Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 658/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 53 par. 1 pkt 2, art. 58 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 2, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15, art. 107 par. 3, art. 127 par. 3, art. 138 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200 ust. 1 i 2, art. 207 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi G. T. M. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] 2013 roku Nr albumu [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. przyznaje adwokat M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2012 r. Rektor [...] postanowił nie przyznać G. M., nr albumu [...], stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. W sentencji decyzji Rektor jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz.1365 z późn. zm.), § 2 i § 6 regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w [...] (Zarządzenie Nr 35 Rektora [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r. z późn. zm., dalej jako "regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich") oraz Zarządzenia Nr 45 Rektora [...] z dnia 31 października 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości stypendiów doktoranckich. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji stwierdzono, iż podstawą jest niespełnienie warunków określonych w § 6 ust. 2-5 regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. M. podnosząc, iż spełniła wszelkie wymogi dotyczące uzyskania stypendium doktoranckiego określone w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w [...] oraz Zarządzenia Nr 45 Rektora [...] z dnia 31 października 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości stypendiów doktoranckich. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż:

- uzyskała bardzo dobre wyniki z egzaminów objętych programem I roku studiów doktoranckich;

- wykazała się postępami, ponadprzeciętnymi jak na I rok studiów, w pracy naukowej i przygotowaniach rozprawy doktorskiej co stanowi 45% planu pracy zgodnie z wytycznymi do otwarcia przewodu doktorskiego;

- podczas studiów doktoranckich prowadzonych przez uczelnię wykazała się szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej promowania badań naukowych na [...]– co stanowiło 300 godzin przepracowanych.

Decyzją z dnia 28 marca 2013 r. Rektor [...] ponownie postanowił nie przyznać G. M. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. W sentencji przedmiotowej decyzji organ wskazał, iż działał na podstawie art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351,) oraz § 2 ust. 1 regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Rektor wskazał, że w dniu 4 czerwca 2012 r. G. M. złożyła do Wydziałowej Komisji Doktoranckiej Wydziału [...] wniosek o stypendium doktoranckie na rok akademicki 2012/2013. W dniu 12 listopada 2012 r. Komisja Doktorancka negatywnie zaopiniowała wniosek doktorantki o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. Organ podniósł, że uczelnia otrzymuje dotacje m.in. na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, a zatem środki z dotacji nie są przeznaczane jedynie na stypendia doktoranckie, ale w szczególności na cały proces związany z kształceniem doktoranta, tj. m. in. prowadzenie studiów doktoranckich. Wobec powyższego uczelnia dysponuje ograniczonymi środkami, które może przeznaczyć na wypłatę stypendiów doktoranckich. W przedmiotowej decyzji przytoczono również treść § 15 rozporządzenia z 5 października 2011 r., z którego wynika, że stypendium doktoranckie może być przyznane, lecz nie musi, co wskazuje na pozostawienie uczelni przez ustawodawcę tzw. uznaniowości administracyjnej w tym zakresie. Uznaniowość taką przewiduje również § 3 ust. 2 regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich.

Skargę na powyższą decyzję wniosła G. T. M. podnosząc, iż z uwagi na jej dorobek naukowy spełnia wszelkie wymogi do uzyskania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2012/2013 r. Podniosła, iż decyzja o przyznaniu stypendium nie ma charakteru uznaniowego. Stwierdziła nadto, iż wydawanie środków pochodzących z budżetu państwa i przeznaczonych na stypendia doktoranckie na inne cele jest wysoce niemoralne, nieetyczne i niezgodnie z prawem. Studenci studiów doktoranckich posiadają prawa i obowiązki po spełnieniu których przysługuje im stypendium doktoranckie pochodzące z środków budżetu państwa. Nieprzyznanie stypendium prowadzi do wstrzymania badań w tak ważkiej dziedzinie jaką jest problem bezrobocia.

Odpowiadać na skargę organ wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie podnosząc, iż podstawą skargi nie może być niezadowolenie adresata decyzji z rozstrzygnięcia administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej w dalszej części również: "p.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Jednocześnie, co istotne na gruncie niniejszej sprawy, dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd administracyjny, stosownie do zapisu art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy ocenić czy skarga jest dopuszczalna – czy m.in. została wniesiona w trzydziestodniowym terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Kwestia ta ma podstawowe znaczenie, bowiem skarga wniesiona po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powyższa uwaga jest zasadna, bowiem z akta sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została wysłana do G. M. w dniu 4 kwietnia 2013 r. na adres: ul. O. [...] O. . i nie została przez nią odebrana mimo dwukrotnego awiza. Zauważyć należy, iż z akt sprawy wnika również, że w swoim wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego G. M. wskazała jako swój adres do doręczania korespondencji: ul. R. [...] w O. W aktach sprawy brak jakiejkolwiek informacji, iż strona w toku postępowania wskazała nowy adres do doręczeń, zatem stwierdzić należy, iż doręczenie jej zaskarżonej decyzji na adres stałego zamieszkania (ul. O. [...] O. .) nie wywołało skutków o jakich mowa w art. 44 § 1-4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tzw. doręczenie zastępcze). W tej sytuacji brak jest podstaw do kwestionowania oświadczenia G. M. zawartego w skardze do Sądu, iż zaskarżona decyzja została jej doręczona dopiero w dniu 23 maja 2013 r. Tym samym skarga nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 maja 2013 r. złożona została z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Rektora [...]z dnia [...] 2013 r. Sąd stwierdził, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa a zatem dotknięta jest wada wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.)

Wyjaśnić należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje wówczas, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ograniczając dalsze uwagi do kwalifikowanej formy naruszenia prawa, jaką jest rażące naruszenie prawa należy wskazać, że z tą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mamy do czynienia wówczas, gdy treść takiej decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią norm prawnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96 i z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Stosownie do treści art. 200 ust. 1 ustawy Prawa o szkolnictwie wyższym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej - jej dyrektor (ust. 2).

Do decyzji podejmowanej w powyższym przedmiocie, zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzja ta, jako wydana w pierwszej instancji przez rektora, jest ostateczna i stosuje się do niej odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., o czym stanowi art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Ostatnie oznacza w szczególności, że od decyzji w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego wydanej w pierwszej instancji przez rektora nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się do rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Powyższe twierdzenia prowadzą do wniosku, zgodnie z którym rektor uczelni rozpatrując ponownie sprawę w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 k.p.a. Przepis ten ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Rektor uczelni wydaje zatem decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Na marginesie tylko warto zauważyć, że w rozpatrywanym przypadku organ nie może wydać rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., Rektor uczelni nie może przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem na podstawie ostatnio przywołanego przepisu sprawę można przekazać wyłącznie innemu organowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 940/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Rektor uczelni jest zatem zobowiązany do oceny – w drodze samokontroli – czy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, czego wyraz powinien dać w decyzji zawierającej jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w przywołanym już art. 138 § 1 k.p.a.

Dalej zaznaczyć należy, iż decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją, oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest przy tym jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej, stanowi bowiem jej kwintesencję, jako że wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, winno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 646/05; z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1440/07; z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1923/07 - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe uwagi nabierają szczególnie istotnego znaczenia w odniesieniu do decyzji wydanej na etapie postępowania odwoławczego (w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy), bowiem rozstrzygnięcie zawarte w takiej decyzji powinno przede wszystkim w sposób niebudzący jakiejkolwiek wątpliwości wskazywać na merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, stanowiąc jednocześnie o istocie sprawy. Tak też wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 657/13 i z dnia 25 września 2013r. o sygn. akt II SA/Po 656/13, na gruncie sprawy o zbliżonym stanie faktycznym (orzeczenie dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, podzielany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż określone w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są przy tym bezwzględnie wiążące dla organu w tym znaczeniu, że decyzja która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92, niepubl.; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 612/12; w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 408/12; w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 454/11; i z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 196/09; w Lublinie z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 536/08; w Rzeszowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 410/07; w Białymstoku z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 464/06 - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że poddana kontroli Sądu decyzja Rektora [...]z dnia [...] 2013 r., jako decyzja wydana na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy zawiera rozstrzygnięcie, w którym organ "nie przyznał stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013". Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że decyzja ta nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Rektora [...]z dnia 28 marca 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a., co oznacza konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Należy również zauważyć, iż z zaskarżonej decyzji - przy uwzględnieniu nie tylko treści jej sentencji, lecz również treści jej uzasadnienia, nie wynika, aby została ona wydana w konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje przy tym na dokonanie przez organ jakiejkolwiek merytorycznej oceny uprzednio wydanej przez niego decyzji lub na dokonanie jakiejkolwiek formalnej oceny dotychczasowego postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie. Rektor uczelni chcąc pozostać przy stanowisku wyrażonym w decyzji z dnia 19 listopada 2012 r. powinien utrzymać tę decyzję w mocy, natomiast chcąc zmienić to stanowisko powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy. Nieodniesienie się przez organ do poprzednio wydanej decyzji i niewykazanie ponownego rozpatrzenia sprawy budzi poważne zastrzeżenia nie tylko na tle analizowanego art. 138 § 1 k.p.a., lecz również na gruncie zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w punkcie I. sentencji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora [...]z dnia 28 marca 2013 r., co zwalnia równocześnie Sąd z obowiązku merytorycznej kontroli tej decyzji, bowiem dokonanie takiej oceny na obecnym etapie postępowania i względem decyzji nieważnej byłoby przedwczesne (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, uw. 12 do art. 145).

Ponownie rozpoznając sprawę Rektor [...]zobligowany jest rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia 19 listopada 2012 r., zawarty przez skarżącą w piśmie z dnia 14 grudnia 2012 r., uwzględniając przy tym uwagi Sądu, co do konstrukcji rozstrzygnięcia – i w konsekwencji podejmie decyzję w ramach uprawnień przysługujących mu na mocy art. 138 § 1 k.p.a., Decyzja ta winna nadto zostać uzasadniona zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., a więc między innymi powinna zawierać ustosunkowanie się organu do wszelkich zarzutów, żądań i argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ostatnie nabierze szczególnie istotnego znaczenia, jeżeli organ ponownie uzna że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z decyzją o charakterze uznaniowym, bowiem uzasadnienie tego rodzaju decyzji winno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia takiej decyzji powinno wynikać, że wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 649/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 890/08 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącej ustanowionego w sprawie orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461)

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził nieważność decyzji Rektora [...]odmawiającej przyznania stypendium doktoranckiego. Z uwagi zatem na charakter wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.