Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 493/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...].


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 90 poz. 575 z 1998r. z późń. zm.) oraz § 1, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uznania występującego u J. H. schorzenia układu oddechowego w postaci astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej.

W uzasadnieniu podniesiono, że w wyniku alergologicznych badań konsultacyjnych przeprowadzonych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby układu oddechowego o etiologii zawodowej. Brak klinicznego rozpoznania choroby zawodowej wyklucza możliwość wydania decyzji o jej stwierdzeniu wobec powyższego Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. postanowił jak w sentencji decyzji.

W odwołaniu J. H. podważył ustalenia wynikające z zaskarżonej decyzji udowadniając, że jego choroba rozwinęła się w czasie trwania stosunku pracy w F.M.G. A w P. W ocenie skarżącego astmę oskrzelową wywołują nie tylko klasyczne alergeny, na które został poddany podczas badań w Instytucie Medycyny Pracy. Również występujące w jego środowisku pracy chemikalia, przeciągi mogły jego zdaniem przyczynić się do powstania i rozwoju choroby.

W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podkreślono, że w trakcie postępowania odwoławczego organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe dochodzenie epidemiologiczne, w którym wykazał charakter pracy skarżącego, czynniki szkodliwe występujące na stanowisku pracy, kontakt ze stalą oraz materiałem stosowanym do obróbki stali. Uzyskano także wyniki badań profilaktycznych, które były wykonywane w trakcie zatrudnienia J. H. w F.M.G. A w P. Całość dokumentacji wysłano ponownie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Po ponownej analizie tejże dokumentacji Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany swojego orzeczenia, które uwzględniało kontakt zawodowy z pyłem przemysłowym zawierającym potencjalne alergeny zawodowe (metale). Podczas pobytu w Klinice wykonano punktowe testy skórne z pospolitymi alergenami środowiska oraz niklem, chromem, cynkiem i manganem, które dały wynik ujemny. Wyniki tych badań nie dały więc podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowej etiologii astmy oskrzelowej.

Mając na uwadze cały materiał dowodowy [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uznał, że nie zostały spełnione warunki wynikające z definicji choroby zawodowej, bowiem zespół objawów choroby, która została rozpoznana u J. H. nie odpowiada skutkom biologicznego działania czynników szkodliwych, które występowały w środowisku pracy skarżącego. W wyniku wykonanych badań alergologicznych skórnych i wziewnych nie potwierdzono uczulenia na alergen zawodowy co wyklucza możliwość rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. W sprawie wypowiadały się jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznania chorób zawodowych zgodnie z § 7 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń. zm.), które zgodnie orzekły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Skoro w przedmiotowej sprawie nie dokonano rozpoznania choroby zawodowej wyklucza to możliwość wydania decyzji o jej stwierdzeniu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. W tej sytuacji w ocenia organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tych względów podlega utrzymaniu.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] znak [...] J. H. podważa zasadność zaskarżonej decyzji poddając w wątpliwość prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, szczególnie w sytuacji, gdy Instytut Medycyny Pracy w Ł. właściwie stwierdza występowanie choroby w postaci astmy oskrzelowej nie uznając jednak etiologii zawodowej stwierdzonego schorzenia.

Skarżący podkreśla, że trudno porównywać warunki pracy jakie występują obecnie z tymi sprzed wielu lat, gdy on był zatrudniony i kiedy zapylenie było inne niż obecnie. Podnosi jednocześnie, że w okresie, w którym był zatrudniony na suwnicy nigdy w jego obecności nie przeprowadzano żadnych badań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sadu, skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń.zm. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Podstawowym więc obowiązkiem organu rozpoznającego roszczenie o uznanie choroby zawodowej jest ustalenie, czy choroba zawodowa stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a następnie ustalenie, czy praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. Są to dwa ustalenia o fundamentalnym znaczeniu dla uwzględnienia żądania.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984roku – II PRN 9/84 wskazał, na konstrukcję § 1 powołanego wyżej rozporządzenia, przemawiającą za istnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie.

Domniemanie takie może być obalone przez zakład pracy, jeśli wykaże, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą (OSNCP z 1985 r., z.4, poz. 53).

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w warunkach, w których czynniki szkodliwe przekraczają dopuszczalne normy. Dopuszczalne normy wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom występowania określonych czynników szkodliwych, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy.

Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe występujące w stężeniach poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy bez narażenia na wystąpienie choroby zawodowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 1994r. – S.A. 1640/93 wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

W tej sytuacji w przypadku pracy zawodowej świadczonej z narażeniem na działanie czynników mogących spowodować wystąpienie astmy oskrzelowej nie będzie mogło być rozpoznane jako choroba zawodowa tylko wówczas, gdy właściwy zakład służby zdrowia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny w uzasadnieniu swej opinii /orzeczenia/ stwierdzi, że stwierdzona choroba jest następstwem wyłącznie innych, konkretnie wskazanych okoliczności. Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej występują inne czynniki chorobotwórcze. Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana /wyłącznie/ przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.

Jak podniesiono wyżej definicja prawna choroby zawodowej składa się więc z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 § 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych.

W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia znajdują się: w punkcie 3 przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczmi w płucach np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, beryloza, a w punkcie 4 przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.

W dochodzeniu epidemiologicznym przeprowadzonym w dniu 2 października 2000 roku stwierdzono i przedstawiono stopień zanieczyszczenia powietrza pyłem o wzorze chemicznym SiO występującym na stanowiskach pracy gdzie zatrudniony był skarżący. Wydane na jego podstawie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] w rozpoznaniu stwierdza astmę oskrzelową niezawodową. We wnioskach uzasadniających diagnozę podkreślono, że wykonane badania alergologiczne dały wynik ujemny. Analiza narażenia zawodowego (brak czynników alergizujących w środowisku pracy) nie daje podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Jak wynika z akt administracyjnych, na prośbę Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., J. H. został zbadany w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w dniach 29 października do 13 listopada 2001 roku. W orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] stwierdzono, że wykonane w Klinice punktowe testy skórne z pospolitymi alergenami środowiska oraz niklem, chromem, cynkiem i manganem dały wynik ujemny. Badania spirometryczne wykazały zaburzenia wentylacji płuc o charakterze mieszanym, z przewagą obturacji znacznego stopnia. Donosowa próba prowokacyjna z metalami, wykonana na tle placebo dała wynik ujemny. Wyniki wykonanych w Klinice badań alergologicznych nie dają podstaw do rozpoznania choroby układu oddechowego o etiologii zawodowej.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją nr [...] z dnia [...] nie uznał u skarżącego choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. W uzasadnieniu podniesiono, że w wyniku alergologicznych badań konsultacyjnych przeprowadzonych przez WOMP oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby układu oddechowego o etiologii zawodowej. W ocenie Sądu przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 77 kpa. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, na rozbieżności między orzeczeniami lekarskimi. Orzeczenie WOMP w Ł. nie stwierdza w ogóle czynników alergizujących w środowisku pracy o czym świadczy zapis we wnioskach tegoż orzeczenia. Z orzeczenie nie wynika również jakim testom został poddany skarżący. Określenie testy punktowe prick – ujemne, bez bliższego ich określenia i przeanalizowania nie wyjaśniają istoty zagadnienia. Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. będące wynikiem badań przeprowadzonych jak należy domniemywać w wyniku odwołania od orzeczenia WOMP w Ł., jest również negatywne w zakresie ustaleń dotyczących występowania u skarżącego choroby zawodowej, jednak na uwagę zasługuje stwierdzenie, że J. H. będąc zatrudnionym w FMG A wykonywał pracę w kontakcie z pyłem przemysłowym w stężeniach nie przekraczających NDS, zawierającym m.in. różne metale. Wykonane w Klinice punktowe testy skórne z pospolitymi alergenami środowiska oraz niklem, chromem, cynkiem i manganem dały wynik ujemny. W tym miejscu należy podnieść , że orzeczenie o wskazanej wyżej treści zapadło w sytuacji, gdy w dochodzeniu epidemiologicznym w środowisku pracy skarżącego stwierdzono obecność pyłu przemysłowego z zawartością SiO. Organ wydając decyzję nie ustosunkował się do tych rozbieżności i nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji jaki miało to wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Wątpliwości tych nie rozstrzygnął również organ odwoławczy, mimo, że w przeprowadzonym dodatkowo dochodzeniu epidemiologicznym nie wskazuje się już w ogóle na zawartość SiO w pyle przemysłowym zanieczyszczającym powietrze w środowisku pracy, natomiast przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. punktowe testy skórne dotyczyły niklu chromu, cynku i manganu w sytuacji, gdy z dodatkowo przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego wynika, że na wszystkich stanowiskach pracy, gdzie zatrudniony był skarżący obrabiane były elementy ze stali, której skład chemiczny określa załącznik, wykazujący oprócz metali, na których działanie przebadany był skarżący również inne metale, które nie były przedmiotem badań i oceny ich wpływu na chorobę skarżącego.

Organ odwoławczy nie podjął również próby wyjaśnienia jaki wpływ na chorobę skarżącego miały ewentualne chemikalia o których wspomina skarżący w odwołaniu.

W tym miejscu jeszcze raz należy przypomnieć, że zgodnie z cytowanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994r. – S.A. 1640/93 wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

Należy mieć również na uwadze, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Lekarz nie orzeka w kwestii uznania choroby zawodowej, lecz stwierdza jedynie stan chorobowy i jego przyczyny, kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje bowiem inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie uwzględniając fakt, iż ustawodawca przyjął domniemanie związku przyczynowego między określonymi zagrożeniami, a schorzeniami, czemu dał wyraz w postaci Wykazu chorób zawodowych. Jednocześnie należy podkreślić, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982r. – III SA 372/82; ONSA z 1982r. z. 1, poz. 33).

Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz treść wydanych na jego podstawie orzeczeń należy stwierdzić, że uchybienia, jakie zaistniały w toku postępowania administracyjnego I i II instancji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchybienia ta polegały przede wszystkim na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy ( art. 7 k.p.a.) będącym efektem niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a.).

Jak wynika z akt administracyjnych organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o orzeczenia jednostek służby zdrowia uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, mimo, iż opinie te były bardzo ogólne, niekompletne i dodatkowo w pewnym stopniu sprzeczne. Z orzeczenia WOMP w Ł. w ogóle nie wynika bowiem jakim testom to znaczy na działanie jakich alergenów został poddany skarżący, a we wnioskach stwierdza się w ogóle brak czynników alergizujących w środowisku pracy, natomiast badania przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdzają już obecność czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, ale nie dotyczą ich wszystkich. Przeprowadzone bowiem testy skórne z niklem, chromem, cynkiem i manganem nie wyczerpują wszystkich czynników (metali oraz pyłu zawierającego SiO ) występujących w środowisku pracy o czym świadczy dochodzenie epidemiologiczne z dnia 2 października 2000 r. i załącznik do dodatkowego dochodzenie epidemiologicznego z dnia 12 lutego 2002r. Dysponując takimi wynikami dochodzenia epidemiologicznego i znając zakres przeprowadzonych badań oraz treść sformułowanego na ich podstawie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. organ odwoławczy nie zlecił dodatkowych badań, lecz przyjął jako wystarczającą i wyczerpującą zagadnienie odpowiedź Instytutu z dnia 11 marca 2002 r., w którym odmówiono weryfikacji orzeczenia z dnia [...] nr [...].

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano pogląd, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej nie są wyłącznie elementarną diagnozą określającą występowanie konkretnej choroby lub jej brak, lecz stanowią szczegółową opinię, która powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Z procesowego punktu widzenia opinie lekarskie są dowodami w sprawie i podlegają ocenie tak, jak inne dowody. Tym samym sąd administracyjny, oceniając prawidłowość postępowania wyjaśniającego, bada także prawidłowość opinii lekarskich – nie z punktu widzenia ich merytorycznej zasadności i poprawności, ale m.in. ich zupełności, jasności uzasadnienia, uwzględnienia wymogów wynikających z treści rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w szczególności § 1 ust. 1 i 2. § 7 ust. 4. W braku szczegółowego uzasadnienia stanowiska co do rozpoznania choroby zawodowej lub niezakwalifikowania schorzenia jako choroba zawodowa organ inspekcji sanitarnej ma obowiązek zażądania od wspomnianych zakładów służby zdrowia, z powołaniem się na uregulowania zawarte w § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń.zm.), uzupełnienia opinii o uzasadnienie, które stanowi element niezbędny do wydania prawidłowej decyzji administracyjnej w sprawie stwierdzenia/odmowy stwierdzenia/ choroby zawodowej.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 1998r. I SA 2074/97 orzeczenia zakładów służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych muszą być umotywowane w sposób zrozumiały dla stron, organów orzekających, a także dla Sądu, który nie posiada wiedzy medycznej, a obowiązany jest ocenić, czy wydane na podstawie takich orzeczeń decyzje są zgodne z prawem.

W tej sytuacji mając na względzie opisane wyżej rozbieżności i niekompletność opinii będących podstawą rozstrzygnięć, zaniechanie przez organy Inspekcji Sanitarnej obowiązku zażądania rzetelnego uzasadnienia orzeczeń lekarskich stanowiło poważne naruszenie uprawnień procesowych skarżącego zagwarantowanych przepisami powołanego wcześniej rozporządzenia jak też przepisami procedury administracyjnej.

Nie należy zapominać, że domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie może być obalone przez zakład pracy, jeśli wykaże, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby organy administracyjne próbowały ustalić ewentualne pozazawodowe przyczyny występowania u skarżącego stwierdzonego schorzenia .

W tej sytuacji należy podnieść, że w zaskarżonej decyzji podobnie jak w decyzji organu I instancji stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, z naruszeniem obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do zarzutu ewentualnego szkodliwego wpływu chemikaliów na chorobę skarżącego i nie rozważył możliwości przeprowadzenia badań również w tym kierunku.

Wobec powyższego nie mogą być uznane za zgodne z prawem decyzje wydane bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie.

W tej sytuacji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy administracji winny wyeliminować wszystkie opisane wyżej uchybienia, w szczególności podjąć wszelki kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez ustalenie wszystkich czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy skarżącego, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przeprowadzić dowód z opinii biegłego, zaś wydana opinia winna odpowiadać wymogom określonym w art. 84 § 1 kpa. Dopiero na tej podstawie winna zostać wydana decyzja zgodna z art. 107 kpa.

Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.