Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 773/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 58 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skargi K. G. – S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: Kodeks postępowania administracyjnego) odmówił K. G. – S. ( dalej: Skarżącej ) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia oraz akt administracyjnych w dniu 2 grudnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję uchylającą decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2012. Decyzja została wysłana do Skarżącej w dniu 5 grudnia 2014 r. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki zgodnie z art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: Kodeks postępowania administracyjnego ) została przez operatora pocztowego pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w dniu 10 grudnia 2014 r. o czym adresat został zawiadomiony ( awizo z dnia 10 grudnia 2014 r.) wraz z informacją o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowe adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 17 grudnia 2014 r. W dniu 29 grudnia 2014 r. Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy - Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdyż adresat nie odebrał awizowanej przesyłki we właściwym terminie, czyli do 24 grudnia 2014 r.

W dniu 12 stycznia 2015 r. Skarżąca złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o udostępnienie decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za 2012 r.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 19 ust. 14 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ) w związku z art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. ( Dz.U. z 2015 r., poz. 308) udostępnił Skarżącej kserokopię decyzji.

W dniu 16 stycznia 2015 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 26 marca 2015 r.

Wnioskiem z dnia 5 maja 2015 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się o doręczenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zarzucając prawidłowość jej doręczenia z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji.

Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazanym na wstępie postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Powołując się na art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, że przywrócenie terminu do dokonana danej czynności procesowej możliwe jest przy spełnieniu czterech koniecznych przesłanek tj.:

- złożenie wniosku o przywrócenie terminu,

- dochowanie terminu do złożenia wniosku,

- dokonanie wraz z wnioskiem czynności, której przywrócenia terminu domaga się strona,

- uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu.

Tymczasem, jak wskazał organ, Skarżąca dopełniła jedynie wymogu złożenie wniosku. W uzasadnieniu podniósł, że Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła w dniu 6 maja 2015 r. W ocenie organu termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg od dnia 26 marca 2015 r., tj. od dnia doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zakończył w dniu 2 kwietnia 2015 r.

Ponadto w ocenie organu Skarżąca nie dochowała wymogu dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której terminowi uchybiła. Organ zwrócił uwagę, że Skarżąca odwołanie złożyła w dniu 16 stycznia 2015 r., wniosek o przywrócenie terminu w dniu 6 maja 2015 r., podczas gdy w przepisie jest mowa o jednoczesnym dokonaniu czynności.

Skarżąca nie uprawdopodobniła również braku winy w niedochowaniu terminu. Jako przyczynę braku winy wskazała nie przebywanie pod adresem, na który skierowano przesyłkę. Organ wskazał jednak, że Skarżąca tej okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobniła a ponadto zwrócił uwagę na wynikający z art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz.U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.; dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ) obowiązku producenta rolnego informowania organu o każdej zmianie adresu. Zmiany takiej, na co zwrócił uwagę organ, dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów ( miejsce zamieszkania rubryka V wniosku ). Zatem niedopełnienie tego obowiązku świadczy w ocenie organu o braku staranności i nie może usprawiedliwiać braku winy po stronie Skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, podczas gdy zostało wykazane, że uchybienie terminu było spowodowane niedoręczeniem decyzji, nie udzielenie wystarczającego i wyczerpującego pouczenia o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, zwłaszcza, że na poprzednim etapie Skarżąca działała bez fachowego pełnomocnika,

- art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie domniemania doręczenia pomimo nieprawidłowego pouczenia. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 428/07 wskazała, że skutki doręczenia mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu Skarżąca powołała się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 612/13, zgodnie z którym: "dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niepoinformowania przez stronę organu o zmianie adresu w toku postepowania, konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu. Jeżeli pierwsze doręczenie nie zostało dokonane skutecznie ( poprzez jego faktyczne odebranie), przyjęcie fikcji doręczenia nie jest możliwe, gdy jednocześnie organowi wiadomo, że adres na który wysłano pismo nie jest prawidłowy".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu postanowienia. Jeszcze raz podkreślił, że decyzja została doręczona w dniu 24 grudnia 2014 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 stycznia 2015 r. Odwołanie złożone w dniu 16 stycznia 2015 r. było po terminie. Wskazał, że to na Skarżącej, jako na producencie, spoczywał obowiązek poinformowania organu o każdej zmianie miejsca zamieszkania w ewidencji producentów, której organ nie stwierdził, a ponadto brak jest jakichkolwiek informacji, czy rzeczywiście strona zmieniła miejsce zamieszkania. Sam brak odbioru awizo nie jest równoznaczny z faktem zmiany miejsca zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Przedmiotem kontroli jest postanowienie o odmowie przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.( § 2).

Zatem dla skutecznego domagania się przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku, uprawdopodobnienie braku winy, zachowanie terminu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia termin, dopełnienie czynności dla której określony był termin.

Wymóg łącznego spełnienia wymienionych przesłanek oznacza, że niespełnienie którejkolwiek z nich czyni wniosek nieuzasadnionym.

Sąd zgadza się z ustaleniami jak i wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami organu, że Skarżąca w zasadzie wypełniła jedynie jedną z koniecznych przesłanek – tj. złożenie wniosku.

Wychodząc w pierwszej kolejności od przesłanki zachowania terminu należy, przyjąć, że termin do złożenia wniosku rozpoczął swój bieg w dniu 26 marca 2015 r., tj. w dacie doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skoro Skarżąca przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania upatruje w niedoręczeniu jej decyzji, jednocześnie wnosi odwołanie w terminie otwartym od dnia udostępnienia jej decyzji, to należy przyjąć, że najpóźniejszym terminem, w którym powzięła informację o tym, że nie zachowała terminu do wniesienia odwołania, było doręczenie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania – 26 marca 2015 r.

W związku z powyższym należy uznać, że wniesienie przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 6 maja 2015 r. nastąpiło także z uchybieniem terminu do złożenia tego wniosku, który jak wynika z treści art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieprzywracany.

Zatem już niespełnienie tylko tej przesłanki, jako jednej z przesłanek koniecznych czyni wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nieusprawiedliwionym i uzasadniającym wydanie przez organ postanowienia o odmowie jego przywrócenia.

Sąd stwierdza, że także pozostałe przesłanki nie zostały spełnione.

Należy zgodzić się z organem, że Skarżąca wraz z wnioskiem nie dopełniła czynności dla której termin był określony. Prawidłowo organ wywodzi, że jedynie jednoczesne dokonanie czynności, której terminowi uchybiono, czyni zadość wymogom określonym w art. 58 § 2 P.p.s.a. Tymczasem Skarżąca odwołanie złożyła w dniu 16 stycznia 2015 r., wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia w dniu 6 maja 2015 r.

Rację należy również przyznać organowi, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu.

Jako przyczynę uchybienia terminu Skarżąca powołuje zmianę miejsca zamieszkania, której organ nie uwzględnił przyjmując skutki tzw. doręczenia zastępczego.

Tymczasem należy zgodzić się z organem, że niepoinformowanie organu o zmianie miejsca zamieszkania stanowi dowód braku po stronie Skarżącej należytej staranności w prowadzeniu własnych interesów, którego negatywny skutki ponosi Skarżąca. Nie może w związku z tym zasłaniać się brakiem winy.

Jak prawidłowo podaje organ na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, to producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany, w związku z powyższym również zmiany dotyczącej miejsca zamieszkania, o czym Skarżąca była informowana na etapie składania wniosku. Pomimo istniejącego obowiązku Skarżąca wniosku o zmianę nie złożyła.

Ponadto słusznie organ wskazuje, że poza stwierdzeniem, że Skarżąca zmieniła miejsca zamieszkania, fakt ten w żaden sposób nie został uprawdopodobniony.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.