Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2536/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 10 ust. 1 pkt 1, par. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W.M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu ... lipca 2010 r. (data wpływu do ... Oddziału Regionalnego ARiMR) K. M. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.

Następnie, w pismach z dnia ...04.2011 r. i z ...05.2011 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku, które ostatecznie uzupełnione zostały ...07.2011 r.

W piśmie z dnia ... września 2011 r., nr ...... Oddział Regionalny ARiMR – po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów – odmówił K. M. przyznania wnioskowanej przez niego pomocy.

W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

Organ podkreślił, że w złożonym wniosku K. M. zadeklarował, iż jako osoba fizyczna podejmie działalność gospodarczą dotyczącą produkcji paneli, skrzydeł drzwiowych oraz pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, zaś działalność ta będzie prowadzona w budynku należącym do W. Sp. z o.o., której wnioskodawca jest wspólnikiem oraz prezesem zarządu W ocenie organu działalność ww. spółki jest powiązana (tożsama) z działalnością planowaną przez wnioskodawcę. W związku z powyższym organ stwierdził, że planowana przez wnioskodawcę operacja będzie służyła nie tylko jego działalności gospodarczej ale także działalności prowadzonej przez W. Sp. z o.o. Powyższa okoliczność – zdaniem organu – wskazuje, że inwestycja wnioskodawcy nie spełnia wymagań określonych w Programie oraz nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", zaś działania wnioskodawcy mają na celu obejście kryteriów Programu.

W piśmie z dnia ... września 2011 r., K. M. zwrócił się do organu o usuniecie naruszenia prawa. Wyjaśnił, iż planowana przez niego działalność nie jest tożsama z działalnością spółki W. Sp. z o.o. . Podniósł, iż planowana przez niego działalność będzie uruchomiona w części budynku należącego do W. Sp. z o.o., która to część nie jest związana z obecną działalnością ww. firmy. Ponadto planowana działalność wymaga użycia takich maszyn, których nie można wykorzystać przy produkcji, jaką prowadzi sp. z o.o. W.. Wnioskodawca wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom organu jego zamiarem nie było stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania dofinansowania ale uruchomienie nowej działalności i zatrudnienie nowych pracowników.

Następnie, organ rozpatrzył złożone przez wnioskodawcę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i w piśmie z dnia ...11.2011 r. nr ... przedstawił stanowisko uzasadniające negatywne rozpatrzenie ww. wezwania. Organ wskazał, iż mimo wezwań ... Oddziału Regionalnego ARiMR wnioskodawca nie przedstawił dokumentów wykluczających zarzucane mu przez organ tworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy i działanie mające na celu obejście prawa w celu uzyskania wnioskowanej pomocy. Podkreślono, iż wątpliwości budzi fakt, że wnioskodawca planuje podjęcie działalności gospodarczej jako osoba fizyczna mimo, iż jest wspólnikiem W. sp. z o.o., w której pełni funkcję prezesa zarządu. Ponadto planowa działalność jest – wg PKD – tożsama z działalnością prowadzoną przez ww. spółkę i ma być zlokalizowana w tym samym budynku. W świetle powyższego organ zwrócił uwagę na powiązania osobowe i kapitałowe wnioskodawcy z innym podmiotem gospodarczym (przedsiębiorstwo W. sp. z o.o.) w kontekście ustalenia statusu MŚP w rozumieniu Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36).

W ocenie organu działania wnioskodawcy wyczerpują przesłanki określone w art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995), tj. są skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści i prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Pismem z dnia ... listopada 2011 r. W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... odmawiające przyznania wnioskowanej przez niego pomocy finansowej.

Skarżący wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom organu planowana przez niego działalność nie będzie związana z istniejącą już produkcją, prowadzoną przez W. Sp. z o.o., ponieważ maszyny, które chciał zakupić w ramach projektu, będą służyły uruchomieniu nowej linii produkcyjnej i nie będzie można wykorzystać ich w bieżącej działalności ww. spółki, w której jest zatrudniony.

W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., 270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 139, poz. 883, z późn. zm.), które to rozporządzenie wydane zostało w oparciu o delegację ustawową, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 z późn. zm.).

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągniecie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

W niniejszej sprawie K. M. we wniosku o przyznanie pomocy zadeklarował, iż jako osoba fizyczna podejmie działalność gospodarczą w zakresie produkcji paneli oraz skrzydeł drzwiowych – produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. Zakres rzeczowy inwestycji ma obejmować zakup maszyn do stolarki, a także wykonanie odwodnienia i ułożenie kostki brukowej przed budynkiem (parking), w którym zlokalizowana będzie działalność skarżącego. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż działalność ta – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy – ma być prowadzona w budynku, który jest użytkowany przez spółkę W. sp. z o.o., i w którym spółka ta prowadzi produkcję stolarki okiennej i drzwiowej. Zarówno więc działalność wnioskodawcy, jak i produkcja ww. spółki zlokalizowane będą w tym samym obiekcie. Jednocześnie nadmienić należy, że skarżący jest zatrudniony w ww. spółce i pełni w niej funkcję prezesa zarządu, posiada również 50% jej udziałów (pozostałe 50% posiada ... skarżącego). Nie bez znaczenia jest również fakt, że działalność planowana przez skarżącego jest tożsama z działalnością ww. spółki, której skarżący jest wspólnikiem, tj. produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, oznaczona w Polskiej Klasyfikacji Działalności kodem PKD 16.23.Z.

Wobec powyższego zasadne były wątpliwości organu, czy działanie skarżącego nie ma na celu jedynie rozwinięcia działalności wykonywanej już w ramach przedsiębiorstwa W. sp. z o.o., poprzez wprowadzenie produkcji nowego asortymentu wyrobów stolarskich. Takie zaś działanie byłoby sprzeczne z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż sztucznie tworzyłoby warunki w celu uzyskania korzyści.

W ocenie Sądu, z analizy dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie – nadesłanych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwania organu – wynika, że działania skarżącego miały na celu sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania pomocy, a planowana działalność nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celów działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

Zgodnie z § 4 pkt 1 lit. e) ww. rozporządzenia, o pomoc finansową może ubiegać się osoba fizyczna, która nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) (...) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść pkt 12 Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36), zgodnie z którą w odpowiednich przypadkach należy wziąć pod uwagę związki przedsiębiorstw z osobami fizycznymi w celu zapewnienia, aby korzyści przysługujące MŚP z tytułu różnych przepisów lub środków przyjmowanych na ich korzyść czerpały wyłącznie te przedsiębiorstwa, które faktycznie tego potrzebują.

Należy podzielić stanowisko organu, iż weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez K. M., wskazuje na osobowe i kapitałowe powiązania pomiędzy podejmującym działalność gospodarczą, a spółką W. . Skoro bowiem skarżący jest wspólnikiem ww. spółki (wraz z ... posiadają udziały w ww. spółce - każde po 50%), a skarżący pełni w niej funkcję prezesa zarządu to związek pomiędzy skarżącym i spółką jest bezsprzeczny.

Ponadto należy zwrócić uwagę na miejsce realizacji planowanej przez skarżącego operacji. Działalność (produkcja) ta będzie mieścić się w budynku, który jest użytkowany przez W. sp. z o.o., i w którym spółka prowadzi produkcję wyrobów stolarskich. Jest to ten sam rodzaj działalności. Skarżący zadeklarował bowiem we wniosku o przyznanie pomocy działalność polegającą na produkcji pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa wskazując, iż jest to działalność oznaczona w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem PKD 16.23.Z. Tożsamą działalność (oznaczoną tym samym kodem PKD) prowadzi spółka W., gdyż jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy (m.in. dane z wpisu w rejestrze REGON str. 348) zajmuje się ona produkcją pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. Skoro zatem w niniejszej sprawie bezsprzeczne są powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy skarżącym, a spółką W. , a ponadto zarówno przedmiot planowanej przez skarżącego działalności jak i działalności spółki jest tożsamy, sama zaś działalność ma być prowadzona w tym samym budynku, to stwierdzić należy, że działania skarżącego miały na celu rozwinięcie działalności prowadzonej już w ramach W. sp. z o.o. Powyższe okoliczności nie pozwalają zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż planowana przez niego działalność jest niezwiązana z działalnością spółki, której jest wspólnikiem. Jest to bowiem indywidualne (subiektywne) przekonanie skarżącego, które nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonych w sprawie materiałach. Oceny Sądu nie zmienia powołana w skardze argumentacja, że zakupionych w ramach projektu maszyn nie będzie można wykorzystać w bieżącej działalności spółki, gdyż jak wskazano wyżej działalność skarżącego ma służyć rozszerzeniu działalności spółki, a zakup maszyn do stolarki z pewnością przyczyni się do rozszerzenia dotychczasowej produkcji prowadzonej przez W. sp. z o.o., poprzez umożliwienie produkcji nowego asortymentu wyrobów stolarskich. W tym miejscu wyjaśnić należy, że rozszerzenie dotychczasowej działalności jest możliwe w ramach działającej już spółki i nie wymaga od skarżącego – jako od osoby fizycznej – dodatkowego podejmowania działalności gospodarczej. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w istocie brak jest przeszkód prawnych które uniemożliwiałby podjęcie skarżącemu – jako osobie fizycznej – nowej działalności. Jednakże w niniejszej sprawie nie chodzi o to, że skarżący nie może podjąć takiej działalności lecz o to, że środki, o które się ubiega nie będą służyły tworzeniu i rozwojowi mikroprzedsiębiorstw, a więc działaniu, w ramach którego złożył wniosek. Przedmiotem sprawy jest bowiem zasadność przyznania skarżącemu środków z ww. programu zaś w ocenie Sądu środki te będą służyły prowadzonemu już przez skarżącego przedsiębiorstwu. Taką ocenę uzasadnia również fakt, iż skarżący planuje utwardzenie powierzchni (ułożenie kostki) przed budynkiem, w którym zlokalizowana jest działalność W. sp. z o.o. Wobec powyższego środki przeznaczone na utwardzenie powierzchni (budowa parkingu), z którego korzystać będzie ww. spółka nie będą przeznaczone zgodnie z celem działania. Skoro zatem planowana przez skarżącego operacja nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", to wobec treści § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie, z którym pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’, organ zasadnie odmówił przyznania wnioskowanej przez skarżącego pomocy.

W ocenie Sądu skarżący poprzez swoje działanie stworzył sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami danego działania do otrzymania płatności. Działanie skarżącego, w świetle ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych (powiązania osobowe, tożsamość działalności oraz miejsce produkcji) należy bowiem ocenić, jako mające na celu rozwinięcie działalności prowadzonej już w ramach W. sp. z o.o.

Zasadnie więc organ uznał, iż powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskaniu tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści jak i art. 4 ust. 8 Rozporządzenia komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Mając powyższe na względzie należy uznać, iż Agencja zasadnie stwierdziła, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie pomocy, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania " Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.