Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1051/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej W. 35 A w T. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...].WZ., 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T., działając na podstawie art. 104 i art. 130 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 83 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.) w związku z wybudowaniem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] A w T. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (dotyczy montażu balustrad balkonów), potwierdzonym w protokole oględzin z dnia [...].07.2019 r., [...] oraz po zapoznaniu się z protokołem sprawdzenia stanu technicznego balustrad balkonowych i tarasowych ww. obiektu, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] - właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia [...].08.2018 r. poprzez wykonanie niżej wymienionych robót budowlanych:

. poprawienie mocowania do ściany i do słupa balkonowego górnej części balustrady bocznej balkonu przynależnego do lokalu M 15,

. trwałego umocowania uchwytów na słupkach mocujących szyby balustrady balkonu przynależnego do lokalu M 16,

. wymiany uszkodzonych szyb wraz z poprawieniem źle zamocowanych uchwytów słupków balustrady balkonu przynależnego do lokalu M 18,

. poprawienia luźnego uchwytu mocującego szybę na słupku balkonu przynależnego do lokalu nr [...],

. wymiany pękniętej szyby tarasu przynależnego do lokalu nr [...],

. poprawy mocowania balustrady balkonu przynależnego do lokalu M3,

. zamontowania po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w jej dolnej części ze stopką zabezpieczającą przed opadaniem - wysuwaniem się szyb balustrad na wszystkich balkonach i tarasach,

. usunięcie nieszczelności orynnowania w miejscu połączeń rynien kolankami PCV.

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].07.2017 r. na wniosek J. P., przeprowadzono kontrolę utrzymania stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T., w trakcie której sporządzony został protokół nr [...]. Podczas kontroli obiektu budowlanego dokonano oględzin balustrady płyty balkonowej w lokalu mieszkalnym nr [...], gdzie stwierdzono pękniętą płytę szklaną w miejscu jej mocowania oraz wysuniętą jedną płytę z uchwytów mocujących, zerwany jeden uchwyt mocujący wypełnienie balustrady z płyty szklanej jak i skrzywione mocowania przy słupkach balustrady. Ponadto stwierdzono nieszczelności orynnowania w miejscach łączenia rynien kolankami z PCV.

W związku z powyższymi ustaleniami oraz z uwagi na możliwość ewentualnego wystąpienia podobnych wad w pozostałych balustradach budynku zobowiązano zarządcę budynku na podstawie art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, do uzupełnienia protokołu nr [...] z września 2016 r. z przeglądu okresowego rocznego sprawdzenia stanu technicznego budynku o sprawdzenie stanu technicznego wszystkich balustrad balkonów i tarasów między innymi pod względem prawidłowości ich wykonania.

W dniu [...].08.2017 r. oraz w dniu [...].01.2018 r. zarządca nieruchomości dostarczył protokół ze sprawdzenia stanu technicznego balustrad balkonowych i tarasowych przedmiotowego budynku, sporządzony przez W. B. posiadającego upr. bud. nr [...]. W przedłożonym protokole z dnia [...].08.2017 r. sporządzający zalecił zamontowanie (... na wszystkich balkonach i tarasach po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w dolnej części. Uchwyty dodatkowe szyb powinny mieć stopkę zabezpieczającą przed opadaniem i wysuwaniem szyb z uchwytów zaciskowych balustrad balkonów i tarasów.)

Wskazano, że zgodnie z § 298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.. [Wymogi dotyczące balustrad] - Balustrady przy schodach, pochylniach, portfenetrach, balkonach i loggiach nie powinny mieć ostro zakończonych elementów, a ich konstrukcja powinna zapewniać przeniesienie sił poziomych, określonych w Polskiej Normie dotyczącej podstawowych obciążeń technologicznych i montażowych. Wysokość i wypełnienie płaszczyzn pionowych powinny zapewniać skuteczną ochronę przed wypadnięciem osób. Szklane elementy balustrad powinny być wykonane ze szkła o podwyższonej wytrzymałości na uderzenia, tłukącego się na drobne, nieostre odłamki.

Nadto organ I instancji podkreślił, że w myśl art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Wymagania o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 1-7 dotyczą m. in. zapewnienia spełnienia wymagań: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, a także możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego.

W wyniku dokonanych własnych oględzin budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w T. oraz po zapoznaniu się z protokołami okresowymi stanu technicznego stwierdzono, że obiekt ten wybudowano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (dotyczy montażu balustrad balkonów). Wobec powyższego, zawiadomieniem z dnia [...].12.2017r., [...] podjęto postępowanie administracyjne w powyższej sprawie.

Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, a zatem zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie ma na celu wyłącznie działanie ukierunkowane na zapewnienie należytego utrzymania obiektu budowlanego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w T. podniosła, iż budynek ten został objęty kontrolą (w dniu [...].02.2014 r.) po jego wybudowaniu, przez organ wydający decyzję, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (nr [...].WZ.AJ z dnia [...].10.2014r.). Ten sam organ, który teraz wydaje decyzję nakazującą usunąć domniemane zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, zdaniem skarżącej sanował ten stan od samego początku użytkowania obiektu, gdyż w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie brak wzmianki o "stanie potencjalnego zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców", co przy niezmienionym stanie faktycznym (przedmiotowe balustrady nie były przerabiane, niszczone czy degradowane przez użytkowników), pozwala wysnuć stwierdzenie, iż taki stan nie występuje. W przeciwnym razie mielibyśmy do czynienia z wadliwością decyzji. Co więcej, stwierdzone w toku użytkowania usterki innego rodzaju (luźne uchwyty boczne, uszkodzone szyby) są usuwane w możliwie szybkim terminie. Wszelkie działania zarządu wspólnoty, czy też zarządcy, były i są nakierowane na bezpieczne użytkowanie budynku. Usterki, które rzeczywiście mogą powodować stan zagrożenia zostały usunięte, pozostałe objęte są planem napraw.

Ponadto skarżąca podkreśliła, iż osoba dokonująca okresowych przeglądów stanu technicznego nieruchomości nie stwierdzenia o "konieczności" wykonania mocowania dolnego balustrad, mówi jedynie o "zaleceniu", a nie są to stwierdzenia tożsame w swej wymowie. W dalszej części przeglądu uzupełniającego wskazuje wyraźnie cyt.: " wszystkie szyby balustrad balkonowych i tarasowych są zamontowane nad płytą posadzki balkonów i tarasów co zabezpiecza, że szyby, które się wysunęły nie spadną z balkonu, lecz zatrzymają się na posadzce płyty balkonowej i tarasowej". Ponadto wymieniając usterki w tym zakresie, w konkluzji przeglądu zawarta jest adnotacja, iż cyt.: " na podstawie okresowej kontroli stanu technicznego budynku stwierdza się, że przedmiotowy budynek w zakresie branży konstrukcyjno – budowlanej, jest utrzymywany w dobrym stanie technicznym i estetycznym i nadaje się do dalszego użytkowania, a wymienione usterki można usuwać w trakcie użytkowania budynku", zatem w ocenie skarżącej nie można na podstawie zalecenia z przeglądu okresowego opierać rozstrzygnięcia decyzji organu administracji budowlanej, który wydał prawomocną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku.

Ponadto wskazano, że w trakcie analizy projektu budowlanego stanowiącego podstawę wydania pozwolenia na budowę ww. nieruchomości, nie stwierdzono żadnych szczegółowych rysunków, adnotacji, sugerujących lub nakazujących wykonanie balustrad z systemem ich dolnego podtrzymania.

Decyzją z dnia [...].07.2018 r., znak: [...] Kujawsko - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. - właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia [...].09.2018 r. poprzez wykonanie niżej wymienionych robót budowlanych:

. naprawę mocowania do ściany i do słupa balkonowego prawej górnej części balustrady bocznej balkonu przynależnego do lokalu M15,

. naprawę luźnych uchwytów mocujących szyby na słupkach balustrady balkonu przynależnego do lokalu M 16,

. wymianę uszkodzonych szyb, naprawę luźnego uchwytu wraz z poprawieniem źle zamontowanych uchwytów mocujących szyby na słupkach balustrady balkonu przynależnego do lokalu M 18,

. naprawę luźnego uchwytu mocującego szybę na słupku balustrady balkonu przynależnego do lokalu M 19,

. wymianę pękniętej szyby tarasu przynależnego do lokalu M5,

. naprawę mocowania do słupa balkonowego lewej górnej części balustrady bocznej balkonu przynależnego do lokalu M3,

. zamontowanie po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w jej dolnej części ze stopką zabezpieczającą przed opadaniem - wysuwaniem się szyb balustrad na wszystkich balkonach i tarasach,

. usunięcie nieszczelności orynnowania w miejscu połączeń rynien kolankami PCV.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazują, że nakaz wykonania robót został skierowany do właściwego adresata. Ponadto z dokumentacji zebranej w aktach wynika, że organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił prawidłowo stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. W dniu [...].12.2017r. zarządca przedmiotowego budynku dostarczył protokół z przeglądu balustrad balkonów i tarasów przynależnych do lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T., sporządzony przez W. B. (posiadającego uprawnienia budowlane nr [...]), z którego jednoznacznie wynika, iż "w kilku mieszkaniach stwierdzono usterki i nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego balkonów i tarasów [...] jednocześnie zaleca się na wszystkich balkonach i tarasach zamontować po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w dolnej części. Uchwyty dodatkowe szyb powinny mieć stopkę zabezpieczającą przed opadaniem wysuwaniem szyb lub zabezpieczyć w inny sposób przed wysuwaniem szyb z uchwytów zaciskowych balustrad balkonów i tarasów." Tym samym nakazane obowiązki nie wykraczają poza zakres poczynionych przez organ nadzoru budowlanego I instancji ustaleń.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], bowiem jej podstawa prawna nie odpowiadała ustalonemu przez ten organ stanowi faktycznemu i jednocześnie organ II instancji orzekł jak w sentencji decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Z ustaleń poczynionych przez powiatowy organ nadzoru budowlanego wynikało bowiem, iż nastąpiło zużycie techniczne i materiałowe pojedynczych elementów balustrad balkonów i tarasów w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał również, którym wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów, nie odpowiada stan techniczny przedmiotowego obiektu, nawiązując przy tym do art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Natomiast z materiału dowodowego zebranego przez PINB PG w T. nie wynika, aby występujące nieprawidłowości obiektu zagrażały któremuś z dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska, co z kolei uzasadniałoby nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie tego przepisu.

Natomiast w odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż błędne sformułowanie przez organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "obiekt ten wybudowano" w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez ten organ. PINB PG w T., podczas przeprowadzonej kontroli obiektu oraz po otrzymanych od Zarządcy budynku protokołach z przeglądu, jednoznacznie stwierdził, iż przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Organ odwoławczy zauważył, iż przez nieodpowiedni stan techniczny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane należy rozumieć stan, który jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstały wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, niewłaściwej dbałości o stan techniczny (wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. Akt II OSK 1794/09).

Tryb postępowania wskazany w ww. przepisie związany jest z nieodpowiednim stanem technicznym powstałym w toku użytkowania obiektu i z tym użytkowaniem związany. Roboty budowlane nakazane w tym trybie dotyczą (w niniejszym przypadku) elementów balustrad balkonów i tarasów, których stan jest nieodpowiedni dlatego, że nastąpiło ich zużycie techniczne i materiałowe, co zostało potwierdzone przez organ I instancji w prowadzonym postępowaniu.

Roboty nakazane przez PINB PG w T. zaskarżoną decyzją, w ocenie organu odwoławczego mają charakter wyłącznie naprawczy, a do ich wykonania zobowiązana została Wspólnota Mieszkaniowa - jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, bowiem to na niej spoczywa, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, niezagrażającym bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska.

W skardze do sądu Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w T. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - zwanym dalej również: "k.p.a."), poprzez uchybienie zasady prawdy obiektywnej, polegające na zaniechaniu czynności służących ustaleniu aktualnego stanu faktycznego oraz nieustosunkowaniu się do oficjalnego stanowiska strony;

. naruszenie art. 77 § 1, a także art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie czynności służących ustaleniu aktualnego stanu faktycznego, polegające na wydaniu decyzji w oparciu o nieaktualny stan faktyczny, w związku z tym, iż w toku postępowania okoliczności faktyczne uległy zmianie, a co do czego nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, poprzez:

. niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - zwanej dalej również: "p.b."), poprzez dokonanie błędnej subsumpcji polegającej na nakazaniu skarżącej w terminie do dnia 30 września 2018 r. zamontowania po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w jej dolnej części ze stopką zabezpieczającą przed opadaniem - wysuwaniem się szyb balustrad na wszystkich balkonach i tarasach, podczas gdy nie zachodzą żadne faktyczne i prawne przesłanki uzasadniające przypuszczenie, iż brak tego typu zabezpieczeń stanowi nieprawidłowość w ujęciu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co stanowi wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej;

. § 298 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. - zwanym dalej również: "rozporządzeniem Ministra Infrastruktury"), poprzez zastosowanie błędnej wykładni rozszerzającej, polegające na nakazaniu zastosowania dodatkowych zabezpieczeń, które nie są wymagane na mocy przepisów wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła:

. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji WINB w części nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. - właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia [...] września 2018 r. poprzez wykonanie robót budowlanych - zamontowanie po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w jej dolnej części ze stopką zabezpieczającą przed opadaniem - wysuwaniem się szyb balustrad na wszystkich balkonach i tarasach, tj. w części objętej punktem (tiretem) przedostatnim zaskarżonej decyzji WINB oraz rozstrzygniecie co do istoty sprawy, a w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, jeśli Sąd uzna za zasadne unieważnienie decyzji;

. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości poprzedzającej decyzji, tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...]

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej sprecyzował, że przedmiotem zaskarżenia są decyzje organów obu instancji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, powoływanej dalej jako "ustawa", "ustawa – Prawo budowlane"), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Powyższy przepis znajduje się w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" (art. 61 i nast.). Art. 61 tej ustawy, którego nieprzestrzeganie spowodowało nałożenie nakazu na skarżącą w postaci usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego określone obowiązki w zakresie zasad utrzymywania i użytkowania takiego obiektu, a także zapewnienia bezpiecznego jego użytkowania w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt. Obowiązki, o których mowa w omawianym przepisie, wynikają z mocy prawa i zaczynają obowiązywać od momentu skutecznego oddania obiektu budowlanego do użytkowania. Obowiązki te dotyczą obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, a więc dotyczą także urządzeń budowlanych i to niezależnie od tego, czy na ich budowę należało uzyskać pozwolenie, dokonać ich zgłoszenia, czy też nie wymagały one ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (zob. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., II OSK 139/07, www. orzeczenia.nsa.gov.pl w Plucińska-Filipowicz Alicja, Wierzbowski Marek, Prawo budowlane, Komentarz do art. 61, Lex). Podmiot, na którym ciążą obowiązki określone w art. 61 ustawy – Prawo budowlane, nie tylko powinien zapewniać na bieżąco odpowiedni stan techniczny obiektu umożliwiający jego użytkowanie, czyli zadbać o stałe utrzymywanie obiektu w stanie niepogorszonym, lecz także w razie potrzeby zapewnić jego naprawę.

Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 tej ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, LEX nr 992473).

W konsekwencji, art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Nie służą zatem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, jeżeli ta niezgodność wynika z przesłanek wymienionych w art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że nie można na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy. Tryb określony w przepisach art. 50 i 51 odwołuje się bowiem bezpośrednio do procesu budowlanego, natomiast tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 ustawy - jak wskazano wyżej - jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1196/09, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na wstępie podkreślenia wymaga, iż słuszna jest argumentacja organu odwoławczego wskazująca, iż z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji nie wynika, aby występujące nieprawidłowości obiektu zagrażały któremuś z dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co z kolei uzasadniałoby nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie tego przepisu, a zatem przywołana podstawa prawna, nie odpowiadała ustalonemu przez ten organ stanowi faktycznemu.

Jednak stwierdzenie przez organ odwoławczy, że stan techniczny danego obiektu budowlanego jest nieodpowiedni i uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego nie zadośćuczyniły temu obowiązkowi.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. tj. przed wniesieniem odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarządca nieruchomości poinformował właściwy organ o fakcie usunięcia usterek balustrad balkonów oraz tarasów przynależnych do lokali mieszkalnych nr [...] oraz 18. W związku z powyższym, przyjąć należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie wskazanych lokali mieszkalnych wydana została w oparciu o nieaktualny stan faktyczny, bowiem pomimo przekazania informacji o zmianie stanu faktycznego, organ II instancji nie przeprowadził czynności w celu ustalenia aktualnych okoliczności w chwili wydania decyzji. Słusznie zatem skarżąca powołuje orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazujące, iż zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.

Przyjęcie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w chwili wydania decyzji drugoinstancyjnej, przedmiotowy obiekt budowlany był w nieodpowiednim stanie technicznym, jest pozbawione odniesienia do aktualnego stanu faktycznego sprawy, ponieważ nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę, zatem musi wydać decyzję w oparciu o aktualny stan faktyczny sprawy. Pomimo informacji skarżącej o przeprowadzeniu częściowo napraw stwierdzonych usterek, organ nie zweryfikował zakresu nieprawidłowości ustalonych przez organ I instancji.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że gwarancją prawidłowego zastosowania w sprawie przepisu prawa materialnego jest poprzedzenie tej czynności postępowaniem wyjaśniającym, przeprowadzonym z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku w odniesieniu do konstrukcji balustrad płyty balkonowej, wymaga jednoznacznego wykazania, które elementy tej konstrukcji i dlaczego, nie spełniają wymagań obowiązujących przepisów. Organ odwoławczy nie wykazał, że brak dodatkowych uchwytów szyb balustrad balkonowych, w jej dolnej części (ze stopką zabezpieczającą), narusza obowiązujące przepisy.

Zgodnie § 298 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, balustrady przy balkonach oraz loggiach nie powinny mieć ostro zakończonych elementów, a ich konstrukcja powinna zapewniać przeniesienie sił poziomych, określonych w Polskiej Normie dotyczącej podstawowych obciążeń technologicznych oraz montażowych. W zdaniu drugim cytowanej normy ustawodawca wskazał, że wysokość oraz wypełnienie płaszczyzn pionowych powinny zapewnić skuteczną ochronę przed wypadnięciem osób. Prawodawca uregulował także kwestię zastosowania szklanych elementów stanowiąc, iż szklane elementy balustrad powinny być wykonane ze szkła o podwyższonej wytrzymałości na uderzenia, tłukącego się na drobne, nieostre odłamki. Wskazując na ten przepis rozporządzenia nie ustalono jednak, czy dotychczasowy sposób montażu uchwytów narusza przepisy i nie są przenoszone poziomo obciążenia. Ponadto protokół sporządzony z kontroli stanu technicznego wyraźnie wskazuje, że balustrady balkonowe oraz tarasowe wypełnione są szybami bezpiecznymi. W protokole uzupełniającym dodano, iż montaż szyb przeprowadzony został w taki sposób, aby w przypadku wysunięcia się szyby z balustrady, nie spadła z balkonu, ale w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia - zatrzymała się na posadzce płyty balkonowej i tarasowej. Nałożenie obowiązku dodatkowego zabezpieczenia szklanych wypełnień balustrad przy balkonach i tarasach, nie zostało w żaden sposób umotywowane.

W postępowaniu wyjaśniającym nie wykazano również, że dotychczasowy montaż zabezpieczeń szyb jest nieprawidłowy oraz, że ewentualna naprawa istniejących uchwytów nie usunie nieprawidłowości, natomiast bez uzasadnienia wskazano, że jedynie zamontowanie dodatkowych uchwytów szyb balustrad balkonowych, w jej dolnej części (ze stopką zabezpieczającą) usunie istniejącą wadliwość. Nie wykazano zatem, że tylko zamontowanie podpór szyb balustrad balkonowych pozwoli na wyeliminowanie usterek, natomiast orzekający organ powinien ustalić charakter nieprawidłowości i jeśli uzna, że ich usunięcie jest możliwe przez naprawę istniejących zabezpieczeń, nie ma podstaw do zobowiązywania w ramach art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane do wykonywania dodatkowych czynności, poza naprawą istniejących nieprawidłowości.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, na co słusznie wskazuje skarżąca, że z protokołu z przeglądu balustrad balkonów i tarasów przynależnych do lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T., sporządzonego przez W. B. (posiadającego uprawnienia budowlane nr [...]) wynika, iż "w kilku mieszkaniach stwierdzono usterki i nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego balkonów i tarasów...] jednocześnie zaleca się na wszystkich balkonach i tarasach zamontować po dwa dodatkowe uchwyty na każdej szybie w dolnej części. Uchwyty dodatkowe szyb powinny mieć stopkę zabezpieczającą przed opadaniem wysuwaniem szyb lub zabezpieczyć w inny sposób przed wysuwaniem szyb z uchwytów zaciskowych balustrad balkonów i tarasów", a więc w opinii stwierdzono wyłącznie o zaleceniu, a nie - konieczności zamontowania podpór.

Powyższą tezę zarówno organ I jak i II instancji przyjęli za konieczność, obowiązek, czy też powinność wykonania określonych robót budowlanych, podczas gdy sformułowanie "zaleca się" oznacza, że nie jest to stanowcze stwierdzenie zaistnienia określonej powinności/obowiązku, a jedynie jest to sugestia, wskazująca na ewentualny sposób rozwiązania zaistniałego problemu.

Powyższe rozważania pozwalają na stwierdzenie, iż pozostając przy ustaleniach stanu faktycznego poczynionych przez organ I instancji, jakkolwiek modyfikując pewne wnioski, organ odwoławczy podjął zaskarżone rozstrzygnięcie bez wnikliwej analizy stanu faktycznego i zapewnienia całkowitej zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami, nadto w decyzji nie zawarł przekonywującego uzasadnienia. Tym samym, organ odwoławczy uchybił wymogom art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w wyniku czego zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego bez całościowego odniesienia stanu faktycznego sprawy do stanu opisanego w hipotezie normy w nim zawartej.

Należy przypomnieć, iż zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 kpa). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze – opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie – ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie – organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 kpa szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte – rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien prowadzić postępowanie zgodnie z wymogami K.p.a., uwzględniając uwagi i wytyczne zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w tym o uzupełniającym postępowaniu dowodowym w celu dokonania pełnej analizy stanu faktycznego i podjąć rozstrzygnięcie zgodne z dokonanymi w sprawie ustaleniami, dając temu wyraz w uzasadnieniu, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 tej ustawy.