Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 155/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku do dnia [...] października 2020 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (data wpływu: [...] lipca 2019 r.) M. K. (zwana dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącą") wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad mężem – Ł. G.. Do wniosku dołączono obowiązującą wówczas decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwocie [...]zł miesięcznie na okres [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") wezwał wnioskodawcę do złożenia na potrzeby niniejszego postępowania pełnomocnictwa udzielonego r. pr. B. S.-P. do reprezentowania jej w sprawie o uchylenie decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, a także złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia zawierającego zgodę na uchylenie decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W wyniku przedłużenia czasu na wykonanie wezwania pełnomocnik wnioskodawcy, pismem z dnia [...] września 2019 r. przesłała oświadczenie wnioskodawcy o tym, że w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, wnosi o uchylenie ustalonego na jej rzecz specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż dokonuje wyboru świadczenia korzystniejszego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zmianami [według brzmienia w dniu wydania decyzji w I instancji objętej kontrolą sądową], zwanej dalej "u.ś.r.").

Pismem z dnia [...] września 2019 r. Burmistrz wezwał wnioskodawcę do złożenia podpisanego przez nią oświadczenia zawierającego zgodę na uchylenie decyzji ustalającej prawo do świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego według wzoru załączonego do wezwania. Jak wskazano w piśmie, zgoda jest potrzebna, aby uchylić rzeczoną decyzję. Zdaniem Burmistrza, ani pełnomocnictwo, ani oświadczenie nie wpłynęło do organu. Wyznaczono termin 10 dni na spełnienie wezwania.

W związku z wygaśnięciem decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Skarżąca uzyskała to samo świadczenie, na okres 01.11.2019-31.10.2020.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Burmistrz wezwał wnioskodawcę do złożenia przez nią osobiście wszelkich oświadczeń wymaganych przy złożeniu wniosku wraz z oświadczeniem o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań ewentualnie złożenia wniosku na załączonym formularzu, osobiście, podpisanego przez stronę postępowania. Organ I instancji wyznaczył termin 14 dni na spełnienie żądań.

W dniu [...] stycznia 2020 r. wpłynął wypełniony formularz wraz ze wszystkimi oświadczeniami.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Burmistrz powiadomił wnioskodawcę, że zakończył postępowanie w sprawie i wezwał do oczekiwania na wydanie decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawcy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w P.", "Kolegium" lub "organem II instancji") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji było zastosowanie niekonstytucyjnego przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz brak reakcji na oświadczenie o zrzeczeniu się świadczenia mniej korzystnego. Burmistrz powinien wezwać wnioskodawcę do wyrażenia zgody na uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Pismem z dnia [...] maja 2020 r. Burmistrz wezwał wnioskodawcę do wyrażenia zgody na uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Wnioskodawca została pouczona, że musi zostać wyrażona zgoda, aby doszło do dokonania wyboru świadczenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik wnioskodawcy powiadomił Burmistrza, że w przypadku przyznania jej mandantce wnioskowanego świadczenia, wnosi o uchylenie obecnie pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Burmistrz ponownie wezwał do podjęcia wyboru świadczenia. Musi dojść do uchylenia decyzji przyznającej, aby następnie przyznać świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na pismo Burmistrza, pełnomocnik wnioskodawcy uznał, że w poprzednim piśmie wyraźnie określono zamiar jej mocodawczyni. Jest to zgoda warunkowa, gdyż nie może dojść do sytuacji, w której najpierw zostanie wyrażona zgoda na uchylenie świadczenia, a potem nie uzyska świadczenia wnioskowanego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że mąż wnioskodawcy jest osobą niepełnosprawną od dnia [...] listopada 2006 r., a więc powstała gdy miał on skończone 23 lata. Niepełnosprawność nie powstała podczas nauki w szkole lub w szkole wyższej. Do dnia [...] października 2020 r. wnioskodawca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy. Z kolei wnioskodawca wyraziła zgodę na uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pod warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu I instancji, nie spełniono wszystkich wymaganych przesłanek, aby uzyskać rzeczone świadczenie. Burmistrz ma świadomość wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt K [...]. Ponieważ nie dokonano żadnych zabiegów legislacyjnych, nie można wydać innej decyzji.

Ponadto wnioskodawca nie złożyła wymaganej zgody na uchylenie decyzji o pobieranym specjalnym zasiłku opiekuńczym. Zdaniem organu I instancji, najpierw musi dojść do uchylenia tej decyzji, aby następnie mogło dojść do przyznania rzeczonego świadczenia.

W terminowo wniesionym odwołaniu zakwestionowano decyzję organu I instancji w całości. Pełnomocnik wnioskodawcy podniosła zarzut naruszenia:

1) art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobierane specjalnego zasiłku opiekuńczego przez Skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego;

2) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń;

3) art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt K [...] został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

W bardzo szerokiej argumentacji, pełnomocnik wnioskodawcy przedstawił wadliwość decyzji organu I instancji. Szeroko skomentowano ponownie zastosowany niekonstytucyjny przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz stwierdzono, że organy administracji publicznej nie mogą przymuszać wnioskodawcę do uprzedniego zrezygnowania z pobieranego świadczenia nie mając pewności, czy uzyska świadczenie wnioskowane.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. SKO w P. wezwało pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia oświadczenia o rezygnacji z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego wraz ze zgodą na uchylenie decyzji przyznającej ten zasiłek, jeżeli wolą strony jest uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na pismo pełnomocnik wnioskodawcy wskazała, że decyzja przyznająca świadczenie wygasła i złożyła nowy wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowy okres, ale to postępowanie zostało zawieszone przez Burmistrza. W związku z tym, wybór padł na świadczenie pielęgnacyjne, które jest korzystniejsze.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości (pkt 1. sentencji decyzji) oraz przyznało wnioskodawcy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem począwszy od dnia [...] listopada 2020 r. na czas nieokreślony w wysokości [...] zł miesięcznie (pkt 2. sentencji decyzji). Organ II instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny. Stwierdził, że Burmistrz nie mógł powołać się na niekonstytucyjny przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. W zakresie, w jakim różnicuje się osoby sprawujące opiekę nad osobami niepełnosprawnymi z uwagi na czas powstania tej niepełnosprawności, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi podstawy do stosowania prawa, gdyż jest niezgodny z Konstytucją RP.

Ponieważ w dniu wydania niniejszej decyzji wnioskodawca nie jest już uprawniona do żadnych świadczeń należało orzec o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w przepisanej wysokości począwszy od dnia [...] listopada 2020 r., gdyż do dnia [...] października 2020 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, wynikający z decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r.

Pełnomocnik Skarżącej wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując ją w części. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 24 ust. 2, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez ich niezastosowanie i przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia od dnia [...] listopada 2019 r. [powinno być 2020 – uw. Sądu] na czas nieokreślony.

Na tej podstawie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i ustalenie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] lipca 2019 r. na czas nieokreślony oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że świadczenie przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami sprawy. Istotnie nie można pobierać dwóch świadczeń, ale strona może dokonać wyboru świadczenia korzystniejszego. Aby zagwarantować ten wybór, nie można żądać uprzedniej rezygnacji ze świadczenia już pobieranego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji stwierdził, że powiadomił Skarżącą o istniejącej na początku postępowania odwoławczego negatywnej przesłance przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu świadczenie należało przyznać od dnia [...] listopada 2020 r., a nie od [...] lipca 2019 r. jak tego oczekuje Skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy." Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Kolegium nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] września 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] listopada 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Przedmiotem sprawy jest decyzja reformatoryjna Kolegium uchylająca decyzję Burmistrza w całości oraz rozstrzygająca sprawę co do istoty przez przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...] listopada 2020 r. na czas nieokreślony. Z uwagi na to, że decyzja SKO w P. została zaskarżona w części, a Sąd w składzie orzekającym aprobuje zapadłe rozstrzygnięcie w pkt 1. sentencji decyzji, dalsza analiza będzie się koncentrować jedynie na przedmiocie zaskarżenia.

Wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w dniu [...] lipca 2019 r., pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r.: "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego." Zdaniem Skarżącej świadczenie powinno być przyznane jej od dnia [...] lipca 2019 r., gdyż właśnie w tym miesiącu wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Organ II instancji stoi jednak na stanowisku, że przyznanie tego świadczenia od dnia [...] lipca 2019 r. nie było możliwe, ponieważ dopiero z upływem października 2020 r. Skarżąca przestała pobierać przysługujący jej wcześniej specjalny zasiłek opiekuńczy, z uwagi na wygaśnięcie decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. Stanowisko to jest, zdaniem Sądu w składzie orzekającym błędne i należało przyznać rację Skarżącej.

Skarżąca decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. uzyskała specjalny zasiłek opiekuńczy. Zasiłek przyznany ostatnią decyzją przysługiwał jej do dnia [...] października 2020 r. w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem. Ten fakt, zdaniem Kolegium stanowił przesłankę negatywną do przyznania wnioskowanego świadczenia za okres począwszy od miesiąca złożenia wniosku tj. od lipca 2019 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji powoływał się na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., który stanowi: "Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów". Przedstawiony stan faktyczny wpisuje się w hipotezę normy prawnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, że są one uzasadnione. Zgodnie z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r. oraz częścią wspólną tego przepisu: "W przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami". Ustawodawca, mając na względzie ratio legis powołanej regulacji, dąży do tego, aby osoba uprawniona mogła skorzystać z tego świadczenia, które jest dla niej korzystniejsze. Wykładnia zarówno językowa jak i funkcjonalna tego przepisu, co zasadnie podnosi Skarżąca, prowadzi do wniosku, że osoba uprawniona pobierająca jedno ze świadczeń może zdecydować, które z nich będzie pobierać. Efekty wykładni przedstawione na podstawie tego przepisu znajdują uzasadnienie aksjologiczne w materii konstytucyjnej, szczególnie w zawartej w art. 2 Konstytucji RP wyrażającym zasadniczo zasadę demokratycznego państwa prawnego, ale przede wszystkim (na gruncie niniejszej sprawy) zasadę sprawiedliwości społecznej. Nie może być uznane za sprawiedliwe rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, w którym pozbawia się stronę postępowania świadczenia korzystniejszego dla niej wobec możliwości dokonania wyboru, który daje sam ustawodawca w art. 27 ust. 5 u.ś.r.

W niniejszej sprawie Skarżąca wyraźnie sprecyzowała, zresztą kilkukrotnie, że w razie przyznania wnioskowanego świadczenia, rezygnuje ze świadczenia przyznanego decyzją z 2019 r., a także ze świadczenia przyznanego decyzją z 2018 r. Takie oświadczenie (k. 9 akt administracyjnych organu I instancji) złożyła Skarżąca razem z wnioskiem inicjującym postępowanie administracyjne w dniu [...] lipca 2019 r. Zatem należy uznać, że Skarżąca dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 5 u.ś.r. Wyrażenie woli w przedmiocie wyboru świadczenia korzystniejszego dla osoby sprawującej opiekę uprawnia ją do uzyskania tego świadczenia począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Pomimo wątpliwości proceduralnych podnoszonych w orzecznictwie należy podkreślić że, Skarżąca nie ma wpływu na dalsze procedowanie przyznawania świadczenia, a w związku z tym nie powinna ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Powyższa konstatacja, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "W sytuacji zbiegu po stronie tego samego podmiotu uprawnień do obydwu tych świadczeń znajduje bowiem zastosowanie przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. Taka wykładnia uwzględnia aspekty celowościowe i wartości chronione konstytucyjnie, a także funkcję tych świadczeń rodzinnych, które związane są z opieką nad osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji. Przyjęcie stanowiska według którego w przypadku, gdy osoba uprawniona otrzymuje jedno ze świadczeń, ustalenie prawa do innego świadczenia opiekuńczego nie jest możliwe, prowadziłoby do sytuacji, w której możliwość dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia - w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń - byłaby praktycznie niemożliwa do realizacji, a zatem uprawnienie to miałoby charakter czysto iluzoryczny" (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3/19, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").

Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy, byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania pozostając bez środków (zob. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 173/20, dostępny w CBOSA).

"Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymywania świadczenia korzystniejszego" (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 200/19, zob. także wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18, dostępne w CBOSA). W związku z tym, oświadczenie o rezygnacji ze świadczenia mniej korzystnego musi polegać jedynie na precyzyjnym wyartykułowaniu swojej woli. Realizacja przepisów u.ś.r. nie może stać na przeszkodzie w zakresie uzyskania świadczenia korzystniejszego od daty złożenia wniosku (zob. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 200/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 568/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 575/19, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie, Skarżąca dopełniła obowiązku z art. 27 ust. 5 u.ś.r.

"Dla uniknięcia zbiegu świadczeń (dopuszczalny jest zbieg uprawnień, ale nie kumulatywne pobieranie świadczeń) możliwe jest wydanie decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem zrzeczenia się ustalonego już zasiłku dla opiekuna. Fakt uzyskiwania przez stronę zasiłku dla opiekuna nie może być zatem przeszkodą do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej. W sytuacji zbiegu po stronie tego samego podmiotu uprawnień do obydwu świadczeń, znajduje bowiem zastosowanie przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r.". (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 300/19, zob. także wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 886/17, dostępne w CBOSA).

Sąd w składzie orzekającym podziela także zdanie tut. Sądu, wyrażone w podobnej sprawie: "Nie zachodzi konieczność uprzedniej rezygnacji przez skarżącą z przyznanego już świadczenia, tj. jeszcze przed rozstrzygnięciem co do drugiego świadczenia objętego zbiegiem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Kierować bowiem należy się zasadami zawartymi w przepisach art. 7-9 k.p.a. Nakładają one na organ administracji publicznej obowiązek wyjaśnienia w pierwszej kolejności, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować stronę, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego i dokonanie wyboru jednego z nich. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 671/19, dostępny w CBOSA). Uzyskiwanie jednego ze świadczeń nie może stać na przeszkodzie uzyskaniu świadczenia korzystniejszego. Ustawodawca zobowiązuje osobę sprawującą opiekę nad osobą niepełnosprawną do wyboru świadczenia, a zatem organy administracji publicznej zobowiązane są do poszukiwania rozwiązań proceduralnych umożliwiających zastosowanie normy z art. 27 ust. 5 u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 733/19, dostępny w CBOSA).

Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że zarzuty Skarżącej są uzasadnione. Kolegium uznając, że wnioskowane świadczenie należy przyznać z dniem [...] listopada 2020 r. uczyniło wybór Skarżącej na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyborem zbędnym, a w związku z tym, zakwestionowało instytucję zbiegu praw do świadczeń. Tym samym Skarżąca utraciła wartość różnicy pomiędzy świadczeniami otrzymywanym i wnioskowanym za okres lipiec 2019-listopad 2020, co w świetle wykładni celowościowej nie może być uznane za rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Rolą Kolegium było rozstrzygnięcie w przedmiocie wnioskowanego świadczenia, a także rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia uzyskanego w decyzji z 2019 r. przyznającego specjalny zasiłek opiekuńczy bez straty dla Skarżącej. Skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że w obrocie prawnym pozostawała decyzja przyznająca jej specjalny zasiłek opiekuńczy, gdy jasno wyraziła swoją wolę pobierania świadczenia korzystniejszego.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zasadności zarzutów podniesionych w skardze, gdyż decyzja organu II instancji w zaskarżonym zakresie nie odpowiada prawu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił decyzję w zaskarżonym zakresie (pkt I. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 256). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość opłaty za czynności radcy prawnego (pkt II. sentencji wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ II instancji rozpozna przyznanie świadczenia od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.