Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 550/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Adam Bącal (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółki A [sp. z o.o. w Krakowie] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 2398/03 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego K. - K. umarzającą postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r., prowadzone w związku ze sprawą spółki A. Tym samym organ odwoławczy podzielił dotychczasowe stanowisko organu pierwszej instancji, które sprowadzało się do konkluzji, iż mając na uwadze, że kwestia wymiaru podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r. została wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta prowadzone ponownie w odniesieniu do tego okresu rozliczeniowego postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe. Co więcej, zauważono, iż wskazane zobowiązanie podatkowe przedawniło się, co stanowiło kolejny argument przemawiający za umorzeniem postępowania w tej sprawie.

W skardze od powyższej decyzji spółka podniosła, iż w świetle oszustwa ze strony jednego z kontrahentów, którego padła ofiarą zmuszona była złożyć w 2002 r. korektę VAT-7 za grudzień 1995 r., co stanowić powinno podstawę do wznowienia postępowania i wydania nowej decyzji. Dodała, iż w dalszym ciągu ma interes prawny w ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy ze względu na wpływ dokonanych ustaleń w decyzji dotyczącej grudnia 1995 r. na następne okresy rozliczeniowe, o które również toczą się spory.

W wyroku z dnia 30 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie przychylił się do argumentacji spółki i skargę spółki A oddalił. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia zauważono, iż korekta VAT-7 została złożona przez skarżącą po upływie okresu przedawnienia zobowiązania za grudzień 1995 r. Co więcej, podkreślono, iż z tego samego powodu t.j. ze względu na przedawnienie zobowiązania umorzone zostało postępowanie egzekucyjne za ten okres rozliczeniowy. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że postępowanie podatkowe z uwagi na datę doręczenia postanowienia o jego wszczęciu (1 lipca 2003 r.) toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. Tym samym organy podatkowe w ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według ustalonych norm. Jako podstawę kasacyjną skarżąca wskazała naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Po przedstawieniu stanu sprawy autor skargi kasacyjnej wskazał, iż korektę VAT-7 spółka złożyła w 2002 r. nabywając tym samym "określone prawa". Co do zastosowania w sprawie rozpoznawanej przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu z 2003 r. zwrócił uwagę na niekonstytucyjny charakter art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387), który wprowadza działanie prawa wstecz nie licząc się z ochroną "praw nabytych". W dalszej części strona podniosła, iż złożenie korekty deklaracji jest niewątpliwie żądaniem wszczęcia postępowania, które zgodnie z art. 139 Ordynacji podatkowej powinno zostać zakończone do dnia 21 lipca 2002 r., a więc pod rządem art. 243 Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r. W ocenie autora skargi kasacyjnej powstała w ten sposób w sprawie sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż strona zmuszona jest ponosić szkodę z powodu nieterminowego postępowania organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawił kolejny raz przebieg postępowania potwierdzając przy tym swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga fakt, iż postępowanie kasacyjne ma na celu weryfikacje zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji pod kątem jego zgodności z przepisami obowiązującego prawa. By wspomniana weryfikacja mogła zostać skutecznie przeprowadzona, autor skargi kasacyjnej musi spełnić szereg wymogów wskazanych w przepisach u.p.p.s.a. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim przedstawiony w art. 176 u.p.p.s.a. wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których naruszenia w sposób wskazany w art. 174 u.p.p.s.a. dopuścił się Sąd pierwszej instancji. Ogromnego znaczenia, z punktu widzenia możliwości merytorycznego rozpoznania kasacji, wskazany wymóg nabiera w kontekście zawartego w art. 183 § 1 u.p.p.s.a. związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, gdyż na tej podstawie Sąd kasacyjny ma możliwość zbadania zaskarżonego orzeczenia jedynie przez pryzmat przytoczonych przez stronę konkretnych, naruszonych przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie w petitum skargi kasacyjnej strona zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. Ponadto z uzasadnienia można wywnioskować, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił błędne stanowisko organów podatkowych w kwestii możliwości wznowienia postępowania dotyczącego wymiaru podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r.

Wskazane powyżej zarzuty należy uznać za całkowicie nieuzasadnione. Odnośnie kwestii pierwszej t.j. naruszenia art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. oczywistym wydaje się, iż Sąd nie jest w stanie naruszyć przepisu, którego w sprawie nie stosuje. Powołana norma stanowi, iż jedną z możliwych podstaw kasacyjnych jest wskazanie naruszenia przepisów prawa procesowego przez Sąd pierwszej instancji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kompletnie niezrozumiałym jest więc w jaki sposób strona uznała powołany artykuł za normę, którą związany jest Wojewódzki Sąd Administracyjny podczas rozpoznawania skargi.

Jeśli chodzi natomiast o fakt potwierdzenia w zaskarżonym orzeczeniu stanowiska organów podatkowych w kwestii zasadności umorzenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 1995 r., to w tym zakresie nie został postawiony Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie żaden konkretny zarzut. Skarżący wskazuje jedynie, iż przepis art. 22 § 1 ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw jest w jego odczuciu niezgodny z Konstytucją. Ponadto, że w sprawie organy podatkowe powinny działać na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r., gdzie nie było zapisu o braku możliwości wznowienia postępowania po upłynięciu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego postępowanie dotyczyło.

W tym miejscu należy podkreślić, iż kwestia zgodności przepisu prawa z Konstytucją leży poza kompetencjami sądów administracyjnych obu instancji. Stanowiska w tym zakresie nie miał możliwości zająć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i analogicznie nie może być to przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie można jedynie dodać, iż art. 22 § 1 ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie miał w przedmiotowej sprawie większego znaczenia. W przeciwieństwie bowiem do tego, co twierdzi skarżąca, złożenie deklaracji podatkowej za konkretny okres rozliczeniowy nie jest żądaniem wszczęcia postępowania, dla którego przepisy zastrzegły odpowiednią formę i treść w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym za datę wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznawanej należało zgodnie z treścią art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej przyjąć dzień doręczenia podatnikowi postanowienia w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, iż był to dzień 1 sierpnia 2003 r., tak więc po wejściu w życie przepisów ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W konsekwencji w sprawie miał zastosowanie wprowadzony w art. 243 Ordynacji podatkowej § 1a, który stanowił, iż wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 i 70 Ordynacji podatkowej. Skoro w rozpoznawanej sprawie upłynął wskazany w art. 70 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia się zobowiązania podatkowego, to organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż wszczęte postanowieniem z dnia 23 czerwca 2003 r. postępowanie podatkowe musiało zostać umorzone. Podkreślenia wymaga fakt, iż w tym zakresie Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwych ustaleń uznając, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 21 maja 2002 r. Wskazany błąd pozostał jednak bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym kierując się zasadą wyrażoną w art. 184 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny pomimo błędnego uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie znalazł podstaw do jego uchylenia i tym samym orzekł jak w sentencji.

Mając na uwadze fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie nie poniósł kosztów wymienionych w art. 205 § 1 u.p.p.s.a., jego wniosek o ich zwrot musiał pozostać oddalony.