Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1904/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 , art. 13k ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit a, c, art. 145 par. 3, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art .2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1310
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu  Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1904/15

Uzasadnienie

Decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] i Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] nakładające na A. K. kary pieniężne w kwotach po 3000 złotych za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty.

Jako podstawę prawną wszystkich rozstrzygnięć organ wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – także jako u.d.p. - oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.) – także jako rozporządzenie - art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 1265) – także jako utd.

Jak ustalono, w dniu [...] lipca 2011 r. kierowany przez A. K. pojazd specjalny marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 24000 kg, poruszał się, wskazanym w załączniku nr 1 pkt 11 lit. c) rozporządzenia, płatnym odcinkiem drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) – [...] w godzinach: [...] i [...], bez uiszczenia opłaty w systemie elektronicznym, które to incydenty zostały odnotowane (odpowiednio) zapisami ewidencyjnymi Nr [...] przez bramownicę nr [...] i Nr [...] przez bramownicę nr [...].

W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ ustalił prawnego posiadacza pojazdu samochodowego, którego wezwał do wskazania osoby kierującej pojazdem w dniu [...] lipca 2011 r. Z treści złożonych oświadczeń wynika, że pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] lipca 2011 r. kierował A. K.

W tych ustaleniach, po zawiadomieniu A. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego, w dniach [...] kwietnia i [...] lipca 2012 r. zostały wydane decyzje w pierwszej instancji, w których organ wyjaśniając wskazane w decyzji podstawy prawne oraz opisując stwierdzone naruszenia stwierdził, iż rozbieżność czasowa pomiędzy godziną rzeczywistego odnotowania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a godziną wskazaną w wezwaniu wynikała z obliczania czasu przez urządzenie rejestrujące i generujące zapisy ewidencyjne według UTC (uniwersalnego czasu koordynowanego), nie zaś według czasu polskiego.

A. K. złożył wnioski o ponowne rozpoznanie spraw podnosząc, że nie wniósł opłaty elektronicznej z powodu błędnej informacji dotyczącej samochodów specjalnych uzyskanej na infolinii.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismami z dnia 10 stycznia 2012 r. wezwał firmę Kapsch Telematic Services sp. z o.o. odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, do złożenia wyjaśnień związanych z wymienionymi przejazdami, a w szczególności wskazania, czy opłaty elektroniczne za przejazdy odnotowane w zapisie ewidencyjnym nr [...] i nr [...] zostały uiszczone.

Z odpowiedzi operatora systemu z dnia 20 stycznia 2012 r. wynikało, że za przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] po drodze ekspresowej [...] w dniu [...] lipca 2011 r. o godzinie [...], zarejestrowanego przez bramownicę Nr [...], opłata elektroniczna nie została uiszczona, podobnie jak za przejazd tą sama drogą o godz. [...] pod bramownicą nr [...]. Operator systemu wyjaśnił, iż użytkownik pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] zawarł umowę z operatorem systemu viaTOLL w dniu [...] września 2011 r., lecz umowa ta nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu.

Po zawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania, decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r. o numerach podanych na wstępie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje zaskarżone. Wskazując na ustalenia kontroli oraz wyjaśniając przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięć, organ odwoławczy uznał za nie mające znaczenia dodatkowe wyjaśnienia strony wskazujące, że prawny posiadacz wymienionego pojazdu samochodowego uzyskał informację na infolinii viaTOLL, że "pojazdy specjalne nie podlegają obowiązkowi uiszczania opłaty" i dlatego w pojeździe nie zainstalowano urządzeń ViaBox. Informacja ta została, bowiem sprostowana przez potwierdzenie obowiązku instalacji w pojazdach specjalnych tego urządzenia rejestrującego, w związku z czym w dniach [...] września 2011 r. wszystkie pojazdy przedsiębiorcy zostały wyposażone w ViaBoxy. Jak wynikało z ustaleń kontroli, A. K. wymaganego urządzenia w pojeździe nie posiadał, co było powodem niewniesienia wymaganej opłaty.

Na decyzje te A. K. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z ich uzupełnieniem pismami z dnia 5 marca 2013 r., domagając się uchylenia decyzji wydanych w I i w II instancji w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzjom zarzucił: naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 13 k ust. 1 pkt 1 u.d.p. - przez błędną jego wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem było podwójne nałożenie kary pieniężnej, za ten sam odcinek drogi dwoma decyzjami administracyjnymi wydanymi w pierwszej instancji (z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] i z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]); naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 k.p.a. - przez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego, stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w szczególności przez niezweryfikowanie przez organ II instancji informacji uzyskanych od Kapsch Telematic Services sp. z o.o., dotyczących przejazdu za dany dzień i ograniczenie się do zgromadzonego materiału dowodowego w pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o ich oddalenie.

Na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił o połączeniu skarg w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 369/13, SA/Wa 370/13 do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 369/13 z uwagi na tożsamość stron oraz stan faktyczny ustalony w tych sprawach w konsekwencji przejazdu dokonanego w dniu [...] lipca 2011 r. na drodze krajowej [...], na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...].

Wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 369/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w pkt. 1 uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], w pkt 2 oddalił skargę w pozostałej części, w pkt 3 stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz w pkt 4 zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego (A. K.) koszty postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty skarżącego, naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, w tym wskazanych w skardze, za nietrafne. Jednakże, w ocenie Sądu, skargi częściowo zasługiwały na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] naruszały prawo materialne w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie.

Sąd uznał za bezsporne, że skarżący miał obowiązek posiadania w pojeździe ViaBoxa, a w związku z brakiem tego urządzenia nie uiścił wymaganej opłaty za przejazd drogą płatną. Jednakże, w ocenie Sądu, kara powinna zostać nałożona wyłącznie jednokrotnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 nr [...], tj. za przejazd w dniu [...] lipca 2011 r. pod bramownicą nr [...]. Sąd uznał za nieuprawnione kumulatywne nakładanie kar za przejazd tym samym odcinkiem drogi w tym samym dniu w zależności od ilości bramownic, znajdujących się na tym odcinku drogi.

Od wyroku Główny Inspektor Transportu Drogowego i A. K. złożyli skargi kasacyjne.

A. K. domagał się uchylenia wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Wyrokowi zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie. W ocenie A. K. jedynym podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty za przejazd był jego pracodawca. Sąd nadto nie zauważył błędów organu w ustaleniu stany faktycznego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się uchylenia wyroku w części zawartej w pkt 1, 3 i 4 i oddalenia skargi, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Organ administracji zarzucił błędne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że A. K. był dwukrotnie ukarany za jeden czyn, podczas gdy faktycznie A. K. został ukarany za dwa czyny, tj. za dwa przejazdy, co prawda tą samą drogą, lecz w przeciwnych kierunkach o różnych godzinach, którą to okoliczność sam potwierdził. Nadto organ administracji zarzucił niewłaściwe przyjęcie przez Sąd, iż organ w podstawie prawnej zastosował art. 13h ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. wydanym w sprawie II GSK 1735/13 Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w pkt 2 uchylił pkt 2 zaskarżonego wyroku i w tej części przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w pkt 3 zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna A. K. zasługiwała w części na uwzględnienie, zaś skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jako nieuprawniona, podlegała oddaleniu.

Zdaniem sądu drugiej instancji zarzut naruszenia przepisów materialnych nie był zasadny, gdyż zgodnie ustawą o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w sprawie) odpowiedzialność za przejazd bez wniesienia opłaty ponosił podmiot wykonujący przejazd po drodze płatnej (kierowca). Zatem deliktem był przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty, a nie samo jej nieuiszczeni.

Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 września 2014 r. w sprawie P 36/13 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. niedopuszczalna jest kumulacja kar pieniężnych za jeden czyn – przejazd danym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty w zależności od liczby bramownic znajdujących się na tym odcinku drogi. To stanowisko Trybunału Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w wyroku z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie II GSK 1588/13 oraz w niniejszej sprawie.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ administracji, nakładając kary pieniężne, określił sporne przejazdy wskazując jedynie ten sam odcinek drogi płatnej ([...] [...] (z obwodnicą [...]) - [...], nie wyjaśniając skąd i dokąd wykonywany był każdy przejazd, czy był to jeden, czy więcej przejazdów. Natomiast sąd pierwszej instancji tych uchybień nie dostrzegł, dlatego zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. były zasadne.

Odnosząc się do skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Naczelny Sąd Administracyjny, przeprowadzając wykładnię przepisu art. 13h ust. 1 u.d.p. stwierdził, że jego powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku było oczywistą pomyłką (literówką), która nie może skutkować uchyleniem wyroku, w tym przypadku co do rozstrzygnięcia zawartego w jego pkt 1.

Zadaniem Sądu drugiej instancji bez znaczenia było stwierdzenie organu o wykonaniu przejazdów "tam" i "z powrotem", jako przesłanki do podwójnego ukarania, skoro oba przejazdy odbyły się po drodze krajowej w ciągu jednej doby.

Dodatkowymi pismami z dnia 18 marca i z 28 września 2015 r. skarżący podnosił (załączając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 nr [...]) fakt braku oznakowania w dniu kontroli drogi [...] (z obwodnicą [...]) – [...] tabliczką T-34, informującą o płatnym przejeździe (pismo z dnia 14 marca 2014 r. Zastępcy Dyrektora ds. Zarządzania Drogami i Mostami Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie). Oznakowanie przedmiotowego odcinka drogi zamontowano w dniu 18 i 30 listopada 2011 r., a protokół odbioru stałej organizacji ruchu podpisano 19 stycznia 2012 r., czyli obie te czynności wykonano po dniu [...] lipca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Jednakże zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – p.p.s.a. – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia, a ponadto zachodzą podstawy do jednoczesnego umorzenia postępowania administracyjnego.

Stosownie do przepisu art. 190 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skarżący [...] lipca 2011 r. o godz. [...] wykonał przejazd po drodze krajowej nr [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) – [...], za co został obciążony karą pieniężną w kwocie 3000zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie VI SA/Wa 369/13 uznał decyzję nakładającą karę za ten przejazd bez wniesienia opłaty za zasadną. Wyrok ten Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie II GSK 1735/13 w tym zakresie uchylił z powodów podanych wcześniej. Tego samego dnia [...] lipca 2011 r., za przejazd na tej samej drodze nr [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) – [...] o godz. [...] skarżący został obciążony również karą pieniężną w kwocie 3.000zł i wymienionym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego decyzja nakładająca karę za ten przejazd została uchylona, co zostało zaakceptowane w wymienionym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, przez przejazd w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p. nie można rozumieć przejazdu pod jedną tzw. bramownicą rejestrującą. Liczba przejazdów bez uiszczenia opłaty nie może być określana liczbą rejestracji przejazdu przez kolejne bramownice. Za przejazd dla potrzeb stosowania art. 13k ust. 1 u.d.p. należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej). Przyjmując tę interpretację art. 13k ust. 1 u.d.p., którą Sąd podziela, należy stwierdzić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że organ nakładający karę pieniężną określił sporny przejazd wskazując jedynie odcinek drogi płatnej (bramownicę), która zarejestrowała przejazd i czas tej rejestracji, nie ustalił natomiast skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym. Ustalenie tych okoliczności faktycznych, było niezbędne do skontrolowania przez Sąd prawidłowości zastosowania art. 13k ust. 1 u.d.p. rozumianego w sposób wyżej przedstawiony.

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, doszło do mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia przez organ art. 13k ust. 1 u.d.p., poprzez jego błędną interpretacje opierającą się na przyjęciu, iż przejazd w rozumieniu tego przepisu to w istocie, przejazd pod każdą bramownicą rejestrującą. W konsekwencji też organy nie dokonały niezbędnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygniecie niniejszej sprawy, naruszając art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie.

Niezależnie od powyższego z akt sprawy wynika, że sporny odcinek drogi, po którym poruszał się skarżący został oznaczony tabliczką T-34, informującą o obowiązku wniesienia opłaty za przejazd, dopiero w listopadzie 2011 r., tymczasem kontrola oraz kara pieniężna nałożona na skarżącego dotyczyła przejazdu [...] lipca 2011 r. W tej sytuacji należy przyjąć, że wjazd na przedmiotową drogę nie był w dniu [...] lipca 2011 r. należycie oznakowany.

W sprawie znajduje, zatem zastosowanie reguła z art. 2 Konstytucji RP stanowiąca, iż warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa przez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku. Stanowisko to znajduje potwierdzenie przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r. wydanego w sprawie II GSK 1467/12, w którym Sąd ten podkreślał, że z unormowań prawnych wynika, że zarządcy dróg zobowiązani zostali do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna tabliczkami T-34. Znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34, stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję, co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jaki i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawo o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 stycznia 2004 r., sygn. akt P 9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego). Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym wyroku jest zbieżne z orzecznictwem tego Sądu co do omawianej kwestii (wyroki w sprawach II GSK 1467/12, II GSK 1692/12, II GSK 2045/12).

W tych warunkach, w ocenie Sądu, organ w niniejszej sprawie, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., naruszył ten przepis przez wadliwą jego wykładnię również z tego względu, iż uznał, co do zasady za prawnie obojętną okoliczność właściwego oznakowania drogi, jako płatnej, po której poruszał się kontrolowany pojazd, podczas gdy dla właściwego zrekonstruowania normy prawnej objętej tym przepisem konieczne jest ustalenie, czy droga ta/odcinek drogi był oznaczony zgodnie z wymogami ustalonymi w przepisach prawa.

W kwestii umorzenia postępowania administracyjnego należy wskazać, że 2 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U z 2014 r. poz. 1310). W myśl art. 4 tej ustawy nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13k ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1, a wszczęte umarza się, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W konsekwencji powyższej zmiany przepisów Sąd uznał, że skoro popełnienie naruszenia miało miejsce w [...] lipca 2011 r., czyli przed wejściem w życie wymienionej noweli, zatem w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd organ byłby obowiązany do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu braku podstaw prawnych do kontynuowania postępowania dowodowego i ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy .

Mając na uwadze wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ze względu na istotną zmianę stanu prawnego nie ma w chwili obecnej konieczności dokonywania ustaleń faktycznych wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjego, a mianowicie badania skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym.

Stosownie zatem do treści art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w jego § 1 pkt 1 i pkt 2, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na naruszenie przepisu prawa materialnego (art. 13k ust. 1 u.d.p), mające wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Ponieważ stwierdzone naruszenia dotyczą całości postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że istnieją uzasadnione podstawy do jednoczesnego umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 4 wymienionej ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.