Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 763/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39l, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Pana A. S. karę pieniężną w wysokości 15 000 zł.

Podstawą faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek;

- wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące;

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

- wykonywanie przewozu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychiatryczne.

Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2007 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg, poruszający się wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], której dopuszczalna masa całkowita wynosiła 2500 kg. Kierowcą powyższego zespołu pojazdów był Pan J. S. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z [...] czerwca 2007 r. wraz z załącznikami.

W odwołaniu strona zaskarżonej decyzji zarzuca, naruszenie prawa polegającego na nieuwzględnieniu istotnych okoliczności przewozu realizowanego w stanie wyższej konieczności oraz naruszenie prawa polegające na wymierzeniu dolegliwości nieadekwatnej wykonującego kontrolowany przewóz skarżący podnosi, iż z powodu urlopu zatrudnionego przez niego kierowcy musiał szybko znaleźć kierowcę, który mógłby wykonać jednorazowy przewóz. W związku z powyższym skarżący jak podnosi zatrudnił kierowcę na umowę zlecenie. Strona podnosi również, iż kontrolowany kierowca posiadał wymagane zaświadczenie lekarskie i psychologiczne ważne do czerwca 2009 r. i 2010 r. a do odpowiedzialności za niezgodność z wymaganym zaświadczeniem lekarskim nie powinien być pociągnięty, ponieważ, zaświadczenie to było wydane przez osobę uprawnioną do przeprowadzania badań lekarskich.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. po analizie materiału dowodowego zgromadzonego sprawie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że:

Stosownie do art. 5 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".

Stosownie do art. 39a ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

1) ukończyła 21 lat;

2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy

4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

5) uzyskała kwalifikację wstępną;

6) ukończyła szkolenie okresowe.

Zgodnie z art. 39j ww. ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania lekarskie, są wykonywane, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem pracy". Zakres badań lekarskich, o których mowa, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Badania lekarskie, o których mowa powyżej, są przeprowadzane:

1) do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;

2) po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy.

Badania lekarskie, wykonują lekarze uprawnieni do wykonywania badań profilaktycznych, o których mowa w przepisach Kodeksu pracy, posiadający dodatkowo uprawnienia do przeprowadzania badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców określone w odrębnych przepisach.

Stosownie do art. 39k ww. ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, są przeprowadzane:

1) do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;

2) po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy.

Stosownie do art. 391. ww. ustawy przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do:

1) kierowania kierowców na:

a) szkolenia okresowe,

b) badania lekarskie i psychologiczne;

2) pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych;

3) przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii:

a) świadectw kwalifikacji zawodowej,

b) orzeczeń lekarskich i psychologicznych;

4) prowadzenia dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych;

5) przekazania kierowcy z chwilą rozwiązania stosunku pracy kopii orzeczeń i świadectw, o których mowa w pkt 3.

Stosownie do art. 42 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu, w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką". Karta opłaty składa się z dwóch części:

• winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu

• odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie. Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

• odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;

• uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty;

• odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej;

• odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.

W myśl § 4 rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym Ustęp 3 stanowi, iż kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta:

• wypełniona niezgodnie z ust. 2, czyli bez wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu,

• wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu.

Opierając się na brzmieniu art. 87 przywołanej powyżej ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.

Zaświadczenie, o którym mowa powyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/206 jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, kierowca musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych:

i) kartę kierowcy, której jest posiadaczem;

ii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Jednakże po dniu [...] stycznia 2008 r. okresy, o których mowa w ppkt. ii), obejmują bieżący dzień i poprzednie 28 dni.

Zgodnie z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest:

- treść lp. 1.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek;

- treść lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

- treść lp. 1.8 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;

- treść lp. 4.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- treść lp. 11.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujące.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w ww. zakresie w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu należy zauważyć, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W jednym z zarzutów sformułowanych w powyższym odwołaniu skarżący twierdzi, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności towarzyszących kontrolowanemu przewozowi. Skarżący podnosi, iż przewóz ten wykonywany był w stanie wyższej konieczności, spowodowanej nagłym przechyleniem się bilbordu co z kolei "zagrażało życiu i zdrowiu ludzi". W ocenie organu odwoławczego argumenty te nie mogą być podstawą do zmiany zaskarżonej decyzji. Strona w odwołaniu podnosi również, iż musiała wysłać samochód z przyczepą ponieważ do rozdzielenia elementów bilbordu potrzebny był prąd a w obcym mieście to problem szczególnie po godz. 21. W ocenie Głównego Inspektora skarżący jako przedsiębiorca planujący dane zadanie przewozowe powinien wziąć pod uwagę wszystkie towarzyszące mu okoliczności, wysyłając jak twierdzi "po raz pierwszy" do danego zadania zespół pojazdów powinien sprawdzić wszystkie regulacje prawne takiego przewozu. To w obowiązku przedsiębiorcy jest przestrzeganie obowiązującego prawa i wszelkie uchybienia w tym zakresie są surowo karane. Reasumując przedsiębiorca wiedząc, że w późnych godzinach wieczornych w obcym mieści nie będzie miał możliwości wykonać demontażu uszkodzonej reklamy w sposób jaki wcześniej to czynił powinien zorganizować przewóz powyższego bilbordu w sposób zgodny z obowiązującym prawem albo zlecić takie zadanie przedsiębiorstwu parającemu się tego typu przewozami i posiadającemu wszystkie wymagane uprawnienia.

Argumenty strony podniesione w odwołaniu odnoszące się do naruszenia wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji w świetle obowiązującego prawa nie zasługują na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji przedsiębiorca nie spełnił koniecznego warunku opisanego w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, iż niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jeden z warunków koniecznych do uznania, iż dany przewóz jest wykonywany w ramach niezarobkowego przewozu drogowego jest określony lit a powyższego art., w którym czytamy, iż:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

W związku z powyższym biorąc pod uwagę załączoną do akt sprawy umowę zlecenia kontrolowanemu kierowcy danego zadania przewozowego Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż działania organu pierwszej instancji było słuszne i zgodne z prawem.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z kodeksem pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974r., Dz. U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego zważył, iż kontrolowany kierowca w czasie kontroli nie był pracownikiem strony, więc nie spełniał warunku koniecznego (określonego w art.4 pkt 4a ustawy o transporcie drogowym), aby dany przewóz zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne, więc zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy - krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (czyli przewóz niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 ww. ustawy jest transportem drogowym i podlega przepisom warunkującym tego rodzaju przewóz). Pogląd powyższy został podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt. I OSK 141/06.

Za pracownika nie można zatem uznać osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia gdyż umowa taka jest umową cywilnoprawną.

Warunek opisany w art. 4 pkt. 4 lit. b ustawy został spełniony - kontrolowany pojazd był własnością przedsiębiorcy, na którego została nałożona kara pieniężna. Podobnie warunek opisany pod lit. c został spełniony, ponieważ przewożony ładunek był własnością przedsiębiorcy. Mając na uwadze opisany powyżej stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, iż nie został spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 4 pkt.4 ustawy, bowiem w myśl lit a tegoż przepisu kontrolowany pojazd winien być prowadzony osobiście przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Jak wskazano powyżej nie można Pana J. S. uznać za pracownika przedsiębiorstwa Pracowni Reklamowej A. S., gdyż umowa zlecenia jest umową o świadczenie usług. Fakt zawarcia umowy zlecenia został potwierdzony dołączona do akt sprawy umowa z dnia [...] czerwca 2007 r. Wobec powyższego wykonywany przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, bowiem pojazd nie był prowadzony przez pracownika przedsiębiorstwa.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w sposób nie ulegający żadnej wątpliwości zostało udowodnione, iż kontrolowany pojazd nie został wyposażony w wymagane urządzenie kontrolno - rejestrujące jakim jest tachograf. Jak wynika z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie podczas kontroli wykonywany był transport drogowy zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita wynosiła 6 ton. Zgodnie z brzmieniem art. 3 lit h rozporządzenia 561/2006 nie stosuje się powyższego rozporządzenia do pojazdów lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy (przewozu na potrzeby własne). Jak wynika z poprzednich akapitów kontrolowanego przewozu nie można zakwalifikować do niezarobkowego przewozu rzeczy, w związku z powyższym pracodawca miał prawny obowiązek odpowiednio wyposażyć pojazd wykonując nim dane zadanie przewozowe. Powyższe nierozerwalnie wiąże się również z karą pieniężną nałożoną za naruszenie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązków wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W myśl art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Zaświadczenie, o którym mowa powyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie kierowca podczas kontroli nie okazał wymaganych dokumentów w związku z czym nałożona kara jest jak najbardziej słuszna i zgodna z obowiązującym prawem.

Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego dotyczących naruszenia wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychiatryczne organ odwoławczy zważył, iż wyjaśnienia te również nie zasługują na uwzględnienie. Należy tutaj podnieść fakt, iż kontrolowany kierowca miał zaświadczenia lekarskie ważne do 2009 r. i 2010 r. jak podnosi strona w odwołaniu ale owe zaświadczenie dotyczyło tylko samochodów do 3,5 tony a podczas kontroli wykonywany był transport drogowy zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita wynosiła łącznie 6 ton. W związku z powyższym argumenty skarżącego nie miały żadnego związku ze sprawą i według organu w sposób prawidłowy nałożono karę pieniężną za powyższe przewinienie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan A. S. zwany dalej skarżącym. Powyższej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa polegające na nieuwzględnieniu istotnych okoliczności przewozu, której realizowany był w stanie wyższej konieczności, w sytuacji, której skarżący nie mógł przewidzieć w związku z huraganem, który spowodował niebezpieczne przechylenie się bilbordu, co spowodowało zagrożenie życia i zdrowia ludzi, a także rażące naruszenie prawa polegające na nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej nieadekwatnej do zawinienia.

W uzasadnieniu wskazał między innymi, że prowadzi firmę reklamową w T. Działalność firmy polega głównie na projektowaniu reklam. Sporadycznie firma skarżącego dokonywała też montażu reklam. Do tego celu służył [...] o d.m.c. – 3500 kg. Podkreślił, że normalnie zatrudnia kierowcę, lecz ten przebywał właśnie na 3 - miesięcznym urlopie bezpłatnym. Usunięcie zagrożenia powstałego na skutek huraganu w L. wymagało natychmiastowego działania. Ponieważ kierowca skarżącego wyjechał, zatrudnił kierowcę jedynie do jednorazowego konkretnego przypadku. Do L. został wysłany samochód z przyczepą, z uwagi na rozmiary uszkodzonego bilbordu. Skarżący wyjaśnił, iż jego działanie było podyktowane stresem i potrzebą szybkiej reakcji "w stanie wyższej konieczności", z uwagi na możliwą utratę zdrowia i życia przechodniów, którzy znaleźliby się w strefie zagrożenia. Skarżący nie zgodził się z uznaniem go przez organ odwoławczy za przedsiębiorcę, który planował zadanie przewozowe, gdyż sytuacja jaka miała miejsce wówczas, była okolicznością wyjątkową. Skarżący podkreślił, iż nie mógł dopuścić, do sytuacji, w której byłby osobą odpowiedzialną za utratę przez kogoś życia lub zdrowia wskutek uszkodzenia przedmiotowego bilbordu, stąd też zdecydował się na wyjazd w godzinach wieczornych, tuż po otrzymaniu informacji o uszkodzeniu. W skardze A. S. wniósł o zastosowanie wobec niego przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym z uwagi na fakt podnoszonych przez niego okoliczności, które według niego stanowią przesłankę do odstąpienia od kary.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, uznając iż w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi - nie będąc związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona.

Na skarżącego nałożona została kara pieniężna w kwocie 15000 zł.

Kara w kwocie 8000 zł została nałożona na skarżącego za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek. Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych

Zgodnie z art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Według art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 zł.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść załącznika lp. 1.1 do ustawy o transporcie drogowym, który karą 8000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.

W przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli skarżący przedsiębiorca wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji.

Zgodnie z cytowaną wyżej treścią art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym transportem drogowym jest każdy przewóz, który nie spełnia którejkolwiek przesłanki definiującej przewóz na potrzeby własne. Dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz (przewóz na potrzeby własne) muszą być łącznie spełnione przesłanki wymienione w wyżej cytowanym art. 4 pkt 4 ustawy, w tym pojazd samochodowy musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Kontrolowany przejazd nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne ,gdyż kierowca nie był pracownikiem skarżącego .

Z uwagi na fakt, iż w sprawie kwestionowany jest tylko jeden warunek, a więc prowadzenie pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, rozważanie innych przesłanek jest niezasadne. Jak wskazano wyżej cytowany przepis art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nakłada warunek prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników". W ocenie Sądu przy analizie zaistniałego stanu faktycznego przyjęte do jego oceny i rozstrzygnięcia przepisy prawne zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane przez organ. Użyty w cytowanej ustawie przez ustawodawcę termin "...jego pracowników..." jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych obligujących do zastosowania innej niż gramatyczna wykładnia przepisów.

Odwołanie się w niniejszej sprawie do tzw. "szerokiej" definicji pracownika nie jest słuszne. W wypadku, jeżeli dany akt prawny nie zawiera definicji określonego pojęcia, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy, jak słusznie zauważył organ administracji odwołać się, do kodeksowego znaczenia powyższego pojęcia (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 1994 r., sygn. akt K 2/94).

Kodeks pracy w art. 2 zawiera definicję pracownika stosownie do której pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Pracownikiem w znaczeniu prawnym jest wyłącznie osoba fizyczna, która - jak to określa Kodeks pracy - jest zatrudniona. Termin "zatrudnienie" występuje w różnym znaczeniu. Biorąc pod uwagę treść całego przepisu, nie ma wątpliwości co do tego, że art. 2 k.p. pojęcie "zatrudnienie" odniósł do więzi prawnej nazywanej prawnym stosunkiem pracy, gdyż wskazane podstawy kreujące stosunek prawny typowe są dla prawa pracy, a więc gałęzi prawa regulującej zatrudnianie pracowników. Osoba zatrudniona - w rozumieniu art. 2 k.p. - jest osobą pozostającą w stosunku pracy i tym samym jest stroną tego stosunku. Pracownikiem nie może być osoba prawna, gdyż nie jest możliwe jej zatrudnienie.

Pojęcie pracownika określone zostało w Kodeksie pracy poprzez wskazanie różnych podstaw nawiązania stosunku pracy (zatrudnienia). Zgodnie z art. 2 k.p., za pracowników uznaje się osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Pierwsza z wymienionych podstaw, a mianowicie umowa o pracę, jest najczęściej spotykana. W przeszłości stanowiła jedyne źródło nawiązania stosunku pracy. Aktualnie umowie nadal można przypisać rolę wiodącą z dwóch podstawowych względów. Po pierwsze - najliczniejsza rzesza pracujących zatrudniona jest właśnie na podstawie umowy o pracę. Po drugie - przepisy dotyczące umowy o pracę mają niekiedy zastosowanie pomocnicze w odniesieniu do stosunków pracy, które nawiązały się na innych podstawach, wymienionych w art. 2 k.p., obok umowy o pracę (patrz komentarz do art. 25-29 k.p.).

Powołanie, co do zasady, stanowi podstawę nawiązania stosunku pracy z pracownikami zatrudnianymi na stanowiskach kierowniczych (patrz komentarz do art. 68-72 k.p.).

Kolejne podstawy nawiązania stosunku pracy (wybór, mianowanie, spółdzielcza umowa o pracę) zawierają szereg charakterystycznych cech nie tylko w chwili kreowania więzi prawnej, ale także kształtowania elementów treści stosunku pracy oraz sposobu jego ustania (patrz komentarz do art. 73-77 k.p.).

Mimo, że Kodeks pracy zdefiniował pojęcie "pracownika" poprzez wskazanie podstaw nawiązania stosunku pracy, czynnikiem decydującym o uznaniu osoby fizycznej za pracownika jest ustalenie, że dana osoba jest stroną stosunku pracy. Oceny stanu faktycznego nie można ograniczyć jedynie do stwierdzenia, na jakiej podstawie dana osoba jest zatrudniona. Konieczne jest poddanie analizie elementów treści stosunku prawnego. Zwłaszcza praktyka ostatnich lat dostarcza wielu przykładów nazywania umowy zawieranej z osobą świadczącą pracę "umową zlecenia", mimo że de facto osoba ta traktowana jest jak pracownik i odnoszą się do niej wszelkie przepisy prawa pracy, zarówno w zakresie praw, jak i obowiązków. Występowanie cech właściwych prawnemu stosunkowi pracy przesądza o uznaniu danej osoby za pracownika, bez względu na nazwanie umowy z nią zawartej (patrz komentarz do art. 22 k.p.). Równocześnie jednak podkreślić trzeba, że Sąd Najwyższy przypisuje znaczenie nazwania umowy umową zlecenia, a nie umową o pracę, bowiem sposób nazwania wskazywać może, jaki był cel umowy i zgodny zamiar stron (orz. SN z 20.03.1965 r., III PU 28/64, OSN 1965/6/157). Nazwa umowy może być pomocna w ocenie stanu faktycznego, ale decydujące znaczenie ma całokształt jej postanowień i zgodny zamiar stron co do jej zawarcia.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się umowa zlecenia zawarta miedzy skarżącym a kierowcą J. S. na demontaż reklamy. Z wyjaśnień skarżącego z dnia [...] czerwca 2007 r. wynika, że wyjazd realizowany był w ramach umowy zlecenia. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie występował o wdanie zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne gdyż nie posiada żadnego kierowcy w firmie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy podzielić pogląd organu, że nie zostały spełnione warunki przewozu na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika a przez zleceniobiorcę. W związku z powyższym organ słusznie przyjął, że wykonywany był w chwili kontroli transport drogowy bez wymaganej licencji, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 5, 87, 92 ustawy o transporcie drogowym i nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8000 zł.

Argumenty podnoszone przez skarżącego o istnieniu stanu zagrożenia życia lub zdrowia przez przechylony bilbord nie zasługują na uwzględnienie. Są to argumenty dotyczące demontażu bilbordu a nie wykonywanego przewozu. Osoba zarobkowo wykonująca reklamy i korzystająca przy ich montażu z samochodu winna znać przepisy ustawy o transporcie drogowym i je przestrzegać.

Kara w wysokości 3000 zł, została nałożona na skarżącego za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U.Nr.151, poz. 1089 z 2006 r.) uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie.

Jak wynika z akt sprawy kierowca nie okazał do kontroli odcinka kontrolnego a w samochodzie nie została w sposób trwały na szybie umieszczona winieta, ponadto jak wynika z protokołu kontroli przejazd był realizowany po drodze krajowej.

Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że organ prawidłowo nałożył powyższą karę. W zakresie nałożenia kary w wysokości 3000 złotych za naruszenie przepisów transportu drogowego w zakresie wyposażenia pojazd w urządzenie rejestrujące Sąd uznał, iż argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, iż w kontrolowanym pojeździe marki [...] nr rej. [...] (DMC-3500kg), który ciągnął przyczepę marki [...] nr rej. [...] (DMC-2500kg, czyli łączne DMC zespołu pojazdów wynosiło 6000 kg) nie było zainstalowane kontrolno - pomiarowe urządzenie rejestrujące tj. tachograf. Tym samym kierujący tym zespołem pojazdów kierowca nie mógł rejestrować swoich okresów aktywności. Stanowi to naruszenie wg l.p. 11.1.1 .a. załącznika do przywoływanej ustawy o transporcie drogowym.

Strona w zakresie tego naruszenia wskazała, że zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 zespół pojazdów, który był kontrolowany podlegał zwolnieniu z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego zgodnie z art. 3 lit. h) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 do pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy.

Zgodnie z decyzją organu kontroli, Sąd również nie przyjął wyjaśnienia strony, gdyż, cytowany przez nią przepis nie dotyczył kontrolowanego przypadku. Wyłączenie wskazane w ww. przepisie zwalnia bowiem z obowiązku montowania i używania tachografów pojazdy/zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, ale używane tylko do przewozów ładunków do celów prywatnych.

Kolejnym naruszeniem stwierdzonym podczas kontroli dnia [...] czerwca 2007 r., było wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, co spowodowało nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 500 złotych. W wyniku analizy stanu faktycznego oraz zgromadzonych materiałów w sprawie Sąd uznał, iż niniejsza kara została nałożona w sposób prawidłowy.

Podczas wskazanej kontroli stwierdzono również, że kontrolowany kierowca nie posiadał żadnej wykresówki jak też zaświadczenia wydanego przez przedsiębiorcę, a potwierdzającego przyczynę, ich braku za wymagany przepisami okres kontroli tj. od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] czerwca 2007 r.

Strona podniosła w wyjaśnieniach, iż zgodnie z ww. Rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 15 marca 2006 r., podlegała zwolnieniu z obowiązku posiadania wykresówek i urządzenia rejestrującego zgodnie z art. 3 lit. h) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 do pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Jednak ani organ ani Sąd nie przyjął wskazanej argumentacji, gdyż wskazane wyłączenie zwalniało z obowiązku montowania i używania tachografów pojazdy/ zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, ale używane tylko do przewozów ładunków do celów prywatnych. Zatem zgodnie z przepisami art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874) podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, był zobowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Ponadto wg przepisów art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców: " Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy....".

W niniejszej sprawie, po wnikliwej analizie stanu faktycznego jak i wyjaśnień przedsiębiorcy ustalono, że dokument taki nie został kierowcy wystawiony i przekazany przed wyjazdem do realizacji zadania przewozowego. W związku z powyższym Sąd uznał argumentację strony w tym przedmiocie za niewystarczającą i stwierdził, iż nałożenie kary w tym przypadku było działaniem prawidłowym.

Ostatnim stwierdzonym naruszeniem, był fakt nie okazania przez kierowcę na żądanie uprawnionego organu dokumentów potwierdzających spełnianie wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym. Jednocześnie z wyjaśnień złożonych w toku kontroli wynikało, że na dzień kontroli nie posiadał on ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Zgodnie z przepisami art. 39e, ust. 1, pkt 1 wskazywanej ustawy o transporcie drogowym, przewoźnik drogowy był zobowiązany kierować kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa odpowiednio w art. 39c i 39d cytowanej ustawy. Nie dopełnienie tego obowiązku jest naruszeniem wg lp. 1.8.1. zał. do tej ustawy. Strona wezwana do wyjaśnień, w piśmie z dnia [...] czerwca 2006 r., w zakresie tego naruszenia przedstawiła kopię orzeczenia lekarskiego, które wydano w dn. [...] czerwca 2007 r. i kopię orzeczenia psychologicznego kontrolowanego kierowcy również z dnia [...] czerwca 2007 r. tj. dokumentów wydanych po kontroli. Ostatni z wymienionych dokumentów nie był zgodny ze wzorem zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r., w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz.622). Wobec powyższego zażądano od strony przedstawienia właściwego dokumentu. W dniu [...] sierpnia 2007 r. przedsiębiorca A. S. doręczył wymagane orzeczenie psychologiczne wystawione z datą [...] sierpnia 2007 r., czyli po dacie kontroli. Przedłożenie w toku postępowania ww. wymaganych dokumentów, które uprawniony organ wydał po kontroli nie mogło być uznane, gdyż zgodnie z przepisami art. 39a ust. 1. pkt 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy mógł zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie miała przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Zatem w niniejszej sprawie przedsiębiorca dopuścił do kierowania pojazdem osobę być może nie spełniającą wymogów określone w przepisach, toteż w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, organ nałożył ją zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W zakresie stwierdzonych naruszeń, stanowiących podstawę do nałożenia kary pieniężnej, wymienionych w decyzji jako trzecie, czwarte i piąte naruszenie, nie mają zastosowania argumenty strony o istnieniu stanu zagrożenia życia lub zdrowia przez przechylony bilbord. Są to argumenty dotyczące demontażu bilbordu a nie wykonywanego przewozu. Osoba zarobkowo wykonująca reklamy i korzystająca przy ich montażu z samochodu winna znać również przepisy ustawy o transporcie drogowym i je przestrzegać.

Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.).