Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 694/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 121, 122, 123 par. 1, 125, 169 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej A. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga A. P. (dalej: "strona", "skarżąca") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "organ I instancji", "NUS") z [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku strony o rozłożenie na 13 rat zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. w kwocie 225.351 zł.

Z akt sprawy wynika, że we wniosku o przyznanie ww. ulgi podatkowej strona podała, że nie jest w stanie zapłacić należnego podatku w wymaganym ustawowo terminie (do 30 kwietnia 2021 r.) ze względu na opóźnienia dotyczące rozliczeń za usługi projektowe oraz duże spowolnienie w zleceniach i wykonawstwie usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że kwota podatku w znacznej części obejmuje podatek za sprzedaż nieruchomości w Z. Zaznaczyła, że pieniądze uzyskane z tej transakcji przeznaczyła na spłatę zadłużenia u kontrahentów oraz doraźne utrzymanie firmy, gdyż ta - jak większość firm działających w branży projektowej, miała problemy finansowe z uwagi na spowolnienie gospodarki w okresie pandemii. Strona zaproponowała zatem rozbicie kwoty należnego podatku na miesięczne wpłaty w wysokości 5% do końca marca 2022 r. oraz pozostałą kwotę podatku wraz z odsetkami do końca kwietnia 2022 r. Oceniła przy tym, że taki harmonogram spłaty będzie możliwy do udźwignięcia przez jej firmę. Dodała, że nie posiada innych zadłużeń względem Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w trakcie prowadzenia działalności (od 2009 r.) zawsze wywiązywała się z należnych opłat. Wyraziła także gotowość osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu omówienia i doprecyzowania wniosku zauważając, że wizyta w urzędzie jest możliwa po wcześniejszym umówieniu terminu.

Pismem z 7 maja 2021 r. NUS, powołując art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.); dalej: "Op", skierował do strony wezwanie do usunięcia braków opisanego powyżej wniosku, zakreślając termin 7 dni od dnia doręczenia tego pisma pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W wezwaniu tym strona została zobowiązana do wskazania, cyt.:"czy złożony wniosek dotyczy:

1) ulgi, która nie stanowi pomocy publicznej albo

2) ulgi, która stanowi pomoc de minimis albo

3) ulgi stanowiącej pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie albo

4) ulgi stanowiącej pomoc publiczną w związku z COVID- 19".

W zależności od wybranego wariantu odpowiedzi, NUS zobowiązał stronę do przedstawienia informacji na stosownym formularzu, dołączenia określonych dokumentów, a ponadto do złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej nie naruszyła ograniczeń, nakazów i zakazów, o których mowa w art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1845 i 2112); dalej: "oświadczenie co do braku naruszenia zakazów covidowych". Do wezwania załączono wzór tego oświadczenia oraz formularze informacji przedstawianych przy ubieganiu się o podane w wezwaniu ulgi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 16 akt adm.), ww. wezwanie zostało doręczone stronie 11 maja 2021 r.

Odpowiadając na powyższe wezwanie (w piśmie z 17 maja 2021 r.) strona sprecyzowała, że ubiega się o pomoc de minimis w ramach kodu A2.8 oraz C2.1.2. Jednocześnie wniosła o umożliwienie jej wizyty w urzędzie w celu dokonania ewentualnych dodatkowych ustaleń lub przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Zadeklarowała przy tym, że w braku konieczności takiej wizyty wszelkie inne wymagane materiały prześle listownie. Przedłożyła także wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.

Pozostawiając bez rozpatrzenia wniosek strony złożony w niniejszej sprawie NUS ocenił (w uzasadnieniu postanowienia z [...]), że strona w wyznaczonym terminie, tj. do 18 maja 2021 r. nie usunęła braków podania zgodnie z wezwaniem z 7 maja 2021 r.

W zażaleniu strona zarzuciła naruszenie art. 121, art. 169 § 1 i 4, art. 124, art. 217 § 2 w zw. z art. 219 oraz w zw. z art. 210 § 4 Op, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, nieudzielenie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania. Oceniła, że naruszenie tych przepisów skutkowało przedwczesnym wydaniem postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Ponadto stwierdziła, że NUS nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie będące przedmiotem zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia DIAS wyjaśnił, że wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą o przyznanie ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 w zw. z art. 67b Op, oprócz wymogów formalnych określonych w art. 168 § 2 Op musi także spełniać wymogi ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 743); dalej: "u.p.p.p." oraz ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 2112); dalej: "ustawa COVID-19". Wskazał, że to od rodzaju wnioskowanej pomocy przepisy art. 37 u.p.p.p. uzależniają zakres informacji i dokumentów, jakie podmiot ubiegający się o pomoc jest zobowiązany przedstawić wraz z wnioskiem. W świetle zaś art. 37 ust. 7 u.p.p.p., do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc wymaganych zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Natomiast obowiązek wnioskodawcy do złożenia oświadczenia co do braku naruszenia zakazów covidowych wynika z art. 23 ust. 3 ustawy COVID-19. Dodał, że złożenie tego oświadczenia jest wymagane zarówno w przypadku, gdy przedsiębiorca składa wniosek w ramach programu pomocowego, jak również gdy ulga w spłacie zobowiązań podatkowych będzie stanowiła pomoc de minimis.

DIAS podkreślił, że strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, gdyż jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie podała rodzaju wnioskowanej pomocy spośród wymienionych w art. 67b § 1 pkt 1-3 Op. Podał, że do wezwania organ I instancji załączył formularze informacji przedstawianych przy ubieganiu się przez przedsiębiorcę o pomoc danego rodzaju, a także wzór oświadczenia co do braku naruszenia zakazów covidowych. Ocenił, że w zakreślonym przez organ I instancji 7-dniowym terminie, który upłynął z dniem 18 maja 2021 r., strona nie uzupełniła wszystkich braków formalnych wymienionych w ww. wezwaniu. Zauważył bowiem, że oświadczenie co do braku naruszenia zakazów covidowych zostało dołączone przez stronę dopiero do pisma z 8 czerwca 2021 r., natomiast zaświadczenia, oświadczenia i informacje niezbędne do udzielenia pomocy de minimis, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.p.p., zostały przez stronę dołączone do pisma z 23 czerwca 2021 r. Stwierdził, że upływ zakreślonego terminu na uzupełnienie tych braków skutkował, stosownie do art. 169 § 1 i § 4 Op, koniecznością wydania postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.

Końcowo DIAS zauważył, że wydanie formalnego postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia nie czyni sprawy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej rzeczą osądzoną (res iudicata). Wywiódł bowiem, że dopóki istnieje zaległość podatkowa, dopóty strona jest uprawniona do składania wniosku o rozłożenie jej zapłaty na raty lub o inny rodzaj ulgi w spłacie spośród tych wymienionych w art. 67a § 1 pkt 1-3 w zw. z art. 67b § 1 Op. Zdaniem DIAS, w tej sytuacji nie ma przeszkód prawnych, aby strona złożyła ponownie wniosek w tym przedmiocie spełniający wymogi określone przepisami prawa.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżąca zarzuciła DIAS naruszenie przepisów Op, tj.: art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 oraz art. 169 § 4 w zw. z art. 239 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które winno zostać uchylone w związku z naruszeniem przez organ I instancji zasad ogólnych takich jak: zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasada informowania, zasada prawdy obiektywnej, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasada szybkości i prostoty postępowania. Z tych też powodów, skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, a także o rozłożenie na raty przedmiotowej zaległości zgodnie z wnioskiem przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu skarżąca wywiodła, że przepisy art. 169 § 1 i 4 Op nie są jedynymi podstawami prawnymi prowadzonego postępowania podatkowego. Oceniła bowiem, że równorzędną rolę pełnią zasady przewidziane w art. 120-129 Op, które nakładają na organ podatkowy określone obowiązki, stanowiące też symetrycznie źródła prawa dla strony postępowania podatkowego. Uznała, że zasady te pozwalają korygować przepisy proceduralne, tak aby nie doprowadzić do zupełnie innych konsekwencji, niż leżące u podstaw prawa podatkowego. Stwierdziła jednak, że te zupełnie inne konsekwencje ziściły się w niniejszej sprawie, jako skutek potraktowania skarżącej w sposób sprzeczny z tymi zasadami. Skarżąca podniosła bowiem, że sprawa dotyczy rozłożenia na raty zaległości podatkowej, która nie była w żaden sposób kwestionowana przez skarżącą i którą skarżąca chciała uregulować, a tylko wskutek nieprzewidzianych zdarzeń nie mogła tego uczynić w terminach przewidzianych w ustawie podatkowej. Wskazała, że z uwagi na zagrożenie wszczęcia egzekucji miała interes w jak najszybszym rozpoznaniu wniosku o odroczenie terminu płatności, aby uchronić się przede wszystkim przed zajęciem rachunków bankowych, które uniemożliwiłoby prowadzenie działalności. Podała, że brak zapłaty kontrahentom oznacza ich utratę, a więc brak możliwości generowania dochodów, z których przecież płacone są podatki. Stwierdziła, że szybkie rozpoznanie wniosku i udzielenie ulgi leżało także w interesie organu podatkowego, aby nie stracić wpływów podatkowych i zabezpieczyć własne źródło dochodu. Oceniła, że takiego spojrzenia organu podatkowego zabrakło, pomimo tego, że wynika ono nie tylko z dobrych praktyk administracji podatkowej ale i z zasad postępowania podatkowego.

Zdaniem skarżącej, NUS z naruszeniem tych zasad skierował wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku zamiast podjęcia szybszego i prostszego kontaktu ze skarżącą (np. telefonicznego, mailowego) celem ustalenie danych oraz dokumentów, które powinny zostać przedłożone w ramach postępowania. Skarżąca zwróciła uwagę także na wyrażoną w piśmie z 17 maja 2021 r. prośbę o spotkanie w urzędzie skarbowym oraz (opcjonalnie) gotowość do współpracy drogą listowną w celu dokonania ewentualnych dodatkowych ustaleń lub przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W tych okolicznościach oceniła, że zamknięcie sprawy przez NUS (kontestowanym postanowieniem) świadczy także o braku podjęcia przez ten organ wszystkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 Op). Jako przedwczesne skarżąca zakwalifikowała zatem zarówno skierowanie wezwania do usunięcia braków formalnych podania, jak i pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpatrzenia.

Końcowo skarżąca wskazała także na inne naruszenia przepisów przez NUS, które organ odwoławczy uznał za pozbawione bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, a które w jej ocenie pokazują kontekst, w jakim zapadły oba postanowienia. W tym zakresie wskazała na: wysyłanie korespondencji na adres zamieszkania skarżącej pomimo podania innego adresu do doręczeń (naruszenie art. 148 § 1 oraz art. 123 i art. 121 Op), pominięcie pełnomocnika skarżącej ustanowionego w sprawie przy doręczeniu pisma z 6 lipca 2021 r. (naruszenie art. 145 § 1 oraz art. 123 i art. 121 Op), wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zajęcie rachunku bankowego skarżącej w sprawie nieistniejącej zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wskutek samowolnego zaliczenia przez NUS dokonanej przez skarżącą wpłaty z tytułu tego podatku na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do którego skarżąca wniosła o rozłożenie na raty (naruszenie art. 67 § 1 i 4 Op). Ponadto skarżąca jako nieuprawnione uznała wezwanie DIAS do przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu zażaleniowym, pomimo złożenia pełnomocnictwa w postępowaniu przed organem I instancji. Oceniła, że wezwanie to niepotrzebnie przedłużyło postępowanie i oparte było na błędnym założeniu, że w formularzu PPS poprzez wpisanie organu, w którym składane jest pełnomocnictwo, ogranicza się jego zakres.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, a sprawa zainicjowana tą skargą, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej "p.p.s.a.", została rozpoznana w trybie uproszczonym. Rozpoznając tą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 135 p.p.s.a., dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem i stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z mocy zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem DIAS.

Zgodnie bowiem z art. 169 § 1 Op, "jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia". Pozostawienie podania bez rozpatrzenia następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 169 § 4)". Brzmienie powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że warunkiem wydania przez organ podatkowy postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia jest uprzednie stwierdzenie przez ten organ, że podanie obarczone było brakami, których wnoszący nie usunął w terminie 7 dni, pomimo skierowania przez organ wezwania w tym przedmiocie.

Jak trafnie podniesiono jednak w skardze, przepisy art. 169 § 1 i 4 Op nie są jedynymi podstawami prawnymi postępowania podatkowego prowadzonego w kontrolowanej sprawie, gdyż równorzędną rolę w tym postępowaniu pełnią zasady ogólne przewidziane w art. 120-129 Op. Zasady te nakładają bowiem na organ podatkowy określone obowiązki, stanowiące też symetrycznie źródła prawa dla strony postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, przez pryzmat tych zasad należy także ocenić zgodność z prawem działań podjętych przez NUS po wniesieniu przez skarżącą wniosku o rozłożenie na 13 rat zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. Słusznie wywodzi przy tym skarżąca, że dla wyniku tej sprawy kluczowe znaczenia mają przede wszystkim obowiązki organu podatkowego wyrażone w: art. 121 § 1 (zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów), art. 121 § 2 (zasada udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania), art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 123 § 1 (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym), art. 125 (zasada szybkości i prostoty postępowania podatkowego). Realizacja obowiązków wynikających z tych zasad ogólnych winna bowiem przyświecać w tej sprawie NUS już w momencie stwierdzenia braków w podaniu skarżącej.

Niewątpliwie w zgodzie z tymi zasadami pozostaje rozeznanie przez organ podatkowy sytuacji prawnej wnoszącego podanie, które powinno nastąpić niezwłocznie po stwierdzeniu braków w podaniu. Działanie to nabiera szczególnego znaczenia w tych sprawach, w których – tak jak w kontrolowanej, podstawę prawną zgłoszonego żądania mogą stanowić różne przepisy prawa, których zastosowanie wymaga uprzedniego złożenia podania spełniającego inne wymagania formalne. W tego bowiem rodzaju sprawach, uprzednie rozeznanie sytuacji prawnej wnoszącego podanie umożliwia organowi podatkowemu skierowanie wezwania do uzupełnienia braków podania adekwatnego do sytuacji prawnej wnoszącego, a więc w istocie zmierzającego do szybkiego i prostego załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122, art. 125 Op). Realizacji obowiązków organów podatkowych wynikających z zasad ogólnych służy także zawarcie w wezwaniu do uzupełnienia braków podania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 2 Op), a także umożliwienie wnoszącemu podanie uzupełnienia jego braków w innym terminie w sytuacji uprawnionego i terminowego zgłoszenia wątpliwości co do treści wezwania (art. 121 § 1, art. 123 § 1 Op). Tego rodzaju działań zabrakło jednak w kontrolowanej sprawie, o czym świadczy zarówno treść wezwania do uzupełnienia braków podania, jak i lektura uzasadnień obu wydanych w tej sprawie postanowień.

Wymaga przede wszystkim zauważenia, że już z samego wniosku o przyznanie ulgi podatkowej wynikało, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w branży projektowej. Ponadto, we wniosku tym skarżąca wyraziła gotowość osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu omówienia i doprecyzowania wniosku zauważając, że wizyta w urzędzie jest możliwa po wcześniejszym umówieniu terminu. Pomimo takiej deklaracji skarżącej, NUS - z naruszeniem art. 123 § 1 i art. 125 § 1 Op, zaniechał wyznaczenia terminu wizyty skarżącej w urzędzie, poprzestając na skierowaniu do skarżącej wezwania do uzupełnienia braków podania, w którym wariantowo zobowiązał ją do podania rodzaju wnioskowanej ulgi wymieniając m.in. nieadekwatną zupełnie do sytuacji prawnej skarżącej ulgę stanowiącą pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie.

Zdaniem Sądu, przyjęty przez NUS sposób sformułowania wezwania mógł wywołać uzasadnione wątpliwości co do treści wezwania i zakresu nałożonych obowiązków. W wezwaniu tym najpierw zobowiązano bowiem skarżącą do wyboru jednego z czterech wariantów ulgi (w tym ulgi, która nie jest kierowana do przedsiębiorców z branży projektowej), a następnie w zależności od wybranego wariantu – do wypełnienia odpowiedniego formularza, złożenia stosownych dokumentów, a ponadto oświadczenia co do braku naruszenia zakazów covidowych. Pomimo istotnej złożoności tego wezwania i przyjętej w nim wariantowości odpowiedzi, w wezwaniu tym – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 121 § 2 Op - nie zawarto żadnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Takie informacje i wyjaśnienia zawarte zostały dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS, a więc już po zakończeniu postępowania w sprawie. Wówczas też DIAS podkreślił, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, gdyż jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie podała rodzaju wnioskowanej pomocy spośród wymienionych w art. 67b § 1 pkt 1-3 Op. Wyjaśnił także, że wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą o przyznanie ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 w zw. z art. 67b Op, oprócz wymogów formalnych określonych w art. 168 § 2 Op musi także spełniać wymogi u.p.p.p. oraz ustawy COVID-19. Wskazał, że to od rodzaju wnioskowanej pomocy przepisy art. 37 u.p.p.p. uzależniają zakres informacji i dokumentów, jakie podmiot ubiegający się o pomoc jest zobowiązany przedstawić wraz z wnioskiem. Podał także, że obowiązek wnioskodawcy do złożenia oświadczenia co do braku naruszenia zakazów covidowych wynika z art. 23 ust. 3 ustawy COVID-19.

Tymczasem wynikający z art. 121 § 2 Op obowiązek organu podatkowego udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, winien zostać zrealizowany w toku postępowania, a nie po jego zakończeniu. Obowiązek ten stanowi bowiem symetrycznie uprawnienie strony do uzyskania informacji, dzięki której nie poniesie szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zaniechanie zaś przez NUS realizacji obowiązku wynikającego z zasady informowania, niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Wymaga bowiem zauważenia, że skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków podania w zakreślonym przez NUS terminie. Sprecyzowała wówczas, że ubiega się o pomoc de minimis w ramach kodu A2.8 oraz C2.1.2. Przedłożyła także wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Jednocześnie wniosła o umożliwienie jej wizyty w urzędzie w celu dokonania ewentualnych dodatkowych ustaleń lub przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Zadeklarowała przy tym, że w braku konieczności takiej wizyty wszelkie inne wymagane materiały prześle listownie. Pomimo takiej deklaracji skarżącej, NUS ponownie - z naruszeniem art. 123 § 1 Op, zaniechał wyznaczenia terminu wizyty skarżącej w urzędzie. Odstąpił także od skierowania do skarżącej kolejnego wezwania, uwzględniającego wskazany przez skarżącą rodzaj pomocy, o jaką się ubiega (pomoc de minimis) i określającego ewentualne braki podania skarżącej w tym zakresie. Uchybił tym samym określonej w art. 122 Op zasadzie prawdy obiektywnej, która nakłada w toku postępowania na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W opisanych okolicznościach poprzestanie przez NUS jedynie na wydaniu postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia wszystkich braków podania określonych w wezwaniu, stanowi także naruszenie art. 121 § 1 Op. Przepis ten statuuje bowiem zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem Sądu, w sprzeczności z tą zasadą pozostaje nieumożliwienie wnoszącemu podanie uzupełnienia jego braków w innym terminie w sytuacji uprawnionego i terminowego zgłoszenia wątpliwości co do treści pierwotnego wezwania.

Wszystkie opisane powyżej zasady ogólne zostały naruszone przez organy podatkowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie bowiem realizacji przez NUS wyrażonych w nich obowiązków spowodowało przedwczesne wydanie w kontrolowanej sprawie postanowienia o pozostawieniu podania przez rozpatrzenia. Niedostrzeżenie zaś przez DIAS naruszenia tych przepisów w postępowaniu zażaleniowym spowodowało nieuprawnione utrzymanie w mocy postanowienia NUS na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Op. Usprawiedliwione podstawy miały zatem wszystkie zarzuty sformułowane w petitum skargi.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu. Rozważą także, czy dokumenty nadesłane przez skarżącą przy pismach z 8 i 23 czerwca 2021 r. są wystarczające do merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku o rozłożenie na 13 rat zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. w kwocie 225.351 zł. W razie zaś stwierdzenia braków w tym zakresie skierują stosowne wezwanie zawierające informacje i wyjaśnienia o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Uwzględnią przy tym okoliczność, że skarżąca jest reprezentowana w niniejszej sprawie przez pełnomocnika.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: uiszczonego należnego wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem (480 zł) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).