Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 682/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 640
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 234
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 682/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7.03.2017 r. inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu, skierował do [...] prowadzącego Zakład Wielobranżowy Usługowo-Transportowy [...] [...] (dalej: "pracodawca") nakaz nr rej.: 120103-5317-K002-Nk01/17, w którym zawarł m.in. decyzję dotyczącą ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku [...]a [...]a (błędnie wskazano imię [...]) z dnia 16.07.2016 r., który zdarzył się w miejscowości Śnieciska, ul. [...] 10.

Decyzja została oparta na ustaleniach protokołu kontroli z dnia 24.02.2017 r. nr rej.: 120103-5317-K002-Pt/17. Kontrola w zakładzie pracodawcy została przeprowadzona w dniach 3,7,8,10,21,24 lutego oraz w dniach 1,6,7 marca 2017 r.

Z ustaleń kontrolnych wynika, że poszkodowany [...] [...] był zatrudniony u pracodawcy w zakładzie [...] [...], Zakład Wielobranżowy Usługowo - Transportowy w Zaniemyślu. Wykonując pracę poza normalnym czasem pracy na terenie posesji w Śnieciskach, ul [...] 10 w dniu 16.07.2016 r. spadł z dachu i w wyniku doznanych obrażeń zmarł. Pracodawca nie przeprowadził postępowania w zakresie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku.

Od powyższej decyzji pracodawca wniósł odwołanie, podnosząc, że w jego ocenie brak jest związku zdarzenia z dn. 16.07.2016 r. z zatrudnieniem przez pracodawcę. Praca, zdaniem odwołującego, była wykonywana poza stosunkiem pracy, a roboty, które miały zostać wykonane na terenie posesji w Śnieciskach nie były organizowane przez pracodawcę, lecz przez syna właściciela zakładu, w którym był zatrudniony poszkodowany [...] [...]. W ocenie odwołującego wobec braku związku wypadku z zatrudnieniem, brak jest przesłanek do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy.

Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr rej. PzP-51111-Dd147/17 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania i w tym zakresie wskazał nowy termin wykonania na dzień 31 maja 2017 r. oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli inspektora pracy nie wynika jednoznacznie w jakim charakterze poszkodowany wykonywał pracę w dniu wypadku. W szczególności, czy wykonywał pracę na polecenie pracodawcy w ramach stosunku pracy, czy też praca wykonywana była przez poszkodowanego poza stosunkiem pracy wspólnie z synem właściciela, który organizował pracę w dniach 15 i 16 lipca 2016 r. Inspektor pracy skierował nakaz o przeprowadzenie stosownego postępowania powypadkowego przez pracodawcę [...]a [...]a z uwagi na przesłanki uprawdopodobniające, że praca wykonywana była w dniu wypadku w ramach pracowniczego zatrudnienia.

Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja inspektora pracy, w żadnej mierze nie przesądza o uznaniu zdarzenia z dnia 16.07.2016 r. za wypadek przy pracy. Decyzja inspektora zmierza do podjęcia przez pracodawcę poszkodowanego działań, w wyniku, których dokonana zostanie ocena zdarzenia w przewidzianym przez przepisy prawa trybie, czy wypadek nosi cechy wypadku przy pracy. Do wydania takiej decyzji konieczne jest wynikające ze zgromadzonego materiału podczas kontroli jedynie uprawdopodobnienie okoliczności, uzasadniające wszczęcie przez pracodawcę postępowania powypadkowego. Organ uznał, że analiza zebranego w sprawie materiału wskazuje, że występują okoliczności uprawdopodobniające, iż przedmiotowe zdarzenie może być uznane za wypadek przy pracy. Organ wskazał, że praca wykonywana przez poszkodowanego była tożsama z zakresem obowiązków, które wykonywał w ramach stosunku pracy, organizowaniem prac zajmował się najbliższy współpracownik pracodawcy, praca wykonywana była z wykorzystaniem materiałów i narzędzi należących do pracodawcy.

Skarżący pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 11 pkt 1 i pkt 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 234 Kodeksu pracy i art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wydanie decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku, w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia przez skarżącego jako pracodawcę działań przewidzianych przepisami prawa w razie wystąpienia wypadku przy pracy, w tym ustalenia jego okoliczności i przyczyn;

2. art. 79 ust. 1 i 4 zd. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli, której ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku,

3. art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie pod nieobecność skarżącego czynności kontrolnych w toku kontroli, której ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku,

4. art. 80a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie czynności kontrolnych w miejscu niestanowiącym siedziby skarżącego, miejsca wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej lub miejsca przechowywania przez niego dokumentacji w ramach kontroli, której ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia faktycznego sprawy oraz do niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenie, że skarżący jako pracodawca zobowiązany jest do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku;

2. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, skutkujące dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych, nieznajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, dotyczących okoliczności wypadku;

3. art. 8 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące prowadzeniem postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do władzy publicznej;

4. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące niezapewnieniem skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwieniem mu wypowiedzenia się co do dowodów, które stanowiły podstawę do wydania decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku;

5. art. 79 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące niezawiadomieniem skarżącego o miejscu i terminie prowadzenia dowodu ze świadków i oględzin oraz niezapewnieniem skarżącemu udziału w przeprowadzeniu ww. dowodów, które stanowiły podstawę do wydania decyzji nakazującej skarżącemu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku;

6. art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1-3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji wydanie przez Organ I instancji decyzji nieposiadającej należytego uzasadnienia faktycznego, na skutek czego skarżącemu nie została dostatecznie wyjaśniona zasadność przesłanek, którymi kierował się Organ I instancji przy załatwianiu niniejszej sprawy;

7. art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Organ II instancji kontroli instancyjnej, a więc zaniechaniu przez Organ II instancji ponownego rozpoznania sprawy i oparcie się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez Organ I instancji;

8. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuchylenie przez Organ II instancji decyzji Organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji w sytuacji, gdy decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 12 września 2017 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach na okoliczność ustaleń poczynionych w związku ze śmiercią poszkodowanego. Do pisma dołączono kopię pozwu z dnia 29 czerwca 2017 r. wniesionego do Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 640 ze zm., dalej: "ustawa o P.I.P"), ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r, poz. 1666 ze zm., dalej: "Kodeks pracy") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

W zaskarżonej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy nałożył na skarżącego obowiązek powołania zespołu powypadkowego w celu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia wypadkowego, w wyniku którego dnia 16 lipca 2016 r. poniósł śmierć pracownik skarżącego [...] [...] (zarówno organy, jak i strona skarżąca kilkakrotnie błędnie wskazują imię [...]).

Na wstępie rozważań Sąd wskazuje, że bezzasadne są zarzuty dotyczące niepoinformowania skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672) organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednakże zgodnie z wyjątkiem określonym w ust. 2 pkt 1 tego przepisu - zawiadomienia nie dokonuje się w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, jaką jest Konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 81 (Dz. U. z 1997r., Nr 72, poz. 450), daje organowi Państwowej Inspekcji Pracy prawo do kontroli przedsiębiorstwa transportowego. Oznacza to, że do kontroli skarżącego zastosowanie znajdował wyjątek określony w wyżej wymienionym art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym organ kontroli nie miał obowiązku zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 10/14).

Jak wynika z treści skargi (a także wniesionego w toku postępowania administracyjnego odwołania) skarżący kwestionuje zasadność nałożonego obowiązku przede wszystkim z uwagi na to, że zaistniałe zdarzenie nie stanowi wypadku przy pracy w rozumieniu ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

W ocenie Sądu stanowiska skarżącego nie sposób uznać za prawidłowe, gdyż realizacji obowiązku związanego z powołaniem zespołu powypadkowego nie może znosić odgórne (a priori) założenie pracodawcy, że dane zdarzenie nie jest wypadkiem przy pracy.

Definicja ustawowa wypadku przy pracy jest zawarta w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Jednocześnie zauważyć należy, iż art. 3 ust. 2 i 3 powołanej ustawy określa również przypadki, w których wypadek lub zdarzenie z udziałem pracownika traktuje się na równi z wypadkiem przy pracy. W kontekście normatywnym wypadki wymienione w art. 3 ust. 2 oraz w ust. 3 tej ustawy są zatem także uznawane za wypadki przy pracy, gdyż są traktowane jako wypadki zrównane z wypadkiem przy pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 3428/15 wskazał, że realizacja przez pracodawcę obowiązku wynikającego z art. 234 § 1 k.p. w zakresie ustalenia w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, czy wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy, dotyczy powołania zespołu powypadkowego. Oznacza to, że pracodawca nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania kwalifikowania zdarzenia wypadkowego dotyczącego pracownika przy uwzględnieniu pojęć zawartych w art. 3 ust. 1, 2, i 3 ustawy z 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Sąd wskazuje, że przepis art. 234 § 1 Kodeksu pracy stanowi, że w razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom.

Z kolei w świetle wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu pracy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 105, poz. 870) okoliczności i przyczyny wypadku ustala powoływany przez pracodawcę zespół powypadkowy, w skład którego wchodzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy. Co istotne, po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku zespół powypadkowy sporządza - nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy zwany protokołem powypadkowym (§ 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Należy mieć ponadto na uwadze, że stwierdzenie w protokole powypadkowym, że wypadek nie jest wypadkiem przy pracy wymaga szczegółowego uzasadnienia i wskazania dowodów stanowiących podstawę takiego stwierdzenia (§ 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia).

Organy w niniejszej sprawie nie przesądziły, czy przedmiotowy wypadek to wypadek przy pracy, czy też nie. Dokonać tej oceny może wyłącznie zespół powypadkowy. W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że w sprawie wystąpiły okoliczności uprawdopodabniające, że zdarzenie może być uznane za wypadek przy pracy. Są to okoliczności takie jak: zakres prac tożsamy z zakresem obowiązków wykonywanych u pracodawcy, wykonywanie pracy z wykorzystaniem materiałów i narzędzi należących do pracodawcy.

W protokole kontroli wskazano, że w wyniku przesłuchania świadków przez prokuraturę ustalono, że kilka osób zeznało, iż pracownicy [...]a [...]a wykonywali pracę w sobotę, czasem w niedzielę. Wskazano, że często prace wykonywane były samochodami służbowymi. Wskazano, że pracodawca często w sobotę lub niedzielę dzwonił do poszkodowanego i innych pracowników firmy, prosząc o wykonanie prac budowlanych - dekarskich. Prace wykonywano z użyciem materiałów firmowych. Sąd wskazuje, że w aktach sprawy nie ma protokołów z przesłuchań świadków przeprowadzonych przez prokuraturę, tym samym zeznania te nie poddają się kontroli. W ocenie Sądu brak ten nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ pozostałe okoliczności sprawy, znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy, wskazują na konieczność wydania nakazu powołania zespołu powypadkowego i ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Bezzasadny również jest wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Środzie Wielkopolskiej. W ocenie Sądu dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy są wystarczające do oceny, czy prawidłowe było rozstrzygnięcie organów w zakresie nakazu powołania zespołu powypadkowego i ustalenia okoliczności wypadku.

Sąd podkreśla, że [...] [...] (syn pracodawcy) podczas przesłuchania w dniu 7 lutego 2017 r. wskazał, że rzadko zdarzało się wykonywanie pracy w soboty na zlecenie ojca (pracodawcy). Oznacza to, że można uznać, że zdarzało się (rzadko) wykonywanie przez pracowników pracy na zlecenie pracodawcy poza standardowymi godzinami pracy. Zeznał, że w dniu 15.07.2017 (dzień przed wypadkiem) na maszynach w warsztacie ojca ([...] [...] - pracodawca) pogiął blachę, a [...] [...] był cały czas z nim. To świadczy o tym, że wykonywana praca związana z gięciem blachy potrzebnej do wykonania pracy w Śnieciskach była wykonywana w zakładzie pracodawcy.

Sąd zwraca uwagę również na treść protokołu przesłuchania [...]a [...]a, który jest właścicielem budynku, na którym poszkodowany wraz z [...]em [...]em przeprowadzali remont dachu w dniach 15-16 lipca 2016 r. Zeznał on, że miał przekonanie, iż [...] [...] jest przedstawicielem firmy dekarskiej. Wskazał również, że [...] [...] i [...] [...] do pracy przyjechali autem firmowym. W jego ocenie kierownikiem zespołu był [...] [...]. Ponadto wskazał, że nie otrzymał faktury, ani rachunku, a [...] [...] "dążył w kierunku odmowy" wydania faktury lub rachunku.

Powyższe w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości, że w sprawie zaistniały okoliczności uprawdopodabniające, że przedmiotowy wypadek mógł być wypadkiem związanym z wykonywaniem pracy.

Zarówno w odwołaniu, skardze i piśmie procesowym pracodawca w postępowaniu dotyczącym nakazu powołania zespołu powypadkowego i ustalenia okoliczności wypadku prowadzi polemikę wskazując, że przedmiotowy wypadek nie był wypadkiem przy pracy. Sąd wskazuje, że postępowanie w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy odbywa się wedle sposobu i trybu postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy oraz składu zespołu powypadkowego wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 1 i 2 K.p. i kończy się zatwierdzeniem protokołu powypadkowego przez pracodawcę (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Ostatecznie uznanie bądź nieuznanie konkretnego zdarzenia za wypadek przy pracy czy wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy w protokole powypadkowym jest wyrazem stanowiska pracodawcy.

Zestawiając powyższe regulacje normatywne z realiami rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w zakwestionowanych rozstrzygnięciach organów Państwowej Inspekcji Pracy nie przesądzono, że zdarzenie, w wyniku którego dnia 16 lipca 2016 r. poniósł śmierć pracownik skarżącego było wypadkiem przy pracy. Oczywistym jest to, że określenie, czy dane zdarzenie stanowiło bądź nie, wypadek przy pracy, nie leży w gestii organów Państwowej Inspekcji Pracy, jak i samego pracodawcy. Kompetencję do określenia, czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy czy też nie, posiada wyłącznie zespół powypadkowy, który – jak wynika z materiału dowodowego sprawy – nie został przez stronę skarżącą powołany pomimo normatywnie określonego obowiązku.

Skarżący zarzucając organom Państwowej Inspekcji Pracy naruszenie art. 234 § 1 ustawy – Kodeks pracy zdaje się w związku z tym nie dostrzegać, że nałożony obowiązek dotyczy wyłącznie powołania zespołu powypadkowego, a nie powołania zespołu powypadkowego zobowiązanego do uznania wyżej wskazanego zdarzenia za wypadek przy pracy.

W ocenie Sądu nie można uznać, że obowiązki określone w art. 234 § 1 ustawy – Kodeks pracy aktualizują się wyłącznie w przypadku zaistnienia wypadku przy pracy. W świetle proponowanego przez skarżącego rozumowania pracodawca ma w pierwszej kolejności kwalifikować dane zdarzenie jako wypadek przy pracy i w następstwie przedmiotowej kwalifikacji przeprowadzać stosowne postępowanie w tym zakresie. W ocenie Sądu przyjęcie takiej argumentacji jest niedopuszczalne. Oznaczałoby to bowiem uznanie stanowiska sprzecznego z ratio legis wskazanych regulacji, jak i niemożliwego do zaakceptowania z punktu widzenia zasad logicznego myślenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17.09.2015r., sygn. akt III SA/Gd 574/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za bezzasadne należy uznać zarzuty dotyczące przeprowadzenia kontroli w miejscu niestanowiącym siedziby skarżącego, miejsca wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej, poprzez skontrolowanie nieruchomości, na której doszło do wypadku i śmierci poszkodowanego. Przede wszystkim kontrola została przeprowadzona w siedzibie zakładu skarżącego w Zaniemyślu na ul. [...] 11. W ocenie Sądu organ nie naruszył art. 80a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych również w miejscu, w którym doszło do wypadku i śmierci poszkodowanego. Okoliczność wypadku jest to okoliczność absolutnie niezbędna do wyjaśnienia w niniejszej sprawie i przeprowadzenie kontroli w miejscu zdarzenia zmierza do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazany przez skarżącego zarzut braku udziału w czynnościach kontrolnych nie może być uznany za skuteczny, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w jaki sposób brak uczestnictwa skarżącego w określonych czynnościach kontrolnych zaszkodził mu w realizowaniu swoich praw. Sąd wskazuje, że skuteczny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. wymaga wykazania, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takiego naruszenia.

W odniesieniu do naruszenia art. 107 § 1-3 k.p.a. Sąd wskazuje, że zarzut ten jest bezzasadny. Zarzut ten nie może być uwzględniony z dwóch powodów. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym i rozstrzygnięcie organu odwoławczego podejmowane jest w jego ramach. Organ ten uprawniony jest do eliminowania ewentualnych uchybień, których dopuścił się ewentualnie organ pierwszej instancji. W tej sprawie orzeczenie organu I instancji nie zawiera uzasadnienia, a zatem istotnego elementu rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Jednakże decyzja organu odwoławczego podjęta w ramach tego samego postępowania zawiera uzasadnienie, co oznacza, że ewentualne uchybienie, którego dopuściłby się organ pierwszej instancji zostało usunięte i nie może wpływać na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Drugim powodem nie uwzględnienia tego zarzutu jest argument natury merytorycznej. W art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zawarte jest unormowanie, które wymienia jakie elementy winna zawierać decyzja organu inspekcji pracy. Z uwagi na to, że wskazana regulacja znajduje się w akcie prawa materialnego jest ona szczególna względem unormowań zamieszczonych w K.p.a., które mają charakter generalny. Zatem stosownie do ogólnej reguły interpretacyjnej przepisów prawa, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym, unormowanie zamieszczone w art. 34 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy posiada pierwszeństwo przed unormowaniami zamieszczonymi w K.p.a. Z treści przywołanego przepisu prawa materialnego wynika, że decyzja organu inspekcji pracy nie musi zawierać uzasadnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30.11.2010r., sygn. akt IV SA/Gl 348/10, dostępne w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały prawne przesłanki przemawiające za powołaniem zespołu powypadkowego. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy, który to organ ponownie rozstrzygał sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: art. 15 k.p.a.).

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.