Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 78/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1, art. 35 par. 1, 2, 3, art. 36 par. 1  i 2, art. 37 par. 1 pkt 2, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej I. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. przyznaje skarżącej A. G. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sumę pieniężną w kwocie 2 000 zł /słownie: dwa tysiące złotych/; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.G. jest przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej zwany PINB) w przedmiocie samowoli budowlanej – nielegalności wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...] (dalej zwana Spółdzielnią).

Na podstawie przekazanych akt administracyjnych Sąd ustalił, że PINB po otrzymaniu pisma A.G. z dnia 20 sierpnia 2018 r., w którym strona poinformowała Organ o naruszeniu prawa budowlanego przez Spółdzielnię, co polegało na wybudowaniu w pobliżu działki stanowiącej przedmiot współwłasności wnioskodawczyni parkingu na ok. 11 miejsc postojowych, przeprowadził dnia 7 września 2018 r., kontrolę robót budowlanych na nieruchomości o nr 2215/42 w [...], przy ulicy [...]. W toku tej kontroli stwierdzono, iż na ww. nieruchomości Spółdzielnia [...] ułożyła masę asfaltową na terenie działki, która była już wcześniej utwardzona pospółką i żwirem. Dodatkowo wykonano obrzeża betonowe od trzech stron utwardzonego placu. W związku z tymi ustaleniami, Organ pismem z dnia 11 września 2018 r., poinformował A.G. oraz Spółdzielnię, że brak jest podstaw do podejmowania w sprawie dalszych działań przez Inspektorat, bowiem ustawodawca zwolnił inwestora z obowiązku dokonania zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej WINB) w postanowieniu z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], stwierdził, że odwołanie wniesione przez A.G. od pisma PINB z dnia 11 września 2018 r., jest niedopuszczalne, gdyż pismo to nie jest decyzją administracyjną. Po otrzymaniu powyższego postanowienia organu odwoławczego, A.G. pismem z dnia 11 grudnia 2018 roku (data wpływu do PINB - 11 grudnia 2018 r.), wniosła do PINB m.in. żądanie przeprowadzenia w sprawie postępowania administracyjnego i bezzwłocznego wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę parkingu – placu dojazdowego. Podtrzymała w nim wcześniej zgłoszone zarzuty popełnienia samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu przez Spółdzielnię bez pozwolenia placu parkingowego na więcej niż 10 stanowisk parkingowych.

PINB po rozpoznaniu powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...], postanowił odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię z naruszeniem prawa poprzez wybudowanie parkingu i placu dojazdowego na działce nr 2215/42 w [...] przy ul. [...]. Uznano bowiem, że utwardzony plac nie jest parkingiem, a tym samym obiektem budowalnym. Postanowienie to zostało uchylone przez WINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po zwrocie akt od Organu odwoławczego, PINB zawiadomieniem z dnia 27 marca 2019 r., powiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię poprzez wykonanie utwardzenia gruntu na ww. działce. Podaniem złożonym za pomocą drogi elektronicznej z dnia 23 kwietnia 2019 r., pełnomocnik strony wniósł do WINB ponaglenie na bezczynność i przewlekłość w zakresie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, zaś w piśmie z dnia 24 kwietnia 2019 r. zażądał od PINB podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy samowoli budowlanej.

PINB zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2019 r., poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, i jednocześnie stwierdził, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Według treści tego pisma, przedmiotowa sprawa zostanie rozpatrzona w terminie do trzech tygodni od upływu siedmiodniowego terminu na zapoznanie się stron ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2019 r., znak [...], PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych prowadzonych przez Spółdzielnię poprzez wykonanie utwardzenia gruntu na działce nr 2215/42 w [...] przy ulicy [...] - jako bezprzedmiotowe. Zdaniem Organu roboty budowlane wykonane przez Spółdzielnię należało zakwalifikować jako wykonanie utwardzenia gruntu, a ustawodawca zwolnił inwestora od dokonania zgłoszenia na tego typu roboty.

Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r., A.G. reprezentowana przez pełnomocnika - brata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię na działce nr 2215/42 w [...] przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 § 2, art. 12, art. 24 § 3, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1 i 2, art. 392, art. 61 § 1 lub art. 233, art. 61 § 4, art. 61a § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) i w oparciu o powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o przyznaniu od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 22 925 zł oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisała stan faktyczny sprawy i rozwinęła argumentację służącą wniesionej skardze i wyrażonym w niej zarzutom. Podniesiono m.in., ze od dnia złożenia pierwszego podania w sprawie samowoli budowlanej, co miało miejsce 21 sierpnia 2018 r., upłynęło ponad 10 miesięcy, a od dnia złożenia drugiego podania - wezwania do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, co miało miejsce 11 grudnia 2018 r., upłynęło ponad 6 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów rażącego naruszenia art. 61 § 1 i art. 233 K.p.a., Organ ocenił, że nie znajdują one uzasadnienia, gdyż Skarżąca nie zwracała się o wszczęcie postępowania w sprawie tylko wniosła do Organu pismo wnioskujące o przeprowadzenie kontroli i doprowadzenie sprawy naruszenia prawa budowlanego przez Spółdzielnię do stanu zgodnego z prawem i poinformowanie jej o sposobie załatwienia sprawy, co Organ uczynił pismem z dnia 11 września 2018 r., informując o dokonanych ustaleniach oraz o braku potrzeby uzyskania przez Spółdzielnię pozwolenia bądź dokonania zgłoszenia na wykonane roboty, to zaś skutkowało odstąpieniem od dalszego prowadzenia sprawy. Na skutek złożonego przez Skarżącą w dniu 11 grudnia 2018 r. wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie Organ postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania. Po uchyleniu tego postanowienia prowadzono postępowanie wyjaśniające i dowodowe głównie z wniosków Skarżącej, co było główną przyczyną przedłużania się postępowania. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o zasądzenie sumy pieniężnej, Organ podniósł, że nie wyjaśniła ona jakie szkody miałaby rekompensować jej ta suma oraz na czym one polegają. Ponadto zdaniem organu podnoszona w skardze niewłaściwa kwalifikacja wykonanych przez Spółdzielnię robót jest przedmiotem odwołania od wydanej w sprawie decyzji umarzającej postępowanie i nie ma wpływu na stwierdzenie czy postępowanie było prowadzone przewlekle.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako częściowo zasadna została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania.

Przedmiotem swej skargi Skarżąca uczyniła przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez PINB w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych przez Spółdzielnię [...], poprzez wykonanie utwardzenia gruntu na działce o nr 2215/42, w [...] przy ul. [...].

Ustawową definicję przewlekłości postępowania administracyjnego wyraża art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że przewlekle jest prowadzone postępowanie jeżeli trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Mając ten przepis na uwadze, można z przekonaniem uznać, iż z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ administracji podejmuje określone czynności procesowe, niemniej jednak nie są to czynności zmierzające do końcowego załatwienia sprawy. Chodzi tu o takie działania, które nie zapewniają wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś postępowanie jest nadmiernie rozciągnięte w czasie i w nieuzasadniony sposób jest przedłużane niesprawnymi działaniami organu. Innymi słowy, organ działa przewlekle wówczas gdy jego czynności są nieskuteczne lub też mało skuteczne.

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Dodać do tego należy, iż stanu przewlekłości, gdy już wystąpi nie eliminuje wydanie przed wniesieniem skargi do WSA, jak i w czasie późniejszym, przez właściwy organ aktu rozstrzygającego sprawę merytorycznie. Jest to kolejna różnica zachodząca ze stanem bezczynności, który to stan może zostać zniesiony jeżeli organ przed wydaniem wyroku przez sąd, podejmie się trudu załatwienia sprawy w przewidzianej przez prawo formie (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 238/16, LEX). To stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., o sygn. II OSK 549/13, LEX nr 1369030, gdzie słusznie stwierdzono : postępowanie prowadzone w sposób w przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź przy wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

Wzorzec procedowania organu administracji w zakresie terminów załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. Szczególnie istotne znaczenie w niniejszej sprawie odgrywa przepis art. 35 § 3 K.p.a., który stanowi: załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepisy szczególne mogą modyfikować terminy wydania aktu.

Ustawodawca przewidział sytuacje, w których organ nie dochował terminów wyznaczonych na załatwienie spraw administracyjnej. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w określonym art. 35 K.p.a. terminie - również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu - organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki. Winien wówczas wskazać na nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 K.p.a.). Jest przy tym oczywiste, że wykonanie powyższego obowiązku poprzez zawiadomienie stron o nowym terminie załatwienia sprawy nie będzie usprawiedliwiać przewlekłości czy bezczynności organu. Przewlekłość postępowania oznacza bowiem stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego lub wcześniej przez sam organ zakreślonego (tak NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r., o sygn. II GSK 4150/17, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe ustalenia nauki prawa i orzecznictwa na temat pojęcia przewlekłości, należało w niniejszej sprawie uznać zasadność twierdzeń skargi o nieefektywnym prowadzeniu postępowania administracyjnego przez PINB.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż pismo skarżącej z dnia 20 sierpnia 2018 r., które wpłynęło do PINB drogą elektroniczną, nie można było uznać na wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Z treści tego pisma nie wynika wyraźne żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli budowlanej. Skarżąca opisuje w nim stan faktyczny i prawny wybudowania parkingu przy ul. [...] w [...] , wnioskując do Organu jedynie o przeprowadzenie kontroli i doprowadzenie sprawy samowoli do stanu zgodnego z prawem. Nie sposób pominąć, iż A.G., pod koniec swej wypowiedzi, bardzo wyraźnie wyraziła prośbę, aby Organ nie ujawniał jej danych osobowych w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych. Zatem Organ I instancji nie miał możliwości, aby potraktować to pismo jako formalny wniosek strony o wszczęcie postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie przez Organ nadzoru budowalnego kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego nie następuje według reguł K.p.a., zatem nie można względem tych działań odnosić przepisów Kodeksu o terminach załatwienia spraw administracyjnych oraz o przewlekłości postępowania.

Jako formalne podanie o wszczęcie procedury administracyjnej z wniosku strony skarżącej w sprawie należącej do właściwości Organu, prawidłowo potraktowano jej pismo z dnia 11 grudnia 2018 r., o tej samej dacie wpływu do PINB. Organ uznając opisane pismo Skarżącej jako żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wykonania z naruszeniem prawa robót budowlanych, dość szybko, bo już dnia 18 grudnia 2018 r., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...], odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a. To postanowienie PINB nie było jednak rozstrzygnięciem prowadzącym do prawidłowego rozpoznania zgłoszonego żądania, bowiem zostało uchylone przez Organ odwoławczy - WINB - postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. o nr [...]. Należy zgodzić się z Organem odwoławczym, iż PINB w uzasadnieniu tego postanowienia nie wskazał w sposób przekonujący argumentów świadczących za koniecznością odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej, a mających zakotwiczenie w art. 61a § 1 K.p.a.. Wyrażona przez PINB argumentacja służyła w istocie umotywowaniu stanowiska Organu o tym, że utwardzony plac ze względu na brak wyznaczonych miejsc postojowych nie jest parkingiem, a jego budowa nie stanowi wykonania obiektu budowlanego. Tym samym, Organ pierwszej instancji nie tylko naruszył art. 61a § 1 K.p.a., nie wykazując obiektywnych przyczyn niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie, ale także naruszył zasadę szybkości postępowania administracyjnego, bowiem jego nielegalne działanie przyczyniło się do nieuzasadnionego przedłużenia wyjaśniania sprawy, zmuszając stronę do skorzystania ze środka zaskarżenia w postaci zażalenia.

Po uchyleniu opisanego powyżej postanowienia, PINB nie prowadził czynności procesowych bez zbędnej zwłoki, w sposób nakazany przez art. 12 § 1 K.p.a. Trzeba tu przyznać, że w/w Organ w kilka dni po otrzymaniu akt administracyjnych wykorzystanych przez WINB w postępowaniu zażaleniowym (dzień zwrotu akt do PINB: 21 marca 2019 r.), zawiadomieniem z dnia 27 marca 2019 r., poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię [...] poprzez wykonanie utwardzenia gruntu na działce o nr 2215/42 w [...] przy ul. [...]. Jednakże pierwszą czynność mogącą prowadzić do wyjaśnienia sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia, Organ ten podjął ze znacznym opóźnieniem, bo dnia 16 kwietnia 2019 r., czyli po upływie około trzech tygodni po dniu formalnego wszczęcia postępowania. Tą czynnością było skierowanie do Spółdzielni wezwania z dnia 16 kwietnia 2019 r. o dostarczenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i projektu zagospodarowania terenu. Dopiero pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r., PINB poinformował strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie podstawowym z art. 35 § 3 K.p.a. i wyznaczył okres do 3 tygodni, liczony od upływu siedmiodniowego terminu na zapoznanie się stron ze zgromadzonym materiałem dowodowym, na wydanie decyzji. Podkreślić należy, że PINB nie wyjaśnił w tym zawiadomieniu dlaczego od dnia 27 marca 2019 r. do 26 kwietnia 2019 r. (okres jednego miesiąca o jakim mowa w art. 35 § 3 K.p.a.), nie można było wydać rozstrzygnięcia kończącego sprawę, jak również nie podał przyczyn uzasadniających przedłużenie już i tak długotrwałego terminu załatwienia sprawy o kolejne trzy tygodnie. Dodać tu należy, że zawiadomienie o jakim mowa zostało poprzedzone złożeniem przez stronę ponaglenia, które wpłynęło do Organu 24 kwietnia 2019 r.

Zdaniem Sądu, posiadane przez Organ pierwszej instancji dowody, w tym dostarczone przez stronę skarżącą dokumenty i zdjęcia, pozwalały na załatwienie sprawy w krótszym terminie niż określony w zawiadomieniu PINB z dnia 26 kwietnia 2019 r., tym bardziej że w chwili wydania tego zawiadomienia czas prowadzenia postępowania liczony od dnia zwrotu akt przez WINB, tj. od dnia 21 marca 2019 roku przekroczył okres jednego miesiąca, jaki kodeks wyznacza na załatwienie sprawy administracyjnej wymagającej zbierania przez organ administracji niezbędnych dowodów. PINB już w dniu 26 kwietnia 2018 r. dysponował w swych aktach dowodami zebranymi z urzędu w postaci protokołu kontroli robót budowlanych z 7 września 2018 r., protokołu obowiązkowej kontroli zakończonej budowy obiektu budowlanego, pozwolenia na budowę dla Spółdzielni [...] oraz zdjęciami dostarczonych przez stronę wnioskującą obrazującymi przedmiot postępowania, które umożliwiały w określony prawem sposób załatwienie sprawy.

Fakt przewlekłego prowadzenia postępowania został potwierdzony przez Organ wyższej instancji postanowieniem WINB z dnia [...] maja 2019 r., [...]. Postępowanie administracyjne, które należało wszcząć formalnie jako skutek wniosku strony z dnia 11 grudnia 2018 r., w miesiącu grudniu 2018 r., zostało zakończone przez PINB dopiero po okresie półrocznym decyzją tego Organu z dnia [...] maja 2019 r., znak [...]. Na mocy tej decyzji PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię.

Sąd zwrócił uwagę, iż pomiędzy datą zawiadomienia o przedłużeniu przez PINB terminu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy tj. 26 kwietnia 2018 r., a datą wydania decyzji, tj. 21 maja 2019 r., kończącej postępowanie, Organ pierwszej instancji nie przeprowadzał jakichkolwiek czynności wyjaśniających, czy choćby opiniujących projekt rozstrzygnięcia, które tłumaczyłyby trzytygodniowy okres oczekiwania na załatwienie sprawy nie cechującej się w jakimkolwiek stopniu skomplikowaniem, zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym.

Zatem należało potwierdzić zarzuty wniesionej skargi o tym, iż PINB działał w niniejszej sprawie w sposób przewlekły, bowiem Organ ten nie dotrzymał określonych w K.p.a. terminów załatwienia sprawy wymagającej zbierania dowodów, zaś podejmowane przez niego rozstrzygnięcia i kolejne czynności procesowe, nie były uzasadnione okolicznościami faktycznymi i prawnymi (postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania), albo też były podejmowane ze zwłoką, nie wynikającą z winy którejkolwiek ze stron postępowania.

Doszło więc do rażącego naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada szybkości i prostoty tego postępowania. Rozstrzygnięcie kończące postępowanie, w którym nie istniał obowiązek współdziałania z innymi organami administracji, PINB był w stanie wydać w czasie jednego miesiąca, albowiem okoliczności sprawy nie świadczyły o konieczności ich wyjaśnienia przez okres około sześciu miesięcy, tym bardziej że istotny materiał dowodowy oferowała sama skarżąca. Dlatego Organ nadzoru budowlanego naraził stronę na zbędne oczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia, jednocześnie wymuszając konieczność skorzystania ze środków odwoławczych w postaci zażalenia, ponaglenia a następnie skargi sądowoadministracyjnej.

Uznana przez Sąd przewlekłość postępowania miała postać rażącego naruszenia prawa bowiem postępujące po sobie czynności były podejmowane z oczywistym naruszeniem przepisów o terminach załatwienia spraw administracyjnych, jak również bez wyraźnej podstawy prawnej. Dokonane przez PINB przedłużanie terminu załatwienia sprawy, nie było usprawiedliwione jakimikolwiek okolicznościami, co również wpłynęło na negatywną ocenę stanu efektywności czynności procesowych. Stwierdzeniu przez WSA stanu przewlekłości postępowania administracyjnego nie sprzeciwia się zakończenie procesu na etapie sądowoadministracyjnym. Stanu przewlekłości, gdy już wystąpi, nie może usunąć nawet późniejsze wydanie aktu załatwiającego sprawę w sposób merytoryczny. Z tej przyczyny WSA nie mógł zobowiązać Organu do wydania decyzji w określonym terminie.

Dlatego też należało orzec jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Ustalony stan przewlekłości postępowania uzasadniał zastosowanie przez WSA przepisu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej – art. 149 § 2 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. połowy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Ponieważ przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku 2018, wyniosło według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. (M.P. z 2019, poz. 154) kwotę 4585,03 zł, to maksymalną kwotą sumy pieniężnej przyznanej na rzecz strony na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. może być kwota w wysokości 22 925,15 zł.

Strona skarżąca wnioskowała o przyznanie na swą rzecz sumy pieniężnej w wysokości maksymalnej - 22 925 zł. Zdaniem Sądu, półroczny okres zwłoki w wydaniu decyzji administracyjnej jakkolwiek naganny, nie jest na tyle długi, aby powodował konieczność zasądzenia sumy pieniężnej w żądanej przez stronę tak znacznej wysokości. Trzeba również zważyć, iż PINB przed wniesieniem skargi do WSA wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie, czym zniósł stan bezczynności. Na orzeczoną przez Sąd kwotę miał natomiast wpływ nie skomplikowany charakter sprawy, który jak już stwierdzono nie uzasadniał odstąpienia od reguły załatwiania spraw wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w terminie jednego miesiąca oraz opisana powyżej nieuzasadniona odmowa wszczęcia postępowania, która spowodowała konieczność skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia uzasadnionego zażalenia. Zważyć też należało, iż podane w decyzji PINB przyczyny umorzenia postępowania in meriti pokrywają się z tymi, które powołano już w treści postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tak więc, pomimo długotrwałego procesu argumentacja Organu nie ulegała poszerzeniu czy zmianie, co tym bardziej przekonuje za możliwością szybszego zakończenia sprawy. Przyznana od PINB suma pieniężna winna zrekompensować stronie uszczerbek wynikający z nieterminowego działania oraz zapobiec w przyszłości naruszania przez organ prawa strony do niezwłocznego załatwienia jej sprawy administracyjnej.

O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., obejmując nimi uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w kwocie 100 zł.