Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 429/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], Wójt Gminy B. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej działką nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym M. , gmina B. . W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na skutek wniosku S. A. (skarżącego) z dnia [...] listopada 2018 r., w którym powołał on – jako przyczynę wznowienia – art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "k.p.a."), tj. brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu zakończonym ww. decyzją z [...] kwietnia 2013 r. i zakwestionował zatwierdzony projekt podziału oraz wykazany w operacie geodezyjnym ubytek powierzchni nieruchomości w wymiarze 0,0322 ha. Organ stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2015 r. o sygn. akt [...], stwierdzające zasiedzenie przez poprzedników skarżącego podzielonej nieruchomości od dnia [...] stycznia 1985 r., ma charakter deklaratoryjny, potwierdza bowiem stan prawny zaistniały z dniem [...] stycznia 1985 r. Organ wskazał, że postanowienie to ma też element konstytutywny przejawiający się tym, iż dopiero od momentu potwierdzenia zasiedzenia w drodze postępowania sądowego, stronie można skutecznie przypisać prawo własności, w tym ujawniać je w księdze wieczystej. W ocenie organu skarżący nie legitymował się tytułem prawnym od nieruchomości w dacie postepowania podziałowego, tj. od dnia [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2013 r. Wskazał, że otrzymał od Sądu Rejonowego w B. postanowienia potwierdzające fakt zasiedzenia nieruchomości przez J. i H. A. oraz dziedziczenia przez spadkobierców J. i H. A.. W dacie postępowania podziałowego H. A. i S. A. nie posiadali tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości i nie zmieni tego nawet dokument stanowiący o zasiedzeniu, wydany dopiero [...] października 2015 r.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w okresie prowadzonego postępowania w latach 2012 – 2013 przez organ I instancji o podział działki nr [...] skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do tej nieruchomości, a w konsekwencji nie był stroną postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy S. A. zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 7, 8 § 1, 11, 15, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń i zarzutów zawartych w odwołaniu, sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepozwalający na dokonanie prawidłowej kontroli rozstrzygnięcia oraz niewyjaśnienie pełnej i prawidłowej podstawy prawnej decyzji. Dalej zarzucił naruszenie art. 7, 8 75 § 1 i 2, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 84 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów na jakich oparł się organ i wskazania przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, w szczególności wyjaśnieniom złożonym przez skarżącego, brak przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, w tym z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2018 r. stwierdzającego nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonych czynności geodezyjnych na działce nr [...], brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania i wszechstronnego rozważenia pełnego materiału dowodowego, brak oceny argumentów skarżącego, w kontekście wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazujących na wadliwość operatu szacunkowego stanowiącego podstawę decyzji z [...] kwietnia 2013 r. Zarzucił ponadto naruszenie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 i 158 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, oraz art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nieustalenie i niezawiadomienie pozostałych stron postępowania – współwłaścicieli działki nr [...]. W uzasadnieniu skarżący przedstawił obszerną argumentację na rzecz powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a."), wykazała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca powzięte zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego – w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zwrócić zatem należy szczególną uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 oraz przepisy rozdziału 12 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Zadaniem organu po wznowieniu postępowania jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy zaszła przesłanka wznowieniowa wskazywana przez stronę, oraz czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odmienna w zgodzie z dyspozycją art. 146 § 2 k.p.a. Wskazać należy, że w sytuacji, gdy nie zaistnieje żadna z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, w powyższym trybie brak jest podstaw do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją.

W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości, w którym – jak podnosi – powinien być stroną. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...] została wydana w oparciu przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 – dalej "u.g.n."). Stosownie do treści art. 93-98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje w co do zasady jej właściciel (użytkownik wieczysty). Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), nikt poza właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Tylko takie podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Stronami postępowania podziałowego są zatem właściciele, współwłaściciele albo użytkownik wieczysty lub współużytkownicy wieczyści nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2218/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przymiotu strony nie można zaś wywodzić z korzystania z gruntu bez tytułu prawnego, jak też z praw obligacyjnych (por. E. Klat-Górska komentarz do art. 97, teza 1 [w:] E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lex 2015).

Bezsporne jest w kontrolowanej sprawie, że S. A. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją podziałową, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Jak wynika z zawartego w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2015 r. o sygn. akt [...], poprzednicy prawni skarżącego (J. A. i H. A.) nabyli prawo własności podzielonej nieruchomości poprzez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 1985 r. Tytułem prawnym do tej działki jest zatem powyższe orzeczenie, prawomocne od dnia [...] grudnia 2015 r. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji, że postanowienie o zasiedzeniu ma charakter deklaratoryjny i o ile potwierdza nabycie nieruchomości z dniem [...] stycznia 1985 r., to strona na swój tytuł prawny może powoływać się dopiero od [...] grudnia 2015 r., tj. od dnia uprawomocnienia się postanowienia o zasiedzeniu (organy błędnie wskazały tu datę wydania ww. postanowienia). Postępowanie podziałowe prowadzone było w latach 2012-2013, przed wydaniem ww. orzeczenia. Zdarzenia przyszłe, a także niepewne, nie mogą stanowić zaś o interesie prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (vide: wielokrotnie cytowany wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt II SA/Po 16/01, niedostępny w internecie).

Skoro zatem skarżący, jako następca prawny osób, które od dnia [...] grudnia 2015 r. legitymowały się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, nie może być uznany za stronę postępowania podziałowego, postępowanie zakończone decyzją w tym przedmiocie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie może zostać wznowione z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcia organów w tym zakresie były zatem prawidłowe – zgodne z art. 151 § 1 pk1 k.p.a. ("organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b").

Odnosząc się zaś do obszernych zarzutów skargi stwierdzić wystarczy, że dotyczą one samej poprawności ww. decyzji, która jednak jest ostateczna i prawomocna, funkcjonuje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności do czasu, w którym nie zostanie ona skutecznie wzruszona w trybie nadzwyczajnym. Podnoszone zatem kwestie poprawności przeprowadzonych czynności geodezyjnych poprzedzających wydanie decyzji podziałowej, a nadto poprawności operatu szacunkowego stanowiącego jej podstawę, nie mogły mieć wpływu na wynik kontrolowanego postępowania, jak i niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Co do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. poprzez brak ustalenia i zawiadomienia o sprawie pozostałych współwłaścicieli nieruchomości o dawnym numerze ewid. 124 Sąd wskazuje, że podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, że uniemożliwiło ono jej lub pozostałym stronom podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt GSK 4/07, wyrok NSA z 2 września 2009 r., sygn. II OSK 1317/08, dostępne jw.). Skarżący nie wskazał takich okoliczności, zupełnie pomijając argumentację w zakresie tego zarzutu skargi.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procedury administracyjnej powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.