Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2598/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 300 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2013 r., która ustalono wymiar kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy, i orzekł w tym zakresie określając: wielkość stwierdzonego w skali doby, przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska w porze nocy, w wyniku działalności lokalu "[...]" w W. przy ul. [...] (w wysokości 23,2 dB); p. A. S. (prowadzącemu działalność pod firmą P) wymiar kary biegnącej w wysokości 1089,70 zł/dobę za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2011 r.; termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana - na dzień 25 sierpnia 2012 r.

Uzasadniając orzeczenie, po zreferowaniu przebiegu sprawy, organ przywołał jej następujące uwarunkowania faktyczne i formalne:

- Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2011 r. określił dla P. dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska na teren działki nr ew. [...] sąsiadującej od strony wschodniej z działkami nr ew. [...] i [...] w W. (na których mieści się lokal "[...]") o wartościach:

- dopuszczalny poziom hałasu w godzinach 6 00 – 22 00 wyrażony równoważnym poziomem hałasu - LAeq D = 55 dB;

- dopuszczalny poziom hałasu w godzinach 22 00 – 6 00 wyrażony równoważnym poziomem hałasu - LAeq N = 45 dB,

- pomiary kontrolne hałasu przenikającego do środowiska, w wyniku działalności lokalu "[...]", przeprowadzone przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska [...] w nocy z 24 na 25 sierpnia 2012 r. wykazały w porze nocy przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją Starosty [...],

- pomiary hałasu przeprowadzono w dwóch punktach pomiarowych: punkt nr 1 został zlokalizowany na terenie posesji przy ul. [...] (działka ew. nr [...]) a pkt nr 2 zlokalizowany został na terenie posesji przy ul. [...] (działka ew. nr [...]) w odległości 1 m od okna budynku mieszkalnego; przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy, wynoszące 23,2 dB stwierdzono w punkcie pomiarowym nr 1 natomiast w punkcie pomiarowym nr 2 przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy stwierdzono w wysokości 13,4 dB,

- pismem z 8 lutego 2013 r. organ I. instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczeniu w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska; Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy jak również uzyskała kserokopie wskazanych dokumentów, nie wniosła jednak żadnych uwag przed wydaniem decyzji,

- organ działając na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 300 ust. 1, 2, 4, art. 315 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2012 (M.P. Nr 94, poz. 957) ustalił dla p. A. S. dobowy wymiar kary biegnącej dla pory nocy za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w wysokości 1089,70 zł oraz ustalił początkowy termin naliczania kary na dzień 24 sierpnia 2012 r.,

- analiza zaskarżonej decyzji wykazała, że organ I. instancji nie określił w sentencji decyzji wielkości stwierdzonego w porze nocy, przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, co jest wymagane zgodnie z art. 300 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska w decyzji ustalającej wymiar kary biegnącej,

- ponadto organ I. instancji nieprawidłowo określił termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana; z dokumentów sprawy wynika, że pomiary hałasu w porze nocy zostały zakończone w dniu 25 sierpnia 2012 r. o godzinie 0 14, zatem termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana winien być ustalony na 25 sierpnia 2012 r.,

- biorąc powyższe pod uwagę, niniejszą decyzją skorygowano uchybienia występujące w decyzji organu I. instancji,

- ponadto analiza dokumentów sprawy wykazała, iż wymiar kary biegnącej został ustalony w sposób prawidłowy; zgodnie z art. 315 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przy ustalaniu wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu określonego wskaźnikiem LAeq D łub LAeq N przyjmuje się przekroczenie w punkcie pomiarowym, w którym ma ono wartość najwyższą dla pory dnia lub pory nocy; największe, stwierdzone w porze nocy przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, wyrażonego równoważnym poziomem dźwięku wynosi 23,2 dB; jest to przekroczenie w skali doby; zgodnie z wcześniej wskazanym obwieszczeniem Ministra Środowiska jednostkowa stawka kary za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy w przedziale powyżej 15 dB wynosi 46,97 zł, za każdy dB przekroczenia; zatem wymiar kary biegnącej wynosi: 23,2 dB/dobę x 46,97 zł/dB = 1089,70 zł/dobę i jest zgodny z ustaleniami organu orzekającego,

- zarzut odwołania dotyczący podania w zaskarżonej decyzji nieprawidłowej daty, od której naliczany jest wymiar kary biegnącej był słuszny - uchybienie to zostało skorygowane niniejszą decyzją,

- zarzut dotyczący naruszenia art. 7 K.p.a. - poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do należytego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony, w szczególności dokładnego zweryfikowania zastrzeżeń skarżącego dotyczących przeprowadzonych pomiarów hałasu - jest niesłuszny i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym; organ I. instancji w pismach z 9 października i 28 grudnia 2012 r. szczegółowo odniósł się do zarzutów zgłoszonych w pismach z 17 września i 19 października 2012 r., po przeprowadzonej kontroli, w ramach której zostały wykonane pomiary hałasu,

- zarzut odwołania, dotyczący naruszenia art. 8 K.p.a., wyrażający się w szczególności brakiem udzielenia skarżącemu informacji o charakterze kontroli i przyczynie braku zawiadomienia go o planowanej kontroli jest bezpodstawny; z notatki służbowej sporządzonej 24 sierpnia 2012 r. (w dniu rozpoczęcia kontroli), mającej na celu przedstawienie kolejności wykonywanych przez inspektora czynności, związanych z przeprowadzeniem kontroli interwencyjnej wynika, że po przybyciu do lokalu "[...]", p. A. S. - jego właściciel - został poinformowany o zakresie kontroli (co obejmuje kontrola, jaki obiekt będzie kontrolowany) oraz o jego prawach i obowiązkach; powyższą notatkę jak również upoważnienie do przeprowadzenia kontroli (Nr [...]), p. S. podpisał bez żadnych uwag; z upoważnienia do kontroli wynikało, że przeprowadzenie kontroli było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego; powyższe okoliczności zostały potwierdzone pomiarami hałasu, które wykazały, że w porze nocy dopuszczalny poziom hałasu określony decyzją Starosty [...] został przekroczony o 23,2 dB,

- powyższe upoważnienie zawiera też pouczenie, że w przypadku między innymi bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub środowiska naturalnego art. 79 ust. 1 (dotyczącego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli), art. 80 ust. 1 (dotyczącego obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej podczas czynności kontrolnych) oraz art. 82 ust. 1 (dotyczącego równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy) ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) nie stosuje się; analiza powyższego upoważnienia wykazała również, że zawarty jest w nim następujący zapis "oświadczam, iż zapoznałem się z treścią pouczenia i odebrałem 1 egzemplarz upoważnienia"; w związku z powyższym podnoszenie przez Skarżącego po przeprowadzonej kontroli, jak również w postępowaniu odwoławczym zarzutów, że organ kontrolujący nie poinformował go o przyczynach braku zawiadomienia o kontroli czy o charakterze kontroli jest bezpodstawne,

- w tym świetle nie można zgodzić się z uwagami strony, że nie była w pełni poinformowana o charakterze kontroli, co spowodowało, że odstąpienie od udziału w pomiarach tła akustycznego nie było w pełni świadomą decyzją; ponadto - jak wynika z notatki służbowej z 24 sierpnia 2012 r. - powodem odstąpienia od dalszego uczestniczenia Strony w pomiarach hałasu, była podniesiona okoliczność, że kontrolę jej działalności prowadzi również Urząd Skarbowy [...]; natomiast na podstawie dokumentów sprawy stwierdzono, że ani zapisy w książce kontroli, ani korespondencja prowadzona przez organ I. instancji z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego [...] nie potwierdziły faktu prowadzenia kontroli działalności strony przez drugi organ; zatem odstąpienie od udziału w pomiarach tła akustycznego było osobistą decyzją skarżącego i okoliczność ta nie może być podstawą do kwestionowania wyników pomiarów hałasu,

- z uwagi na fakt, że przedmiotowa kontrola była uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska, nie miał do niej zastosowanie art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczący obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej podczas czynności kontrolnych; zatem inspektorzy mogli kontynuować czynności kontrole nawet wówczas, kiedy Strona zdecydowała odstąpić od udziału w pomiarach tła akustycznego,

- podważanie przez Stronę znaczenia dowodowego protokołu z czynności pomiaru z uwagi na fakt jego nieprecyzyjności, wyrażającej się w braku wskazania dokładnego czasu, w jaki dokonano ustalenia wskaźników meteorologicznych czy też nie wyjaśnienia, w jakich odstępach czasowych, a przede wszystkim, w jakich godzinach zostało dokonane pobranie próbek, jest bezpodstawne; jak wynika z dokumentów sprawy, przedmiotowe pomiary hałasu przeprowadzone zostały przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska [...], metodą próbkowania, zgodnie z metodyką zawartą w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. Nr 206 poz. 1291); zgodnie z pkt G.I. powyższego załącznika, w protokole z pomiarów należy podać datę i czas wykonywania pomiarów, aby nie było wątpliwości, w jakim dniu pomiary były wykonywane i czy dotyczyły one pory dnia czy pory nocy; w rozpatrywanej sprawie te informacje zostały podane w załączniku do protokołu z pomiarów hałasu; odnośnie czasu przeprowadzenia pomiarów warunków meteorologicznych stwierdzono, że nie jest on wymagany wskazanymi przepisami dotyczącymi metodyki pomiarowej; zgodnie z pkt. G.I. 11, w protokole z pomiarów należy podać: temperaturę otoczenia, wilgotność, prędkość i kierunek wiatru oraz ciśnienie atmosferyczne; wszystkie te informacje zostały zawarte w załączniku do protokołu Nr [...] pobierania próbek i pomiarów; nie jest też konieczne dokładne podanie godziny, w której dokonano pomiaru próbki poziomu hałasu, natomiast jest wymagane podanie czasu trwania pomiaru elementarnego próbki; informacje w tym zakresie zawarte są w załączniku do protokołu,

- odnośnie uwagi Strony, że na wynik pomiaru miała wpływ działalność innych lokali stwierdzono, że z protokołu kontroli (Nr [...]) wynika, że w usytuowanym w otoczeniu lokalu "[...]", lokalu gastronomicznym "[...]", w czasie przeprowadzania kontroli i wykonywania pomiarów hałasu, nie odbywała się żadna impreza taneczno-muzyczna; zatem działalność tego lokalu nie miała wpływu na wynik pomiaru,

- dodatkowo wyjaśniono, że przy ustalaniu poziomu hałasu emitowanego do środowiska z danego zakładu, uwzględnia się poziom tła akustycznego; w rozpatrywanym przypadku również takie pomiary tła akustycznego wykonano - w sposób, który dopuszcza metodyka pomiarowa zawarta w załączniku Nr 6 do wskazanego rozporządzenia Ministra Środowiska - w cieniu akustycznym najbliższego obiektu budowlanego; nie podzielono poglądu strony, jakoby pomiary tła akustycznego wykonano w sposób nierzetelny; wskazano, że organ I. instancji w piśmie z 9 października 2012 r. szczegółowo wyjaśnił Stronie kwestie dotyczące pomiarów tła akustycznego, a organ odwoławczy podzielił to stanowisko,

- zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził podejrzeń Strony, że przedmiotowe pomiary hałasu zostały wykonane za pomocą sprzętu, który nie posiada aktualnych świadectw wzorcowania.

W skardze p. A. S., reprezentowany przez Pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie:

- art. 139 K.p.a. (rażące), poprzez brak zastosowania tego przepisu i wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy na niekorzyść Strony,

- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez brak zastosowania tego przepisu w ten sposób, że nie umorzono postępowania w I. instancji, podczas gdy byłoby to uzasadnione z uwagi na bezprzedmiotowość orzekania w kwestii wymiaru kary biegnącej w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; spowodowało bowiem merytoryczne orzekanie, co do istoty sprawy zamiast umorzenia postępowania,

- art. 7 i 8 K.p.a. - poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do należytego wyjaśnienia sprawy, mając na względnie słuszny interes strony, w szczególności dokładnego wyjaśnienia i zweryfikowania jej zastrzeżeń, dotyczących przeprowadzonych pomiarów dźwięku, oraz poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli w możliwości należytej i rzetelnej informacji udzielanej obywatelowi przez organy administracji - w szczególności brak udzielenia skarżącemu informacji o charakterze kontroli i przyczynie braku zawiadomienia go o planowanej kontroli, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy,

- art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy - bez przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów, podczas gdy istniały w sprawie uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności przeprowadzonych czynności pomiarowych, uzasadniające ich powtórzenie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa lub - ewentualnie (z ostrożności procesowej) w razie nie uwzględnienia tego wniosku – o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in.:

- uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § pkt 2 K.p.a.:

- w aktach organu I. instancji znajdują się wyjaśnienia strony, co do zaprzestania po dniu kontroli organizowania dyskoteki w lokalu "[...]"; z związku z tym wszczęto postępowanie w sprawie wymiaru kary za okres przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu z lokalu a następnie zawieszono te postępowanie z uwagi na złożenie przez Skarżącego odwołania od decyzji w sprawie wymiaru kary biegnącej; o nieorganizowaniu już dyskoteki po kontroli w 2012 roku Skarżący powiadomił organ w piśmie z 9 kwietnia 2013 r. (w aktach organu I. instancji); natomiast, w bieżącym roku, przed zorganizowaniem pierwszej w tym roku dyskoteki, zlecił przeprowadzenie pomiarów, które potwierdzają brak kontynuowania przekroczenia dopuszczalnego poziomu dźwięku; pomiar hałasu odbył się w granicy działki - zgodnie ze znajdującym się w aktach organu I. instancji sprawozdaniem, praktycznie w tożsamych warunkach jak zakwestionowane pomiary kontrolne,

- wobec tego, że po 25 sierpnia 2012 r. nie mogło już dochodzić do naruszania dopuszczalnego poziomu hałasu oraz również w kolejnym roku przekroczenie to nie będzie kontynuowane, ponieważ obecnie dźwięki emitowane z dyskoteki nie będą naruszać norm hałasu, zasadne było umorzenie postępowania w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej, jako bezprzedmiotowego,

- wyniki przeprowadzonych pomiarów w sytuacji, gdy Strona, niewłaściwie poinformowana o charakterze kontroli, nie uczestniczyła przy czynnościach pomiarowych, nie mogą stanowić dowodu na okoliczność przekroczenia dopuszczalnego poziomu dźwięku; w tym stanie rzeczy Skarżący wnioskował o powtórzenie pomiarów emitowanego hałasu, jednakże organ nie wyraził na to zgody; pomimo, istnienia wątpliwości, co do uzyskanych wyników pomiaru dźwięku, organ dał w pełni wiarę temu zakwestionowanemu dowodowi, ocenił go w sposób całkowicie bezkrytyczny, z góry odrzucając możliwość ponownego przeprowadzenie pomiarów dźwięku emitowanego z lokalu należącego do skarżącego,

- protokołu z czynności pomiaru nie można było traktować jako w pełni wiarygodnego dowodu w sprawie z uwagi na jego nieprecyzyjność, wyrażającą się w braku wskazania dokładnego czasu, w jakim dokonano ustalenia wskaźników meteorologicznych: temperatury otoczenia, wilgotności, prędkości i kierunku wiatru czy ciśnienia atmosferycznego (co jest wysoce znaczące dla oceny fal dźwiękowych), a nadto braku szczegółowych danych, umożliwiających sprawdzenie, jakie dokładnie wartości meteorologiczne występowały w danej chwili pomiarowej we wskazanym momencie, albowiem organ wskazał wyłącznie zakres godzinowy czynności; nieprecyzyjność zarzucono także ustaleniom wyników pomiaru w pkt 8 protokołu pomiaru, gdzie odniesiono się wyłącznie do generalnego czasu trwania pomiaru próbki dźwięku, jednakże nie wyjaśniono, w jakich odstępach czasowych, a przede wszystkim, w jakich dokładnie godzinach zostało dokonane pobranie tych próbek,

- pomiar tła akustycznego dokonano z cienia akustycznego obiektu budowlanego przy ul. [...] (działka nr ew. [...]) w sposób uniemożliwiający zweryfikowanie wpływu hałasu niezależnego od kontrolowanego zakładu, jaki dobiega z ul. [...] w godzinach nocnych z uwagi na przemieszczających się tam uczestników ruchu, powodujących znaczny hałas na ulicy; tym samym niemożliwe stało się nie tylko określenie poziomu hałasu w budynku narażonym na oddziaływania zakładu, ale również niemożliwe stało się prawidłowe wyodrębnienie tła akustycznego wpływającego na poziom emitowanego hałasu, a więc prawidłowego określenia innych dźwięków, pochodzących z położonej prostopadle do tych obiektów ulicy, wpływających na ogólny poziom hałasu w przedmiotowym budynku w różnych odstępach czasowych; dlatego w opinii kontrolowanego tak przeprowadzony pomiar hałasu uznać należy za przeprowadzony wadliwie i nierzetelnie,

- o braku rzetelności uzyskanych wyników pomiaru dźwięku świadczy również fakt, że w momencie wykonywania pomiarów osoba najbardziej zainteresowana w uzyskaniu negatywnych wyników – p. J. D., na którego wniosek przeprowadzono te czynności - emitował celowo dźwięki (krzyki itp.) w nieznacznej odległości od użytego przez kontrolującego mikrofonu (1 m), a jednocześnie osoba ta nie zezwalała na wejście przez Skarżącego na posesję w celu zrobienia własnych pomiarów kontrolnych; w związku z tym, uzyskane pomiary były nieadekwatne w stosunku do rzeczywistej emisji dźwięku przez kontrolowany obiekt; zarzut ten został całkowicie pominięty przez organ drugiej instancji,

- podobnie bardzo powierzchownie został potraktowany przez organ zarzut dotyczący sprzętu (przyrządów pomiarowych), za pomocą których dokonano pomiarów, a który z wysokim prawdopodobieństwem nie posiadał wówczas aktualnych świadectw wzorcowania; organ odwoławczy tylko pobieżnie wskazał, że "Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził podejrzeń Strony, że przedmiotowe pomiary hałasu wykonane zostały za pomocą sprzętu, który nie posiada aktualnych świadectw wzorcowania."; jednak w sierpniu 2012 roku Skarżący, chcąc przeprowadzić okresowe pomiary poziomu dźwięku, otrzymał od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska informacje, że posiada on niesprawny sprzęt pomiarowy (i w związku z tym polecono skarżącemu firmę E. z W.), a - jak wynika z załącznika do sprawozdania z badań - sprzęt pomiarowy użyty do pomiarów posiadał świadectwo wzorcowania z daty wcześniejszej niż sierpień 2012 roku; zaznaczono, że świadectwo wzorcowania jest konieczne każdorazowo po uszkodzeniu lub ingerencji w dany przyrząd pomiarowy; jeżeli dany sprzęt nie posiadał aktualnego świadectwo wzorcowania, uzyskane w ten sposób wyniki pomiarów winny być odrzucone jako dowód w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Zamieszczono szerszą argumentację, co do kwestii prawidłowego wzorcowania urządzenia pomiarowego, wykorzystywanego przy kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga, jako w części zasadna zasługuje na uwzględnienie. Trafne są w pewnym zakresie zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co do obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 §. 1 oraz 80 K.p.a.), przy czym stosowne rozważania kwestii istotnych dla sprawy, powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia (art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.). Organ II instancji, rozpoznając ponownie sprawę co od meritum (w myśl art. 15 K.p.a.) winien w szczególności wnikliwie odnieść się do zarzutów odwołania, w zakresie, w jakim mogą być one istotne.

Uzasadnienie zaskarżonego aktu w pewnym - istotnym - zakresie nie czyni zadość temu wymaganiu. Uchybienie obowiązkowi prawidłowego uzasadnienia, które odzwierciedlałoby wnikliwe rozpatrzenie wszystkich aspektów sprawy dotyczy kwestii, które mogą mieć istotne znacznie, co prowadziło do konieczności uchylenia zaskarżonego aktu.

Mianowicie na etapie odwołania skarżący sformułował wątpliwości, co do spełniania przez wykorzystany przy kontroli sprzęt pomiarowy wymagań metrologicznych. Wskazał mianowicie, że według informacji, jakie uzyskał w Delegaturze [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, na początku sierpnia 2012 roku organ inspekcji nie dysponował sprawnym urządzeniem pomiarowym a załączone do dokumentacji sprawy świadectwo wzorcowania pochodzi z okresu sprzed sierpnia 2012 roku. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się pismo, którego treść może wskazywać na to, że Skarżący został w istocie poinformowany przez pracownika organu administracji o braku sprawnego sprzętu pomiarowego na początku sierpnia (pismo od skarżącego datowane na 6 kwietnia 2012 r. – k. 4 akt adm.). W przypadku sformułowania konkretnych wątpliwości, jak trafnie wywiedziono w skardze, lapidarne stwierdzenie: "zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził podejrzeń Strony, że przedmiotowe pomiary hałasu wykonane zostały za pomocą sprzętu, który nie posiada aktualnych świadectw wzorcowania" nie może być uznane za wystarczające wyjaśnienie. Organ administracji winien w takiej sytuacji bowiem:

- wskazać czy w przypadku awarii (nie sprawności) sprzętu ponowne wzorcowanie istotnie jest wymagane, a jeżeli jest tak w istocie to czy:

- informacja o uszkodzeniu sprzętu jest odzwierciedlona w dokumentacji sprawy, a jeżeli nie to z jakich powodów daje wiarę złączonym dokumentom dotyczącym eksploatacji urządzenia pomiarowego, np.: ostatecznie ocenia twierdzenia strony jako niewiarygodne, czy też ujawniono inną przyczynę różnicy pomiędzy stanem rzeczywistym odzwierciedlonym w dokumentacji a informacjami przekazanymi Stronie w sierpniu 2012 roku (np. Skarżący mylnie zinterpretował treść rozmowy telefonicznej etc).

Wobec stwierdzenia dużego przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, co pociągało za sobą wymierzenie kary dobowej o znacznej bezwzględnej wysokości, w sytuacji, gdy - jak twierdzi Strona - późniejsze pomiary wykonane na jej zlecenie w analogicznych warunkach nie wykazywały przekroczeń, kwestia spełniania przez urządzenie wymagań metrologicznych ma istotne znacznie w sprawie.

Podobnie uchybiono wymaganiu prawidłowego uzasadnienia, które odzwierciedlałoby proces rozważań organu, gdy chodzi o podniesione w odwołaniu zagadnienia sugerowanej wadliwości wyników pomiarów, jako nieodzwierciedlających skutków działalności lokalu skarżącego, wobec prowadzenia ich w szczególnej sytuacji. Skarżący podniósł mianowicie w odwołaniu, że w trakcie prowadzenia pomiarów osoby zamieszkujące przyległą posesję realizowały działania, które miałyby zaburzyć uzyskany wynik (powodowały okrzykami dodatkowy hałas). Organ nie odniósł się w ogóle do tego zarzutu przez wskazanie:

- czy opisywane działania, przy uwzględnieniu specyfiki prowadzonych pomiarów, mogłyby w ogóle mieć wpływ na ich wynik a jeżeli tak:

- czy twierdzenia strony, jakoby zdarzenia takie mały miejsce można uznać za udowodnione - czy fakty te odzwierciedlono w protokole kontroli lub w innej dokumentacji lub czy istnieją wiarygodne dowody (poza zawartymi w odwołaniu twierdzeniami Skarżącego), że zdarzenie takie miało miejsce.

Nie rozważenie przez organ administracji wskazanych wyżej okoliczności faktycznych stanowi o istotnym naruszeniu wskazanych wcześniej przepisów postępowania. W danym przypadku pozostają bowiem w merytorycznym związku z tym, czy prawidłowo ustalono wielkość przekroczenia. Wielkość ta determinuje z kolei wysokość biegnącej kary (dobowej). Wskazane uchybienie mogło więc mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy naruszanie przepisów postępowania miało wpływ na jej wynik (a nie wyłącznie "mogło mieć"), ogólnie - w kontekście możliwości uwzględnienia, jako trafnych konkretnych zarzutów odwołania Skarżącego przez organ II. instancji. Wymagałoby to bowiem przesądzenia, na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia, zasadności zarzutów, co do meritum (czy wskazywane wadliwości miały miejsce a jeżeli tak - jaki jest ich wpływ na wynik sprawy).

Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (wskazany art. 11 i 107 § 3 K.p.a.), należy do organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 672/10, 1717/10, 261/11 - dostępne w CBOSA).

Należy odnotować także, że sygnalizowanej wadliwości uzasadnienia nie może sanować szersza argumentacja sformułowana w odpowiedzi na skargę, gdzie opisano szerzej okoliczności sprawy – wskazano m.in. jaka dokumentacja urządzenia pomiarowego zawarta jest w aktach. To bowiem na etapie rozstrzygania w sprawie, organ administracji był obowiązany wnikliwie rozważyć wszelkie uwarunkowania faktyczne, a opis jego rozumowania winien był znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia.

Natomiast nie są uzasadnione pozostałe zarzuty skargi.

Poza uwagami zamieszczonymi wyżej, a dotyczącymi nieustosunkowania się do pewnych zarzutów odwołania, Sąd w pełni podziela stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnienia skarżonego aktu, co do uwarunkowań faktycznych i prawnych sprawy, w tym wywody dotyczące zasadności wydania decyzji reformatoryjnej. Z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie, jego ponowne przytaczanie byłoby zbędne. Sąd przyjmuje je za własne.

Odnosząc sie do szczegółowych zarzutów wypada dodatkowo wskazać co następuje:

- nie jest trafny zarzut uchybienia treści art. 139 K.p.a., a w szczególności rażącego naruszenia prawa w tym zakresie; wydana decyzja reformatoryjna nie stanowi orzeczenia na niekorzyść Strony; uzupełniając sentencje orzeczenia o elementy uprzednio wskazane w jego uzasadnieniu uczyniono zadość wymaganiu art. 300 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska; w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi jej integralną część (może mieć także znaczenie prawotwórcze); stąd inkorporacja fragmentu ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji (wielkość przekroczenia), do sentencji decyzji przez organ odwoławczy nie stanowi w danym przypadku o merytorycznej zmianie zakresu orzeczenia; z kolei wadliwie sformułowanie sentencji nie jest uchybieniem, w rozumieniu art. 138 § 2 K.p.a., gdzie zamieszczono zamknięty katalog przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej; wobec tego chybiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2, jak również art. 15 K.p.a. w zakresie, w jakim wywodzi się to w skardze; nie można też uznać za pogorszenie sytuacji procesowej strony prawidłowego uznania, że termin rozpoczęcia naliczania kary powinien zostać wskazany dzień później; nie prowadziło to do negatywnych następstw,

- nie naruszono ani zasad wykonywania kontroli, ani tez ogólnych reguł postępowania administracyjnego prowadząc czynności bez obecności strony; Skarżący został prawidłowo poinformowany o rozpoczęciu kontroli i - jak wynika z dokumentacji - sam zrezygnował z udziału przy poszczególnych czynnościach; nie może mieć znaczenia w sprawie, że kontrola miała charakter "interwencyjny", bowiem ustalenia każdego z rodzajów kontroli może stanowić podstawę wydania przez organ administracji decyzji w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 686) w zw. z art. 300 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska,

- nie może mieć w przedmiotowej sprawie znaczenia podnoszona w skardze kwestia, że w danym roku Strona nie prowadziła już działalności, która mogłaby prowadzić do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska (organizacja dyskotek); wbrew wywodom skargi kwestia ta nie może mieć znaczenia w kontekście ustalenia wysokości kary cząstkowej (dobowej), zwłaszcza w kontekście możliwości umorzenia postępowania prowadzącego do jej ustalenia; może to odgrywać rolę przy wymierzaniu kary łącznej (w myśl art. 302 ustawy - Prawo ochrony środowiska), którą będzie obwiązany uiścić Skarżący z uwzględnieniem czasu przekroczenia ustalonego decyzją w przedmiocie kary dobowej,

- trafnie wskazał organ, że zakres danych meteorologicznych zamieszczonych w dokumentacji z pomiarów kontrolnych odpowiada wskazanym w rozporządzeniu w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, a Strona tego na etapie skargi również nie kwestionowała; prawodawca, wymieniając te dane uznał, że ich odnotowanie jest generalnie wystarczające dla oceny prawidłowości dokonania pomiarów; nie oznacza to, aby wykluczone było w pewnych okolicznościach, np. znacznej zmiany warunków pogodowych w okresie dokonywania pomiarów, że wskazanie warunków w jednym z okresów trwającego pomiaru może być niewystarczające, gdyż należałoby uwzględnić konkretne znaczne zmiany (np. jako dyskwalifikujące pomiar – gdy warunki muszą być stałe); jednak w rozpoznawanym przypadku wystąpienia takiej sytuacji Skarżący nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił,

- mając z kolei na uwadze wymagania normatywne, nie stanowi wady nie zamieszczenie informacji o godzinach dokonywania pomiarów (chodzi o poszczególne pomiary elementarne próbki); rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (zał. nr 6 pkt I.12 lit. a-c) wymaga wskazania wyłącznie przedziałów czasu pomiędzy pomiarami elementarnymi; rozpoznając sprawę ponownie organ wskaże czy dane w tym zakresie zostały zamieszczone w dokumentacji z kontroli, a jeżeli tak nie jest oceni, jakie może mieć to znacznie dla wiarygodności wyników; dokonując ewentualnej oceny organ zważy czy wobec tego, że pomiarów dokonywali pracownicy organu administracji, dysponujący stosownymi kwalifikacjami, a laboratorium posiada akredytację, uprawnione jest domniemanie, że ostateczny wynik pomiarów po opracowaniu jest poprawny, a podważenie tego domniemania wymaga przedstawienia przekonywających argumentów, które mogłyby prowadzić w danej sprawie do odmiennych wniosków, w świetle zasady swobodnej oceny dowodów, a więc logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (art. 80 K.p.a.),

- wskazana wyżej zasada domniemania niewadliwości czynności, mających stosowne kwalifikacje pracowników wyspecjalizowanych organów administracji publicznej, przemawia z kolei za oddaleniem zarzutów w kwestii prawidłowej oceny tzw. tła,

- sama różnica pomiędzy wynikami kontroli przeprowadzanej przez organ administracji z urzędu a wynikami pomiarów dokonanych na zlecenie strony, nie jest wystarczającą przesłanką dla uznania, jakoby pomiary kontrolne musiałyby zostać powtórzone, jako niewiarygodne; należy podkreślić, że różnica, co do wyników, może być następstwem tego, że w istocie - wbrew przekonaniu strony - mogły panować inne warunki w czasie kolejnych pomiarów (wyższy poziom tła, czy - w istocie - niższy poziom dźwięków emitowanych z lokalu skarżącego, np. w następstwie lepszej izolacji akustycznej); wobec tego zarzut nie ponowienia pomiarów przez organ administracji w kontekście właściwego wyjaśnienia sprawy jest chybiony; ponowne czynności nie pozwalałoby na ustalenie stanu faktycznego z dnia pierwotnej kontroli (sierpień 2012 roku).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej wcześniej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) w pkt 3 sentencji.

Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.