Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2508/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2, art. 52
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2002 r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 20 maja 2002 roku, nr [...], na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo Budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) oraz art. 103, art. 80 ust. 2 pkt. l i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (Dz. U. z 1994 roku, nr 89, poz. 414), nakazał M. L. - właścicielowi P.U.H. "A" S. C. A. H., M. L. z siedzibą w K., wykonującej działalność gospodarczą Pizzeria "B" K. 13 i "C" PUB K. S. [...], rozebrać samowolnie wybudowane urządzenie reklamowe, zlokalizowane w K. na działce nr [...] "Coca Cola zaprasza, Pizzeria B K., [...], Pub "C ", ul S. [...]".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego, niezgodnego z prawem budowlanym oraz Ustawą o drogach publicznych wybudowania reklamy przy ulicy W. w K. ustalono, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe, znajdujące się na działce nr [...] w K., stanowiącej własność E. i B. B., powstało w 1993 roku. Ustalono także, iż w 1995 roku, na podstawie ugody z Zarządem Dróg w K. powyższa reklama została przestawiona z pasa drogowego i obecnie znajduje się w odległości 6,50m od krawędzi drogi krajowej nr 20.

Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż przedłożona przez M. L. ugoda z dnia 29 września 1995 roku, zawarta w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustawienia bez zezwolenia zarządcy drogi tablic reklamowych w pasie drogowym drogi krajowej pomiędzy Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych w G. a M. L., nie czyni zadość wymogom obowiązującego prawa budowlanego oraz ustawy o drogach publicznych.

Powołując się na obowiązujące w dacie wybudowania urządzenia reklamowego przepisy art. 3 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane organ wskazał, iż roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce urządzeń reklamowych można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, którego M. L. nie przedłożył. Organ stwierdził także, iż stosownie do przepisów art. 37 ust. 2 ww. ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, w tym przypadku niezgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych. Jak wskazał bowiem organ - zgodnie z art. 43 ust. l ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 roku, nr 14, poz. 60 ze zm.) obiekty budowlane przy drogach krajowych powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 10m na terenie zabudowanym i 25m poza terenem zabudowanym, a w niniejszej sprawie powyższy warunek nie jest spełniony. Wobec powyższego organ uznał wybudowanie urządzenia reklamowego wskazanego powyżej za samowolę budowlaną.

Odwołanie od ww. decyzji zostało złożone w imieniu M. L. oraz A. H., przy czym podpisał je jedynie M. L.. W odwołaniu zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania Marek L. wskazał, iż wydana decyzja rażąco narusza prawo, a w szczególności art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku albowiem organ nie wykazał jaki ważne przyczyny, inne niż wskazane w ust. 1 ww. przepisu, uzasadniają nakazanie rozbiórki reklamy. W ocenie odwołującego się taką przyczyną nie mogło być naruszenie przepisów Ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, skoro znana była organowi treść ugody z dnia 29 września 1995 roku zawartej z Zarządem Dróg w K. na usytuowanie przedmiotowej tablicy w odległości innej aniżeli to wynika z tejże ustawy, do czego Zarząd był uprawniony z mocy art. 43 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zdaniem odwołującego się pomijanie i kwestionowanie przez organ ugody zawartej na podstawie art. 114 k.p.a. bez jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego i faktycznego godzi w zasadę zaufania obywatela do organów państwowych, zwłaszcza, iż zgodnie z postanowieniami zawartej ugody przedmiotowa tablica reklamowa została usytuowana w takiej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, na jaką zezwolił uprawniony do tego organ tj. Zarząd Dróg Publicznych w K.. Mając powyższe na uwadze odwołujący się stwierdził, iż w jego ocenie, po przedłożeniu inwentaryzacji powykonawczej reklamy, organ winien zezwolić na jej użytkowanie - zgodnie z art. 42 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego., decyzją z dnia 27 sierpnia 2002 roku, nr [...], podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071) oraz art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 4 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art.103 ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz.1126), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia.

W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja podjęta została zgodnie z prawem albowiem obowiązujące w okresie budowy przepisy wykonawcze do prawa budowlanego z 1974 roku, określone w § 44 ust. l pkt. 3 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz.48 ze zm.), nakładały na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę urządzeń reklamowych i ogłoszeniowych, a tablica reklamowa, której dotyczy niniejsza sprawa została wybudowana bez pozwolenia na budowę w 1993 roku. Brak pozwolenia narusza przepisy art. 28 ustawy prawa budowlanego z 1974 roku i obliguje organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania z art. 37 tejże ustawy.

Organ II instancji wskazał nadto, iż usytuowanie tablic reklamowych w odległości około 6,50m - 6.75m od krawędzi jezdni drogi krajowej narusza przepisy w zakresie odległości, określone w art. 43 ust. l pkt 3a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 roku, nr 14, poz. 60), zgodnie z którymi obiekty budowlane przy drodze krajowej poza terenem zabudowanym powinny być sytuowane w odległości 25m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Jak wskazał dalej - stosownie do przepisów art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1 974 roku - Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami. W omawianej sprawie tą przyczyną jest usytuowanie wybudowanej reklamy, bez wymaganego pozwolenia, niezgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, co wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 37 ust. 2 prawa budowlanego do wydania nakazu jej rozbiórki.

Organ odwoławczy uznał także, iż wprawdzie Zarząd Dróg może, na podstawie art. 43 ustawy o drogach publicznych, w szczególnych sytuacjach wyrazić zgodę na zmianę odległości obiektu od krawędzi jezdni, jednakże Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. Rejon w K., pismem nr [...] z dnia l2 sierpnia 2002 roku poinformowała go, że w przedmiotowej sprawie nie udzieliła takiej zgody.

W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2002 roku M. L. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona tylko jemu i tylko jemu organy nakazały rozbiórkę reklamy. Tymczasem skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej jednoosobowo lecz w formie spółki cywilnej z A. H. - co wynika z osnowy decyzji. Również odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przez obu wspólników ww. spółki. W ocenie skarżącego adresatem zaskarżonych decyzji winni być wszyscy wspólnicy spółki cywilnej "A", skoro to ona jest właścicielem przedmiotowej tablicy reklamowej. Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, iż organy wadliwie określiły strony niniejszego postępowania pomijając w toku postępowania drugiego ze wspólników spółki cywilnej "A", a tym samym w sprawie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania albowiem A. H. bez swej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu.

Ponadto skarżący podniósł zarzuty merytoryczne dotyczące wydanej decyzji w całości podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, a w szczególności ponownie podkreślając, iż organy nie wykazały, aby w niniejszej sprawie zachodziły "inne ważne przyczyny", o których mówi przepis art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż ugoda z dnia 26 września 1995 roku zawarta z DODP w G. Zarząd Dróg w K. - stanowiła podstawę do usytuowania tablicy reklamowej "Pizzeria B" we wskazanej w treści ugody odległości od pasa drogowego. Ugoda formalnie zawarta była z P.P.H. " D " Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., a faktycznie z M. L. jako jedynym udziałowcem ww. spółki. Powyższej okoliczności organ II instancji nie wyjaśnił, a jedynie ogólnikowo stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie brak było zgody GDDKiA Oddział w G., Rejon w K. na usytuowanie tablicy w miejscu, gdzie aktualnie się znajduje.

Skarżący wskazał nadto, iż posadowił nową tablicę reklamową w tym samym miejscu co poprzednio, w odległości od krawędzi jezdni zgodnej z ugodą z dnia 26 września 1995 roku uznając, iż zmiana formy organizacyjno – prawnej w jakiej prowadzi działalność gospodarczą jest bez znaczenia dla niniejszej sprawy.

Skarżący zwrócił także uwagę na niekonsekwencję organów, które z jednej strony nakazują tylko i wyłącznie skarżącemu rozbiórkę urządzenia reklamowego - mimo, iż reklama jest własnością spółki cywilnej, której A. H. i M. L. są wspólnikami, a z drugiej - nie uznają ugody z dnia 26 września 1995 r. podpisanej przez M. L. twierdząc, że ugodę podpisało P.P.H. "D" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w K..

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja jako naruszająca prawo poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego - winna ulec uchyleniu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że przedmiotowa reklama została wybudowana w 1993 roku przez M. L., zatem nałożony obowiązek rozbiórki na sprawcę samowoli budowlanej jest zgodny z przepisami art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Wskazał także, iż wprawdzie w odwołaniu wskazane zostały oba nazwiska wspólników spółki cywilnej, jednakże odwołanie wniósł tylko M. L. albowiem tylko on się pod nim podpisał. Organ odwoławczy wskazał także, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej P.U.H. "A" S.C. A. H. i M. L. nastąpił dnia 12 kwietnia 2001 roku, tj. po wybudowaniu reklamy, a zarzut pominięcia strony w postępowaniu może być podstawą wznowienia postępowania z wniosku pominiętej osoby, w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224).

Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2002 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2002 roku zostały wydane na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.

Organy administracji zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku, nr 38, poz. 229 ze zm.) przyjmując, iż obiekt, którego dotyczyło postępowanie został wybudowany w 1993 roku.

Zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.): "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 roku) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe".

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi zaś, iż terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Przy czym - zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane - adresatem decyzji o przymusowej rozbiórce może być jedynie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy nakaz rozbiórki (tak też stanowi art. 52 Prawa budowlanego z 1994 roku).

Z postanowień zacytowanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przesłankami, które muszą zaistnieć aby nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek rozbiórki tego obiektu, jest z jednej strony wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz z drugiej strony znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę lub powodowanie przez obiekt określonych w punkcie drugim przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane zagrożeń albo wystąpienie innych ważnych przyczyn nie wskazanych w powyższych przepisach (ust. 2 cyt. przepisu).

Aby ustalić zaistnienie ww. przesłanek w niniejszej sprawie niewątpliwie konieczne było stwierdzenie czy obiekt budowlany, którego dotyczy niniejsza sprawa został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, a co za tym idzie ustalenie tejże daty oraz zbadanie kto winien być adresatem decyzji o przymusowej rozbiórce przedmiotowego obiektu. Przy czym ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości daty wybudowania obiektu było istotne również z tego względu, iż od niej zależy czy do danej sprawy znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, czy też przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości daty wybudowania obiektu budowlanego. Już w samej treści uzasadnienia decyzji organu I instancji znajdują się nieścisłości nie pozwalające stwierdzić w jakiej dacie został wybudowany obiekt, którego decyzja dotyczy. Organ I instancji stwierdził bowiem, iż reklama powstała w 1993 roku. Dalej w uzasadnieniu stwierdził jednak, iż w 1995 roku reklama ta została przestawiona z pasa drogowego. Przy czym organ w żaden sposób nie wyjaśnił na czym to "przestawienie" reklamy polegało. Również z protokołu oględzin, które odbyły się w niniejszej sprawie dnia 17 września 2001 roku nie wynika na czym polegało przestawienie ww. reklamy, jak przedmiotowa reklama jest skonstruowana i czy jest trwale związana z gruntem. Tym samym - w ocenie Sądu - nie można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić daty wybudowania obiektu budowlanego, którego dotyczy niniejsza decyzja, a co za tym idzie stwierdzić, które Prawo budowlane winno mieć w niniejszej sprawie zastosowanie i jakie przepisy budowlane zastosować aby rozstrzygnąć czy przedmiotowy obiekt został wybudowany zgodnie, czy też niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.

Ponadto organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości właściwego adresata decyzji oraz kręgu podmiotów, które winny być uczestnikami niniejszego postępowania.

Organy nie ustaliły bowiem kto jest właścicielem przedmiotowej reklamy, a ta okoliczność niewątpliwie ma znaczenie dla ustalenia stron niniejszego postępowania, nawet bowiem gdyby przyjąć, iż jedynie jeden z współwłaścicieli obiektu jest inwestorem, do którego kierowany będzie nakaz rozbiórki, to i tak stroną postępowania dotyczącego rozbiórki obiektu stanowiącego współwłasność kilku osób winni być wszyscy współwłaściciele obiektu.

Nie sposób także jednoznacznie stwierdzić kto był inwestorem w niniejszej sprawie. Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika bowiem, iż pierwotnie reklamę ustawiła w pasie drogowym "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., a organy nie wyjaśniły kto następnie dokonał przesunięcia tej reklamy w inne miejsce. Dodatkowo z treści skargi wynika, iż już po zawarciu ugody z dnia 26 września 1995 roku, na którą powołuje się skarżący – reklama została zastąpiona inną, nową reklamą. Organy nie zbadały także czy przedmiotowa reklama jest trwale związana z gruntem, a ustalenie tej okoliczności również ma znaczenie dla ustalenia stanu prawnego obiektu i ewentualnego adresata decyzji.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67).

Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przy tym formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę.

Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów.

Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy administracyjne naruszyły w niniejszej sprawie cytowane przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. albowiem postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie ograniczone zostało w istocie do kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu 17 września 2001 roku. Przy czym przedmiotowe oględziny zostały przeprowadzone pobieżnie, protokół z kontroli jest lakoniczny i nie pozwala ustalić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym: daty wybudowania obiektu, sposobu związania obiektu z gruntem oraz inwestora, właściciela obiektu lub jego zarządcy. Również pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie zawierają danych, które wyjaśniałyby powyższe kwestie.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się jednak w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny.

Jako dowolne należy przy tym traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego aby prawidłowo załatwić niniejszą sprawę.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonane. Wykonanie wadliwej i uchylonej decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości ustalić krąg stron niniejszego postępowania i - mając na uwadze treść art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia daty wybudowania przedmiotowego obiektu, sposobu związania obiektu z gruntem oraz jego stanu prawnego, a także osoby inwestora. Dopiero bowiem ustalenie tych okoliczności pozwoli stwierdzić czy w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, czy też ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane oraz ustalić adresata ewentualnej decyzji nakazującej rozbiórkę.