Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1424/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na należność główną w podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza P- z dnia [...]r., nr [...], w sprawie zarachowania wpłaty na należność główną w podatku od nieruchomości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu

9 kwietnia 2014 r. Syndyk Masy Upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w S – zwany dalej: "Syndykiem" wpłacił do budżetu P- z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2013 r. kwotę [...] zł. Wpłata została dokonana po ustawowych terminach płatności rat podatku od nieruchomości za 2013 r. Organ I instancji dokonał zarachowania wpłaconej kwoty na poczet czterech zaległych rat podatku od nieruchomości przypadających na okres od czerwca do września 2013 r. odpowiednio czerwiec ([...] zł), lipiec ([...] zł), sierpień ([...] zł) oraz wrzesień ([...]`zł).

Syndyk wniósł na postanowienie organu I instancji zażalenie wskazując, iż zdarzeniem mającym wpływ na wysokość opodatkowania jest ogłoszenie przez Sąd Rejonowy w K. VI Wydział Gospodarczy w dniu 4 czerwca 2013 r. upadłości podatnika. W treści uzasadnienia przywołane zostały przepisy art. 6 ust 1 i 3 ustawy

z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

(Dz. U. z dnia 2014 r., poz. 849 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.o.l.". Zdaniem Syndyka ratę za miesiąc czerwiec 2013 r. należy zgłosić do masy upadłości zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa upadłościowego i naprawczego. Dokonana przez Syndyka wpłata z dnia 9 kwietnia 2013 r. powinna zostać zaliczona na raty z tytułu podatku od nieruchomości począwszy od miesiąca lipca 2013 r.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego przez Syndyka

w zażaleniu wskazując, że ogłoszenie upadłości nie jest zdarzeniem, o jakim mowa

w przepisach art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. i nie wpływa na wysokość podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy nie podziela również stanowiska Syndyka, aby rata podatku za czerwiec 2013 r. została zgłoszona do masy upadłości, jako istniejąca wierzytelność. Zdaniem organu odwoławczego rata za ww. miesiąc stała się wierzytelnością po ogłoszeniu upadłości podatnika. Termin płatności upłynął w dniu 15 czerwca 2013 r., a upadłość podatnika została ogłoszona w dniu 4 czerwca 2013 r.

Organ odwoławczy wskazał, że rata podatku za czerwiec 2013 r. jest zobowiązaniem masy upadłości, a nie upadłego podatnika.

Nie zgadzając się ze wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że zaskarżone postanowienie narusza:

– art. 6 ust. 1 i ust. 3 u.p.o.l., poprzez ich zastosowanie,

– art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 51 § 2 O.p., poprzez ich niezastosowanie

w wyniku czego niesłusznie organ uznał ratę podatku za czerwiec 2013 r. za zobowiązanie masy upadłości,

– art. 185 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez ich niezastosowanie w wyniku czego organ odwoławczy niewłaściwie utożsamił zobowiązanie masy upadłości ze zobowiązaniem właściciela nieruchomości, wobec którego ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych.

Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy błędnie uznał, że rata podatku za

czerwiec 2013 r. stała się wierzytelnością już po ogłoszeniu upadłości, ponieważ jej termin płatności upłynął w dniu 15 czerwca 2013 r. tj. po dniu ogłoszenia upadłości podatnika.

W rzeczywistości rata czerwcowa stanowi jedynie część świadczenia jednorazowego jakim jest podatek od nieruchomości za 2013 r., a zatem stała się wierzytelnością przed ogłoszeniem wierzytelności. Oznacza to, iż powinna zostać zgłoszona do masy upadłości, albowiem stanowi ona zobowiązanie upadłego.

Ponadto Skarżący wyraził pogląd, iż organ odwoławczy błędnie zakwalifikował zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, jako zobowiązanie masy upadłości,

a nie upadłego. Skutkiem ogłoszenia upadłości nie jest bowiem utrata przez upadłego prawa własności do swojego majątku. Upadły traci jedynie atrybuty tego prawa w postaci sprawowania zarządu i rozporządzania swoim majątkiem. Na poparcie powołanych w uzasadnieniu argumentów Skarżący przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje upadły, a nie Syndyk.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszłow nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W ocenie składu orzekającego w sprawie przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadza się do prawidłowości zarachowania przez organy podatkowe obydwu instancji wpłaty z tytułu podatku od nieruchomości dokonanej przez Skarżącego w dniu 9 kwietnia 2014 r. na poczet raty za czerwiec 2013 r. Wpłata Skarżącego została dokonana po ustawowych terminach płatności rat podatku.

Organy uznały, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za czerwiec 2013 r. powstało i stało się wymagalne już po ogłoszeniu upadłości podatnika, stąd uznały i zaliczyły wpłatę ww. zakresie z uwzględnieniem art. 55 § 2 O.p.

Bezspornym jest, iż upadłość podatnika została ogłoszona z dniem

4 czerwca 2013 r. Data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

i naprawcze (Dz. U. z 2012, poz. 1112 ze zm.) – zwana dalej: "u.p.u.n.".

W tych okolicznościach, zdaniem organów podatkowych, zobowiązanie podatkowe od powstałej po ogłoszeniu upadłości wierzytelności podatkowej, nie mogły zostać zgłoszone do masy upadłości, a więc nie mogą zostać z tej masy zaspokojone.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwana dalej: "O.p." przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy podatkowe.

Zgodnie z zawartą w art. 3 pkt 3 lit. b O.p. definicją, ilekroć w ustawie jest mowa o podatkach rozumie się również raty podatków, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach.

W przepisie art. 5 O.p. ustawodawca zdefiniował pojęcie zobowiązania podatkowego, którym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z dnia 2014 r., poz. 849 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.o.l." w art. 6 ust. 9 pkt 3 określa , iż osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia31 stycznia.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, na brzmienie przepisu

art. 51 § 1 O.p., zgodnie z którym zaległością podatkową jest podatek niezapłacony

w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku (art. 51 § 2 O.p.).

Wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku od nieruchomości (w przypadku płatności w ratach) ulega przekształceniu

w zaległość podatkową po upływie terminu zapłaty każdej kolejnej raty.

Wyjaśnić należy, że w okolicznościach sprawy zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości za czerwiec 2013 r. powstała po upływie terminu do dokonania zapłaty ww. raty podatku, tj. po 15 czerwca 2013 r., a więc po ogłoszeniu upadłości podatnika.

Skoro przedmiotowe zobowiązanie stało się wymagalne po dniu ogłoszenia upadłości, nie podlega zgłoszeniu do masy upadłości i wbrew stanowisku Skarżącego podlega zarachowaniu w sposób dokonany przez organ podatkowy.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie niezastosowania przez organ odwoławczy przepisów art. 185 ust. 2 u.p.u.n. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wskazać należy, iż ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych upadłego, a upadły pozostaje posiadaczem samoistnym nieruchomości i obiektów budowlanych objętych podatkiem od nieruchomości. Jednakże z treści decyzji organu odwoławczego nie wynika, aby za zobowiązanie podatkowe miał odpowiadać Syndyk. Organ odwoławczy wskazał jedynie na skutki jakie wywiera moment ogłoszenia upadłości.

Niemniej jednak stanowisko Skarżącego wyrażone w uzasadnieniu skargi znajduje wyraz w treści art. 160 ust. 1 u.p.u.n., zgodnie z którym w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego, lecz

w imieniu własnym. Syndyk nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości (art. 160 ust. 2 u.p.u.n.).

Rezultatem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej jest przede wszystkim, to że upadły traci prawo rozporządzania majątkiem i nie może przez swoje czynności prawne skutecznie powodować zmiany w majątku masy upadłości. Mimo ograniczenia upadłego w jego prawach nie traci podmiotowości prawnej, co oznacza, że nadal jest właścicielem majątku objętego masą upadłości (A. Pokora, Prawo upadłościowei naprawcze. Komentarz, str. 412, wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2012).

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia, zgodnie z którym w sprawie nie znajduje zastosowania art. 6 ust. 3 u.p.o.l., gdyż ogłoszenie upadłości podatnika nie stanowi zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w roku podatkowym.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, organ odwoławczy prawidłowo dokonał zarachowania wpłaty dokonanej przez Skarżącego.

Sąd rozpoznający sprawie nie stwierdził żadnych naruszeń prawa, które mogły uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej je postanowienia organu I instancji.

W tym stanie sprawy Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.