Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 935/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Oddalono wniosek w pozostałej części
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

M. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi (k. 13). Zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy został rozszerzony w złożonym urzędowym formularzu PPF, gdzie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych (k. 23). W tej sytuacji rozpoznaniu w niniejszym postepowaniu wpadkowym będzie podlegał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło utrzymania skarżącego stanowi przynosząca straty działalność gospodarcza (wykazana strata za: 2015 r. – 11.602 zł; [...] br. – 7.753 zł). Straty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są pokrywane z kredytów i pożyczek od przyjaciół. Wyszczególnione wydatki stałe to: świadczenia alimentacyjne na dwójkę dzieci – 1.050 zł; czynsz – 200 zł; media – 50 zł; wyżywienie 400 – 500 zł; OC samochodu – 1.000 zł (rocznie). W skład majątku M. T. wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 w B. (wartość 90.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartość 170.000 zł) oraz samochód F. T., rok prod. [...] (wartość 25.000 zł). M. T. jest osobą rozwiedzioną, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci na które płaci alimenty. Skarżący nie dysponuje nieruchomościami, które przynosiłyby dochód. Posiadanie gospodarstwo rolne jest formalnie własnością wnioskodawcy, jednak przyniosło ono ogromne straty wynikające z nieprawidłowych działań jego matki i teraz na skarżącym spoczywa obowiązek zwrotu pobranych przez nią dopłat. M. T. nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 23 – 24).

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 10 października 2016 r. (k. 25) skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie uzyskuje dochodu z tego tytułu. Wnioskodawca nie posiada inwentarza żywego. M. T. wynajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2, płacąc 200 zł z tytułu czynszu. Nieruchomość położona przy ul. W. w B. – dom o powierzchni [...] m2, stanowi współwłasność skarżącego i jego byłej małżonki A. T., jest ona zajmowana wyłącznie przez A. T. Obecnie przed SR w B. toczy się sprawa o podział majątku. Skarżący nie osiąga dochodu z tytułu posiadania domu i mieszkań, mieszkanie przy ul. B. w B. jest w remoncie od ponad roku z uwagi na brak środków finansowych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżący wykonuje instalacje w. k., c., g. i k. (k. 27).

Do akt sprawy M. T. dołączył: wyciąg z CEiIDG (k. 28); wyciąg

z rachunku bankowego (k. 29 – 30); wyrok SO w B. o rozwód i alimenty z dnia [...] stycznia 2014 r. (k. 31) oraz podsumowanie wyniku finansowego prowadzonej działalności gospodarczej na [...] br. (k. 18); PIT 36 za 2015 r. (k. 16 – 17).

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 10 października 2016 r. (k. 25) w zakresie nadesłania: rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków; dokumentów potwierdzających wysokość zaciągniętych kredytów oraz miesięczną wysokość spłacanych rat tych zobowiązań.

Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie z połowy kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W tym miejscu należy wskazać, iż w tut. Sądzie zawisłych jest obecnie 14 spraw ze skargi M. T. tj. sygn. akt I SA/Bk 929 – 942/16. W sprawie I SA/Bk 929/16 wysokość wpisu od skargi to 400 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 929/16); w sprawie I SA/Bk 930/16 opłata ta wynosi 208 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 930/16); w sprawie I SA/Bk 931/16 – 401 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 931/16); w sprawie I SA/Bk 932/16 - 208 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 932/16); w sprawie I SA/Bk 933/16 - 400 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 933/16); w sprawie I SA/Bk 934/16 - 208 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 934/16); w sprawie I SA/Bk 935/16 - 554 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 935/16); w sprawie I SA/Bk 936/16 - 206 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 936/16); w sprawie I SA/Bk 937/16 - 560 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 937/16); w sprawie I SA/Bk 938/16 - 209 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 938/16); w sprawie I SA/Bk 939/16 - 395 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 939/16); w sprawie I SA/Bk 940/16 - 100 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 940/16); w sprawie I SA/Bk 941/16 - 400 zł (k. 8 sygn. akt I SA/Bk 941/16) oraz w sprawie I SA/Bk 942/16 – 125 zł (k. 9 sygn. akt I SA/Bk 942/16). Zatem łącznie koszty wymaganych wpisów od skarg wynoszą 4.374 zł.

W złożonym oświadczeniu M. T. wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje działalność gospodarcza - przedsiębiorstwo "M." M. T. z siedzibą w B. Zakres działalności firmy to wykonywanie instalacji w. – k. c., g. i k. Prowadzona działalność przynosi straty. Wynik finansowy za miesiąc [...] br. to przychód w kwocie 75.011,51 zł, przy stracie w wysokości 7.753,61 zł (k. 18). W 2015 r. przychód ten wyniósł 199.603,09 zł, przy stracie 11.602,61 zł (k. 16 – 17). Straty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej pokrywane są z kredytów i pożyczek od przyjaciół. Wydatki miesięczne skarżącego stanowią: świadczenia alimentacyjne na dwójkę dzieci – 1.050 zł; czynsz – 200 zł; media – 50 zł; wyżywienie 400 – 500 zł oraz OC samochodu – 1.000 zł (rocznie). W skład majątku M. T. wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 w B. (w remoncie); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz samochód F. T., rok prod. [...]. Nieruchomość przy ul. W. [...] [...] w B. (dom o powierzchni [...] m2), stanowi współwłasność skarżącego i jego byłej małżonki A. T. (obecnie przed SR w B. toczy się sprawa o podział majątku), jest ona zajmowana wyłącznie przez A. T. Wnioskodawca zajmuje wynajmowane mieszkanie o powierzchni [...] m2.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż M. T. nie jest w stanie na pokryć kosztów sądowych w 14 sprawach obecnie zawisłych przed tut. Sądem w pełnym zakresie. Posiadanie przez wnioskodawcę stałego źródła dochodu w postaci prowadzonej działalności w zestawieniu z posiadanym majątkiem (stanowiącym potencjalne źródło dochodu np. posiadane gospodarstwo rolne) pozwala na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć połowę kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia szczególnie wzięto pod uwagę: ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego na miesiąc [...] br., osiągnięty w tym okresie przychód w kwocie 75.011,51 zł (co stanowi 9.376 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące) oraz ilość spraw skarżącego zawisłych obecnie przed tut. Sądem i wysokość związanych z nimi kosztów sądowych. Konkludując, M. T. nie jest w stanie jednocześnie uiść kwoty 4.374 zł tytułem wpisów sądowych i pokryć kosztów bieżącego utrzymania własnego (wraz z zasądzonymi alimentami) oraz wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Dodatkowego podkreślenia wymaga, że na wysokość zasądzonego zwolnienia miała również okoliczność, iż skarżący nie udokumentował faktu pokrywania straty z prowadzonej działalności gospodarczej z kredytów i pożyczek.

Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie

mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności

ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125).

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.