Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 314/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 30 ust. 1, art. 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K Ż na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Wskazaną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR we W utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O z/s S o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych na rok [...].

Jak przytoczono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego – w dniu [...] roku do organu I instancji wpłynął wniosek kontynuacyjny K Z (zwany dalej skarżącym) o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok [...]. Wniosek producenta obejmował trzy działki rolne, na których realizowany był pakiet: "Rolnictwo ekologiczne" w ramach wariantu "Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (S02a02)" na obszarze 10,70 ha. Zgodnie z deklaracją producenta powierzchnię tą stanowiło 3,50 ha gryki zasianej na działce rolnej A, 3,50 ha łubinu słodkiego wąskolistnego - działka B oraz 3,70 ha pszenżyta ozimego - działka C.

Kontrola na miejscu w gospodarstwie producenta została przeprowadzona w dniu [...] r. przez Biuro Kontroli na Miejscu we W, z której sporządzony został protokół. W odniesieniu do działki A, na której zadeklarowano uprawę gryki kontrola stwierdziła, że powierzchnia tej uprawy stanowi 3,23 ha czyli mniej niż deklaruje producent rolny w swoim wniosku (kod nieprawidłowości DR 13). Podobnie w odniesieniu do działki C stwierdzono mniejszą powierzchnię niż deklarowana, którą ustalono na 3,47 ha, natomiast w odniesieniu do działki B oprócz stwierdzenia mniejszej powierzchni stanowiącej 3,34 ha zastosowano kod DR 3, wskazujący, że na działce rolnej stwierdzony rodzaj rolniczego użytkowania nie kwalifikuje się do płatności rolnośrodowiskowej. Stwierdzony przez inspektorów terenowych sposób użytkowania to ugór, ponadto kontrolerzy podali, że na działce tej znajdują się jednoroczne chwasty oraz ślady orki.

W dniu [...] r. strona przedłożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O z/s w S pismo, które skierowała do Dyrektora D Oddziału Regionalnego ARiMR we W, zawierające zastrzeżenia do kontroli. Strona nie zgodziła się z kwalifikacją działki rolnej B jako ugór, ponieważ działkę tą uprawiała i dokonała zasiewu w terminach zgodnie z zapisami w rejestrze działań agrotechnicznych. Ze względu na klęskę suszy i trudne warunki uprawy część łubinu nie wzeszła i została zagłuszona przez chwasty oraz gorczycę posianą jako przedplon. Zarzuciła, że w dniu [...] r. kontrolę w gospodarstwie przeprowadzał inspektor Jednostki Certyfikującej (JC) gospodarstwa ekologiczne A i uznał wyjaśnienia rolnika. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o dokonanie ponownej kontroli w jego gospodarstwie. Do pisma dołączył oświadczenie osoby, która wykonywała prace polowe, w tym zasiew łubinu na działkach będących przedmiotem postępowania, rejestr działań agrotechnicznych na lata [...] i [...], kopie protokołu z kontroli wykonanej [...] r. przez pracownika JC A. W aktach sprawy znajduje się pismo Biura Kontroli na Miejscu D Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. (znak [...][...]) skierowane do skarżącego, będące odpowiedzią na jego zażalenie na wyniki kontroli, w którym podtrzymane zostały zapisu raportu nr [...]. BKM wskazało, iż kontrolerzy jednoznacznie stwierdzili brak plantacji łubinu. Pole znajdowało się w fazie orki i było zachwaszczone rdestem kolankowym, rdestem ziemnowodnym, komosą białą i innymi chwastami typowymi dla gruntów ugorowanych. Pomiędzy chwastami znajdowały się nieliczne rośliny gorczycy.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O z/s S wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych ze względu na stwierdzenie różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną stanowiącą 59,70 % , powołując się na zapisy art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.).

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji i przedłożył celem uzupełnienia materiału dowodowego szkic pomiaru działek wykonany przez uprawnionego geodetę oraz certyfikat zgodności wydany przez JC A w dniu [...] r.

Zdaniem skarżącego udokumentowany został fakt zasiewu i uprawy łubinu słodkiego wąskolistnego, a kontrola wykonana w jej gospodarstwie była wykonana nieudolnie. Kontrolerzy zdaniem skarżącego nie okazali legitymacji służbowych i nie potrafili obsłużyć urządzenia pomiarowego, co poddaje pod wątpliwość wykonany przez nich pomiar.

Rozpoznając odwołalnie organ II instancji podniósł w pierwszym rzędzie, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady. Z kolei podstawą prawną do wykonania inspekcji terenowych w gospodarstwie producenta rolnego jest art. 27 ust. 1, art. 29 i art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.) oraz art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) NR 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) ( Dz. Urz. UE L153/30 str. 46), według którego wszystkie wnioski w ramach programu rolnośrodowiskowego podlegają typowaniu do kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z tytułem III rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 (obecnie zmienionego na rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004).

Jak dalej podał organ II instancji, w związku z zarzutami odwołania wystąpiono do Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] r. i [...] r. z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów strony oraz zweryfikowanie poprawności wyników kontroli. Z wyjaśnień przekazanych pismami z dnia [...] r. i [...] r. wynika, że w trakcie kontroli stwierdzono, iż na działce B, nie znajduje się roślina zadeklarowana przez producenta rolnego we wniosku z dnia [...] r. Na działce tej widoczna była wiosenna orka nie uprawiona, bez śladów wykonania zabiegu bronowania i porośnięta chwastami, co zostało uwidocznione na załączonej do protokołu pokontrolnego dokumentacji fotograficznej. Ponadto wskazano, że kontrolerzy okazali przed dokonaniem kontroli stosowne upoważnienia, a wyniki kontroli są rezultatem podjęcia przez nich jednoznacznej decyzji. Pomiar działek wykonano technicznie sprawnym urządzeniem, a dotyczy on uprawy w ramach działki rolnej i nie jest to jednoznaczne z powierzchnią działki ewidencyjnej, na której działka rolna jest położona.

Organ następnie zauważył, że celem przedmiotowej kontroli jest ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie. Brak jest możliwości zakwalifikowania całej powierzchni deklarowanych działek rolnych A, B i C do płatności. W odniesieniu do pomiaru działek A i C organ przytoczył, że pomiar powierzchni uprawnionej do płatności dokonuje się po granicach uprawy, nie natomiast po granicach ewidencyjnych, dlatego też szkic pomiaru i wyznaczenia działek przez geodetę w roku [...] nie może stanowić przeciwdowodu do protokołu kontroli. Geodeta wykonał jedynie wyznaczenia działek A, B i C w oparciu o odszukane w terenie punkty graniczne na działce ewidencyjnej nr 201/1 zgodnie ze zleceniem skarżącego. Tym samym - Dyrektor D Oddziału Regionalnego ARiMR we W stwierdził, że pomiary poszczególnych upraw zostały wykonane przez inspektorów terenowych prawidłowo, co odzwierciedlało na dzień kontroli zastany na działkach stan faktyczny.

Analizując kwestię wyłączenia z płatności działki rolnej B, na której kontrolerzy stwierdzili ugór, organ podał, w kontekście dowodów przedłożonych przez skarżącego, że opinia rzeczoznawcy SITR, która dotyczy przyczyn "braku wschodów i plonowania łubinu", już z samej nazwy wskazuje, iż na działce 201/1 brak jest plantacji łubinu. Rzeczoznawca ustalił, iż na całej powierzchni działki łubin występuje w postaci małych kęp rośliny w różnych fazach rozwoju. Stwierdzono bardzo małą i nierównomierną obsadę, duże braki we wschodach, zachwaszczenie plantacji głównie roślinami jednorocznymi (rdest kolankowy, ziemnowodny, łoboda pospolita, komosa biała). Zdaniem rzeczoznawcy przyczyną miernych wschodów łubinu i jego słabego rozwoju była susza rolnicza w postaci ujemnego klimatycznego bilansu wodnego oraz niska jakość gleb występujących na plantacji. Zdaniem organu ustalenia inspektorów terenowych BKM oraz rzeczoznawcy tyczą się innych kwestii. Zadaniem kontrolerów BKM jest ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie, nie natomiast badanie czy też ustalanie przyczyn określonego stanu poszczególnych działek, ponadto ustalenia inspektorów terenowych i rzeczoznawcy nie zawierają sprzeczności. Rzeczoznawca dokonując lustracji w październiku [...] r. stwierdził występowanie takich samych chwastów co kontrolujący gospodarstwo w dniu [...] r. oraz brak wschodów i wykształcenia plonu łubinu słodkiego wąskolistnego. Podobną ocenę zawarł doradca rolnośrodowiskowy podczas dokonanej przez niego lustracji pól w dniu [...] r., wskazując iż pole było zachwaszczone, a obsada łubinu nierównomierna ze względu na suszę.

W odniesieniu do dowodów z oświadczeń osób wykonujących prace polowe na deklarowanych przez stronę działkach rolnych organ zauważył, że treść ich wskazuje jedynie na fakt obsiania w kwietniu [...] r. działki B łubinem, natomiast kontrola wykonana przez inspektorów terenowych BKM, ma charakter dowodu bezpośredniego, który pozwala na naoczne spostrzeżenie i stwierdzenie prawdziwości określonego faktu. Należało zatem stwierdzić, w ocenie organu, że w dniu kontroli, na całej powierzchni działki B, uprawy łubinu słodkiego, wąskolistnego nie było. Producent dostaje dopłatę do upraw istniejących, zgodnych z listą roślin uprawnionych do płatności w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne".

Zgodnie zaś z art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Stosownie do art. 40 ust. 4 lit. c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003 r., str. l ze zm.) działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak na przykład poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa. W ujęciu natomiast § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz. U. Nr 46, póz. 308), dowodami potwierdzającymi działanie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, są: protokół oszacowania szkód w uprawach rolnych, spowodowanych zwłaszcza klęską suszy (...) sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody na podstawie przepisów o szczegółowych kierunkach działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobach ich realizacji.

Podczas wizyty w siedzibie DOR ARIMR we W skarżący oświadczył, że nie zgłaszał faktu wystąpienia suszy właściwym władzom, tymczasem w świetle powołanych regulacji Agencja może odstąpić od sankcjonowania producenta rolnego, jedynie w przypadku, gdy powodem zaistnienia stwierdzonych nieprawidłowości w gospodarstwie są okoliczności nadzwyczajne bądź przypadki siły wyższej i kiedy zostaną one zgłoszone w odpowiednim terminie organom Agencji.

Zdaniem organu odwoławczego - uwzględniając wyniki kontroli na miejscu organ I instancji prawidłowo ustalił, że różnica miedzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu dla wariantu S02a02 wyniosła 59,70 %, w związku z powyższym słusznie pomniejszono płatność zgodnie z brzmieniem na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej wówczas kwota jaka ma być przyznana zostanie pomniejszona w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. W przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 20% dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie decyzji, zarzucając jej - naruszenie prawa materialnego oraz obrazę przepisów prawa procesowego, nieustosunkowanie się w sposób szczegółowy do dowodów przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania, naruszenie zasad współżycia społecznego.

Na poparcie żądań skargi skarżący argumentował, że przedstawił dowody potwierdzające fakt uprawy łubinu wąskolistnego, lecz organ odwoławczy kategorycznie stwierdził brak uprawy zadeklarowanej rośliny, co stoi w sprzeczności z opinią biegłego cyt." uprawa zasadnicza, przedsiewna i siew były wykonane poprawnie dla panujących warunków glebowych". Organ II instancji jednak zupełnie odmiennie zinterpretował opinię biegłego. Data kontroli zdaniem skarżącego nie pozostaje obojętna do ustalenia faktów będących przedmiotem rozpoznania i chociaż skarżący wnioskował o dodatkową kontrolę na miejscu - niestety, organ I instancji nie uznał za celowe jej ponowne przeprowadzenie. Przepisy prawa, nie uzależniają uzyskania dopłat od zgłoszenia faktu szkód postaci suszy, lecz wyłącznie od uprawy rośliny zadeklarowanej we wniosku. Uprawa rośliny zgodnie z opinią biegłego rzeczoznawcy została stwierdzona - jej mierny wschód i słaby rozwój stwierdzony przez kontrolujących był wynikiem "niedoboru opadów w okresie wegetacji oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego z zachowaniem warunków gospodarstwa ekologicznego". Zatem niesprzyjające warunku atmosferyczne były wyłącznie obiektywną przyczyną nieurodzajnego wzrostu zadeklarowanego łubinu.

Odnosząc się do kwestii samego obmiaru działek jako areału zgłoszonego we wniosku o płatności skarżący nadal podniósł zarzut nieprecyzyjnego a wręcz nieprawidłowego wykonania. W przekonaniu skarżącego kontrolujący używali urządzenia GPS bez znajomości jego obsługi, natomiast obmiar wykonany przez biegłego geodetę wykonany był według faktycznej fizycznej ilości w granicach podziału działek dokonanych przez uprawnionego geodetę w październiku 2005 r., gdy tymczasem obmiar dokonany przez kontrolujących wykonany został nie w granicach wytyczonych działek. Skarżący zarzucił, że organy nie powiadomiły go o zasadach wykonywania obmiarów. Na rozprawie kategorycznie oświadczył, że obsiewu łubinu dokonał po granicy wytyczonej słupkami granicznymi.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie weryfikuje działalności administracji publicznej według zasad słuszności, sprawiedliwości społecznej, czy też w aspekcie celowości podjętych rozstrzygnięć.

Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W rozpatrywanym przypadku Sąd stwierdził istotne naruszenie norm postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga podlegała uwzględnieniu.

W ocenie Sądu ustalenia faktyczne poczynione w zakresie różnic stwierdzonych pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez skarżącego a ustalonym w wyniku kontroli są niejasne i budzą wątpliwości. Zarzut skargi sprowadza się również do zastosowanej metody pomiarowej - GPS - która dała wyniki odbiegające od danych zadeklarowanych we wniosku.

W tej materii wypada wskazać na regulację zawartą w pkt 37 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowa-nego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE)

Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r.), cyt.: "Należy określić szczegółowe zasady dotyczące określania obszarów oraz stosowanych metod pomiarowych. Jeśli pomoc wypłacana jest na produkcję poszczególnych upraw, doświadczenie pokazuje, że

w stosunku do określania obszaru działek rolnych kwalifikowalnych do płatności obszarowych, należy określić dopuszczalną szerokość niektórych elementów działki, w szczególności żywopłotów, rowów oraz murów. Mając na uwadze specyficzne potrzeby środowiskowe, stosowne jest uwzględnienie pewnej elastyczności

w ramach limitów branych pod uwagę podczas ustalania plonów regionalnych."

A zatem, jak wynika z brzmienia przywołanego przepisu - powinny zostać ustanowione szczegółowe zasady dotyczące określania obszarów oraz stosowania metod pomiarowych. Takie wymagania szczegółowe odnośnie dokonywania pomiaru działek precyzuje art. 30 ust. 1 wymienionego rozporządzenia. W świetle tego przepisu powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5- metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej. Maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.(...).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie można pominąć także treści art. 68 rozporządzenia, według którego "Obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości."

Skarżący twierdzi, że w złożonym wniosku powołał się na informacje prawdziwe, albowiem oparł się na obliczeniach uprawnionego geodety z [...] r. Organ nie wyjaśnił, czy dane te, dotyczące powierzchni działek są odzwierciedlone w dokumentach urzędowych (księgach wieczystych, ewidencji gruntów) oraz nie zajął wyczerpującego stanowiska w przedmiocie wyjaśnienia skąd wzięła się różnica w powierzchni zgłoszonej a stwierdzonej działek, np. czy wynika ona z zawarcia błędnych danych w wymienionych dokumentach. Ustalenia w tym zakresie mają podstawowe znaczenie z punktu widzenia oceny, czy wnioskodawca nie wykazał, iż nieprawidłowości wynikały nie z jego winy.

Treść cytowanych norm prawa wspólnotowego, w kontekście obowiązujących organ także norm kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że na organie spoczywa obowiązek wnikliwej analizy wyników pomiarów, zwłaszcza jeśli różnią się one od zadeklarowanych na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów, czy ksiąg wieczystych, a strona - jak w niniejszym przypadku - utrzymuje, że uprawa jest na całej powierzchni działki ewidencyjnej. Jakkolwiek ustalenie obszaru działek za pomocą metody GPS, jest jedną z dopuszczalnych przez władze metod, za pomocą której organ może dokonać pomiaru działek, lecz winien on w każdym przypadku rozważyć zastosowanie takiej techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą dokładność, zwłaszcza w sytuacji gdyby wykonane pomiary odbiegały od danych urzędowych zawartych w ewidencji gruntów oraz powinien to jednoznacznie ustalić w ramach czynności kontrolnych, dając temu wyraz w przedstawieniu stanu faktycznego sprawy.

Źródłem danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Pomimo zarzutów skarżącego, formułowanych na etapie postępowania administracyjnego, podważających pomiar według GPS oraz obliczenia powierzchni działek - organ nie zweryfikował tych zarzutów np. poprzez dokonanie powtórnej kontroli.

Działka rolna tudzież powierzchnia deklarowanej uprawy nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, tym bardziej zatem raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące powierzchni działek. Jakkolwiek ze stwierdzeń organ II instancji wynika, że pomiaru dokonano po granicach uprawy, a nie po granicach ewidencyjnych, wszakże należy zauważyć, że lektura akt sprawy nie potwierdza takiego wniosku. Nie było to przedmiotem analizy i wyczerpujących czynności procesowych by dokładnie wyjaśnić rzeczoną kwestię. W odpowiedzi bowiem na zapytanie organu odwoławczego kierowane do Biura Kontroli na Miejscu - w kontekście konkretnych zarzutów skarżącego - nie ponowiono kontroli w tej materii, uzyskano jedynie enigmatyczną informację, że pomiary zostały wykonane urządzeniem Trimble, które jest technicznie sprawne oraz zamieszczono sformułowanie (bynajmniej zdaniem Sądu nie odnoszące się do tego konkretnego przypadku, lecz mające walor ogólny), że "w czasie kontroli inspektorzy dokonują pomiaru uprawy deklarowanej w ramach działki rolnej co nie zawsze jest jednoznaczne z powierzchnią działki ewidencyjnej." Rzecz jednak w tym, że ustalenia co do pomiaru danej działki, a w szczególności, że stwierdzony obszar uprawy odbiega od wielkości deklarowanej we wniosku i powierzchni działek ujętej w ewidencji gruntów, księgach wieczystych – winny jednoznacznie wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego w tej konkretnej sprawie, w tym z rzetelnego i dokładnego opisu stanu faktycznego podczas dokonanych czynności kontrolnych, czego w niniejszej sprawie brak i stało się źródłem sporu. W szczególności w protokole kontroli nie zamieszczono dokumentacji z pomiaru GPS czy też innych załączników, które pozwalałyby na potwierdzenie zastosowania samej metody pomiaru jak i weryfikację dokonanych ustaleń na tle skonkretyzowanych zarzutów skarżącego. Nie zawarto żadnego wyjaśnienia na okoliczność dokonanych obmiarów, nadto - graficzne szkice z zaznaczonym liniami działek A, B i C (jako załączniki do protokołu) nie obrazują, w którym miejscu stwierdzono odstępstwa w granicach kontrolowanych upraw w porównaniu z granicami ewidencyjnymi działek, a przeciwnie, wygląda na to, że linie się pokrywają.

W omówionym zakresie trzeba przyjąć, że organy nie dokonały pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W każdym bądź razie akta administracyjne sprawy tego nie odzwierciedlają.

Podobnie brak pełnego wyjaśnienia przesłanek decyzji odnośnie uprawy łubinu na działce B – ocena organu w tej mierze także budzi wątpliwości i jest nieprzekonująca, a powinna - po myśli art. 11 k.p.a. wyrażającego zasadę przekonywania stron, w świetle której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W uzasadnieniu decyzji raz stwierdza się o "śladach orki", później o "fazie orki", przytacza się mającą potwierdzać wyniki kontroli opinię rzeczoznawcy, który ustalił, że cyt. "na całej powierzchni działki łubin występuje w postaci małych kęp rośliny w różnych fazach rozwoju", na załączonych do protokołu kontroli zdjęciach uwidocznione są wprawdzie nierównomierne, ale jednak wschody łubinu, Na tle zatem opisu stanu działki w protokole kontroli i sformułowań decyzji oraz Biura Kontroli na Miejscu, treści dowodów przedłożonych przez skarżącego - nie wiadomo w istocie, czy była jednak, wbrew ostatecznemu przyjęciu przez organ, uprawa łubinu chociaż słabo rozwinięta, czy też - nie była rozwinięta w stopniu, który by ją kwalifikował do uznania za uprawę łubinu a tym samym należałoby ją uznać za ugór. Ta kwestia wymaga ponownej analizy organu, szczególnie w zakresie sprecyzowania kryteriów, według których oceniono, że na działce B występuje ugór. Samo np. stwierdzenie o zachwaszczeniu działki i wymienienie rodzaju chwastów, uznanie, że miejscami brak wschodów, bez określenia na jakim procencie działki zachwaszczenie i brak wschodów występuje trudno uznać za wystarczające.

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, polegające na nie wyjaśnieniu istotnych kwestii, znalazło odzwierciedlenie w braku właściwego uzasadnienia decyzji, czym naruszono także art. 107 § 3 kpa. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwość decyzji (wyrok WSA w warszawie z 12.01 2008 r., V SA/Wa 2351/05, LEX nr 196302). Artykuł 107 § 3 kpa określa jakie składniki powinna zawierać decyzja. Do nich ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest wskazanie w sposób wyczerpujący, logiczny i spójny okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W szczególności, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Podjęte w sprawie decyzje nie zawierają takiego uzasadnienia faktycznego, z którego strona mogłaby uzyskać informację o faktach, które przesądziły o uznaniu istnienia różnicy pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią a powierzchnią ustaloną przez organy - w taki sposób aby strona miała możliwość odniesienia się do poprawności tych ustaleń.

Naruszenie norm procesowych, tj. art. 7, 8, 11, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia – zatem decyzje obu instancji należało usunąć z obrotu prawnego.

Prowadząc ponowne postępowanie organy wyeliminują stwierdzone uchybienia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I i II sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.