Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 518/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Dyrektor ARiMR) w C., po rozpatrzeniu odwołania S. P. (dalej jako Strona, Skarżący), od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej zwana Kpa), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1512 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. 2015. poz. 1551 ze zm.; dalej jako ustawa o płatnościach bezpośrednich).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i argumentację prawną. Wyjaśnił, że ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności weryfikuje spełnienie warunków, umożliwiających ich uzyskanie, a stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co niewątpliwie wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności. Wskazano, że J. B. działający jako pełnomocnik S. P. złożył 12 czerwca 2015 r. wniosek o o przyznanie płatności na rok 2015, w którym zadeklarowano do płatności działki rolne oznaczone symbolami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zlokalizowane w obrębie: B., gmina: B., powiat: l., województwo śląskie. Natomiast 3 lipca 2015 r. złożono zmianę do wniosku, którą zwiększono deklarację działek rolnych o działkę [...] o powierzchni 6,99 ha. Natomiast 15 i 16 grudnia 2015 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Pracownicy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu skontrolowali deklarowane przez Beneficjenta działki rolne. Wyniki z przeprowadzonych czynności kontrolnych zawarte zostały w Raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni i ustalenia w zakresie powierzchni poszczególnych działek; rozbieżności stwierdzono w przypadku działek:

[...] deklarowana powierzchnia 0,51 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,6 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...];

[...] deklarowana powierzchnia 1,1 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,0 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...];

[...] deklarowana powierzchnia 0,33 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,27 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...] ;

[...] deklarowana powierzchnia 0,33 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,27 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...] ;

[...] deklarowana powierzchnia 1,18 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,91 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...], [...];

[...] deklarowana powierzchnia 1,18 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,91 ha. Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...], [...] ;

[...] deklarowana powierzchnia 0,68 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,48 ha Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...];

[...] deklarowana powierzchnia 0,68 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,48 ha Zastosowano kody dotyczące działki rolnej – [...], [...].

Wskazano, iż w konsekwencji tych ustaleń organ pierwszej instancji [...] r. decyzję przyznał Stronie kwoty z tytułu:

- zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 165,23 zł;

- jednolitą płatność obszarową w kwocie 8.383,72 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.039,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność na zazielenienie w kwocie 6.002,03 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 318,49 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność redystrybucyjną w kwocie 2.639,13 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 385,68 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność dla młodych rolników w kwocie 4.785,39 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 593,42 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego. Nadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją nr [...] odmówił przyznania Stronie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. W uzasadnieniu tych decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 21,50 ha, przy czym powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 20,77 ha (została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013). Natomiast wyliczona procentowa różnica między powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 3,51%, co skutkowało obliczeniem pomocy na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Jednak w wyniku wniesionego odwołania organ II instancji dokonał analizy dokumentacji akt sprawy, dokonał ponownego pomiaru i stwierdził, iż pomimo upływu czasu oraz faktu realizacji zabiegów agrotechnicznych, stwierdzono przesunięcie użytkowania działek rolnych w stosunku do granic odniesienia działek referencyjnych a pomiar zgodny jest z ich obrazem na aktualnej ortofotomapie. Dodatkowo w zakresie zarzutów do wyniku kontroli działek rolnych [...] i [...] wyniki kontroli działki [...] zostały podtrzymane natomiast dla działki rolnej [...] z uwagi na możliwą zmianę sytuacji terenowej po zbiorze plonu PWB do daty kontroli przychylono się do wyjaśnień rolnika.

Stwierdzone powierzchnie po ponownej weryfikacji sprawy różniły się od ustalonych przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji Dyrektor ARiMR stwierdził zasadność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności i decyzją nr [...] z [...] r. uchylił decyzję pierwszo instancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. uwzględniając wyniki ponownej kontroli na miejscu przeprowadzonej w 15 września 2016 r. oraz ponownej kontroli administracyjnej wydał w [...] r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą przyznał S. P. za 2015 r kwoty z tytułu :

1. Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości 8.289,33 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1 098,72 zł;

2. Płatność za zazielenienie w wysokości 5.980,15 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 316,02 zł;

3. Płatność redystrybucyjna w wysokości 2.603,81 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 407,39 zł;

4. Płatność dla młodych rolników w wysokości 4.731,51 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 626,58 zł;

5. Płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 983,68 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 407,27 zł.

Podkreślono, że kwoty pomocy zostały obniżone w wskazanych płatnościach ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego bowiem powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 21,50 ha, przy czym powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 20,69 ha.

Organ wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu w terminie 15 grudnia 2015 r. oraz 15 września 2016 r. stwierdzono szereg nieprawidłowości dot. deklarowanych przez Stronę działek rolnych:

- w odniesieniu do działki rolnej [...] zastosowano kody: [...] - Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i DR51;

- w przypadku działki rolnej [...] - kod [...] i [...] - Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej;

- dla działki rolnej [...] - kod [...] - Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku i [...];

- działki rolne [...] i [...] zostały pomierzone łącznie i zastosowano dla nich kody [...], [...] oraz [...].

Zastosowane kody pokontrolne dla w/w działek rolnych mają wpływ na przyznawaną płatność (zawyżenie odpowiednio: [...] - 0,19ha, [...] - 0,06ha, [...] - 0,20ha, [...] - 0,22ha.)

Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, w oparciu o wyniki pomiarów z kontroli na miejscu oraz system informacji geograficznej zawyżenie powierzchni również w stosunku do działki rolnej [...] - 0,14 ha. Wskazano, że powyższe nieprawidłowości ustalono w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno- gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane podczas kontroli na miejscu oraz na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności wynosi 0,81 ha.

Ponadto organ wskazał, iż kwota jednolitej płatności obszarowej została obniżona w związku złożeniem zmiany do wniosku po wyznaczonym terminie oraz zastosowanie współczynnika korygującego.

Kwestionując powyższe Strona wniosła odwołanie i nie zgodziła się z ustaleniami poczynionymi przez kontrolę na miejscu z 15 września 2016 r. Do odwołania dołączono: wypis z wykazu podmiotów i działek, mapy ewidencyjne, załączniki graficzne, zdjęcia działek rolnych oraz informację o maksymalnym kwalifikowanym obszarze. Strona stwierdziła, że zmniejszenie w decyzji powierzchni działki rolnej [...] o 0,20 ha jest niesłuszne gdyż kontrola na miejscu stwierdziła poprawność deklaracji, ponadto stwierdza, iż działki rolne [...] i [...] zostały pomierzone łącznie i z uwagi na zastosowanie kody [...] powierzchnia stwierdzona odpowiada powierzchni deklarowanej, dodatkowo wnosi o przywrócenie powierzchni wnioskowanej na działce rolnej [...]. Nadto wnoszący odwołanie podniósł, że na działce rolnej [...] grunty były wykaszane, ponoszone były nakłady na koszenie i zbiór trawy oraz, że działka sąsiadująca z działką rolną [...] nie była deklarowana do płatności, poinformował także o przesunięciu granic i potwierdził deklarację działki rolnej [...]. Skarżący stwierdził, iż wszystkie jego grunty są właściwie uprawiane oraz wniósł o ponowną analizę sprawy zgodnie z ustaleniami kontroli na miejscu z 15 września 2016 r.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, wskazując na regulacje prawne wyjaśnił, że ponowna kontrola na miejscu została i pomiary działek rolnych [...]; [...]; [...]; [...], [...]; [...] zostały przeprowadzone wg. użytkowania na 15 września 2016 r. zgodnie ze wskazówkami pełnomocnika Strony dotyczącymi aktualnego przebiegu granic użytkowania. Po ponownej analizie dokumentacji pokontrolnej oraz zastrzeżeń wniesionych przez Stronę stwierdzono, że:

- Działka rolna główna [...] (oraz podrzędna [...]) (położona na działce ewidencyjnej: [...]) w całości zalana była wodą i porośnięta trzciną, stwierdzono błędy oznaczone kodami [...]; [...] (powierzchnia deklarowana: 0,19ha - powierzchnia stwierdzona: 0,00ha - teren podmokły nieużytkowany rolniczo w roku 2015). ([...]) - Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, ([...]) - Stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności. W pobliżu przedmiotowej działki stwierdzono teren, na którym były przeprowadzane zabiegi agrotechniczne w roku 2015, lecz było to na działce ewidencyjnej [...], która to, nie była deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. W związku z powyższym powierzchnie działek rolnych [...] zostały wykluczone z płatności.

- Na działce rolnej głównej [...] (oraz podrzędnej [...]) (położonej na działce ewidencyjnej: [...]) stwierdzono brak znamion użytkowania w roku 2015 jako grunt omy (ziemia zbita, silnie związana z darnią, w całości porośnięta roślinnością trawiastą), jednakże z uwagi na termin ponownej kontroli oraz wyjaśnienia pełnomocnika rolnika i braku możliwości stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość braku użytkowania w/w działki jako grunt orny przychylono się do stanowiska pełnomocnika rolnika w kwestii deklarowanej uprawy (w protokole pokontrolnym usunięto kod [...] na działce rolnej podrzędnej [...]), jednocześnie podtrzymując kody nieprawidłowości [...] oraz [...] (powierzchnia deklarowana 0,33ha - powierzchnia stwierdzona 0,27ha). W związku z powyższym powierzchni zakwalifikowana do płatności na działkach rolnych [...] wynosiła 0,27ha.

- Na działce rolnej głównej [...] (oraz podrzędnej [...]) (położonej na działce ewidencyjnej: [...]) ponowna kontrola wykazała powierzchnię 0,79ha stosując jednocześnie kody nieprawidłowości [...]; [...]; [...] (powierzchnia deklarowana 0,68ha - powierzchnia stwierdzona 0,78ha, Błąd DR 50 stosowany jest w przypadku stwierdzenia sytuacji, w której działka rolna położona jest częściowo na niedeklarowanej w części opisowej działce referencyjnej, tzn. granice działki rolnej wychodzą poza granicę odniesienia deklarowanej działki referencyjnej. W związku z powyższym powierzchnia zakwalifikowana do płatności na działkach rolnych [...] wynosi 0,48ha. (DR50) - Granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej/ych zadeklarowanej/ych we wniosku. ([...]) - Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

- Działka rolna główna [...] (oraz podrzędna [...]) (położona na działkach ewidencyjnych [...]; [...]; [...]) oraz działka rolna główna [...] (oraz podrzędna [...]) (położona na działce ewidencyjnej [...]) pomierzone zostały łącznie i ponowna kontrola wykazała nieprawidłowości oznaczone kodami [...]; [...] (łączna powierzchnia deklarowana 1,50ha - łączna powierzchnia stwierdzona 1,50ha). Wyjaśniono, że błąd [...] stosowany jest w przypadku stwierdzenia sytuacji, w której działka rolna położona jest częściowo na niedeklarowanej w części opisowej działce referencyjnej, tzn. granice działki rolnej wychodzą poza granicę odniesienia deklarowanej działki referencyjnej. Powierzchnia PEG została wyznaczona z zachowaniem powierzchni działek ewidencyjnych wynikających z EGiB oraz uwzględniając deklaracje innych rolników i wynosi łącznie dla działek [...] oraz [...] 1,28ha. (odpowiednio dla działek ewidencyjnych: [...] - 0,33ha; [...] - 0,30ha; [...] - 0,31 ha; [...] - 0,34ha) W związku z powyższym łączna powierzchnia zakwalifikowana do płatności na działkach rolnych [...] oraz [...] wyniosła 1,28 ha.

- Dla działki rolnej [...] (położonej na działkach ewidencyjnych [...]; [...];) ponowna kontrola stwierdziła błąd oznaczony kodem [...]. Organ odwoławczy podniósł, że we wniosku zadeklarowano powierzchnie 1,19ha (na działce ewidencyjnej [...] - 0,62ha oraz [...] - 0,57ha), natomiast powierzchnie całkowite wynikające z EGiB wynoszą odpowiednio: dla działki ewidencyjnej [...] - 0,5698 m2 oraz dla działki [...] - 0,5340 m2. Organ drugiej instancji ustalił powierzchnię odpowiednio dla działki ewidencyjnej [...] - 0,52ha oraz dla działki [...] - 0,53ha W związku z powyższym powierzchnia zakwalifikowana do płatności na działce rolnej [...] wyniosła 1,05 ha.

Dyrektor ARiMR stwierdził, że kontrola na miejscu stanowi zewnętrzną i niezależną weryfikację ostatecznego wyniku procesu wnioskowania o przyznawanie pomocy oraz jakości i roli systemu LPIS w tym procesie. Nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu mogą odzwierciedlać braki w systemie LPIS. Prawidłowo działający system LPIS powinien zapewniać brak obszarów nieokreślonych co do kwalifikowalności powierzchni, w obrębie deklarowanych działek referencyjnych. Wskazano, że analiza wyników ponownej kontroli na miejscu, aktualizacji danych LPIS oraz kontroli administracyjnej nie wykazała nieprawidłowości w ustaleniach organu pierwszej instancji. Podkreślił, że zadaniem i celem kontroli na miejscu jest weryfikacja stanu faktycznego w stosunku do danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Udział w programie, to jest wnioskowanie o płatności jest dobrowolny, jednakże w chwili przystąpienia do tego programu winny zostać spełnione wszystkie warunki do ich uzyskania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem decyzja w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 wydana została zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie.

Pismem z 28 marca 2017 r. pełnomocnik Strony wniósł "Zażalenie na ARiMR" i swoje uwagi co do załatwienia sprawy, w szczególności w zakresie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Pismo zostało zakwalifikowane jako skarga do Sądu na decyzję ostateczną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w swojej decyzji.

Na rozprawie kwalifikowany pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i zwrot kosztów; podtrzymał zarzuty; przedłożył pismo zawierające zastrzeżenia do ustaleń organu odnośnie poszczególnych działek.

W terminie publikacyjnym organ ustosunkował się do zarzutów wyjaśniając rozbieżności między powierzchnią działek stwierdzonych w protokole a powierzchnią zakwalifikowaną do płatności; podkreślił różnice między powierzchnią upraw a granicami działek; wskazał na konkretne zapisy w protokole kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy procesowego. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty za całkowicie chybione.

Podstawę materialnoprawną badanej decyzji stanowiły normy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 tej ustawy - jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów.

Zasadniczy spór koncentruje się wokół prawidłowości i kompletności ustaleń dowodowych, które legły u podstaw podjęcia przez organy rozstrzygnięć w tej sprawie. Okoliczności sporne zostały wyczerpująco przedstawione w części historycznej wyroku i nie ma potrzeby ponownego ich szczegółowego opisywania.

Punktem wyjścia do rozważań na temat rodzaju i zakresu postępowania dowodowego prowadzonego przez Agencję w tego typu przypadkach, czyli weryfikacji wniosku o przyznanie dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, które w art. 74 przewidują, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Szczegóły przeprowadzania tych kontroli precyzuje rozporządzenie wykonawcze komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Według art. 24 tego rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

W tym celu organy mogą przeprowadzać kontrole administracyjne (w tym kontrole krzyżowe), jak też kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tego rozporządzenia, Kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowana za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Zgodnie natomiast z art. 29 ust.1 rozporządzenia, w stosownych przypadkach, kontrole administracyjne obejmują m.in. kontrole krzyżowe:

a) odpowiednio – zgłoszonych uprawnień do płatności i zgłoszonych działek rolnych w celu uniknięcia wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy lub tego samego wsparcia w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków oraz w celu zapobiegania przypadkom jakiejkolwiek kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i w załączniku VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz środków wsparcia obszarowego zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 21 rozporządzenia nr 640/2014;

b) uprawnień do płatności w celu sprawdzenia ich istnienia i kwalifikowalności do pomocy;

c) zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich.

Kontrole administracyjne przeprowadza się więc w każdym przypadku złożenia wniosku. W trakcie kontroli administracyjnej na mocy art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu.

Od kontroli administracyjnej (również w formie inspekcji), należy oddzielić kontrole na miejscu, które na mocy art. 26 ust. 3 tego rozporządzenia, obejmują sprawdzenie zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami wynikającymi z tych systemów pomocy lub środków wsparcia, dla których dany beneficjent został wybrany zgodnie z art. 34. Należy przy tym dodać, że art. 34 dotyczy wyłaniania tzw. próby kontrolnej poddawanej kontroli na miejscu.

Z przedstawionych przepisów wynika zatem, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku organ może korzystać z narzędzi informatycznych, a także innych dowodów pozwalających na weryfikację wniosku, a w przypadkach kiedy jest to niezbędne i niemożliwe jest dokonanie stosownych ustaleń bez tej czynności, może przeprowadzić inspekcję terenową.

Zakreślony w tych przepisach przedmiot i zakres kontroli administracyjnej pod względem dowodowym uzupełniają regulacje dotyczące postępowania dowodowego zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności dotyczące pojęcia dowodu w takim postępowaniu. W trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej organy mogły więc dopuścić wszelkie dowody, które w sposób prawidłowy pozwoliłyby im na ustalenie powierzchni działek skarżącej uprawnionych do dopłat.

Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, wobec zaistniałych wątpliwości co do wielkości poszczególnych działek rolnych zawnioskowanych do płatności przez beneficjenta, zostały przeprowadzone kontrole - pierwotna 15-16 grudnia 2015 roku i następne 15 września i 29 grudnia 2016 r. W ich wyniku z łącznej powierzchni 21,50 ha deklarowanych do płatności organ I instancji ARiMR wykluczył 0,81 ha stwierdzając powierzchnię działek rolnych na 20,69 ha i doprowadzając do zgodności deklarowanych działek ewidencyjnych z powierzchniami PEG wykorzystując bazę referencyjną LPiS i inne dostępne instrumenty kontroli.

Podkreślić także należy, że zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Według zaś art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl zaś art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji jasno zatem wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, bowiem to na ubiegającym się o płatności spoczywa ciężar udowodnienia podnoszonych okoliczności. To samo odnosi się do czynnego udziału strony w postępowaniu oraz pouczeń ze strony organu, które następować mogą wyłącznie na wyraźne żądanie strony.

W rozpatrywanym przypadku organ ocenił wniosek oraz wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu; obszernie wykazał, że obliczenia powierzchni dokonane na podstawie systemu informatycznego oraz wyniku kontroli na miejscu – są odmienne od przedstawianych przez Skarżącego. W wyniku poczynionych pomiarów i ustaleń organy obu instancji miały pełne podstawy do przyjęcia, że obszar wnioskowany do żądanych płatności nie odpowiadał areałowi faktycznie uprawianemu w ramach granic poszczególnych działek ewidencyjnych. Na str. 23-24 zaskarżonej decyzji szczegółowo wykazano powody skorygowania płatności dla każdej z zakwestionowanych działek:

- [...] – brak działalności rolniczej, zabiegi agrotechniczne były na innej działce ewidencyjnej nie objętej wnioskiem;

- [...] – zadeklarowana powierzchnia 0,33 ha większa od stwierdzonej 0,27 ha;

- [...] - zadeklarowana powierzchnia 0,68 ha mniejsza od stwierdzonej 0,78 ha, ale powierzchnia PEG 0,48 ha;

- [...] i [...] – granice zadeklarowanych upraw wychodzą poza powierzchnie działek ewidencyjnych PEG.

Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,73 ha. Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności wynosiła 19,31 ha i w konsekwencji kwota płatności została odpowiednio pomniejszona.

W ocenie sądu, organy dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonego i potwierdzonego ewidentnymi dowodami, stanu faktycznego pod określone przepisy prawa. Po kontroli akt postępowania i analizie w ich kontekście zarzutów skargi należało zaakceptować kontrolowane rozstrzygnięcie.

Należy podkreślić, że stwierdzone nieprawidłowości, obciążają producenta, gdyż w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane są jej podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. Składając stosowny wniosek o przyznanie płatności osoba taka potwierdza własnym podpisem znajomość zasad przyznawania płatności i obowiązków podmiotu ubiegającego się o przyznanie płatności, a następnie otrzymującego te płatności. Beneficjent płatności do gruntów rolnych odpowiada bowiem w pełnym zakresie za treść i zawartość złożonego wniosku.

Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na słuszność ustaleń i ocen organów obu instancji. Sąd zauważa również, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji szczegółowo wskazały położenie wykluczonego obszaru i powody tego wykluczenia, a ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ szeroko powołał i omówił podstawę prawną swej oceny, odnosząc się zarówno do uregulowań krajowych jak i unijnych zarówno w zakresie kwalifikowalności obszaru rolnego, jak i sankcji z tytułu jego wykluczenia. Stanowisko organu znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Organ ustosunkował się także do ponoszonych zarzutów pisma procesowego pełnomocnika Strony wskazując na teren podmokły i nieużytkowany rolniczo spornej działki [...] oraz występujące różnice w powierzchni poszczególnych działek stwierdzone w protokole.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

38