Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 92/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1,2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 92/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r., sprawy ze skargi B. B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 listopada 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 września 2011r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 17 oraz art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił B.B. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] do [...] wystawione przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 29.04.2011r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanej odpisy w/w tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu nadpłaty z rozliczenia rocznego. Tytułem zajęcia wpłynęła jednorazowa kwota pokrywająca koszty egzekucyjne oraz część zaległości. Zobowiązana złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela w celu wyrażenia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Wierzyciel tj. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 13.09.2011r. poinformował, iż w/w tytuły wykonawcze pozostają w mocy.

Zobowiązana B.B. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożyła zażalenie. W zażaleniu zarzuciła, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze są bezprawnie wystawione, gdyż zobowiązana wraz z mężem nie byli rolnikami. Mąż do dnia 16.05.2007r. nie był właścicielem gospodarstwa, a jedynie potencjalnym spadkobiercą. Dopiero po 16.05.2007r. postanowieniem sądu mąż został współwłaścicielem gospodarstwa. Zobowiązana zakwestionowała zasadność obciążenia składkami ubezpieczenia rolniczego i wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art.17 i art.18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym wymieniono przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dokonując oceny prawnej organ odwoławczy podał, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego uzasadnione zostało twierdzeniem, iż zobowiązana odprowadzała składki do ZUS, zaś nie zgłaszała się do KRUS-u o ubezpieczenie. Organ egzekucyjny w świetle art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał, iż nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, a zatem winien w tym względzie opierać się na dyspozycji wierzyciela. Organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie oparł się przede wszystkim na przesłankach umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz na stanowisku wierzyciela Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wierzyciel w piśmie z dnia 13.09.2011r. poinformował, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - w/w tytuły wykonawcze pozostają w mocy. Organ egzekucyjny nie ma możliwości i uprawnień do oceny wymagalności egzekwowanego obowiązku. Jest w tym względzie związany stanowiskiem wierzyciela i tak też prawidłowo w niniejszej sprawie uczynił. Dyspozycja art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek okoliczności wskazanej w tym przepisie organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia takiego postępowania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła B.B., zarzucając iż zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe, ponieważ KRUS bezzasadnie żąda od niej zapłaty za zaległe składki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem zobowiązanej B.B. o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że rozpatrując powyższy wniosek, organy egzekucyjne postąpiły prawidłowo badając, czy miały miejsce ustawowe przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagamy, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie zaś § 2 cytowanego wyżej przepisu postępowanie egzekucyjne może być również umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organy prawidłowo zatem uznały , że w realiach rozstrzyganej sprawy nie doszło realizacji żadnej z wyżej przywołanych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Za nieuprawnione należy przy tym uznać zarzuty podnoszone w skardze, a zmierzające de facto do zakwestionowania istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Stosownie bowiem do treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej ; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem analiza dokonywana w oparciu o przywołany przepis obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania samej "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". To wyraźne wyłączenie dopuszczalnego zakresu kontroli tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny w sposób jednoznaczny potwierdza, iż kontrola ta ma charakter stricte formalny. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Badanie na tym wstępnym etapie postępowania przez organ egzekucyjny czy zobowiązanie z tytułu składki na konkretne ubezpieczenie społeczne było zasadne, prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 14.11.2006r. II FSK 1480/05). Wobec powyższego zasadne jest stanowisko skarżonego organu, iż okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu zakwestionowania istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi mogły być badane w trybie rozpoznawania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem okoliczności podnoszone w skardze zmierzające do zakwestionowania istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie mogły zostać uwzględnione przez organy egzekucyjne w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił, na podstawie art.151 p.p.s.a