Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2503/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją nr [...], z dnia [...] kwietnia 2008 r., ustalił karę pieniężną dla Rodzinnych Ogrodów Działkowych "[...]" w G., [...] -[...] G. w wysokości 193 415,22 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia 4 dębów, brzozy i 7 topól osik z terenu Rodzinnych Ogrodów Działkowych "[...]" w G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Rodzinne Ogrody Działkowe "[...]" w G. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008 r., który wpłynął do organu w dniu 8 stycznia 2009 r., Rodzinne Ogrody Działkowe "[...]" reprezentowane przez Prezesa Zarządu – D. S. wniosły o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...], z dnia [...] sierpnia 2008 r. (należy przypuszczać, że powinno być [...] sierpnia 2009 r.), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. orzekło o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r.

Rodzinne Ogrody Działkowe "[...]" reprezentowane przez pełnomocnika M. W. wnioskiem z dnia 17 września 2009 r. wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpoznania tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...], z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. sygn. [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...].

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że we wznowionym postępowaniu organ bada czy powołane przez wnioskodawcę przesłanki, wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. miały wpływ na prawidłowość wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednakże przed wznowieniem postępowania organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, na którego etapie winien ustalić czy złożony wniosek pochodzi od strony postępowania oraz czy spełnione zostały warunki w zakresie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W przypadku wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stosownie do brzmienia art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania winien być złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Prowadząc postępowanie wznowieniowe Kolegium nie przeprowadziło oceny wniosku Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" z dnia [...] grudnia 2008 r. o wznowienie postępowania w granicach określonych w art. 148 § 1 k.p.a. Z uwagi na wątpliwości co do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z zachowaniem ustawowego terminu i konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie należało uchylić decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. i umorzyć postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów procedury w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 50 § 1 k.p.a., art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne polegające na tym, że Kolegium stwierdziło, iż skarżący powoływał jako przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

okoliczność zmian osobowych w swoim zarządzie, gdy tymczasem skarżący podnosił, że zmiany te dopiero pozwoliły wykryć nowe dowody i okoliczności znajdujące się w aktach [...] Sądu Rejonowego w P. W skardze zarzucono również naruszenie art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a., ponadto naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zarzucono naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 142 i art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 149 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 i 145 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż uchylono postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. mimo jego niezaskarżenia co spowodowało wydanie rozstrzygnięcia poza granicami sprawy wyznaczonymi żądaniem wyrażonym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto na rozprawie sądowej w dniu 12 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego wskazał na nieprawidłowe umocowanie pełnomocnika skarżącego składającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na etapie postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja wydana została w toku postępowania wznowieniowego od ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. orzekającą o ustaleniu kary pieniężnej dla Rodzinnych Ogrodów Działkowych "[...]" w G., [...] -[...] G. w wysokości 193 415,22 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Stosownie do ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419, ze zm.) Polski Związek Działkowców posiada osobowość prawną, działa poprzez swoje organy ustanowione ustawą oraz statutem, jednostki organizacyjne PZD korzystają z osobowości prawnej PZD w ramach uprawnień i odpowiedzialności określonej statutem - art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" jest jednostką organizacyjną PZD i korzysta z osobowości prawnej PZD w ramach uprawnień i odpowiedzialności określonej statutem.

W dniu 6 kwietnia 2006 r. VII Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Działkowców uchwalił Statut Polskiego Związku Działkowców.

Ze statutu Polskiego Związku Działkowców wynika m.in., że organami jednostek organizacyjnych PZD, jakimi są rodzinne ogrody działkowe, są zarządy (§ 40). Z § 88 ust. 1 statutu wynika, że zarząd prowadzi sprawy ROD i reprezentuje go na zewnątrz według zasad określonych w § 92. Z kolei z § 91 ust. 1 statutu wynika, że zarząd reprezentuje interesy ROD i jego członków przed organami samorządu terytorialnego i administracji rządowej w sprawach administracyjnych i podatkowych w szczególności w zakresie kompetencji określonych w § 91 ust. 2 statutu. Dalej § 92 ust. 1 statutu wskazuje, że w zakresie swoich kompetencji określonych statutem w zakresie spraw zwykłego zarządu zarząd działa w imieniu i reprezentuje ROD na zewnątrz, w tym w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych. Natomiast w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda prezydium okręgowego zarządu - § 91 ust. 4 statutu. Z kolei według § 91 ust. 3 statutu do składania oświadczeń woli w imieniu ROD w zakresie kompetencji określonych w ust. 1, w tym ustanawiania pełnomocników procesowych, konieczne jest współdziałanie prezesa zarządu z innym członkiem zarządu. Zatem dla skutecznego złożenia oświadczenia woli w imieniu ROD, statut wymaga reprezentacji łącznej prezesa zarządu z innym członkiem zarządu.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że Kolegium rozpoznało wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] sierpnia 2008 r. podpisany przez pełnomocnika M. W.. Pełnomocnictwo M. W. do działania w imieniu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" zostało wystawione w dniu [...] czerwca 2009 r. i podpisane w imieniu zarządu ROD "[...]" jedynie przez prezes zarządu A. K., a zatem z naruszeniem § 92 ust. 3 statutu. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, jednakże w przedmiotowej sprawie organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodzący od podmiotu, któremu pełnomocnictwo zostało udzielone nieskutecznie.

W sprawie należy zauważyć również, że wniosek z dnia 22 grudnia 2008 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w imieniu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" został podpisany jedynie przez prezes zarządu D. S., a zatem z naruszeniem wymogu wynikającego z § 92 ust. 3 statutu, zgodnie z którym do składania oświadczeń woli w imieniu ROD umocowany jest prezes zarządu łącznie z innym członkiem zarządu. Organ nie może procesować w oparciu o wniosek, który nie wywołuje skutku prawnego w zakresie oświadczenia woli w nim zawartego, bez uprzedniego wezwania strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. do prawidłowego podpisania wniosku.

Ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. zawierają kwalifikowaną wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność ww. aktów.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.