Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 617/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1,  art. 10,  art. 99 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. E. G. zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] listopada 1976 r.

nr [...]. Decyzją tą Naczelnik Gminy S. orzekł o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego składającego się z działek oznaczonych numerami: [...] o powierzchni [...] ha położonego we wsi [...], gmina [...], województwo [...], stanowiącego własność N. I., zamieszkałej w miejscowości M., powiat [..], województwo [...]. Decyzja doręczona została stronie w dniu [...] grudnia 1976 r. Odwołania nie wniesiono. Decyzja stała się ostateczna.

We wniosku o stwierdzenie nieważności E. G. powołała się na art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ nieupoważniony, tj. Naczelnika Gminy S., w sytuacji, gdy organem uprawnionym było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dla Gminy S. oraz na podstawie przepisu, który skreślony został w tekście jednolitym ustawy opublikowanej w Dz. U.

z 1959 r. Nr 14, poz. 78 i jako taka obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa. Wnioskodawczyni przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia

[...] marca 2007r. sygn. akt [...] o nabyciu spadku po N. I. w całości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Naczelnika Gminy S. W uzasadnieniu wskazał, że gospodarstwo rolne spełniało przesłanki do uznania go za opuszczone, albowiem nikt na nim nie zamieszkiwał, a grunty orne

były niezagospodarowane. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez organ niewłaściwy, tj. Naczelnika Gminy S., organ powołując się na § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U.

Nr 22, poz. 131), wskazał, że decyzja wydana została przez organ właściwy. Organ stwierdził, że N. I. zam. w miejscowości M. gm. [...] powiat [...] była właścicielką gospodarstwa położonego we wsi [...] gm. [...]

o pow. [...] ha, w tym [...] ha użytków rolnych z czego [...] ha stanowiły grunty orne.

W dniu [...] sierpnia 1976 r. komisja złożona z pracowników Gminnej Służby Rolnej oraz sołtysa wsi [...] w protokole ustalenia stanu faktycznego posiadania i użytkowania gospodarstwa rolnego położonego w [...] stwierdziła, że grunty orne od szeregu lat leżą całkowicie odłogiem, użytkowane są tylko łąka i pastwisko przez dzierżawcę. Wojewoda wskazał, że w sprawie niesporne było, że w gospodarstwie nie zamieszkuje ani właścicielka, ani jej małżonek, jak również dzieci, czy rodzice. Organ stwierdził,

że w sprawie spełnione były przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174). Podał, że fakt odłogowania ziemi potwierdzony był przez samą stronę w podaniu

z dnia [...] października 1974 r. W związku z tym, że zaniechano uprawy gruntów ornych o pow. ok. [...] ha, to większą część użytków rolnych tego gospodarstwa była odłogowana. Wojewoda wskazał również, że przepisy dekretu z dnia 18 kwietnia

1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną

i osadnictwem rolnym, stanowiące podstawę do przejęcia przez Skarb Państwa gospodarstw opuszczonych zostały uchylone z dniem 1 lipca 1982 r. W ocenie organu w sprawie tej brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy S.

W odwołaniu E. G. ponownie podniosła, że decyzja Naczelnika Gminy S. wydana została bez podstawy prawnej, wskazała, że decyzja nie zawiera numeru Dziennika Ustaw uprawniającego organ administracji do działania. Okoliczność ta, zdaniem wnioskodawczyni, powinna skutkować stwierdzeniem nieważności

tej decyzji. Wskazała nadto, że nieruchomość rolną bez zabudowań we wsi [...]

jej matka nabyła aktem własności ziemi, lecz gospodarstwa tego nigdy nie prowadziła. Nie posiadała też inwentarza żywego, maszyn, chlewni i obór, więc nieruchomość

ta nie nosiła cech gospodarstwa rolnego i jako taka nie powinna być przejęta na własność Państwa. Strona wskazała, że Naczelnik Gminy S. wcześniejszą decyzją z dnia z [...] listopada 1975 r. odmówił jej matce przejęcia na własność Państwa za rentę tego gospodarstwa, natomiast w 1976 r. przedmiotową nieruchomość przejął na własność Państwa jako gospodarstwo opuszczone.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] listopada 1976 r. wydana została na podstawie

art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r.

o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną

i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39 poz. 174) oraz rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 5 sierpnia 1961r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198). W myśl powyższych uregulowań, gospodarstwa rolne i działki określone

w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne (art. 2). Powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w § 1 ust. 1 definiowało pojęcie gospodarstwa rolnego opuszczonego, za które uważało się gospodarstwo, na którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Przepis nie uzależniał uznania gospodarstwa za gospodarstwo rolne opuszczone, od czasokresu nieuprawiania go oraz niepoddawania właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela, użytkownika albo dzierżawcę. Odnosząc się do argumentów odwołania w zakresie kwestionowania, że przejęte zostało gospodarstwo rolne, organ odwołał się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dna 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 304). Wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem, za gospodarstwo rolne uważano wszystkie należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości rolne, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia do gospodarstwa rolnego zaliczano również lasy i grunty leśne oraz nieużytki należące do właściciela nieruchomości określonego w ust. 1, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić z tymi nieruchomościami zorganizowaną całość gospodarczą. Za nieruchomość rolną uznawana była nieruchomość o obszarze powyżej [...] ha. Do uznania, że mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym niezbędne było istnienie nieruchomości rolnych.

Nie było wymagane, aby w skład takiej nieruchomości wchodziły zabudowania, urządzenia, inwentarz żywy i martwy. Jak wynika z powyższego przepisu, składniki

te mogły, ale nie musiały istnieć, aby daną nieruchomość rolną o obszarze powyżej

[...] ha zakwalifikować jako gospodarstwo rolne. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że brak wskazania w decyzji Naczelnika numeru dziennika urzędowego, w którym opublikowany został przepis stanowiący podstawę wydania decyzji, powoduje, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Powyższe nie czyni decyzji wadliwą. Organ powołał w sentencji decyzji pełny tytuł aktu prawnego stanowiącego podstawę przejęcia nieruchomości bez odszkodowania. Minister wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż gospodarstwo rolne położone we wsi [..] gmina [...], stanowiące własność N. I. spełniało kryteria gospodarstwa opuszczonego. Świadczą o tym, między innymi, wcześniejsze wnioski N. I. o przejęcie gospodarstwa położonego we wsi [...] na własność Państwa za rentę: z dnia [...] października 1974 r. oraz z dnia [...] lutego 1975 r., z treści których wynika, iż właścicielka oświadczyła, iż nie jest w stanie użytkować ww. gospodarstwa, ponieważ położone jest w dużej odległości od jej miejsca zamieszkania.

Z uwagi na to, że N. I. nie spełniała warunków do przekazania gospodarstwa za rentę, ponieważ nie posiadała ukończonego 60 roku życia

i nie przedstawiła orzeczenia Komisji Lekarskiej o ustaleniu grupy inwalidztwa, Naczelnik Gminy S. decyzja z dnia [...] listopada 1975 r. z odmówił przejęcia ww. gospodarstwa na własność Państwa w trybie przepisów art. 9 i 31 ustawy z dnia

29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę

i spłaty pieniężne. Decyzję te Wojewoda [...] uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia [...] marca 1976 r.) Z uwagi na brak chętnych rolników do objęcia w zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości oraz odmową przejęcia w zagospodarowanie przez [...] ze względu na to,

że nieruchomość ta położona jest w odległości [...] km od tej jednostki gospodarki uspołecznionej, Naczelnik Gminy S. zawiadomieniem z dnia [...] października 1976 r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie przejęcia na własność Państwa opuszczonej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha położonej we wsi [...].

Przedmiotem niniejszego postępowania jest przede wszystkim ustalenie,

czy w dacie przejęcia omawianej nieruchomości na własność Państwa, nieruchomość ta była uprawiana oraz poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. W razie niezamieszkiwania na gospodarstwie, właściciel w celu niedopuszczenia do przejęcia gospodarstwa jako opuszczonego powinien był zabezpieczyć zagospodarowanie większej części gruntów rolnych przez inne osoby np. dzierżawców w sposób właściwy. Tym zasadom

nie odpowiadało zagospodarowanie ocenianego obecnie gospodarstwa rolnego. Gdyby właścicielka lub członkowie jej rodziny rzeczywiście przejawiali zainteresowanie gospodarstwem rolnym położonym we wsi [...], to zobowiązani byli do zagospodarowania gruntów osobiście bądź poprzez dzierżawców lub innych użytkowników. Skoro grunty od wielu lat pozostawały w odłogu, a właścicielka mieszkała w znacznej odległości na terenie innego województwa i nie była zainteresowana prowadzeniem gospodarstwa rolnego we wsi [...], co wynika także z treści jej pism i wniosków kierowanych do organów administracji, to gospodarstwo to spełniało kryteria gospodarstwa opuszczonego i podlegało przejęciu na własność Państwa. W ocenie organu, stan faktyczny odpowiadał zastosowanym przepisom prawa, nie doszło do naruszenia prawa materialnego w postępowaniu dotyczącym przejęcia na własność Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność N. I. Z tych względów organ utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. stała

się przedmiotem skargi E. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie. Skarżąca podniosła, że jej matka nie miała możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranego materiału dowodowego czym został naruszony art.10 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Zarzuciła, że na protokole z tego samego dnia, w którym wydana została decyzja brak jest podpisu właścicielki. W ocenie skarżącej nie udowodniono, że działki [...] o powierzchni [...] ha położone we wsi [...], gmina [...] są gospodarstwem rolnym. Skarżąca podniosła, iż w decyzji Naczelnika nie powołano publikatora Dziennika Ustaw,

zaś uzasadnienie decyzji Naczelnika Gminy nie zawiera uzasadnienia prawnego

i faktycznego, czym naruszony został przepis art. 107 k.p.a. Zdaniem skarżącej decyzja Naczelnika Gminy narusza również przepis art. 6 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym

w czasie wydania decyzji. W ocenie skarżącej Naczelnik Gminy wydając decyzję

nie stosował przepisów prawa i nie dbał o interes ludu pracującego. Zdaniem strony powyższe naruszenia przepisów k.p.a. świadczą o wydaniu decyzji Naczelnika Gminy S. z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżąca podała m.in., że N. I. otrzymała akt własności ziemi a nie akt własności gospodarstwa rolnego, zatem nie było dopuszczalne przejęcie nieruchomości rolnej. Tryb w jakim przejęto nieruchomość był dopuszczalny tylko w odniesieniu do opuszczonych gospodarstw rolnych, a nie wszystkich nieruchomości rolnych wskazujących cechy opuszczenia. Skarżąca podała, że prawdą jest, iż przed wydaniem decyzji N. I. została wezwana do zagospodarowania [...] ha ziemi. Gruntów ornych było [...] ha, co oznacza, że trzy hektary były uprawiane, więc nie były opuszczone. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że niezagospodarowane jest [...] ha i zabrano całą nieruchomość rolną. Zarzuciła, że jej N. I. nie wytłumaczono w uzasadnieniu decyzji motywów jej podjęcia. W ocenie strony, akt administracyjny, który nie został należycie uzasadniony nie jest decyzją. Fakt, że N. I. odebrała decyzję nadesłaną listem poleconym nie oznacza, że akceptowała przejęcie nieruchomości na własność Państwa. Skarżąca podkreśliła, że jej mama nigdy nie pogodziła się z faktem przejęcia ziemi.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Decyzje te wydane zostały przez właściwe organy, postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej. Prawidłowo również organy stwierdziły, iż decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] listopada 1976 r. o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego nie jest obarczona wadą kwalifikowaną, która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została przez niewłaściwy organ i odpowiednio bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (v. wyrok NSA z dnia

28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia

18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia

21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia [...] listopada 1976 r. wydana została przez Naczelnika Gminy S. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia organów obu instancji w zakresie właściwości organu wydającego tę decyzję. Decyzja ta wydana została na podstawie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych

z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne. Wprawdzie przepis

art. 2 ust. 2 powołanej ustawy stanowił, że o przejęciu gospodarstwa rolnego

na własność Państwa orzeka właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, jednakże, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U. Nr 22, poz. 131), do właściwości naczelników gmin przeszły sprawy należące dotychczas do naczelników powiatów,

w tym sprawy z zakresu ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia

18 kwietnia 1955 r. w przedmiocie orzekania o przejmowaniu na własność Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego. Prawidłowe są tym samym ustalenia organu I i II instancji, co do braku wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zasadnie również w ocenie Sądu, organy stwierdziły, że decyzja Naczelnika Gminy S. z [...] listopada 1976 r. nie zawiera wady, która mogłaby być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej jest bezsporne, że jako opuszczone przejęte zostało gospodarstwo rolne, jak wymaga tego przepis prawa. Twierdzenie skarżącej, że nieruchomości rolnej położonej we wsi [...] nie należało kwalifikować jako gospodarstwa rolnego, albowiem N. I. otrzymała akt własności ziemi, a nie akt własności gospodarstwa rolnego, nie zmienia prawidłowości ustaleń organów. Zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjął,

iż decyzją Naczelnika Gminy przejęte zostało – jako opuszczone – gospodarstwo rolne.

Za gospodarstwo rolne na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 304), uważano wszelkie należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości rolne, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz

z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami

i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Okoliczność,

że na nieruchomości rolnej położonej we wsi [...] nie znajdowały się zabudowania gospodarskie, czy maszyny rolnicze, nie oznacza, że nieruchomość rolna nie miała charakteru gospodarstwa rolnego. Nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha stanowiła zorganizowaną całość gospodarczą. Kwestią odrębną jest zaś poddawanie, bądź niepoddawanie tego gospodarstwa odpowiednim zabiegom agrotechnicznym.

W ocenie Sądu, prawidłowo również organy stwierdziły, na podstawie samej decyzji Naczelnika Gminy S., jak i materiału dowodowego, który zachował

się w tej sprawie, że gospodarstwo rolne położone we wsi [...] gmina [...], stanowiące własność N. I. spełniało kryteria gospodarstwa rolnego opuszczonego. Zasadnie organy powołując się na przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, wydanego na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., stwierdziły,

że na gospodarstwie tym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a nadto gospodarstwo to nie było w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Właścicielka gospodarstwa rolnego, jak wynika z akt sprawy i samej decyzji mieszkała w innej miejscowości, znacznie oddalonej od gospodarstwa położonego we wsi [..], co stanowiło też przyczynę braku uprawy ziemi. Z samej decyzji Naczelnika Gminy S. jednoznacznie wynika również – wbrew zarzutom skargi – że w [...] hektarowym gospodarstwie rolnym około [...] ha gruntów ornych leżało odłogiem. Użytkowana była jedynie, przez dzierżawcę, łąka i pastwisko. Gospodarstwo to w większej części nie było uprawiane, jak wymagał przepis prawa stanowiący wraz

z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. podstawę do przejęcia gospodarstwa rolnego bez odszkodowania. Ziemia w tejże znacznej części nie była poddawana żadnym zabiegom agrotechnicznym. Potwierdza to również treść protokołu z dnia

[...] sierpnia 1976 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego posiadania, użytkowania gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...] należącego do N. I. Nadto, sama właścicielka gospodarstwa rolnego w pismach do Naczelnika Gminy S. już od 1974 r. wskazywała na brak możliwości dokonywania zabiegów agrotechnicznych

w tym gospodarstwie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ

w okresie 2 lat poprzedzających wydanie decyzji przez Naczelnika Gminy S.

o przejęciu gospodarstwa rolnego jako opuszczonego kilka razy wzywał właścicielkę gospodarstwa rolnego do jego właściwego zagospodarowania. W samej decyzji z dnia [...] listopada 1975 r. o odmowie przejęcia gospodarstwa rolnego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. organ przypominał właścicielce o obowiązku zagospodarowania gruntu we wsi [...]. Również wszczynając postępowanie

w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego jako opuszczonego organ zwracał się do właścicielki o nadesłanie dowodów wskazujących, że gospodarstwo nie jest opuszczone w rozumieniu przepisów prawa powołanych w tymże zawiadomieniu.

Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia w postępowaniu prowadzonym przed Naczelnikiem Gminy przepisu art. 10 k.p.a. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że tego rodzaju zarzut nie prowadzi do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa we wskazanym zakresie. W sprawie jest bezsporne, że gospodarstwo rolne

nie zostało poddane zabiegom agrotechnicznym, co potwierdził protokół przejęcia gospodarstwa, w którym w dniu [...] listopada 1976 r. nie stwierdzono żadnej obsianej powierzchni gruntów.

W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, iż decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] listopada 1976 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi decyzja Naczelnika Gminy S. nie została wydana bez podstawy prawnej, zaś powołanie w niej błędnego publikatora Dziennika Ustaw, w którym akt prawny, na mocy którego decyzja została wydana, został opublikowany nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby być kwalifikowane jako rażące. Również uzasadnienie decyzji Naczelnika Gminy S., choć powinno przytaczać podstawę prawną i jej wyjaśnienie, zawiera zasadnicze, niezbędne elementy odnoszące się do stanu faktycznego i wskazujące zasadność zastosowania powołanych w decyzji przepisów prawa, a zatem braki te nie mogą być

w postępowaniu nadzorczym kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Uchybienie obowiązującemu w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy przepisowi art. 99 § 1 k.p.a. mogło być kwestionowane w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Brak podpisu właściciela nieruchomości w protokole objęcia gospodarstwa rolnego we wsi [...] we władanie Skarbu Państwa również nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Był to protokół, który ustalał stan faktyczny. Właściciel nieruchomości zawiadomiony był o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia na własność gospodarstwa jako opuszczonego

i wzywany był do nadesłania dowodów, wskazujących, że nieruchomość nie jest opuszczona w rozumieniu przepisów prawa. W świetle powyższego, brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] listopada 1976 r., co zasadnie stwierdziły w niniejszej sprawie organy administracji publicznej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

-----------------------

9