Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 413/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 246 i art. 247 ust. 2, art. 102 - 104, art. 256 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b)
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr Sp. [...] , Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także: "Urząd Patentowy RP" lub "organ"), działając na podstawie art. art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 - dalej także: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka" o numerze Rp.20478 (pkt 1 decyzji) oraz przyznał A. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (dalej także: "wnosząca sprzeciw" lub "uczestnik postępowania") "E. " sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") kwotę w wysokości 2.371,02 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania spornego (pkt 2 decyzji).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 12 września 2013 r. skarżąca spółka "E. " sp. z o.o. z siedzibą w C. zgłosiła do ochrony sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka".

W dniu 21 lipca 2014 r. spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. wniosła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji tego organu o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka" o numerze Rp.20478, udzielonego na rzecz skarżącej spółki.

Jako materialnoprawną podstawę żądania unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego wskazano przepisy art. 102, art. 103, art. 104 oraz art. 117 ust. 1 i 2 p.w.p., a także art. 1 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W uzasadnieniu spółka wnosząca sprzeciw stwierdziła, że sporny wzór przemysłowy był przed datą jego zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym RP podany do powszechnej wiadomości w sposób umożliwiający jego odtworzenie. Wnosząca sprzeciw wskazała, że "butelki, niemal identyczne do wzoru uprawnionego, od wielu lat udostępniane są na rynku włoskim - przez rozmaitych producentów". Wnosząca sprzeciw wskazała na mleczarnie C., V. oraz T., a ponadto przedstawiła dowody na tę okoliczność. Wnosząca sprzeciw zaznaczyła, że zewnętrzny kształt tych fragmentów butelki, które w obrocie pozostają zasłonięte, wyłączony jest więc z monopolu uprawnionego z rejestracji wzoru dotyczy to środkowej części, na której występują karby obwodowe i dna butelki. Wnosząca sprzeciw, podniosła między innymi, że ocena nowości i indywidualnego charakteru wzoru dotyczy tylko jego widocznych cech oraz wskazała, że oceny dokonuje w tym przypadku zorientowany użytkownik. Odnosząc się także do kwestii swobody twórczej, wnosząca sprzeciw uznała, że w przypadku projektowania butelek PET na mleko, swoboda ta jest znaczna. Zdaniem spółki wnoszącej sprzeciw, sporny wzór przemysłowy i butelka C. są niemal identyczne, a porównywane butelki ustawione obok siebie wywarłyby na zorientowanym użytkowniku to samo ogólne wrażenie. Ponadto, strona wnosząca sprzeciw zarzuciła, że doszło do naruszenia praw autorskich, gdyż kształt butelki C. stanowi utwór, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Skarżąca spółka, jako uprawniona z prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy, w piśmie z dnia 6 grudnia 2014 r. uznała powyższy sprzeciw za bezzasadny.

Wobec zachowania terminu ustawowego do złożenia sprzeciwu oraz uznania tego sprzeciwu za bezzasadny przez stronę uprawnioną, sprawę przekazano do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

W toku postępowania spornego obie strony przedstawiły swoje argumenty i przedłożyły do akt sprawy materiały dowodowe.

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP w dniu 24 marca 2015 r. obie strony sporu podtrzymały swoje stanowiska. Spółka wnosząca sprzeciw wskazała między innymi, że zarzut z art. 117 ust. 2 p.w.p. jest zarzutem dopełniającym i nie posiada żadnych dowodów na jego uzasadnienie. Z kolei, spółka uprawniona z prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy zanegowała możliwość uwzględnienia materiałów dowodowych złożonych przez wnoszącego sprzeciw między innymi z uwagi na brak dat. Strona uprawniona podniosła, że przykładowo butelki mogły zostać nabyte niedawno, tj. po dacie zgłoszenia spornego wzoru do ochrony. Ponadto, spółka uprawniona zanegowała naruszenie art. 102 w związku z art. 103 p.w.p. z uwagi na to, że wzory zawierają różnice, których nie można nazwać nieistotnymi szczegółami, a wzór uprawnionego charakteryzuje się fantazyjnym ukształtowaniem dna butelki oraz obwodowym karbowaniem na jego ściankach. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku indywidualnego charakteru, strona uprawniona zaznaczyła, że kluczowe w sprawie jest ustalenie wzorca zorientowanego użytkownika, którym - według strony skarżącej - jest "indywidualny odbiorca dokonujący zakupu butelki mleka na własne potrzeby". Zdaniem spółki uprawnionej ze spornego prawa, w niniejszym przypadku będziemy mieli do czynienia z bardzo uważnym konsumentem, który wie czego szuka i zwraca uwagę na wszystkie widoczne elementy produktu. Spółka uprawniona nie zgodziła się również z zarzutem naruszenia praw autorskich, gdyż sporny wzór został zaprojektowany samodzielnie.

Przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. spółka wnosząca sprzeciw przedłożyła dodatkowe materiały dowodowe. Jednocześnie, wnosząca sprzeciw zakwestionowała model użytkownika końcowego wskazanego przez podmiot uprawniony i uznała, że jest nim osoba, która zajmuje się zamawianiem butelek w przedsiębiorstwie wykorzystującym je do konfekcjonowania własnych towarów.

Dnia 21 maja 2015 r. wpłynęło do Urzędu Patentowego RP pismo wnoszącego sprzeciw, do którego zostały załączone kolejne materiały dowodowe.

Kolejne dowody wnoszący sprzeciw wskazał w piśmie z dnia 25 maja 2015 r.

Z kolei spółka uprawniona z prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego zaprezentowała swoje stanowisko w piśmie z dnia 3 lipca 2015 r. W uzasadnieniu skarżąca spółka zanegowała możliwość uwzględnienia materiałów dowodowych złożonych przez stronę przeciwną. Przykładowo strona wskazała, że W.G. jest pracownikiem spółki wnoszącej sprzeciw i tym samym nie może być uznany za osobę obiektywną w niniejszej sprawie. Odnosząc się z kolei do dowodów w postaci filmów umieszczonych na portalu YouTube, strona uprawniona podniosła, że są one bardzo słabej jakości. W zakresie dowodów stanowiących wydruki z Internetu uprawniona podniosła, że można mieć wątpliwości odnośnie do dat na nich wskazanych. Ustosunkowując się do stanowiska spółki wnoszącej sprzeciw w zakresie pojęcia zorientowanego użytkownika, strona uprawniona zaznaczyła, że wnosząca sprzeciw błędnie przyjmuje, iż butelka jest przeznaczona dla indywidualnego odbiorcy. Zdaniem strony uprawnionej, butelki w hurtowych ilościach zamawiają przedsiębiorcy, a więc końcowym odbiorcą jest przedsiębiorca z branży spożywczej. Tym samym, według strony uprawnionej, za zorientowanego użytkownika należy uznać osobę odpowiadającą w takim przedsiębiorstwie za zamówienia butelek, które zostaną w następnej kolejności wykorzystane do przechowywania i transportu płynów.

Na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. obie strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Spółka wnosząca sprzeciw zaznaczyła, że materiał na płytach CD załączonych do akt sprawy świadczy o tożsamości butelki znajdującej się w aktach sprawy z butelką w nich przedstawioną. Wnosząca sprzeciw podniosła, iż w niektórych przypadkach widoczny jest na butelce termin przydatności do spożycia, co wskazywałoby na datę produkcji butelki. Z kolei strona uprawniona z prawa z rejestracji spornego wzoru przedłożyła wydruk z Internetu na okoliczność tego, jak łatwo można manipulować datą opublikowania artykułu. Strona uprawniona podniosła jednocześnie, że oświadczenie W.G. jest napisane pod tezy stawiane przez spółkę wnoszącą sprzeciw. Skarżąca spółka podkreśliła ponadto, że na butelkach uwidocznionych na materiałach dowodowych nie widać karbowania, bowiem wszystkie zawierają etykiety.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 102 i art. 104 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr Sp. [...] , unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Butelka" nr Rp.20478 (pkt 1 decyzji) oraz przyznał spółce wnoszącej sprzeciw od spółka uprawnionej ze spornego prawa kwotę w wysokości 2.371,02 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania spornego (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do unieważnienia spornego prawa z rejestracji na podstawie art. 102 oraz art. 104 p.w.p. z uwagi na brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego.

Organ wskazał, że w orzecznictwie utrwalił się jednolity pogląd, iż wzorem przemysłowym jest postać wytworu lub jego części o wyglądzie nadanym mu przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołującym określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 276/06). Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z praktyką Urzędu Patentowego RP ocenie nowości (i indywidualnego charakteru) w zakresie zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego podlega jedynie postać tego wzoru ujawniona w jego dokumentacji zgłoszeniowej. Organ dodał ponadto, że wzór przemysłowy powinien być oceniany w takiej postaci, w jakiej będzie możliwe wizualne zapoznanie się z nim przy zachowaniu wszystkich właściwości wyrobu (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 277/06).

Urząd Patentowy RP zauważył, że zgodnie z opisem zawartym w aktach rejestrowych istotą spornego wzoru przemysłowego jest nowa postać butelki przejawiająca się w kształcie i układzie linii nadających jej oryginalny wygląd. Butelka według wzoru posiada lekko wklęsłą podstawę o kształcie zbliżonym do kwadratu z wyoblonymi narożami i obwodowymi oraz koncentrycznymi pogrubieniami wzmacniającymi, a każda ze ścianek bocznych posiada karby wzmacniające - owalne w dolnej części i trapezoidalne w górnej części oraz usytuowane pomiędzy nimi, łączące się ze sobą, poziome karby obwodowe. Prostopadłościenna dolna część butelki przechodzi łagodnie w krótką szyjkę o kształcie walca. Konstrukcja butelki zapewnia znaczną sztywność, pewny chwyt dłonią, stabilność w pozycji stojącej i transporcie. Przedmiot wzoru pokazano na załączonym materiale ilustracyjnym, na którym fig. 1 przedstawia butelkę w widoku z boku, fig. 2 - butelkę w widoku ogólnym, a fig. 3 - denko butelki. Organ wskazał, że cechę istotną spornego wzoru przemysłowego butelki, stanowi jej dolna część o kształcie prostopadłościanu przechodząca łagodnie w krótką szyjkę o kształcie walca, przy czym lekko wklęsła podstawa o kształcie zbliżonym do kwadratu z wyoblonymi narożami ma obwodowe oraz koncentryczne pogrubienia wzmacniające, a ścianki boczne zawierają w dolnej części owalne karby wzmacniające, usytuowane powyżej obwodowe, łączące się ze sobą poziome karby wzmacniające i trapezoidalne karby wzmacniające w górnej części, jak pokazano na załączonym materiale ilustracyjnym fig. 1 - 3.

Urząd Patentowy RP, wskazując na materiał dowodowy przedłożony w toku postępowania przez spółkę wnoszącą sprzeciw - stwierdził, że jako przeciwstawienie świadczące o braku indywidualnego charakteru dla spornego wzoru przemysłowego uznać trzeba wzór określony w materiałach dowodowych jako wzór o nazwie C. (przedstawiony w filmie udostępnionym na portalu YouTube - film "[...]", ścieżka: [...], dowód opublikowany dnia 1 lutego 2013 r. - k. 117 i 118 akt sprawy Sp. [...] , tom I). Organ zauważył, że przedmiotowy wzór stanowi przezroczystą butelkę o podstawie kwadratu. Posiada on etykietę na środku butelki oraz wyraźne wklęsłości w górnej części w kształcie zbliżone do trójkąta.

Dodatkowo, organ uwzględnił butelkę, której zdjęcie zostało opublikowane w internecie o nazwie I.- jest to równocześnie producent butelek na mleko o tej nazwie (przedstawiony na stronie ifap - film, ścieżka: [...], dowód opublikowany dnia 22 czerwca 2013 r. - k. 133 akt sprawy Sp. [...] , tom I).

Organ wskazał, że istotna w sprawie była data zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego, tj. dzień 12 września 2013 r., przy czym - jak uznał organ - przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed tej daty.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP, porównywane wzory stanowią w przypadku wzoru przemysłowego spornego butelkę według fig. 1 (profil), fig. 2 (półprofil) oraz fig. 3 (dno) oraz butelkę w przypadku wzoru przemysłowego przeciwstawionego. Są to zatem, jak wskazał organ, wytwory należące do tego samego asortymentu towarów - ich przeznaczenie polega na możliwości przechowywania napojów. Organ stwierdził, że tego rodzaju opakowania występują masowo, są używane w codziennym życiu. W związku z powyższym, organ uznał, że zorientowanym użytkownikiem wskazanych powyżej produktów są zarówno dystrybutorzy tych towarów, jak też ich nabywcy korzystający w sposób stały z tego rodzaju przedmiotów, napojów opakowanych w butelki.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż przeciwstawiony wzór przemysłowy zostały upubliczniony przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego. Według organu, świadczą o tym w szczególności filmy umieszczone na portalu YouTube. Ponadto, organ uwzględnił argumentację przedstawioną przez W.G. w jego oświadczeniu z dnia 22 kwietnia 2015 r., w którym osoba ta wskazała, że "rodzi to podejrzenie, iż twórca wzoru butelki opisanej wnioskiem spółki E., w wysokim stopniu zainspirował się wzornictwem włoskim, tworząc własną mutację istniejącego projektu innego autora". Organ uznał, że oświadczenie to stanowiło jedynie uzupełnienie do pozostałych materiałów dowodowych zebranych w niniejszej sprawie.

Ustosunkowując się do argumentacji strony skarżącej, w ramach której strona uprawniona podważała wiarygodność oświadczenia W. G., podnosząc, że nie jest on osobą bezstronną w niniejszej sprawie, bowiem jest pracownikiem spółki wnoszącej sprzeciw, Urząd Patentowy RP stwierdził, że jest to subiektywna ocena spółki uprawnionej ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr Rp.20478. Organ uznał, że oświadczenie W.G. dotyczące wzorów przemysłowych w postaci butelek na mleko stosowanych we Włoszech znajduje potwierdzenie w materiałach dowodowych zgromadzonych sprawie. Jednocześnie, organ stwierdził, iż oświadczenie to nie było jedynym elementem, na którego podstawie została wydana decyzja unieważniająca prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego

Przeprowadzając analizę porównawczą przeciwstawionych wzorów przemysłowych oraz wzoru spornego, organ stwierdził, iż miał na uwadze zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy wytworów (składające się ostatecznie na całościowy odbiór owych wzorów). Organ zauważył przy tym, iż zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie, przy czym - jak wskazał organ - rysunek wzoru ujawnia cechy postaciowe wzoru niezależnie od używanego w opisie nazewnictwa. Tym samym, jak uznał organ, w toku oceny postać wytworu nie jest uzależniona od trafności jego nazwy.

Ponadto, organ zaznaczył, że w przypadku analizy w zakresie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, inaczej niż w zakresie analizy dotyczącej jego nowości, gdzie najistotniejszą rolę odgrywają różnice, kluczowe jest ustalenie podobieństw pomiędzy porównywanymi wytworami.

Organ zauważył, że skarżąca spółka, jako uprawniona do spornego prawa z rejestracji, wskazała, że cechy istotne wzoru przemysłowego stanowią między innymi "jej dolna część o kształcie prostopadłościanu przechodząca łagodnie w krótką szyjkę o kształcie walca przy czym lekko wklęsła podstawa o kształcie zbliżonym do kwadratu z wyoblonymi narożami ma obwodowe oraz koncentryczne pogrubienia wzmacniające a ścianki boczne zawierają w dolnej części owalne karby wzmacniające, usytuowane powyżej obwodowe, łączące się ze sobą poziome karby wzmacniające i trapezoidalne karby wzmacniające w górnej części". Organ uznał, że wskazane powyżej cechy stanowią jednocześnie cechy występujące w przeciwstawionych wzorach przemysłowych. Urząd Patentowy RP stwierdził, że wygląd wzoru spornego jest niemal identyczny, jak wygląd wzorów przemysłowych przeciwstawionych, a jedyna różnica, jaka występuje, dotyczy innego karbowania w dolnej części butelki. Zdaniem organu, w przypadku spornego wzoru jest to karbowanie w kształcie wydłużonego prostokąta o zaoblonych kątach, natomiast przeciwstawione wzory przemysłowe karbowanie wchodzi w dno butelki - stąd widoczne są tylko trzy boki karbowania. Dodatkowo, jak wskazał organ, w spornym wzorze widać elementy karbowania w dolnej części - są to linie wychodzące w górę, lekko nachylone. Inaczej wygląda też karbowanie poziome występujące w środkowej części - w przypadku spornego wzoru przemysłowego są to cztery wklęsłe linie, natomiast wzór przeciwstawiony I. oraz C. posiada trzy takie wklęsłe linie. Organ uznał, że różnice w karbowaniu są małym detalem butelki nie wpływającym na odbiór przez zorientowanego użytkownika.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że wobec regulacji zawartej w art. 104 p.w.p., konieczne jest wyjaśnienie pojęć "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalenie "zakresu swobody twórczej" w branży.

Organ zauważył, że ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, musi być dokonana przez pryzmat zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Oznacza to, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo.

Powołując się zarówno na orzecznictwo, jak i poglądy literatury dotyczące rozumienia pojęcia "zorientowanego użytkownika", organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim końcowych odbiorców - hurtowników i przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą mleka w butelkach, a także istotną cześć konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów, tj. butelek z mlekiem. Istotne jest, jak dodał organ, że ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna być dokonywana przy założeniu, że dokonuje on bezpośredniego zestawienia porównywanych wzorów przemysłowych.

Analizując z kolei zagadnienie zakresu swobody twórczej, organ zauważył, że jest on zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Zdaniem organu, w przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej (wyrok SN z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07). W konsekwencji, dokonując analizy swobody twórczej przy projektowaniu nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie butelek, w szczególności butelek na mleko, Urząd Patentowy RP uznał, że jest ona dość duża, ograniczona jedynie kształtem i rozmiarem tych przedmiotów. Organ stwierdził, że na rynku występują zasadniczo butelki składające się z podstawy, części środkowej i części górnej zaopatrzonej w otwór. W tym zakresie, zdaniem organu, występują znaczące możliwości projektowe. Przykładowo, jak wskazał organ, różne mogą występować uchwyty pozwalające na ich trzymanie, ornamentacja, kształt, czy w końcu wykończenie (m.in. zaokrąglenie boków lub wyżłobienia albo inne elementy ozdobne). A zatem, jak uznał organ, swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest dość duża.

W konsekwencji, wobec występującej różnorodności ornamentacji, kształtu, sposobu mocowania i zdobienia butelek, Urząd Patentowy RP uznał, iż rozpatrywany, sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka" nr Rp.20478 nie różni się od wzoru przeciwstawionego w takim stopniu, że zorientowany użytkownik rozróżni porównywane wzory. Zdaniem organu, decydujące znaczenie będą miały w tym przypadku podobieństwa dotyczące proporcji poszczególnych elementów, kształtu, a także zdobienia i ornamentacji. Jednocześnie, organ uznał, że występowanie innej liczby karbowań poziomych oraz karbowania dolnego nie będą miały takiego znaczenia dla zorientowanego użytkownika, który skoncentruje się na ogólnym wyglądzie wytworu. Organ uznał, że drobne różnice dotyczące karbowań niektórych elementów są nieistotne, a co za tym idzie - nie różnicują one porównywanych wzorów przemysłowych w takim stopniu, aby wywierały one odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.

W tej sytuacji, organ uznał, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przemysłowy przeciwstawiony. Według organu zorientowani użytkownicy nie odróżnią porównywanych butelek z uwagi na niewielkie różnice i liczne podobieństwa.

Mając na względzie powyższe, organ uznał, że materiały zebrane w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przez wnoszącego sprzeciw przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, organ nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez spółkę uprawnioną w piśmie z dnia 3 lipca 2015 r. W szczególności, organ nie zgodził się z zarzutami dotyczącymi przedstawionych w sprawie nagrań z portalu YouTube.

Uzasadniając kwestię zwrotu kosztów postępowania, organ powołał się na art. 256 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c., a także na stosowne regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2015 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań w celu wyjaśnienia, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki warunkujące unieważnienie wzoru przemysłowego, poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów oraz uwzględnienie twierdzeń wyłącznie wnioskodawcy i pominięcie argumentów uprawnionego, w szczególności poprzez brak odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do niezłożenia oświadczenia przez włoskiego producenta butelek, pomimo że złożenia takiego dowodu Urząd Patentowy oczekiwał;

2) naruszenie przepisu art. 102 p.w.p. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Urząd Patentowy RP, iż:

a) sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka" nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru, z uwagi na brak dokonania oceny oryginalności w zakresie elementów, które nie są uwarunkowane wymogami funkcjonalnymi,

b) elementy charakterystyczne butelki takie, jak jej kształt i linia jej dna oraz karby obwodowe w środkowej części, stanowią jedynie elementy natury technicznej wzmacniające strukturę wzoru i jako takie nie powinny być oceniane pod kątem pełnienia przez nie funkcji ozdobnych, świadczących o istnieniu indywidualnego charakteru postaci wytworu lub jego części,

3) naruszenie przepisu art. 104 p.w.p. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Urząd Patentowy RP, iż:

a) ogólne wrażenie, jakie wywołuje sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka" na zorientowanym użytkowniku nie powinno być oceniane przez pryzmat cech charakterystycznych tego wzoru, takich jak dno butelki i karby obwodowe w środkowej części butelki,

b) zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru uznać należy za szeroki z uwagi na ograniczenie go jedynie rozmiarem i kształtem, podczas gdy przy projektowaniu butelek na mleko bierze się pod uwagę specyfikę rynkową, oczekiwania odbiorców i zasady funkcjonalności, które w znacznym zakresie ograniczają swobodę twórczą,

c) pod pojęciem zorientowanego użytkownika należy w konkretnym przypadku rozumieć konsumenta dokonującego zakupu produktu finalnego w opakowaniu, jakim jest butelka, zamiast wyłącznie podmiotu, który dokonuje zakupu opakowania wyprodukowanego wg spornego wzoru.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy RP pominął przede wszystkim pisemne wyjaśnienia skarżącej spółki w przedmiocie braku daty pewnej we wszystkich wydrukach i filmach z Internetu, przedstawionych przez spółkę wnoszącą sprzeciw. Skarżąca spółka wskazała, że brak daty pewnej dyskwalifikował możliwość uznania wydruków i filmów z Internetu, jako dowodów przydatnych w przedmiotowej sprawie.

Skarżąca spółka podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP nie tylko dokonał wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ale przede wszystkim nie dążył do pełnego zbadania i wyjaśnienia sprawy. Zdaniem strony skarżącej, na szczególną uwagę zasługuje fakt, że podczas rozprawy w dniu 24 marca 2015 r. kolegium orzekające zobowiązało stronę wnioskującą o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru do przedstawienia w terminie miesiąca dowodów potwierdzających ponad wszelką wątpliwość, że wzór butelki przedstawionej przez nią na wydrukach stron internetowych był ujawniony przed dniem zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 20478., podkreślając, że takim dowodem może być oświadczenie włoskiego producenta butelek, na którego wnioskodawca powoływał się w sprzeciwie. Jednakże, jak zauważyła strona skarżąca, zamiast przedłożenia powyższego dowodu, strona wnioskująca składała kolejne dowody zaczerpnięte z Internetu, po wyznaczonym terminie miesięcznym zakreślonym przez Urząd Patentowy.

Strona skarżąca zarzuciła, że podniesione przez nią zarzuty co do uchybienia terminowi na przedłożenie dowodów przez wnioskodawcę, braku obiektywizmu oświadczenia złożonego przez pracownika spółki A. oraz niskiej jakości filmów z portalu YouTube, nie zostały w ogóle uwzględnione przez organ, co - w ocenie skarżącej spółki - narusza przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Strona skarżąca uznała, że w postępowaniu, w którym oświadczenia stron były sprzeczne, organ powinien był dążyć do wyjaśnienia sprawy chociażby poprzez uzyskanie stanowiska włoskiego producenta butelek opisywanych w postępowaniu jako C., co do daty rozpoczęcia produkcji butelek w kształcie wskazywanym w toku postępowania, jak również informacji, czy wzór przemysłowy tej butelki był rejestrowany.

W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, że unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Strona skarżąca podkreśliła, że organ nie ustalił najważniejszej okoliczności sprawy, tj. kiedy dokładnie włoski producent butelek wprowadził butelki do obrotu oraz czy daty widniejące na wydrukach stron internetowych, jak i w filmach z portalu YouTube faktycznie pochodzą sprzed dnia zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego do Urzędu Patentowego.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 102 i art. 104 p.w.p., strona skarżąca stwierdziła, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, w którym uznał on za zorientowanego użytkownika zarówno odbiorców końcowych - hurtowników i przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą mleka w butelkach, jak i istotną część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów. Zdaniem skarżącej spółki, zorientowanym użytkownikiem są wyłącznie klienci skarżącej - podmioty profesjonalne, hurtownie i dystrybutorzy opakowań, w szczególności butelek, a także podmioty gospodarcze specjalizujące się w produkcji lub dystrybucji mleka. Zdaniem strony skarżącej, to ich wybór decyduje, w jakich opakowaniach będzie sprzedawany produkt końcowy konsumentom. Według strony, wybór odpowiedniej butelki stanowi tym samym realizację strategii sprzedażowej, jak i marketingowej konkretnego producenta lub dystrybutora. Celem tej strategii niewątpliwie jest odróżnienie się na rynku od pozostałych producentów lub dystrybutorów i uzyskanie przewagi konkurencyjnej na danym rynku. W tej sytuacji, skarżąca spółka uznała, że stanowisko Urzędu Patentowego RP jest błędne z uwagi na fakt, iż zorientowany użytkownik butelek produkowanych przez stronę skarżącą dokonuje skrupulatnej oceny wyglądu całego produktu, zwracając także uwagę na każdy z jej elementów. Dlatego też, zdaniem skarżącej, nie sposób zgodzić się z argumentację Urzędu Patentowego RP, zgodnie z którą "zorientowanym użytkownikiem jest zarówno podmiot profesjonalny - hurtownik i przedsiębiorca zajmujący się sprzedażą mleka, a także istotna część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów, tj. butelek z mlekiem". Strona skarżąca stwierdziła, że kontrahentem i jednocześnie osobą dokonującą oceny wzoru przemysłowego w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie profesjonalny podmiot - hurtownik lub dystrybutor butelek lub napojów. W konsekwencji, skarżąca spółka uznała, że błędna jest zatem wykładnia Urzędu Patentowego, iż w jakimkolwiek stopniu zorientowanym użytkownikiem może być konsument mleka, bowiem sporny wzór przemysłowy jest wzorem opakowania do przechowywania płynów, nie zaś wyłącznie mleka, pozbawionym etykiety i innych cech decydujących o wyłącznej funkcji butelki na mleko. Reasumując, strona skarżąca uznała, że różnica w postrzeganiu spornego wzoru przez obie grupy jest znacząca ze względu na zupełnie różne oceny wyglądu butelki. Według strony skarżącej, konsumenci nie dokonują skrupulatnej oceny wyglądu butelki, gdyż opakowanie to zasłonięte jest w znacznym stopniu etykietą i przy wyborze produktu kierują się renomą producenta np. mleka, nie zaś estetyką butelki.

Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż swoboda twórcza przy projektowaniu butelek na mleko jest "dość duża, ograniczona jedynie kształtem i rozmiarem tych przedmiotów". Zdaniem strony skarżącej, niemal wszystkie cechy butelek na mleko są już określone i wynikają z funkcji, które pełnią oraz z potrzeb zamierzonych użytkowników, którymi są profesjonaliści z sektora mleczarskiego. Strona skarżąca podniosła jednocześnie, że kolegium orzekające także zauważyło, iż "na rynku występują zasadniczo butelki składające się z podstawy, części środkowej i części górnej zaopatrzonej w otwór", a zatem wszystkie te elementy muszą zostać uwzględnione podczas projektowania butelki na mleko. Zdaniem skarżącej, dopiero po spełnieniu tych funkcji, projektant może wprowadzić elementy ozdobne, odróżniające właśnie tę butelkę od innych, istniejących na danym rynku. W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, iż ocena organu, jakoby w zakresie wzorów przemysłowych butelki na mleko występowały znaczące możliwości projektowe - jest błędna.

Skarżąca spółka podkreśliła, że biorąc właśnie pod uwagę występujące na rynku mleczarskim opakowania, szukała nowego i indywidualnego rozwiązania. W konsekwencji, skarżąca uznała, że jej wzór stanowi butelka, której dolna część ma kształt prostopadłościanu, z wklęsłą podstawą, zawierającą osiem wgłębień, które stanowią właśnie element ozdobny. Strona podkreśliła, że na rynku występują butelki z płaskim dnem i także są stabilne. Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, argumentacja organu, iż dno butelki jest nieistotną częścią całości i spełnia tylko cechy funkcjonalne, nie może zostać zaaprobowana. To samo, zdaniem skarżącej, dotyczy karbowania w środkowej części spornego wzoru przemysłowego oraz kształtu i rodzaju gwintu, które nie zostały przeanalizowane przez organ z uwagi na to, że jako finalny produkt, podlega zakryciu etykietą producenta mleka.

Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że analiza porównawcza wzoru spornego i przeciwstawnego powinna uwzględniać wzór jako całość, nie zaś wyrywkowo jego poszczególne cechy lub elementy.

Organ uznał, że skoro w przedmiotowej sprawie różnice pomiędzy spornym wzorem przemysłowym a przeciwstawionym wzorem są na tyle duże - dotyczą one innego karbowania w dolnej i środkowej części butelki, że powinny zostać szczegółowo przeanalizowane podczas oględzin butelek pustych i pozbawionych etykiety, gdyż nawet przy założeniu, że różnice między kolidującymi ze sobą wzorami mogłyby zostać uznane za niewielkie, wciąż byłyby one łatwo dostrzegalne dla zorientowanego użytkownika.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie procesowym z dnia 10 października 2016 r. uczestnik postępowania - spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. , reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Uczestnik postępowania doszedł do przekonania, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, a poszukiwanie dodatkowych dowodów w sprawie mogłoby spowodować przedłużenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a także po zbadaniu argumentacji Urzędu Patentowego RP wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., nr Sp. [...] , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisów prawa.

W ocenie Sądu, unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt.: "Butelka" nr Rp.20478, udzielone na rzecz skarżącej spółki "E. " sp. z o.o. z siedzibą w C. , organ dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., z uwagi na brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a także błędne ustalenia faktyczne i dowolną ocenę materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie, w jakim Urząd Patentowy RP przyjął, że przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, tj. sprzed 12 września 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził jednocześnie, że organ, wydając sporną decyzję, w sposób niewłaściwy ustalił również zakres swobody twórczej przy opracowywaniu butelek będących przedmiotem analizowanego wzoru, a także w sposób nieuzasadniony przyjął model zorientowanego użytkownika, co w konsekwencji tych uchybień, doprowadziło do naruszenia przepisów art. 104 w związku z art. 102 ust. 1 p.w.p. - wskutek ich niewłaściwego zastosowania z uwagi na przyjęcie przez Urząd Patentowy RP, iż sporny wzór przemysłowy nie wykazywał w dacie zgłoszenia indywidualnego charakteru, w rozumieniu tych przepisów.

Na wstępie wszelkich dalszych rozważań, należy - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, iż Urząd Patentowy RP, wydając decyzję w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, był związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Jak stanowi bowiem przepis art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.), z której to zasady wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Realizując tą zasadę, organ administracji publicznej obowiązany jest przede wszystkim do ścisłego przestrzegania prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu wspomnianej wyżej strony postepowania administracyjnego. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy zauważyć jednocześnie, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż co do zasady to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Jednakże, należy zarazem bardzo wyraźnie podkreślić, iż rozpoznając skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP unieważniającą udzielone na rzecz strony skarżącej prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, Sąd zobowiązany był jednocześnie uwzględnić, że rygor procedury administracyjnej obowiązującej w postępowaniu spornym oznacza, iż organ ten, orzekając w sprawie, jest związany żądaniem wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących w świetle powołanych przepisów podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Jednocześnie, z uwagi na fakt, iż postępowanie ma charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością, Sąd uwzględnił to, że skoro spór toczy się między stronami, do nich należy zgłaszanie argumentów na poparcie swego stanowiska, zaś Urząd Patentowy RP jest związany zakresem żądania wnioskodawcy (zob. art. 255 ust. 4 p.w.p.).

W myśl art. 102 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Należy wskazać, iż nowość, zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, obok indywidualnego charakteru, przesłankę ochrony prawem z rejestracji wzoru przemysłowego.

W przepisie art. 103 ust. 1 p.w.p. zdefiniowano kryterium nowości wzoru przemysłowego, opierając się na wymogach dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (art. 4 i art. 6 dyrektywy).

Zasadniczo wzór przemysłowy spełnia kryterium nowości, jeżeli wcześniej (przed datą pierwszeństwa) identyczny wzór nie został publicznie udostępniony. To ogólne sformułowanie nowości wzoru przemysłowego podlega doprecyzowaniu co do zakresu przedmiotów zestawianych oraz ustalania różnicy między nimi. Weryfikacja nowości wzoru przeprowadzana jest więc przez zestawienie z wzorem przemysłowym wcześniej udostępnionym publicznie i ustalenie różnicy między zestawianymi wzorami (stwierdzenie, że nie są identyczne).

Wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie, w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym w przepisie art. 103 ust. 3 cyt. ustawy opisano przypadki ujawnień nieszkodzących nowości wzoru przemysłowego. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

W przepisie art. 103 ust. 3 p.w.p., wzorowanym na art. dyrektywy nr 98/71/WE, uregulowano przypadki, w których ujawnienie dokonane w okolicznościach opisanych w tym przepisie nie niweczy nowości wzoru przemysłowego.

Jeśli chodzi z kolei o przymiot indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, należy wskazać, że zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p., wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Według przepisu art. 104 ust. 2 cyt. ustawy, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

W ocenie Sądu, uznać należy, iż Urząd Patentowy RP, unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego z uwagi na rzekomy brak indywidulanego charakteru tego wzoru, dopuścił się zasadniczego błędu, wadliwie uznając, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego można w sposób bezsporny uznać, iż przeciwstawione przez spółkę A. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. wzory przemysłowe przedstawione na wydrukach i filmach z Internetu pochodzą sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru do ochrony.

Nie ulega wątpliwości, że oceniając, czy sporny wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, w rozumieniu art. 104 p.w.p., w odniesieniu do innego wzoru (lub wzorów) przeciwstawionych przez podmiot wnoszący sprzeciw, organ zobowiązany jest bezwzględnie jednoznacznie ustalić na wstępie, iż wzór przeciwstawiony był publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego.

Formy publicznego udostępnienia niweczące nowość wzoru przemysłowego określone zostały w art. 103 ust. 1 PrWłPrzem (stosowanie, wystawienie, ujawnienie w inny sposób), przy czym wyliczenie to nie ma charakteru enumeratywnego. Ujawnienie wzoru przemysłowego może być związane z jego stosowaniem w obrocie, a więc sprzedażą i reklamą produktów inkorporujących wzór. Wprowadzenie do obrotu produktów inkorporujących wzór można udowodnić za pomocą faktur lub oświadczeń organów zarządzających

Przykładowo, przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, że przedstawienie wzoru przemysłowego w formie zdjęcia prezentowanego w gazetach, czasopismach, książkach, katalogach, broszurach, ulotkach, ogłoszeniach, materiałach marketingowych wydawanych w tradycyjnej formie drukowanej, jak i w formie elektronicznej stanowi jego publiczne udostępnienie, przy czym ujawnienie w ten sposób musi mieć potwierdzoną datę.

Jednocześnie, podkreśla się, że ujawnienie wzoru przemysłowego w internecie rodzi trudności w ocenie, czy spełnia przesłanki określone w art. 103 ust. 2 p.w.p. (decydujące może być przeznaczenie strony internetowej), a także generuje problemy dowodowe z wykazaniem precyzyjnej daty publicznego udostępnienia (por. m.in. A. Tischner /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. dr P. Kostańskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014).

W doktrynie oraz orzecznictwie podnosi się, że o ile zasadniczo wszelkie materiały, potwierdzające w wiarygodny sposób przedstawienie wzoru (wygląd) oraz datę ujawnienia, mogą być wykorzystane w postępowaniu o unieważnienie wzoru, jako dowód wcześniejszego ujawnienia, to jednocześnie podkreśla się, że dowodem ujawnienia nie są natomiast m.in. wydruki ze stron internetowych, o ile nie towarzyszą im inne dowody, np. faktury VAT i katalogi (por. Rasiewicz /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. dr A. Michalaka, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 i powołane tam: wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/WA 504/10, czy też wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2008 r., sygn. akt GSK 267/08 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/WA 2187/06).

W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP, wskazując na materiał dowodowy przedłożony w toku postępowania przez spółkę wnoszącą sprzeciw - uznał, że jako przeciwstawienie świadczące o braku indywidualnego charakteru dla spornego wzoru przemysłowego uznać trzeba wzór określony w materiałach dowodowych jako wzór o nazwie C. (przedstawiony w filmie udostępnionym na portalu YouTube). Dodatkowo, organ uwzględnił butelkę, której zdjęcie zostało opublikowane również w internecie (butelka o nazwie I.). Organ wskazał, że oba przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed tej daty zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego, tj. przed dniem 12 września 2013 r.

Tymczasem, jak słusznie zarzuciła strona skarżąca, organ nie ustalił najważniejszej okoliczności sprawy, tj. kiedy dokładnie włoski producent butelek wprowadził butelki do obrotu oraz czy daty widniejące na wydrukach stron internetowych, jak i w filmach z portalu YouTube faktycznie pochodzą sprzed dnia zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego do Urzędu Patentowego. Jest to uchybienie o tyle istotne, o ile zważy się, że strona skarżąca zarzucała w toku postepowania spornego brak daty pewnej we wszystkich wydrukach i filmach, które miały przedstawiać przeciwstawione wzory przemysłowe.

Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Urząd Patentowy RP, dokonał ustaleń z ewidentnym naruszeniem przepisu art. 80 k.p.a., albowiem powyższa ocena nie znajduje potwierdzenia ani w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, ani też w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłową ocenę zaistnienia istotnej przesłanki publicznego udostepnienia przeciwstawionych wzorów przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dany wzór przemysłowy, zgłoszony do ochrony, posiada owe cechy (nowość i indywidualny charakter), jako zasadnicze przesłanki zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2015 r. nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Niezależnie od powyższego, należy uznać, że Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję, w sposób niewłaściwy ustalił również zakres swobody twórczej przy opracowywaniu butelek będących przedmiotem analizowanego wzoru, a także w sposób nieuzasadniony przyjął model zorientowanego użytkownika, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów art. 104 w związku z art. 102 ust. 1 p.w.p. - wskutek ich niewłaściwego zastosowania z uwagi na przyjęcie przez Urząd Patentowy RP, iż sporny wzór przemysłowy nie wykazywał w dacie zgłoszenia indywidualnego charakteru, w rozumieniu tych przepisów.

W myśl art. 104 ust. 1 p.w.p., ocena indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego ma być dokonywana z uwzględnieniem kryteriów zobiektywizowanych przez pryzmat konstrukcji normatywnej zorientowanego użytkownika.

Sąd w pełni zgadza się z zarzutem strony skarżącej, iż organ w sposób niedostatecznie jasny uzasadnił swoje stanowisko, w którym uznał za zorientowanego użytkownika zarówno odbiorców końcowych - hurtowników i przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą mleka w butelkach, jak i istotną część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów. Zdaniem Sądu, strona skarżąca zasadnie zarzuciła, iż teza organu, jakoby zorientowanym użytkownikiem był zarówno podmiot profesjonalny - hurtownik i przedsiębiorca zajmujący się sprzedażą mleka, jak i istotna część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów, tj. butelek z mlekiem, nie została w żaden sposób poprzedzona solidną analizą. Co więcej, jak słusznie zauważa strona skarżąca, brak jest również w uzasadnieniu decyzji odniesienia się do faktu, że skarżąca spółka jest producentem opakowań i zgłoszenie wzoru przemysłowego dotyczyło wyłącznie butelki, nie zaś konkretnej butelki do mleka.

Zdaniem Sądu, organ nie dokonał również prawidłowej analizy stopnia (zakresu) swobody twórczej przy opracowywaniu wzorów butelek.

Z orzecznictwa niewątpliwie wynika, że stopień swobody twórcy wzoru należy określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznej danego produktu lub jego części. Zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się z organem, że w zakresie wzorów przemysłowych butelki na mleko występują znaczące możliwości projektowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 2.217 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490).