Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 517/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie
Powołane przepisy: article: art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne postanawia: przyznać adwokatowi J. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Skarżącej M. T. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt III SO/Gd 23/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – J. W.

Adwokat J. W. brała udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, albowiem wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek został uwzględniony postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 lipca 2016 r.

W dniu 10 listopada 2016 r. wpłynęło pismo z informacją, że Okręgowa Rada Adwokacka w zamian adwokata J. W. pełnomocnikiem skarżącej z urzędu wyznaczony został adwokat P. R.

W dniu 24 listopada 2016 r. adwokat J. W. wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej w wysokości 100% stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Wskazała, że dopiero po dwóch wizytach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku oraz w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, ustaliła treść decyzji, na którą skarżąca chce złożyć skargę. Z tych względów, w ocenie pełnomocnika, jego nakład pracy był większy niż standardowy, gdyż to strona skarżąca powinna – w celu usprawnienia pracy oraz dłuższego czasu na przygotowanie skargi – przesłać kopię decyzji, z którą się nie zgadza, czego nie uczyniła, mimo wezwania.

Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

W związku z powyższym wniosek o przyznanie wynagrodzenia za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., należało rozpoznać na starych zasadach wynikających rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.

W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.

Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz która nie należy do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł.

Tak określona opłata maksymalna, stanowi podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku 240 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy, której stopień zawiłości nie jest znaczny.

Mieć przy tym należy na uwadze, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1648/08, postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007). Zgodnie zaś z art. 4 ustawy z 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615) zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wymieniony jako jedna z czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonywana przez referendarza również akcentuje faktyczne wykonanie zastępstwa prawnego. Zgodnie z tym przepisem do czynności referendarza należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, a nie za czynności przygotowawcze poprzedzające rzeczywiste udzielenie pomocy prawnej.

W ocenie referendarza sądowego działania faktyczne podjęte przez pełnomocnika, a opisane w jego wniosku o przyznanie wynagrodzenia, miały na celu jedynie przygotowanie do podjęcia czynności procesowej zwieńczającej podjęte działania, a polegającej na wniesieniu skargi w imieniu skarżącej. Czynność ta obrazuje faktyczny udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji i uzasadnia przyznanie wynagrodzenia. Ustalenie decyzji podlegającej zaskarżeniu, nawet jeśli napotkało określone trudności czy przeszkody bez względu na przyczyny, nie może być oceniane jako udzielenie pomocy prawnej, lecz jedynie jako działania zmierzające do jej udzielenia w postaci określonej czynności procesowej przed sądem.

Z tych względów brak było podstaw, aby na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. ustalić w wysokości wyższej niż określona w ust. 1.

Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).

W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynosi 295,20 zł.

Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.