Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1848/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1806/18 w sprawie ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia obiektu z rejestru zabytków 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od J. P. i A. P. solidarnie na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1806/18 uwzględnił skargę J. P. i A. P. (dalej skarżący) na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia obiektu z rejestru zabytków i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z [...] marca 2018 r. nr [...].

Powołany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1.2. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po przeprowadzeniu postępowania z urzędu, decyzją z [...] marca 2018 r. skreślił z rejestru zabytków dwór w B., wchodzący w skład zespołu dworsko-parkowego, wpisanego do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] (dalej WKZ). Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do skreślenia ww. obiektu. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, że zabytek ten uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości posiadanych w momencie wpisu do rejestru zabytków. Przedmiotowy budynek został bowiem w całości rozebrany i wzniesiony na nowo, z zachowaniem jedynie historycznej ściany szczytowej północnej oraz fragmentów południowej ściany szczytowej. Pomimo powtórzenia zasadniczej formy architektonicznej dworu bezpowrotna utrata znaczącej większości pierwotnej substancji budowlanej, przesądza o nieodwracalnej utracie przez ten obiekt waloru autentyczności. Obecny obiekt, chociaż nawiązuje do historycznego budynku dworu i wpisuje się harmonijnie w pozostałości układu przestrzennego zespołu dworsko-parkowego, posiada jednak nową substancję i konstrukcję.

1.3. Po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. Minister utrzymał w mocy ww. decyzję o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków. Zdaniem Ministra nie zaszły żadne nowe okoliczności prawne lub faktyczne pozwalające na odstąpienie od skreślenia przedmiotowego zabytku z rejestru. W treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie powołali się na żadne nowe dowody bądź ustalenia, które podważałyby zaskarżone orzeczenie. W ocenie organu, wszystkie zgromadzone w sprawie dowody wykazują, iż obecnie istniejący budynek dworu w B. jest obiektem współczesnym, wzniesionym niemal w całości od nowa, przy użyciu współczesnych technologii i materiałów budowlanych. Nawet wykorzystany w pewnym zakresie materiał budowlany z rozbiórki został wbudowany ponownie jedynie jako okładzina dla nowej konstrukcji z pustaków ceramicznych. Jedynym elementem aktualnie zachowanym z historycznego budynku jest północna ściana szczytowa i prawdopodobnie fragmenty ściany południowej (obecnie otynkowane). Minister podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest ocena inwestycji budowlanej pod kątem zgodności prowadzonych robót budowlanych z zasadami sztuki budowlanej i przepisów prawa budowlanego, ani też ocena stanu zachowania zabytku przed rozpoczęciem tych prac, lecz wyłącznie analiza aktualnego stanu zachowania zabytku (jego historycznej struktury budowlanej), mająca na celu ustalenie, czy obiekt ten utracił, czy też zachował wartości zabytkowe, posiadane w momencie wpisu do rejestru zabytków. Nie ulega wątpliwości, zdaniem organu, że zrekonstruowany dwór w B., jako obiekt pozbawiony autentyzmu, nie posiada już samoistnych wartości zabytkowych, które wymagałyby utrzymania ochrony prawnej wynikającej z wpisu do rejestru zabytków.

1.4. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając je w całości, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

1) art. 6 Kpa poprzez działanie organu bez podstawy prawnej oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego art. 13 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm., dalej uozoz) w sposób zgodny z jego wykładnią językową i funkcjonalną w zestawieniu z decyzją z 1981 r. wskazującą wartości estetyczne dworu w B., a nie inne jako podstawę wpisu do rejestru zabytków w kontekście niewykazania braku potwierdzenia występowania obecnie tych wartości w nowych ustaleniach naukowych,

3) art. 7 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, niewzięcie pod uwagę części dowodów w sprawie jako niepasujących do z góry powziętego założenia i wyniku postępowania. Wpływanie przez organ na kształt dowodów np. opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa,

4) art. 8 Kpa poprzez tworzenie "fikcyjnego stanu faktycznego sprawy" oraz niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ, używanie sugestywnych sformułowań w treści decyzji, nieznajdujących uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym,

5) art. 75 Kpa poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i wybiórcze uwzględnienie dowodów, brak przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy i będących "zwyczajowo" podstawą rozstrzygania w tego typu sprawach,

6) art. 77 § 1 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie; decyzja nie opiera się na dowodach, lecz poglądach organu - brak uzasadnienia stanowiska organu.

7) art. 78 Kpa poprzez odrzucanie, pomijanie wniosków dowodowych stron bez uzasadnienia organ,

8) art. 80 Kpa poprzez potraktowanie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ zbyt szeroko, prowadząc do arbitralnej oceny dowodów bez względu na ich faktyczną treść i wartość dowodową; decyzja nie opiera się na dowodach, lecz poglądach organu,

9) art. 107 § 3 Kpa poprzez niezawarcie w decyzji w ogóle uzasadnienia faktycznego i prawnego,

10) art. 10 § 1 Kpa poprzez skumulowanie wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie w jedynym piśmie, niezawiadomienie stron o zebraniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w rozumieniu funkcjonalnym art. 10 Kpa "bezpośrednio przed wydaniem decyzji", a nie w dniu wszczęcia postępowania co miało miejsce w sprawie,

11) art. 79 Kpa poprzez brak zapewnienia udziału strony w czynnościach dowodowych, nieprzeprowadzenie czynności dowodowych z udziałem stron, które zmierzałyby do wyjaśnienia stanu sprawy - jak np. rozprawy administracyjnej,

12) art. 81 Kpa poprzez naruszenie prawa stron do wypowiedzenia się co do dowodów, poprzez odrzucanie wypowiedzi strony i kierownictwa budowy będącego najistotniejszym źródłem wiedzy na temat zakresu remontu, restauracji i w efekcie zakresu pozostawionej substancji oraz zachowania i przywrócenia wartości estetycznych charakterystycznej historycznej architektury dworu w B.",

13) art. 140, art. 10 Kpa poprzez niezrealizowanie prawa stron do wypowiedzenia się co uzupełniającego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym,

14) art. 11 Kpa poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek jakimi kierował się organ zmierzając do wykreślenia dworu w B. z rejestru zabytków, zwłaszcza w kontekście przeciwstawnej stanowisku organu opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa (NID) i pisma pracowników NID broniącego ich stanowiska i zabytkowego statusu dworu w B. z czasu przed zakłóceniem pracy NID władczym i pojętym z nadużyciem władzy wkroczeniem w kompetencje NID.

1.5. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

1.6. Po rozpoznaniu powyższej skargi, Sąd I instancji w zaskarżonym wyrokiem skargę uwzględnił. Zdaniem Sądu okoliczność, czy zabytek utracił zabytkowy charakter, stanowiący przyczynę wpisania go do rejestru zabytków, na skutek zniszczenia, jest niewątpliwie okolicznością istotną dla niniejszej sprawy. Wprawdzie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jako naczelny organ administracji publicznej zarządzający tym działem administracji publicznej, posiada niezbędną wiedzę specjalistyczną, pozwalającą temu organowi na samodzielne i własne ustalanie istnienia lub braku wartości historycznej, artystycznej lub naukowej zabytku, albo tego, że wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, tym niemniej, błędne jest przekonanie organu, że nie jest on związany zawartą w aktach sprawy treścią opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Jeżeli bowiem organ dopuszcza dowód z opinii Instytutu na powyższe okoliczności, to treść takiego dokumentu urzędowego może być następnie zakwestionowana, ale tylko w drodze przeprowadzenia dowodu na okoliczność przeciwną, niż wynika z takiego dokumentu (art. 76 § 3 Kpa). W niniejszej sprawie Minister takiego dowodu nie przeprowadził, zastępując dowód przeciwny własnymi rozważaniami, a więc wywody tego organu w zakresie zupełnie odmiennym od wniosków Instytutu Sąd uznał za dowolne i sprzeczne z pozyskanym dowodem (opinią).

Pismem z 18 lutego 2016 r. Minister zwrócił się bowiem do Dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa z prośbą o wydanie specjalistycznej opinii w przedmiocie skreślenia z rejestru zabytków przedmiotowego dworu w B. Zwrócił również uwagę, aby opinia poprzedzona została wizją na gruncie. W dniu [...] czerwca 2016 r. Narodowy Instytut Dziedzictwa sporządził wnioskowaną przez Ministra opinię.

Wnioski Instytutu Dziedzictwa Narodowego ujęte w opinii z 2016 r., jak również stanowisko zawarte w piśmie z 11 kwietnia 2017 r. były jednoznaczne i przesadzające o tym, że zabytek nie utracił swego charakteru i nie został w takim stanie zniszczony, aby nie przedstawiał wartości, dla której został wpisany do rejestru zabytków. Minister w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w sposób sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, orzekł nie w ramach swobodnego, ale dowolnego orzekania. Przekroczył tym samym granice uznaniowości orzeczniczej, które to granice wyznaczone są zawsze koniecznością wystąpienia pozytywnych przesłanek z art. 13 ust. 1 uozoz, niezbędnych do wykreślenia zabytku z rejestru.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił ponadto, że – jak wskazuje się w orzecznictwie - zniszczenie zabytku "polega na takim uszkodzeniu, przy którym przywrócenie stanu poprzedniego nie jest w ogóle możliwe" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 1993 r., sygn. akt III KRN 98/93, OSNKW 1993, z. 9–10, poz. 64, s. 46; zob. też M. Bojarski, W. Radecki, Pozakodeksowe przepisy, s. 285; por. M. Kulik, A. Szczekała, Odpowiedzialność karna, s. 132; M. Kulik, Komentarz do art. 108, teza 29). Zniszczenie zabytku to jego unicestwienie. Może się przejawiać całkowitym unicestwieniem rzeczy lub wartości (historycznej, artystycznej lub naukowej), która powodowała, że obiekt był uznany za zabytek. Skoro z rejestru zabytków (art. 13 ust. 1 uozoz) wykreślić można wyłącznie taki zabytek, który uległ zniszczeniu (a nie uszkodzeniu) i to dodatkowo w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, to obowiązkiem organu wykreślającego jest (art. 6 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa) prawidłowe uzasadnienie faktu całkowitego unicestwienia zabytku.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, Minister temu zadaniu nie sprostał, czym naruszył ww. przepisy. Przedstawia wprawdzie własne stanowisko – zupełnie odmienne od opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa – ale pomimo, że sam potwierdza fakt, iż przedmiotowy dwór nie został w całości rozebrany i zbudowany na nowo (co ewentualnie świadczyłoby o jego uprzednim zniszczeniu), gdyż zachowała się przynajmniej jedna ściana tego budynku, to jednak stanowisko to w odniesieniu do przesłanki zniszczenia, z przyczyn wyżej omówionych, było błędne. Co więcej, wykonanie 3 nowych ścian zabytkowego dworu przez inwestora Minister uznaje nie tylko za zniszczenie zabytku, ale także za powodujące utratę tych wartości, które uzasadniałyby pozostawienie obiektu w rejestrze zabytków, określając je pojęciem "autentyzmu". Organ w zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej nie odnosi się jednakże do przywoływanych w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, jako zachowanych, innych wartości zabytku, w tym przede wszystkim wartości estetycznych, które legły u podstaw wpisania tego obiektu do rejestru zabytków.

2. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:

1) przepisu prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 ust. 2 uozoz poprzez błędne przyjęcie, że na kanwie niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki uzasadniające wykreślenie zabytku z rejestru,

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa poprzez niesłuszne zarzucenie organowi naruszenia tych przepisów. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wadliwego uznania przez Sąd, że organ w sposób niedokładny przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie, niepełnie zebrał materiał dowodowy w sprawie, a co za tym idzie do uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz do bezpodstawnego uchylenia obu decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 80 Kpa poprzez uznanie, że organ administracji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób dowolny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, kiedy to organ w sposób precyzyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił przyczyny oraz podstawy swojego rozstrzygnięcia oraz przedstawił okoliczności, dla których nie dał wiary wnioskom zawartym w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Naruszenie tego przepisu przez Sąd doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia obu decyzji organu konserwatorskiego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 76 § 3 Kpa poprzez błędne uznanie przez Sąd, że organ konserwatorski jest związany opinią Narodowego Instytutu Dziedzictwa, co doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia obu decyzji.

W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

4. W piśmie z 21 marca 2022 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.

5.2. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 Ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

5.3. Ocenę zarzutów skargi kasacyjnej należy rozpocząć od uwagi natury ogólnej dotyczącej istoty art. 13 ust. 1 uozoz i uregulowanej w tym przepisie instytucji skreślenia zabytku z rejestru. Zgodnie z tym przepisem o pozbawieniu zabytku nieruchomego formy ochrony, jaką jest wpis do rejestru zabytków, decyduje stwierdzenie przez właściwy organ utraty przez zabytek wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. Nie decyduje zatem stan zachowania zabytku, jego walor użytkowy czy estetyka, jaką prezentuje w chwili dokonywania takiej oceny. Zasadnicze znaczenie ma to, czy wartości chronione, które stanowiły podstawę dokonania wpisu, nie zostały utracone na skutek zniszczenia zabytku (wyrok NSA z 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3132/140).

5.4. Przy tym za najcenniejszą wartość zabytku uznaje się jego autentyzm, czyli stopień zachowania oryginalnej substancji. Choć stopień zachowania oryginalnej substancji zabytku nie jest jedynym wyznacznikiem jego autentyzmu, jednakże stanowi niewątpliwy wyznacznik i źródło wartości zabytkowych. Kryterium autentyczności, w rozumieniu materiałów, technologii, konkretnych rozwiązań projektowych, nierozerwalnie związane jest z pojęciem stanu oryginalnego, który pełni rolę dokumentu historycznego i wiąże się z oryginalnością samej substancji. Autentyzm to zachowanie oryginalności zarówno materii budowlanej, z której zbudowany jest obiekt, jak i form architektonicznych zabudowy w ich oryginalnym miejscu i oryginalnej skali. Choć w uzasadnionych przypadkach dopuszczalna jest częściowa wymiana, czy uzupełnienie oryginalnej substancji zabytkowej, to jednak ochrona autentyczności zabytku ma kolosalne znaczenie, bowiem zabytek zrekonstruowany, odbudowany, przestaje być pełnowartościowym dokumentem czasu, w którym powstał. Zachowanie pełni wartości zabytku jest więc możliwe tylko wtedy, kiedy utrwala się i konserwuje jego pierwotną materię.

5.5. W przedmiotowej sprawie, jak wskazuje niesporny materiał dowodowy, mamy do czynienia ze zrealizowaną dowolnie przez właściciela imitacją zabytku, posiadającą zupełnie nową substancję i konstrukcję. Dwór w B. został bowiem niemal w całości rozebrany i wzniesiony na nowo. Pomimo powtórzenia zasadniczej formy architektonicznej dworu, bezpowrotnie utracono znaczącą większość pierwotnej substancji budowlanej. Należy zatem zgodzić się z Ministrem, że okoliczność ta przesądza o nieodwracalnej utracie przez ten obiekt waloru autentyczności. Budynek dworu został całkowicie rozebrany oraz wybudowany na nowo. Obecnie istniejący budynek dworu jest obiektem współczesnym, wzniesionym przy użyciu współczesnych technologii i materiałów budowlanych. W związku z powyższym należy w pełni podzielić stanowisko Ministra dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 13 ust. 1 uozoz. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ w sposób pełny wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak autentyzmu obiektu przesądza o utracie wartości zabytkowych.

5.6. Ponadto Minister słusznie podniósł, że pozostawianie w rejestrze zabytków obiektu zrekonstruowanego, pozbawionego większości zabytkowej substancji, wypaczałoby w istocie sens ochrony konserwatorskiej, w zakresie dotyczącym nie tylko obowiązków właściciela wynikających z art. 5 uozoz, ale również kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków.

5.7. Okoliczności związane z utratą autentyzmu zostały wyczerpująco wyjaśnione przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Minister nie był przy rozstrzyganiu sprawy związany stanowiskiem Instytutu Dziedzictwa Narodowego i wykazał, że stanowisko Instytutu co do autentyczności substancji zabytku może rodzić niezwykle negatywne konsekwencje dla całości zabytkowego zasobu. Należy bowiem mieć na uwadze, iż akceptowanie rozbiórek zabytków, poprzez pozostawienie w rejestrze ich rekonstrukcji, prowadzić może do zaniechania wykonywania prac konserwatorskich, które niewątpliwie stanowią dla właściciela większe wyzwanie niż dokonanie rozbiórki obiektu i jego odbudowanie na nowo.

5.8. W związku z tym za usprawiedliwiony należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 76 § 3 Kpa.

5.9. Zasadnie zarzuca Minister naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa. Dowody zgromadzone w sprawie dawały Ministrowi wystarczające podstawy do podjęcia decyzji o skreśleniu dworu z rejestru zabytków. W związku z brakiem związania opinią Instytutu i dokonaniem jej oceny przez Ministra w ramach zasady swobodnej oceny dowodów, nie było jakichkolwiek przesłanek czy też konieczności występowania o sporządzenie dodatkowej opinii — kontrdowodu. Organ posiadał bowiem kluczowe dla sprawy informacje o stanie technicznym obiektu pałacowego. Należy też zgodzić się z Ministrem, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sposób wyczerpujący wykazano, że wywody zawarte w opinii są sprzeczne, a w ocenie organu autentyczna substancja obiektu jest nadrzędnym walorem przesądzającym o posiadaniu przez niego wartości zabytkowej. Organ w sposób szczegółowy wskazując, które elementy budynku zostały rozebrane, wymienione i wybudowane od nowa, w sposób klarowny wykazał, że zrekonstruowany dwór w B., jako obiekt pozbawiony autentyzmu, nie posiada już samoistnych wartości zabytkowych, które wymagałyby utrzymania ochrony prawnej wynikającej z wpisu do rejestru zabytków.

5.10. Wobec stwierdzenia, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 Ppsa, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę na ww. decyzję. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dlatego też skargę oddalono na podstawie art. 151 Ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 Ppsa.