Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1271/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. o d d a l a skargę, II. z a s ą d z a od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz adwokata I.B. kwotę /.../ złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz /.../ złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków.


UZASADNIENIE

Z.C. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] r i otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego lub przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez fosgen. W oparciu o ww orzeczenie oraz dochodzenie epidemiologiczne Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał dnia [...] decyzję nr [...] znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego lub przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez fosgen. Z.C. odwołał się od ww decyzji.

W toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania oraz w treści samego odwołania od decyzji Z.C. wielokrotnie wskazywał na liczne nieprawidłowości i uchybienia jakich dopuszczały się jego zdaniem uczestniczące w postępowaniu podmioty - pracodawca, jednostka medycyny pracy i organ inspekcji sanitarnej.

Z.C. zakwestionował wyniki przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego, zarzucił pracodawcy podawanie fałszywych danych dotyczących zarówno stanowiska na jakim był zatrudniony, jak też zakresu czynności, które wykonywał i narażeniom, którym w pracy podlegał. Jako dowód swoich twierdzeń załączył kopię umowy o pracę oraz kilku kolejnych angaży, a także oświadczenia świadków dotyczące charakteru pracy, którą wykonywał. Wskazał na nieprawidłowości w wypełnianiu karty oceny narażenia zawodowego w postaci jej niepełnego wypełnienia, jak też próby fałszowania przez Kierownika Sekcji Higieny Pracy poprzez wpisanie w rubryce stanowisko pracy- mechanik samochodowy, podczas gdy w umowie o pracę z [...] r. jego stanowisko pracy określono jako mechanik urządzeń chłodniczych.

Odwołujący się zakwestionował również orzeczenie lekarskie nr [...], twierdząc że zostało wydane na podstawie wadliwie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego, że zawiera znamiona przestępstwa w postaci poświadczenia nieprawdy, a także nie wypełnia wytycznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób. Z.C. wskazał, że orzeczenie zostało wydane bez przeprowadzenia wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego, a także bez stosownych badań diagnostycznych i konsultacji w specjalistycznych ośrodkach medycyny przemysłowej.

W treści odwołania podniósł dalej, że w jego ocenie również decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] zawiera znamiona przestępstwa w postaci poświadczenia nieprawdy, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a także niezgodnie z wytycznymi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie chorób zawodowych.

Z.C. podał, że zatrudniony był na stanowisku mechanika urządzeń chłodniczych. Opisując zakres swoich czynności zawodowych wyjaśnił, że do jego obowiązków należało przetaczanie freonu oraz naprawa układów chłodniczych, co wiązało się z narażeniem na opary freonu i fosgen i powodowało u niego występowanie w pracy różnych objawów chorobowych, a w konsekwencji doprowadziło też do rozwoju różnych schorzeń przewlekłych. Dokonywał też częstych, wielogodzinnych napraw agregatów i instalacji chłodniczych, które polegały na sprawdzaniu szczelności instalacji płomieniem palnika, a po zlokalizowaniu tą drogą nieszczelności- lutowaniu uszkodzonych rur. Mimo, iż w uszkodzonym systemie nie było wolnego freonu, jako że wydostawał się on do atmosfery, to jednakże niewielkie jego ilości pozostawały w formie związanej z cząstkami oleju również znajdującego się w instalacji. Lutowanie instalacji przy pomocy palnika powodowało uwalnianie fosgenu z resztek freonu pod wpływem wysokiej temperatury. Ponieważ prace te odbywały się wewnątrz komory, gdzie nie było systemu wentylacji stężenie fosgenu, któremu podlegał, było duże. Przedstawieni przez odwołującego się świadkowie podali, a potwierdził to sam Z.C., że po tego typu naprawach występowały u niego zawroty głowy, bóle głowy, dezorientacja, nudności, wymioty, senność, omdlenia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dokonał analizy zebranego materiału dowodowego, przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne umożliwiając stronom aktywny udział w prowadzonym postępowaniu. Na podstawie analizy charakterystyki stanowiska pracy ocenił, że na stanowisku zajmowanym przez Z. C. nie występowało ryzyko zatrucia ostrego i przewlekłego fosgenem i w oparciu o orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ dokonał ponownej wnikliwej oceny dostępnego materiału dowodowego, przeanalizował postępowanie w pierwszej instancji, nie znajdując w nim istotnych uchybień formalno- prawnych. W odpowiedzi na zarzuty strony o naruszanie przez organ inspekcji sanitarnej przepisów Kpa, rozszerzył dochodzenie epidemiologiczne, zebrał dokładny wywiad ze Z.C. odnośnie wykonywanej pracy, wypełnił z nim w sposób szczegółowy kartę oceny narażenia zawodowego, czego odwołujący domagał się od początku postępowania. Organ odwoławczy uwzględnił też wniosek strony o ponowne przebadanie w jednostce naukowo- badawczej w dziedzinie medycyny pracy oraz o objęcie nadzorem prokuratorskim toczącego się postępowania. Z. C. celem pełniejszej oceny stanu zdrowia został przebadany w Instytucie Medycyny Pracy w [...] i otrzymał w dniu [...] r orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania ostrego bądź przewlekłego zatrucia fosgenem. Z uwagi na brak pełnego uzasadnienia orzeczenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Instytutu z prośbą o jego uzupełnienie i rozszerzenie. Odpowiedź taką uzyskał w piśmie nr [...] z dnia [...] r.

Organ uznał, że Z. C. obok prac związanych z obsługą i naprawą urządzeń chłodniczych wykonywał też prace mechanika samochodowego w postaci napraw silników spalinowych i układów elektrycznych, co nie wiązało się z narażeniem na pyły lub gazy drażniące. Zajmował się też przetaczaniem freonu. W ocenie organu odwoławczego Z.C. mógł podlegać w pracy ekspozycji zawodowej na freon i fosgen. Wielkość jednakże tej ekspozycji nie była, według organu, na tyle duża, by stwarzać ryzyko zdrowotne dla pracownika. Nie było też narażeń na innego rodzaju pyły i gazy drażniące. Świadczy o tym obok oceny stanowiska pracy również analiza dokumentacji medycznej Z.C. oraz danych medycznych pochodzących z piśmiennictwa.

Analiza dokumentacji medycznej ambulatoryjnej, szpitalnej oraz badań profilaktycznych nie wykazała danych dla zatrucia ostrego lub przewlekłego fosgenem. Dokumentacja ambulatoryjna wizyt i zwolnień lekarskich nie zawiera wpisów świadczących o zatruciu wziewnymi czynnikami toksycznymi w pracy - dokumentuje na przestrzeni 13 lat w sumie kilkanaście wizyt i zwolnień lekarskich z powodu samoistnego łagodnego nadciśnienia tętniczego i kilka zachorowań na infekcje górnych lub dolnych dróg oddechowych będących przyczyną absencji w pracy. Ich symptomatologia nie odpowiada ewentualnemu zatruciu fosgenem, bowiem nie była na tyle poważna by wymagać hospitalizacji, a jak wiadomo z fachowych opracowań (m.in. Światowej Organizacji Zdrowia, Centralnego Instytutu Ochrony Pracy, czy też New Jersey Department oh Health and Senior Service) zatrucie fosgenem prowadzi zwykle do stanu zagrażającego życiu, bowiem po wstępnym okresie objawów podrażnienia oczu i dróg oddechowych lub bezobjawowego okresu utajenia, dochodzi do obrzęku płuc, silnej duszności, sinicy- poważnych zaburzeń krążenia i oddychania mogących prowadzić do zgonu. Odnotowane w dokumentacji medycznej Z.C. zachorowania, miały tendencję do przewlekania się, przebiegały z gorączką i ustępowały po przedłużonej antybiotykoterapii, co jest typowe dla infekcji, a nie zatrucia fosgenem. Wśród objawów występujących w pracy, Z.C. i świadkowie opisują osłabienie, zawroty głowy, dezorientację, senność, omdlenia, a więc objawy niecharakterystyczne dla zatrucia fosgenem, z drugiej zaś strony zupełnie nie wymieniają objawów najbardziej typowych takich jak łzawienie, podrażnienie gardła, nosa, ucisk w klatce piersiowej, kaszel, duszność.

Zdaniem organu dalsza analiza dokumentacji wykazała, że Z.C. od [...] r. leczony był z powodu nadciśnienia tętniczego i otyłości w poradni rejonowej oraz kardiologicznej, a w [...] r. był hospitalizowany z tego powodu w oddziale wewnętrznym w [...]. W leczeniu zalecano obok farmakoterapii, redukcję nadwagi oraz palenia papierosów. W [...] r. był hospitalizowany dwukrotnie w Klinice w [...] z rozpoznaniem: obturacyjny bezdech podczas snu, nadciśnienie tętnicze, otyłość, typ IV hyperlipoproteinemii, hyperurykemia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego- zakwalifikowany został do leczenia maską nCP AP. W 2001 i 2002 roku był trzykrotnie hospitalizowany w oddziale internistyczno- kardiologicznym w [...] z powodu zawału mięśnia sercowego oraz ostrej niewydolności krążenia. Po zapoznaniu się z ww dokumentacją, uzupełniających badaniach i konsultacjach, jednostki medycyny pracy obu szczebli orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zatrucia fosgenem. Stwierdzono, że rozpoznane u Z.C. schorzenia: choroba niedokrwienna serca z przebytym zawałem serca, ostrą niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym, otyłością, zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz zespół obturacyjnych bezdechów w czasie snu, nie są schorzeniami zawodowymi i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Obowiązujące przepisy precyzują warunki niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej. W ich świetle nie każda rozpoznana u pracownika choroba może być uznana za zawodową. Jedynie schorzenie umieszczone w wykazie chorób zawodowych, powstałe wskutek pewnego lub wysoce prawdopodobnego związku z wykonywaną pracą i spełniające określone kryteria rozpoznawcze i kwalifikujące może zostać uznane za zawodowe.

W niniejszym przypadku ocena stanowisk pracy, sposobu wykonywania pracy, analiza dokumentacji medycznej oraz narażeń na czynniki szkodliwe wykazuje, że Z.C. pracując na stanowisku mechanika samochodowego, mechanika urządzeń chłodniczych mógł podlegać niewielkiej zawodowej ekspozycji na freon i fosgen. Narażenie to jednak w opinii organu odwoławczego nie było na tyle znaczne, by powodować określone ryzyko zdrowotne u pracownika i prowadzić do zatruć. Tym samym warunek pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa w istnieniu ewentualnego związku przyczynowo-skutkowego między pracą, a chorobą - nie został dopełniony. Oczywiście precyzyjne oszacowanie ewentualnego narażenia nie jest możliwe bez pomiarów środowiskowych, z drugiej strony wiadomo też, że efekt biologiczny czynnika toksycznego może być różny u różnych ludzi, co jest spowodowane zmienną wrażliwością osobniczą.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po uwzględnieniu powyższych zastrzeżeń dokonał szacunkowej oceny wielkości narażenia w oparciu o analizę warunków pracy oraz ich ewentualne przekładanie się na chorobowość pracownika. W niniejszym przypadku nie ma, w jego opinii, tego typu negatywnej korelacji. Jak podaje Z.C., bardzo intensywny okres napraw chłodniczych przypadał na lata 1990- 1995. Nie ma to jednak żadnego odbicia w stanie zdrowia odwołującego się. Nie odnotowano bowiem wówczas żadnych symptomów mogących odpowiadać zatruciu wziewnymi substancjami toksycznymi. Analiza dokumentacji ambulatoryjnej dokumentuje natomiast w tym okresie u pana Z. C. jeden przypadek zapalenia migdałków oraz kilkanaście przypadków niestabilności ciśnienia tętniczego, wymagających zwolnienia lekarskiego oraz jednokrotnej hospitalizacji. Schorzenia te nie mają związku z narażeniem na freon lub fosgen. Jak już przedstawiano wcześniej, substancje te mogą powodować zaburzenia świadomości, bądź podrażnienie oczu i dróg oddechowych, albo też prowadzić do stanów zagrożenia życia, poprzez wywołanie arytmii, obrzęku płuc, ciężkich zaburzeń krążeniowo- oddechowych. Stany te jednak przebiegają raczej ze spadkiem ciśnienie tętniczego, a nie z jego zwyżkami, jak to miało miejsce w przypadku Z.C. Tak więc kolejny - czysto medyczny warunek - stwierdzenia choroby zawodowej nie jest w niniejszym przypadku spełniony. Mianowicie mimo, iż zatrucie fosgenem lub freonem wymienione są w wykazie chorób zawodowych, to żadne z nich nie zostało rozpoznane u Z.C. ani w toku bieżącego postępowania, ani w też przeszłości. Z drugiej natomiast strony, rozpoznane u Z.C. schorzenia przewlekłe takie jak: choroba niedokrwienna serca z przebytym zawałem serca, ostrą niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym, otyłością, zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz zespół obturacyjnych bezdechów w czasie snu- nie zaliczone zostały przez ustawodawcę do chorób zawodowych.

Powyższa decyzja zaskarżona została przez Z.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji zarzucając, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny drastycznie naruszył przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - Dz. U. Nr 132, poz. 1115), gdyż prowadząc swoje postępowanie doprowadził do dublowania wymaganych dokumentów bez unieważnienia wcześniej sporządzonych tych samych dokumentów przez organ niższego szczebla. Przykładem jest fakt, iż do uzasadnienia swoich decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podaje, że mój efektywny czas pracy mechanika samochodowego w ciągu zmiany roboczej wynosił 7 godzin, agregaciaża 1 godzinę - przykład ten został zaczerpnięty z przedstawionego stanowiska zakładu pracy. Jest ewidentnym dowodem że wydana decyzja nosi znamiona przestępstwa i opiera: się na fałszywych zeznaniach. W ponownie sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego stwierdzono jednogłośnie przez przedstawiciela zakładu pracy tj. W.K. jako byłego kierownika skarżącego oraz przez samego skarżącego, iż "efektywny czas pracy w ciągu zmiany roboczej wynosił pół na pół tj.4 godziny na 4 godziny - ,jako mechanika samochodowego i mechanika urządzeń chłodniczych. Inspektor Wojewódzki ponadto dopuścił do rozpatrywania dostarczonej przez skarżącego indywidualnej dokumentacji medycznej, która jest udokumentowaniem stanu zdrowia, jednak wszelkie w niej zawarte karty leczenia szpitalnego nigdy nie były wystawiane pod kątem choroby zawodowej i dlatego też, nie mogą stanowić ani zaświadczać o chorobie zawodowej. Na podstawie tej dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wywnioskował, iż do powstania u skarżącego zawału doprowadził głównie bezdech podczas snu. Takie samo stanowisko zajął także Instytut Medycyny Pracy w [...].

Powyższe zaprzecza bardzo szeroko publikowanym opracowaniom naukowo-medycznym z których wynika, iż wysokie nadciśnienie tętnicze jest bardzo rozpowszechnionym czynnikiem i znaną w środowiskach lekarskich przyczyną powstawania zawału u ludzi.

Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Dla spełnienia przesłanki określonej w § 2 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - Dz. U. Nr 132, poz. 1115) konieczne jest wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku - nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość. Według § 2 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. przepisu, przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się między innymi rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, a więc nie tylko czas ekspozycji w okresie jednej zmiany, lecz także ogólny okres zatrudnienia w warunkach narażenia na występowanie czynnika szkodliwego dla zdrowia. Tylko wyniki prawidłowo przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego mogą zapewnić właściwe rozpoznanie przez zakład społecznej służby zdrowia u chorego pracownika choroby zawodowej. Wykonywanie przez około 14 lat pracy kiedy pracownik był wystawiony na działanie w warunkach szkodliwych, stanowi dostateczną podstawę do uznania związku przyczynowego pomiędzy nabytymi chorobami, a tymi warunkami (pracą).

Skarżący podkreśla, iż był narażony na działanie oparów freonu jak i fosgenu i różne choroby mogą się ujawnić w innym czasie, a więc trzeba zwrócić uwagę na to, iż fosgen pozostawia w organizmie nieodwracalne skutki chorobowe. Choćby i dlatego skarżący powinien być poddany badaniom specjalistycznym takim jak laryngologiczne, rentgenowskie, toksykologiczne oraz śluzówki górnych i dolnych dróg oddechowych., a badań tych nie zrobiono pomimo jego licznych protestów.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż w toku postępowania odwoławczego dokonał analizy dostępnego materiału dowodowego, a także przeprowadził dodatkowe czynności mające na celu maksymalnie wnikliwe rozpatrzenie sprawy, W treści skargi Z.C. zarzucił organowi niedostatecznie szerokie rozpatrzenie sprawy, ukrywanie błędów popełnionych przez uczestniczących w postępowaniu urzędników, niewłaściwe prowadzenie postępowania poprzez dublowanie dokumentów, bez unieważnienia sporządzonych wcześniej przez organ niższego szczebla. W ocenie skarżącego wydana decyzja nosi znamiona przestępstwa, bowiem opiera się na fałszywych zeznaniach dotyczących stanowiska pracy i chronometrażu wykonywanych czynności.

Odnosząc się do powyższych zarzutów organ wyjaśnił, iż przed wydaniem decyzji dokonał wszechstronnej analizy całości materiału dowodowego oraz dodatkowo podjął szereg czynności mających na celu dokładne zbadanie przedmiotu postępowania. Rozszerzył i uzupełnił materiał dowodowy, przeprowadził własne dochodzenie epidemiologiczne, wypełnił ze Z.C. kartę oceny narażenia zawodowego, doprowadził do ponownego badania Z.C. w jednostce orzeczniczej medycyny pracy II instancji, a po wydaniu przez tą jednostkę orzeczenia, zwrócił się z prośbą o jego uzupełnienie i rozszerzenie, zapewnił także zgodnie z wnioskiem strony, nadzór prokuratorski nad prowadzonym postępowaniem.

Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]

bezpodstawne są zarzuty o fałszowanie danych lub też opieranie się na fałszywych zeznaniach. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] przeanalizował bowiem dane dotyczące zatrudnienia i po stwierdzeniu pewnych nieścisłości w dostępnych zaświadczeniach oraz oświadczeniach stron dotyczących stanowisk pracy, na których był zatrudniony Z.C.- w celu maksymalnej obiektywizacji wywiadu dotyczącego zatrudnienia, wypełnił w toku postępowania odwoławczego nową kartę oceny narażenia. Nie oznaczało to jednakże, że po sporządzeniu z jedną ze stron wywiadu epidemiologicznego, należało automatycznie odrzucić i uznać za nieprawdziwy wywiad podany wcześniej przez drugą stronę – zakład pracy. Ponieważ stanowiska obu stron nieco się różniły, organ skupił się na zasadniczej kwestii dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu - tzn. na analizie zakresu prac, ich intensywności, częstotliwości i czasie trwania - w kontekście ewentualnych narażeń na czynniki szkodliwe.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego bezprawnego rozpatrywania indywidualnej dokumentacji medycznej, nie wystawianej pod kątem choroby zawodowej. Oczywiście podstawą do wydania decyzji, zgodnie z obowiązującymi regulacjami jest orzeczenie jednostki medycyny pracy. Także w niniejszym postępowaniu organ inspekcji sanitarnej oparł się na takim orzeczeniu, pozostając w swej decyzji zbieżnym z oceną jednostki medycyny pracy. W celu jednakże bardziej wszechstronnego rozpatrzenia sprawy dokonano również analizy innych dowodów medycznych, co wzbudziło sprzeciw u skarżącego, mimo, iż stale domagał się on od organów prowadzących postępowanie takiej właśnie wnikliwości. Podawane przez jednostki medycyny pracy, a potwierdzone przez organ inspekcji sanitarnej poprzez analizę piśmiennictwa medycznego dane, w sposób jednoznaczny wskazują na brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u Z.C. chorobami, a narażeniem zawodowym na freon, czy fosgen.

Odnosząc się do zarzutu o niewykonaniu w toku postępowania dodatkowych badań specjalistycznych, organ wyjaśnił, że zakres badań dodatkowych zlecanych w toku postępowania pozostaje w gestii jednostki medycyny pracy. Z drugiej zaś strony zaznaczył, że w medycynie przyjęta jest zasada, ze wykonuje się nie wszystkie możliwe do wykonania badania, lecz tylko te, które są niezbędne do potwierdzenia diagnozy. W toku niniejszego postępowania wykonano właśnie te niezbędne badania, co umożliwiło jednostce medycyny wyższego szczebla wydanie orzeczenia, które zgodnie z obowiązującymi przepisami jest merytorycznie ostateczne.

Prokurator Okręgowy w [...] wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Decyzje administracyjne o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zostały wydane na podstawie orzeczeń lekarskich oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

Prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż aby móc rozpoznać chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie następujące warunki :

- choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych,

- zespół objawów choroby zawodowej musi odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego wywołującego schorzenie,

- czynnik szkodliwy wywołujący schorzenie występował w środowisku pracy w odpowiedniej wielkości i odpowiednim związku czasowym z wykonywaną pracą.

Bezsprzecznie skarżący jest osobą schorowaną i praca zawodowa z pewnością miała wpływ na jego zdrowie, jednakże mimo pracy w warunkach narażających na zachorowanie, dwie opinie uprawnionych organów nie stwierdziły u skarżącego występowania zatrucia ostrego lub przewlekłego wywołanego przez fosgen.

Nie są uzasadnione zarzuty dotyczące pobieżności tych opinii i nieprzeprowadzenia przed ich wydaniem wszystkich badań, które umożliwiłyby – zdaniem skarżącego - podjęcie prawidłowej diagnozy, gdy jednoznacznie wynika z nich, że objawy chorobowe nie pozwalają na rozpoznanie choroby zawodowej – ostrego lub przewlekłego zatrucia fosgenem. W sytuacji gdy dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie jednocześnie ww. przesłanek - brak jednej z nich nie pozwalał na stwierdzenie choroby zawodowej.

Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ), które nakazują zebrać dokumentację dotyczącą zagrożeń występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika, przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne oraz dokonać oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Dopiero na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego oraz wydanych orzeczeń lekarskich powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Za choroby zawodowe - zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia - uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, gdy zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W związku z takim uregulowaniem szczególna rola w postępowaniu przypada orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają wymienionym w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy.

Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.

Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie - to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem.

Co prawda w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii prawidłowości sporządzenia przez pracodawcę karty narażenia zawodowego oraz nie wyjaśnił przyczyn dla których oparł się na niej pomimo sporządzenia kolejnej karty narażenia zawodowego - uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę – jednakże, w ocenie Sądu, uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjnych w [...] , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.