Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 528/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 135, art. 152, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 78 ust. 1 i 2, art. 80 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. w S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w S. przy ulicy B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 13/2 o powierzchni 2,7284 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przed Sądem Rejonowym toczy się od 2011 roku sprawa ustalenia opłaty za użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki i z tego powodu organ I instancji postanowił zawiesić postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, do czasu rozstrzygnięcia toczącej się sprawy przed Sądem Rejonowym i uiszczenia przez użytkownika wieczystego opłat za użytkowanie wieczyste za 2011 i 2012 rok w ustalonej w postępowaniu sądowym wysokości.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 101 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 12 k.p.a., w którym zarzuciło, że zawieszenie przedmiotowego postępowania jest działaniem stojącym w sprzeczności z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 12. W sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki i wymogi wynikające z ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012r., poz. 83), a określenie opłaty dla celów postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest całkowicie niezależne od ustaleń w tym zakresie dla celów postępowania w sprawie rozstrzygnięcia aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.

Nadto skarżący wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności prowadzone przez Starostę pod znakiem: [...] dotyczy nieruchomości położonej w S. przy ul. B. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 13/1, a nie jak błędnie wskazał organ działki nr 13/2.

Przy piśmie z dnia 21 maja 2012r. Starosta przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, wyjaśniając jednocześnie, że w przedmiotowym postanowieniu popełniono oczywistą omyłkę odnośnie oznaczenia nieruchomości. Wskazano, że w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S.

jest działka nr 13/1 o pow. 2,7284 ha, a działka nr 13/2 jest w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu i ma powierzchnię 0,6794 ha.

Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda uznał, że organ I instancji zasadnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie konieczne jest zastosowanie dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenie postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność do czasu rozstrzygnięcia przed Sądem Rejonowym sprawy dotyczącej aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W obu sprawach kluczowym dowodem jest sporządzony do sprawy aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste operat szacunkowy.

Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012r., poz. 83), jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty, z tytułu przekształcenia przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

W przedmiotowej sprawie w 2010r. został sporządzony operat szacunkowy dla potrzeb aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste, jednakże do dnia dzisiejszego sprawa aktualizacji nie została zakończona, albowiem oczekuje na rozpoznanie przed Sądem Rejonowym sygn. akt. [...] Z ustaleń organu wynika że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu złożonego przez Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S. wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, orzeczeniem z dnia [...] znak: [...] oddaliło wniosek. Przy piśmie z dnia 23 lutego 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało do Sądu Rejonowego Starachowicach sprzeciw Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S.

" od w/w orzeczenia.

W ocenie organu, w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność organ jest zobowiązany uznać jako dowód operat szacunkowy sporządzony do celów aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jeśli ta była aktualizowana w ciągu ostatnich dwóch lat. Nadto skoro sprawa aktualizacji obecnie oczekuje na rozpoznanie przed Sądem Rejonowym, to organ I instancji nie może przewidzieć, czy operat szacunkowy sporządzony do celów aktualizacji będzie podstawą do ostatecznego ustalenia tej opłaty czy też Sąd zleci wykonanie nowego operatu w sprawie, który to z kolei będzie wiążący również do sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. Z tych względów zasadne jest w niniejszym postępowaniu zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania sądowego dot. aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Operat przyjęty przez Sąd będzie miał również zastosowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność.

Odnosząc się do kwestii omyłki w oznaczeniu numeru działki, będącej przedmiotem postępowania (powołano numer 13/2 zamiast 13/1), organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji, po zwróceniu przez Wojewodę akt przedmiotowej sprawy, wyda niezwłocznie stosowne postanowienie w myśl art. 113 k.p.a. (o czym informował w piśmie z dnia 21 maja 2012r.).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Wojewody z dnia [...] wniosło Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S.

, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 101 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 12 k.p.a.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w sprawie niniejszej nie zachodzi sytuacja, o której mówi przepis art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenie postępowania administracyjnego narusza zasady ogólne, wynikające z przepisów art. 6, 7, 8 oraz art. 12 k.p.a. Występując o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości skarżący spełnił wszelkie przesłanki i wymogi, jakie wynikają z przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest to roszczenie wynikające wprost z art. 1 ust. 1 tej ustawy.

W ocenie skarżącego, określenie opłaty dla celów postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest całkowicie niezależne od ustaleń postępowania w sprawie rozstrzygnięcia o aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i nie ma potrzeby, aby organ samorządu powiatowego uzależniał wydanie decyzji, która jest wynikiem ustawowego roszczenia przedsiębiorcy, "od uprzedniego rozstrzygnięcia jakiegoś wyimaginowanego przez organ zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd".

Skarżący wskazał, że organ w przedmiotowej sprawie dysponował sporządzonym na zlecenie wnioskodawcy - użytkownika wieczystego - operatem szacunkowym dla celu nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. z dnia 8 marca 2012r.. W toczącym się przed Sądem Rejonowym postępowaniu o ustalenie aktualnej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. z dnia 21 lipca 2011r..

Ponadto, art. 69 w/w ustawy nakazuje na poczet wartości nieruchomości zaliczyć kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży, co też winno mieć miejsce w realiach sprawy, gdyż organ dysponował materiałami do wykonania tego obowiązku wynikającego z cyt. przepisu ustawy. Ustalenie wartości nieruchomości było możliwe całkowicie niezależnie od toczącego się postępowania sądowego, a wydanie rozstrzygnięcia przez sąd rejonowy nie jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i wydania decyzji.

Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne nie istnieje, wobec braku jakichkolwiek przesłanek określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Między postępowaniem o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności a postępowaniem w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania nie zachodzi żadna zależność uniemożliwiająca wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przedmiotowe postępowania mają charakter postępowań odrębnych, równoległych, ponadto nie istnieje żaden związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciami przedmiotowych spraw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

"Zagadnieniem wstępnym" w rozumieniu powołanego przepisu jest kwestia prawna, która wyłoniła się w toku postępowania administracyjnego i jej uprzednie rozstrzygnięcie, leżące w kompetencji innego organu warunkuje (stanowi przesłankę) rozstrzygnięcie głównej sprawy. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w głównej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2010r., sygn. akt II GSK 820/09). Nie będzie więc zagadnieniem prejudycjalnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet ze względów ekonomicznych, czy też celowościowych będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jeśli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 września 2011r., sygn. akt II SA/Gd 503/11).

W sprawie niniejszej organ wskazał na konieczność zawieszenia postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ze względu na toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie w sprawie ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, powołując się na treść przepisu art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012r., poz. 83), który stanowi, że jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

Jak wynika z niewadliwych ustaleń organu i akt administracyjnych Starosta dnia 22 listopada 2010r. wypowiedział użytkownikowi wieczystemu – Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S.- dotychczasową opłatę roczną za użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w S. przy ulicy B., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr 13/1 o powierzchni 2,7284 ha i zaproponował nową opłatę roczną od dnia 1 stycznia 2011r. (art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami). Spółka dnia 20 grudnia 2010r. złożyła wniosek o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona (art. 78 ust. 2 ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia [...] oddaliło wniosek użytkownika wieczystego. Sprzeciw Spółki od orzeczenia, wniesiony w trybie art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami został przekazany do rozpoznania Sądowi Rejonowemu, właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Wniesienie sprzeciwu oznaczało, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy, utraciło moc orzeczenie kolegium.

Wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zostało złożone do Starosty Powiatowego przez Przedsiębiorstwa "A." Sp. z o.o. w S. dnia 23 kwietnia 2012r. (data wpływu do organu).

Bezspornym jest, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie przed Sądem Rejonowym w sprawie aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości nie zostało zakończona, opłata roczna nie została zatem określona.

Powyższe ustalenia oznaczają, że nie zaistniała przesłanka, na którą powołuje się organ, określona w przepisie art. 4 ust. 13 ustawy, gdyż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Aktualizacja opłaty rocznej ma znaczenie dla ustalenia opłaty za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności ze względu na to, że wówczas przyjąć należy wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

Powyższe oznacza, że nie można uznać, że organ ma wyczekiwać na ustalenie tej opłaty, czyli na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem rejonowym, gdyż przepis mówi o dokonaniu aktualizacji w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie. Zatem wskazana przez organ podstawa zawieszenia postępowania, nie może być uznana za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej nie zależy bowiem od rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w sprawie [...].

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji narusza prawo (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) i na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz art. 135, art. 152, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił oba postanowienia, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.