Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 152/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 958/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z 23 września 2015 r. (sygn. akt III SA/Lu 958/15), na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), oddalił wniosek P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca uzasadniając wniosek podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie się wiązać z koniecznością zapłaty kary pieniężnej w znacznej wysokości. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi kilkadziesiąt postępowań w analogicznych sprawach w całej Polsce. Wykonanie kwestionowanych decyzji oznaczałoby stratę finansową dla spółki. Specyfika powadzonej działalności wymaga dysponowania na bieżąco środkami pieniężnymi i regulowania innych zobowiązań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając wniosek wskazał, że spółka – poza samym złożeniem wniosku – nie uczyniła nic, aby dowieść, że zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że obowiązkiem wnioskodawcy było wykazanie, że na skutek zapłaty kary grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tymczasem sytuacja finansowa skarżącej spółki nie została w żaden sposób zobrazowana, albowiem nie zostały nadesłane dokumenty źródłowe wskazujące na konkretne dane liczbowe. Wobec tego Sąd uznał, że nie można było ustalić jakie aktualnie spółka osiąga dochody i jaki poniosłaby uszczerbek w wyniku ewentualnego egzekwowania przez organ kary pieniężnej określonej w zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie miał podstaw do przyjęcia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.

P. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła zażalenie na postanowienie z 23 września 2015 r., zaskarżając je w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność uzasadnienia wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, co oznacza, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o potrzebie udzielenia ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w tym wniosku, ani nie udokumentowała w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa.

Podkreślić należy, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Nie jest to – wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu – przerzucanie na obywatela obowiązków, które powinno wykonywać państwo. To strona, chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu, powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy finansowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W dacie wydania zaskarżonego postanowienia w aktach sprawy nie było dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej, że jej wykonanie (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności strona nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Bez tego rodzaju dokumentacji Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji organu – nawet przy uwzględnieniu obowiązku poniesienia tego rodzaju kar nałożonych na spółkę w innych postępowaniach – może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że dokumentacja odnosząca się do sytuacji finansowej strony została dołączona do zażalenia. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.