Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1051/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 1a pkt 3 art. 2 ust. 1 i2, art. 5 ust.1 pkt 1a, art. 7 ust. 1 pkt 4b
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 109, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] r. wydaną w trybie wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Wójta Gminy P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia M. G. wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2013.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy P. ustalił M. G. i T. G. wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2013 w kwocie 20.295 zł. Decyzja ta została doręczona stronom w dniu 26 lutego 2013 r., a strony nie wniosły od niej odwołania. W decyzji tej organ opodatkował:

- podatkiem rolnym pow. 51,8058 ha fizycznych (pow. 11,4683 ha przeliczeniowych) na kwotę 233 zł,

- podatkiem od nieruchomości na łączną kwotę20.052 w tym grunty na działalność gospodarczą o pow. 15.582 m² na kwotę 13.712,16 zł, budynki gospodarcze o pow. 1.524 m² na kwotę 6.339,84 zł, nieużytki o pow. 400 m2 zwolnione, budynki gospodarcze nieopodatkowane o pow. 450 m² na kwotę 0 zł, oraz

- podatkiem leśnym - 1.2026 ha lasów na kwotę 0 zł.

W piśmie z dnia 14 marca 2014 r. podatnik poinformował Wójta Gminy P., że składa korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego, z uwagi na to, że budynki gospodarcze położone w P. przy A 34 (na terenie dawnego GS) nie są wynajmowane, dzierżawione, jak również w żaden inny sposób udostępnione na prowadzenie działalności gospodarczej, a przedmiotowe budynki są położone na gruncie gospodarstwa rolnego i mogą służyć wyłącznie działalności rolniczej. Na końcu tego pisma skarżący wniósł o przyjęcie przesłanych korekt oraz wprowadzenie zmian, jak również o przesłanie skorygowanych decyzji podatkowych za lata 2012-2014.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy P. odmówił zmiany swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., w trybie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, przede wszystkim dlatego, że organ pierwszej instancji nie wezwał podatnika do sprecyzowania jego wniosku.

Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy P. wezwał podatnika do sprecyzowania czy pismo złożone w dniu 17 marca 2014 r. stanowi wniosek o zmianę decyzji ostatecznej za 2013 rok w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, czy też wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w trybie art. 240 tej ustawy. W odpowiedzi w piśmie z dnia 21 listopada 2014 r. M. G. wskazał, że jego pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy P. wznowił na wniosek podatnika postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy P. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zauważył, że M. i T. G. są właścicielami gruntów położonych na terenie gminy P., w obrębach geodezyjnych P., I. F., Ś., K., S. o łącznej powierzchni 54,6066 ha, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, las i nieużytki. M. G. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarcza pod nazwa Przedsiębiorstwo "B".

Organ wskazał, że zobowiązanie podatkowe za rok 2013 zostało ustalona na podstawie wcześniejszej informacji podatnika, który swoim podpisem potwierdził zawartą w niej treść, gdzie część budynków gospodarczych (459 m²) wykazano jako budynki gospodarcze położone na gruntach gospodarstw rolnych i służące wyłącznie działalności rolniczej, zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) dalej: "u.p.o.l.", a cześć (1524 m²) – jako budynki gospodarcze podlegające opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków gospodarczych, a ponadto wykazywane były również grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji z [...] r., gdyż w chwili wydania była ona prawidłowa, a zobowiązanie podatkowe zostało ustalone na podstawie deklarowanych powierzchni budynków i gruntów oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto przeprowadzone oględziny działek skarżącego, w tym zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ul. A nr 34, nie potwierdziły zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej. Z posiadanej przez organ dokumentacji związanej z ruchem zakładów górniczych "P.", "P. I", "P. IA" i "K." wynika, że na podstawie koncesji wydanych przez Starostę Z., prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie wydobycia kruszywa naturalnego (piasku), grunty poeksploatacyjne nie są zrekultywowane i działalność nie została zakończona. Starosta Z. nie wydał żadnej decyzji o zakończeniu rekultywacji gruntów.

Przeprowadzone oględziny potwierdziły zajęcie użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, bez możliwości prowadzenia na nich działalności rolniczej.

W ramach oględzin ustalono, że na zabudowanej działce nr 17 położonej w P. przy ul. A nr 34, znajduje się maszt telefonii cyfrowej z wydzielonym ogrodzeniem, zaś na pozostałych działkach znajdują się wyrobiska po wydobyciu kopaliny. Wokół wyrobisk są usypane skarpy z odpadów w postaci nakładów ziemnych. Na żadnej z działek nie jest zlikwidowana odkrywka, nie są wyrównane skarpy, a także nie wyrównano dna wyrobiska. Na przedmiotowych gruntach nie ma możliwości prowadzenia działalności rolniczej.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, SKO w Ł. w decyzji z dnia [...] r. wskazało, że okoliczność faktyczna, iż budynki gospodarcze podatnika położone w P. przy A 34 nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a są położone na gruncie gospodarstwa rolnego i mogą służyć wyłącznie działalności rolniczej - nie została udowodniona przez stronę żadnym dowodem, a więc ta okoliczność (jako nieistniejąca) nie jest ani nowo odkryta, ani po raz pierwszy zgłoszona przez stronę, nie jest istotna dla sprawy, nie istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie była i nie mogła być znana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Organ stwierdził, że to strona powinna była wykazać - inaczej niż zostało to ustalone w postępowaniu zwyczajnym, że budynki gospodarcze lub ich części były po pierwsze położone na gruntach gospodarstw rolnych, a po drugie służyły wyłącznie do działalności rolniczej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło wystąpienia żadnych nowych okoliczności. Wskazują na to przede wszystkim dowody z protokołów oględzin nieruchomości podatników i ewidencji działalności gospodarczej, z których wynika co najmniej brak rolniczego wykorzystywania tych budynków do działalności rolniczej.

Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. doszło do wniosku, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, a w uzasadnieniu decyzji został odpowiednio ustalony stan faktyczny pozwalający na ocenę zasadności odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu stwierdzenia nieistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, Kolegium podkreśliło, że dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. stwierdzenia czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania za 2013 rok na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie miała znaczenia okoliczność w jakim celu nieruchomość została zakupiona (w tym postępowaniu nie została ona wykazana żadnym dowodem), ponieważ liczyło się jej faktyczne wykorzystywanie. Poza tym strona nie wykazała żadnym dowodem, w których okresach budynki gospodarcze były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub gospodarczej. Ponadto okoliczności co do ewentualnego stanu technicznego tych budynków (w tym postępowaniu nie wykazane żadnym dowodem) nie stanowiły podstawy wznowienia postępowania, a więc nie mogły być podstawą rozstrzygnięcia sprawy w trybie nadzwyczajnym. Jako niezasadne zostało ocenione twierdzenie strony, że organ pierwszej instancji nie zbadał w sposób wyczerpujący czy występują jakiekolwiek przeszkody aby rolnik mógł mieć w swoim gospodarstwie rolnym budynki gospodarcze. Przede wszystkim dlatego, że to na wnioskodawcy ciążył obowiązek zgłaszania dowodów i wniosków dowodowych w zakresie okoliczności dotyczących korzystania z budynków gospodarczych do celów rolniczych, a nie odwrotnie. Nadto organ podatkowy nie miał i nie ma obowiązku poszukiwania dowodów potencjalnie korzystnych dla strony postępowania.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 i 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 w związku z art. 1a pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż bezspornym jest fakt, że w dniu wydania decyzji, przedmiotowe nieruchomości nie były już dzierżawione i nie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czego nie można uznać za okoliczność nieistotną dla sprawy.

Skarżący podniósł, że składając nową informację podatkową w roku 2014, skorygował dotychczasową obowiązującą w dniu wydania decyzji ostatecznej i wskazał, że nieruchomość jest wykorzystywana w sposób inny niż dotychczas. Fakt ten nie był znany organowi w dniu wydania tej decyzji.

W ocenie skarżącego organy podatkowe przerzucają ciężar dowodowy na stronę, gdy tymczasem zgodnie z Ordynacją podatkową zobowiązane są zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, prawidłowo go ocenić i wydać właściwe rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wprawdzie skarżący nie wskazał precyzyjnie podstawy prawnej, w oparciu o którą domagał się wznowienia postępowania, słusznie jednak zidentyfikował ją organ jako art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż analiza treści wypowiedzi skarżącego prowadzi do wniosku, że był to jedyny przepis możliwy do zastosowania w omawianej sprawie.

Zgodnie bowiem z art. 240 § 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

W piśmie z dnia 14 marca 2014 r., wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie, podatnik poinformował Wójta Gminy P., że składa korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego (za lata 2012 – 2014), z uwagi na to, że budynki gospodarcze położone w P. przy A 34 (na terenie dawnego GS) nie są wynajmowane, dzierżawione, jak również w żaden inny sposób udostępnione na prowadzenie działalności gospodarczej, a przedmiotowe budynki są położone na gruncie gospodarstwa rolnego i mogą służyć wyłącznie działalności rolniczej.

W korekcie skarżący nie wykazał również żadnych gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

O zaistnieniu podstawy z art. 240 § 1 pkt 5 można mówić wówczas, gdy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody łącznie spełniają cztery następujące przesłanki:

a) wychodzą na jaw;

b) są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;

c) nie były znane organowi, który wydał decyzję;

d) istniały w dniu wydania decyzji.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.).

W korekcie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego, skarżący nie wykazał żadnych gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zaś budynki zakwalifikował jako gospodarcze położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, zwolnione z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.

Natomiast we wcześniejszej informacji (złożonej w dniu 1 października 2010 r.) skarżący wykazał zarówno grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, jak i budynki gospodarcze, podlegające opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków gospodarczych.

Należy podzielić stanowisko organów, że na poparcie swojego stanowiska w zakresie prawidłowości danych zawartych w korekcie informacji, skarżący nie wskazał na żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co już samo w sobie jest wystarczające do odmowy uchylenia decyzji wymiarowej w trybie wznowienia postępowania. Skarżący oczekuje natomiast, że dowody takie zgromadzi organ, stosując zasady postępowania podatkowego wynikające z Ordynacji podatkowej. Pogląd skarżącego w tym zakresie jest jednak błędny. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinien przedstawić podmiot z inicjatywy którego wszczynane jest postępowanie wznowieniowe. Obowiązek taki spoczywałby na organie tylko wówczas gdyby postępowanie było wszczynane z urzędu, a sytuacja taka nie miała miejsca w omawianej sprawie.

Charakter gruntów i budynków był przedmiotem oceny organów na podstawie dowodu z oględzin przeprowadzonego w dniu 16 kwietnia 2014 r. przez pracowników Urzędu Gminy w P. z udziałem skarżącego. W ramach oględzin ustalono, że na zabudowanej działce nr 17 położonej w P. przy ul. A nr 34, znajduje się maszt telefonii cyfrowej z wydzielonym ogrodzeniem, zaś na pozostałych działkach znajdują się wyrobiska po wydobyciu kopaliny. Wokół wyrobisk są usypane skarpy z odpadów w postaci nakładów ziemnych. Na żadnej z działek nie jest zlikwidowana odkrywka, nie są wyrównane skarpy, a także nie wyrównano dna wyrobiska. Na przedmiotowych gruntach nie ma zatem możliwości prowadzenia działalności rolniczej.

Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika ponadto, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarcza pod nazwą Przedsiębiorstwo "B". Z posiadanej przez organ dokumentacji związanej z ruchem zakładów górniczych "P.", "P. I", "P. IA" i "K." wynika, że na podstawie koncesji wydanych przez Starostę Z., prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie wydobycia kruszywa naturalnego (piasku), grunty poeksploatacyjne nie są zrekultywowane i działalność nie została zakończona. Starosta Z. nie wydał żadnej decyzji o zakończeniu rekultywacji gruntów.

Ze skargi wynika natomiast, że na spornych gruntach działalność gospodarcza nie jest już prowadzona.

W tym kontekście należy odwołać się do ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz.U. z 2004, Nr 121, poz. 1266 ze zm.; obecnie: j.t. Dz.U. z 2015, poz. 909), która nakłada na osobę powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej tych gruntów obowiązek dokonania ich rekultywacji na własny koszt (art. 20 ust. 1). Rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej (art. 20 ust. 3), a więc działalności nierolniczej i nie leśnej, powodującej utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów (art. 4 pkt 26). Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy w terminie 5 lat od zaprzestania tej działalności (art. 20 ust. 4). Przez rekultywację gruntów ustawa ta rozumie natomiast nadanie lub przywrócenie zdegradowanym lub zdewastowanym gruntom rolnym i leśnym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18). W sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych i leśnych rozstrzyga starosta w drodze decyzji, która określa stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej tych gruntów, osobę obowiązaną do ich rekultywacji, kierunek i termin wykonania tej rekultywacji oraz uznanie rekultywacji za zakończoną (art. 22 ust. 1). Z tego ostatniego przepisu wynika zatem, że o zakończeniu rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych i leśnych można mówić jedynie w przypadku wydania przez właściwy organ (starostę) i we właściwym trybie (po uzyskaniu opinii wskazanych podmiotów) decyzji uznającej, że rekultywacja została zakończona.

Wobec przedstawionych unormowań, określających obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu metodą odkrywkową kopalin ze złóż zlokalizowanych na gruntach rolnych i leśnych, za w pełni uzasadniony uznać należy pogląd, jaki legł u podstaw decyzji organów obu instancji, że wyrobiska powstałe w wyniku takiej działalności stanowią grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, skoro obowiązek przeprowadzenia na tych gruntach działań o charakterze rekultywacyjnym, zmierzających do ich rolniczego lub leśnego kierunku zagospodarowania, jest ściśle związany z prowadzeniem działalności wydobywczej, o jakiej mowa w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2010, Nr 220, poz.1447 ze zm.; obecnie: j.t. Dz.U. z 2015, poz. 584).

Podejmowanie obowiązkowych działań z zakresu rekultywacji wyrobisk pokopalnianych stanowi element składowy działalności gospodarczej, której istotą jest zarobkowe wydobywanie kopalin na tych gruntach. Skoro działalność z zakresu rekultywacji i zagospodarowania wyeksploatowanych gruntów jest konieczną częścią składową zarobkowej działalności wydobywczej, to nie sposób racjonalnie przyjmować, że grunty, które powinny podlegać czynnościom rekultywacyjnym, nie są związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy.

W tej sytuacji sam fakt zaprzestania prowadzenia na spornym gruncie działalności gospodarczej polegającej na wydobyciu kruszywa, nie skutkuje uznaniem tego gruntu za rolny. Do czasu zakończenia rekultywacji stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego (która nie została wydana), grunty te są nie tylko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także faktycznie zajęte na jej prowadzenie, co w świetle przepisów: art. 2 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 3 i 1 a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. powoduje, iż podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych.

Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., II FSK 2002/09, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnych wyrokach z dnia 14 maja 2013 r., I SA/Gd 1380/12 i I SA/Gd 1377/12 (publ. CBOSA).

Odnośnie budynków usytuowanych w P. przy ul. A 34 – we wniosku o wznowienie postępowania jako argument skarżący podniósł, że nie są one udostępniane na prowadzenie działalności gospodarczej, są położone na gruncie gospodarstwa rolnego i mogą służyć wyłącznie działalności rolniczej. Następnie skarżący odwołał się do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.

Raz jeszcze należy podkreślić, że w tym zakresie skarżący nie wskazał na żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Okoliczność, że przedmiotowe budynki zostały usytuowane na gruntach rolnych jest niekwestionowana i była znana organowi w dniu wydania decyzji wymiarowej, gdyż wynika z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie wykazał jednak żadnym dowodem, że w 2013 r. budynki te mogły służyć wyłącznie działalności rolniczej.

Należy zwrócić uwagę przy tym, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (dokument znajdujący się w aktach sprawy) wynika, że pod tym adresem zarejestrowano dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej skarżącego, oznaczone jako "C , P.". W danych dodatkowych wskazano również, oprócz wydobywania żwiru, wydobywanie piasku, gliny i kaolinu.

W odniesieniu do wymienionych budynków, należy zatem zastosować podobną ocenę jak w odniesieniu do nieruchomości gruntowych, że do czasu zakończenia rekultywacji stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego, nie można uznać, iż budynki te służą wyłącznie działalności rolniczej. Na brak związku z działalnością rolniczą wskazuje zresztą protokół z oględzin budynków z dnia 16 kwietnia 2014 r.

Sąd nie uwzględnił kolejnego wniosku skarżącego o odroczenie terminu rozprawy. Jak wynika z treści art. 109 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") nieobecność strony lub jej pełnomocnika powoduje odroczenie rozprawy tylko wtedy, gdy nieobecność wywołana jest nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Konstrukcja tego przepisu, jak i brzmienie art. 7 p.p.s.a. wyrażającego zasadę szybkości postępowania, wykluczają możliwość poddawania go wykładni rozszerzającej. Pojęcie nadzwyczajnego wydarzenia i niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody zobrazowane zostało orzecznictwem zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok SN z dnia 24 marca 2000 r., I PKN 546/99, OSNP 2001/15/482 oraz wyroki NSA: z dnia 27 października 2006 r., II OSK 745/05 LEX nr 290149, z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1367/05 LEX nr 281361, z dnia 27 lipca 2006 r., II OSK 237/06 LEX nr 266443, z dnia 24 maja 2006 r., II OSK 864/05 LEX nr 236591, z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 304/05 LEX nr 190849, z dnia 31 maja 2005 r., FSK 1806/04 LEX nr 171372, z dnia 5 października 2004 r., FSK 44/04 publ. ONSA i WSA 2005/4/72).

W swoim wniosku skarżący po raz kolejny powołał się na okoliczności uniemożliwiające mu wzięcie udziału w rozprawie, wskazując tym razem na kolizję terminów sądowych, gdyż na dzień 16 stycznia 2016 r. miał również wyznaczoną rozprawę w Sądzie Gospodarczym. Oddalając wniosek skarżącego, WSA w Łodzi kierował się okolicznością, że zawiadomienie o rozprawie przed tym Sądem skarżący otrzymał w dniu 23 grudnia 2015 r., zaś wniosek o odroczenie rozprawy wpłynął do Sądu dopiero w dniu 10 lutego 2016 r., to jest zbyt późno, aby wyznaczyć inną sprawę w miejsce sprawy skarżącego. Z zestawienia wymienionych dat, które dzieli okres półtora miesiąca, wynika jednoznacznie, że skarżący nie dołożył należytej staranności, aby nie dezorganizować pracy Sądu. W swoim wniosku skarżący nie uwzględnił także faktu, że na rozprawie przed Sądem Rejonowym dla Ł.-Ś. [...] Wydział Gospodarczy w listopadzie 2015 roku działał korzystając z pomocy adwokata w osobie M. P.. W tej sytuacji istniała realna możliwość zapewnienia należytej reprezentacji strony w obu sądach, mimo kolizji terminów. W ocenie Sądu takiego zachowania skarżącego nie można utożsamiać z zaistnieniem nadzwyczajnego wydarzenia lub innej znanej sądowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć.

Oceniając na gruncie niniejszej sprawy, czy warunki wskazane w art. 109 P.p.s.a. zostały spełnione, należy mieć na względzie uregulowanie zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakazujące rozpatrywanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki. Zauważyć trzeba, że osobisty udział strony w rozprawie nie jest jedyną formą zapewnienia możliwości obrony jej interesów. W ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który stawiałby znak równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy z pozbawieniem jej możności obrony swych praw. Jeżeli więc odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest uzasadniona, to nie można mówić o nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., mimo że rozprawa została przeprowadzona bez udziału strony (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2008 r., II OSK 752/07).

Obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli oraz możliwości uczestników postępowania, zatem podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 P.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną, zaś ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Jeżeli więc odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest uzasadniona, to mimo że rozprawa została przeprowadzona bez udziału strony - postępowanie jest ważne, tym bardziej, że sądy administracyjne orzekają na podstawie akt sprawy.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

P.C.