Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 201/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ż. sp. z o.o. z siedzibą w N. i K. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 591/18 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K., A. W. i A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] w przedmiocie wygaszenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 591/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w przedmiocie wygaszenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Starosta N. udzielił A. i A. W. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku usługowo-mieszkalnego o część usługową (handel, biura) i mieszkalną, wraz z przebudową fragmentu sieci energetycznej kolidującej z projektowaną inwestycją; rozbiórkę budynku gospodarczego, kolidującego z projektowaną inwestycją, na dz. nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości N. T., pomiędzy ul. [...] a [...].

Decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], S. N. przeniósł ww. decyzję o pozwoleniu na budowę na rzecz A. sp. z o.o.

Wnioskiem z 18 listopada 2016 r. Ż. sp. z o.o. z siedzibą w N. oraz K. Ż. wystąpili o wygaszenie ww. decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Starosta N., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdził wygaszenie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z 2010 r. oraz ww. decyzji z 2011 r., przenoszącej decyzję o pozwoleniu na budowę na rzecz A. sp. z o.o.

Od powyższej decyzji tej odwołanie wnieśli A. W. i A. W. oraz A. sp. z o.o.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał mocy ww. decyzję Starosty z 2017 r.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przesądził, że odwołanie A. sp. z o.o. zostało wniesione w terminie (pomimo braku jednoznacznego dowodu w tym zakresie).

Następnie organ II instancji wskazał, że wpisy do Ksiąg Wieczystych i wypisy z rejestru gruntów potwierdzają, że dotychczasowy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Aktualnie właścicielem działki nr [...] jest Ż. sp. z o.o., działki nr [...] – K. Ż., a działki nr [...] – Gmina Miasto N.. Ponadto aktualny inwestor – A. sp. z o.o. nie wyraził zgody na przeniesienie pozwolenia na budowę na aktualnych właścicieli ww. działek. Z kolei A. sp. z o.o. z uwagi na utratę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie będzie w stanie zrealizować inwestycji, a obecni właściciele nie wyrażają zgody na kontynuowanie przez nich robót budowlanych.

W ocenie Wojewody, taki stan faktyczny stanowi podstawę do zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., z uwagi na bezprzedmiotowość decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz inwestora (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., II OSK 2351/15). Biorąc pod uwagę konflikt pomiędzy dotychczasowym inwestorem, a obecnymi właścicielami nieruchomości inwestycyjnych oraz zaistniały stan prawny (inwestor nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a właściciel tych nieruchomości nie może zrealizować inwestycji) należy uznać, że inwestycja, na którą udzielono przedmiotowego pozwolenia na budowę nie może zostać zrealizowana, dlatego zasadnym jest uznanie, że stała się ona bezprzedmiotowa. Uznać należy, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje w kolizji z interesem społecznym. Może ona bowiem stwarzać pozory istnienia określonych uprawnień czy obowiązków, godząc w ten sposób w pewność obrotu prawnego. Zdaniem Wojewody, organ I instancji słusznie zastosował w niniejszej sprawie dyspozycję art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.

Ponadto kwestia istnienia sporu o własność i toczące się postępowania w tym przedmiocie przed Sądami Powszechnymi (w tym o ustalenie nieważności czynności prawnych w postaci umowy kupna sprzedaży z dnia [...] marca 2006 r. oraz z dnia [...] lutego 2009 r., na mocy których właścicielem działki nr [...] został K. Ż.) nie stanowią wystarczającej podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawi wygaszenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym też zakresie organy administracji publicznej nie są właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących własności bądź prawa do posiadania nieruchomości, natomiast zobowiązane są do uznania stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Zdaniem Wojewody, kwestia własności nieruchomości nr [...] oraz nr [...] jest bezsporna, a właściciele powyższych nieruchomości, posiadając ujawnione w księgach wieczystych prawo własności korzystają z domniemania o zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wynikające z treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007). W ocenie Wojewody, wydanie przez Starostę postanowienia z [...] marca 2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania, było zasadne. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek opisanych w art. 97 K.p.a., zobowiązująca organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Także kwestia własności działki nr [...] została w sprawie wyjaśniona – jej właścicielem jest Gmina Miasta N.. W tych warunkach zasadnym było wygaszenie w całości decyzji o pozwoleniu na budowę.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. W., W. W. oraz A. sp. z o.o., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wniesiono także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów powołanych w treści uzasadnienia poniżej na okoliczności tam wskazane (tj. toczące się powództwa przed Sądami Powszechnymi). W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 28, art. 162 § 1 pkt 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, art. 77 § 1, art. 80.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 591/18, uwzględnił skargę. W pierwszej kolejności wskazał, że z akt sprawy nie wynika aby odwołanie A. sp. z o.o. zostało wniesione w terminie (brak stosownego dowodu). Niemniej nie ulega wątpliwości, że w terminie zostały złożone odwołania pozostałych skarżących, tj. A. W. i A. W., zatem skarga mogła zostać rozpoznana.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd I instancji stwierdził, że co do zasady zgodzić się należy z organem, że art. 162 § 1 K.p.a. może być podstawą wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem sytuacja opisana w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego nie stanowi zamkniętego katalogu przyczyn dla których pozwolenie na budowę może zostać wygaszone. Ponadto Sąd podzielił pogląd orzeczniczy wyrażony w ww. wyroku NSA o sygn. akt II OSK 2351/15, wskazujący na możliwość wygaszenia pozwolenia na budowę z uwagi na utratę przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak pogląd ten o tyle ma znaczenie, o ile utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest "bezsporna w świetle prawa cywilnego".

W ocenie Sądu I instancji, o "bezsporności" w niniejszej sprawie w żadnym wypadku powiedzieć nie można, co więcej zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy wprost i jednoznacznie wskazuje na daleko posunięty spór, dotyczący utraty prawa własności nieruchomości przez inwestora, o czym świadczą ujawnione przez skarżących w trakcie postępowania toczące się powództwa przed Sądami Powszechnymi. Wobec tak udokumentowanego "otoczenia prawnego" stanu własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne, a błąd organu polegał w głównej mierze na odmowie zawieszenia postępowania, do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa Prokuratora Okręgowego w G. o ustalenie nieważności czynności prawnej, toczącej się do sygn. akt Sądu Okręgowego w N. [...]. Zdaniem Sądu, w sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. sytuacja, w której organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie organ pominął fakt zawisłości sporu przed sądem powszechnym, w którym może dojść do stwierdzenia ze skutkiem ex tunc nieważności umów będących podstawę wpisu w księdze wieczystej.

Natomiast powoływanie się przez organ w okolicznościach niniejszej sprawy wyłącznie na domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – bez rozważenia również treści art. 5 tej ustawy (zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych) w połączeniu z art. 6 (wyłączenie ochrony wynikającej z rękojmi wobec rozporządzeń dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze) – spowodował właśnie skutek w postaci przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany zawiesić je na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i oczekiwać na prawomocne zakończenie sprawy z powództwa Prokuratora Okręgowego w G.. Niezależnie od powyższego, wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę będzie możliwe po bezspornym ustaleniu, że budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata czyli ustaleniu spełnienia przesłanek o których mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem są to inne okoliczności i podstawy prawne wygaszenia decyzji niż przyjęte w niniejszym postępowaniu i od nich niezależne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli Ż. sp. z o.o. i K. Ż., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z przedstawionych dokumentów.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. co doprowadziło do uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organów obu instancji i przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji (nie wzięcie pod uwagę szeregu dokumentów zalegających w aktach sprawy, brak odniesienia się do całego materiału dowodowego i że nie ma sporu co do działki nr [...]) i przyjęcie przez Sąd, że organ administracyjny miał obowiązek zawiesić przedmiotową sprawę w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uznaniu przez Sąd, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności w zakresie utraty przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jego bezspornością w świetle prawa cywilnego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający stronie i sądowi odwoławczemu zapoznanie się ze stanowiskiem sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania i dokonania kontroli instancyjnej tego wyroku (Sąd wprost nie wypowiedział się, czy bezspornie inwestor utracił prawo do dysponowania działkę nr [...] na cele budowlane – stanowi własność Ż. sp. z o.o.);

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przez ich niezastosowanie co winno skutkować oddaleniem skargi.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przez uznanie, że podstawą wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wszystkich działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym/pozwolenie na budowę i nie wzięcie pod uwagę, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a zatem utrata prawa do dysponowania chociaż jedną działką jest podstawą do wygaszenia takiej decyzji;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że stronami tego postępowania (sprawa o wygaszenie decyzji budowlanej) są A. i A. W..

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. sp. z o.o. oraz A. W. i A. W. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wniesiono o oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze kasacyjnej, ponieważ w żaden sposób nie przyczyniają się one do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nadto z ostrożności procesowej zawnioskowano o przeprowadzenie dowodów z innych dokumentów.

Ponadto A. sp. z o.o. oraz A. W. i A. W. złożyli kolejne pismo procesowe z dnia 19 stycznia 2021 r., w którym podtrzymali stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz przedstawili dodatkowe wyjaśnienia.

Przy piśmie z dnia 11 stycznia 2021r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy ze skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazaniem obrazu i dźwięku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie wypowiedzianej przez Sąd I instancji oceny dotyczącej komu przysługuje prawo własności do działek objętych ww. pozwoleniem na budowę. Jak trafnie ocenił Sąd, wobec toczącego się sporu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwestia dokonanych wpisów w księdze wieczystej jest "bezsporna". Co prawda, wpis w księdze wieczystej korzysta z domniemania jego prawdziwości, ale dopóty dopóki nie zostanie to skutecznie zakwestionowane, przy czym dopuszczalne jest obalenie domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zarówno w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak i w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Taki pogląd zaprezentował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r., o sygn. akt SK 57/2003. Jak argumentował Trybunał, domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyraża jedną z fundamentalnych zasad prawa wieczystoksięgowego, która jakkolwiek nie stanowi elementu instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, to w istotny sposób ją uzupełnia, tworząc spójny system materialnego prawa ksiąg wieczystych. Trybunał podkreślił, że domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym prowadzi do odwrócenia reguł dowodowych, bowiem jego wprowadzenie oznacza, iż nie jest w tym wypadku konieczne wykazanie prawdziwości wpisu przez osobę, która ma w tym interes prawny, ale wykazanie przez stronę przeciwną niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zatem uwzględnić fakt prawny, że wynikająca z ww. przepisu zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa, wpisanego do księgi wieczystej wiąże wszystkich, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny. Jest to o tyle istotne, że jako dominujący należy uznać pogląd prawny dopuszczający możliwość obalenia domniemania w każdym postępowaniu, w którym przedmiotem oceny jest prawo własności, a więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy gdy przedmiotem oceny jest właśnie prawdziwość wpisu dotyczącego prawa własności. Oznacza to, że także w okolicznościach niniejszej sprawy taką ocenę powinien dokonać organ administracyjny przed stwierdzeniem, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła z uwagi na utratę przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na uwagę zasługuje, że sama kwestia istniejącego wpisu w księdze wieczystej nie przesądza o utracie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to nie zawsze wynika bezpośrednio z prawa własności, lecz także może wynika ze stosunków zobowiązaniowych. W tej zaś sprawie nie uwzględniono przy ocenie tego czy inwestor dysponuje nieruchomością na cele budowlane, co było źródłem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jakie czynności prawne zaistniały tak aby "bezspornie" można było stwierdzić, że inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto nie rozważono też znaczenia toczących się postępowań przed Sądami Powszechnymi, a mianowicie, czy na ich podstawie można skutecznie podważyć domniemanie o prawdziwości wpisu w księdze wieczystej. Na odmienną ocenę nie pozwala argumentacja skargi kasacyjnej, która bazuje wyłącznie na istniejącym wpisie w księdze wieczystej – nie wyjaśniając z jaką dokładnie sytuacją prawną mamy do czynienia co do prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – lub powołaniu się na inne dowody bez odpowiednio wywiedzenia z nich, że inwestor utracił prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tych zaś okolicznościach kwestie wątpliwe nie mogą przemawiać przeciwko inwestorowi, tym bardziej, że to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd prawny co do możliwości wygaszenia inwestorowi pozwolenia na budowę w przypadku utraty prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taka przesłanka wprost nie wynika z przepisów Prawa budowlanego. Poniekąd pogląd ten o tyle ma znaczenie, o ile utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest "bezsporna w świetle prawa cywilnego". A zatem tylko bezsporne ustalenie, że inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane mogłoby stanowić podstawę do zaakceptowania ww. poglądu orzeczniczego w okolicznościach niniejszej sprawy. W innym wypadku taki pogląd nie jest wystarczający do stwierdzenia, że niewadliwie organy zastosowały art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. W ogólności dla tej oceny nie ma znaczenia wskazywana w skardze kasacyjnej okoliczność, że nie ma sporu co do działki nr [...]. Niezależnie bowiem od tego nie wiadomo jakie są okoliczności, które miałyby stanowić podstawę do stwierdzenia, że inwestor utracił – także co do tej działki – prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dlatego Sąd I instancji zasadnie ocenił, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności w zakresie utraty przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jego bezspornością w świetle prawa cywilnego. W ramach tej oceny mieści się także ocena zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, które także mogą prowadzić do wygaszenia pozwolenia na budowę niezależnie od kwestii dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny wymaga modyfikacji pogląd Sądu I instancji co do istnienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Powszechnym. Nie można bowiem wykluczyć, że dopiero w przypadku braku możliwości dokonania przez organ administracyjny samodzielnej oceny w zakresie utraty przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane celowym będzie zawieszenie postępowania administracyjnego.

Natomiast w świetle zarzutu skargi kasacyjnej kwestionującego zasadność przyznania A. i A. W. przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wygaszenia pozwolenia na budowę, ocena w tym zakresie jest przedwczesna, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono wszystkich koniecznych okoliczności, które wyjaśniałyby komu przysługuje lub nie – prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niekwestionowane zaś w sprawie było, że w dacie udzielenie pozwolenia na budowę ww. osoby dysponowały ww. działkami na cele budowlane.

Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.