Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1339/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 2, art. 156 ust. 4, art. 128 ust. 1, art. 135 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 § 2, art. 15, art. 136
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 361
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
article: art. 77 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. z siedzibą w O., decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz [...] Sp. z o. o. z siedzibą w O. za prawo własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na własność Województwa [...], położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działki o nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod realizację inwestycji przeciwpowodziowej oraz zobowiązującą Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Nieruchomość oznaczona jako działki oznaczone nr [...] pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położone w obrębie [...], decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. została przeznaczona pod realizację inwestycji przeciwpowodziowej pn. "Ochrona przeciwpowodziowa miasta S., gm. [...] - rozbudowa istniejącego wału przeciwpowodziowego rzeki O. od km 26+00 do km 32+700 i wału bocznego o długości 185 m oraz budowa nowego wału przeciwpowodziowego okrężnego o długości 5,90 km".

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz [...] sp. z o. o. z/s w O. za prawo własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na własność Województwa [...], położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działki o nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha przeznaczonej pod realizację inwestycji przeciwpowodziowej oraz zobowiązał Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w O. W odwołaniu Spółka zakwestionowała wysokość odszkodowania, wskazując na to, że jest ono zaniżone, tym samym wniosła o ustalenie odszkodowania w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała również na pominiecie w ustalonej kwocie odszkodowania utraconych zysków, które czerpała z przedmiotowej nieruchomości oraz nieuwzględnienia strat powstałych wskutek spadku cen ziemi za wałem przeciwpowodziowym.

W piśmie z dnia [...] października 2016 r. Spółka [...] wniosła o powołanie nowego rzeczoznawcy majątkowego w celu wyceny spadku wartości nieruchomości za wałem oraz biegłego z dziedziny rachunków i szacowania zbiorów płodów rolnych na okoliczność utraconych korzyści powstałych w związku z utratą możliwości zarobkowych.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 9 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 966 ze zm.) – zwanej dalej "specustawą" decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji zawiera oznaczenie według katastru nieruchomości, nieruchomości lub ich części, będących częścią inwestycji, niezbędnych do jej realizacji, które stają się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 19 ust. 4 specustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. Zgodnie z art. 20 ust. 1 specustawy z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust, 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji (art. 20 ust. 2 specustawy). Zgodnie z art. 20 ust. 3 specustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wojewoda wydaje w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 2. Na podstawie art. 20 ust. 7 specustawy odszkodowanie za przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Zgodnie z art. 21 ust. 1 specustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 20 ust. 1, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie odszkodowania.

Z kolei według art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn", ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

Minister zauważył, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość stanowi operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2014 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P. A., aktualizowany w dniu [...] grudnia 2015 r. Przepis art. 156 ust. 3 ugn stanowi zaś, że operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 ugn. Na podstawie art. 156 ust. 4 ugn operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę majątkowego, który go sporządził.

Minister Infrastruktury i Budownictwa, po dokonaniu analizy operatu szacunkowego zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wyjaśnienie kwestii jego aktualności. Rzeczoznawca majątkowy pismem z dnia [...] marca 2017 r. nie potwierdził aktualności operatu szacunkowego, wskazując na wzrost cen transakcji nieruchomości rolnych niezabudowanych na rynku obejmującym obszar gminy [...] oraz na zmianę ceny drewna. Biegły wskazał również, że jako nieruchomości porównawcze dobrane zostały transakcje nieruchomościami, które odbyły się w latach 2012-2014, a tak duży odstęp czasowy również uzasadnia konieczność sporządzenia aktualnej wyceny nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe oznacza konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego na potrzeby ustalenia odszkodowania za nabycie przedmiotowej nieruchomości, przy uwzględnieniu aktualnego poziomu cen nieruchomości. Sporządzenie nowego operatu szacunkowego oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Realizacja konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (art. 21 Konstytucji RP) wymaga wyjaśnienia kwestii prawidłowej wartości przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania strona nie może być pozbawiona możliwości żądania rozpatrzenia sprawy również w II instancji.

Wobec tego organ odwoławczy uznał, że potrzeba sporządzenia nowego operatu szacunkowego w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących uwzględnienia przy ustalaniu odszkodowania spadku wartości pozostałej przy dotychczasowym właścicielu części nieruchomości położonej za wałem oraz kwestii utraty możliwości zarobkowych, jak również plonów z tych nieruchomości Minister wskazał, że pojęcie odszkodowania w rozumieniu przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości wiąże się ściśle z utratą lub ograniczeniem prawa rzeczowego do nieruchomości natomiast sposób ustalenia wysokości odszkodowania określony w tych normach uzasadnia stwierdzenie, że w odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości zawiera się w elementach utraty własności gruntu i jego części składowych. Obowiązujące przepisy przewidują ustalenie w drodze decyzji odszkodowania odpowiadającego wartości odjętego prawa własności.

W ocenie organu odwoławczego, specustawa wyraźnie wskazuje, że odszkodowanie należy się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. Brak jest więc możliwości ustalenia odszkodowania za inne uszczerbki powstałe w majątku byłego właściciela nieruchomości. Zważyć bowiem należy, iż odszkodowanie ustala się według wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniesie skarżący wskutek utraty tej nieruchomości. Ugn odnosi się do wartości nieruchomości, a nie do szkód, jakie poniosą ewentualnie dotychczasowi właściciele. Tym samym ewentualna szkoda, na którą powołuje się odwołujący nie mogła być objęta ani operatem szacunkowym, ani decyzją odszkodowawczą. W związku z powyższym wartość prawa własności nieruchomości ustalana na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu jest jedyną formą wyrównania strat w majątku byłego właściciela nieruchomości. Brak jest zatem podstaw do ustalenia w wysokości odszkodowania za utratę innych elementów, niż wartość gruntu i części składowych znajdujących się wyłącznie na przejętej nieruchomości.

Dalej Minister wskazał, że zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego, wskazane w uzasadnieniu niniejszej decyzji uchybienia dowodowe, wymagają ponownego zbadania spornych okoliczności przez organ l instancji. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie sporządzonej wyceny nieruchomości nie mogą zostać skorygowane przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego i skutkują koniecznością ponownej oceny stanu faktycznego sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności.

Z powyższych względów Minister uznał, że należy, na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Dodatkowo wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ wojewódzki zobowiązany będzie zlecić wykonanie kolejnego operatu szacunkowego i dokonać jego oceny.

Od decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] Sp. z o. o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując zaskarżoną decyzję w zakresie zaprezentowanego przez organ stanowiska, że odszkodowanie nie należy się za utracone zarobki, spadek wartości nieruchomości, czy utracone pożytki. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny, polegające m.in. na ustaleniu, że w ramach odszkodowania nie można ująć również utraconych zarobków, możliwości zarobkowych, czy też pożytków; 2) art. 130 ugn poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie i nieuwzględnienie wszystkich przesłanek przy ustaleniu odszkodowania. W skardze skarżąca Spółka wniosła o: 1) zmianę decyzji w części dotyczącej uzasadnienia o niemożności dochodzenia odszkodowania za utracone zarobki, spadku wartości nieruchomości, czy też pożytków i uzupełnienia w tym zakresie uzasadnienia. W uzasadnieniu Spółka [...] wskazała, że skarżąca kwestionuje stanowisko Ministra zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ ten stwierdził, że przy ustalaniu odszkodowania nie uwzględnia się spadku wartości nieruchomości pozostałej przy właścicielu, utraty możliwości zarobkowych, jak plonów z nieruchomości.

Zdaniem Spółki, szkoda nie obejmuje tylko samej stricte ustalonej wartości nieruchomości, ale ma znaczenie szerokie, tj. utrata zarobków, pożytków, czy spadek wartości. Z ustawy nie wynika, aby nie można było brać pod uwagę innych składowych. Przepis art. 130 ugn stanowi, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku, gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dacie wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z powyższymi dyrektywami istotne jest również przeznaczenie nieruchomości. W tym przypadku takie, iż umożliwiało ono zarobkowanie skarżącej, gdyż takie było jej przeznaczenie. Tej przesłanki organ nie zbadał i w konsekwencji doszedł do błędnego przekonania, iż szkoda nie obejmuje utraconych zarobków, spadku wartości, co skutkuje tym, iż przy ponownym rozpoznaniu organ nie będzie ponownie badał w tym zakresie wysokości szkody.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, stwierdzając, że uwzględnienie w kwocie odszkodowania dochodów i utraconych korzyści z tytułu przejęcia nieruchomości wykracza poza treść przepisów z art. 128 i art. 134 ugn.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Nie jest sporne między stronami to, że operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2014 r. sporządzony na użytek niniejszej sprawy utracił aktualność na etapie postępowania odwoławczego. Potwierdził to rzeczoznawca majątkowy P. A. w piśmie z dnia [...] marca 2017 r.

Zasadnie zatem Minister Infrastruktury i Budownictwa zastosował przepis art. 138 § 2 Kpa, skoro zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 Kpa nakłada na organy orzekające w administracyjnym toku instancji, w sprawie o odszkodowanie za nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] w związku z realizacją inwestycji przeciwpowodziowej, aby te dwukrotnie orzekały, co do istoty sprawy, w oparciu o aktualną opinię o wartości nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 130 ust. 2 i art. 156 ust. 4 ugn w zw. z art. 20 ust. 8 i art. 30 specustawy). Skoro aktualny operat szacunkowy jest podstawowym dowodem w sprawie odszkodowawczej, to organ odwoławczy nie jest uprawniony do orzekania w sprawie w oparciu o nową wycenę, uzyskaną w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 Kpa), ponieważ pozbawiłby strony prawa do rozpoznania tej sprawy w dwóch instancjach.

Jeżeli natomiast chodzi o sporną między skarżącą Spółką, a organem odwoławczym problematykę dotyczącą zakresu przedmiotowego tzw. słusznego odszkodowania trzeba wskazać, że tym zagadnieniem wielokrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny. We wcześniejszych orzeczeniach, zapadłych pod rządem Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r. (Dz. U. z 1976 r. Nr 7, poz. 36 ze zm.) Trybunał Konstytucyjny opowiadał się za utożsamianiem pojęcia słusznego odszkodowania z odszkodowaniem sprawiedliwym, ekwiwalentnym (orzeczenie z dnia 8 maja 1990 r., sygn. akt K 1/90, OTK 1990/1/2; orzeczenie z dnia 19 czerwca 1990 r., sygn. akt K 2/90, OTK 1990/1/3). W orzeczeniu K 2/90 Trybunał przyjął, że odszkodowanie stanowić winno ekwiwalent wartości wywłaszczonej nieruchomości, czyli winno być równoważne gospodarczo wartości wywłaszczonej nieruchomości. Jednak w późniejszych wyrokach Trybunał Konstytucyjny odstąpił od tych poglądów. W wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02, OTK-A 2004/7/66, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja nie precyzuje pojęcia "słusznego odszkodowania", które jest związane z wartością wywłaszczanej nieruchomości. Prawodawca konstytucyjny nie posłużył się określeniem "pełne odszkodowanie", lecz zastosował bardziej elastyczny termin "słuszne odszkodowanie". Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego mogą istnieć sytuacje szczególne, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za słuszne również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne. Ze względu na wartości znajdujące wyraz w Konstytucji, dla ustalenia znaczenia tego pojęcia należy również uwzględnić kontekst następstw ustalenia odszkodowania dla budżetu podmiotu publicznoprawnego. Wywłaszczenie następuje na cele publiczne, to znaczy ze względu na dobro wspólne. Z tych przyczyn, odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, a odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne (tak też w uzasadnieniu wyroku TK z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10, OTK-A 2012/9/106). Z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP nie wynika, że prawo własności ma charakter absolutny. Dopuszczalne jest ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny.

Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że odszkodowanie pełne, odpowiadające przyjętej w art. 361 Kodeksu cywilnego zasadzie pełnego odszkodowania (obejmującego zarówno poniesione straty, jak i utracone korzyści, znamienne w szczególności dla deliktowej odpowiedzialności władzy publicznej – art. 77 ust. 1 Konstytucji), różni się od odszkodowania słusznego w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji. Normodawca konstytucyjny dopuszcza bowiem limitowanie odpowiedzialności za szkody wyrządzone legalnym działaniem administracji (L. Garlicki w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2002, uwagi do art. 2, s. 16-17; M. Kaliński, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2008, s. 31-32, 385; uzasadnienie wyroku K 4/10). Pogląd taki przyjęty został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał, że żaden z przepisów prawa nie daje możliwości powiększenia należnego odszkodowania za nieruchomość przejętą przez podmiot publicznoprawny o inne jeszcze składniki, np. o wartość szkody wyrządzonej przejęciem własności nieruchomości, polegającej na utracie przez dotychczasowego właściciela nieruchomości możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej lub o wartość podatku, który były właściciel musi odprowadzić od przyznanego mu odszkodowania (por. np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 990/11). Zatem słuszne odszkodowanie (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), to nie to samo, co odszkodowanie w pełni ekwiwalentne, ponieważ, co prawda jest ono powiązane z wartością nieruchomości, lecz stanowi kompromis pomiędzy oczekiwaniami jednostki, a możliwościami budżetu państwa.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 128 ust. 1 ugn w zw. z art. 20 ust. 8 specustawy wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Z kolei specustawa w art. 21 ust. 3 wyraźnie wskazuje, że suma wysokości odszkodowania przysługująca dotychczasowemu właścicielowi, poza wyjątkami z ust. 7 i 8, nie może przekroczyć wartości nieruchomości. Jeżeli chodzi o wartość odtworzeniową nieruchomości określa się wartość gruntu i wartość jego części składowych (art. 135 ust. 2 ugn w zw. z art. 20 ust. 8 specustawy). Odszkodowanie zatem, uregulowane w tym przepisie, nie stanowi wartości równej szkodzie, powstałej na skutek wywłaszczenia. Wartość szkody jest z reguły większa od wartości wywłaszczanego prawa, gdyż m.in. obok wartości wycenianej nieruchomości, może obejmować np. utracone korzyści, koszty przeprowadzki i inne towarzyszące wywłaszczeniu straty. Wartość prawa wywłaszczanego i wartość szkody wyrządzonej wywłaszczeniem są zatem różnymi kategoriami, czego zdaje się nie dostrzegać [...] Sp. z o. o. z siedzibą w O.

Trafne jest zatem stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa, że określona w operacie szacunkowym wartość nieruchomości, na potrzeby niniejszej sprawy, nie może zawierać wyceny takich elementów jak: utracone zyski z tytułu użytkowania nieruchomości przez Spółkę, utracona możliwość pobierania z niej pożytków, straty powstałe wskutek spadku cen gruntu za wałem przeciwpowodziowym.

Jeżeli natomiast Spółka uważa, że wartość wywłaszczonych nieruchomości jest znacznie wyższa, niż wycenił to rzeczoznawca majątkowy P. A., w szczególności opiewa na kwotę [...] zł, to ma możliwość zweryfikowania swego stanowiska poprzez zlecenie rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii o wartości przedmiotowych działek, a jeżeli stanowisko Spółki [...] potwierdzi rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym, wówczas skarżąca będzie miała możliwość złożenia tzw. kontroperatu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.