Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 327/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Skarżąca J. F. wnioskiem z dnia 9.11.1999 r, wystąpiła do Urzędu Miasta - Wydział Architektury i Geodezji o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; stanowiącej działkę nr 1 o pow. 50a 70 m2 obj. Kw [...], położoną w K. przy ul. [...] obr. [...], powstałą po podziale działki nr 2, którą w trybie 6 ust. z dn. 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczanie nieruchomości -ojciec wnioskodawczyni K. C. sprzedał umowa notarialną w dniu [...].02.1978 r. Skarbowi Państwa na potrzeby budownictwa mieszkaniowego.

Właścicielem przedmiotowej działki jest obecnie Gmina K., a wieczystym użytkownikiem Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" .

Skarżąca, jako wykazany spadkobierca na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K., domaga się zwrotu przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. gdyż nie została ona wykorzystana na cel określony w akcie notarialnym tj. pod budowę osiedla mieszkaniowego "B".

Organ I instancji - Prezydent Miasta, decyzją z dn. [...].X.2000 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej działki. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji przywołał przepis art. 229 ust. z dn. 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli przed dniem wejścia w życie tejże ustawy została ona sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to został ujawnione w księdze wieczystej. Ponieważ prawo użytkowania wieczystego na tej nieruchomości zostało ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "A" aktem notarialnym w dniu.. [...].01.80 r. i zostało ujawnione w księdze wieczystej, to w takiej sytuacji spadkobiercy poprzedniego właściciela nie przysługuje żądanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Od powyższej decyzji, skarżąca J. F., wniosła odwołanie zarzucając organowi I instancji uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu mające negatywne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.

W pierwszej kolejności - zdaniem skarżącej - organ I instancji powinien był ustalić; czy zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, a w szczególności czy została ona wykorzystana na cel określony w decyzjach zatwierdzających plan zagospodarowania terenu z dn. 24.09.1976 r. W przypadku zaś uznania zasadności wniosku skarżącej, organ ten powinien podjąć działania zmierzające do uzyskania rozstzrygniecia w kwestii przymusowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Na organie tym bowiem spoczywa obowiązek doprowadzenia do stanu prawnego, w którym Gmina będzie władała na powrót nieruchomością. Kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 kpa wymagającą wcześniejszego rozstrzygnięcia jest konieczność rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. W tym celu właściciel gruntu tj. Gmina, w zainicjowanym przez wniesienie pozwu, procesie sądowym, powinien poddać ocenie sądu powszechnego umowę użytkowania wieczystego w aspekcie zrealizowania celu, dla którego nieruchomość ta została wywłaszczona. Gmina z takim powództwem nie wystąpiła przeciwko wieczystemu użytkownikowi, mimo iż gurt nie został wykorzystany na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Organ odwoławczy - Wojewoda w K., decyzją z dnia 2.01.2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielając w pełni pogląd prawny zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przytaczając treść art. 229 ustawy o gospodarce gruntami wyłączający możliwość zwrotu nieruchomości stwierdził, że skoro prawo użytkowanie wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w K., zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...] w dniu [...].08.1993 r., to w świetle powyższego przepisu zwrot nieruchomości nie jest niemożliwy i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie; czy nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 powołanej ustawy.

Od decyzji tej skargę do Sądu Administracyjnego wniosła J. F. domagając się jej uchylenia.

Przyznając okoliczność, iż organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie rozwiązania użytkowania wieczystego w stosunku do wnioskowanej do zwrotu działki, które zostało zakończone odmową wystąpienia na drogę sądową ze stosownym pozwem, skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I Instancji, a nadto zarzuciła że:

1/ Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" - wybudowała na przedmiotowej działce magazyn, którego nie było w planach, a więc przeznaczyła nieruchomość na inny cel niż w akcie notarialnym, a tym samym dla właściwego celu nieruchomość stała się zbędna.

2/ na organach administracyjnych ciąży obowiązek przeciwdziałania niegospodarności przy wykorzystywaniu wywłaszczanych terenów na cele inwestycyjne.

3/ organ administracji powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sad powszechny o możliwości rozwiązania użytkowania wieczystego, którego ocenie powinno się poddać tę kwestię. Skoro jedynym do zainicjowanie takiego proces jest Skarb Państwa lub Gmina, to wnioskodawca ma prawo liczyć na dołożenie przez organ administracyjny wszelkich starań dla należytego i wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy - Wojewoda stwierdzając, iż brak jest w sprawie jakichkolwiek okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ewentualną zmianę stanowiska organu II instancji zajętego w zaskarżonej decyzji, wobec treści art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, - wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję:

Skarga jest bezzasadna. Organy I i II instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 tej ustawy, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i ma zastosowanie do sytuacji gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osoby trzeciej.

Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż: roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1.01.1998r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania, wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie, zachodzą kumulatywnie wszystkie warunki stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci ujawnionego do niej prawa osoby trzeciej.

Bezsporne bowiem w sprawie są okoliczności, że:

- na przedmiotowej nieruchomości ustanowiono w dniu [...].01.1980 r. prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, jaką jest niewątpliwie Spółdzielnia Mieszkaniowa "A",

- prawo to zostało ujawniono w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości wdacie [...].08.1993 r. - czyli przed dniem wejścia wżycie ustawy.

Skoro przepis art. 229 powołanej w. ustawy wyłącza - expressis verbis - roszczenie o zwrot nieruchomości (roszczenie nie przysługuje), to wobec stwierdzenia istnienia przesłanki negatywnej w postaci zaintabulowanego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osoby trzeciej decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest trafna.

W tej sytuacji prawnej nie było potrzeby ustalania w toku postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości jej zbędności na cel wywłaszczenia, i w związku z czym zarzut nie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania nie mógł odnieść żadnego skutku .

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.