Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 170/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w zakresie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] o nr [...] uchylająca w całości decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], którą odmówiono uchylenia decyzji dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 i 2003 jednocześnie odmawiając uchylenia decyzji Burmistrza [...] z dnia 9 grudnia 2002 r. ustalającej podatek od nieruchomości za 2002 r. oraz decyzji Burmistrza [...] z dnia 25 lutego 2003 r. ustalającej podatek od nieruchomości za 2003 r. Decyzję oparto w oparciu o następujący stan faktyczny: Pan W. K. nabył 25 października 2002 r. prawo własności działki nr A o powierzchni 0,0631 ha oraz udział 1/11 w prawie własności działki nr B o powierzchni 0,2605 ha. Obie działki położone są w G. przy ul. [...]. Na działce nr A posadowiony jest wolnostojący budynek o powierzchni użytkowej 834,49 m2. Nabycie nastąpiło na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z zawiadomieniem Starosty [...] o zmianach podmiotowych w danych ewidencji gruntów z 12 listopada 2002 r., działka nr A posiada oznaczenie inne tereny zabudowane.

W dniu 22 listopada 2002 r. podatnik złożył wykaz nieruchomości, w którym ujawnił budynki pozostałe o powierzchni 834,49 m2 i grunty o powierzchni 631 m2.

Burmistrz [...] decyzją nr [...] z 9 grudnia 2002 r. wymierzył podatek od nieruchomości na 2002 r. w kwocie 774,40 zł. oraz decyzją nr [...] z 25 lutego 2003 r. wymierzył podatek od nieruchomości na 2003 r. w kwocie 4.665,40 zł. Strona nie wniosła odwołań od obu wskazanych wyżej decyzji.

Pismem z 10 marca 2003 r. Pan W. K. wniósł o zmianę wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie korekty wykazu nieruchomości. W złożonej 14 marca 2003 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, strona ujawniła m.in. budynki mieszkalne o powierzchni 834,49 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 631 m2. Burmistrz [...] pismem z 24 marca 2003 wyjaśnił stronie, iż powinna zadeklarować przedmiot opodatkowania jako budynki pozostałe, a zmiana sposobu opodatkowanie będzie możliwa po uzyskaniu zezwolenia na zmianę przeznaczenia budynku.

25 września 2003 r. Pan W. K. otrzymał pozwolenie na budowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania, dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku magazynowego ze zmianą sposobu użytkowania z przeznaczeniem na budynek mieszkalny na działce A położonej w G. przy ul. [...].

Podatnik pismem z 15 maja 2005 r. złożył skargę do Rady Gminy [...] na działania Burmistrza [...] w związku wadliwym jego zdaniem naliczeniem podatku od nieruchomości za pierwszy rok od momentu zakupu, wskutek zastosowania niewłaściwej stawki podatkowej. Skarga została przekazana do rozpoznania według właściwości.

Burmistrz [...] w dniu 5 sierpnia 2005 r. wydał decyzję, którą odmówił wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego zmiany lub uchylenia decyzji w podatku od nieruchomości wydanej w dniu 25 lutego 2003 r. W uzasadnieniu, organ I instancji stwierdził, iż Pan W. K. wniósł o wznowienie postępowania w celu zmiany lub uchylenia decyzji dotyczącej naliczenia podatku od nieruchomości za rok 2003. Organ podatkowy stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki określone wart. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Dołączone przez stronę do wniosku dokumenty nie wpływają na zmianę bądź uchylenie decyzji, gdyż nie wniosły nowych okoliczności uzasadniających zmianę decyzji z dnia 25 lutego 2003 r.

Pan W. K. odwołał się od ww. decyzji podtrzymując zarzuty wcześniej podnoszone. Wskazał, że nie znając przepisów prawa działał w zaufaniu do organów państwa, zaś Burmistrzowi zabrakło zarówno dobrej woli jak i wyobraźni. Wydana decyzja jest błędna i niesprawiedliwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z 18 listopada 2005 r. o nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji było stwierdzenie, że organ nie uściślił treści skargi podatnika i samodzielnie określił przedmiot żądania.

Burmistrz [...], pismem z 6 marca 2006 r. zwrócił się do podatnika o uściślenie swoich roszczeń, przedstawionych w piśmie z 15 maja 2005 r. Jednocześnie pouczył o przesłankach wznowienia postępowania, określonych w art. 240 Ordynacji podatkowej.

Pan W. K. pismem z 9 marca 2006 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 25 lutego 2003 r. Jednocześnie wniósł o zmianę stawki naliczonego podatku za zakupiony budynek po byłych koszarach za okres od 25.10.2002 r. do 25.09.2003 r. Podniósł, iż decyzja została wydana przez pracownika, który źle sprecyzował informacje złożone przez niego, zatem zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, oraz że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym - przesłanka określona wart. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a także że decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Urzędu Powiatowego - pozwolenia na budowę ze zmianą sposobu użytkowania, co stanowi przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Burmistrz [...] postanowieniem z 24 marca 2006 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zmiany bądź uchylenia decyzji dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za okres dwóch miesięcy roku 2002 oraz 3 kwartałów roku 2003.

W dniu 31 marca 2006 r. wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego.

Burmistrz [...] decyzją nr [...] z [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z 25 lutego 2003 r. nr [...], dotyczących wymiaru podatku od nieruchomość za rok 2002 i za rok 2003. W uzasadnieniu podniósł, iż podatnik nie wskazał okoliczności faktycznych, które przemawiały za wyłączeniem pracownika wydającego decyzję. Także przesłanka określona wart. 240 § l pkt 4 nie może być uwzględniona, gdyż zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 wznowienie postępowania z przyczyny braku udziału w postępowaniu bez własnej winy podatnika może nastąpić tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Przedmiotowe decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 i 2003 r. z 25 lutego 2003 r. zostały Panu W. K. doręczone 8 marca 2003 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął 19 lipca 2005 r. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż nie posiadał w momencie wydawania decyzji dokumentów ani decyzji Starostwa Powiatowego, które mogły by być podstawą do zmiany decyzji za 2002 i za 2003 rok. Wydanie tych decyzji nie było uzależnione od stanowiska innego organu.

Pan W. K. pismem z 25 kwietnia 2006 r. odwołał się od powyższej decyzji, wskazując, iż oprócz przesłanek określonych wart. 240 § 1 pkt 3, 4, 6, zaistniała przesłanka określona wart. 240 § 1 pkt 1. Zdaniem skarżącego pracownik, podczas wypełniania przez Pana K. informacji o posiadanych nieruchomościach, błędnie polecił zadeklarować zakupione budynki niezgodnie z przeznaczeniem. Okoliczność ta, zdaniem strony jest fałszywa. Ponadto, podniósł, iż pismem z 25 lutego 2003 r. zareagował na zakwalifikowanie przedmiotowych budynków jako budynków pozostałych, wnosząc o zmianę stawki podatku.

Zdaniem strony pismo to należy traktować jako podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 i 240 § 1, zaś okoliczności przedstawione we wcześniejszych pismach stanowią podstawę do zmiany podatku od momentu zakupu nieruchomości.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. dopatrzyło się uchybień w wydanej decyzji z [...], nr [...] co musiało spowodować jej uchylenie.

Analizując stan sprawy zespół orzekający, biorąc pod uwagę treść pism Pana W. K. z 10.03.2003 r., 15.05.2005 r. oraz przede wszystkim z 9.03.2006 r., podzielił stanowisko organu I instancji, iż żądanie wznowienia postępowania dotyczyło zarówno decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2002 r., jak i decyzji w tym przedmiocie dotyczącej 2003 r. Jakkolwiek bowiem strona wyraźnie wskazywała jedynie na decyzję z 25.02.2003 r., to żądała także zmiany podatku za okres od nabycia przedmiotowej nieruchomości, co obejmuje 2002 r. Zatem zakres postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 24.03.2006 r. wskazujący lata podatkowe 2002-2003, był prawidłowy.

Burmistrz [...] wydał decyzję w sprawie odmowy uchylenia decyzji dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 i rok 2003 nr [...] wydanej przez Burmistrza [...] z dnia 25 lutego 2003 r., potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 8 marca 2003 r. Takie sformułowanie rozstrzygnięcia jest nieprawidłowe w sytuacji, gdy Burmistrz [...] wydał dwie odrębne decyzje: jedną dotyczącą wymiaru podatku za 2003 r. w dniu 25 lutego 2003 r. oraz drugą dotyczącą wymiaru podatku za 2002 r. w dniu 9 grudnia 2002 r., stąd organ odwoławczy stwierdził naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i usunął decyzję Burmistrza [...] z [...] z obrotu prawnego, wydając w niniejszej sprawie własne rozstrzygnięcie stwierdzające, iż w niniejszej sprawie w obu zaskarżonych decyzjach nie zaszły przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący podtrzymuje swoje stanowisko przedstawione w toczącym się postępowaniu przed organami samorządowymi. Uważa, że w postępowaniu przed organami naruszono szereg zasad w tym zasadę czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W uzasadnieniu skargi podnosi skarżący szereg okoliczności, które zmusiły go do kupna nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Wskazuje także, że organy od początku wprowadziły skarżącego w błąd i niewłaściwie zakwalifikowały zadeklarowane przez niego budynki jako pozostałe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania, to zaś nie pozwala na wzruszenie decyzji Burmistrza [...] z dnia 9 grudnia 2002 r. i 25 lutego 2003 r. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości odpowiednio za 2002 i 2003 rok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

W sposób prawidłowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że sentencja decyzji organu I instancji z [...] nie określa w sposób precyzyjny i wystarczający przedmiotu postępowania oraz rozstrzygnięcia powziętego przez organ podatkowy, oraz zawiera błąd w ustaleniu stanu faktycznego, bowiem faktycznie decyzja dotycząca ustalenia Panu W. K. podatku od nieruchomości za 2002 r., została podjęta 9 grudnia 2002 r. a nie 25 lutego 2003 r. Takie wady decyzji musiały prowadzić do jej uchylenia.

Nie sporne w sprawie jest, że od decyzji Burmistrza [...] określających podatek od nieruchomości zarówno za 2002 jak i za 2003 rok skarżący nie odwołał się, zatem dla ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznych należało zastosować tryb nadzwyczajny przez podatnika wskazany a mianowicie wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może między innymi nastąpić, gdy, zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także gdy decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala zdaniem Sądu na stwierdzenie, że nie zaszła w niniejszej sprawie przesłanka określona wart. 240 § 1 pkt 1, gdyż dowody, będące podstawą wydania decyzji ustalających podatek od nieruchomości za 2002 r. i 2003 r. nie zostały uznane w odrębnym postępowaniu za fałszywe, Ponadto, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie ze sfałszowaniem dowodu lub popełnieniem przestępstwa w sposób oczywisty, uzasadniający wznowienie postępowania, jako niezbędnego dla ochrony interesu publicznego, również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa, co wynika z art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej.

Dowodami, które były podstawą wydania zaskarżonych decyzji były informacje w sprawie podatku od nieruchomości, złożone przez podatnika, oraz zawiadomienie Starosty [...] z 12 listopada 2002 r. o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków a także akt notarialny kupna działki nr A. Nie ma podstaw by przyjąć, iż te dowody są fałszywe. Również dowodu w postaci wykazu nieruchomości złożonego przez Pana W. K. z 22 listopada 2002 r., tj., nie można uznać za fałszywy, z tego tylko powodu, że jak podnosi skarżący pod wpływem informacji pracownika organu podatkowego I instancji, wykazał nabyte budynki w części wykazu nieruchomości dotyczącej powierzchni użytkowej budynków pozostałych a nie jako budynki mieszkalne.

Słusznie podkreśliły organy, że wykaz nieruchomości został sporządzony osobiście przez podatnika, co nie jest kwestionowane, ponosi on zatem odpowiedzialność za jego treść. Nie sposób ewentualną winą za treść wykazu obarczać bliżej nie określonego pracownika organu.

Drugim z zarzutów skargi ściśle związanym z powyżej wskazanym było zaistnienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 3 ustawy, tj okoliczność, że decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132. Okoliczności te zachodzą, gdy pracownik organu jest stroną postępowania, pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki, stroną jest jego małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia a także gdy stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli jak równiwż był świadkiem lub biegłym, był lub jest przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z wyżej wymienionych osób brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne, nadto stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej. Również instytucja wyłączenia ma miejsce wobec burmistrza oraz małżonka, rodzeństwa, wstępnych, zstępnych albo powinowatych pierwszego stopnia, a także osób związanych stosunkiem przysposobienia, opieki lub kurateli z burmistrzem.

W niniejszej sprawie Sąd, podobnie jak organy samorządowe nie stwierdził okoliczności faktycznych, przemawiających za wyłączeniem pracownika organu z przyczyn przedstawionych powyżej. Zatem nie można uznać, iż zaistniała okoliczność wyłączenia pracownika organu z przyczyn określonych w art. 130-132 Ordynacji podatkowej.

Zarzut skarżącego, będący jedną z przesłanek wznowienia postępowania, iż Pan W. K. nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy nie mógł zostać uwzględniony już choćby z tej przyczyny, że winien być podniesiony w żądaniu strony wniesionym w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Przyjmuje się daty doręczenia decyzji ze zwrotnego poświadczenia ich odbioru to jest 11 grudnia 2002 r. i 8 marca 2003 r. Żądaniem tego rodzaju nie można uznać pisma z 10 marca 2003 r., w którym podatnik wniósł o korektę decyzji na podstawie dołączonej do pisma informacji o posiadanych nieruchomościach. Pismo nie zawiera żadnych zarzutów dotyczących braku udziału strony w toczącym się postępowaniu podatkowym. Wniosek z 15 maja 2005 r. jest niewątpliwie spóźniony, w stosunku do terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 a tym samym nie mógł zostać uwzględniony. Przekroczenie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu takiej decyzji, skutkuje - co do zasady - odmową wznowienia postępowania, co wynika z art. 240 § l pkt 4 w związku z art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zatem zarzut nie mógł być oceniany co do istoty.

Kolejny z zarzutów wskazujący na wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej tj. okoliczność, że decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, w tym wypadku Starosty [...], należy również uznać za bezzasadny.

Słusznie podkreśla organ odwoławczy, że obowiązek taki musi wynikać wyraźnie z norm prawa materialnego, które nakładają na organ konieczność współdziałania z innymi organami przy wydaniu decyzji przez zasięgniecie ich opinii, wyrażenia zgody czy uzgodnienia stanowiska.

Burmistrz [...] zgodnie z art. 1c w związku z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest organem właściwym do spraw podatku od nieruchomości leżących na terenie gminy [...]. W niniejszej sprawie organ miał obowiązek ustalić podatek od nieruchomości zgodnie ze stanem faktycznym, w oparciu o posiadane dowody w postaci informacji o nieruchomościach, oraz wypisem z ewidencji gruntów i budynków, pomocniczo również na podstawie aktu notarialnego, jeśli uznał te dowody za wystarczające w sprawie. Zarówno w Ordynacji podatkowej, jak też w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ustawodawca nie nałożył obowiązku na organ podatkowy, aby przed wydaniem decyzji ustalającej podatek od nieruchomości wzywał czy też zasięgał opinii Starosty Powiatowego co do sposobu aktualnego użytkowania, a tylko taka regulacja dawała by podstawę do stwierdzenia wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 243 § 2 cyt. ustawy tj. postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1. Brak przesłanek określonych w tym przepisie nakłada na organ obowiązek wydania decyzji odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji.

Reasumując, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w cyt. już wcześniej art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa a mianowicie dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe, decyzja nie została wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, podlegający wyłączeniu stosownie do art. 130-132 Op. Nie stwierdzono też wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Przesłanka braku udziału strony w postępowaniu nie z własnej winy nie mogła być analizowana ze względu na upływ miesięcznego terminu od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji przez Pana skarżącego.

Nie wystąpienie wymienionych przesłanek do wznowienia postępowania musiało skutkować odmową uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Burmistrza [...] z 9 grudnia 2002 r. ustalającej Panu W. K. podatek od nieruchomości na 2002 r. w kwocie 774,40 zł oraz odmową uchylenia decyzji Burmistrza [...] z 25 lutego 2003 r. ustalającej temu samemu podatnikowi podatek od nieruchomości na 2003 r. w kwocie 4.665,40 zł.

Brak podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego musiał prowadzić do oddalenia skargi a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.