Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3661/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

1 W Y R O K 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: 2 Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski 3 As. Sąd. Liliannna Drewniak-Żaba ( spr ) 4 Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski TG


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...], powołując podstawę prawną z art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) odmówił B. K. przyznanie uprawnień po kombatancie J. K., który uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu "działalności w Ruchu Oporu" od [...] 1944 r. do [...]1945 r.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono ustalenie, iż z pisma Komendy Wojewódzkiej Policji we W.z [...] r. wynika, że J. K. służył w Urzędzie Bezpieczeństwa we W..

Ponieważ ziściły się przesłanki wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a należało wobec B. K. orzec na podstawie powołanych przepisów o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. K. podniosła, iż jej mąż podjął pracę w Urzędzie Bezpieczeństwa we W., ukrywając się przed represjami za walkę w czasie wojny w partyzantce.

Krótko po zatrudnieniu mąż został aresztowany przez UB i więziony.

Powoływała w tym zakresie świadków.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia, obok wcześniej przytoczonych argumentów wskazał, iż osobom, które były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów.

Ponieważ uprawnienia przysługujące wdowom mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień kombatanta - B. K. uprawnienia te nie przysługują.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej uprawnień wdowy po kombatancie - na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach, zarzucając iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów - w szczególności art. 20 ust. 3 cytowanej ustawy.

Ponadto zarzuciła Kierownikowi Urzędu, iż uniemożliwił przedstawienie dowodów świadczących o charakterze służby jej męża w Urzędzie Bezpieczeństwa - poprzez zaniechanie przesłuchania zawnioskowanych świadków, nieprawidłową analizę przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy faktów.

W okresie przyjętym jako służba w Urzędzie J. K. przebywał w więzieniu - osadzony przez UB. Ponadto nie uwzględniono, iż podjął on pracę w Urzędzie uciekając przed represjami za walkę w partyzantce.

Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950) uprawnienia kombatanckie przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.

Oczywistym jest, iż uprawnienia te przysługują wskazanym osobom, o ile nie zaistnieją przesłanki do pozbawienia uprawnień kombatanckich samych kombatantów.

W takim bowiem przypadku również uprawnione w cytowanym przepisie osoby zostają pozbawione przyznanych uprawnień (lub odmawia się ich przyznania).

W związku z powyższym w sprawie niniejszej przede wszystkim rozstrzygnięciu podlega kwestia, czy zaistniały okoliczności uzasadniające ewentualne pozbawienie J. K. przysługujących mu uprawnień kombatanckich.

Stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach nie przysługują uprawnienia kombatanckie osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, zaś osoby takie, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, uprawnień tych się pozbawia.

Z całą pewnością J. K. był zatrudniony od [...] r. w Urzędzie Bezpieczeństwa we W.. Wynika to zarówno z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W., jak i życiorysu J. K..

Należy mieć jednak na względzie, że z mocy art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach fakt pracy w organach Urzędu Bezpieczeństwa nie pozbawia uprawnień kombatanckich osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Skarżąca od początku konsekwentnie podnosiła, iż jej mąż podjął pracę w Urzędzie Bezpieczeństwa, uciekając przed represjami za udział w partyzantce, a nadto iż po ucieczce za granicę osoby, która go zatrudniła - został przez UB aresztowany i osadzony w więzieniu.

Zarówno na podstawie podnoszonych zarzutów, jak i znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] r., z którego jednoznacznie wynika, iż J. K. został zwolniony za zdradę tajemnicy służbowej należało ocenić i wnikliwie rozpatrzyć, czy nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej.

W przedstawionej sytuacji istotną wadą postępowania administracyjnego, z punktu widzenia stosowania art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa było zaniechanie oceny twierdzeń skarżącej oraz zaoferowanych przez nią dowodów w postaci zeznań świadków.

Z wymienionych powodów uchylono obie zapadłe w sprawie decyzje na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 upsa.

Sąd nie stosował art. 152 upsa wychodząc z założenia, że kwestię wykonalności zaskarżonej decyzji reguluje przepis szczególny, to jest art. 26 ustawy kombatanckiej.

W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy konieczne będzie przeprowadzenie zawnioskowanych przez skarżącą dowodów i dopiero wówczas dokonanie pełnej oceny podnoszonych i udowadnianych okoliczności dotyczących charakteru i przebiegu zatrudnienia J. K. w Urzędzie Bezpieczeństwa we W..

Ustalenia w tym zakresie pozwolą na ocenę, czy J. K. zachowałby uprawnienia kombatanckie - z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej, a tym samym czy uprawnienia te przysługują skarżącej.

/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski

TG