Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 191/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 892/11 w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. kwotę 3.450 (słownie: trzy tysiące czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

UZASDANIENIE

Wyrokiem z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 892/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 marca 2011 roku w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 rok.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd pierwszej instancji.

P. spółka z o.o. w L. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2006 r., w której wykazała do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w pow. 82.900m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 12.779m² oraz budowle o wartości 10.772.913 zł. W deklaracji strona wykazała wysokość podatku na kwotę 499.938 zł.

W dniu 4 lutego 2008 r. strona skarżąca złożyła korektę deklaracji, w której w pozycji ,,budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" spółka wykazała podstawę opodatkowania tj. ich powierzchnię – 12.803m.

W kolejnej korekcie z 30 grudnia 2009 r. strona wykazała: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 36.064m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 12.779m² oraz budowle o wartości 9.616.645,10 zł. Łączna kwota podatku wynikająca z tej deklaracji wyniosła 445.901 zł. Uzasadniając korektę spółka stwierdziła, że przyczyną powstania nadpłaty było niesłuszne opodatkowanie posiadanych przez nią dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu tj. place postojowe, chodniki wraz z gruntami znajdującymi się pod tymi obiektami. Wedle strony posiada ona na terenie zakładu sieć dróg wewnętrznych oraz obiekty budowane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, które to drogi wewnętrzne oraz wskazane wyżej pozostałe obiekty komunikacyjne w stanie prawnym obowiązującym w okresie od 2004 r. do 2006 r. były wyłączone spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach o opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) – dalej "u.p.o.l.". Spółka zauważyła, że dla wyłączenia wskazanych wyżej budowli spod opodatkowania podatkiem do nieruchomości w okresie od 2004 r. do 2006 r. bez znaczenia było czy grunt na którym posadowione były budowle był sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako ,,dr". Wedle podatnika istotnym było jedynie to, żeby na gruncie znajdowały się droga oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

Decyzją z 8 grudnia 2010 r. organ I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 500.730 zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego a to art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że posiadane przez stronę drogi oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w spornym okresie nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) w związku z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że o istnieniu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 17 marca 2011 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, gdyż ewidencja gruntów i budynków o której mowa w tym przepisie nie jest dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Organ zauważył, że nie wszystkie grunty pod drogami są w ewidencji klasyfikowane jako ,,droga" symbolem "dr". Fakt nieoznaczenia w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" nie może przesądzać o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasa drogowego wraz z budowlą drogi, a decydować winno czy na gruncie znajdują się pasy drogowe wraz z budowlą drogi.

Organ podniósł, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że na posiadanych przez spółkę gruntach zostały wydzielone części mogące zostać uznane za pasy drogowe, w których zlokalizowane są budowle dróg wraz z urządzeniami stanowiącymi całość techniczno-użytkową przeznaczonymi do prowadzenia ruchu drogowego. Brak jest możliwości jednoznacznego określenia granic drogi, placów czy parkingów. Place postojowe i parkingi służą do parkowania pojazdów stanowiących własność Spółki oraz jej pracowników. W ocenie organu powyższe wskazuje, że na terenie przedmiotowej działki brak jest dróg wewnętrznych oraz obiektów które można uznać za wspomagające komunikację. Utwardzony teren należący do spółki nie odpowiada definicji drogi jako budowli w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wedle organu odwoławczego mając na uwadze regulację prawną przewidzianą w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1 ust. 1, 3, 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej Prawo budowlane) należy uznać utwardzony teren należący do spółki za urządzenie budowlane składające się na całość użytkową obiektu budowlanego w postaci zakładu spółki, służącego do obsługi przedmiotowej nieruchomości.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie którego spór dotyczy poprzez uznanie, że posiadane przez spółkę drogi oraz inne obiekty komunikacyjne nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. poprzez uznanie, że o wyłączeniu drogi z podatku od nieruchomości decydowało to czy droga przeznaczona jest do ruchu drogowego rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie podzielił stanowiska wyrażonego przez organ odwoławczy, że w przedmiotowej sprawie dla ustalenia stanu faktycznego tj. posiadania przez podatnika pasów drogowych wraz z drogami nie można odwoływać się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Sąd stanął na stanowisku, iż zapisy ewidencji determinują rozstrzygnięcie budzącej wątpliwości w sprawie kwestii spornej.

Sąd I instancji stwierdził, że skoro w przedmiotowej sprawie strona nie posiada gruntów oznaczonych symbolem ,,dr" – pasów drogowych – to tym samym nie sposób uznać, iż znajdujące się na terenie zakładu spółki budowle są budowlami drogi, czy obiektami budowlanymi i urządzeniami technicznymi związanymi, z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Powyższe skutkować musiało uznaniem, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do objęcia spółki przedmiotowym zwolnieniem z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu z okresu objętego sporem. Sąd podkreślił, że do powyższego wniosku organ doszedł w drodze wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, której sąd I instancji nie podziela, ale zważywszy na fakt, iż w istocie zaskarżona decyzja odpowiada prawu uznał, iż nie zachodziły w sprawie przesłanki do zastosowania regulacji prawnej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi wniesionej do WSA, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że o istnieniu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków,

art. 2 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych i art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że o wyłączeniu dróg i pasów drogowych od podatku od nieruchomości decydują przepisy nie będące przepisami prawa podatkowego,

art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w związku z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez błędne uznanie, że posiadane przez spółkę drogi wewnętrzne nie były objęte wyłączeniem podatku od nieruchomości i tym samym podlegały opodatkowaniu tym podatkiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, że opodatkowanie dróg wewnętrznych w stanie prawnym obowiązującym we wskazanym powyżej okresie wywoływało wątpliwości interpretacyjne. Zostały one wyjaśnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13 (publ. w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana w art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego nie miała decydującego znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., budowli dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o którym mowa w wymienionym przepisie, w przypadku braku w tej ewidencji odpowiedniego oznaczenia symbolem "dr".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejsza skargę kasacyjną podziela wyrażony w niej pogląd. Uchwałę tą podjęto w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ujednolica ona linię orzeczniczą sądów administracyjnych w spornej kwestii, ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a, który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Zakamycze 2005, s. 471).

Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

W rozpoznawanej sprawie nie znaleziono podstaw do ponownego wystąpienia z pytaniem prawnym na skład poszerzony. W tej sytuacji, ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których znalazłby zastosowanie interpretowany przepis, zatem i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową sprawę.

Należy przypomnieć, że sąd I instancji wyraził jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym przy określeniu zakresu niepodlegania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu w okresie od 19 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. należy odnosić się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jest to pogląd niezgodny z sentencją cytowanej powyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Biorąc pod uwagę treść zarzutów skargi kasacyjnej, kwestionującej pogląd o decydującym znaczeniu zapisów ewidencji gruntów i budynków, skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie uwzględnić treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13, wraz z jej uzasadnieniem.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.