Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1118/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136, art. 137, art. 217
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 roku przy udziale - sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. znak: [...] z dnia [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. LS


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta Ł., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeniach z tym związanych.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Aktem notarialnym z dnia 6 stycznia 1976 roku dawna działka nr 24/6 została nabyta na rzecz Skarbu Państwa od J. K. na zasadach przewidzianych w art. 6 ustawy z dn. 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 roku Nr 10, poz. 64 ze zm.), pod budowę osiedla mieszkaniowego A część północna. Dawna działka nr ewid. 24/6 weszła w skład działki nr ewid. 66 o łącznej powierzchni 0,6105 ha.

W dniu 7 maja 2012 roku J. D., jako następca prawny J. Kl., wystąpiła z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości znajdującej się w granicach działki nr ewid. 66, położonej w Ł., obręb [...], przy ul. A.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...], wyznaczył Prezydenta Miasta S., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia powyższego wniosku.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] orzekł o zwrocie na rzecz J. D. nieruchomości położonej w Ł., obręb [...], przy ul. A, aktualnie oznaczonej nr ewid. 66/5 o powierzchni 0,1384 ha, stanowiącej własność Gminy Miasta Ł.. Przywrócenie prawa własności tej nieruchomości na rzecz J. D. nastąpi z dniem, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, a nieruchomość podlega zwrotowi w stanie w jakim, znajduje się w dniu jej zwrotu. Organ pierwszej instancji orzekł także o zwrocie przez J. D. na rzecz Gminy Miasta Ł. łącznej kwoty: 19.365,22 zł, stanowiącej wartość zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego dla poprzedniego właściciela nieruchomości, proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, z uwzględnieniem działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu. Na wniosek strony należność ta została rozłożona na 10 rat rocznych, podlegających oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski, płatnych we wskazany w decyzji sposób. Prezydent postanowił także, iż prawomocna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Decyzja z dniem, w którym stanie się ostateczna, zatwierdza podział działki nr ewid. 66 m.in. na działkę nr ewid. 66/5 o powierzchni 0,1384 ha, zgodnie z załączoną do decyzji mapą. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 4 pkt 9b1, art. 96 ust. 1b, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139 – 142, art. 216, art. 217 ust. 2, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku nr 102, poz. 651 ze zm., dalej jako: "u.g.n.").

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydent Miasta Ł. wskazał, iż z planu realizacyjnego zagospodarowania terenu wynika, że wywłaszczona działka nr ewid. 24/6 przeznaczona była pod budowę osiedla mieszkaniowego, a obecna działka nr 66/5 miała być przeznaczona pod budowę przedszkola. Ostatecznie przedszkole powstało na części działki 66 (działka nr 66/3). W ocenie odwołującego w pozostałym zakresie działka nr ewid. 66 miała być zagospodarowana w sposób wskazany na przywołanym planie, tj. część działki miała być zajęta pod teren zielony – lasek, część pod infrastrukturę osiedla. Z planu nie wynika, żeby działki miały zostać w jakiś szczególny sposób zagospodarowane. Obecnie teren działki jest zadbany, porośnięty zielenią osiedlową, przez działkę w dwóch miejscach przebiega chodnik betonowy oraz kable: energetyczny i telefoniczny ze studzienką telefoniczną. Obok na działkach powstało osiedle mieszkaniowe, a towarzysząca jej infrastruktura znajdująca się na działkach podlegających zwrotowi jest ściśle związana z funkcjonowaniem osiedla, zatem jej urządzenie – zdaniem odwołującego – stanowi realizację celu wywłaszczenia.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...], wspomnianą na wstępie decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli – stosownie do przepisu art. 137 u.g.n. – stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej zgodnie z art. 140 u.g.n.

Z tego względu, podstawową okolicznością, jaką organ administracji powinien zbadać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została nabyta. Przy czym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 u.g.n.). Stosownie do art. 216 u.g.n. przepisy dotyczące zwrotów nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 roku Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa od J. K. aktem notarialnym z dnia 6 stycznia 1976 roku na zasadach przewidzianych w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, pod budowę osiedla mieszkaniowego A część północna. Stosownie do ustaleń ogólnego planu realizacyjnego zagospodarowania tego terenu, zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 1975 roku wynika, iż wywłaszczone działki znalazły się w granicach lokalizacji budowy przedszkola, oznaczonego na planie symbolem 121 A.

W dniu 15 maja 2013 roku przeprowadzono oględziny na nieruchomości i ustalono, że teren jest niezabudowany, porośnięty trawą, przez działkę nr 66/5 przebiega w dwóch miejscach chodnik betonowy, dwa kable: energetyczny i telefoniczny ze studzienką telefoniczną.

W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, na aprobatę zasługuje stanowisko Prezydenta Miasta S., że na wywłaszczonych działkach cel wywłaszczenia, który powinien być określony możliwie precyzyjnie, nie został zrealizowany. Zdaniem Wojewody z materiału dowodowego sprawy wynika, że działki przeznaczone zostały pod budowę przedszkola realizowanego w ramach osiedla mieszkaniowego. W tej sytuacji skoro na tym terenie nie zrealizowano celu wywłaszczenia w postaci budowy przedszkola nie można przyjąć, że na nieruchomości powstała jakakolwiek infrastruktura towarzysząca. W ocenie organu odwoławczego nie mogą zatem przynieść oczekiwanego skutku zarzuty odwołującego jakoby plan realizacyjny nie przewidywał, by sporne działki miały zostać w jakiś szczególny sposób zagospodarowane oraz wskazania, że powstała tam infrastruktura przesądzająca o realizacji celu wywłaszczenia. Organ odwoławczy uważa, iż budowa przedszkola obejmowałyby poza samym budynkiem, także tereny zielone przy przedszkolu, place zabaw dla dzieci, czy też ciągi komunikacyjne. Przywołane elementy infrastruktury przedszkola powiązane funkcjonalnie z celem wywłaszczenia stanowiłyby realizację celu wywłaszczenia. Działki te jednak nie są niezbędne w kontekście instytucji zwrotu nieruchomości w sytuacji kiedy przedszkole w ogóle nie powstało. Podsumowując Wojewoda powtórzył, iż podziela pogląd Prezydenta Miasta, że przedmiotowe działki stały się zbędne na cel wywłaszczenia, a obecność na nieruchomości infrastruktury technicznej nie koliduje z jej zwrotem na rzecz byłych właścicieli.

Cytując treść art. 140 oraz art. 217 ust. 2 u.g.n. Wojewoda wskazał, iż w dniu 22 października 2013 roku rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy sprostowany i uzupełniony w dniu 31 grudnia 2013 roku. W ocenie organu odwoławczego, operat szacunkowy może być użyty do celu dla jakiego został sporządzony jako kompletny i rzetelny. Wartość rynkowa części gruntu podlegającego zwrotowi według stanu na dzień zwrotu wyniosła 55.830 zł. Znajdujący się na nieruchomości fragmenty chodnika wyceniono na 518 zł, zaś trawnik na 8.178 zł. Zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu umieszczenia kabli na terenie działki określono na kwotę 383 zł. Zatem wartość nieruchomości na dzień zwrotu wyniosła 64.143 zł. Z kolei wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia wyniosła 56.105 zł, zatem wartość nieruchomości z tytułu działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu wzrosła o kwotę 8.038 zł. Wartość zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość wyniosła 11.327,22 zł, zaś aktualna wartość rynkowa działki 534.484 zł. Wobec tego wartość zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza 50% aktualnej wartości nieruchomości. Wysokość kwoty odszkodowania podlegającego zwrotowi wzrosła o 8.038 zł, z uwagi na zwiększenie wartości działek na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości.

W skardze do sądu administracyjnego Prezydent Miasta Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał na naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W ocenie autora skargi, sposób zagospodarowania nieruchomości pomimo, iż nie odpowiada ściśle założeniom planu zagospodarowania terenu, jest zgodny z celem wywłaszczenia. Celu wywłaszczenia nieruchomości "na budowę osiedla mieszkaniowego" nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych, urządzeń technicznych, ciągów komunikacyjnych, parkingów i innych urządzeń, które są niezbędne dla mieszkańców obok budynków mieszkalnych. Nieruchomości wywłaszczonej w związku z realizacją spółdzielczego osiedla mieszkaniowego nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia pomimo, że jest ona użytkowana sprzecznie z pierwotnym przeznaczeniem, jeśli służy ona zaspokajaniu potrzeb mieszkańców. Dopuszczalne są bowiem odstępstwa od planu realizacyjnego inwestycji, o ile nie są to zmiany jakościowe, a odpowiadają celowi wywłaszczenia. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie. Wprawdzie na nieruchomości nie wybudowano przedszkola, tak jak to założono w planie zagospodarowania terenu, jednak sposób zagospodarowania nieruchomości pozostaje w ścisłym związku z funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, którego budowa stanowiła cel wywłaszczenia. Oznacza to, że nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeń z tym związanych. U podstaw rozstrzygnięcia legło przekonanie organów administracji, iż fragment wywłaszczonej nieruchomości stał się zbędny na cel wywłaszczenia, zatem może być zwrócony następcy prawnemu poprzedniego właściciela. W ocenie sądu pogląd taki – w obliczu dokumentów załączonych do akt administracyjnych – nie jest uprawniony.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej już uprzednio ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli – stosownie do przepisu art. 137 u.g.n. – stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ, a warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n. Przy czym, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 u.g.n.).

Gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że uwzględnienie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest uzależnione od ustalenia, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tylko nieruchomość, która spełnia wskazane w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. warunki może być uznana za zbędną i w konsekwencji zwrócona byłym właścicielom lub ich spadkobiercom. Zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest więc ustalenie, czy nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Przy czym, przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesądza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej dostrzec wypada, iż nieruchomość oznaczona nr ewid. 24 została zbyta przez poprzedniego właściciela na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym w trybie ustawy z dn. 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 roku Nr 10, poz. 64 ze zm.). W akcie notarialnym cel wywłaszczenia został określony jako lokalizacja osiedla mieszkaniowego, co wynika z datowanej na dzień 18 marca 1975 roku decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny – ogólny zagospodarowania terenu inwestycji osiedla mieszkaniowego A – część północna w granicach oznaczonych liniami regulacyjnymi okalających ulic. W załączniku do tejże decyzji określono, iż na terenie wywłaszczonej nieruchomości zlokalizowane będzie przedszkole. Wskazane okoliczności wynikają z dokumentów załączonych do akt administracyjnych i nie są przedmiotem kontestacji żadnej ze stron postępowania.

Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy część wywłaszczonej nieruchomości objęta wnioskiem o jej zwrot stała się zbędna na cel wywłaszczenia, w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. Zdaniem organów obu instancji i uczestniczki postępowania, która wniosła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, zatem podlega zwrotowi na rzecz następcy prawnego byłego właściciela gruntu. W ocenie strony skarżącej, czyli Prezydenta Miasta Ł., nieruchomość nie jest zbędna na cel wywłaszczenia, zatem nie powinna podlegać zwrotowi.

Rozstrzygając przedstawiony spór wskazać ponownie wypada, iż – w stanie faktycznym sprawy niniejszej – celem ogólnym wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego, a celem szczegółowym – budowa przedszkola. Niewątpliwie przedszkola na spornym gruncie nie wybudowano. Z akt wynika, iż na terenie obecnej działki nr 66 znajduje się teren zielony – trawa, chodnik, ławeczka, stolik, drzewa i kabel energetyczny i telefoniczny, studzienka telefoniczna. W operacie wskazano, że murawa jest koszona z występującymi chwastami i innymi zanieczyszczeniami.

W ocenie składu orzekającego, system osiedla mieszkaniowego to także organizacja terenów zielonych. Przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla – takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i ciągi piesze (chodniki). Powołany pogląd uznać wypada za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z dnia 3 września 2010 roku, sygn. akt: I OSK 1537/09; z dnia 7 września 2007 roku, I OSK 1324/06 oraz wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 11 kwietnia 2013 roku, sygn. akt: IV SA/Po 145/13; z dnia 17 czerwca 2011 roku, sygn. akt: II SA/Po 158/11; z dnia 20 grudnia 2007 roku, sygn. akt: III SA/Po 648/07; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaprezentowany w wyroku z dnia 12 lipca 2012 roku (sygn. akt: II SA/Lu 450/12) należy jednak dostrzec, że nie każda infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest to, czy urządzenia te były planowane – choćby ogólnie – przy wywłaszczeniu, ale przede wszystkim – nawet gdy nie były planowane – istotne jest ich powiązanie z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem. Ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń np. boiska szkolnego, zieleni miejskiej. Za zieleń miejską nie można uznać luźno rosnących drzew i krzewów czy też boiska szkolnego urządzonego w sposób przypadkowy, chaotyczny. Również infrastruktura (chodniki, inne ciągi piesze, latarnie) do takich przypadkowych, nie celowych urządzeń, nie może być jej uzupełnieniem. Infrastruktura musi być również zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".

Rekapitulując, cel wywłaszczenia, którym w sprawie była budowa osiedla mieszkaniowego, to nie tylko i wyłącznie budowa budynków mieszkalnych, ale również infrastruktura towarzysząca funkcjonowaniu tegoż osiedla, w tym tereny zielone. Przy czym terenem zielonym będzie teren zorganizowany, uporządkowany, pełniący charakterystyczne funkcje dla niego (np. rekreacja, wypoczynek, czy oddzielenie zabudowań mieszkalnych od ulicy, ciągów komunikacyjnych, itp.).

Wobec powyższego – zdaniem składu orzekającego – organom w sprawie zarzucić należy, iż nie wyjaśniły w sposób bezsporny, czy w sprawie mamy do czynienia z terenem zielonym, o którym była mowa. Z akt administracyjnych wynikają informacje częściowo ze sobą sprzeczne. W operacie szacunkowym wskazano, iż działka jest porośnięta trawą – stanowi trawnik i jest częściowo utwardzona (chodnik), murawa jest koszona z występującymi chwastami i innymi zanieczyszczeniami. Z protokołu oględzin nieruchomości z dnia 15 maja 2013 roku wynika, że na tym terenie rośnie trawa i drzewa. W ocenie uczestniczki postępowania rzeczone drzewa to samosiejki. Niewątpliwie brak materiału dowodowego w postaci zdjęć uniemożliwił sądowi dokonanie własnych ustaleń. Wyjaśnić w sprawie zatem należy czy obecnie teren zielony – nawet jeżeli pierwotnie powstał w sposób nieplanowany – jest w chwili obecnej zorganizowany w sposób przemyślany oraz czy jest zadbany (trawniki koszone, zieleń wysoka poddawana zabiegom pielęgnacyjnym, jesienią liście zbierane, itp.). Istotne jest także jakiemu celowi służy rzeczony teren (np. rekreacja, oddzielenie bloków mieszkalnych od ciągów komunikacyjnych w celu zapewnienia ciszy i spokoju mieszkańcom, itp.). Nie bez znaczenia jest także to czy rzeczony teren jest powiązany z osiedlem.

W tej sytuacji organy ponownie rozpoznając sprawę zobligowane będą do wyjaśnienia wskazanych okoliczności. Proces ten musi być przeprowadzony z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, czyli w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). W toku postępowania bowiem organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Wobec tego organy są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wszystkie te czynności znaleźć powinny swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a.

Ponadto, w sprawie należy dostrzec, iż wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości objęta została objęta część działki nr ewid. 66, bez bliższego dookreślenia. Tymczasem organ orzekł o zwrocie działki nr ewid. 66/5, czyli działki która powstanie z działki nr ewid. 66. Z żadnego dokumentu załączonego do akt nie wynika czy wniosek J. D. odnosił się do tego właśnie fragmentu. Wobec potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, za konieczne uznać wypada wyjaśnienie także tej kwestii.

Konkludujące sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na mocy art. 152 P.p.s.a. sąd – w punkcie drugim wyroku – stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

LS