Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 150/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie NSA Sławomir Kozik, NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996 oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 150/03

UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy, decyzją z dnia [...], na podstawie m. in. art. 10 ust. 1,2,3 i 9, art. 14 ust. 1, 22 ust. 1, 24 ust. 2 i art. 26 ust. 1 pkt. 2, pkt. 5 lit. b/ i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określił podatnikom M.T. i M.T. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w wysokości 19.413,60 zł, zaległość w tym podatku w wysokości 18.608,50zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 39.612,90zł.

Podstawą wyliczenia zobowiązania w podatku dochodowym stanowił dochód łączny małżonków w wysokości 79.450,49zł, pomniejszony o odliczenia wydatków mieszkaniowych w łącznej wysokości 7.887,63zł oraz składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1.242, 73 zł. Wyliczając dochód wspólników z prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej ( Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A s.c. S.P. i M.T. ), przy nie uznaniu za dowód prowadzonych ksiąg przychodów i rozchodów, organ podatkowy I instancji powiększył z jednej strony przychód ( o kwotę 15.775,78zł wyliczoną w drodze szacunku stanowiącą nie wykazany przychód ze sprzedaży styropianu i węgla ), a z drugiej strony powiększając koszty uzyskania przychodu o kwotę 9.990 zł wyliczoną w drodze szacunku wartość niezaewidencjonowanego zakupu 60 ton węgla ). Wyliczając dochód z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie przez podatnika ( Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe B M.T. ) organ podatkowy powiększył wykazany przychód w wysokości 39.022,56 zł o kwotę 188.320,66zł wynikającą z wystawionych niezaewidencjonowanych przez podatnika faktur, dokumentujących sprzedaż tarcicy dębowej na rzecz C, sp. z o.o. ( w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 1996-2001: I SA/Gd 187-191/02, 236/02, 192-199/02 ); powiększył koszty uzyskania przychodu o wyliczona szacunkowo kwotę 129.206,42zł stanowiącą niezaewidencjonowany zakup surowca dębowego i bukowego w kwocie 94.976,05zł oraz związane z tym zakupem koszty transportu w kwocie 34.230,37zł. Organ I instancji zakwestionował ponadto odliczenie od dochodu małżonków części wydatków mieszkaniowych w kwocie 2.400,-zł z uwagi na ich nieudokumentowanie.

Decyzja ta doręczona została pełnomocnikowi podatnika – radcy prawnemu W. T. oraz podatniczce M. T.

Od decyzji tej odwołanie złożył pełnomocnik podatnika, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że czynności kontrolne w spółce cywilnej A w dniach od 28 sierpnia do 30 września 2001r., zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 288 Ordynacji podatkowej, bowiem pierwszą wiadomość o przeprowadzonej kontroli podatkowej podatnik uzyskał w dniu 17 września 2001r. tj. w dacie wezwania do podpisania protokołu kontroli podatkowej. W ocenie pełnomocnika naruszone zostały ważne uprawnienia kontrolowanego, do których bezspornie należy wymóg dokonania kontroli w jego obecności. Autor odwołania podkreślił, że podatnik zakwestionował sposób wyliczeń i ustaleń poczynionych przez pracowników urzędu. Analogiczne błędy popełniono dokonując ustaleń dot. Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego B M.T. w siedzibą w T., bowiem kontrolowany złożył zastrzeżenia co do skalkulowania wydajności tarcicy, a także co do ceny drewna okrągłego. Na tę okoliczność zostali przesłuchani świadkowie, których zeznaniom nie dano wiary; przyjęto natomiast informacje uzyskane z D oraz dane z kwartalnika Rynek Drzewny z 1997r. Ponadto pełnomocnik podatnika podkreślił bezzasadność ustaleń organu I instancji w zakresie odliczeń od dochodu z tytułu wydatków mieszkaniowych, stwierdzając, że urząd skarbowy nie dopuścił możliwości utarty dokumentacji przez podatnika a związanej z budową domu.

Izba Skarbowa, decyzją z dnia [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, że organ I instancji zasadnie stwierdził nierzetelność podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej PHU A Księga jest prawidłowo prowadzona pod względem materialnym ( rzetelna ), jeżeli jest prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym. Przywołano dyspozycję art. 193§ 4 Ordynacji podatkowej oraz § 10 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej, uzasadniając między innymi przyczynę i sposób przeprowadzenia oszacowania. Zdaniem organu odwoławczego zasadnym było powiększenie zeznanego przez podatnika przychodu z działalności prowadzonej w ramach PPH B M.T. o kwotę 188.320,66zł. Szeroko, jak i w sprawie A s.c. Izba Skarbowa uzasadniła zastosowanie art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie szacunkowego wyliczenia kosztów zakupu drewna, które po przetworzeniu zostało sprzedane firmie C sp. o.o. ( sprzedaż nie została wykazana w księdze podatkowej ). Podatnik wykazał koszty transportu w kwocie 1.893,60zł, nie wykazał kosztów przetarcia drewna stąd konieczność podwyższenia wykazanych przez podatnika kosztów uzyskania przychodu. Uzasadnienie organu odwoławczego zawiera szczegółowe ustosunkowanie się do materiału dowodowego w tym w zakresie dokonanego szacunku przez organ I instancji jak również dowodu z przesłuchania świadków.

Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu pełnomocnika podatnika, że przeprowadzone w dniach 28 sierpnia do 30 sierpnia 2001r. czynności kontrolne spółki cywilnej zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 288 Ordynacji podatkowej, gdyż kontrolowany nie został poinformowany o podjęciu kontroli, a pierwszą wiadomość o przeprowadzonej kontroli uzyskał w dniu 17 września 2001r. tj. w dacie wezwania do podpisania protokołu. Jak wynika z akt postępowania podatkowego i treści notatek służbowych z dnia 29, 30, 31 sierpnia 2001r. oraz z dni 4, 6, 17 września 2001r. osoby kontrolujące wielokrotnie podejmowały działania w celu zapewnienia stronie czynnego udziału w przebiegu przeprowadzonej kontroli podatkowej w siedzibie spółki cywilnej. W tym celu kontrolujący udali się do miejsca zamieszkania podatnika; ponieważ go nie zastano a podatniczka odmówiła podpisania i przyjęcia kopii wezwania dla podatnika zobowiązano ją, wobec wyrażenia z przez nią zgody, do poinformowania męża, iż w siedzibie spółki prowadzone są nadal czynności kontrolne, w których winien wziąć udział. Wielokrotnie kontrolujący kontaktowali się na telefon komórkowy podatnika ( podany przez podatniczkę ), jednakże odmawiał on przybycia. Dopiero w dniu 17 września 2001r. podatnik, zgłosił się do urzędu skarbowego. W czynnościach kontrolnych uczestniczył wspólnik podatnika- S.P.. Zdaniem organu odwoławczego tryb postępowania organu podatkowego I instancji jest zgodny z treścią art. 288 Ordynacji podatkowej.

Decyzja organu odwoławczego doręczona została pełnomocnikowi podatnika oraz podatniczce.

Od decyzji tej pełnomocnik podatnika złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik podatnika podkreślił, że decyzja organu I instancji określiła wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikom, jednak nigdy nie wszczęto wobec podatniczki postępowania podatkowego. Podatniczka nie udzieliła autorowi skargi pełnomocnictwa. Tym samym skoro wobec podatniczki nigdy nie toczyło się postępowanie podatkowe a zatem nie może ona być stroną tego postępowania. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc ten termin od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wydana przez organy podatkowe decyzje nie przerwały biegu przedawnienia a więc zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem; zarówno argumentacja skargi jak również analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Skarga nie zawiera zarzutów merytorycznych; podnoszony jest natomiast zarzut przedawnienia oraz zarzut nie wszczęcia postępowania podatkowego wobec podatniczki M. T.

I.

W pierwszej kolejności ustosunkować należy się do zarzutu najdalej idącego a mianowicie zarzutu przedawnienia. Zgodnie z dyspozycją art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc ten termin od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż termin do wydania decyzji deklaratoryjnej upływał w dniu 31 grudnia 2002r. Okolicznością nie kwestionowaną jest fakt, iż decyzja organu I instancji wydana została w dniu 10 maja 2002r., zaś doręczona pełnomocnikowi podatnika w dniu 16 maja 2002r. a podatniczce M.T. w dniu w tym samym dniu ( przesyłkę odebrał osobiście skarżący ). Natomiast decyzja organu II instancji wydana została w dniu 20 grudnia 2002r., zaś doręczono ją pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 grudnia 2002r. zaś podatniczce w dniu 28 grudnia 2002r. ( przesyłka w dniu 21 grudnia 2002r. awizowana i nie odebrana przez adresata ). Na podstawie art. 150 § 1 pkt. 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tym samym przesyłkę decyzji organu II instancji uznać należy za doręczoną prawidłowo zarówno podatniczce jak i skarżącemu przed dniem 31 grudnia 2002r. a więc przez upływem terminu przedawnienia.

II.

Tom II akt postępowania podatkowego, na stronie 140 zawiera postanowienie organu I instancji z dnia 7 grudnia 2001r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia skarżącemu M.T. i podatniczce M.T. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. Postanowienie todoręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 grudnia 2002r., zaś M.T. w dniu 25 stycznia 2002r. ( przesyłkę odebrał jej mąż M.T. ( dowód doręczenia znajduje się w tomie I akt postępowania podatkowego, na stronie 138 ). Doręczenie M.T. ww. postanowienia zgodne jest z dyspozycją art. 149 Ordynacji podatkowej, bowiem w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Tym samym podatniczce skutecznie doręczono orzeczenie o wszczęciu postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie.

Z akt postępowania podatkowego wynika, iż całość korespondencji była kierowana przez urząd do pełnomocnika skarżącego oraz do podatniczki.

III.

Zdaniem Sądu organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

W ocenie Sądu wniosek organu odwoławczego jak i organu podatkowego I instancji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowi naruszenia prawa.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.