g.h. nie można uznać za "przepisy techniczne", a w konsekwencji brak jest jakichkolwiek podstaw do ustalenia niemożności stosowania dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako przepisu niezgodnego z prawem unijnym. W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odwołał się także do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16.

Odnosząc się do żądania dopuszczenia dowodu z zeznań świadka Ł.B. - prezesa Zarządu "B" Sp. z o.o. na okoliczność zawarcia umowy najmu lokalu przy ul. A198 w Ł., organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest celowe przeprowadzenie takich dowodów, ponieważ powyższe okoliczności zostały stwierdzone już innym dowodem, tj. protokołem kontroli z 5 grudnia 2014 r. oraz treścią umowy z 1 marca 2014 r., która jasno określa cel oraz obowiązki stron. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, iż K. R. osiągała dochody z tytułu umowy zawartej z "B" Sp. z o.o. Strona, wynajmując lokal dla celów rozrywkowo-hazardowych, ponosiła wszelkie skutki tej działalności. Posiadała ona pełną wiedzę o podnajęciu powierzchni lokalu położonego w Ł. przy ul. A198 pod instalację ujawnionego urządzenia, o tym jaki jest zamiar zawarcia umowy oraz w jakich okolicznościach ten proceder będzie się odbywał.

Z powyższych względów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, iż urządzającym gry na automacie do gier o nazwie EMOTION nr [...] była K. R., która wynajęła lokal bezpośrednio przylegający do pizzerii "A" w Ł. przy ul. A198, w którym prowadziła działalność gospodarczą. W ocenie organu stan faktyczny niniejszej sprawy podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., a w konsekwencji prawidłowo została nałożona na stronę kara w wysokości 12.000 zł.

K. R> wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zarzucając:

1) obrazę przepisów proceduralnych, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj.:

a) art. 122 O.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w kwestii ustalenia faktycznego wykonywania umowy najmu przez stronę;

b) art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. poprzez wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy najmu powierzchni użytkowej i ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na podstawie niektórych postanowień tej umowy z całkowitym pominięciem zeznań strony.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł.. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że strona zawarła jedną umowę najmu ze spółką "B" i po kontroli funkcjonariuszy celnych natychmiast ją wypowiedziała. W lokalu strony nie dokonano więcej żadnego zatrzymania urządzeń tej spółki, co organ winien brać pod uwagę przy ocenie motywów strony przy zawieraniu umów. Nie można więc twierdzić, że strona uczyniła sobie stałe źródło dochodu z wynajmowania lokalu pod automaty, bowiem gdyby stronie przyświecał inny cel niż chęć wynajmu swojego lokalu i uzyskanie pieniędzy z czynszu najmu, w szczególności współudział w organizowaniu gier przez spółkę "B", nie wypowiedziałby umowy najmu już po pierwszej kontroli. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że organ I instancji nie uznawał strony za urządzającą gry na automatach, czego wyrazem jest brak postawienia zarzutów stronie w postępowaniu karnym, co było powszechną praktyką Urzędów Celnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, który był niewystarczający do uznania, iż skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automacie poza kasynem gry, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania wobec niej regulacji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Na wstępie wyjaśnić należy, że 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88), która zmieniła m.in. brzmienie art. 89 u.g.h. W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji obu instancji stanowił jednak art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., tj. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli przeprowadzonej 5 grudnia 2014 r., pomimo iż decyzja organu II instancji została wydana po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych.

Podkreślić należy, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w art. 89 u.g.h. Co do zasady więc, w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w tej kwestii w przepisach przejściowych należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, ale trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1354/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się w dniu kontroli, tj. 5 grudnia 2014 r., w którym zatrzymano będący przedmiotem niniejszego postępowania automat do gier. Przyjęcie więc stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od 1 kwietnia 2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny i prawny dotyczący naruszenia przez skarżącą zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych.

Należy również uwzględnić, że w stanie faktycznym sprawy dotychczas obowiązujący art. 89 u.g.h. był korzystniejszy dla strony skarżącej. Przewiduje bowiem w ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej, która stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a znowelizowanej ustawy wynosi 100.000 zł od każdego automatu. Działanie polegające na urządzaniu gier w lokalu poza kasynem gry nadal podlega zatem penalizacji, z tym że zagrożone jest karą surowszą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP należy stosować normę względniejszą (por. wyroki NSA: z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1691/12 i z 16 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1996/11, dostępne w CBOSA).

W konsekwencji należy przyjąć, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz, że wysokość tej kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu.

Następnie wskazać trzeba, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.g.h. grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Z art. 6 ust. 1 u.g.h. wynika zaś, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach jest uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. przewiduje natomiast, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle przepisów powołanej ustawy zasadą jest więc prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust.1 u.g.h.).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornie działalność w zakresie urządzania gier na zatrzymanym w niniejszej sprawie automacie prowadzona była w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. A198 poza kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatów do gier, tj. z pominięciem wymogów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 23a ust. 1 u.g.h. Przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment odtworzenia przebiegu gier wykazał, że gry na spornym automacie miały charakter losowy, ponieważ grający nie miał wpływu na ich wynik, przebieg gry był niezależny od umiejętności i zręczności gracza, a o rezultacie gier decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. Gra na przedmiotowym automacie umożliwiała uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które można było wykorzystać do dalszych gier. Zasadnie zatem organy w rozpoznawanej sprawie uznały, że na zakwestionowanych automatach rozgrywano gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.

W ocenie sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą organy orzekające w sposób nieuzasadniony, bo co najmniej przedwczesny uznały skarżącą za współurządzającą gry na automacie, w konsekwencji czego doszło do błędnego przypisania jej odpowiedzialności za urządzanie gier na automacie i błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie przyjąć należy, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2016 r., sygn. II GSK 2736/16 (dostępny w CBOSA), wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter. Chodzi o eliminowanie sytuacji obejścia lub nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów u.g.h., która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia.

Zaznaczyć jednak należy, że istniejące powiązanie określonych podmiotów np. urządzającego gry na automacie w lokalu i wynajmującego lokal samo przez się nie świadczy jeszcze o tym, iż drugi z podmiotów jest również urządzającym gry na automacie. Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami (por. wyroki NSA: z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16, z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2322/17, z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 5336/16, z 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 5329/16; wyroki WSA w Łodzi: z 14 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 396/17, z 11 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1199/17, dostępne w CBOSA). W sprawach dotyczących podmiotów, którym nie można wprost przypisać cechy "urządzającego gry na automacie" czyli niebędących właścicielami maszyn hazardowych, to jest np. w odniesieniu do podmiotów, które wynajmują powierzchnie w celu urządzania na nich gier hazardowych, organy prowadzące postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny dokładnie wyjaśnić ich udział w tego rodzaju przedsięwzięciu. W celu ustalenia odpowiedzialności takiego podmiotu istotne jest udowodnienie, że wykonywał on konkretne czynności pozwalające na przypisanie mu cechy "urządzającego gry na automatach".

W niniejszej sprawie, zdaniem sądu, organy prowadzące postępowanie z naruszeniem art. 122 O.p., nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego w zakresie uznania skarżącej za urządzającą gry na automatach, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta wyraża się m.in. w określonym w art. 187 § 1 O.p. obowiązku organu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Realizacji obowiązku, o którym mowa, służy regulacja z art. 180 § 1 O.p., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, oraz z art. 188 O.p., stanowiąca, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te wystarczająco są stwierdzone innym dowodem. Katalog środków dowodowych zawarty został w art. 181 O.p. Stosownie do art. 191 O.p. zebrane według powyższych reguł dowody organ winien ocenić w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego, pod kątem ustalenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. poczynił ustalenia co do podmiotu urządzającego gry na automatach na podstawie zapisów umowy najmu powierzchni użytkowej zawartej 1 marca 2014 r. pomiędzy "B" Sp. z o.o. a K. R.. W tym zakresie podkreślił, że skarżąca jako wynajmująca powierzchnię lokalu zobowiązała się do dostarczenia energii elektrycznej, utrzymania porządku oraz zapewnienia bezpieczeństwa w stosunku do wynajmowanej powierzchni. W razie dostrzeżenia nieprawidłowości w działaniu urządzeń wynajmująca miała obowiązek natychmiast informować o zaistniałych usterkach. Ponadto skarżąca zobowiązała się również okazywać zainteresowanym osobom INFORMACJĘ PRAWNĄ stanowiącą załącznik do umowy najmu. W ocenie organu K. R., wynajmując powierzchnię w lokalu, którego była najemcą, zapewniła w ten sposób odpowiednie warunki, aby gry na automatach w ogóle mogły być prowadzone. Zdaniem organu z wyżej wskazanej umowy wynika, że skarżąca zapewniała nadzór i była odpowiedzialna za nieprzerwaną sprawność zatrzymanego w niniejszej sprawie urządzenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił przy tym, że K. R. mogła bez przeszkód sprawować stały nadzór nad urządzeniami z uwagi na to, iż lokal, w którym znajdowały się nielegalne automaty do gier bezpośrednio przylegał do pizzerii "A", w którym prowadziła działalność gospodarczą.

Odnosząc się do powyższych okoliczności świadczących w ocenie organu o urządzaniu przez skarżącą gier hazardowych, stwierdzić należy, że - wbrew twierdzeniom organu - w umowie najmu powierzchni użytkowej z 1 marca 2014 r. nie przewidziano dla skarżącej żadnych obowiązków, które wskazywałyby na jej aktywny udział w procederze urządzania gier na automatach. W tym miejscu wyjaśnić należy, że oddanie najemcy powierzchni lokalu w zamian za czynsz, obowiązek dostarczania energii elektrycznej do najętej powierzchni, utrzymania czystości czy zapewnienia bezpieczeństwa na wynajmowanej powierzchni nie wkraczają poza typowe elementy umowy najmu lokalu. Udostępnienie miejsca w lokalu w celu urządzania gier łącznie z udostępnieniem zasilania i utrzymywanie tego lokalu w stanie do tego przeznaczonym - zdaniem sądu - nie jest przejawem aktywnego uczestnictwa w udostępnianiu grającym samych automatów. Podkreślić należy, że w wyniku zawarcia umowy najmu wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu (art. 662 § 1 k.c.). Sam obowiązek powiadomienia najemcy o nieprawidłowości w działaniu urządzeń do gier nie przesądza jeszcze o przyjęciu przez wynajmującego obowiązków wykraczających poza typowy zakres umowy najmu. Również wynikający z załącznika do umowy obowiązek przeciwdziałania uszkodzeniom mienia najemcy nie może stanowić podstawy do ustalenia, że strona przyjęła na siebie obowiązek obsługi zatrzymanego automatu. Należy podkreślić, że jak wynika z protokołu kontroli w momencie jej podjęcia oraz cały czas podczas jej trwania lokal był pusty, nie była w nim obecna skarżąca ani żaden z jej pracowników. Powyższe przeczy przyjętej przez organy tezie o sprawowaniu przez stronę stałego nadzoru nad urządzeniem. Do typowych obowiązków wynajmującego powierzchnię pod umieszczenie urządzenia najemcy czy wydzierżawiającego, należy bowiem zaliczyć informowanie najemcy o niszczeniu, włamaniu lub istotnym (widocznym) uszkodzeniu urządzenia. Obowiązek przeciwdziałania uszkodzeniom automatu przez osoby trzecie, a także obowiązek informowania najemcy o ewentualnej wadliwości działania jego mienia mieści się w zakresie rzetelnego wykonywania wiążącej strony umowy najmu, ale też wynika z zapobiegliwości przed ewentualną odpowiedzialnością za cudzą rzecz pozostawioną w lokalu (por. wyroki NSA: z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II GSK 4245/16, 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt II GSK 350/18 oraz z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 533/16, dostępne w CBOSA). W ocenie sądu zatem żadne z postanowień umowy najmu wskazanych przez organ w niniejszej sprawie nie stanowi o przyjęciu przez skarżącą obowiązków wykraczających poza typowe obowiązki wynikające z umowy najmu lokalu.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, na czym miałaby polegać aktywność strony w stosunku do zatrzymanych automatów. Brak jest ustaleń, czy skarżąca rzeczywiście wykonywała jakiekolwiek czynności związane z obsługą automatów do gier osobiście lub za pośrednictwem zatrudnionego w wynajmowanym lokalu personelu. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby strona skarżąca realizowała jakieś obowiązki w stosunku do automatów, w szczególności sprawowania pieczy i dbania o automat, aby podejmowała jakieś czynności w sytuacji, gdy w automacie zabrakło pieniędzy na wygrane, czy też zachęcała do rozgrywania gier, bądź tłumaczyła ich zasady, lub uczestniczyła w wypłacie wygranych. Wszystkie te kwestie nie zostały wyjaśnione przez organy administracji. W ocenie sądu dowody, na których oparł się organ wymierzając stronie karę pieniężną za urządzanie gier na automatach, nie potwierdzają faktu istnienia współdziałania w procederze nielegalnego urządzania gier pomiędzy K. R. a "B" Sp. z o.o. Organ prowadzący postępowanie nie wyjaśnił również, czy wynajmująca lokal miała zagwarantowany udział w dochodzie uzyskiwanym z automatów, mając na względzie, że umowa najmu określała miesięczny czynsz w sposób kwotowy, niezależnie od dochodów uzyskanych z gier na automatach. W sprawie nie poczyniono też ustaleń, kto faktycznie nadzorował eksploatację urządzeń i ponosił koszty ich działania. Organy nie dokonały również ustaleń co do podmiotu zajmującego się otwieraniem i zamykaniem lokalu, w którym umieszczony był kontrolowany automat do gier, i włączającego automat, co umożliwiłoby określenie podmiotu stwarzającego bezpośredni dostęp do automatów. Należy zauważyć, że kontrolę w dniu 5 grudnia 2014 r. przeprowadzono bez udziału wynajmującej lokal, w kontrolowanym miejscu nie stwierdzono również obecności innych osób za wyjątkiem członków zespołu kontrolnego (k. 2 i 14 akt administracyjnych). Natomiast z treści odwołania od decyzji organu I instancji z 12 sierpnia 2015 r. wynika, iż skarżąca przekazała do podnajemcy komplet kluczy do zamka w drzwiach wejściowych, przez co podnajemca uzyskał pełne i wyłączne władztwo nad lokalem. Organ nie zweryfikował jednak informacji w powyższym zakresie.

Ponadto w sprawie dowolnie przyjęto, że lokal należący do skarżącej pizzeria "A" w Ł. przy ul. A198 bezpośrednio sąsiaduje z lokalem, w którym w niniejszej sprawie zatrzymano automat do gier, co umożliwiło skarżącej sprawowanie stałego nadzoru nad urządzeniami do gier. Okoliczność ta nie wynika z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Nie sposób jednak pominąć faktu, że w wyjaśnieniach złożonych przez skarżącą wskazano, że kontrolę przeprowadzono w lokalu znajdującym się bezpośrednio przy ul. A198, natomiast lokal, w którym działalność gospodarczą prowadziła skarżąca znajdował się w podwórzu pod tym samym adresem. Z akt sprawy wynika jednak, że organ w toku postepowania nie poczynił ustaleń w zakresie szczegółowej lokalizacji lokalu poddanego kontroli, co oznacza, że ustalenia co do bezpośredniego sąsiedztwa wskazanych wyżej lokali nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Zwrócić trzeba uwagę, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., wydając rozstrzygnięcie, oparł się jedynie na treści umowy najmu powierzchni użytkowej, oraz dokumentach sporządzonych w dniu kontroli, tj. protokole kontroli, protokole oględzin i zatrzymania rzeczy, podczas gdy dowody te nie przesądzają o urządzaniu bądź o nieurządzaniu gier na automatach przez wynajmującą. W rozpoznawanej sprawie nie przeprowadzono żadnych innych dowodów, zaś analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że brak jakichkolwiek środków dowodowych dotyczących czynności faktycznie podejmowanych przez skarżącą w procesie urządzania gier na spornych automatach.

W ocenie składu orzekającego w okolicznościach niniejszej sprawy organ w sposób nieuprawniony odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę, naruszając w ten sposób zasady prowadzenia postępowania dowodowego określone w art. 180 § 1 O.p. oraz art. 188 O.p. W ocenie sądu organ bezpodstawnie zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącej na okoliczność współpracy z właścicielem zatrzymanego urządzenia "B" Sp. z o.o. i faktycznego charakteru umowy zawartej z tym podmiotem. Ponadto niezasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka prezesa zarządu ‘B" Sp. z o.o. Ł.B. na okoliczność charakteru współpracy z K.R. oraz wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Zdaniem sądu okoliczności, na które strona zgłaszała swoje wnioski dowodowe, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie nie zostały stwierdzone wystarczająco innymi dowodami. W tym miejscu należy również zaznaczyć, że organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej złożonych w toku postępowania. Organ pominął również te zapisy umowy najmu, które mówią, że najemca zakazuje wynajmującemu jakiejkolwiek ingerencji w najętą powierzchnię oraz w urządzenia na niej zlokalizowane, co mogłoby sugerować, że wyłącznym podmiotem prowadzącym działalność na urządzeniach do gier jest "B" Sp. z o.o.

Wskazać też należy, że w lokalu przy ul. A198 były przeprowadzone wcześniej kontrole, w wyniku których ustalono, że urządzanie gier hazardowych w tym lokalu odbywało się z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, jednak podmiotem, któremu wymierzono kary z tego tytułu był wyłącznie właściciel urządzeń. Powyższe wynika z treści pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 13 maja 2019 r (k-28 akt sądowych).

Podsumowując sąd uznał, że skarga K. R. zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego ani nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie sądu organy orzekające, przypisując skarżącej odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w ogóle nie wykazały, iż skarżąca czynnie uczestniczyła w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, podejmując działania związane nie tylko z udostępnieniem lokalu oraz pobieraniem czynszu, lecz także z obsługą automatów do gier oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samych urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Powyższe stanowi zaś o naruszeniu przepisów postępowania tj. art.120,122, 124, 187 § 1, 191 i 210 § 4 O.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji doszło do niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęte przez organ okoliczności stanu faktycznego sprawy nie dają w ocenie sądu wystarczających podstaw do uznania skarżącej za urządzającą gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W ocenie sądu wskazane przez organ przyczyny przypisania skarżącej odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych w ogóle nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy lub są niewystarczające do uznania skarżącej za "urządzającego gry" i nałożenia na nią kary pieniężnej na podstawie wskazanego przepisu. W prowadzonym ponownie postępowaniu organ zobowiązany będzie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu potwierdzenia faktycznego udziału skarżącej w procederze urządzania gier na automatach, w razie zaś jego nieuzyskania umorzyć postępowanie.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając je w wysokości równej wpisowi od skargi (400 zł), wynagrodzeniu pełnomocnika (3600 zł) oraz opłacie skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

EC