Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1849/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 183 § 1 i § 2, art. 185 § 1, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz Sędzia WSA del. Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2127/12 w sprawie ze skargi T.W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2127/12, stwierdził nieważność postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał na następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 27 maja 2011 r. T.W. zwrócił się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z prośbą o wydanie zaświadczenia o uposażeniu i nagrodzie rocznej dla celów emerytalnych na dzień zwolnienia ze służby, tj. 31 stycznia 1994 r.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., odmówił T.W. wydania zaświadczenia o uposażeniu i nagrodzie rocznej dla celów emerytalnych na dzień zwolnienia ze służby

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania T.W., postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., uchylił postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., odmówił T.W. wydania zaświadczenia. Wskazano, że w jego aktach emerytalnych znajdują się zaświadczenia wydane przez Stocznię [...] z dnia [...] lipca 2010 r. i z dnia [...] maja 2011 r. Zaświadczenia te określają składniki wynagrodzenia otrzymywanego przez T.W. w momencie zwolnienia ze służby, tj. w dniu 31 stycznia 1994 r.

Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania T.W., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T.W., stwierdził nieważność postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wskazano, że wydanie zaświadczenia nie tworzy nowej sytuacji prawnej, a jedynie potwierdza już zaistniały stan faktyczny i prawny, co jest dokonywane w oparciu o posiadane przez organ administracji dane. Zaświadczenia wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.) lub jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.). Podniesiono, że w aktach rentowych T.W. znajduje się zaświadczenie o wysokości uposażenia wystawione przez Stocznię [...] oraz decyzja z dnia [...] marca 1994 r. o ustaleniu prawa do emerytury. Z decyzji tej wynika, że w karcie rewaloryzacyjnej ustalono wysokość uposażenia do celów emerytalnych na stanowisku dowódcy zastępu w PSP, uposażenie zasadnicze określone w 15 grupie, dodatek służbowy, dodatek za stopień [...], dodatek za wysługę lat oraz 1/12 nagrody rocznej. Wniosek T.W. dotyczący wydania zaświadczenia dotyczy ustalenia nowej podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego adekwatnego do faktycznie uzyskiwanego uposażenia i w "ramach tej procedury wydanie nowego zaświadczenia o uposażnieniu i nagrodzie rocznej". Zauważono, że zdaniem organu II instancji zaświadczenie z dnia [...] lipca 2010 r. określające kwotę uposażenia nie stanowi podstawy do wydania przez Komendanta Głównego PSP zaświadczenia stwierdzającego wysokość uposażenia wnioskodawcy w dacie zwolnienia ze służby w związku z przejściem na emeryturę. Sąd I instancji podkreślił, że z uwagi na fakt, iż zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego, to w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest możliwa zmiana podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego. Wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., jest niedopuszczalne, jeżeli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna.

Powołując powyższe Sąd I instancji wskazał, że postanowienia należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Zdaniem WSA w Warszawie w zaskarżonych postanowieniach nie można zatem stwierdzić takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Dlatego też, jak wskazano w końcowej części uzasadnienia "Sąd na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku".

Skargę kasacyjną wniósł Minister Spraw Wewnętrznych, żądając uchylenia wyroku WSA w Warszawie, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 138, art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 w zw. z art. 141 § 4, art. 151, art. 153 P.p.s.a. Podniesiono, że Sąd I instancji stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i orzekł, iż nie podlega ono wykonaniu w całości, w sytuacji, gdy treść uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, iż Sąd skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Analiza zawartości uzasadnienia wyroku ujawnia rozbieżność pomiędzy sformułowaną w nim oceną prawną i wspierającą ją argumentacją, a treścią sentencji zapadłego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną T.W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga należy uznać za zasadną, bowiem w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 w zw. z art. 141 § 4, art. 151, art. 153 P.p.s.a.

Analiza treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2127/12 wskazuje na niebudzącą wątpliwości rozbieżność pomiędzy sentencją orzeczenia, a oceną prawną sformułowaną w uzasadnieniu. Słusznie więc wskazano w skardze kasacyjnej, że z brzmienia uzasadnienia wynika, iż wolą sądu było oddalenie skargi. Świadczy o tym ostatnie zdanie pisemnych motywów wyroku: "z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji". Ponadto z treści uzasadnienia wynika, że Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organu II instancji, zawarte w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r., podkreślając, iż skarga T.W. nie zasługiwała na uwzględnienie, a postanowienie to odpowiada prawu, ponieważ kwestia sporna dotycząca uposażenia skarżącego w chwili przejścia na emeryturę nie może zostać rozstrzygnięta zaświadczeniem. Podnieść należy, że WSA w Warszawie całkowicie jasno wyłożył swoje stanowisko w obszernym i przekonującym, tak pod względem logicznym, jak i prawnym, uzasadnieniu, zamieszczając w jego końcowej części oczywistą konkluzję prawną. Wytknięty w skardze kasacyjnej błąd trzeba więc traktować jako pomyłkę sądową, której skutki należy usunąć w wyniku rozpoznania środka odwoławczego.

Podkreślenia wymaga fakt, że błąd popełniony przez Sąd I instancji powoduje, iż organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie mogą zastosować art. 153 P.p.s.a. Ocena prawna wyrażona przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku stwierdzającego nieważność orzeczenia administracyjnego powinna bowiem wyjaśnić treść przepisów prawnych i wskazywać sposób ich stosowania w konkretnej sprawie. Oczywista sprzeczności pomiędzy sentencją wyroku i oceną prawną wyrażoną przez sąd w uzasadnieniu podważa jakikolwiek sens kontroli działania organów administracji publicznej dokonanej przez sąd I instancji. Organ bowiem nie wie jak ma się zachować, aby jego rozstrzygnięcie w przypadku kolejnej kontroli sądu administracyjnego zostało uznane za wykonanie wyroku zgodnie z art. 153 P.p.s.a. Błędne orzeczenie nie może wywrzeć skutku prawnego na postępowanie organów administracji orzekających w sprawie, a więc powinno zostać uchylone.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi powyższe, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu I instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która nie wniosła skargi do Sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.