Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1732/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 24a ust. 2 i 3, art. 8m ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
article: par. 11,
journal: Dz.U. 2003 nr 108 poz 1014
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny  odpowiadać taksometry elektroniczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty w związku z przeprowadzeniem legalizacji taksometrów elektronicznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM) z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy od decyzji Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za legalizację przyrządów pomiarowych (taksometrów), utrzymano w mocy w/w decyzję.

Do wydania w/w decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą C., z siedzibą w [...] (strona, skarżący) złożył wniosek do Obwodowego Urzędu Miar w [...] o przeprowadzenie legalizacji ponownej 20 sztuk taksometrów. Wraz z wnioskiem został przyjęty formularz ustalenia wysokości opłaty należnej za wydanie przez organ administracji miar dowodów legalizacji przyrządów pomiarowych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz.U. Nr 229, poz. 2309 oraz z 2005 r. Nr 182, poz. 1530; dalej rozporządzenie Ministra Finansów), na podstawie którego została obliczona stawka opłaty za legalizację przyrządów pomiarowych. Wnioskodawca był zobowiązany uiścić opłatę w wysokości 400,00 zł w terminie 7 dni od daty przyjęcia wniosku.

W związku z tym, że opłata nie została uiszczona we wskazanym wyżej terminie, Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w [...], działając na podstawie art. 21 § 4 w zw. z § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. określił wysokość zobowiązania w opłacie za legalizację przyrządów pomiarowych w kwocie 400,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, z późn. zm.) za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy pobierane są opłaty. Obowiązujące stawki z tytułu opłat zawarte zostały w powoływanym wyżej rozporządzeniu Ministra Finansów. Wysokość opłat, stosownie do art. 24a ust. 2 ustawy Prawo o miarach, wnioskodawca ustala we własnym zakresie na podstawie obowiązujących stawek i wpłaca je bez wezwania na rachunek właściwego urzędu.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zmiana układu taryf na nowy nie jest czynnością legalizacyjną. Odwołujący wskazał, że zmiana układu taryf na nowy nie powoduje zmiany parametrów metrologicznych, zatem nie zostaje dokonana legalizacja. Zdaniem odwołującego, Prawo o miarach nie przewiduje możliwości pobierania przez urzędy miar opłat z tytułu zmiany układu taryf na nowy. Odwołujący powołał się ponadto na art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy.

Rozpatrując odwołanie Prezes GUM stwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo o miarach czynności urzędowe, wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, podlegają opłacie, przy czym art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że opłaty pobiera się za wydanie dowodu legalizacji albo za wykonanie czynności sprawdzenia w przypadku, gdy przyrząd pomiarowy nie spełnia wymagań i nie może być zalegalizowany.

W rozpatrywanej sprawie, w związku ze zmianą układu taryf, aby mogły mieć zastosowanie nowe taryfy, niezbędne było dokonanie czynności obejmujących sprawdzenie taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf, co powinno być stwierdzone i potwierdzone w tabeli zawartej w wydanym świadectwie legalizacji ponownej. Tym samym stwierdzono i poświadczono, że przyrząd pomiarowy - taksometr elektroniczny z nowym układem taryf spełnia wymagania określone w art. 8m ust. 4 ustawy Prawo o miarach. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 7 "Wzór świadectwa legalizacji ponownej" do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 i z 2010 r. Nr 110, poz. 728), potwierdzenie zmiany układu taryf na nowy nie dotyczy jedynie taksometrów elektronicznych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania po ocenie zgodności. W tej zaś sprawie nie mamy do czynienia z taksometrami elektronicznymi wprowadzonymi do obrotu po ocenie zgodności, lecz - biorąc pod uwagę akta administracyjne sprawy, w tym rok produkcji taksometrów elektronicznych objętych wnioskiem - z taksometrami elektronicznymi, które zostały wprowadzone do obrotu na podstawie decyzji zatwierdzenia typu. Ponadto, z przedstawionych świadectw legalizacji taksometrów elektronicznych wynika, że powinny one spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (Dz.U. Nr 108, poz. 1014). Zatem taksometry elektroniczne objęte zatwierdzeniem typu podczas legalizacji ponownej podlegają sprawdzeniu pod względem zgodności z wymaganiami wskazanymi w wymienionym rozporządzeniu oraz w zakresie wskazanym w art. 8m ust. 4 ustawy Prawo o miarach.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego, że sprawdzenie taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf na nowy nie jest czynnością legalizacji w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy Prawo o miarach. Zgodnie bowiem z art. 8m ust. 4 w/w ustawy, podczas legalizacji ponownej sprawdzenie obejmuje oględziny przyrządu pomiarowego, w celu stwierdzenia, czy nie jest on uszkodzony i czy istnieją wymagane oznaczenia i znaki oraz zgodność charakterystyk metrologicznych z wymaganiami. Przy sprawdzeniu w zakresie zmiany układu taryf na nowy występują wszystkie czynności legalizacji. Należy mieć również na uwadze, że podczas zmiany układu taryf nie są co do zasady zmieniane pozostałe charakterystyki metrologiczne, jednak mogą one ulec zmianie. Gdyby uległy zmianie pozostałe charakterystyki metrologiczne i zostało stwierdzone, że taksometr elektroniczny nie spełnia wymagań, którym podlega, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne, świadectwo legalizacji ponownej nie mogłoby być wydane, ponieważ nie byłoby możliwe poświadczenie spełnienia tych wymagań.

W ramach legalizacji ponownej taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf na nowy pracownik organu administracji miar sprawdza, czy świadectwo legalizacji taksometru elektronicznego jest ważne, czy dane w nim zawarte zgadzają się ze stanem faktycznym i czy cechy zabezpieczające są nienaruszone, a ponadto sprawdza wartość stałej "k" taksometru elektronicznego i układ taryf. W celu dokonania zmiany opłat lub taryf na nowe usuwana jest cecha zabezpieczająca. Czynności zmiany układu taryf na nowy dokonują wyłącznie pracownicy serwisu. Następnie pracownicy urzędu podległego organowi administracji miar sprawdzają, czy wprowadzono nowy układ taryf. O ile nie uległy zmianie pozostałe charakterystyki metrologiczne taksometru elektronicznego i stwierdzono, że taksometr elektroniczny nadal spełnia wymagania, nowy układ taryf jest wpisywany do świadectwa legalizacji taksometru elektronicznego oraz zostaje opatrzony pieczęcią organu i podpisem pracownika urzędu. Po sprawdzeniu taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf na nowy, nakładane są cechy zabezpieczające. Końcowym etapem legalizacji ponownej taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf na nowy jest wydanie świadectwa legalizacji ponownej taksometru z wpisanym nowym układem taryf. Świadectwo legalizacji ponownej wydawane jest za potwierdzeniem odbioru. W ten sposób wnioskodawca taksometru elektronicznego otrzymuje ważny dowód legalizacji.

Biorąc pod uwagę powyższe, czynność polegająca na sprawdzeniu taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf podlega stwierdzeniu i poświadczeniu w wydanym świadectwie legalizacji, poprzez dokonanie odpowiednich wpisów we właściwej tabeli, przy czym dla ich ważności niezbędna jest pieczątka organu administracji miar wystawiającego świadectwo i podpis osoby upoważnionej. Konieczność taka wynika również z faktu, iż dokonanie zmiany układu taryf nie jest możliwe, po pierwsze - bez stwierdzenia, że nie zostały uszkodzone cechy zabezpieczające, po drugie - bez sprawdzenia, jaki był układ taryf przed rozpoczęciem wprowadzania w tym zakresie zmian do taksometru elektronicznego, pod nadzorem osoby stwierdzającej zmianę układu w świadectwie legalizacji, po trzecie - bez sprawdzenia, czy taksometr elektroniczny prawidłowo działa po wprowadzeniu zmian układu. W przypadku stwierdzenia na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia w zakresie zmiany układu taryf, że taksometr elektroniczny spełnia wymagania techniczne i metrologiczne, nowy układ taryf jest wpisywany do świadectwa legalizacji, a ponadto ponownie jest umieszczana cecha zabezpieczająca. Zgodnie z § 6 pkt 2 lit a i b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne, taksometr powinien być tak skonstruowany i wykonany w sposób umożliwiający nałożenie cech zabezpieczających, które uniemożliwią bez ich naruszenia dostęp do wnętrza taksometru, a w szczególności do urządzeń przeznaczonych do regulacji oraz dostęp do urządzenia programującego i ingerencję w program taksometru. Usunięcie cechy zabezpieczającej powoduje, że taksometr przestaje odpowiadać wymaganiom mu stawianym przez obowiązujące przepisy i podlega na podstawie art. 8k ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o miarach legalizacji ponownej.

Z tych względów zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest prawnie możliwa zmiana układu taryf na nowy bez usunięcia cechy zabezpieczającej w taksometrach elektronicznych. Zmiana układu taryf na nowy bez usunięcia cechy zabezpieczającej stanowiłaby naruszenie prawa. Istotny w zakresie zmiany w taksometrach elektronicznych układu taryf na nowy jest również art. 8n ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo o miarach, który stanowi, że legalizacja traci ważność w przypadku uszkodzenia albo zniszczenia cechy legalizacji lub cechy zabezpieczającej. W rozpatrywanej sprawie w celu dokonania zmiany układu taryf na nowy nastąpiło usunięcie cechy zabezpieczającej oraz dokonanie stosownych sprawdzeń, w wyniku czego nastąpiło stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, poprzez wpis w świadectwach legalizacji ponownej 20 taksometrów elektronicznych, że spełniają one wymagania, i wydanie takich dowodów legalizacji ponownej. Fakt ten został potwierdzony w dokumentach "Zapiska z czynności zmiany układu taryf taksometru elektronicznego" przez pracownika organu administracji miar oraz pracownika strony odwołującej się.

Organ zwrócił również uwagę, że w innej sprawie prowadzonej z udziałem strony, w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 886/08 (LEX nr 570310), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istotne znaczenie ma ustalenie, czy dokonanie zmiany układu taryf, a następnie sprawdzenie prawidłowości tej zmiany przez organ, wymagało zdjęcia cech zabezpieczających, czy też nie. Zakładając, iż taksometry zostały w celu wprowadzenia nowego układu taryf pozbawione cechy zabezpieczającej, przyjąć należałoby, iż w konsekwencji nie posiadały ważnego dowodu legalizacji - w tym przypadku legalizacji ponownej. Tak więc dokonanie sprawdzenia co do prawidłowości działania taksometru po zmianie układu taryf i niezmienności innych danych, skutkujące wpisem upoważnionego organu administracji miar, nie może być potraktowane inaczej niż jako nowy dowód legalizacji ponownej.

Mając na uwadze powyższe, Prezes GUM stwierdził, że przewidziana w pkt 13 uwaga 1 dział IV załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów opłata w wysokości 20 zł za wydanie dowodu legalizacji ponownej, w związku ze sprawdzeniem taksometru elektronicznego w zakresie zmiany układu taryf na nowy mieści się w granicach art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o miarach, a tym samym nie narusza art. 217 Konstytucji RP. Nie jest zatem możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W rozpatrywanej sytuacji miała miejsce legalizacja, obejmująca sprawdzenie w zakresie zmiany układu taryf na nowy i wydanie dowodu jej wykonania. Ponadto, w obrocie prawnym nadal funkcjonuje wniosek - zgłoszenie do legalizacji, formularz ustalenia wysokości opłaty, z którego wynika kwota należnej opłaty za świadectwa legalizacji z nowymi układami taryf. Zatem nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, gdyż w sprawie istniał obowiązek materialnoprawny w postaci obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu legalizacji, którą zobowiązany określił w formularzu ustalenia opłaty zgodnie z pkt 13 uwaga 1 dział IV załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w [...], określając wysokość opłaty za sprawdzenie zmian układu taryf, działał w granicach i na podstawie prawa, stosując pkt 13 uwaga 1 działu IV "Przyrządy do pomiaru długości i wielkości związanych" załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Dla zastosowania wspomnianego przepisu rozporządzenia nie miałaby znaczenia ewentualna niespójność tego przepisu z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach, w brzmieniu obowiązującym w dacie sprawdzenia zmian układu taryf, bowiem Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Warszawie obowiązany jest stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej i nie jest upoważniony do badania ich konstytucyjności, jak też kwestionowania ich zgodności z ustawą, na podstawie której przepisy aktu wykonawczego zostały wydane.

Organ odwoławczy wskazał również, że sprawy związane z obowiązkiem ponoszenia przez stronę opłat w związku z wydawaniem decyzji przez Prezesa GUM były przedmiotem orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniach do wyroków z dnia 3 listopada 2006 r. sygn. III SA/Wa 2239/06, z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. III SA/Wa 2231/06, z dnia 22 stycznia 2007 r., sygn. III SA/WA 2216/06, LEX nr 265471, z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. III SA/Wa 2562/06, z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. III SA/Wa 2240/06, z dnia 30 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 3603/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. II GSK 876/08, Sąd uznał, iż wobec obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w dacie wydania dla strony decyzji określających stosowne opłaty, organ nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować.

W świetle powyższych ustaleń wniosek o przeprowadzenie legalizacji ponownej taksometrów elektronicznych wraz z formularzem ustalenia wysokości opłaty oraz wykonane czynności skutkujące wydaniem świadectw legalizacji ponownej z wpisami nowego układu taryf taksometrów należy potraktować jako wydanie dowodu legalizacji ponownej w związku ze zdjęciem plomby zabezpieczającej i sprawdzeniem taksometrów w zakresie zmiany układu taryf na nowe. Zatem zasadnym było nałożenie opłaty, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zajął stanowisko, że brak jest podstaw prawnych do pobierania opłat w przypadku zmiany w taksometrze opłat lub taryf, skoro nie przewiduje za tę czynność opłat ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Dla poparcia niniejszego twierdzenia skarżący przedłożył dodatkowo poniższą argumentację.

Według skarżącego, organ administracji miar albo podmiot upoważniony na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego i stwierdzenia zgodności z wymaganiami technicznymi i metrologicznymi poświadcza dokonanie legalizacji ponownej poprzez wydanie nowego świadectwa legalizacji ponownej. Świadectwo to jest ważne przez 25 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca, w którym dokonana została legalizacja taksometru instalowanego w taksówce, jeżeli spełnia on wymagania metrologiczne określone w rozporządzeniu i posiada uszkodzone cechy zabezpieczające, jak to stanowi § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachometry elektroniczne.

Rozporządzenie to straciło moc prawną z dniem 1 stycznia 2008 r., ale wymagania z niego wynikające mają nadal zastosowanie do legalizacji przyrządów pomiarowych, które od dnia 7 stycznia 2007 r. podlegają ocenie zgodności, i które przed tym dniem uzyskały na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach decyzje zatwierdzenia typu. Zgodnie z § 31 tego rozporządzenia organ administracji miar albo podmiot upoważniony przeprowadza podczas legalizacji ponownej sprawdzenie przyrządu miarowego w zakresie, o którym mowa w art. 8m ust. 4 albo ust. 4a ustawy, zgodnie z przepisami określającymi szczegółowy zakres, tryb, sposoby oraz metody przeprowadzania badań i sprawdzeń podczas prawnej kontroli metrologicznej poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych, wydanymi na podstawie art. 9a ustawy. Z oprowadzonych czynności sprawdzenia podczas legalizacji ponownej sporządza się protokół sprawdzenia albo tzw. zapiskę sprawdzenia, które powinny zawierać dane określone w § 20 tego rozporządzenia, tj. m.in. wskazanie zakresu przeprowadzonego sprawdzenia; wyniki sprawdzenia, w tym charakterystykę metrologiczną danego przyrządu pomiarowego; informację o miejscach umieszczenia cechy legalizacji lub cech zabezpieczających oraz o liczbie umieszczonych cech zabezpieczających, o ile mają one zastosowanie; stwierdzenie, czy przyrząd pomiarowy spełnia wymagania techniczne i metrologiczne. Skarżący zwrócił uwagę, że załączona do akt postępowania "zapiska" (skoro ma być ona dowodem wykonania legalizacji taksometru) nie zawiera istotnych elementów, o których mowa w § 33 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz.29) odnośnie: "stwierdzenia zgodności z wymaganiami technicznymi i metrologicznymi". Brakuje w niej wyniku sprawdzenia, w tym charakterystyki metrologicznej danego przyrządu pomiarowego, zgodnie z § 20 w/w rozporządzenia.

Organ nie przedstawił też ustaleń co do treści instrukcji stosowanej przez swoich pracowników, dokonujących czynności kontroli i legalizacji taksometru, które powinny być stosowane i dotyczyć powinny takich czynności dla taksometrów typu będącego przedmiotem czynności, z tytułu których opłaty objęte są sporem. Pokazanie w tym zakresie wewnętrznego normatywnego stanu przez organ metrologiczny pozwoliłoby na przyjęcie - po pierwsze, iż zmiana taryfy w taksometrze nie wymagała naruszenia cechy legalizacyjnej. Dla poparcia stanowiska, że zmiana układu taryf lub opłat, jak ich kontrola po wprowadzeniu do taksometru nie wymaga zdjęcia cech legalizacyjnych, skarżący przedłożył w załączniku (nr 1) instrukcję zmiany układu taryf lub opłat, na podstawie której wykonują te czynności jego pracownicy. Po drugie, iż kontrola zmiany taryf przez urzędnika nie wymagała dla czynności kontroli usunięcia plomby, czyli cechy zabezpieczającej zakładanej po legalizacji taksometru. Innymi słowy, ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie powinno umożliwić udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy zmiana cen za przejechany kilometr (taryfy), po pierwsze - musi być połączona z usunięciem cechy legalizacyjnej, a po drugie - jeżeli nie, to czy dla kontroli taksometru w związku ze zmianą taryfy konieczne jest usunięcie takiej cechy, a wreszcie czy nawet jeżeli usunięcie takiej cechy jest konieczne, to kontrola związana ze zmianą taryfy, lecz bez dokonywania jakichkolwiek innych czynności, podlega opłacie na podstawie 24 ust. 2 pkt 2 Prawa o miarach; nawet jeżeli przyjąć, że rozporządzenie obowiązujące w dacie dokonywania czynności podlegającej opłacie i w zakresie tej czynności było legalne, mieściło się w granicach upoważnienia ustawowego.

Reasumują, według skarżącego czynności zmiany układy taryf lub opłat nie mogą być utożsamiane z legalizacją.

Jednocześnie, w ocenie skarżącego, organ zaprezentował błędne podejście do wykładni przedmiotu ustawy w zakresie regulacji obowiązku daninowego - opłat. Nie dostrzegł on zasadniczej różnicy, że czym innym jest jednak regulacja zakresu czynności kontroli, czym innym procedura i zakres legalizacji, a już czym innym kwestia ustalenia za te czynności opłat. Ustawodawca w zamkniętym katalogu ustawowym nie przewidział opłat za czynności sprawdzania (kontroli) przyrządów pomiarowych, a regulacji tej nie można uzupełnić w drodze wykładni rozszerzającej żadną inną wykładnią, w tym przez ustalanie czynności podlegającej opłacie administracyjnej na podstawie przepisów wykonawczych, ponad delegację ustawową. Takie działanie sprzeciwia się zasadzie praworządności (art. 2 w zw. z 18 i w zw. z art. 217 i art. 84 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Przepisy te wskazują, że ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywatela może odbyć się jedynie w formie ustawy, która musi spełniać określone w Konstytucji wymogi co do treści.

Tymczasem, zdaniem skarżącego, brak podstaw prawnych do pobierania opłat w przypadku zmiany w taksometrze opłat lub taryf, skoro nie przewiduje opłat za tę czynność ustawa z dnia 11 maja 2001 r.- Prawo o miarach. O ile bowiem w zakresie ustalenia opłaty za czynności urzędowe wykonywane przez organa miar, zgodnie z nieobowiązującą już ustawą z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zm.), która obowiązywała do 31 grudnia 2002 r., jak to przewidywał jej art. 20 ust. 1, za czynności organów miar, określone przez Prezesa Urzędu, pobierane są opłaty. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, wysokość opłat i tryb ich pobierania określał Prezes Urzędu w porozumieniu z Ministrem Finansów. Zatem ustalenie równocześnie wysokości opłat było możliwe przez Prezesa GUM, bez wyraźnego umocowania co do zakresu ustalonego w ustawie Prawo o miarach. Natomiast zgodnie z art. 24 obecnie obowiązującej ustawy Prawo o miarach, wprowadzono zamknięty katalog czynności podlegających opłacie, stanowiąc, że czynności urzędowe określone w niniejszej ustawie i jej przepisach wykonawczych podlegają opłacie. W tym katalogu wymieniono m.in. wykonane czynności sprawdzenia w przypadku, gdy przyrząd pomiarowy nie spełnia wymagań i nie może być zalegalizowany.

W nieobowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 6 września 2002 r. w sprawie wymagań technicznych i metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (wydane na podstawie w/w ustawy, obowiązywało do dnia 30 czerwca 2003 r.) zapis § 14 stanowił m.in., że świadectwo legalizacji taksometru traci ważność przed upływem 25 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca, w którym została dokonana legalizacja ostateczna, w przypadku m.in. uszkodzenia którejkolwiek z cech zabezpieczających taksometr lub taksometr — taksówka; stwierdzenia, że błędy wskazań taksometru przekraczają granice błędów dopuszczalnych, zmiany opon kół napędzających taksometr na opony o innych wymiarach i rodzaju konstrukcji niż to podano w świadectwie legalizacji; zmiany układu taryf na inny niż to podano w świadectwie legalizacji. Po wygaśnięciu ważności świadectwa legalizacji taksometr wymagał ponownej legalizacji. Natomiast, w wykonawczej regulacji aktualnie obowiązującego dla taksometrów CEZAR rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (Dz. U. Nr 108 poz. 1014) § 49 ust. 2 stanowi, iż świadectwo legalizacji ponownej taksometru jest ważne przez 25 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca, w którym została dokonana legalizacja taksometru zainstalowanego w taksówce, jeżeli spełnia on wymagania metrologiczne określone w rozporządzeniu i posiada nieuszkodzone cechy zabezpieczające. W regulacjach obowiązującej z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach w art. 8n ust. 1 przewidziano, że w przypadku stwierdzenia na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania, organ administracji miar lub podmiot upoważniony poświadczają dowodem legalizacji dokonanie legalizacji oraz zabezpieczają, jeżeli jest to niezbędne, określone elementy przyrządu pomiarowego przed dostępem osób nieuprawnionych za pomocą cech zabezpieczających. Legalizacja traci ważność w przypadku m.in. stwierdzenia, że przyrząd pomiarowy przestał spełniać wymagania; uszkodzenia przyrządu pomiarowego; uszkodzenia albo iszczenia cechy legalizacji lub cechy zabezpieczającej.

Jak widać z powyższego, regulację zmieniono usuwając tak z podstawy ustawowej, jak i z przepisu wykonawczego, zmianę układu taryf jako okoliczność powodującą potrzebę ponownej legalizacji.

Skarżący podniósł, że taksometr CEZAR podlegał wprowadzonym przepisami prawa zmianom. W chwili obecnej, jak wynika z decyzji zatwierdzenia typu, spełnia on wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny powiadać taksometry elektroniczne.

Wobec powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, że zakres wprowadzonych zmian, a w szczególności pominięciu nieobowiązującego już zapisu § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 września 2002 r. w sprawie wymagań technicznych i metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne, który stanowił, że zmiana układu taryf na inny niż to podano w świadectwie legalizacji, jest podstawą utraty ważności legalizacji nie była efektem przypadku, lecz racjonalnego działania, umożliwiając tym samym dopuszczenie takiej instrukcji taksometru, w której zmiana układu taryf nie narusza wymagań wymuszających legalizację ponowną taksometru.

Taksometr CEZAR został dostosowany do wymagań aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne przez modyfikację sposobu zmiany układu taryf na taki, który nie wymaga dla jego dokonania oraz sprawdzenia poprawności wprowadzonych taryf usuwania zabezpieczeń zakładanych po legalizacji taksometru. Na taki typ taksometru C. uzyskała zatwierdzenie typu w 2003 (decyzja Prezesa GUM Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.) oraz w 2006 r. (decyzja Prezesa GUM Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.). Zmiany układu taryf w taksometrach CEZAR dokonują pracownicy C. bez naruszania cech zabezpieczających. Sprawdzenie poprawności działania taksometru z nowym układem taryf jest też dokonywane bez zdjęcia cech zabezpieczających. Taksometry CEZAR w obecnej, zatwierdzonej przez Prezesa GUM wersji, mogą być produkowane do 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i przedstawioną argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Prezesa, w przedmiotowej sprawie czynności wykonane na wniosek przedsiębiorcy nie mogły być potraktowane inaczej, niż dokonanie legalizacji ponownej, obejmującej sprawdzenie w zakresie zmiany układu taryf na nowy, stwierdzenie niezmienności innych danych po zmianie układu taryf oraz wydanie dowodu poświadczającego jej dokonanie. Wniosek o legalizację ponowną został wniesiony w trybie przewidzianym dla zgłoszenia przyrządów pomiarowych do prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji ponownej, określonym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 oraz z 2010 r. Nr 110, poz. 728). W Obwodowym Urzędzie Miar w Warszawie potwierdzono przyjęcie ww. wniosku jako wniosku o przeprowadzenie legalizacji. Ponadto, skarżący składając ww. wniosek zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów ustalił wysokość należnej opłaty za żądaną czynność urzędową o przeprowadzenie legalizacji w formularzu ustalenia opłaty należnej za wydanie przez organ administracji miar dowodów legalizacji przyrządów pomiarowych. W celu dokonania zmiany układu taryf na nowe nastąpiło usunięcie cechy zabezpieczającej. Zatem taksometr w myśl art. 8n ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo o miarach nie posiadał ważnego dowodu legalizacji, w tym przypadku dowodu legalizacji ponownej. Następnie dokonano sprawdzenia co do prawidłowości działania taksometru elektronicznego po zmianie układu taryf i po stwierdzeniu niezmienności innych danych została założona cecha zabezpieczająca. Poświadczenie dowodem legalizacji nastąpiło poprzez wydanie świadectwa legalizacji ponownej z wpisem nowego układu taryf, zgodnego ze wzorem świadectwa legalizacji ponownej dla taksometrów elektronicznych określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych. Tym samym stwierdzono i poświadczono, że przyrząd pomiarowy - taksometr elektroniczny z nowym układem taryf spełnia wymagania. Ponadto należy dodać, że w podobnej sprawie dotyczącej opłat z tytułu legalizacji ponownej w zakresie zmiany układu taryf na nowy taksometrów elektronicznych objętych decyzją zatwierdzenia typu, Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt. sprawy II GSK 886/08, stwierdził, że "zakładając, iż taksometry skarżącego zostały w celu wprowadzenia nowego układu taryf pozbawione cechy zabezpieczającej, to przyjąć należałoby, iż nie posiadały ważnego dowodu legalizacji - w tym przypadku legalizacji ponownej. Dokonane sprawdzenie co do prawidłowości działania taksometru po zmianie układu taryf i niezmienności innych danych, skutkujące wpisem upoważnionego organu administracji miar nie może być w takiej sytuacji traktowane inaczej, niż nowy dowód legalizacji ponownej.". Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest prawnie możliwa zmiana układu taryf na nowe bez ściągnięcia cechy zabezpieczającej w taksometrach elektronicznych. Zmiana układu taryf na nowe bez ściągnięcia cechy zabezpieczającej stanowiłaby naruszenie prawa. Istotny w zakresie zmiany w taksometrach elektronicznych układu taryf na nowe jest również przepis art. 8n ust. 4 pkt 3 ustawy - Prawo o miarach, który stanowi, że legalizacja traci ważność w przypadku uszkodzenia albo zniszczenia cechy legalizacji lub cechy zabezpieczającej. Zgodnie z § 6 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne, taksometr elektroniczny powinien być skonstruowany i wykonany w sposób umożliwiający nałożenie cech zabezpieczających, które uniemożliwią bez ich naruszenia dostęp do wnętrza taksometru, w szczególności do urządzenia programującego i ingerencję program taksometru. W związku z powyższym nie jest możliwa zmiana układu taryf na nowe bez usunięcia cech zabezpieczających. Zmiana układu taryf na nowy, bez ściągnięcia cechy zabezpieczającej, stanowiłaby zatem naruszenie prawa.

W przedmiotowej sprawie w celu dokonania zmiany układu taryf na nowe nastąpiło usunięcie cechy zabezpieczającej oraz dokonanie stosownych sprawdzeń, w wyniku czego nastąpiło poświadczenie dowodem legalizacji, poprzez wpis w świadectwach legalizacji ponownej 20 taksometrów elektronicznych, że spełniają one wymagania. Potwierdzenie usunięcia cechy zabezpieczającej oraz dokonanie stosownych sprawdzeń wynika z dokumentów - zapisek z czynności zmiany układu taryf taksometru elektronicznego. Również z § 11 powoływanego rozporządzenia wynika, iż taksometr powinien umożliwiać dokonywanie zmian układu taryf za pomocą przycisków taksometru lub za pośrednictwem interfejsu przy użyciu układu programującego, przy czym zmiany te powinny zostać potwierdzone w świadectwie legalizacji ponownej.

Opłata z tytułu legalizacji jest opłatą, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach. Z treści przepisu art. 24a ust. 2 ustawy Prawo o miarach wynika, że zobowiązanie, którego przedmiotem jest opłata, powstaje z mocy prawa i termin jej zapłaty, na podstawie art. 24a ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o miarach wynosi 7 dni od dnia złożenia wniosku o przeprowadzenie legalizacji.

W ocenie organu, z treści przytoczonych przepisów wynika, że opłaty za czynności wymienione w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach są należnościami publicznoprawnymi i zobowiązanie do ich uiszczenia powstaje z mocy prawa z dniem złożenia wniosku o legalizację. Opłaty te objęte są obowiązkiem samoobliczenia przez podmiot składający wniosek o legalizację.

Ponadto, skarżący najwyraźniej uznaje, że organ administracji miar ma obowiązek kwestionowania i niestosowania przepisów aktów podustawowych ze względu na ich niekonstytucyjność lub niezgodność z ustawą, zaś niestosowanie się do tego obowiązku kwalifikuje najwyraźniej jako brak podstaw prawnych. Należy jednak stwierdzić, że nie można uznać w niniejszej sprawie, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji. Konieczne jest zatem bezsporne ustalenie, że decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., czego Skarżący nie wykazał.

Dodatkowo, zdaniem organu administracji miar, pogląd strony dotyczący możliwości pominięcia przez organ administracji publicznej podstawy prawnej do pobrania opłaty zawarty w akcie podustawowym - rozporządzeniu Ministra Finansów, nie ma podstaw i jest sprzeczny z poglądami doktryny i dotychczasowym, licznym zresztą orzecznictwem sądów administracyjnych. Organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją" (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt. sprawy GSK 876/08). Organy administracji nie dysponują żadnym instrumentem prawnym pozwalającym odstąpić od wydawania decyzji na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją (a zatem też sprzecznego z ustawą zwykłą), jeżeli nadal funkcjonuje on w obrocie prawnym (wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt sprawy SA/BD 429/03). Przy wydawaniu decyzji administracyjnych organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia, nawet jeśli dany przepis wykracza poza zakres ustawowego upoważnienia (przez co narusza art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP), a to stosownie do przepisu art. 6 K.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7.12.2005 r., sygn. akt sprawy VI S.A./WA 17993/05). W świetle powyższego organ administracji zobowiązany jest stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej i nie jest upoważniony do badania ich konstytucyjności, jak też kwestionowania ich zgodności z ustawą, na podstawie której przepisy aktu wykonawczego zostały wydane. Należy zaznaczyć, że sprawy związane z obowiązkiem ponoszenia przez stronę opłat związanych z wydawaniem decyzji przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, były przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniach tych, powołanych już wyżej wyroków wskazano, iż wobec obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w dacie wydania dla strony decyzji, określających stosowne opłaty, organ nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować. Ponadto ustosunkowując się do powołania w skardze na przepisy poprzednio obowiązujące, organ wskazuje, iż zobowiązany jest do orzekania na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji.

W świetle powyższych wyjaśnień, zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar nie można zarzucić naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM) z dnia [...] czerwca 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za legalizację przyrządów pomiarowych (taksometrów), utrzymano w mocy w/w decyzję.

W ostatnim okresie tut. Sąd rozstrzygał już kilka skarg skarżącego w przedmiocie ustalenia opłaty za legalizację przyrządów pomiarowych (taksometrów); w sprawach tych zapadły m.in. w ostatnim roku (2011 r.) następujące wyroki: z dnia 18 kwietna 2011 r., sygn. akt 2243/10; z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2566/10; z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. At 459/11; z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt 998/11.

Utrzymana zaskarżoną obecnie decyzją w mocy decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 21 § 4 w związku z § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 24 ust.1, ust. 2 pkt 2 i ust. 6, art. 24a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy.

Skarżący domaga się kontroli w/w decyzji w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji, a więc z racji wad tkwiących w samej decyzji, już w dacie orzekania. W szczególności skarżący podnosi, że w związku ze zmianą ustawy Prawo o miarach oraz przepisów wykonawczych czynności zmiany układu taryf przestały być okolicznością powodującą potrzebę ponownej legalizacji taksometrów elektronicznych, a co za tym idzie – nie ma obecnie podstaw prawnych do pobierania opłat w przypadku zmiany w taksometrze opłat lub taryf, skoro nie przewiduje opłat za tę czynność ustawa z dnia 11 maja 2001 r.- Prawo o miarach. W ocenie skarżącego, zmiana układu taryf na nowy nie powoduje zmiany parametrów metrologicznych, zatem nie zostaje dokonana legalizacja. Nadto Prawo o miarach nie przewiduje możliwości pobierania przez urzędy miar opłat z tytułu zmiany układu taryf na nowy. Inaczej mówiąc, na podstawie obecnie obowiązującego Prawa o miarach, zmiana układu taryf ma, w ocenie skarżącego, charakter czynności technicznej a nie metrologicznej, a art. 24 powołanej ustawy, zawierający zamknięty katalog opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, nie wymienia wśród tych czynności zmiany w taksometrze opłat lub taryf. Wniosek – zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, tzn. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Przy tak sformułowanych zarzutach wyjaśnienia wymagają dwie kwestie, a mianowicie: 1) kwestia charakteru zmiany taryf w taksometrze elektronicznym, w którym, według skarżącego, czynność ta może być dokonana bez ściągnięcia (naruszenia) cechy zabezpieczającej, oraz 2) kwestia podstaw prawnych nałożenia opłaty za dokonanie tej zmiany.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 Prawa o miarach opłaty pobiera się za czynności wydania dowodu legalizacji albo za wykonanie czynności sprawdzenia w przypadku, gdy przyrząd pomiarowy nie spełnia wymagań i nie może być zalegalizowany.

Legalizacja, stosownie do art. 4 pkt 13 w zw. z pkt 8 Prawa o miarach oznacza zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania techniczne i metrologiczne. Dowodem legalizacji, w rozumieniu art. 4 pkt 20 tej ustawy jest świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczające dokonanie legalizacji.

Każdy przyrząd pomiarowy podlega prawnej kontroli metrologicznej, a więc sprawdzeniu, czy dany przyrząd spełnia wymagania metrologiczne i techniczne określone w przepisach. Kontrola ta wykonywana jest przez uprawnione organy administracji miar i może mieć postać legalizacji pierwotnej, jednostkowej lub ponownej. Dotyczy powyższe także taksometrów na mocy art. 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 6 Prawa o miarach oraz § 6 pkt 8 i § 7 pkt 14 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli.

Ze stanu faktycznego w jakim orzekał organ wynika, iż wniosek, który złożył skarżący do organu administracji miar dotyczył przyrządów pomiarowych – taksometrów elektronicznych już użytkowanych i posiadających legalizację. Do tego omawiane taksometry zostały wprowadzone do obrotu na podstawie decyzji zatwierdzenia typu. Okoliczność ta nie jest sporna między stronami, tak jak niesporne jest, iż skarżący domagał się sprawdzenia taksometrów w zakresie zmiany układu taryf, wnioskując o ich legalizację ponowną. W aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżącego o legalizację ponowną taksometrów wraz z załącznikami obejmującymi oznaczenie taksometrów i formularze uiszczenia opłaty.

Należy zauważyć, że z mocy art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834) decyzje zatwierdzenia typu dotyczące przyrządów pomiarowych podlegających od dnia 7 stycznia 2007 r. ocenie zgodności wydane przed tym dniem na podstawie ustawy - Prawo o miarach uznano za ważne do dnia upływu okresów ich ważności. Na mocy decyzji Nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] marca 1996 r., zmienionej decyzją Nr [...] tego samego organu z dnia [...] grudnia 2003 r., przedłużono termin wprowadzania taksometrów CEZAR do obrotu lub użytkowania na dalszy okres 10 lat.

Wobec tego wskazane taksometry elektroniczne powinny spełniać wymagania metrologiczne wymienione w rozporządzeniu z 16 czerwca 2003 r. oraz w rozporządzeniu z 27 grudnia 2007 r.

Rozporządzenie z 16 czerwca 2003 r. zawierało w § 2 pkt 1 definicję taksometru elektronicznego jako elektronicznego przyrządu pomiarowego, który służy do obliczania, według ustalonych taryf, należności za długość drogi przebytej przez taksówkę, a poniżej prędkości granicznej, za czas wynajęcia taksówki. Zatem układ taryf był istotną cechą, co potwierdzały dalsze uregulowania tego aktu.

Z kolei w rozporządzeniu z 27 grudnia 2007 r. nie ma definicji taksometru elektronicznego. Jednakże z jego uregulowań: § 6 pkt 2, § 8, § 10, rozdziału 3 dotyczącego szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej taksometrów objętych zatwierdzeniem typu wynika, że taryfa (jej parametry) należy do charakterystyk metrologicznych zawsze podlegających sprawdzeniu co do zgodności z wymaganiami w rozumieniu art. 4 pkt 8 Prawa o miarach.

Jednocześnie należy zauważyć, że definicję taksometru zawiera załącznik MI-007 do dyrektywy 2004/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie przyrządów pomiarowych (Dz. U. UE.L.135. s.1 późn. zm.). Według tego aktu taksometr jest urządzeniem, które współpracując z nadajnikiem sygnału, tworzy przyrząd pomiarowy. Mierzy on czas trwania oraz oblicza długość drogi na podstawie sygnału dostarczanego przez nadajnik sygnału długości drogi. Dodatkowo urządzenie to oblicza i wyświetla opłatę należną za kurs na podstawie obliczonej długości drogi lub zmierzonego czasu trwania kursu. Wśród wymagań konstrukcyjnych taksometru wskazuje możliwość obliczania długości drogi i mierzenia czasu trwania kursu. Taksometr powinien także zapewniać przekazywanie, przez właściwie zabezpieczony interfejs (lub interfejsy) następujących danych: informacji o położeniu pracy: WOLNY, TARYFA lub KASA, danych liczników sumujących zgodnie z pkt 15.1, informacji ogólnych: stałej nadajnika sygnału długości drogi, daty nałożenia zabezpieczeń, identyfikatora taksówki, czasu rzeczywistego, danych identyfikujących taryfę, informacji o opłacie za kurs: opłacie całkowitej, opłacie, obliczeniu opłaty, opłacie dodatkowej, dacie kursu, czasie początkowym i końcowym kursu, przebytej długości drogi, informacji o taryfie (taryfach): parametry taryfy (lub taryf).

Zatem i z powołanych przepisów wynika, że dane dotyczące układu taryf są koniecznym elementem konstrukcyjnym taksometru. Wskutek sprawdzeń dokonywanych po zainstalowaniu, taksometr powinien zapewniać możliwość oddzielnego sprawdzenia dokładności pomiaru czasu, długości przebytej drogi oraz dokładności wykonywanych obliczeń.

Omawiana dyrektywa została wdrożona przez cytowaną wyżej ustawę z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Obowiązek taki nałożył art. 21 tej dyrektywy. Zatem w razie wątpliwości co do rozumienia pojęć ustawowych należy posłużyć się uregulowaniami dyrektywy, szczególnie w sprawach wyraźnie w niej unormowanych, a budzących wątpliwości na gruncie wewnętrznych przepisów.

Z powyższych uregulowań wynika, że układ taryf w taksometrze jest elementem charakterystyki metrologicznej, który podlega sprawdzeniu pod względem zgodności z wymaganiami, co jest dokonywane podczas legalizacji, w myśl art. 8m ust. 1 Prawa o miarach. W przypadku zaś stwierdzenia na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego, że przyrząd ten spełnia wymagania, poświadcza się dowodem legalizacji dokonanie legalizacji oraz zabezpiecza, jeżeli to niezbędne, określone elementy przyrządu pomiarowego przed dostępem osób nieuprawnionych za pomocą cech zabezpieczających. Przepis ten doprecyzowuje § 21 ust. 1 rozporządzenia z 7 stycznia 2008 r. stanowiący, że organ administracji miar albo podmiot upoważniony na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego i stwierdzenia zgodności z wymaganiami technicznymi i metrologicznymi poświadcza dokonanie legalizacji poprzez: wydanie świadectwa legalizacji lub umieszczenie na przyrządzie cechy legalizacji. Zatem efektem legalizacji nie musi być wydanie nowego świadectwa legalizacji, jak twierdzi skarżący. W przypadku zmiany układu taryf, co rozporządzenie z 7 stycznia 2008 r. traktuje jako legalizację ponowną, nie jest wydawane nowe świadectwo, tylko dokonywane są wpisy w dotychczasowym świadectwie (vide załącznik nr 7 pkt 2 do tego rozporządzenia) oraz umieszczane na przyrządzie cechy legalizacyjne zgodnie z § 24 tego rozporządzenia.

W świetle wyżej powołanych uregulowań zmiany układu taryf nie można traktować jako czynności technicznej, jak twierdzi skarżący. Należy ją kwalifikować jako dokonywaną w ramach legalizacji ponownej.

Odnosząc się do drugiej kwestii, tj. podstaw prawnych nałożenia opłaty za dokonanie zmiany taryf w taksometrze elektronicznym, w którym, według skarżącego, czynność ta może być dokonana bez ściągnięcia cechy zabezpieczającej,

Z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach wynika, że poza opłatami za dokonanie wszystkich czynności prowadzących do uzyskania dowodu legalizacji (świadectwa legalizacji zgodnie z art. 4 pkt 20 ustawy), przepis przewidział opłaty za czynności sprawdzenia przyrządu pomiarowego, ograniczając je do tych, kiedy z uwagi na niespełnienie wymagań czy to technicznych czy metrologicznych (art. 4 pkt 8 ustawy) przez przyrząd pomiarowy nie może on zostać zalegalizowany. Organ stwierdził, że sprawdzenie taksometru co do zmiany taryf nie wymaga wydawania odrębnego świadectwa legalizacji ponownej, lecz dokumentowane jest wyłącznie potwierdzeniem w wydanym już świadectwie legalizacji.

Zgodnie z twierdzeniem organu, wniosek o przeprowadzenie legalizacji ponownej taksometrów elektronicznych wraz z formularzem ustalenia wysokości opłaty oraz wykonane czynności skutkujące wydaniem świadectw legalizacji ponownej z wpisami nowego układu taryf taksometrów należy traktować jako wydanie dowodu legalizacji ponownej w związku ze zdjęciem plomby zabezpieczającej i sprawdzeniem taksometrów w zakresie zmiany układu taryf na nowe. Zatem zasadnym było nałożenie opłaty, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o miarach.

Inaczej mówiąc, jeżeli przyrząd pomiarowy, który przestał spełniać wymagania i w związku z tym nie może być zalegalizowany podlega sprawdzeniu, to opłata za dokonaną czynność sprawdzenia będzie zgodna z prawem. Jeżeli więc, w zależności od rodzaju taksometru, wprowadzenie nowego układu taryf związane jest z usunięciem cechy zabezpieczającej, to czynność sprawdzenia, której dokonuje organ administracji miar polega na ocenie, czy w trakcie dokonywania zmiany układu taryf nie uległy zmianie inne, stałe dane metrologiczne. W zależności od wyniku sprawdzenia, organ administracji miar może odmówić legalizacji - i tak się dzieje jeśli przyrząd pomiarowy nie spełnia wymagań, lub może w przypadku gdy przyrząd odpowiada wymaganiom, wydać nowy dowód legalizacji, a w każdym przypadku czynności sprawdzenia zakończone jednym ze wskazanych zdarzeń będą podlegały opłacie (wyrok NSA z 23 kwietnia 2009 r. II GSK 886/08).

Sąd podziela powyższe stanowisko, gdyż uważa, że rozróżnienie pomiędzy wydaniem nowego świadectwa legalizacji i wyznaczeniem nowej daty jego ważności, co ma świadczyć – w ocenie skarżącego – o dokonanej legalizacji a wpisaniem nowego układu taryf na drugiej stronie ważnego świadectwa legalizacji, w tabeli dotyczącej układu taryf, jest podziałem wyłącznie technicznym, równoznacznym również – z prawnego punktu widzenia z wydaniem nowego świadectwa legalizacji ponownej.

Pogląd ten potwierdza § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (Dz.U.03.108.1014), zgodnie z którym zmiana układu taryf powinna zostać potwierdzona w świadectwie legalizacji ponownej. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem wymagania z niego wynikające mają nadal zastosowanie do legalizacji przyrządów pomiarowych, które od dnia 7 stycznia 2007 r. podlegają ocenie zgodności, i które przed tym dniem uzyskały na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach decyzje zatwierdzenia typu, zgodnie z którym zmiana układu taryf powinna zostać potwierdzona w świadectwie legalizacji ponownej. Ujawnienie, o którym mowa w § 11 cyt. rozporządzenia może być wyłącznie wpisem w ważnym cały czas świadectwie legalizacji ponownej, a może poprzez potwierdzenie zmiany w świadectwie legalizacji ponownej, które utraciłoby ważność, stanowić nowe, zaktualizowane świadectwo.

Jak już wyżej wskazano, o wysokości opłat z tytułu legalizacji taksometrów rozstrzyga powołane wyżej wielokrotnie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, które, choć uchwalone od rządami poprzedniego Prawa o miarach, obowiązuje również pod rządami aktualnej ustawy. W ocenie Sądu, skoro czynność zmiany układu taryf należy traktować jako legalizację ponowną, to nie można podzielić poglądu, że w omawianym rozporządzeniu z 14 października 2004 r. został przekroczony zakres delegacji ustawowej i wprowadzone opłaty za czynności nie zaklasyfikowane przez ustawodawcę do czynności legalizacji. W powołanym rozporządzeniu z 14 października 2004 r. ustawodawca nie uregulował bowiem zasad pobierania opłat za czynności związane z legalizacją taksometrów, które pozostawił przede wszystkim w domenie Ordynacji podatkowej, lecz opierając się na wyraźnych wytycznych ustawowych określił jedynie wysokość opłat za czynności uregulowane w Prawie o miarach. Dlatego też zasadnie powołano to rozporządzenie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji.

Reasumując, w ocenie Sądu, z obowiązujących przepisów wynika, że czynności organu administracji miar w zakresie sprawdzenia zmiany układu taryf mogą być czynnościami podlegającymi opłacie. Dokonane w niniejszej sprawie czynności sprawdzenia zmiany układu taryf mieszczą się, zdaniem Sądu, w zakresie czynności sprawdzenia z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o miarach, za które pobierane są opłaty.

Oznacza to również, w ocenie Sądu, że nałożenie na przedsiębiorcę stosownych opłat z tytułu legalizacji ponownej taksometrów, dokonane w formie potwierdzenie zmiany w świadectwie legalizacji ponownej, nie narusza przepisów art. 2 w zw. z 18 i w zw. z art. 217 i art. 84 Konstytucji RP. Regulacja tej kwestii w przepisach wspomnianego art. 24 ust. 2 ustawy o miarach wyznacza zakres ingerencji organów administracji miar w prawa jednostek i wykaz czynności, za które pobierane są opłaty, natomiast dopiero tryb działania w tym zakresie i wysokość opłat określają przepisy stosownych, powołanych wyżej rozporządzeń, opartych wprost na ustawie, tj. według skarżącego – przepisów podustawowych. Tym samym w rozpatrywanej sprawie nie doszło do złamania konstytucyjnej zasadę wyłączności ustawy, wyrażonej w powołanych wyżej przepisach Konstytucji RP.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tzn. zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, należy – opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych i poglądach piśmiennictwa – wskazać, że tego rodzaju naruszenie zakłada oczywistość i nie pozostawia pola dla interpretacji. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie ma w sposób oczywisty miejsca w rozpatrywanej sprawie, w której interpretacja przepisów ma rozstrzygające znaczenie.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.