Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1307/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 121, art. 122, art. 194 par. 1, art. 194 par. 3, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), Protokolant referendarz stażysta Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżąca - [...] Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") - złożyła do organu podatkowego deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2012, wykazując do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2, budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej - [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2.

W dniach 11 września 2015 r. - 24 września 2015 r. przeprowadzono kontrolę w sprawie ustalenia stanu własności, stanu posiadania oraz podstaw opodatkowania gruntów, budynków i budowli położonych na terenie [...]. Podstawa opodatkowania według kontroli została ustalona w następujący sposób: styczeń 2010 - lipiec 2015: grunty związane z działalnością gospodarczą - [...] m2, styczeń 2010 - lipiec 2015: budynki związane z działalnością gospodarczą - [...] m2, styczeń 2010 - lipiec 2015: budowle o wartości [...] zł.

Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...] określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012, położonej w W. przy ul. [...], dz. ewid. [...],[...] i [...] obręb [...] na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową w zakresie ustalenia stanu własności, stanu posiadania oraz podstaw opodatkowania gruntów, budynków, budowli położonych na terenie [...]. Po otrzymaniu protokołu kontroli, organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia korekty deklaracji podatkowej za rok 2012, zgodnie z protokołem kontroli z uwagi na fakt, iż w deklaracji za rok 2012 Spółka nieprawidłowo wykazała przedmioty do opodatkowania i nieprawidłowo naliczyła podatek w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie organu Strona odmówiła dokonania korekty. Wskazała, że w jej ocenie brak jest podstaw do wykonania polecenia zawartego w przedmiotowym wezwaniu, ponieważ wezwanie oparte jest na domniemaniu opartym na treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) - dalej "p.g.k.", z którego wynika, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem Spółka w trakcie przeprowadzonej kontroli podatkowej wykazała rozbieżność między stanem faktycznym a treścią wpisu w rejestrze gruntów i budynków. Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowa niezgodność wynika z okoliczności, iż: "w obecnej chwili nie ma jeszcze możliwości wykazania dwóch funkcji budynku (usługowej i mieszkalnej), ponieważ system informatyczny do prowadzenia opisowej części ewidencji gruntów i budynków funkcjonujący w Biurze Geodezji i Katastru nie jest jeszcze przystosowany do wykazywania danych zgodnie z nowelizacją rozporządzenia". Spółka wskazała, że podstawą do obliczenia podatku od nieruchomości jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego, wybudowanego na terenie działki ewid. nr [...] obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Dodała, że prowadzi działalność, między innymi, w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi ([...]), co uprawnia ją do posiadania powierzchni użytkowych mieszkań i opłacania podatku od nieruchomości należnego za ten rodzaj powierzchni. Do pisma Skarżąca dołączyła:

- pismo z dnia 16 października 2015 r., skierowane do Biura Geodezji i Katastru [...], w którym Spółka wnosi o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków, uwzględniającego w budynku powierzchnię mieszkań, w wymiarze [...] m2, powołując się na wspomnianą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określającą przeznaczenie powierzchni i wskazującą między innymi powierzchnię użytkową mieszkań w wielkości [...] m2 oraz powierzchnię użytkowa usług w wielkości [...] m2;

- odpowiedź Biura Geodezji Katastru [...] z dnia 6 listopada 2015 r.;

- decyzję nr [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowy i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego;

- treść umowy spółki.

Wobec tego, organ załączył do akt sprawy dokumenty zebrane w trakcie kontroli oraz odpowiedź z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich, informującą iż w lokalnej bazie ewidencji ludności i dowodów osobistych brak jest osób zameldowanych pod adresem ul. [...] w W.. Organ I instancji przyjął, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości:

- budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej [...] m2 (oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako budynki biurowe),

- grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 (działki o nr ewid. [...],[...],[...] obręb [...]- oznaczone w ewidencji gruntów jaki Bi i Bp),

- budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości [...] zł (utwardzenie terenu profilowaną kostką betonową - [...] zł, ogrodzenie nieruchomości - [...] zł, przyłącze energetyczne - [...] zł, przyłącze kanalizacyjne - [...] zł, przyłącze teletechniczne - [...] zł).

Wysokość podatku od nieruchomości została określona w następujący sposób:

- budynki związane z działalnością gospodarczą - [...] m2 według stawki 21,94 zł, kwota podatku: 10.088,23 zł,

- grunty związane z działalnością gospodarczą - [...] m2, według stawki 0,84 zł, kwota podatku: 707,28 zł,

- budowle związane z dział. gosp. - wartość [...] zł, stawka 2%, kwota podatku: 1.072,66 zł.

Od ww. decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej:

- naruszenie art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2017 r. poz. 201 ze zm.) - dalej "O.p." - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;

- naruszenie art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

- naruszenie art. 194 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku organ podatkowy jest związany treścią dokumentu urzędowego, bez względu na dopuszczalność przeprowadzenia dowodu przeciw osnowie dokumentu urzędowego;

- naruszenie art. 194 § 3 w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów przeciwko osnowie dokumentu urzędowego;

- naruszenie art. 21 ust. 1 p.g.k w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze niezgodne z rzeczywistością dane ujawnione w rejestrze gruntów i budynków powinny być podstawą wymiaru podatków, podczas gdy stan taki zaprzecza zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Wobec tego, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Pismem z dnia 5 maja 2016 r. organ I instancji przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2016 wraz z korektą, obliczenie powierzchni użytkowej budynku sporządzone przez geodetę uprawnionego na zlecenie podatnika oraz korespondencję w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2016. Z korekty deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2016 wynika, że Spółka wykazała do opodatkowania:

- grunty o powierzchni [...] m2 związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- budynki o powierzchni użytkowej [...] m2 związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- wartość budowli [...] zł związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i określiło Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 r. na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę wymiaru podatku, w tym określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ust. 1 p.g.k. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się również, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych - w tym podatkowych - i w przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z tejże ewidencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przytoczyło również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 8/13, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1630/13 twierdząc, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości przedmiotu opodatkowania i jego klasyfikacji. Organy podatkowe nie mają również możliwości wpływania na organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, ani weryfikowania danych ujawnionych w tej ewidencji. Jeżeli zatem stosowne dane w ewidencji, w oparciu o które następuje wymiar podatku, są nieaktualne, względnie istnieje opieszałość organu w ujawnieniu aktualnych danych z urzędu lub na wniosek zainteresowanych osób, osobom tym a nie organowi podatkowemu przysługuje katalog środków dyscyplinujących. Wobec powyższego, przedmiot opodatkowania, oraz powierzchnie przyjęte do opodatkowania i stawki podatkowe, winny zostać ustalone w pierwszej kolejności w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków.

W toku postępowania kontrolnego ustalono, że budynek opodatkowany zaskarżoną decyzją, posadowiony na działce o nr ewid. [...], przy ul. [...] w W., został sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako "budynek biurowy", zaś działka, na której posadowiony jest ten budynek, została w ww. ewidencji sklasyfikowana jako Bi - inne tereny zabudowane. Ponadto, jak wynika z pisma Urzędu [...], Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu [...] z dnia 1 grudnia 2015 r., w lokalnej bazie ewidencji ludności i dowodów osobistych brak jest osób zameldowanych (aktualnie i w latach 2010-2015) pod adresem: W. ul. [...]. Z powyższych względów Kolegium stwierdziło brak podstaw do uznania części powierzchni użytkowej tego budynku jako budynku mieszkalnego - tak jak to wskazała Strona w deklaracji na podatek od nieruchomości.

W odniesieniu natomiast do powierzchni użytkowej tego budynku, organ odwoławczy uznał za wiarygodny dowód w sprawie, tj. "Obliczenie powierzchni użytkowej budynku do podatku od nieruchomości" dla budynku położonego w W. przy ul. [...], wykonane w dniu 14 stycznia 2016 r. przez geodetę uprawnionego na zlecenie podatnika. Organ odwoławczy przyjął do opodatkowania powierzchnię użytkową budynku: [...] m2 (na którą składają się powierzchnie poszczególnych kondygnacji: parter - [...] m2; I piętro - [...] m2; II piętro - [...] m2) jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W zakresie powierzchni gruntu podlegającego opodatkowaniu, Kolegium przyjęło do opodatkowania powierzchnię [...] ha, która figuruje w ewidencji gruntów. Zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze gruntów: działka o nr ewid. [...] ma powierzchnię [...] ha oznaczoną jako Bi - inne tereny zabudowane; działka o nr ewid. [...] ma powierzchnię [...] ha oznaczoną jako Bi - inne tereny zabudowane, zaś działka o nr ewid. [...] ma powierzchnię [...] ha oznaczoną jako Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane. Łączna powierzchnia tych gruntów położonych w W. przy ul. [...] wynosi [...] ha.

W odniesieniu natomiast do budowli, Kolegium przyjęło do opodatkowania budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości [...] zł: utwardzenie terenu profilowaną kostką betonową - [...] zł; ogrodzenie nieruchomości - [...] zł; przyłącze energetyczne - [...] zł; przyłącze kanalizacyjne - [...] zł; przyłącze teletechniczne - [...] zł. W związku z powyższym, wysokość podatku od nieruchomości na rok 2012 została określona przez Kolegium w następujący sposób:

1) budynki związane z prowadzeniem działalnością gospodarczą - [...] m2, według stawki 21,94 zł, kwota podatku: 9.354,78 zł,

2) grunty związane z prowadzeniem działalnością gospodarczą - [...] m2, według stawki 0,84 zł, kwota podatku: 707,28 zł,

3) budowle związane z prowadzeniem działalnością gospodarczą o wartości [...] zł, według stawki 2%, kwota podatku: 1.072,66 zł. Razem podatek: 11.135 zł.

Pismem z dnia 9 marca 2017 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 121 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;

2) art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

3) art. 194 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku organ podatkowy jest związany treścią dokumentu urzędowego, bez względu na dopuszczalność przeprowadzenia dowodu przeciw osnowie dokumentu urzędowego;

4) art. 194 § 3 w zw. z art. 187 § 1, 188 i 191 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów przeciwko osnowie dokumentu urzędowego (wypisu z ewidencji gruntów i budynków) w sytuacji, gdy treść normy art. 194 § 1 O.p. nie stoi na przeszkodzie przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym i w sytuacji, gdy przedmiotem wnioskowanego dowodu były okoliczności mające znaczenie dla obliczenia podatku od nieruchomości;

5) art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niezgodne z rzeczywistością dane ujawnione w rejestrze gruntów i budynków powinny być podstawą wymiaru podatków, podczas gdy taki stan zaprzecza zasadzie sprawiedliwości społecznej.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko danym z ewidencji gruntów i budynków, w szczególności w sytuacji, gdy przedstawiono dowody (inne dokumenty urzędowe), z których wynika odmienny stan rzeczy, niż wynikający z ewidencji. Również fakt nieprzystosowania techniczno-organizacyjnego ewidencji do aktualnie obowiązujących przepisów nie może szkodzić podatnikowi. Pogląd przeciwny prowadziłby do niedopuszczalnej sytuacji, w której na podatnika nakładany jest ciężar podatkowy nie w oparciu stany faktyczne istniejące i określone ustawą, tylko w oparciu o fikcję i niedopracowanie informatyczne fiskusa.

Mając powyższe na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi w całości, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W przedmiotowej sprawie spór dotyczył tego, czy dla należącego do Skarżącej budynku położonego przy ul. [...] należy stosować stawki podatku od nieruchomości jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też jak dla budynków mieszkalnych.

Skarżąca jest podmiotem gospodarczym i prowadzi działalność w budynku przy ul. [...] w W.. W ewidencji gruntów i budynków budynek przy ul. [...] jest oznaczony jako budynek biurowy, bez określonej powierzchni użytkowej (informacja z kartoteki budynków na dzień 1 stycznia 2012 r.). Za rozstrzygające co do przeznaczenia budynków organy przyjęły dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże według Skarżącej w roku 2012 część budynku miała charakter mieszkalny, o czym świadczyć ma projekt budowlany z czerwca 1999 r. (załącznik nr 10 do protokołu kontroli), decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (załącznik do załącznika nr 19 do protokołu kontroli) oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] (dalej: "decyzja PINB"), wskazująca parametry inwestycji: powierzchnia zabudowy - [...] m2, powierzchnia całkowita - [...] m2, powierzchnia użytkowa mieszkań - [...] m2, powierzchnia użytkowa usług - [...] m2, powierzchnia garaży - [...] m2, kubatura - [...] m3, liczba mieszkań – 2 (załącznik nr 11 do protokołu kontroli). Dodatkowo Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 16 października 2015 r. - powołując się na decyzję PINB - wniosła o dokonanie zmian w rejestrze gruntów i budynków, poprzez uwzględnienie w treści wpisu istniejącej w budynku powierzchni mieszkań, w wymiarze [...] m2.

Pismem z dnia 6 listopada 2015 r. Urząd [...] , Biuro Geodezji i Katastru, Wydział Postępowań Administracyjnych poinformowało, że wniosek nie może zostać zrealizowany, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się całkowite pole powierzchni użytkowej budynku, natomiast Spółka wnioskuje o ujawnienie powierzchni użytkowej części mieszkalnej budynku. Poinformowano nadto, że gdyby w budynku zostały wykazane samodzielne lokale, powierzchnia użytkowa takich lokali podlegałaby ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniono, że w obecnej chwili nie ma możliwości wykazania dwóch funkcji budynku (usługowej i mieszkalnej), ponieważ system informatyczny do prowadzenia opisowej części ewidencji gruntów i budynków funkcjonujący w Biurze Geodezji i Katastru nie jest jeszcze przystosowany do wykazywania danych zgodnie z nowelizacją rozporządzenia, co wynika z przepisów przejściowych - w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2013 r. poz.1551) przewidziano, że nastąpi to w terminie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia. Poinformowano ponadto o możliwości wniesienia o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24 ust. 2 pkt 2 i ust. 2b pkt 2 lub ust. 2c p.g.k.

Powołując się na to pismo Skarżąca stwierdziła, że skoro w chwili obecnej nie ma jeszcze możliwości wykazania dwóch funkcji budynku (usługowej i mieszkalnej), ponieważ system informatyczny do prowadzenia opisowej części ewidencji gruntów i budynków funkcjonujący w Biurze Geodezji i Katastru nie jest jeszcze przystosowany do wykazywania danych zgodnie z nowelizacją rozporządzenia, to dla klasyfikacji przeznaczenia powierzchni budynku, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, będzie miała zastosowanie treść decyzji PINB z dnia [...] listopada 2005 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku, a nie treść zawarta w rejestrze budynków.

Rozstrzygając zaistniały spór wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.) - dalej "u.p.o.l." w brzmieniu obowiązującym w roku 2012 - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jako grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Treść normatywna art. 21 ust. 1 p.g.k. stanowi bowiem, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie akcentuje się, iż przy wymiarze podatku od nieruchomości wiążące są dla organów podatkowych zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń. Od tej reguły, potwierdzonej treścią przywołanego zapisu ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1949/07).

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Ich podważenie bądź też zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do takich działań w treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie" - (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08). Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (wyroki WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 257/04, z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1718/05 i z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonej podstawie i w określonym trybie wynikającym z przepisów rozporządzenia. Zgodnie z § 44 rozporządzenia zmian dokonuje starosta na wniosek bądź z urzędu (§ 46). Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 301/07).

Dokument urzędowy spełniający wymogi art. 194 O.p. ma zwiększoną (szczególną) moc dowodową. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowiłoby naruszenie Ordynacji podatkowej. Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 trafnie podkreślono, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 p.g.k.).

W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12).

Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej dotyczące własności. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 ze zm.). Artykuł 194 § 3 O.p. pozwala więc na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie własności nieruchomości, w przypadku gdy istnieje inny dokument, który świadczy o wadliwości zapisów w ewidencji.

Jak zostało wskazane, dane ewidencyjne wskazujące położenie, przeznaczenie, funkcje użytkowe i powierzchnię użytkową budynków bezwzględnie wiążą organ podatkowy. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane.

Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 O.p.), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane ewidencji.

Dodatkowo należy wskazać, że w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty świadczące, że sporne powierzchnie nie miały charakteru mieszkalnego, ani nie były wykorzystywane w ten sposób. Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. Urząd [...], Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich, Delegatura w Dzielnicy [...] poinformował, że w lokalnej bazie ewidencji ludności i dowodów osobistych brak jest osób zameldowanych (aktualnie i w latach 2010-2015) pod adresem W., ul. [...] (pismo to powołano w decyzjach organów obu instancji). W protokole oględzin sporządzonym w dniu 14 września 2015 r. (załącznik nr 1 do protokołu kontroli) wskazano, że w dniu 11 września 2015 r. kontrolujący stwierdzili, że przedmiotowy budynek zajęty jest w całości na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie stwierdzono zajęcia budynku lub jego części na cele mieszkalne. W piśmie Skarżącej z dnia 18 września 2015 r., podpisanym przez członka zarządu Spółki M. G., skierowanym do Prezydenta [...] (załącznik nr 19 do Protokołu kontroli), wskazano: "W okresie kontrolowanym budynek o powierzchni 102 m przeznaczony był na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast pozostała część o charakterze mieszkalnym nie była użytkowana." Przedmiotowe oświadczenie odnotowano w protokole kontroli (strona 6-7).

Nadto w aktach administracyjnych znajdują się umowy, opisane w protokole kontroli:

- najmu lokalu użytkowego z dnia 22 czerwca 2015 r., której przedmiotem jest lokal o łącznej powierzchni - brak danych, położony na II piętrze w budynku przy ul. [...] z przeznaczeniem na cele biurowe dla 7-9 pracowników. Całość określana jest w przedmiotowej umowie jako powierzchnia biurowa;

- najmu lokalu użytkowego z dnia 2 stycznia 2009 r., której przedmiotem jest samodzielny lokal użytkowy o łącznej powierzchni [...] m2, położony na III kondygnacji w budynku zlokalizowanym w W. przy ul. [...] wraz z wyposażeniem tj.: biurko, fotel biurowy, szafa, komputer oraz aparat telefoniczny;

- najmu lokalu użytkowego z dnia 1 marca 2013 r., której przedmiotem jest samodzielny lokal użytkowy o łącznej powierzchni [...] m2, położony na III kondygnacji w budynku zlokalizowanym w W. przy ul. [...] wraz z wyposażeniem tj.: biurko, fotel biurowy, szafa, komputer oraz aparat telefoniczny;

- najmu z dnia 24 kwietnia 2014 r., której przedmiotem jest lokal biurowy o powierzchni [...] m2 w budynku przy ul. [...] w W. z przeznaczeniem na cele biurowe, na siedzibę spółki. Przedmiotowy lokal usytuowany jest na II piętrze, lokal jest umeblowany i wyposażony w sprzęt biurowy.

Nadmienić należy, że według twierdzeń Skarżącej oraz przedstawionego przez nią projektu budynku usługowo-mieszkalnego to właśnie piętro oraz poddasze (II i III kondygnacja) miały być mieszkalne. Najmowanie tych pomieszczeń na cele biurowe przeczy tym twierdzeniom. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że decyzje naruszają zasadę zaufania do organów państwa lub że została naruszona dyrektywa zasady prawdy materialnej oraz zasada sprawiedliwości społecznej. Zarzuty Skarżącej w tym zakresie nie są więc zasadne.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa, poprzez wydanie decyzji jedynie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organy podatkowe, czyniąc zadość art. 122, 187 i 191 O.p., podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i wyczerpująco rozpatrzyły cały materiał dowodowy, ustaliły okoliczności sprawy, niezbędne do określenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania przepisu prawa. W konsekwencji niewadliwie, na podstawie art. 21 p.g.k., odwołały się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i na ich podstawie ustaliły należny podatek.

Nietrafiony jest także zarzut zaniechania przeprowadzenia zawnioskowanych przez Stronę dowodów. Dokumenty złożone przez Skarżącą (w tym decyzja PINB) stały się dowodami w sprawie. Jednakże z uwagi na wykazane wyżej związanie organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów i budynków nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia. Co więcej, w ocenie Sądu, z uwagi na wymienione powyżej dowody świadczące, że budynki nie miały charakteru mieszkalnego i były wykorzystywane na cele biurowe, obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków w niniejszym postępowaniu nie byłoby możliwe.

Reasumując, dokonane w powyższy sposób wyliczenie podatku za 2012 r., jak i uzasadnienie decyzji nie budzą wątpliwości co do swej poprawności, gdyż zawierają dokładne odniesienie zarówno do ustalenia powierzchni nieruchomości podlegających opodatkowaniu, jak i wskazanie podstaw prawnych, tj. wskazanie na konkretnie zastosowane przepisy ustaw, co organ odwoławczy szczegółowo omówił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), oddalił skargę.