Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2334/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia ... września 2013 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu ... maja 2012 r. E. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (PO IG), Oś priorytetowa 1. "Badania i rozwój nowoczesnych technologii", Działanie 1.4. "Wsparcie projektów celowych" pod tytułem "...".

Pismem z ... października 2012 r. NCBiR poinformowało Spółkę, iż w wyniku oceny merytorycznej projekt nie spełnił kryterium merytorycznego dostępu nr 10 "Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu" i uzyskał 85,33 pkt.

W dniu ... listopada 2012 r. Spółka złożyła protest, w którym zakwestionowała przeprowadzoną ocenę wniosku w zakresie kryterium merytorycznego dostępu nr 10.

Pismem z ... lutego 2013 r. NCBiR poinformowało skarżącą Spółkę, że protest nie został uwzględniony. Odnosząc się do oceny w zakresie kryterium merytorycznego dostępu nr 10 wskazano, iż nie można uznać za koszt kwalifikowany kosztów wynagrodzenia wraz z pochodnymi pracownika ds. personalnych. Nie powinny zostać uznane za koszt kwalifikowany również koszty wynagrodzenia koordynatora logistyki i zakupów. Koszty wynagrodzeń tych pracowników powinny być rozliczane w ramach kosztów ogólnych. W ocenie Instytucji Pośredniczącej, kosztów zakupu nożyc gilotynowych, frezarki, spawarek oraz walcarki nie są kosztami kwalifikującymi się do objęcia pomocą publiczną w przypadku badań przemysłowych. Za wątpliwą uznano wycenę kosztów zakupu aparatury pomiarowej przedstawioną w Biznes Planie, szczególnie w świetle lakonicznego opisu zakresu planowanych zakupów.

Od powyższego pisma E.Sp. z o.o. wniosła skargę.

W ocenie Spółki, jeden z ekspertów dokonujących oceny wykorzystał dla jej przeprowadzenia nie mający zastosowania akt prawny. Wskazano, iż jest to uchybienie proceduralne, które dodatkowo wpływa ujemnie na możliwość rzetelnej oceny wniosku co do warstwy merytorycznej, ze względu na duże zróżnicowanie w brzmieniu spornych przepisów. Skarżący zauważył, że zakres wydatków podpadających pod pojęcie kwalifikowalności został zawężony w Konkursie 1/2012 Działania 1.4. POIG w stosunku do poprzednich konkursów dla tego Działania z naruszeniem rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).

Skarżący zauważył, iż w art. 31 ust. 5 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 wskazano na następujący zakres kwalifikowania do wsparcia kosztów wynagrodzeń w projekcie badawczo-rozwojowym: "koszty personelu (pracowników badawczych, pracowników technicznych i pozostałych pracowników pomocniczych w zakresie, w jakim są zatrudnieni przy danym projekcie badawczym)". W ocenie Spółki, rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. Nr 215, poz. 1411) ma zawężony zakres znaczeniowy do wynagrodzeń dla "osób zatrudnionych przy prowadzeniu badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych". Spółka wskazała również, iż treść przyjętych przez ekspertów za podstawę ich opinii rozporządzeń krajowych, w szczególności konstrukcja § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. jest niezgodna z zakresem wydatków na projekty badawczo-rozwojowe wskazanym w art. 31 ust. 5 lit. a i b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.

W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 889/13 tutejszy sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez NCBiR.

W uzasadnieniu powyższego wyroku podkreślono m.in., że w informacji z ... lutego 2013 r. o wyniku rozpatrzenia protestu nie zawarto szczegółowego uzasadnienia odnoszącego się do szeregu zarzutów podniesionych w proteście w zakresie kryterium merytorycznego dostępu 10. Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu.

Skarżąca Spółka w uzasadnieniu protestu wyjaśniła, iż pierwszy z oceniających bezpodstawnie wskazał, iż zamierzeniem wnioskodawcy jest inwestycja (proces inwestycyjny) poprzez zakup materiałów i środków niezbędnych do budowy linii technologicznej i optymalizacji linii w trakcie rozruchu przez badania wykonane przez zewnętrzną jednostkę badawczą. Spółka wyjaśniła, iż linia prototypowa, skonstruowana w ramach projektu, ma być wyjściową technologiczną umożliwiającą ich dalsze wykonywanie. Przedmiotowe badania mają zatem dotyczyć właściwości uzyskiwanych w danej konfiguracji procesu produktów pirolizy w celu optymalizacji procesu jak i tych produktów.

Spółka wyjaśniła, iż zgodnie z § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju do kosztów kwalifikowanych wsparcia zalicza się koszty aparatury naukowo-badawczej i innych urządzeń służących do wykonywania badań. Badania są tu rozumiane jako m.in. badania przemysłowe, zgodnie ze zdaniem wstępnym § 12 rozporządzenia. W ocenie Spółki, sporne urządzenia są potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją działań uznanych za kwalifikowane zaplanowanych w projekcie, co opisano w Biznes Planie. Są też adekwatne, ponieważ bez zakupu tych urządzeń niemożliwe byłoby osiągnięcie jednego z celu projektu – tj. skonstruowanie prototypu przeznaczonego następnie do testów i badań. Skarżąca Spółka wyjaśniła również, iż nieprawdziwe jest stwierdzenie dotyczące braku określenia aparatury pomiarowej; rodzaj tej aparatury został bowiem wymieniony w Biznes Planie.

Odnosząc się do oceny drugiego z ekspertów Spółka wyjaśniła, iż stanowi spółkę dedykowaną rozwojowi myśli technologicznej i wdrożeniu na rynek rozwiązań z zakresu recyklingu zużytych opon. Pracownicy zatrudnieni w Spółce są pracownikami projektowymi (etaty wynikają z wniosku o dofinansowanie). Skarżąca wskazała, iż rozważała czy uznać pracownika do spraw personalnych za koszt ogólny. Wskazała na zapis w punkcie 3 Rozdziału 6 Podrozdziału 12 – Koszty ogólne Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIG 2007-2013, w którym wskazano, iż w niektórych przypadkach możliwa jest sytuacja, że koszty wymienione w pkt 2 nie będą stanowić kosztów ogólnych, co zależy od charakteru działania. W ocenie Spółki, o uznaniu pracownika ds. personalnych pracownikiem bezpośrednio biorącym udział w realizacji projektu badawczego przesądził obecny status Spółki i brak pracowników dedykowanych takim zadaniom na co dzień w Spółce. Skarżąca zakwestionowała również stanowisko eksperta odnośnie braku możliwości zaangażowania w pełnym wymiarze etatu koordynatora merytorycznego projektu, które to stanowisko miał objąć prezes zarządu Spółki. Wyjaśniono, iż w Biznes Planie znalazły się informacje, iż prezes zarządu Spółki jest specjalistą z dziedziny technologii pirolizy. Wskazano, iż w zamkniętym katalogu kosztów ogólnych zawartym w wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIG 2007-2013 nie ma wymienionej usługi koordynacji finansowej projektu, ani nawet usługi znaczeniowo zbliżonej, pozwalającej uznać tę usługę za koszt ogólny, ponadto koszt tej usługi, wbrew stwierdzeniom eksperta, został wyceniony w oparciu o stawki rynkowe.

W ocenie sądu w składzie rozpoznającym skargę po raz pierwszy pomimo tak precyzyjnego sformułowania zarzutów, popartego stosownymi wyjaśnieniami, Instytucja pośrednicząca rozpoznając protest ograniczyła się do ponownego zakwestionowania wydatków w zakresie pracownika ds. personalnych oraz kosztów zakupu nożyc gilotynowych, frezarki, spawarek oraz walcarki, a także aparatury pomiarowej, nie odnosząc swojego stanowiska do szczegółowych zarzutów protestu. W odniesieniu do pozostałych zarzutów brak jest jakiegokolwiek stanowiska instytucji rozpoznającej protest.

Poza tym stanowiska trzech ekspertów oceniających projekt w zakresie spornego kryterium merytorycznego dostępu były rozbieżne. Jeden z oceniających w pełni zaakceptował projekt, drugi zakwestionował tylko wydatki rzeczowe, a trzeci jedynie wydatki osobowe.

Sąd podkreślił również, iż treść § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nie może być interpretowana w oderwaniu od przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.

Rzeczą polskich organów decydujących o rozdziale środków unijnych jest dokonywanie oceny wniosków w zgodzie z prawem europejskim. Stąd też każdy przepis prawa krajowego dodatkowo ograniczający to prawo, w stosunku do regulacji wspólnotowych, nie jest z tym prawem zgodny i nie powinien znaleźć zastosowania.

W związku z powyższym sąd uznał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju powinno zatem przeprowadzić procedurę odwoławczą zgodnie z wymogami zawartymi w przyjętej Procedurze odwoławczej.

Po wyroku opisanym powyżej NCBiR wystosowało do skarżącej spółki pismo z dnia ... września 2013 r. nr ..., w którym poinformowało, że jej protest nie został uwzględniony. Wyjaśniło jednocześnie, że dokonując ponownej oceny protestu powołano eksperta zewnętrznego, którego opinia stanowiła podstawę rozstrzygnięcia zawartego w w/w piśmie.

Odnosząc się do zarzutów protestu dotyczących poszczególnych kryteriów dostępu wskazano, że nie uwzględniono ich w zakresie kryteriów:

- nr 1 (Projekt ma charakter innowacyjny co najmniej w skali kraju);

- nr 2 (Projekt dotyczy innowacji produktowej lub procesowej);

- nr 3 (Przedmiotem projektu jest rozwiązanie z obszaru wysokich i średnio-

wysokich technologii);

- nr 8 (Wnioskodawca posiada zdolność do wdrożenia wyników części badawczej

projektu);

- nr 9 (Wnioskodawca posiada zdolność do sfinansowania projektu), albowiem IP

mając na uwadze ostateczną ocenę dla tych kryteriów podtrzymała pierwotną

ocenę wniosku i uznała je za niespełnione.

Jeśli chodzi o kryterium merytoryczne dostępu nr 10 (wydatki są uzasadnione racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu) to także i w tym przypadku IP przychyliła się do opinii eksperta zewnętrznego i nie uwzględniła zarzutu wnioskodawcy.

Odnośnie ostatniego z w/w kryteriów IP przypomniała, że w proteście wnioskodawca odniósł się do uwag eksperta 1 "Wnioskodawca w zadaniu 1 planuje zakup materiałów i środków niezbędnych dla realizacji procesu inwestycyjnego w zakresie budowy linii technologicznej, natomiast w zadaniu 2 ma zamiar zlecić wykonanie typowych prac związanych z optymalizacją parametrów procesowych uruchamianej linii technologicznej zewnętrznej jednostce B+R".

Zdaniem IP podział tych zadań wydaje się być słuszny. Zadanie 2 odnosi się raczej do analizy uzyskanych produktów i na podstawie ich właściwości optymalizacji procesu. Może być więc przeprowadzone przez podwykonawcę jeżeli ten dysponuje lepszą bazą laboratoryjną. Zatem zarzut eksperta nie był (zdaniem IP) zasadny.

IP przypomniała, że kolejny zarzut podnoszony przez ekspertów dotyczy zakupów aparatury badawczej. Wykonawca zalicza do elementów aparatury badawczej narzędzia takie jak nożyce, frezarkę, dwie spawarki oraz walcarkę.

W proteście uzasadniono to potrzebą wykonania prototypu linii do priolizy. Zdaniem IP nie można jednak zaliczyć w/w narzędzi do urządzeń służących do wykonywania badań. Wykonanie prototypu linii technologicznej do priolizy nie jest wykonywaniem badań, a tylko przygotowaniem stanowiska badawczego. W ocenie IP przy pomocy narzędzi wykonuje się różne przedmioty, elementy aparatury, dopasowuje się je do siebie a nie wykonuje badań. Z kolei aparatura naukowo-badawcza w wyniku swojego działania podaje zmiany wartości jakiegoś parametru w zależności od zmieniających się innych parametrów. NCBiR jest zdania, że tam gdzie wnioskodawca rzeczywiście pisze o zakupie aparatury (pkt 4b str. 26 Biznes Planu) bardzo ogólnikowo przedstawia plan zakupów aparatury pomiarowej. Wskazuje bowiem na: "zakupienie podstawowego sprzętu i urządzeń pomiarowych np. wag laboratoryjnych, termometrów, kalorymetru, wiskozymetru i innych". Nie wyszczególnia natomiast podstawowych parametrów i zakresów pracy urządzeń pomiarowych. Nie wiadomo np. ile wag wnioskodawca zamierza kupić w ramach projektu. Twierdzenie że nie można określać w sposób wąski i zamknięty katalogu wydatków takich jak materiały i pomniejsze elementy wyposażenia projektowego takie jak np. aparatura oraz, że podczas realizacji i prób prototypu mogą pojawić się niespodziewane pytania, wątpliwości i odpowiadające im rozwiązania rzutujące na konieczność dokonywania korekt w pierwotnych planach zakupowych, świadczy zdaniem IP o słabym przygotowaniu do realizacji samego projektu i nie do końca przemyślanym planie przyszłych badań. Organ przypomniał, że kolejny zarzut poruszany w proteście dotyczy planowania zatrudnienia pracownika d/s. personalnych. Zatrudnienie dodatkowych pracowników ma być uzasadnione potrzebą realizacji celu projektu. Do ich planowanych zadań zaliczać ma się zarządzanie dokumentacją personalną i pracowniczą projektu, prowadzenie biura projektu oraz jego ewaluacje. W ocenie IP jest wprawdzie możliwe zatrudnienie osoby na takim stanowisku jednak biorąc pod uwagę skalę projektu takie rozwiązanie nie ma uzasadnienia merytorycznego i nie służy poprawieniu efektywności realizacji projektu. Konieczność zatrudnienia takiej osoby świadczy (zdaniem IP) o nie przygotowaniu firmy aplikującej o dofinansowanie do realizacji projektu.

Podkreślono również, że nie została wystarczająco jasno uzasadniona konieczność stworzenia stanowiska koordynatora merytorycznego projektu, zwłaszcza, że zakres jego obowiązków jest bardzo zbliżony do zakresu obowiązków głównego projektanta.

Odnośnie wydatku na usługę koordynacji finansowej projektu i wysokiej kwoty na ten cel przeznaczonej (... zł) stwierdzono, że jest to bardzo duża kwota i uzasadnienie jej wydania koniecznością obsługi finansowej projektu wydaje się być mocno przesadzone biorąc pod uwagę skalę projektu.

Skarga na opisane wyżej rozstrzygnięcie wniosła ponownie E. Sp. z o.o. żądając jego zmiany poprzez uwzględnienie złożonego protestu z uwagi na uchybienia do jakich doszło przy ocenie projektu oraz błędne stosowanie przepisów, a w szczególności niezastosowanie przepisów Rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. oraz nieuwzględnienie przez NCBiR treści wyroku tut. sądu z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt V SA/WA 889/13.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że w zakwestionowanym rozstrzygnięciu zostały w zasadzie powielone dotychczasowe twierdzenia organu, natomiast nie została uwzględniona treść orzeczenia sądu.

Niezrozumiałym dla skarżącego jest wskazanie, że ponownej oceny wniosku oraz skargi dokonał ekspert zewnętrzny.

Skarżący nie znając personaliów "niezależnego eksperta" chciałby wiedzieć jakie tenże ekspert ma doświadczenie w prowadzeniu prywatnej firmy, w realizacji i rozliczaniu projektów unijnych i czy te doświadczenia upoważniają go do ferowania tak negatywnych dla Spółki ocen.

Skarżący podtrzymuje swoje stanowisko określone w poprzedniej skardze, iż opinia eksperta jest niezasadna i niezgodna z prawem. Równocześnie podkreśla, że "niezależny ekspert" nie odniósł się do treści wyroku WSA z dnia 25 kwietnia 2013 roku.

Uważa, że treść przyjętych przez eksperta za podstawę opinii rozporządzeń krajowych, w szczególności konstrukcja § 12 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia MNiSW jest niezgodna z zakresem wydatków na projekty badawczo-rozwojowe wskazanych w art. 31 ust. 5 lit. a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, które wyraźnie mówi o kosztach "aparatury i sprzętu w zakresie i przez okres, w jakim są wykorzystywane na potrzeby projektu badawczego".

Skarżący stwierdza, iż na stronie 29 Biznes Planu jednoznacznie został określony i przedstawiony wydatek niezbędny do wykonywania podstawowych badań produktów popirolitycznych. Jednocześnie przypomina i cytuje swoje wyjaśnienia z protestu złożonego do NCBiR z dnia ...11.2013 r.

Zdaniem skarżącego doświadczenie jego oraz udziałowców, nabyte podczas realizowania projektów B+R w ramach działania 1.4 pokazuje, że nie można określać w sposób wąski i zamknięty katalogu wydatków takich jak materiały i pomniejsze elementy wyposażenia projektowego, takie jak np. aparatura. Wynika to z tego, że podczas realizacji i prób prototypu mogą pojawić się niespodziewane pytania, wątpliwości i odpowiadające im rozwiązania rzutujące na konieczność dokonywania korekt w pierwotnych planach zakupowych. Stąd, aby na etapie realizacji projektu móc wszystkie wydatki poniesione do realizacji celów projektu rozliczyć, określenie wydatków we wniosku ma przedstawiać cele, zasadność, intencje i rodzaj, ale nie wprowadzać zbytniej enumeracji rodzaju. Wnioskodawca zatem uważa, że przedstawił rodzaj wydatku w ramach potrzebnej aparatury pomiarowej.

Jego zdaniem w procesie planowania tego typu projektu nie da się jednoznacznie i dokładnie określić parametrów i zakresów pomiarowych urządzeń i sprzętu laboratoryjnego. Poza tym okres rozpatrywania wniosku o dofinansowanie jest bardzo długi i w tym czasie zmieniły się warunki, potrzeby i możliwości zarówno samego sprzętu jak też potrzeb Wnioskodawcy. W obecnej chwili skarżący tworzy i wyposaża już własne laboratorium przemysłowe.

Skarżący podobnie jak w poprzedniej skardze podkreśla, iż Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 w art. 31 § 5 lit. a wskazuje na następujący zakres kwalifikowania do wsparcia kosztów wynagrodzeń w projekcie badawczo-rozwojowym: "koszty personelu (pracowników badawczych, pracowników technicznych i pozostałych pracowników pomocniczych w zakresie, w jakim są zatrudnieni przy danym projekcie badawczym".

Celem dokładniejszego wyjaśnienia potrzeby zatrudnienia pracownika ds. personalnych skarżący ponownie odwołuje się do swojego protestu z dnia ...11.2013 r. Podkreśla, że ze względu na opisane w Biznes Planie cele spółki oraz jej status zatrudnienia pracownika ds. personalnych do projektu jest absolutnie niezbędne. Wnioskodawca nie ma bowiem obecnie działu ds. kadrowych, który w jakiejś części mógłby zająć się sprawami personelu projektu. Jeżeli taki dział by posiadał, wówczas naturalnym byłoby ujęcie kosztu zarządzania personelem projektu do kosztów ogólnych. Z tych względów wnioskodawca uważa, że Ekspert wyciągnął z opisu obecnej sytuacji spółki błędne lub niekompletne wnioski, wskazując, że koszt ten mógłby znaleźć się w kosztach ogólnych.

Wskazano jednocześnie, że o uznaniu pracownika ds. personalnych pracownikiem bezpośrednio biorącym udział w realizacji projektu badawczego (co podważa Ekspert) przesądził obecny status spółki i brak pracowników dedykowanych takim zadaniom na co dzień w spółce. Pracownik ten zostanie zatrudniony do projektu, a nie wydzielony do zadań związanych z projektem. To wg. wnioskodawcy czyni ten etat bezpośrednio związanym z realizacją projektu badawczego, ponieważ bez projektu nie będzie tego etatu, a bez tego etatu zakłócona będzie organizacja i zarządzanie personelem projektu, co z kolei negatywnie rzutować będzie na prowadzenie prac B+R.

W ocenie skarżącego w przypadku zatrudnienia dodatkowo w Spółce kilkunastu pracowników do realizacji projektu, niezbędne staje się zaangażowanie pracownika do zarządzania dokumentacją personalną i pracowniczą projektu i prowadzenia biura projektu pod kątem dokumentacji pracowniczej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji NCBiR z dnia ... września 2013 roku, dla "zewnętrznego eksperta" skala projektu jest mała i zatrudnienie pracownika ds. personalnych nie ma uzasadnienia merytorycznego i nie służy poprawieniu efektywności realizacji projektu. Podobne stanowisko zajmuje Dyrektor NCBiR jednak dla Skarżącej Spółki zarówno skala finansowa jak i wzrost liczebności kadry pracowniczej implikują dodatkowe problemy i konieczność zatrudnienia pracownika ds. Personalnych.

Skarżący nie zgodził się także ze stwierdzeniem wskazującym na zbliżony zakres obowiązków głównego projektanta i koordynatora merytorycznego. Zadania jakie mają w projekcie wykonywać ci pracownicy są bowiem wyraźnie określone w punkcie 4 "Planowane koszty w ramach prac badawczych" strony 25 i 26 Biznes Planu i w najmniejszym stopniu ich zakres obowiązków nie jest do siebie zbliżony.

Skarżący podkreśla, że w projekcie kwalifikowane są wydatki na pracowników zarządzających i wspomagających projekt, ale niezaangażowanych bezpośrednio w proces badawczy. Oznacza to, że pracownicy Ci nie będą wykonywać samych badań, ale będą niezbędni aby cały proces badawczy mógł zajść, a projekt mógł być zrealizowany zgodnie z założeniami.

Odnosząc się do usługi koordynacji finansowej projektu podkreślono, że polega ona na bieżącej obsłudze ze strony firmy zewnętrznej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa finansowego projektu w zakresie – prowadzenia dokumentacji finansowej, ewidencjonowania i opisu faktur, przygotowywania rozliczeń, kontroli rachunków, wszystkich opłat wychodzących, zapewnienia płynności finansowej – w razie potrzeby – pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania, konsultowania każdego zakupu. Wszystkie te elementy przesądzają zdaniem wnioskodawcy o zasadności wydatku jak i przyjętej jego kwalifikacji. Stąd opinia eksperta, iż kwota przeznaczona na ten cel (... zł) jest bardzo duża i uzasadnienie jej wydania konieczności obsługi finansowej projektu wydaje się być mocno przesadzone, biorąc pod uwagę skale projektu jest bezzasadna.

Projekt za kilkanaście milionów złotych wymaga spięcia kwestii płynności finansowej i ewentualnego posiłkowania się instrumentami obrotowymi w momencie zaistnienia potencjalnych ryzyk. Wnioskodawca nie posiada zasobów w tym zakresie, a doświadczony obecnie realizowanym projektem zdaje sobie sprawę, że usługa ta przy tak dużym projekcie zaangażuje zapewne kilku pracowników usługodawcy praktycznie w pełnym wymiarze czasowym. Jeżeli podzielimy ... tys. zł na 24 miesiące, wychodzi ok. ... zł miesięcznie. Jeżeli w działania zaangażuje np. 3-4 pracowników, wyjdzie po ok. ... zł na pracownika. Są to stawki rynkowe.

Skarżący wniósł również o zażądanie od NCBiR całości dokumentacji i przeprowadzenie z niej dowodu.

Sąd zważył co następuje:

Na obecnym etapie postępowania w sprawie wskazać należy, iż dla jej rozstrzygnięcia mają znaczenie m.in. dwa przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Chodzi mianowicie o art. 153 i 170 tejże ustawy.

Pierwszy z nich stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Drugi z kolei wskazuje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powyższe oznacza, iż w sprawie niniejszej decydujące znaczenie będzie miało to czy i w jakim zakresie Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przy ponownym rozpoznaniu protestu odniosło się do wytycznych zawartych w wyroku tutejszego sądu zapadłego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 889/13.

Otóż w w/w sprawie sąd wskazał, że spółka złożyła protest, w którym zakwestionowała przeprowadzoną ocenę wniosku w zakresie kryterium merytorycznego dostępu nr 10 "Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu" oraz, że organ (NCBiR) nie zajął stanowiska co do szczegółowych zarzutów protestu dotyczących tego kryterium. Sąd podkreślił, że IP rozpoznając protest ograniczyła się jedynie do ponownego zakwestionowania wydatków w zakresie pracownika ds. personalnych oraz kosztów zakupu nożyc gilotynowych, frezarki, spawarek oraz walcarki, a także aparatury pomiarowej. Zwrócono uwagę także i na to, że stanowiska trzech ekspertów oceniających projekt w zakresie w/w kryterium były rozbieżne.

Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy krajowe o ile byłyby one interpretowane w oderwaniu od przepisów unijnych. Chodziło tu w szczególności o § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem NCBiR (Dz.U. nr 215 z 2010 r. poz. 1411) oraz § 31 ust. 5 pkt 2 Rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. (Dz. U. UE.L. 08.214.3).

W związku z powyższym przypomnieć należy również, że NCBiR powtórną ocenę protestu poprzedziło powołanie eksperta zewnętrznego, którego opinia (co wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia) stanowiła podstawę jego wydania. Nie jest więc prawdą jakoby ponownej oceny wniosku oraz skargi dokonał zamiast organu wyłącznie ten ekspert. Opinia eksperta stanowiła jedynie podstawowy dowód, który organ uwzględnił dokonując oceny protestu. W oparciu o stwierdzenia tamże zawarte, które następnie NCBiR oceniło i podjęto kwestionowane skargą (drugą) rozstrzygnięcie.

Jeśli chodzi o uzasadnienie stanowiska organu w zakresie braku spełnienia kryterium merytorycznego dostępu nr 10, to zdaniem sądu uznać należy je obecnie za właściwe. Organ bowiem przekonująco wyjaśnił dlaczego nie można zaliczyć do elementów aparatury badawczej narzędzi w postaci nożyc, frezarki, dwóch spawarek oraz walcarki. W ocenie tak eksperta jak i organu przy pomocy narzędzi wykonuje się różne przedmioty, elementy aparatury, które dopasowywane są do siebie, natomiast nie wykonuje się badań. Zdaniem sądu odnosząc się do tej kwestii skarżący popełnia błąd podnosząc, iż niezależny ekspert nie uwzględnił wyroku tut. sądu wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/WA 889/13. Eksperci (biegli) nie mają takiego obowiązku. Spoczywa on na organach (sądach), które związane są treścią wytycznych tamże zawartych. Poza tym zadaniem eksperta nie jest wykładnia przepisów prawa lecz określenie czy zgodnie z jego wiedzą wskazana aparatura badawcza jest de facto taką aparaturą i czy jest wymagana dla potrzeb projektu badawczego.

W ocenie sądu nie sposób uznać twierdzeń eksperta a w ślad za nim i organu za sprzeczne z treścią § 31 ust. 5 lit. b Rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. albowiem tenże przepis (cytowany w skardze) ma charakter ogólny. Odnosi się bowiem do kosztów kwalifikowanych za które uznaje koszty aparatury i sprzętu w zakresie i przez okres w jakim są wykorzystywane na potrzeby projektu badawczego. Może mieć więc zastosowanie kiedy w przypadku danego projektu mamy do czynienia istotnie z aparaturą bądź sprzętem w znaczeniu tego przepisu.

W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że organ zarzucił skarżącemu ogólnikowe przedstawienie planu zakupów "aparatury pomiarowej" w przypadku której nie wyszczególniono podstawowych parametrów i zakresów pracy, a także i jej ilości.

Jeśli skarżący odnosząc się do tej kwestii podnosi, że w przypadku jego projektu nie da się jednoznacznie i dokładnie określić parametrów i zakresów pomiarowych urządzeń i sprzętu laboratoryjnego, to tym samym uniemożliwia on weryfikację zasadności wydatków przewidzianych na ten cel.

Zdaniem sądu skarga nie podważa skutecznie także tego co organ przedstawia w kwestii zatrudnienia pracownika ds. personalnych. Otóż w tej materii organ prezentuje pogląd (poparty stanowiskiem eksperta) że jest wprawdzie możliwe zatrudnienie osoby na takim stanowisku, jednak biorąc pod uwagę skalę projektu, takie rozwiązanie nie ma uzasadnienia merytorycznego i nie służy poprawieniu efektywności realizacji projektu. Natomiast wskazywana przez stronę konieczność zatrudnienia takiej osoby świadczy o jej nie przygotowaniu do realizacji projektu. Odnosząc się do tej kwestii, skarga podnosi, iż zatrudnienie takiego pracownika jest niezbędne albowiem spółka nie ma obecnie działu d/s kadrowych, który mógłby zająć się sprawami personelu projektu.

Jeśli jednak skarżący nie ma w swojej strukturze organizacyjnej typowego działu kadr, to winien on rozważyć umiejscowienie pracownika ds. personalnych w strukturze związanej z kosztami ogólnymi stosownie do pkt 3 rozdziału 6.12 wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIG 2007-2013. Podkreślenia wymaga również, że o uznaniu takiego pracownika za biorącego bezpośrednio udział w realizacji projektu nie może przesądzić statut skarżącej spółki, albowiem akurat w tej materii nie przewiduje on takiej możliwości.

Trzeba zgodzić się z wywodami organu także co do wydatku na usługę koordynacji finansowej projektu. W jego ocenie (podobnie jak i w ocenie eksperta) kwota przeznaczona na ten cel (... zł) jest kwotą bardzo dużą i zważywszy na skalę projektu nieuzasadnioną.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że skarżący dopiero na etapie skargi próbuje powyższy wydatek uzasadnić. Przeprowadza jednak w tej materii abstrakcyjne wyliczenia związane z kosztami opłacenia osób nie zatrudnionych w spółce, nie określając przy tym precyzyjnie ich ilości oraz zakresu obciążających je obowiązków.

Powyższe oznacza, iż skarga nie podważa skutecznie kwestionowanego nią rozstrzygnięcia.

Podstawą wyroku jest art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Niejako na marginesie podnieść należy, iż wniosek zawarty w skardze o dopuszczenie dowodu z dokumentów będących w dyspozycji organu nie został przez sąd uwzględniony, albowiem nie został sprecyzowany. W związku z tym nie było wiadomo znajomością jakich konkretnie dokumentów skarżąca była zainteresowana, zwłaszcza, że nie domagała się od organu udostępnienia jej opinii eksperta zewnętrznego (zob. protokół rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku).