Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2309/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1, art. 156
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.b
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 578/19 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w T. z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr L. dz. 2003/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od P Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w T. na rzecz P. Sp. z o.o. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 578/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) na decyzję Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w T. (dalej: Przedsiębiorstwo) z 30 kwietnia 2019 r., nr L. dz. 2003/2019, w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: 1/ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji; 2/ uchylił decyzję Przedsiębiorstwa z 3 kwietnia 2019 r., nr L. dz. 1547/2019; 3/ zasądził od Przedsiębiorstwa na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 26 sierpnia 2014 r. skarżąca, w związku z zawarciem przez Przedsiębiorstwo umowy z 21 stycznia 2013 r., której przedmiotem była usługa aktualizacji dokumentacji bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych (dalej: umowa), zażądała udostępnienia: 1/ daty zawarcia umowy; 2/ danych podmiotu, z którym zawarto umowę; 3/ zakresu prac zleconych na podstawie umowy; 4/ wysokości wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu umowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi skarżącej, wyrokiem z 14 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 248/16, uchylił decyzję Przedsiębiorstwa z 1 października 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję z 8 września 2014 r., odmawiających udostępnienia żądanych informacji. Wyrokiem z 8 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 698/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa wywiedzioną od tego wyroku.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Przedsiębiorstwo, decyzją z 3 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) w zw. z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1; dalej: RODO), "odmówiło udostępnienia informacji publicznej dotyczącej:

– danych podmiotu, z którym zawarto umowę z dnia 21 stycznia 2013 r., której przedmiotem była usługa aktualizacji dokumentacji bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych;

– zakresu prac zleconych na podstawie ww. umowy (przedmiotu umowy);

– wynagrodzenia umownego przewidzianego umową za wykonanie przedmiotu ww. umowy."

Na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 30 kwietnia 2019 r., Przedsiębiorstwo podjęło rozstrzygnięcie identyczne co do treści z poprzednim. W uzasadnieniu podkreśliło, że na podstawie nieobowiązującego przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.; dalej: u.o.d.o. z 1997 r.) oraz obwiązujących przepisów RODO nie ma podstaw do kwestionowania jako tajemnicy ustawowo chronionej informacji o sposobach zabezpieczenia danych osobowych, opisanych w przedmiocie umowy zrealizowanej przez wykonawcę. Dodało, że żądane dane podmiotu, z którym zawarto umowę "z uwagi na przepisy RODO podlegają ochronie prawnej i bez zgody wykonawcy nie mogą zostać udostępnione", natomiast informacje dotyczące zakresu prac zleconych oraz informacje o wynagrodzeniu umownym stanowią "tajemnicę prawnie chronioną nie tylko procedurami wewnętrznymi związanych z tajemnicą przedsiębiorcy, ale przede wszystkim przepisami RODO".

Skargę na decyzje Przedsiębiorstwa wniosła skarżąca.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że w niniejszej sprawie - w świetle art. 153 p.p.s.a. - po zapadłych w tej sprawie wyrokach - zarówno orzekające ponownie Przedsiębiorstwo, jak i Sąd, pozostają związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tych wyrokach, bowiem nie doszło do takiej zmiany stanu prawnego, która zdezaktualizowałaby wyrażone w nich oceny prawne. W tej sytuacji Sąd wskazał, że uwzględnienia wymagało, że:

– w wyrokach tych zostało przesądzone, iż żądane przez skarżącą informacje dotyczące umowy stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz że Przedsiębiorstwo jest jednostką zobowiązaną do udostępniania takich informacji;

– NSA podzielił stanowisko WSA, iż w niniejszej sprawie nie wykazano spełnienia przesłanek mogących prowadzić do uznania żądanej informacji za objętą tajemnicą przedsiębiorcy;

– w postępowaniu kasacyjnym nie została skutecznie podważona kategoryczna ocena wyrażona w wyroku WSA, w myśl której w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.; dalej: u.f.p.), a żądana informacja powinna podlegać udostępnieniu.

Dokonując kontroli rozstrzygnięć Przedsiębiorstwa z 30 kwietnia 2019 r. i 3 kwietnia 2019 r., z uwzględnieniem wskazań i ocen wyrażonych w zapadłych w tej sprawie wyrokach, Sąd I instancji uznał, że nie mogą one ostać się w obrocie prawnym. Odnosząc się do kwestii udostępnienia danych podmiotu, z którym zawarto umowę, zauważył, że Przedsiębiorstwo nie wskazało, które konkretnie przepisy RODO miałyby stać na przeszkodzie ich udostępnienia. W ocenie Sądu takie przeszkody w kontrolowanej sprawie nie występują, gdyż przepisy RODO nie wyłączają stosowania przepisów u.d.i.p. Te z kolei realizują obowiązek ochrony danych osobowych poprzez ograniczenie wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W sprawie nadal aktualne pozostają też ocena i wytyczne zawarte w wyroku WSA z 14 września 2016 r., zgodnie z którymi powinien mieć w niej zastosowanie art. 35 u.f.p. Mając na uwadze jego brzmienie, Sąd zauważył natomiast, że dane o drugiej stronie umowy z pewnością nie stanowią "informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji", a Przedsiębiorstwo nie wykazało, aby zachowania w tajemnicy tych danych wymagał "istotny interes publiczny lub ważny interes państwa" w rozumieniu tego przepisu.

Odnosząc się do kwestii udostępnienia danych dotyczących zakresu prac zleconych na podstawie umowy, Sąd stwierdził, że Przedsiębiorstwo nie wykazało, aby zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia informacji również w tym zakresie. W ocenie Sądu w obowiązującym prawie brak jest dostatecznych podstaw normatywnych do "konstruowania" odrębnej "innej tajemnicy ustawowo chronionej" w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p. jak "tajemnica o sposobach zabezpieczenia danych osobowych". Takiej podstawy nie stanowią przepisy RODO, w tym art. 24 ust. 1 lub art. 25 ust. 1. Przedsiębiorstwo nie wykazało też, że żądane dane mieszczą się w pojęciu "tajemnicy przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie wykazało również, że uczynienie zadość żądaniu w tym zakresie doprowadziłoby do nieuprawnionego ujawnienia stosowanych przez Przedsiębiorstwo sposobów zabezpieczenia danych osobowych, zagrażającego bezpieczeństwu tych danych.

W kwestii udostępnienia informacji na temat wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie przedmiotu umowy, Sąd zauważył, że Przedsiębiorstwo nie wyjaśniło, w czym konkretnie upatruje związku pomiędzy żądaną informacją, a przepisami RODO. W szczególności nie wykazało, że stanowi ona daną osobową w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO, bądź że mieści się w pojęciu "tajemnicy przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazał również, że przepisy art. 33 i nast. u.f.p. statuują zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi ("nazwaną" w ten sposób expressis verbis w art. 34 u.f.p.). Jawność gospodarowania środkami publicznymi, a nawet szerzej: jawność i przejrzystość finansów publicznych, jest kolejną, obok prawa do informacji publicznej, wartością prawnie cenioną i chronioną, którą należy brać pod uwagę ważąc zasadność ewentualnej odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na, spoczywającą na drugiej szali, ochronę tajemnicy przedsiębiorcy lub inną tajemnicę prawnie chronioną.

Sąd wskazał ponadto, że w odniesieniu do danych dotyczących zarówno zakresu prac zleconych, jak i wysokości wynagrodzenia, aktualne pozostają ocena i wytyczne zawarte w wyroku WSA z 14 września 2016 r., że w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 35 u.f.p., a żądana informacja powinna podlegać udostępnieniu.

W świetle powyższego Sąd uznał, że decyzje Przedsiębiorstwa nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Sąd stwierdził jednocześnie, że skarżąca zasadnie zarzuciła Przedsiębiorstwu rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przy wydaniu decyzji z 30 kwietnia 2019 r., bowiem jeżeli jego intencją było podtrzymanie rozstrzygnięcia z 3 kwietnia 2019 r., to zgodnie z przywołanym przepisem powinno ono orzec o "utrzymaniu w mocy" tego rozstrzygnięcia, a nie po raz drugi wydać decyzję o tożsamej treści. Art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć, dlatego też rozstrzygnięcie nieprzewidziane we wskazanym katalogu, w sposób rażący narusza prawo, co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Przedsiębiorstwo. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzuciło Sądowi I instancji:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz brak wyjaśnienia na jakiej podstawie Sąd I instancji przyjął, że przepis art. 35 u.f.p. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie,

– art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki,

– art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiany przepisów prawa nie stanowiło wejście w życie przepisów RODO,

2/ naruszenie prawa materialnego, tj.:

– art. 35 ust. 1 u.f.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo nie jest jednostką sektora finansów publicznych,

– art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że informacja, o której udostępnienie wnosiła skarżąca stanowi informację podlegającą udostępnieniu,

– art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że tajemnica przedsiębiorstwa nie stanowi tajemnicy prawnie chronionej,

– art. 25 ust. 1 RODO poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że informacje, o których udostępnienie wnosiła skarżąca nie stanowią tajemnicy o sposobach zabezpieczania danych osobowych.

W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne, Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca, podnosząc, że nie istnieją usprawiedliwione podstawy do jej wniesienia, wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawy kasacyjne, na których oparta została skarga w niniejszej sprawie, uznać należy za nieusprawiedliwione.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zarzutów podniesionych przez Przedsiębiorstwo w ramach drugiej podstawy ustawowej i powiązanych z nią zarzutów naruszenia przepisów prawa postępowania. Na wstępie zauważy należy, że w podstawie tej Przedsiębiorstwo powołało się na naruszenie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku ze wskazanymi w wyodrębnionych trzech zarzutach przepisami k.p.a. i p.p.s.a. Wskazać zatem należy, że art. 145 p.p.s.a. składa się z trzech paragrafów, zaś § 1 z trzech punktów, z których pierwszy odnosi się do możliwości uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzonych naruszeń prawa - określonych w kolejnych literach, tj.: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z powyższego wynika, że w p.p.s.a. nie ma jednostki redakcyjnej w postaci przywołanej w omawianej podstawie. Co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W warunkach niniejszej sprawy z uwagi na treść podstawy opartej na zarzucie naruszenia tego przepisu i jej uzasadnienia przyjąć należy jednak, że błąd w oznaczeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi jedynie oczywistą omyłkę, która nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu zarzutów podniesionych w ramach omawianej podstawy kasacyjnej.

Z uwagi na to, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 14 września 2016 r., od którego skargę kasacyjną oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lutego 2019 r., odnieść należy się obecnie do podniesionego jako trzeci w ramach omawianej podstawy kasacyjnej zarzutu związanego z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W warunkach niniejszej sprawy Przedsiębiorstwo podniosło, że naruszenie art. 153 p.p.s.a. nastąpiło poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiany przepisów prawa nie stanowiło wejście w życie przepisów RODO. Wbrew temu zarzutowi Sądowi I instancji nie można zarzucić skutecznie błędnej wykładni tego przepisu. Stwierdzić należy, że Sąd ten wskazał prawidłowo, że z przytoczonego przepisu wynika, iż przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy administracyjne, są co do zasady związane oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym orzeczeniu. Zauważył też przy tym słusznie, że utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych może nastąpić m.in. w razie zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd prawny sądu stanie się nieaktualny. Zmiana przepisów prawa w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. to bowiem nie każda zaistniała po wydaniu orzeczenia zmiana jakichkolwiek przepisów składających się na system prawa, lecz zmiana tych tylko przepisów, które stanowiły kanwę ocen wyrażonych przez sąd w orzeczeniu lub które są bezpośrednio z materią tych ocen związane w taki sposób, że ich zmiana rzutuje wprost na dalszą aktualność samych ocen, przesądzając o jej utracie w nowym stanie prawnym. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni omawianego przepisu, a stosując ten przepis w warunkach niniejszej sprawy doszedł do przekonania, że nie doszło w niej do takiej zmiany stanu prawnego, która zdezaktualizowałaby oceny prawne wyrażone we wskazanych wyżej wyrokach WSA i NSA.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena Sądu I instancji jest w tym zakresie prawidłowa. Sąd słusznie stwierdził bowiem, że wejście w życie z dniem 25 maja 2018 r. przepisów RODO, w tym art. 25, mającego - według Przedsiębiorstwa - istotne znaczenie w niniejszej sprawie, nie zrodziło takich skutków. Z art. 25 ust. 1 RODO Przedsiębiorstwo wywodzi bowiem, że informacje, o których udostępnienie wnosiła skarżąca, stanowią wynikającą z tego przepisu tajemnicę o sposobach zabezpieczania danych osobowych i dlatego nie podlegają udostępnieniu. Zgodnie z tym przepisem, uwzględniając stan wiedzy technicznej, koszt wdrażania oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze wynikające z przetwarzania, administrator - zarówno przy określaniu sposobów przetwarzania, jak i w czasie samego przetwarzania - wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, takie jak pseudonimizacja, zaprojektowane w celu skutecznej realizacji zasad ochrony danych, takich jak minimalizacja danych, oraz w celu nadania przetwarzaniu niezbędnych zabezpieczeń, tak by spełnić wymogi niniejszego rozporządzenia oraz chronić prawa osób, których dane dotyczą. Z brzmienia tego przepisu, nie wynika, jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, aby statuował on jakąś szczególną kategorię tajemnicy ustawowo chronionej w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p., która usprawiedliwiałaby ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Co istotne w kontekście art. 153 p.p.s.a. w warunkach niniejszej sprawy decydujące jest jednak to, że - tak jak wskazał Sąd I instancji - regulacja zawarta w art. 25 ust. 1 RODO i wyinterpretowana z tego przepisu "tajemnica o sposobach zabezpieczania danych osobowych" miała wcześniej źródło w przepisach art. 36 ust. 1 i art. 39 ust. 2 u.o.d.o. z 1997 r., obwiązujących w dacie wydania poprzednich decyzji Przedsiębiorstwa i wyroku WSA w Poznaniu z 14 września 2016 r., który w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygał w granicach sprawy, a zatem w jej całokształcie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tych okolicznościach trudno mówić o zmianie przepisów, która mogłaby mieć jakikolwiek wpływ na podjęte wcześniej orzeczenia Sądów. W świetle powyższego podstawę kasacyjną opartą na zarzutach naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji także art. 25 ust. 1 RODO uznać należy za nieusprawiedliwioną.

Powyższe oznacza natomiast, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w podjętych uprzednio orzeczeniach sądowych są wiążące zarówno dla Przedsiębiorstwa, jak i orzekających obecnie WSA w Poznaniu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 14 września 2016 r. WSA w Poznaniu przesądził natomiast, że Przedsiębiorstwo jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądana przez skarżącą informacja - z uwagi na treść art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. - stanowi informację tego rodzaju.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć również art. 35 u.f.p. W postępowaniu kasacyjnym nie została skutecznie podważona ocena wyrażona w tym zakresie, czego konsekwencją jest obowiązek podporządkowania się jej w pełnym stopniu. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał wyraźnie, dlaczego i w jakim zakresie zobowiązany jest uwzględnić wyrażone w tych wyrokach oceny prawne, w tym zawarte w wyroku z 14 września 2016 r. stanowisko co do zastosowania w niniejszej sprawie 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. i art. 35 u.f.p. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji uwzględniające związanie w tym zakresie wcześniejszymi orzeczeniami sądowymi jest zatem w świetle art. 153 p.p.s.a. prawidłowe. Tym samym skuteczne nie mogą być zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 u.f.p. (właściwie art. 35 u.f.p., bowiem artykuł ten nie zawiera jednostek redakcyjnych w postaci ustępów) poprzez jego zastosowanie oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że informacja, o której udostępnienie wnosiła skarżąca stanowi informację podlegającą udostępnieniu, podniesione w ramach pierwszej podstawy ustawowej. Kwestie te zostały bowiem przesądzone już w wyroku WSA w Poznaniu z 14 września 2016 r. W konsekwencji za nieusprawiedliwioną uznać należy podstawę kasacyjną opartą zarówno na tych zarzutach, jak i na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 35 u.f.p. W warunkach niniejszej sprawy brak jest bowiem podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., wskazać należy, że zgodnie z tymi przepisami prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1) oraz prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odnosząc się do tych przepisów w kontekście dopuszczalności udostępnienia poszczególnych kategorii informacji żądanych przez skarżącą, Sąd powołał się na związanie wyrokiem WSA w Poznaniu z 14 września 2016 r. w zakresie zastosowania art. 35 u.f.p w niniejszej sprawie. Konsekwencją tego było przyjęcie, że warunkiem odmowy udostępnienia żądanych informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy jest wykazanie przez dysponenta informacji publicznej, że stanowią one informacje posiadające wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji lub że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Zgodnie bowiem z tym przepisem, klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Sąd uznał jednocześnie, że Przedsiębiorstwo nie wykazało tego rodzaju okoliczności. Nie wykazało również, że żądane dane mieściły się w pojęciu "tajemnicy przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika zatem, aby Sąd I instancji kwestionował to, że dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione, czy też tajemnicę przedsiębiorcy. W konsekwencji podstawę kasacyjną opartą zarówno zarzucie naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że tajemnica przedsiębiorstwa nie stanowi tajemnicy prawnie chronionej uznać należy również za nieusprawiedliwioną.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji. W warunkach niniejszej sprawy wobec stwierdzonych naruszeń prawa, wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji słusznie postanowił o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obydwu decyzji Przedsiębiorstwa. Sąd ten prawidłowo stwierdził, że jeżeli intencją Przedsiębiorstwa ponownie rozpatrującego sprawę na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy było podtrzymanie decyzji z 3 kwietnia 2019 r., to - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - powinno "utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję", a nie wydać decyzję o rozstrzygnięciu tożsamym z poprzednim. Wydana decyzja jako nieprzewidziana w katalogu rozstrzygnięć podejmowanych przez organy w II instancji, a określonych w art. 138 k.p.a., podlegała zatem wyeliminowaniu z obrotu prawnego, a z uwagi na podjęcie jej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził jej nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., zaś w stosunku do poprzedzającej ją decyzji orzekł o jej uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w myśl art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Podstawą rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).