Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2756/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 ppsa
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 11 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia Marzena Milewska-Karczewska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 11 września 2020r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2019r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ lub minister), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2018r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1975r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] maja 1975r. nr [...]

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Naczelnik Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1975 r. (dalej: decyzja Naczelnika Gminy z 1975r.) orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczoną nieruchomość rolną położoną w [...], o pow. [...]ha parcela [...] zapisana w księdze wieczystej nr [...], stanowiącą własność A. B.. Przejecie nastąpiło bez odszkodowania. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymana została w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1975r. znak: [...] (dalej: decyzja Wojewody z 1975r.).

Wnioskiem z 17 lipca 2013r. T. L. (następca prawny A. B. – dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) wniosła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1975r. powołując się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że decyzja jest nieważna, gdyż jej ojciec nie został powiadomiony o toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu a zatem nie mógł się skutecznie odwołać.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu wniosku, orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1975 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy z 1975 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła T. L. podnosząc, że grunty były użytkowane przez jej poprzednika prawnego i nie były opuszczone.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2018 r.

Powyższe rozstrzygnięcie Ministra było przedmiotem skargi i rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 czerwca 2019r. sygn. akt IV SA/Wa 751/19. Sąd wskazanym wyżej wyrokiem uchylił decyzję Ministra z [...] lutego 2019r. z uwagi na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister decyzją z [...] października 2019r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2018r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że prawną podstawę kwestionowanych decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm.- dalej: ustawa z 1957r.) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39. poz. 198 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia warunkiem przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa było łączne spełnienie dwóch przesłanek:

1) niezamieszkiwanie w gospodarstwie przez właściciela (również małżonka, rodziców i dzieci) oraz

2) zaniechanie uprawy gospodarstwa w całości lub w większej części, jak też poddawania właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.

Organ podniósł, że w skład przejętego gospodarstwa wchodziły grunty orne o pow. 1,82 ha, użytki leśne o pow. 2,02 ha, użytki zielone o pow. 0,21 ha, i nieużytki o pow. 0,01 ha (por. notatka służbowa z 15 listopada 1974 r). A zatem w ocenie organu grunty te mogły być wykorzystane na cele produkcji rolnej. Organ wskazał również, że z akt sprawy wynika, iż na przejętych gruntach nie było budynków (por. pismo Skarżącej z 4 maja 2018 r.), a właściciel zamieszkiwał wówczas w [...], a zatem nie budzi wątpliwości spełnienie pierwszej z przesłanek wymienionych w rozporządzeniu (dot. niezamieszkiwania w gospodarstwie). Natomiast za spełnieniem drugiej z przesłanek przejęcia gospodarstwa, w ocenie Ministra, przemawiają:

- notatka służbowa z [...] listopada 1974 r., z której wynika, że grunt o powierzchni [...] ha był niewłaściwie zagospodarowany, a częściowo leżał odłogiem;

- notatka służbowa z [...] maja 1975 r. informująca, że grunt orny o powierzchni [...] ha był zagospodarowany na powierzchni [...]ha przez B.G., zaś pozostała część gruntu ornego, jak również użytki zielone nie były zagospodarowane i leżały odłogiem; ponadto stwierdzono, że na niezagospodarowanym gruncie tworzy się usypisko śmieci;

- pismo Naczelnika Gminy w [...] z 28 października 1975 r., w którym podano, że grunt leżał odłogiem, a częściowo był zagospodarowany w niewłaściwy sposób przez ciągle zmieniających się użytkowników; z pisma wynika również, że przeprowadzone w 1973 r. rozmowy z A. B. odnośnie właściwego zagospodarowania gruntu nie przyniosły rezultatu;

- uzasadnienie decyzji Naczelnika Gminy z 1975 r. wskazujące, że A. B.od dwóch lat nie uprawiał gruntu, którego większość leżała odłogiem, a pozostała część była wydzierżawiana co roku innym dzierżawcom, w związku z czym stan zagospodarowania był bardzo niski, a towarowość gospodarstwa nie istniała.

- uzasadnienie decyzji Wojewody z 1975 r. wskazujące, że grunt "w większej części" leżał odłogiem.

Jednocześnie w ocenie organu, zważywszy na upływ kilkudziesięciu lat od wydania kwestionowanych decyzji, brak części dokumentów mających zastosowanie w sprawie nie może przesądzać o rażącym naruszeniu prawa przez organy wydające te decyzje. Odmienny pogląd podważałby sens instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, skoro sam fakt braku dokumentów w sprawie uznany byłby za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W omawianej sprawie brak jest dowodów (dokumentów), które by podważały okoliczność spełnienia przesłanek określonych w przepisach, warunkujących przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha. położonego w [...]. Jednocześnie zachowane zostały dokumenty przemawiające za tym, że przejęcie gruntów nastąpiło zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami, a więc brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Ministra T. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając

- naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 2 ust. 1 ustawy z 1957r. w związku § 11 ust. 1 poprzez przyjęcie, iż zachodziły przesłanki do przejęcia gruntów;

- art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami;

- art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 28 k.p.a., 77 k.p.a., 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz 151 § 1 k.p.a.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, o wznowienie postępowania względnie stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1975r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] maja 1975r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca zawarła szczegółową argumentację do stawianych zarzutów podkreślając, że brak jest dowodów wskazujących, że "A. B. otrzymał zaskarżoną decyzje administracyjną", co świadczy o naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie. W ocenie skarżącej twierdzenia organu, że przedmiotowy grunt został porzucony jest twierdzeniem gołosłownym, gdyż w toku postępowania skarżąca przedstawiła dokumenty z których wynika odmienny fakt. Organ pominął bowiem, że przedmiotowy grunt był dzierżawiony przez F. S. w latach 1969-1972 a od 1973-1974 przez J. W., A. P., B. G., którzy złożyli pisemne oświadczenie o dzierżawie ziemi (oświadczenia złożone 15 czerwca 1982r. do Wydziału Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego w [...]). Zauważono również, że podatki były płacone przez poprzednika prawnego skarżącej. Wskazano również, że w notatce z dnia [...]listopada 1974r nie zostało wskazane na czym polega niewłaściwe zagospodarowanie oraz w jakim zakresie grant leżał odłogiem. Tymczasem notatka z dnia [...] maja 1975r. wskazuje, że grunty były zagospodarowane i nie leżały odłogiem. Skarżąca podkreśliła także, że decyzja Urzędu Wojewódzkiego z 1975r. została wydana na podstawie dwóch notatek bez przesłuchania osób wydzierżawiających grunt czy też przesłuchania właściciela tego gruntu. Przyznała również, że we wskazanym gospodarstwie nikt nie mieszkał, gdyż były to grunty orne bez prawa do zabudowy a ponadto większość gospodarstwa stanowił las, a grunty były uprawiane i poddawane zabiegom agrotechnicznym przez właściciela lub dzierżawcę w zakresie jakim było to możliwe dlatego też nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu toczącym się z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1975r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Gminy z 1975r. o przejęciu na własność Państwa opuszczonej nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, składającej się z parceli [...], położonej w [...], stanowiącej własność A. B.. Powyższe oznacza zatem, że postępowanie to nie miało charakteru postępowania "zwyczajnego" lecz toczyło się w ramach trybu nadzwyczajnego- o co wnioskowała skarżąca zarówno we wniosku z [...] lipca 2013r. jak i w piśmie z [...] maja 2018r., którym rozszerzono wniosek na decyzję Wojewody z 1975r. i w których jako podstawę wskazano przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.- dalej: k.p.a.), tj. decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że dla oceny poddanej kontroli sądowej decyzji konieczne jest uwzględnienie specyfiki postępowania administracyjnego toczącego się w trybie art. 156 i nast. k.p.a. Wyjaśnić zatem należy, że postępowanie nieważnościowe (nadzorcze) prowadzone na podstawie art. 156 – 158 k.p.a. choć podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, to różni się przedmiotem. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialnoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Ma więc ono charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa (por. B. Adamiak: Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, nr 8, s. 31). Istotą zatem tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów prawa podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej w decyzji. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy, ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów, w kontekście ustalonego wówczas przez organy stanu faktycznego. To z kolei oznacza, że w postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.

Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2019r. zapadła właśnie w postępowaniu nieważnościowym, którego przedmiotem była ocena, czy decyzja Wojewody z 1975r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Gminy z 1975r. zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przy czym w świetle wskazywanych przez skarżącą podstaw organ słusznie przyjął, iż żądanie skarżącej jest oparte na przesłance rażącego naruszenia prawa a nie na braku podstawy prawnej do wydania orzeczenia, bowiem podstawa taka istniała.

Wobec tego niezbędnym jest rozważenie, na tle zarysowanego wyżej sporu, pojęcia rażącego naruszenia prawa jako kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sięgając do dorobku doktryny wskazać przyjdzie, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu (J. Jendrośka, B. Adamiak: Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986 nr 1, s. 69 i n.). Stan faktyczny i prawny musi więc w takim przypadku nie budzić wątpliwości, a samo naruszenie prawa musi być oczywiste i wyraźne, a więc bezsporne. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy kolizji pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi zatem o sytuację, gdy istnienie owej sprzeczności da się ustalić poprzez zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia, a uzyskany tą drogą wynik, w sposób niebudzący wątpliwości narusza prawo. Przy takim rozumowaniu, w rażący sposób może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy nie wymagający stosowania wykładni prawa innej aniżeli językowa.

W tej sprawie mamy do czynienia z decyzjami z 1975r. a więc z orzeczeniami wydanym 45 lat temu. Ranga zarzutów stawianych tego typu aktom prawa administracyjnego, w sytuacji gdy w systemie prawa we wszystkich innych dziedzinach prawa, czy to prawa cywilnego czy to prawa karnego, nastąpiło już przedawnienie wzruszalności jakiegokolwiek aktu czy karalności (względnie zatarcie skazania) – winna być na tyle doniosła, że nie dawałaby się w żaden sposób pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej w ramach nadzoru decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm.- dalej: ustawa z 1957r.)- mimo iż wskazany przepis nie został wskazany w podstawie prawnej wydanych w 1975r. decyzji. Według tego przepisu gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu [...]kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne. Zauważenia wymaga, że według § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198 z późn. zm.- dalej rozporządzenie), będącego aktem wykonawczym do ustawy z 1957 r. (art. 2 ust. 3 pkt 1 tej ustawy), za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela, bądź użytkownika albo dzierżawcę. Zatem przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa mogło nastąpić, przy zaistnieniu łącznym dwóch wskazanych wyżej przesłanek, tj. właściciel lub jego rodzina w nim nie zamieszkiwali a przy tym nie było ono w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela lub użytkownika albo dzierżawcę.

W sprawie bezsporne jest, że w roku 1975 a zatem w dacie wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa ani A. B. ani też nikt z najbliższej rodziny nie mieszkał w przedmiotowym gospodarstwie. Powyższe potwierdza bowiem sama skarżąca wskazując m. in. w piśmie z 4 maja 2018r. oraz w skardze, że w przedmiotowym gospodarstwie nikt nie mieszkał, gdyż były to grunty rolne bez prawa do zabudowy a ponadto większość gospodarstwa stanowił las (str. 4, akapit 2 od góry skargi). Tym samym niewątpliwie była spełniona pierwsza z przesłanek określonych w § 1 pkt 1 rozporządzenia.

Co do drugiej z przesłanek, w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zgromadzona w aktach dokumentacja w tym uzasadnienia samych decyzji z 1975r. wskazują, że grunt ten nie był w całości lub w większej części uprawiany oraz poddawany zabiegom agrotechnicznym. Przy czym w ocenie Sądu bez znaczenia dla sprawy pozostaje argumentacja skarżącej, że grunt był dzierżawiony. Istotne znaczenie miał bowiem tylko fakt czy grunt ten przez właściciela lub dzierżawców był uprawiany i poddawany zabiegom agrotechnicznym. A w tym zakresie znajdujące się w aktach dokumenty (notatka z [...] listopada 1974r. sporządzona przez Inspektora rolnego F. M., notatka z [...] maja 1975r. sporządzona przez Komisje w składzie C. A., B. R. i F. M., pismo Naczelnika Gminy w [...] z 28 października 1975r.) wskazują, że w znacznej części grunt ten nie był w ogóle uprawiany (ze wskazanych wyżej notatek wynika bowiem, że poddane uprawie było jedynie [...] ha, gdy tymczasem samych gruntów ornych było [...] ha).

Wobec tego nie sposób uznać, że w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia przepisów ustawy czy rozporządzenia, co słusznie stwierdził organ rzeczowo i szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Sąd zauważa przy tym, że mimo iż w skardze skarżąca wskazała na naruszenie § 11 pkt 1 rozporządzenia, to jednak Sąd uznał, iż jest to oczywista omyłka i w istocie chodziło o § 1 pkt 1 rozporządzenia. Przyjmując powyższe Sąd miał m. in. na względzie uzasadnienie skargi oraz fakt iż rozporządzenie nie posiadało jednostki redakcyjnej o tym numerze.

W ocenie Sądu organ zgromadził niezbędny w sprawie materiał dowodowy pozwalający na podjęcie w sprawie rozstrzygnięcia a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria z art. 107 § 3 k.p.a. (organ przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazał podstawy prawne i przyporządkował je zaistniałym w sprawie okolicznościom). Ocena dokonana przez organ nie budzi wątpliwości Sądu, nie narusza przy tym wskazanych w skardze przepisów procedury. Przede wszystkim należy podkreślić, iż jeśli chodzi o zarzuty proceduralne, to skarga zarzuca w szczególności naruszenie zasad postępowania nie przez organ orzekający w kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawie nadzorczej - lecz przez organ orzekający w 1975r.

W tym zakresie należy podkreślić, na co słusznie wskazywał również Minister, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), wobec tego wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Z powyższego wynika, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa, a przy tym chodzi o przepis prawa materialnego a nie o przepisy prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie I OSK 1466/2011, LexPolonica nr 8176560, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wzruszeniu ostatecznej decyzji z powodów proceduralnych co do zasady służy tryb z art. 145 k.p.a. W tym miejscu należy również wyjaśnić odnosząc się do argumentacji i zarzutu wskazanego w skardze, że postępowanie o stwierdzenie nieważności i postępowanie o wznowienie postępowania są dwoma rodzajami postepowań nadzwyczajnych, są to postepowania niekonkurencyjne. W związku z powyższym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, a w takim trybie było w niniejszej sprawie na żądanie skarżącej prowadzone postępowanie, nie można było badać przesłanek do wznowienia postępowania, w tym wskazywanej w skardze przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia braku udziału strony w postępowaniu może być bowiem badana w postepowaniu wznowieniowym a nie nieważnościowym. Zauważenia przy tym wymaga fakt, iż decyzja Naczelnika Gminy z 1975r. niewątpliwie została doręczona A.B. lub powziął on o niej przynajmniej wiadomość, gdyż jak wynika z decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1975r. to w wyniku odwołania A. B. organ ten ponownie rozpoznawał sprawę, uprzednio dokonując przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznając je za niezasadne wskazuje, że:

- w niniejszej sprawie, nie mógł zostać przez organ naruszony przepis art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami już choćby tylko z tego względu, że organ nie prowadził postępowania w oparciu o ten przepis, a nadto przepis ten wszedł w życie wiele lat po wydaniu decyzji z 1975r., które były przedmiotem niniejszego postępowania;

- w ocenie Sądu w sprawie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy przy czym podkreślenia wymaga, że organ nie mógł wystąpić do archiwum Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], jak tego żądała skarżąca, gdyż taki podmiot obecnie nie istnieje. Jak wynika z akt sprawy (pismo Wojewody [...] z 14 lipca 2014r.) organ poszukując akt dot. tej sprawy wystąpił do Wójtów Gmin: [...] i [...], Starostów: [...] i [...]. Poszukiwania były prowadzone również w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim i Urzędzie Marszałkowskim w [...] a także w Archiwum Państwowym w [...] a zatem podjęte zostały niezbędne czynności celem wyjaśnienia i zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwolił na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając zatem powyższe na uwadze oraz mając na względzie, że nieważności decyzji organ nie może domniemywać ani jej poszukiwać Sąd uznał, że skarga nie uzasadnia stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organy wydające w 1975r. decyzje, a w konsekwencji, że nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nadzorczej. Trzeba bowiem jeszcze raz podkreślić, że instytucja stwierdzenia nieważności nie ma na celu usuwanie formalnych wad postępowania administracyjnego, lecz służy wyłącznie usuwaniu z obrotu prawnego nie "wadliwego" lecz "rażąco wadliwego" rozstrzygnięcia. Tymczasem wady takiej w toku postępowania nadzorczego - nie stwierdzono a Sąd się jej również nie dopatrzył.

Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.