Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 119/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. w sprawie rozliczenia kosztów i wynagrodzenia za parkowanie oraz odbiór pojazdu postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

I OW 119/17

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Starosta P. na podstawie art. 4 w zw. art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.) oraz art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23, zwanej dalej k.p.a.) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P., w przedmiocie rozliczenia kosztów i wynagrodzenia za parkowanie oraz odbiór pojazdu [...] o nr rejestracyjnym [...]. Wskazał, że w dniu [...] października 2016r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynął wniosek Pana R. S., reprezentowanego przez radcę prawnego Panią E. K., dotyczący odbioru pojazdu [...] o nr rej. [...]. Przedmiotowy pojazd w dniu [...] października 2003 r., zgodnie z dyspozycją Policji, na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym został odholowany na parking depozytowy firmy "[...]" w K. przy ul. [...], prowadzony przez Pana R. S.

Po wszczęciu postępowania, w dniu [...].09.2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu [...] o nr rej [...]. Pojazd do dnia dzisiejszego znajduje się na parkingu i wygenerował ogromne koszty przechowywania.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek Pana R. S. Staroście P. uznając ten organ, jako właściwy do jego rozpoznania.

Organ wnioskujący z tym stanowiskiem się nie zgodził, wskazując że postępowanie o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowego pojazdu, przeprowadzone w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy, zakończyło się w 2005 r. Art. 130a ust. 10 ustawy 1997r. Prawo o ruchu drogowym przewidywał wówczas przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa po upływie 6 m-cy od dnia usunięcia do z drogi i nieodebrania przez uprawnione osób. Decyzję w tej sprawie wydał Naczelnik Urzędu Skarbowego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 03 czerwca 2008 r. stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 Prawo o ruchu drogowym w wersji sprzed nowelizacji, wskazując jednocześnie, że niekonstytucyjne przepisy tracą moc z upływem 12 m-cy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Dopiero ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, póz. 1018 ze. zm.), zgodnie z art. 12 powierzyła starostom kompetencje w zakresie przejmowania pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych z parkingu przez uprawnione osoby po upływie 3 m-cy. Przepadek pojazdu następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Niniejsza ustawa nie ma jednak zastosowania do przedmiotowej sprawy, gdyż regulacje przejściowe zawarte w art. 11, art. 12 i art. 13 odnoszą się wyłącznie do sytuacji, w których nie nastąpił przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy wcześniej obowiązujących przepisów.

W ocenie Starosty, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] października 2005 r. orzekł o przejęciu pojazdu [...] o nr rej. [...] na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z obowiązującym w dacie jej wydania prawem, to jest on obecnie organem, który powinien rozstrzygać kwestie rozliczenia kosztów parkowania i wynagrodzenia za dozór oraz przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego ww. pojazdu. Powiat P. nie posiada legitymacji do dysponowania przedmiotowym pojazdem.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r., odpowiadając na wniosek Starosty P. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o wskazanie Starosty P. jako organu właściwego do rozpoznania ww. wniosku. Wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008r. sygn. akt P 4/06 (publikacja w dniu 12 czerwca 2009, Dz.U. Nr 100, poz. 649) pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, przy czym w takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Przepis ten stracił moc w dniu 12 czerwca 2009 r. na podstawie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Właściwym organem do likwidacji pojazdów, których własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa był właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Zastosowanie w tym względzie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) a zwłaszcza § 3 pkt 1 c oraz § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 i 2, na podstawie których przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 ze zm.) dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się m.in. do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Z § 4 rozporządzenia wynikało, że organem egzekucyjnym - likwidacyjnym w odniesieniu do przechowywania tego rodzaju ruchomości jest naczelnik urzędu skarbowego. Równocześnie, poprzez odesłanie do art. 100 - 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (§ 6 ust. 1), prowadzący parking, na którym przechowywano usunięte pojazdy, a które przeszły następnie na własność Skarbu Państwa jest dozorcą w rozumieniu przepisów o egzekucji w postępowaniu administracyjnym, któremu należy się zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. O zwrocie orzeka na podstawie art. 102 § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny, który rozstrzygnie również za jaki okres należy się zwrot wydatków.

W wyniku przytoczonego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca dokonał zmian w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 130a ust. 10 starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Okres ten może być, zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy przedłużony do 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, jeżeli nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności. Art. 130a ust. 10 h ustawy stanowi z kolei, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia wskazanych wcześniej kosztów. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Zatem w wyniku zmiany ustawy właściwym organem do likwidacji przejętego pojazdu stał się starosta powiatowy.

Naczelnik zwrócił uwagę, że ustawa nowelizująca w przepisach przejściowych jednoznacznie nie wskazała, który z organów ma prowadzić postępowanie likwidacyjne oraz pokrywać koszty za przechowywanie pojazdu w przypadku przejęcia ruchomości przed zmianą przepisów. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu (art. 11 ust. 1). Art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje umorzenie i przekazanie sprawy właściwym starostom, w przypadku postępowań o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, jeżeli postępowania te nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Natomiast art. 12 ust. 2 ustawy dotyczy sytuacji, w których termin określony w poprzednim brzmieniu art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu nie zostało wszczęte. Stosuje się wówczas odpowiednio przepis art. 11, co oznacza, że przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. Zatem z treści norm zawartych w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r., które mają charakter przepisów prawa przejściowego wynika, że sprawy, o których mowa w art. 130a ustawy — Prawo o ruchu drogowym, poddane zostały reżimowi ustawy w jej znowelizowanym brzmieniu. Natomiast w zakresie w jakim ustawodawca nie uregulował przepisów intertemporalnych w przepisach nowelizujących należy stosować zasady ogólne z których wynika, że jeżeli w przepisach przejściowych brak jest wyraźnych wskazań co do konieczności stosowania prawa poprzednio obowiązującego, to stosuje się prawo obecnie obowiązujące.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z 17 lipca 2012 r., I OW 95/12, z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12, z 12 maja 2017 r. I OW 39/17, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.

Zatem organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta P..

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.