Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2152/97
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1998-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: 1. Zapłacona przez spółkę kwota 90 mln st. zł na rzecz właściciela sklepu jako zwrot kosztów remontu słusznie nie została uznana za koszt uzyskania przychodu spółki w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Wspólnicy spółki cywilnej nie byli właścicielami ani najemcami tego sklepu. Sklep był własnością spółdzielni, która w nim prowadziła działalność handlową, spółka natomiast dostarczała towary. Udział w marży nie da się powiązać przyczynowo z kosztami remontu przeprowadzonego przez spółdzielnię, co do którego spółka nie ma zresztą żadnego udokumentowania. Nie zostało wykazane, by wydatek ten był konieczny i celowy dla uzyskania przychodu w spółce.

2. W świetle jednoznacznej treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ prawo do odliczenia przysługuje z tytułu zakupu gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym wymogów tych nie spełnia niezależnie od stanu budynku. Przeznaczanie budynku do rozbiórki nastąpiło po jego zakupie. Wbrew stanowisku skarżących, decydujące znaczenie ma stan z chwili zakupu.

TEZY

1. Zapłacona przez spółkę kwota 90 mln st. zł na rzecz właściciela sklepu jako zwrot kosztów remontu słusznie nie została uznana za koszt uzyskania przychodu spółki w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Wspólnicy spółki cywilnej nie byli właścicielami ani najemcami tego sklepu. Sklep był własnością spółdzielni, która w nim prowadziła działalność handlową, spółka natomiast dostarczała towary. Udział w marży nie da się powiązać przyczynowo z kosztami remontu przeprowadzonego przez spółdzielnię, co do którego spółka nie ma zresztą żadnego udokumentowania. Nie zostało wykazane, by wydatek ten był konieczny i celowy dla uzyskania przychodu w spółce.

2. W świetle jednoznacznej treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ prawo do odliczenia przysługuje z tytułu zakupu gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym wymogów tych nie spełnia niezależnie od stanu budynku. Przeznaczanie budynku do rozbiórki nastąpiło po jego zakupie. Wbrew stanowisku skarżących, decydujące znaczenie ma stan z chwili zakupu.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 27 maja 1996 r., wydaną w postępowaniu odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 30 stycznia 1996 r., mocą której Urząd ten określił zobowiązanie podatkowe małżonków Marii i Kazimierza B. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie 1.822,80 zł. - wyższej od wykazanej w zeznaniu.

Podstawą korekty zobowiązania podatkowego było ustalenie, że s.c. "C.", w której Kazimierz B. prowadził działalność gospodarczą zawyżyła koszty uzyskania przychodu o kwotę 122.653.875 st.zł w tym 90.000.000 st.zł dotyczyło zaewidencjonowania w kosztach na podstawie noty księgowej wydatku na remont i modernizację sklepu nr 2 należącego do Spółdzielczego Przedsiębiorstwa "S." w S. Spółka nie posiadała rachunków dokumentujących poniesienie wydatków remontowych. Zleceniodawcą remontu i użytkownikiem sklepu było Spółdzielcze Przedsiębiorstwo "S."

S.C. "C." na potwierdzenie tego wydatku przedłożyła umowę nazwaną kooperacyjną z 11 października 1991 r. zawartą z "S.", w której Spółka zobowiązała się zwrócić częściowo koszt remontu sklepu. Wspólnicy nie wykazali jednak celowości tego wydatku i jego związku z przychodem, wobec czego nie uznano go za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ i odpowiednio skorygowano podstawę opodatkowania.

Ponadto organy podatkowe zakwestionowały odliczenie przez małżonków M. i K.B. od dochodu przed opodatkowaniem wydatku w kwocie 8.524,58 zł, na zakup wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, bowiem, jak wynika z aktu notarialnego z 21 listopada 1992 r. zakup dotyczył gruntu wraz z budynkiem mieszkalnym. W świetle art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. odliczenie tego wydatku było niedopuszczalne.

Izba Skarbowa, w ustosunkowaniu się do odwołania, podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego w całości wyjaśniając ponadto, że decyzja wymiarowa wydana została na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i ma charakter deklaratywny, bowiem dotyczy zobowiązania podatkowego, które podatnicy obowiązani byli sami wykonać na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. tj. obliczyć i zapłacić podatek w prawidłowej wysokości. Tym samym nie ma w sprawie zastosowania 3 letni termin przedawnienia wydania decyzji określony w art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych odnoszący się do decyzji konstytutywnych, lecz określony w art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych 5 letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, który nie upłynął.

Od decyzji Izby Skarbowej podatnicy wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją Urzędu Skarbowego. Skarżący zarzucili błędne zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ich zdaniem powinien być zastosowany przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a tym samym art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ponieważ decyzja dotyczy ustalenia zobowiązania podatkowego, podczas gdy art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma zastosowanie w razie niewykonania zobowiązania, co nie miało miejsca.

Ponadto skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organów podatkowych kwestionującym wydatek s.c. "C." w kwocie 90 st.zł na remont sklepu wyjaśniając, że zgodnie z umową z właścicielem sklepu spółka ta partycypowała w kosztach remontu sklepu, z którego działalności czerpała korzyści w postaci udziału w marży.

Również za nietrafne uznali skarżący stanowisko organów podatkowych odmawiające im prawa odliczenia wydatku na zakup wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego wyjaśniając, że istniejący na tym gruncie budynek wymagał rozbiórki do fundamentów, wobec czego grunt faktycznie był gruntem pod zabudowę.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy obowiązani są sami obliczyć i zapłacić należny podatek dochodowy wynikający z przepisów tej ustawy. Obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest więc obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W razie niewykonania tego obowiązku /w całości lub w części/ organ podatkowy, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wydaje decyzję, w której określa wysokość tego zobowiązania. Jest to decyzja deklaratywna określająca wysokość powstałego wcześniej zobowiązania, którego podatnik nie wykonał. Możliwość wydania takiej decyzji istnieje do czasu, do którego zobowiązanie istnieje. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązanie podatkowe wygasa przez zapłatę podatku, przedawnienie lub umorzenie. Przedawnienie zobowiązania podatkowego następuje - zgodnie z art. 30 ust. 1 - z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin jego płatności.

Wydana w sprawie decyzja wymiarowa odpowiada normatywnej treści ww. przepisów, a ponadto zgodna jest z powołanym w zaskarżonej decyzji przepisem art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi samoistną podstawę prawną do wydania deklaratywnej decyzji określającej należny podatek w innej wysokości niż wynikający z zeznania podatkowego.

Do decyzji deklaratywnych nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Odmienne w tym względzie wywody skargi nie mają uzasadnienia prawnego.

Pozostałe zarzuty skargi również są bezzasadne.

Zapłacona przez s.c. "C." kwota 90 mln st. zł na rzecz "S." jako zwrot kosztów remontu słusznie nie została uznana za koszt uzyskania przychodu spółki w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wspólnicy spółki cywilnej nie byli właścicielami ani najemcami tego sklepu. Sklep był własnością "S.", która w nim prowadziła działalność handlową, spółka natomiast dostarczała towary. Udział w marży nie da się powiązać przyczynowo z kosztami remontu przeprowadzonego przez S., co do którego spółka nie ma zresztą żadnego udokumentowania. Nie zostało wykazane, by wydatek ten był konieczny i celowy dla uzyskania przychodu w spółce.

Odliczenie wydatku na zakup prawa wieczystego użytkowania gruntu słusznie zostało zakwestionowane, bowiem w świetle jednoznacznej treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo do odliczenia przysługuje z tytułu zakupu gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym wymogów tych nie spełnia niezależnie od stanu budynku. Przeznaczanie budynku do rozbiórki nastąpiło po jego zakupie. Wbrew stanowisku skarżących, decydujące znaczenie ma stan z chwili zakupu. Z aktu notarialnego wynika jednoznacznie, że skarżący w dniu 22 listopada 1992 r. zakupili prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkiem mieszkalnym, co do którego zaznaczono, że wymaga kapitalnego remontu. Późniejsza rozbiórka domu jest bez znaczenia dla oceny uprawnienia do ulgi.

Reasumując zaskarżona decyzji odpowiada prawu, skarga z braku podstaw do uwzględnienia podlega oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.