Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 777/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5b, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Y. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. (dalej: PWITD) z [...] grudnia 2019 r. znak [...], którą nałożono na Y. H. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Podczas kontroli drogowej pojazdu marki M. przeprowadzonej [...] października 2019 r. przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego stwierdzono, że kierujący pojazdem Y. H. wykonywał na terenie B. przewóz pasażera z ulicy [...] na ulicę [...]. Wykonanie przewozu potwierdził pasażer, który zamówił transport za pośrednictwem aplikacji Bolt zainstalowanej w swoim telefonie komórkowym. Podczas zamawiania kursu aplikacja wskazała przewidywaną cenę za kurs, która to cena po wykonaniu przewozu miała zostać pobrana z konta pasażera. Po wykonaniu przewozu fakt jego zrealizowania oraz pobranie opłaty zostały potwierdzone w ww. aplikacji. Kierowca podczas kontroli okazał umowę zlecenia z [...] października 2019 r. wystawioną na niego jako zleceniobiorcę oraz Spółkę E. jako zleceniodawcę na wykonywanie za wynagrodzeniem przewozu osób i towarów, umowę najmu samochodu, którym wykonano przewóz - wystawioną na kierowcę jako wynajmującego i Spółkę E. jako najemcę, "Oświadczenie zleceniobiorcy" zawierające informację o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, "Informację dla kierowcy" zgodnie z którą kierowca świadczący usługi przewozu osób przez zarejestrowaną aplikację Uber/Bolt nie może bez posiadania kasy fiskalnej przyjmować gotówki od pasażera, a także kserokopię ukraińskiego prawa jazdy, paszportu i dowodu rejestracyjnego samochodu.

Z kontroli sporządzono protokół nr [...] wraz z załącznikami zawierającymi opisy stwierdzonych uchybień, który to protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Do akt włączono także protokół kontroli przeprowadzonej [...] października 2019 r. przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, protokoły przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony oraz wydruki z aplikacji Bolt zawierające informacje o fakcie wykonania przejazdu i pobranej opłacie.

W piśmie z [...] października 2019 r. PWITD zawiadomił Y. H. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej dołączając protokół kontroli wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonych uchybień, a także pouczył stronę o treści art. 92b i 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) i wezwał do przedstawienia w terminie 7 dni dowodów zaistnienia przesłanek wskazujących na brak wpływu strony na powstanie naruszenia. Pouczył o treści art. 10 K.p.a. oraz o tym, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

W pismach z [...] października 2019 r. PWITD wezwał Y. H. oraz Spółkę E. do przedstawienia kopii umowy o pracę bądź umowy zlecenia wraz z zakresem obowiązków zawartej ze Spółką przez kierowcę. Wezwania pozostały bez odpowiedzi, natomiast w dniu [...] listopada 2019 r. udział w postępowaniu administracyjnym zgłosił pełnomocnik strony – adw. M. Ł.

Decyzją z [...] grudnia r. PWITD nałożył na Y. H. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Organ wyjaśnił, że Y. H. powinien był legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na przewóz osób, do czego zobowiązują go przepisy u.t.d. Za naruszenie tego obowiązku organ wymierzył karę pieniężną określoną w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Z kolei w związku z wykonywaniem przez kierowcę przewozu okazjonalnego osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., wymierzono mu karę wedle stawki określonej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem organu, kierowca wykonujący odpłatny transport drogowy w swoim imieniu, na swoją rzecz i na własne ryzyko gospodarcze, ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawowych. Działalność kontrolowanego polegająca na przewozie okazjonalnym osób, pomimo że nie została formalnie zarejestrowana, odpowiada definicji działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, bowiem jest to działalność o charakterze ciągłym i zorganizowanym, nastawiona na osiąganie zysku. Mając zaś na uwadze ograniczenie wysokości kary zawarte w art. 92a ust. 3 u.t.d., organ wymierzył karę pieniężną w łącznej kwocie 12 000 zł.

Odwołanie złożył Y. H., który zarzucił:

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- naruszenie art. 5b u.t.d. w związku z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przez wymierzenie kary za wykonywanie czynności niemieszczących się w pojęciu krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu u.t.d., pomimo braku spełnienia tego kryterium przez stronę.

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. GITD utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i przeanalizował przepisy regulujące przedmiotową materię, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. W dniu kontroli drogowej Y. H. we własnym imieniu wykonywał bowiem odpłatny przewóz osób, na terenie miasta B., nie posiadając uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wystawionej na stronę postępowania. W ocenie GITD, z akt nie wynika, że kontrolowana usługa transportowa była realizowana w imieniu innego podmiotu niż kontrolowany. Nadto, jak wynika z ogólnych warunków przewozów realizowanych przez aplikację Taxify lub Bolt, to kierowca gwarantuje świadczenie usługi transportowej i zobowiązany jest do legitymowania się odpowiednimi uprawnieniami a więc licencją na wykonywanie tego rodzaju przewozów.

Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo, we własnym imieniu i na własny rachunek, przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z tego względu prawidłowo zakwalifikowano ten przewóz jako wykonywany bez licencji i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Skoro też sporny przewóz nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, bowiem pojazd, którym kierowca wykonywał przewóz osób, jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, to doszło również do naruszenia art. 18 ust. 4a u.t.d., bowiem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Także organ nie podzielił zarzutu braku podstaw do uznania, że realizowana usługa miała charakter przewozu okazjonalnego. Wyjaśnił, że obowiązująca definicja tego przewozu wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d. a nie z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92, na które powołano się w odwołaniu. Wskazane rozporządzenie nie obowiązuje, zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy definicja z u.t.d. dotyczy przewozów do 9 osób łącznie z kierowcą. Organ zauważył, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. (zwalniających z kryterium konstrukcyjnego), bowiem warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy. Z tego względu GITD uznał, że prawidłowo nałożono na kierowcę karę pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Skargę do sądu administracyjnego złożył Y. H.. Zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b u.t.d. w związku z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w związku z lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 6a u.t.d. przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) naruszenie art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;

6) art. 138 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji podlegającej uchyleniu (zarzut sformułowany w uzasadnieniu skargi).

Skarżący wyjaśnił, że nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu oraz uiścił na rzecz platformy internetowej Bolt zapłatę za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, na której wysokość kierowca nie miał żadnego wpływu. Zapłata również odbyła się na rzecz platformy internetowej a nie kierowcy. Zakwestionował kwalifikację przewozu jako okazjonalnego, bowiem organ nie ustalił z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja zawierająca rozstrzygnięcie o ukaraniu skarżącego za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Podstawę prawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d., przy czym brzmienie tych przepisów w zakresie objętym sporem było identyczne w dacie kontroli oraz w dacie wydania decyzji), która określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d).

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d, zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy).

Stosownie do treści art. 87 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3, karą pieniężną w wysokości 12 000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Ustalony przez organy w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, nie budzi wątpliwości i w ocenie sądu stanowił wystarczającą podstawę do ukarania w oparciu o wskazany przepis. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera na terenie miasta B. (z ulicy [...] na ulicę [...]), pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Zaznaczenia wymaga - czego nie kwestionuje skarżący - że przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt, a następnie została pobrana za przejazd określona kwota z konta pasażera. Ponadto pojazd nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, nie był oznakowany w sposób wskazujący na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy skarżący w ogóle w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy noszący znamiona działalności gospodarczej, czy też – gdyby przyjąć, że w omawianym przypadku miał miejsce krajowy transport drogowy – podmiotem, w imieniu którego transport ten był wykonywany, była firma E., z którą - jak twierdzi skarżący - współpracował. W tym właśnie zakresie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.

W ocenie sądu zarzuty te są nieuzasadnione, bowiem nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego, a skarżący wykonywał okazjonalny krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżący na potwierdzenie swego stanowiska, że podmiotem, w imieniu którego transport ten był wykonywany w istocie był kto inny, nie przedstawił żadnego dowodu, mimo że został wezwany przez organ do złożenia dokumentów mogących mieć wpływ na jego odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Kwestionowanie przez stronę ustaleń organu nie znajduje potwierdzenia w znajdującym się w aktach materiale dowodowym. Umowa najmu samochodu z 8 października 2019 r. wystawiona na skarżącego i Spółkę E., której kserokopia wskazująca na niepodpisanie umowy znajduje się w aktach sprawy, podobnie jak i umowa zlecenia z [...] października 2019 r. wystawiona przez te same podmioty (również w wersji niepodpisanej) nie podważają ustalenia, że wykonującym przewóz był kierowca (skarżący) a nie inny podmiot. Z dokumentów tych wynika jedynie, że skarżący zobowiązał się udostępnić należący do niego pojazd wskazanej Spółce na okres obowiązywania umowy. Natomiast Spółka ma pełnić rolę pośrednika w rozliczeniach pomiędzy kierowcą a platformą Bolt oraz rolę podmiotu pobierającego opłatę za udostępnienie platformy kierowcom, faktycznie zaś wykonującymi przewozy są kierowcy świadczący usługę przewozu pasażerów. Z uwagi na powyższe, w szczególności wobec braku dokumentów potwierdzających współpracę ze Spółką E. w zakresie zarobkowych przewozów osób, przyjąć należało, że przewoźnikiem z dnia kontroli był skarżący.

W kontekście formułowanych przez skarżącego zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania statusu przedsiębiorcy wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji może być również działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok w sprawie II GSK 701/17). Innymi słowy, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Zdaniem sądu, pomimo tego że skarżący nie prowadził formalnie działalności gospodarczej, to jego działanie było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.).

W ocenie sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz miało to się odbyć w trybie automatycznym przez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "Bolt", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był bezpośrednio i automatycznie skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Zaznaczyć przy tym należy, że w decyzjach nie uznano, aby płatności za przewóz dokonano na rzecz skarżącego, tylko że przewóz miał charakter odpłatny. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej "Bolt", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji "Bolt", ale w przekonaniu sądu zasady działania ww. aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Wszak okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer i to dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Utrwalone jest przy tym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide wyrok z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15).

Uznać więc należy, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.

W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Zachowanie skarżącego (realizowany przewóz drogowy) wyczerpywało znamiona lp. 1.1 złącznika nr 3 do ustawy. Ważne i wymagające podkreślenia jest to, że kara pieniężna została nałożona na kierującego nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, ponieważ przepisy ustawy takiego naruszenia nie przewidują, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji/zezwolenia.

Z uwagi na przypisanie skarżącemu ww. naruszenia organy w istocie musiały również ocenić, czy stwierdzony przewóz drogowy był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach. Przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego. Zasadnie zatem, w ocenie sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny i w granicach swobody argumentacyjnej mogły przy jego wykładni powołać się na rozumienie odnośnych przepisów zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009. Taki zaś może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy, przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., warunki te muszą być spełnione łącznie. Samochód skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób, łącznie z kierowcą (sprzeczność z art. 18 ust. 4a ustawy), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy, ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji) i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy, lecz – co podkreśla sam skarżący, na rzecz "Bolt.eu". Prawidłowo zatem, na mocy art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz załącznika nr 3 lp. 2.11. orzeczono karę pieniężną wobec skarżącego za powyższe naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem. Trzeba przy tym podkreślić, że nałożenie na skarżącego kary za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania i nałożenia kary za naruszenia określone w załączniku nr 4 w zw. z art. 92a ust. 2 u.t.d., co też nastąpiło w odrębnej decyzji. Powyższe potwierdza zestawienie i analiza przepisów art. 92a ust. 3 oraz art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d.

W sprawie nie wystąpiły również okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący nie przedstawił zaś dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu.

W związku z powyższym sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzutu natury procesowej i materialnoprawnej. Organy zgromadziły i poddały wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Podstawę poczynionych ustaleń stanowiły dowody w postaci protokołu kontroli z [...] października 2019 r., wyjaśnień skarżącego w charakterze strony, zeznań świadka (pasażera), kserokopii dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, wydruki zdjęć ekranu telefonu dotyczące przedmiotowego przewozu pasażera. Dowody te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska nie przedstawił żadnego dowodu. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a.

Nie doszło również do naruszenia art. 5b u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d.

W sprawie wykazane zostało, że skarżący był podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z kolei art. 92a ust. 6 u.t.d. dotyczy kierowców, ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe, a więc nie we własnym imieniu).

Z powodów wskazanych wyżej sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podkreślenia wymaga, że tożsamy pogląd dotyczący kwalifikowania jako transportu drogowego usług przewozu organizowanych poprzez aplikację Bolt wyrażony już został w orzecznictwie tutejszego sądu (zob. np. wyroki w sprawach II SA/Bk 660/19, II SA/Bk 695/19, II SA/Bk 716/19, II SA/Bk 326/20; II SA/Bk 314/20). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Końcowo wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z 30 grudnia 2020 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.