Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2265/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska (spr.) Sędzia del. WSA Olga Żurawska- Matusiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1338/13 w sprawie ze skargi K. K.-G. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. K.-G. na rzecz Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1338/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. – G. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] 9 maja 2013 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., którą to decyzją organ odmówił K. K.-Gr. uwzględnienia jej wniosku/skargi na przetwarzanie jej danych osobowych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z siedzibą przy ul. Cybernetyki 19B.

Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.).

W motywach uzasadnienia organ podał, że doszło do przetwarzania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie danych osobowych K. K.-G., ale proces ten znajduje usprawiedliwienie i oparcie w przesłance legalizacyjnej, określonej w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, który przyzwala na przetwarzanie danych osobowych, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku, wynikającego z przepisu prawa. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej prowadził w stosunku do E. K., która jest siostrą K. K.–G. postępowanie kontrolne w przedmiocie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. Wśród dokumentów zgromadzonych w toku tego postępowania (akta nr [...]) znajdował się akt notarialny, który zawiera dane osobowe K. K. - G.. Organ wyjaśnił, że akta ww. postępowania w tym ww. akt notarialny, na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r., włączone zostały "do dowodów postępowania kontrolnego nr [...], prowadzonego w Sp. z o.o. [...] z siedzibą w Warszawie. Nadto wskazał, że stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wyjaśnił również, że nie jest rolą GIODO ingerencja w tok postępowania kontrolnego i ocena trafności włączenia do tego postępowania określonego dokumentu.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. K.-G..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż dane osobowe skarżącej, zawarte w akcie notarialnym z dnia 28 września 2004 r. rep. A nr [...] (k-39 akt adm.), tj. imiona rodziców skarżącej, stan cywilny, adres zamieszkania i numer pesel, zostały przetwarzane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie, albowiem powyższy akt notarialny został włączony, jako dowód w sprawie postępowania kontrolnego sygn. [...].

Jak wynika z wyjaśnień organu (k-8, 38) dane osobowe skarżącej zawarte w w/w akcie notarialnym zostały przekazane organowi przez siostrę skarżącej E. K., która dostarczyła ten akt jako dowód w sprawie. Dokument ten został włączony do akt postępowania kontrolnego w Spółce z o.o. [...], którego członkiem zarządu jest siostra skarżącej, E. K..

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. (k-11) Dyrektor UKS w Warszawie włączył do dowodów postępowania kontrolnego [...] w stosunku do Spółki z o.o. [...] z siedzibą w Warszawie dokumenty zgromadzone w toku postępowania w stosunku do E. K. w zakresie dochodów, nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2005 r.

W ocenie Sądu, zasadnie GIODO uznał, że omawiany akt notarialny, jako znajdujący się w aktach postępowania nr [...], zgodnie z treścią postanowienia, przekazany został do postępowania nr [...]. Prawidłowo organ stwierdził też, że skoro akt notarialny składał się na akta postępowania kontrolnego, prowadzonego w stosunku do E. K., to postanowienie o włączeniu dowodów przesądziło o przekazaniu tych akt do akt postępowania kontrolnego, prowadzonego wobec Spółki z o.o. [...].

Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. Nr 749 ze zm.), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie zaś do art. 187 § 1 ww. ustawy, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu, przetwarzanie danych osobowych skarżącej (zawartych w akcie notarialnym zakwalifikowanym jako dowód w sprawie) znajduje oparcie w przesłance określonej w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Powyższy przepis dopuszcza przetwarzanie danych, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Obowiązkiem organów kontrolnych jest rzetelne przeprowadzenie postępowania kontrolnego w oparciu o wszystkie możliwe dowody. Uprawnieniem organu było dopuszczenie wszystkich dowodu w tym dowodu z aktu notarialnego. art. 180 § 1, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Domaganie się przez skarżącą ochrony prawnej w oparciu o ustawę o ochronie danych osobowych w toczącym się postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec jej siostry E. K. w przedmiocie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 i wobec Spółki z o.o. [...], której członkiem zarządu jest E. K. nosi w ocenie sądu znamiona nadużycia prawa. Ustawa o ochronie danych osobowych nie może być absolutyzowana w sytuacji gdy w grę wchodzą inne chronione prawem wartości. W interesie zarówno Państwa jak i podatników leży kontrola dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu. Dlatego też racjonalny ustawodawca wprowadził w art. 23 ustawy o ochronie (... ) katalog przesłanek legalizujących przetwarzanie danych osobowych bez zgody osoby zainteresowanej. Z wyjaśnień organu wynika, że to siostra skarżącej przedłożyła jako dowód w sprawie przedmiotowy akt notarialny (k-8, 38). Oznacza to, że skarga na przetwarzanie danych osobowych skarżącej winna zostać skierowana do członka rodziny skarżącej – siostry , a nie do organu kontrolnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. K. - G..

Wyrok zaskarżono w całości zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zakresu postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r. sygn. [...] w przedmiocie włączenia w poczet materiału dowodowego między innymi załącznik Nr 1 - dokumenty zgromadzone w toku postępowania prowadzonego u Pani E. K. w zakresie dochodów nie znajdujących pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów za 2005r., które nie wymieniało przedmiotowego aktu notarialnego;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne sporządzenie uzasadnienia wyroku, w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak i podstawy prawnej, z pominięciem odniesienia się do całości argumentacji Skarżącej, w tym odwołującej się do dowodu w postaci załącznika do postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r., stanowiącego integralną część decyzji procesowej ujętej w tymże postanowieniu (sygn. [...]);

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez mylne ujmowanie przedmiotu postępowania, co wynika z tej części uzasadnienia, kiedy to Sąd wskazuje na legalność przetwarzania przedmiotowych danych osobowych w postępowaniu dotyczącym dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu E. K., jako meritum sprawy, podczas gdy Skarżąca kwestionowała przetwarzanie (pozyskiwanie, przechowywanie, wewnętrzny obrót) jej danych osobowych w postępowaniu prowadzonym wobec [...] sp. z o.o.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1. art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (dalej: "u.o.d.o.") w związku z art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w każdym razie uznanie przez organ kontrolujący dokumentu i zawierającego w nim dane za "mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy" samo przez się powoduje spełnienie tej przesłanki;

2. art. 26 ust. 1 pkt 1), 2) u.o.d.o. w związku z przepisem art. 216 § 1 i 2 w związku z art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, poprzez akceptowanie sytuacji, kiedy dokument zawierający dane osobowe zostaje nieformalnie dołączony do akt sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nielegalnego przetwarzania danych osobowych Skarżącej;

3. art. 26 ust. 1 pkt 3) u.o.d.o. poprzez jego pominięcie i nieskontrolowanie, czy przetwarzanie danych osobowych skarżącej K. K.- G. odbywało się w "adekwatnym zakresie".

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od złożonego pełnomocnictwa.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia w związku z czym podlegała oddaleniu.

Stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do twierdzenia, iż akt notarialny zawierający dane osobowe skarżącej został bezprawnie włączony do postępowania kontrolnego prowadzonego wobec spółki [...] Sp. z o.o., wobec czego dane osobowe skarżącej były nielegalnie przetwarzane przez organ kontroli skarbowej.

Zdaniem skarżącej skoro postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r. ani załącznik do tego postanowienia nie wymienia przedmiotowego aktu notarialnego, to jego przekazanie odbyło się poza zakresem powyższego postanowienia, a nieformalne dołączenie dokumentu zawierającego dane osobowe skarżącej prowadzi do bezprawnego przetwarzania tych danych.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że z treści postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r. jednoznacznie wynika, że organ ten, postanowił włączyć do postępowania kontrolnego prowadzonego wobec spółki [...] Sp. z o.o. m. in. dokumenty zgromadzone w toku postępowania nr [...] prowadzonego w stosunku do E. K. w zakresie dochodów, nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2005 r. W dokumentach tych znajdował się przedmiotowy akt notarialny, który został przekazany organowi przez siostrę skarżącej jako dowód w sprawie. Skoro zatem w dokumentach zgromadzonych w toku postępowania nr [...] znajdował się przedmiotowy akt notarialny, to na podstawie postanowienia z dnia 30 maja 2011 r. został włączony do postępowania kontrolnego i wbrew twierdzeniom skarżącej wymienienie tego aktu notarialnego wśród załączników do postanowienia nie było konieczne. Natomiast na podstawie art. 180 § 1 i 187 § 1 ordynacji podatkowej organ miał prawo dopuścić dowód z powyższego aktu notarialnego. W takiej sytuacji całkowicie niezrozumiałe są twierdzenia skarżącej, że rzeczony akt notarialny został bezprawnie włączony do postępowania kontrolnego.

W związku z powyższym, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych oraz Sąd I instancji zasadnie uznały, że przetwarzanie danych osobowych skarżącej jest dopuszczalne na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych i w tym zakresie nie zostały naruszone przepisy ustawy o ochronie danych osobowych wskazane w skardze kasacyjnej.

Ponadto wskazać należy, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie posiada uprawnień do kontroli postępowania prowadzonego przez organ podatkowy, w tym oceny postępowania dowodowego czy też oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ podatkowy. Stanowisko to jest zbieżne z przyjmowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, które m.in. w wyrokach z dnia 2 marca 2001 r. NSA sygn. II SA 401/00 ("Wokanda" 2001, nr 9, s. 33), WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r. II SA/Wa 1203/05 (niepubl.) i z dnia 18 maja 2005 r. II SA/Wa 1987/04 ("Wspólnota" 2006, nr 26, poz. 30), NSA z dnia 11 stycznia 2010 r. I OSK 1453/09 przyjmowały, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony do ingerowania w postępowanie należące do właściwości danego organu i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań.

Nie są również zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim Sąd I instancji prawidłowo określił przedmiot niniejszego postępowania i dokonywał oceny legalności decyzji rozstrzygającej skargę K. K. – G. na przetwarzanie jej danych osobowych przez organ skarbowy. Bezsporne natomiast jest, że przetwarzanie tych danych nastąpiło w związku z prowadzonym postępowaniem wobec siostry skarżącej oraz spółki, w której jest członkiem zarządu, a same dane osobowe K. K. – G. zostały ujawnione w ramach dowodów właśnie przez E.K. W związku z tym oczywistym jest, że Sąd I instancji odniósł się do powyższych postępowań.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a., bowiem motywy wyroku zawierają wszystkie ustawowe elementy, prawidłowo wskazują ustalenia faktyczne i prawne, a podstawa rozstrzygnięcia została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ocenę w postępowaniu kasacyjnym.

W takiej sytuacji uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – orzekł jak w sentencji wyroku.