Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2211/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 21 par. 1 pkt 1 i 2, art. 21 par. 3, art. 2 par. 2 i 3, art. 68 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 675/11 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 28 lipca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 675/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu skargi E. L. (dalej: skarżąca), stwierdził nieważność decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2010 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 9 maja 2005 r. A. L. (dalej: producent rolny, beneficjent) złożył do Biura Powiatowego ARiMR we W. (dalej: organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. W przedmiotowym wniosku beneficjent ubiegał się o płatność z tytułu ONW do łącznej powierzchni 1,98 ha (ONW - Nizinna strefa I - 2005). Płatność przyznano decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni zadeklarowanej we wniosku, którą odebrała w dniu [...] lutego 2006 r. E. L. Organ w dniu 21 lutego 2006 r. przelał płatność na rachunek bankowy producenta rolnego wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do A. L. wezwanie do złożenia wyjaśnień na okoliczność niedotrzymania 5-letniego zobowiązania ONW i otrzymał zwrot korespondencji z adnotacją "adresat nie żyje". W związku z powyższym organ wystąpił do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta we W., z prośbą o potwierdzenie faktu zgonu A. L. z podaniem daty zgonu. Potwierdzenie takie wpłynęło do Biura Powiatowego w dniu 19 września 2008 r. ze wskazaniem daty zgonu 26 września 2005 r.

Organ I instancji wystąpił do PKO Bank Polski S.A. Oddział I we W. z wnioskiem o dokonanie zwrotu przekazanej w dniu [...] stycznia 2006 r. na konto A. L. płatności ONW wysokości 354,42 zł lub o wskazanie osoby, która faktycznie pobrała środki finansowe przelane na konto zmarłego wnioskodawcy. PKO Bank Polski S.A. Oddział I we W. uznał żądanie zwrotu za niezasadne, argumentując ten fakt brakiem odpowiedniej podstawy prawnej oraz obowiązywaniem tajemnicy bankowej.

W związku z powyższym organ skierował do małżonki zmarłego wnioskodawcy – E. L. wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie nienależnej wypłaty płatności za rok 2005 bez tytułu prawnego osobie trzeciej. Skarżąca w odpowiedzi złożyła oświadczenie wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego we W. Wydział I Cywilny z dnia 28 października 2005 r. o stwierdzeniu nabycia spadku oraz wskazała, że w dniu 10 marca 2006 r. przy składaniu wniosku o nadaniu numeru identyfikacyjnego w Biurze Powiatowym we W., przedstawiła akt zgonu i postanowienie sądowe o nabyciu spadku z dnia 28 października 2005 r.

Organ I instancji w dniu [...] lipca 2009 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania A. L. płatności ONW na rok 2005. W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzja przyznająca płatność ONW A. L. na rok 2005 nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na śmierć adresata przed dniem jej wydania. Następnie w dniu [...] marca 2010 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przekazanych na konto A. L. w dniu 21 lutego 2006 r. Zawiadomienie zostało wystosowane do E. L., będącej spadkobiercą A.L.

Prezes ARiMR decyzją z [...] marca 2010 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Na mocy tej decyzji ustalono skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 354,42 zł.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję własną i ustalił E. L. nienależnie pobraną płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 118,14 zł. W uzasadnieniu wskazał, m.in., że w przedmiotowej sprawie nie jest zasadne żądanie zwrotu pobranej kwoty płatności wyłącznie od E. L., bez uwzględnienia pozostałych spadkobierców A. L. Wobec powyższego, jako zobowiązanych do zwrotu ustalił wszystkich spadkobierców, przy czym każdego z nich w wysokości 1/3 przyznanej kwoty płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając skargę E. L. w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż w sprawie niesporne było, że decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu A. L. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie została doręczona adresatowi. Poczta zwróciła bowiem przesyłkę nadawcy z adnotacją "adresat zmarł". Mimo tego, płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 21 lutego 2006 r. przekazane na rachunek bankowy beneficjenta, wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Poza sporem pozostawało również to w ocenie Sądu, że płatność o której mowa została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu dokonania wypłaty środków na konto A. L. wiedział o tym, iż adresat nie żyje. Wobec braku skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. organ uznał, iż nie wywołuje ona skutków prawnych, a zatem jest rozstrzygnięciem nieistniejącym. Organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2009 r. decyzję mocą której umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności A. L. albowiem w związku z jego śmiercią postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu I instancji, powyższe okoliczności uzasadniają tezę, iż organ nie mógł w ramach postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją ustalić E. L. - spadkobierczyni A. L. nienależnie pobranych płatności. Brak było bowiem ku temu podstaw prawnych. Sąd wyjaśnił, że podstawą kompetencyjną do wydania decyzji przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez ARiMR pomocy przyznanej w drodze decyzji administracyjnej jest art. 29 ust 1 ustawy z dnia 8 maja 2008 r., o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm., dalej: ustawa o Agencji). Natomiast podstawą materialnoprawną mającą zastosowanie do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady(WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r. nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., dalej: rozporządzenie 796/2004). Przepis art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 nie może być podstawą materialną do wydania decyzji o zwrocie płatności przyznanych rolnikowi, który wystąpił ze stosownym wnioskiem, lecz które zostały wypłacone omyłkowo, wskutek zbiegu okoliczności osobie trzeciej – w stosunku do tej osoby. Tą osobą trzecią była w sprawie E. L. Nie była ona stroną postępowania administracyjnego z wniosku A. L. o przyznanie płatności na rok 2005, nigdy też w żadnym trybie nie wstąpiła do tego postępowania, nie dotyczy też jej decyzja o przyznaniu płatności. Dlatego w ocenie Sądu sprawa zwrotu pobranych przez nią z konta A. L. środków wypłaconych mu przez ARiMR nie może być załatwiona w drodze rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy z zakresu prawa administracyjnego. Jest to bowiem sprawa cywilna, do której ewentualnie mogą znaleźć zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. i nast.) pamiętając o zakresie obowiązku zwrotu korzyści (art. 409 k.c.), oraz o wyłączeniach zwrotu nienależnych świadczeń (zwłaszcza z art. 411 pkt 2 k.c.). Sprawa niniejsza nie podlega zaś rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Od powyższego wyroku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:.

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z:

- art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji;

- art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004;

- art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2011 r. z uwagi na uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej pomimo, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Wskazana zasada może mieć wyjątki, ponieważ w pewnych sprawach kolejność może być odwrotna lub też kontrola może odbywać się równolegle.

Skarga kasacyjna Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

opiera się na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 p.p.s.a. W ocenie pełnomocnika organu, sąd orzekający w tej sprawie naruszył art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji; art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004; art. 156 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2011 r. z uwagi na uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej pomimo, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę i podlega uwzględnieniu.

Za podstawę wyroku z 28 lipca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 675/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął prawidłowe, w jego ocenie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Należy przypomnieć, że według tych ustaleń: w dniu 9 maja 2005 r. A. L. producent rolny złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005; A. L. zmarł 26 września 2005 r.; płatność przyznano decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., którą odebrała E. L. w dniu [...] lutego 2006 r.; płatność została przelana w dniu 21 lutego 2006 r. na rachunek bankowy producenta rolnego wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów; w dniu 19 czerwca 2008 r. skierowano wezwanie do A. L. o złożenie wyjaśnień na okoliczność niedotrzymania 5-letniego zobowiązania ONW, które Poczta zwróciła w dniu 24 czerwca 2008 r. z adnotacją "adresat nie żyje", E. L. w dniu 10 marca 2006 r. przy składaniu wniosku o nadanie numeru identyfikacyjnego przedstawiła akt zgonu i postanowienie sądowe o nabyciu spadku z dnia 28 października 2005 r.; E. L. [...] marca 2006 r. nadano numer identyfikacyjny jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów; w dniu [...] kwietnia 2006 r. E. L. producent rolny złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006; płatność przyznano decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r.; decyzją z [...] lipca 2009 r. umorzono postępowanie w sprawie przyznania A. L. płatności ONW na rok 2005; postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przekazanych na rachunek bankowy A. L. w dniu 21 lutego 2006 r.

Mając na uwadze wskazane niesporne okoliczności sprawy należy przypomnieć, że przystąpienie z dniem 1 maja 2004 r. Polski do Unii Europejskiej spowodowało daleko idące skutki, między innymi w sferze prawa krajowego. Polską przestrzeń prawną wypełnia bowiem od tego czasu jeden porządek prawny o charakterze multicentrycznym obejmujący dotychczasowy system prawa narodowego oraz system wspólnotowy (Ewa Łętowska, Europejski Przegląd Sądowy, 1/2005).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei, według ust. 2 – 5 tego artykułu, do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 2, przysługują Prezesowi Agencji jako organowi pierwszej instancji. Prezes Agencji może upoważnić pracowników Agencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach, o których mowa w ust. 1. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Agencji nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych, z tym że załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy. Do egzekucji należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Do dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązywało rozporządzenie 796/2004, które w art. 73 Zwrot Nienależnych płatności regulowało omawianą tutaj problematykę. Według tej regulacji, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Obowiązek zwrotu określony w tym przepisie nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Rozporządzenie będące aktem prawnym organu WE obowiązywało w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich od chwili wejścia w życie. Nie wymagało ani transpozycji do systemu prawa wewnętrznego państw członkowskich, ani też ogłoszenia według reguł tego prawa. Do dnia 1 stycznia 2010 r. w systemie multicentrycznym obowiązywały zatem omawiane przepisy prawa krajowego oraz przepisy prawa wspólnotowego regulujące zwrot nienależnych płatności, które winny być stosowane w konkretnych sprawach.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie w dniu [...] marca 2010 r. Prezes Agencji badając istnienie przesłanek z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji uznał, że decyzja ustalająca dotycząca kwoty nienależnie pobranych środków publicznych będzie adresowana do E. L.

W sytuacji, kiedy E. L. jako spadkobierca przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego i faktycznie kontynuowała działalność rolniczą zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, to obowiązkiem Agencji było rozważenie w świetle tych okoliczności, czy zachodzą przesłanki do zwrotu pobranych środków.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wojewódzki sąd administracyjny naruszył art. 145 § pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdzając nieważność decyzji ostatecznej oraz decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, kiedy z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji wynika, że to Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Skoro decyzję ostateczną wydał organ właściwy – Prezes Agencji, to nie została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości co powoduje, że nie zachodziła przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Płatność przelana w dniu 21 lutego 2006 r. na rachunek bankowy producenta rolnego A. L. pochodziła ze środków publicznych przeznaczonych na pomoc przyznawaną w drodze decyzji administracyjnej. Pomoc nie została jednak skutecznie przyznana, ponieważ beneficjent zmarł jeszcze przed doręczeniem mu decyzji administracyjnej. Pobrane przez E. L. środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetu państwa wynikającymi ze stosunków publicznoprawnych podlegałyby zwrotowi w razie ustalenia, że zostały pobrane nienależnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stosując art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszył przepisy postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej opartej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono również naruszenie art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi brak możliwości jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej z zastosowaniem tego przepisu prawa. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dokonał prawidłowej wykładni art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przyjmując, że stanowi on podstawę materialnoprawną mającą zastosowanie do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oraz jednocześnie uznał, że nie ma on zastosowania w tej sprawie, to również w tym zakresie skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając sprawę ponownie uwzględni przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię prawa procesowego i prawa materialnego.

Wobec tego, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwioną podstawę, Naczelny Sąd Administracyjnych na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.