Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 5/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA
Powołane przepisy: article: art. 139, art. 140, art. 141
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 161 par. 1 pkt 3, art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SAB/Łd 5/10

UZASADNIENIE

Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. decyzjami z dnia [...] określił M. i M. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 919.024,20 zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 564.747,20 zł, a także określił odsetki od zaległości w powyższym podatku w wysokości 587.569,20 zł. Od powyższych decyzji podatnicy wnieśli odwołania.

Po rozpoznaniu odwołań Izba Skarbowa w Ł. decyzjami z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nie zgadzając się z tymi decyzjami podatnicy wnieśli skargi do NSA. Wyrokami z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 493,494/01 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargi te oddalił.

Na powyższe rozstrzygnięcia podatnicy wnieśli skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FSK 263-264/04, uchylił zaskarżone orzeczenia Sądu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808-809/04, wydanymi po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W związku z wnioskiem skarżących o uzupełnienie powyższych wyroków z dnia 7 grudnia 2004 r., wyrokami z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Łd 808,809/04, Sąd ten uzupełnił powyższe orzeczenia z dnia 7 grudnia 2004 r.

Od wyroków z dnia 7 grudnia 2004 r. (sygn. akt I SA/Łd 808/04 i 809/04) oraz z dnia 24 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Łd 808/04 i 809/04) skarżący wnieśli skargi kasacyjne. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 781/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w całości skargi kasacyjne złożone przez podatników. Wyroki w tych sprawach wraz z klauzulą prawomocności oraz aktami sprawy wpłynęły do Izby Skarbowej w Ł. w dniach 9 października 2007 r. i 15 listopada 2007 r. Akta sprawy w dniu 28 listopada 2007 r. zostały przesłane do Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w celu celem ich uzupełnienia w zakresie wskazanym w wyrokach. O fakcie tym podatnicy zostali powiadomieni pismem z dnia 14 grudnia 2007 r.

W dniu 6 listopada 2007 r. M.P. wystąpił, na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) z wnioskiem o umorzenie postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przyczyną bezprzedmiotowości jest to, iż nie istnieje jego zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995, które wygasło przez przedawnienie. Następnie w piśmie z 3 marca 2008 r. podatnik oświadczył, że podtrzymuje w całości powyższy wniosek. Ponownie zażądał wydania decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Pismami z 12 lutego 2008 r., 26 lutego 2008 r. i 10 marca 2008 r. Dyrektor Izy Skarbowej w Ł. ustosunkował się do przedmiotowego wniosku. Organ podatkowy wyraził stanowisko, zgodnie z którym nie ma podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania odrębnego od postępowania wymiarowego, postępowania w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, które kończyłoby się wydaniem w tym przedmiocie decyzji.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu podatkowego pismem z dnia 26 stycznia 2008 r. M.P. wystąpił do Ministra Finansów z ponagleniem z powodu niezałatwienia przez organ podatkowy sprawy we właściwym terminie. Minister Finansów udzielając odpowiedzi postanowieniem z dnia [...]. nie podzielił stanowiska skarżącego w przedmiocie bezczynności Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.

W dniu 7 marca 2008 r. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. "w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy co do istoty bądź w inny sposób zakończeniu postępowania" wszczętego wnioskiem z dnia 5 listopada 2007 r. o umorzenie postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości na skutek przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok. W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że w niniejszej sprawie, w jego ocenie, Dyrektor Izby Skarbowej pozostaje w bezczynności, bowiem pomimo obowiązku dokonania rozstrzygnięcia sprawy co do istoty bądź w inny sposób zakończenia postępowania z ww. wniosku, sprawy tej nie rozpatrzył. Wnoszący skargę wskazał przy tym na niepoinformowanie o fakcie bezczynności, o przyczynach bezczynności i w niewyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy umorzenia postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości, wszczętej wnioskiem z dnia 5 listopada 2007 r.

Zdaniem skarżącego, w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe przedawniło się, prowadzenie postępowania podatkowego jest prawnie niedopuszczalne. Z tego względu podatnik wniósł o nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. rozpatrzenia wniosku z 5 listopada 2007 r. w terminie ustawowym oraz nakazanie temu organowi wydania w zakresie wniosku decyzji, która rozstrzygnie sprawę co do istoty albo w inny sposób zakończy postępowanie w tej instancji.

Jednocześnie skarżący podniósł, że postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym, organ podatkowy zobowiązany jest zawiadomić stronę wnoszącą wniosek, zakreślając jednocześnie nowy termin jej załatwienia. Żaden ze wskazanych wymogów proceduralnych nie został zdaniem skarżącego dochowany. W konkluzji wskazał, że obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było rozstrzygnięcie w drodze decyzji istoty sprawy albo zakończenie w inny sposób postępowania w danej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie nie ma podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia odrębnego, od postępowania wymiarowego, postępowania w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, które kończyłoby się wydaniem w tym przedmiocie decyzji.

Wyrokiem z dnia z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I SAB/Łd 7/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Jednocześnie kwestionowanemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

1/ naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez sprawowanie wymiaru sprawiedliwości w zakresie kontroli działalności (bezczynności) administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w sposób przypadkowy i dowolny oraz uchylenie się od oceny prawidłowości zastosowania się przez organy podatkowe do wiążących je terminów załatwienia sprawy oraz legalności dalszego prowadzenia postępowania podatkowego ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995;

2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez:

a) brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które ma charakter ogólnikowy, a tym samym uchylenie się przez WSA w Łodzi od rozważań prawnych w granicach zaskarżenia, poprzez przyjęcie i uznanie za własne niekorzystnych tez formułowanych przez organy podatkowe przy jednoczesnym braku wyjaśnienia podstawy prawnej i ich przyjęcia, co w istocie uniemożliwia stwierdzenie, jakimi motywami kierował się Sąd w granicach zaskarżenia i jak wykładał przepisy prawa, które przytaczał w treści zaskarżonego wyroku;

b) nietrafne przyjęcie w ślad za organami podatkowymi, że przedstawiony przez nie stan faktyczny stanowi wyczerpujące rozważenie kwestii bezczynności organu podatkowego, w szczególności w zakresie oceny wpływu wniosku strony na obowiązek podjęcia określonych działań w terminach zakreślonych przepisami Ordynacji podatkowej;

c) brak należytego uzasadnienia w przedmiocie wyjaśnienia stronie zasadności przychylenia się do stanowiska organów podatkowych poprzez ogólnikowe wskazanie podstaw prawnych rozstrzygnięcia, pominięcie kwestii związania organów podatkowych terminami załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz ich wpływu na ocenę kwestii bezczynności;

3/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 139 § 1, art. 191, art. 208 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez oddalenie wniesionej przez stronę skargi mimo występowania w granicach zaskarżenia uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy, których w toku postępowania podatkowego dopuściły się organy podatkowe, a polegających na:

a) braku uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć w sposób pozwalający na ich kontrolę w postępowaniu odwoławczym i sądowoadministracyjnym;

b) naruszeniu przepisów postępowania zakreślających ustawowe terminy do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a w konsekwencji przyjęcia, że na organie podatkowym nie spoczywał prawny obowiązek umorzenia postępowania podatkowego z uwagi na jego przedawnienie;

c) naruszeniu zasady praworządności oraz zasady pobudzania zaufania do organów podatkowych poprzez nierozpatrzenie w ustawowo określonym terminie wniosku skarżącego, który miał istotny wpływ na ocenę zasadności dalszego prowadzenia postępowania podatkowego, w szczególności w zakresie związanym z ustaleniem obligatoryjnej przesłanki do umorzenia, tj. jego bezprzedmiotowości.

Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 10 lutego 2010 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że nie jest mu wiadome, czy do chwili obecnej w sprawie zapadło jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za

1995 rok.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1383/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

W uzasadnieniu Sąd odwoławczy wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w tej jej części, w której wnoszący skargę kasacyjną trafnie zarzucił, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej "p.u.s.a.", oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", nie wyjaśnił i zaakceptował uchylenie się od oceny prawidłowości zastosowania się przez organy podatkowe do wiążących je ustawowych terminów załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Sąd pierwszej instancji, rozpatrując skargę na bezczynność organu, skoncentrował się bowiem na dopuszczalności odrębnego rozpatrzenia wniosku skarżącego dotyczącego kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując, że powinna być ona brana pod uwagę z urzędu przez organy podatkowe w ramach prowadzonego postępowania wymiarowego za 1995 r.

Nie kwestionując tego poglądu, Sąd odwoławczy stwierdził, że umknęło Sądowi pierwszej instancji, iż rozpatrując skargę na bezczynność organu administracji, należało poruszać się w granicach, jakie wyznaczała sprawa wymiarowa za rok 1995. Skarga na bezczynność organu jest bowiem dopuszczalna w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność organów jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie. W razie zatem skargi na niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu podatkowym ponaglenie -

art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Rozpatrując skargę na bezczynność organu, dopuszczalną na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji winien był zatem wziąć pod uwagę z urzędu, czy i jakie czynności zostały przedsięwzięte przez organ podatkowy w ramach rozpatrzenia sprawy wymiarowej za rok 1995, lecz tego nie uczynił. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił również uwagi na to, że zaniechał tego także Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. oraz Minister Finansów, ograniczając się do dopuszczalności odrębnego rozstrzygania kwestii przedawnienia.

Sąd odwoławczy zauważył, że Minister Finansów w postanowieniu z dnia [...] podał również, iż przedłużające się postępowanie jest spowodowane koniecznością "przeprowadzenia dodatkowego postępowania podatkowego w zakresie uzupełnienia materiałów dowodowych w sprawie przez organ pierwszej instancji" (którego to zakresu jednak nie sprecyzował) w celu wykonania wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 808/04 i I SA/Łd 809/04.

Zdaniem NSA należy jednak podkreślić, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyrokach WSA w Łodzi dotyczyło, jak wynika z treści ich uzasadnienia, niespełnienia wymogów uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, uregulowanych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, tj.: zaniechania "szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu", a także zaniechania "przeprowadzenia wszechstronnej, wnikliwej i należycie uzasadnionej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym opinii zawartych w aktach sprawy". Nie wskazywało natomiast na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, lecz akcentowało konieczność dokonania oceny wyników tegoż postępowania.

Sąd odwoławczy podkreślił przy tym, że takie też były wskazania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FSK 263/04 i FSK 264/04, na co zwrócił uwagę WSA w Łodzi w powyższych wyrokach z dnia 7 grudnia 2004 r., podając w uzasadnieniu, że "w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadniony uznano jedynie zarzut naruszenia przez rozpoznający skargę Sąd art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wobec przejścia przez Sąd do porządku nad faktem nieustosunkowania się przez organ drugiej instancji do istotnych zarzutów zawartych w odwołaniu. Formułując je, wskazano na zasadność poniesienia określonych wydatków w celu osiągnięcia przychodu. Jak zaznaczono w wyroku uwzględniającym skargę kasacyjną, Sąd dopuścił się także uchybienia polegającego na selektywnej ocenie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny za oczywistą uznał konieczność rozważenia podniesionych w odwołaniu zarzutów, sygnalizując, iż zaniechanie tego zabiegu niweczyło cel uruchomionego postępowania odwoławczego oraz ogółu czynności podjętych w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego".

Mając na względzie powyższe ustalenia NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których organ odwoławczy zwlekał z wydaniem decyzji i nie zastosował się wprost do zaleceń wyrażonych we wskazanych wyrokach WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r., lecz w dniu 28 listopada 2007 r. przekazał akta sprawy w celu ich uzupełnienia w zakresie wskazanym w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r. Załączone do akt sądowych akta administracyjne również nie wskazują, jakie czynności zostały przedsięwzięte od końca 2004 r., a w szczególności, czy i kiedy zostały wydane decyzje przez organ odwoławczy. Takich informacji nie zawiera również odpowiedź na skargę kasacyjną, udzielona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Nie posiadał ich także pełnomocnik tegoż organu na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 10 lutego 2010 r.

Ponadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/

w związku z § 2 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 139 § 1, art. 191, art. 208 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jak również przytoczenia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej treści przepisów art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 4 i 8, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 149 p.p.s.a., a także art. 208 § 1, art. 233 § 1 pkt 2a w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, NSA wskazał, że zarzuty te zostały nieprawidłowo sformułowane i nie odniósł się do nich merytorycznie.

Z powyższych względów NSA uwzględnił skargę kasacyjną na podstawie

art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd ten orzekł na podstawie art. 203

pkt 1 p.p.s.a.

W dniu 13 sierpnia 2008 r. NSA przekazał akta sprawy Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Łodzi celem ponownego rozpoznania sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.

Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Oświadczył, że zakończyło się już postępowanie wymiarowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok. Na tę decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skargę tę Sąd oddalił.

Ponadto w wykonaniu wydanego na rozprawie postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia 22 czerwca 2010 r. zatytułowanym "Głos do protokołu" przekazał kserokopie decyzji z dnia [...] nr [...], uchylających decyzje organu I instancji i umarzających postępowanie podatkowe w sprawie określenia M. i M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995 i zaległości w tym podatku za rok 1995 oraz określających odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995.

Jednocześnie organ poinformował, że decyzje te zostały doręczone podatnikom w dniu 20 maja 2009 r. Na powyższe decyzje podatnicy nie złożyli skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z tego względu decyzje te stały się prawomocne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje :

Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Niewątpliwie z perspektywy powołanego przepisu związanie wykładnią, zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2010 r. (sygn. akt II FSK 1383/08), rodzi obowiązek wzięcia pod uwagę z urzędu, czy i jakie czynności zostały przedsięwzięte przez organ podatkowy w ramach rozpatrzenia sprawy wymiarowej za 1995 rok, a także obowiązek wyjaśnienia przyczyn, z powodu których organ odwoławczy w niniejszej sprawie zwlekał z wydaniem decyzji i nie zastosował się wprost do zaleceń wyrażonych w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 roku.

Zmierzając do realizacji powyższych obowiązków, Sąd w składzie rozpoznającym ponownie sprawę doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia jest bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem. W ocenie Sądu brak przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie w konsekwencji przesądza także o braku istnienia sprawy sądowoadministracyjnej rozumianej jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności, zgodnie z żądaniem zawartym w skardze.

Tytułem wstępu, przed przejściem do merytorycznych rozważań, wyjaśnić jednak należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc również wtedy, gdy organ winien był wydać w sprawie decyzję administracyjną. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), polega na badaniu zgodności działania bądź bezczynności organu z prawem.

Podkreślić przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, iż organ podatkowy pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 139 Ordynacji podatkowej, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 140 Ordynacji podatkowej lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2009 r., III SAB/Gl 7/09, Lex nr 526523).

Stosownie zaś do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Z powyższego wynika zatem, że Sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, Sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie, postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił niezałatwienie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. złożonego przez niego wniosku z dnia 5 listopada 2007 r. o umorzenie postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok z powodu jego bezprzedmiotowości, przejawiające się w braku rozstrzygnięcia w drodze decyzji sprawy co do istoty bądź zakończenia sprawy z tego wniosku w inny sposób.

Niewątpliwie wniesienie tej skargi wymagało uprzedniego złożenia ponaglenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 zez zm.). Wymóg ten został przez skarżącego spełniony. Z akt sprawy wynika, że podatnik pismem z dnia 26 stycznia 2008 r. wystąpił do Ministra Finansów z ponagleniem z powodu niezałatwienia przez organ podatkowy I instancji sprawy we właściwym terminie.

Przechodząc zatem do rozważań zmierzających do kontroli legalności zarzucanej Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. przez skarżącego bezczynności wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż organ ten decyzjami z dnia [...] nr [...], uchylił decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania M. i M. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995 i zaległości w tym podatku za rok 1995 oraz określenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995. Decyzje te zostały doręczone podatnikom w dniu 20 maja 2009 roku. Podatnicy nie złożyli skarg na te decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzje te zostało wydane już po wniesieniu niniejszej skargi do Sądu.

W tym stanie rzeczy, nie ulega wątpliwości, że w dacie wniesienia przez M.P. skargi Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pozostawał w bezczynności, przy czym bezczynność ta ustała w dniu 20 maja 2009 r., wówczas to skarżącemu i jego żonie doręczone zostały ww. decyzje z dnia [...] nr [...] i nr [...]. W ocenie Sądu taka forma uwzględnienia przez organ skargi dokonana w terminie do dnia rozpoczęcia rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ponownie rozpoznającym sprawę, skutkuje brakiem przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tym samym nie zachodzi potrzeba zobowiązywania organu do podjęcia nakazanego prawem aktu, tj. wydania decyzji zgodnej żądaniem skarżącego, gdyż organ decyzję tę wydał i doręczył skarżącemu w dniu 20 maja 2009 r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wobec uwzględnia przez organ skargi poprzez wydanie ww. decyzji z dnia [...], uznał postępowanie wszczęte wskutek złożenia przez skarżącego skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie to umorzył.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., który w niniejszej sprawie wymagał zastosowania, z uwagi na autokontrolny charakter powołanej wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].

(MSi)