Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2015/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1; art. 92a ust. 1 i ust. 4; art. 93 ust. 1 i ust. 7; art. 92c ust. 1 pkt 1; art. 92b ust. 1;
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 1 i ust. 2
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 37a; art. 33;
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T.Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2013 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] (dalej Okręgowy Inspektor, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] oddział w [...] (dalej organ I instancji) z dnia [...] marca 2013 r., którą nałożono na T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca) karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych za stwierdzone podczas kontroli naruszenie, odnoszące się do kierowców zatrudnionych u skarżącej tj. przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym, przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie tygodniowym, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) oraz art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej u.t.d.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z następującym stanem faktycznym oraz prawnym, ustalonym przez organy w toku postępowania.

W dniach [...] września 2012 r. oraz [...] października 2012 r. u skarżącej przeprowadzono kontrolę w celu sprawdzenia przestrzegania jako pracodawcy zatrudniającego 27 pracowników: przepisów prawnej ochrony pracy, w tym przestrzegania przepisów i zasad BHP; przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz czasu jazdy i czasu postoju, obowiązujących przerw i czasu odpoczynku kierowców. Z kontroli sporządzono protokół, którego wynika, że skarżąca dopuściła się naruszenia:

a. przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym;

b. przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie tygodniowym;

c. skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku;

d. skrócenia dziennego czasu odpoczynku;

e. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;

f. przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu.

Skarżąca w ustawowym terminie wniosła zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli, które organ uznał za nieuzasadnione.

Wobec stwierdzenia powyższych naruszeń organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nałożył karę pieniężną w łącznej kwocie 32.200,00 złotych – tj. za:

- przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym – 6.250,00 złotych;

- za przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie tygodniowym – 900,00 złotych;

- za skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku – 8.550,00 złotych; za skrócenia dziennego czasu odpoczynku – 8.800,00 złotych;

- przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – 4.100,00 złotych;

- za przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu – 3.600,00 złotych.

Organ i instancji ostatecznie – mając na uwadze zapis art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d., ograniczył ww. karę do kwoty 20.000,00 złotych.

W odwołaniu skarżąca Spółka podniosła, że w chwili kontroli była przedsiębiorcą działającym na rynku poniżej roku, w związku z czym - w jej ocenie, w sprawie miał zastosowanie art. 37a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 404), dalej jako u.p.i.p. oraz art. 92b u.t.d. Nadto powołując się na art. 92b u.t.d. wskazała, że kara za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów przez kierowców, nie powinna być nałożona na nią gdyż jako przedsiębiorca dołożyła wszelkich starań, aby kierowcy przestrzegali przepisów prawa. Skarżąca uważa, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy w swoim przedsiębiorstwie, a przy zatrudnieniu każdy z kierowców został zapoznany z: przepisami dotyczącymi prowadzenia pojazdu; z zasadami obsługi urządzeń rejestrujących; z umową europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 94, poz. 1086 i 1087), dalej umowa AETR oraz z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L. z 2006.102.1), dalej rozporządzenie nr 561/2006.

Skarżąca wskazała także, iż każdy z jej kierowców został pouczony o konsekwencjach niestosowania się do obowiązujących przepisów, a w związku z tym nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń, które nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Podniosła również, iż w toku postępowania przekazała organowi pełne wyjaśnienia, dotyczące procedury pouczania kierowcy o popełnionych wykroczeniach: okazanie dokładnego raportu wykroczeń, okazanie raportu kontrolnego wraz z karami grożącymi za dane wykroczenia, udzielanie informacji kierowcy o aktualnym czasie pracy jaki pozostał mu do wykorzystania w danym okresie.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] rozpatrując odwołanie wskazał, że z protokołu kontroli oraz z jego załączników, jak też z dokumentacji (kserokopii) przekazanej wraz z zastrzeżeniami do protokołu kontroli bezsprzecznie wynika, iż skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów regulujących czas pracy kierowców tzn. przepisów dotyczących całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym i tygodniowym; tygodniowego i dziennego czasu odpoczynku; maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji ustosunkował się do zastrzeżeń skarżącej odnośnie zapisów protokołu kontroli co uczynił pismem z [...] grudnia 2012 r., stanowiącym załącznik nr 20 do tego protokołu.

Organ odwoławczy wskazał, że suma kar nałożonych na skarżącą z tytułu ww. naruszeń wyniosła łącznie 32.200,00 złotych, wobec czego organ I instancji właściwie ją ograniczył do 20.000,00 złotych, czyniąc to stosownie do art. 92a ust.3 pkt 2 u.t.d. W trakcie prowadzonego postępowania skarżąca nie składała dodatkowych dokumentów, które wyjaśniałyby (usprawiedliwiały) zaistnienie okoliczności stosowania odstępstw od przepisów rozporządzenia nr 561/2006.

Mając powyższe na uwadze Okręgowy Inspektor stwierdził, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej znajduje uzasadnienie faktyczne w ustaleniach kontrolnych, potwierdzonych protokołem wraz z załącznikami, sporządzonymi zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami. Zdaniem organu w takim stanie rzeczy do obowiązków inspektora pracy należało wydać decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, przy czym wskazał, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości miarkowania wysokości kary przez organ ją nakładający, gdyż decyzja ta, nie jest decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego, ponieważ dotyczy ona zagadnień, które są szczegółowo i enumeratywnie uregulowane przepisami prawa (załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Odnośnie okoliczności określonych w art. 92b ust. 1 u.t.d. organ stwierdził, że ich zaistnienie powinna była udowodnić skarżąca, gdyż to ona wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powinna była więc wykazać, że jako podmiot wykonujący przewóz, zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy, ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia nr 561/2006; rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz umowy AETR. Zdaniem organu skarżąca jednak nie wykazała ani w toku czynności kontrolnych, ani też w postępowaniu odwoławczym takich zdarzeń, czy też okoliczności, które potwierdzałyby spełnienie przez nią warunku z przepisu art. 92b ust. 1 u.t.d. Za niewystarczające uznał podanie przez skarżącą, że każdy z kierowców został przez nią pouczony o konsekwencjach niestosowania się do obowiązujących przepisów, a w związku z tym, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń, które nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie; przepisu art. 92b u.t.d. oraz przepisów prawa procesowego przez brak odniesienia do art. 37a u.p.i.p. Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła – odwołując się do art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d., że nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenia popełnione przez kierowców, ponieważ dołożyła wszelkich starań, aby kierowcy przestrzegali przepisów prawa oraz zapewniła właściwą organizację pracy, umożliwiającą przestrzeganie przepisów przez kierowców. Jej zdaniem - wbrew twierdzeniu organu, wykazała zarówno w pierwszej odpowiedzi na protokół kontrolny, jak i w odwołaniu, okoliczności, będące przesłanką do zastosowania wobec niej art. 92b u.t.d., tj:

1. ciągłość pobierania danych z kart cyfrowych po powrocie z każdej delegacji, analiza przebytej delegacji wspólnie z kierowcą, omówienie popełnionych przekroczeń, pobranie wydruków z tachografu z opisem na odwrocie;

2. okazanie kierowcy dokładnej edycji graficznej trasy z dokładnością do minuty, przedstawienie uchybień kierowcy, pouczenie go o nakazie jazdy zgodnie z prawem oraz o konsekwencjach wynikających z art. 92 ust. 1 u.t.d.;

3. okazanie kierowcy raportu wykroczeń, z grożącymi karami za naruszenia jakich się dopuszcza dla firmy jak i dla kierowcy;

4. nakładanie kar porządkowych w postaci pouczeń i nagan za popełnione wykroczenia, a w skrajnych przypadkach odsuwanie od kierowania pojazdem;

5. okresowe wewnętrzne szkolenia kierowców dotyczące rozporządzeń nr 561/2006 oraz nr 3820/85;

6. zatrudnienie i wielokrotne szkolenie dwóch pracownic zajmujących się kontrolą przestrzegania przez kierowców przepisów dotyczących czasu pracy;

7. zakup programu, pozwalającego na generowanie pełnego raportu kontrolnego czasu pracy. Program generuje kilka wersji raportów kontrolnych, graficzny, raport kontrolny inspekcji drogowej z nałożonym karami w momencie kontroli na drodze i w przedsiębiorstwie;

8. przy zatrudnieniu każdy z kierowców jest zapoznawany z przepisami dotyczących prowadzenia pojazdu, zasadach obsługi urządzeń rejestrujących, umową AETR dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe, rozporządzenie WE 561/2006 Parlamentu Europejskiego;

9. stosowanie oświadczeń o naruszeniach zawierających również informację o zobowiązaniu się kierowcy do dostarczenia wydruku z tachografu z uzasadnieniem przyczyny odstępstwa;

10. okazanie raportu kontrolnego wraz z karami grożącymi za dane wykroczenia;

11. udzielanie informacji kierowcy o aktualnym czasie pracy, jaki pozostał mu do wykorzystania w danym okresie;

12. stosowanie prawidłowych zasad wynagradzania pracowników, niezawierających składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zdaniem skarżącej powyższe działania przynoszą zamierzony skutek w postaci bardzo znaczącego spadku liczby przekroczeń popełnianych przez kierowców, przy czym podniosła, że nie jest ona bezpośrednim uczestnikiem delegacji kierowcy, nie ma więc możliwości bieżącej kontroli jego poczynań.

Skarżąca zarzuciła więc, że organ nie dokonał w należyty sposób analizy zebranych dowodów oraz nie odniósł się do przywoływanego przez nią w odwołaniu art. 37a u.p.i.p. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie wszystkich dowodów złożonych przez nią do sprawy na okoliczność spełnienia przesłanek z art. 92b u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.)

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, nie uchybiają przepisom prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji.

Niekwestionowaną w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą jest okoliczność, że jak wynika z protokołu kontroli doszło do naruszenia czasu pracy kierowców jednakże skarżąca uważa, iż nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone wykroczenia popełnione przez zatrudnionych przez nią kierowców, ponieważ dołożyła wszelkich starań, aby kierowcy przestrzegali przepisów prawa oraz zapewniła właściwą organizację pracy, umożliwiającą przestrzeganie przepisów przez kierowców przepisów prawa.

Wobec tego istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowią przesłanki odpowiedzialności skarżącej jako podmiotu wykonującego przewozy za naruszenia czasu pracy kierowców.

Na wstępie należy zatem odwołać się do zasad odpowiedzialności administracyjnej jaką ponosi przedsiębiorca na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W tej kwestii istnieje ugruntowane już orzecznictwo NSA i WSA. Ponadto, na ten temat wypowiedział się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 wskazał, iż administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Mają one znaczenie prewencyjne, a ich istotą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest, więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Trybunał wskazał również, iż sankcje zawarte w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a zatem do przedsiębiorców, a nie kierowców przedsiębiorców. Powoduje to, iż przedsiębiorca powinien w taki sposób zorganizować pracę, aby jego działalność odbywała się w sposób bezpieczny, jak również wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał Konstytucyjny podkreślił również, iż celem powyższego artykułu nie jest funkcja represyjna, lecz chodzi o zagwarantowanie należytego prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

Przenosząc te rozważania natury ogólniej na grunt rozpoznawanej sprawy oraz mając na uwadze treść art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym należy wyjaśnić, że sankcje zawarte w powyższym artykule odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. W art. 92a posłużono się szerokim terminem "wykonujący przewóz drogowy", żeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które, wykonując gospodarczą działalność transportową, naruszają prawo. Potwierdza to art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć karę pieniężną na wykonującego przewozy drogowe, a nie na kierowcę, który w ramach tego przewozu lub transportu kieruje pojazdem.

Przepis art. 92c u.t.d. wprowadza przesłanki wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego. W przypadku spełnienia hipotezy z art. 92c ust. 1 u.t.d. odstępuje się od wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a jeżeli postępowanie takie zostało wszczęte, to umarza się je w drodze decyzji administracyjnej. Użyte w art. 92c u.t.d. sformułowanie "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia" stanowi powtórzenie dotychczasowego art. 92a ust. 4 u.t.d. Natomiast element warunkowy – "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć" stanowi treść dotychczasowego art. 93 ust. 7 u.t.d. Należy zatem podkreślić, że dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest zaistnienie obydwu przesłanek łącznie.(zob. komentarz do art. 92(c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym [w:] Renata Stachowska, stan prawny 2012.06.10).

Jednocześnie należy wskazać, iż stosownie do art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.

A zatem na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania przepisów prawa. W sytuacji zaś naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych i wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych inspektorzy transportu drogowego przepisy te nie stwarzają organom administracji żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach rozporządzeń unijnych, jest, co do zasady, oderwana od kwestii winy, a także od zaistnienia szkody, bądź stanu zagrożenia nią. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Istotne jest bowiem samo stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn, niezależnie od winy przedsiębiorcy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 278/10).

Natomiast przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy określa art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi , że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jednak przepis ten stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć (zob. komentarz do art. 92(c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym [w:] Renata Stachowska, stan prawny 2012.06.10). Pod pojęciem "zdarzenie i okoliczności nie do przewidzenia" trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 768/09). Jednocześnie należy mieć na względzie, iż przedsiębiorca powołujący się na ten przepis powinien udowodnić zaistnienie okoliczności w nim wskazanych, a więc, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka wskazała, iż okolicznościami wyłączającymi jej odpowiedzialność było; zapoznanie kierowcy z ustawą o czasie pracy kierowców, w szczególności z tymi zapisami tej ustawy, które dotyczą obowiązkowych przerw w czasie prowadzenia pojazdu, a także brak bezpośredniej kontroli nad kierowcą. W ocenie Sądu, w dyspozycji ww. przepisów o transporcie drogowym nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców. Przedsiębiorstwo transportowe ma obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać obowiązujących przepisów. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole ich przestrzegania, a także odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji ustawy o transporcie drogowym. Tylko i wyłącznie z uznania przedsiębiorcy wynika właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z pewnością nie stanowi owego systemu motywacyjnego uzależnianie wynagrodzenia kierowcy wyłącznie od ilości przejechanych przez niego kilometrów. W cytowanych przepisach u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a nie związane z doborem pracowników. Nie można zatem uznać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności na podstawie art. 92b. Teoretycznie bowiem przedsiębiorca mógłby się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności, których nie mógłby przewidzieć" powoływać w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę norm w zakresie czasu pracy. W konsekwencji takie podejście oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku. Oczywiście w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności, "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w tym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 44/11, z dnia 4 października 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 622/11).

Sąd podziela stanowisko organów inspekcji pracy, że skarżąca nie wykazała ani w toku czynności kontrolnych, ani też w postępowaniu odwoławczym takich zdarzeń, czy też okoliczności, które potwierdzałyby spełnienie przez nią warunku z przepisu art. 92b ust. 1 u.t.d. W szczególności niewystarczające było pisemne pouczanie każdego z kierowców o konsekwencjach niestosowania się do obowiązujących przepisów. Natomiast pozostałe działania skarżącej opisane w skardze nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania dowodowego np. okazanie kierowcy raportu wykroczeń, z grożącymi karami za naruszenia jakich się dopuszcza dla firmy jak i dla kierowcy; nakładanie kar porządkowych w postaci pouczeń i nagan za popełnione wykroczenia, a w skrajnych przypadkach odsuwanie od kierowania pojazdem; okresowe wewnętrzne szkolenia kierowców dotyczące rozporządzeń nr 561/2006 oraz nr 3820/85. Ponadto od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy drogowe za stwierdzone naruszenia nie zwalnia zastosowanie sankcji pracowniczych (zwolnienie z pracy, nagana), wobec pracowników, którzy bezpośrednio dopuścili się uchybień, nie wychwyconych przez przedsiębiorcę. Jest to kwestia wewnętrznych relacji prawnych pomiędzy przedsiębiorcą a jego pracownikami.( por.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 2460/11).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących niezastosowania przez organy inspekcji pracy art. 37a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 404), Sąd uznał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści tego przepisu w uzasadnionych przypadkach, wobec pracodawcy rozpoczynającego działalność, a także jeżeli nie stwierdzono:

1) bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących pracę,

2) popełnienia wykroczenia z winy umyślnej

- inspektor pracy może odstąpić od stosowania środków prawnych, o których mowa w art. 33, poprzestając na ustnym pouczeniu o sposobach zgodnego z wymogami prawa zorganizowania pracy i odebraniu od podmiotu kontrolowanego oświadczenia o terminie usunięcia ujawnionych w toku kontroli uchybień. Co prawda, jak wynika z akt sprawy, skarżąca rozpoczęła swoją działalność w listopadzie 2011 r.,(data uzyskania licencji), zaś kontrola miała miejsce we wrześniu 2012 r. , jednakże Sąd podziela stanowisko organów inspekcji pracy, że okoliczności sprawy, a zwłaszcza zakres naruszeń nie mogły stanowić uzasadnionej podstawy do zwolnienia strony skarżącej od kary pieniężnej. Ponadto wskazany przepis przewiduje, że odstąpienie przez organ od kary jest fakultatywne, zatem organy nie mają ustawowego obowiązku do skorzystania z dobrodziejstwa jakie daje wspomniany przepis. W ocenie Sądu zważywszy na dobro chronione , a mianowicie bezpieczeństwo ruchu drogowego stanowisko organów w tej kwestii należy uznać za słuszne.

Reasumując, zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności związane z niniejszą sprawą i oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli dokonując jego wszechstronnej oceny.

Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.