Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1435/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy M. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 28 lipca 2022 r. nr IFVII.7581.1.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy uznania nieruchomości za mienie gromadzkie Oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. nr IFVII.7581.1.2.2022 wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewoda Śląski stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 29 grudnia 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 5 grudnia 2016 r. Gmina M. (gmina, skarżąca) zwróciła się do organu I instancji o wydanie decyzji orzekającej, że działki o podanych we wniosku numerach geodezyjnych położone w M., obręb N. – stanowią mienie gromadzkie.

Decyzją z dnia 29 grudnia 2021 r. nr [...] Starosta [...] uznał za mienie gromadzkie jedynie dwie z wymienionych we wniosku działek. W odniesieniu do pozostałych działek objętych wnioskiem gminy odmówił uznania ich za mienie gromadzkie.

Gmina wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Jednak uznając, że zostało ono złożone po terminie organ odwoławczy poinformował stronę odwołującą o uchybieniu terminu i jednocześnie wyznaczył stronie 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu (na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Następnie zaś gmina zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednak postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. nr [...] Wojewoda Śląski odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uzasadniając to tym, że odwołująca gmina nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania (postanowienie prawomocne).

Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że zakwestionowana w odwołaniu decyzja został doręczona Burmistrzowi odwołującej gminy w dniu 4 stycznia 2022 r. Odwołanie zostało zaś złożone w dniu 10 lutego 2022 r., a zatem po upływie 14 dniowego terminu na jego wniesienie. Z kolei złożony przez gminę wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania nie został uwzględniony, gdyż wskazanym powyżej postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody gmina, działając przez fachowego pełnomocnika będącego radcą prawny, zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 49 § 2 zdanie drugie k.p.a., polegające na uznaniu, że odwołanie gminy zostało złożone po terminie, podczas gdy organ nie ustalił konkretnej daty doręczenia decyzji gminy. Ponadto organ powołał się na doręczenie w trybie art. 8 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych tj. poprzez obwieszczenie i ogłoszenie decyzji na okres 14 dni w prasie lokalnej, co miało miejsce od dniu 21 stycznia 2022 r. do dnia 4 lutego 2022 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 18 lutego 2022 r.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzja organu I instancji została przesłana do Urzędu Miasta w M. wraz z pismem przewodnim z prośbą o wywieszenie decyzji na tablic ogłoszeń urzędu. W piśmie przewodnim nie wskazano wydziału merytorycznego urzędu, odpowiedzialnego za prowadzenie sprawy. Ponadto pismo zostało skierowane na Urząd Miasta, a nie na organ lub podmiot (Gminę M.) będący stroną postępowania.

Podniesiono również, że organ odwoławczy nie wskazał jednoznacznie, jaki konkretny dzień został przyjęty jako dzień doręczenia decyzji.

Strona skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji została wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta M. i zamieszczona na stronie internetowej BIP tego urzędu w dniu 5 stycznia 2022 r. Na tablicy Starostwa Powiatowego w M. wywieszono ją w dniu 29 grudnia, a na stronie internetowej BIP Starostwa w dniu 31 grudnia 2021 r. W prasie lokalnej została natomiast zamieszczona w dniu 21 stycznia 2022 r. Jeżeli zaś przyjąć, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg po upływie 14 dni od dnia zamieszczenia decyzji w prasie, to termin ten zaczął bieg od dnia 4 lutego 2022 r., a zatem wniesienie odwołania w dniu 10 lutego 2022 r. oznaczało zachowanie terminu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, Tymczasem jedynie takie naruszenie norm procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w świetle powyższych przepisów p.p.s.a. daje podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody Śląskiego, stwierdzające uchybienie przez skarżącą gminę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosta [...], w której organ ten uznał za mienie gromadzkie dwie z wymienionych we wniosku działek, a w odniesieniu do pozostałych działek objętych wnioskiem gminy odmówił takiego uznania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 dalej w skrócie jak dotychczas "k.p.a.".). Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Powołany przepis obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, w ramach którego podejmowane są czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzyć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminowi. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)

W realiach rozpoznawanej sprawy dla oceny prawidłowości kontrolowanego postanowienia Wojewody, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania kluczowe znaczenie ma ustalenie daty, w której rozpoczął się bieg terminu na wniesienie odwołania tj. daty doręczenia skarżącej gminie decyzji Starosty [...] rozstrzygającej o wniosku gminy dotyczącym uznania wskazanych w nim nieruchomości za mienie gromadzkie.

Według ustaleń Wojewody decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej gminie w dniu 4 stycznia 2022 r. Wskazanie tej daty wynika w sposób jednoznaczny z zaskarżonego postanowienia. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że data nie została skonkretyzowana przez organ odwoławczy.

Według Sądu powyższe ustalenie przez organ odwoławczy daty doręczenia decyzji gminie jest prawidłowe. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że decyzja tego organu adresowana do Burmistrza Miasta M. została doręczona do Urzędu Miasta M. w dniu 4 stycznia 2022 r. W zamieszczonym na druku zwrotnego potwierdzenia "Miejscu na dodatkowe informacje Nadawcy" odręcznie wpisano numer decyzji [...], a w nawiasie wpisano: decyzja +pismo. Należy zaakcentować, że skoro stroną postępowania jest gmina, to prawidłowym było zaadresowanie przesyłki zawierającej decyzję do organu tej gminy, jakim jest Burmistrz Miasta M.

Jak stanowi z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 40) wójt - a w niniejszej sprawie burmistrz - wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy (urzędu miasta). Urząd ten jest jednostką organizacyjną zapewaniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną burmistrza. Od strony technicznej i administracyjnej zapewnia burmistrzowi prawidłowe wykonywanie powierzonych mu kompetencji. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że potwierdzenie przez ten urząd odbioru korespondencji zaadresowanej do Burmistrza Miasta stanowi dowód jej doręczenia Burmistrzowi jako reprezentantowi Gminy. Dla skuteczności doręczenia nie jest wymagane, aby pod potwierdzeniem odbioru podpisała się osoba piastująca funkcję organu tj. bezpośrednio burmistrz. Ponadto dla skuteczności doręczenia bez znaczenia pozostaje dalszy obieg korespondencji funkcjonujący w Urzędzie Miasta M.

Zaakcentować należy, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że doręczenie dotyczyło dwóch elementów: decyzji i pisma. Wyraźnie wskazuje na to przywołana powyżej odręczna adnotacja. Nie można zgodzić się więc ze stroną skarżącą, że doręczenie to dotyczyło wyłącznie pisma zawierającego prośbę o wywieszenie decyzji.

W ocenie Sądu skoro doręczenie decyzji nastąpiło skarżącej gminie w dniu 4 stycznia 2022 r., to termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 18 stycznia 2022 r. Nie mają przy tym znaczenia daty, w których decyzję podano do wiadomości zgodnie z wymaganiami, jakie w tym zakresie statuuje art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Znajdują one bowiem zastosowanie do tych podmiotów, którym nie dokonano doręczenia w trybie k.p.a.

Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w kontrolowanym postanowieniu, które w świetle cytowanego na wstępie art. 145 § 1 p.p.s.a. dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.