Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 474/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 3074/01 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymaną następnie w mocy przez decyzję z dnia [...] września 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich W. G., przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD w K. z dnia 9 lutego 1982 r. z tytułu działalności w ruchu oporu od 15 listopada 1943 r. do 15 stycznia 1945 r. Powodem pozbawienia tych uprawnień było stwierdzenie, że wyżej wymieniony w okresie od 28 października 1952 r. do 1956 r. był zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. Prawną podstawą tej decyzji jest przepis art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 21 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Na wymienione decyzje W. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił im naruszenie przepisów art. 7-9 i 11-12 K.p.a. oraz art. 75, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. a także przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący podniósł, że uprawnienia kombatanckie uzyskał za walkę z okupantem hitlerowskim w oddziale Batalionów Chłopskich a w czasie służby w WUBP w K. w latach 1952-1956 obowiązki jego nie obejmowały zwalczania osób i organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że W. G. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją byłego ZW ZBoWiD w K. z dnia 9 lutego 1982 r. za walkę z okupantem w oddziałach Batalionów Chłopskich. Niesporne jest jednak również to, że w latach 1952-1956 był on funkcjonariuszem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w K. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę lub były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich. Postanowień tego przepisu nie stosuje się, zgodnie z art. 21 ust. 3 omawianej ustawy, wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy i które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit. a/ i b/ ustawy wykonywały wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W. G. nie wykazał istnienia okoliczności wymienionych w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach i dlatego pozbawienie go przedmiotowych uprawnień było uzasadnione.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżył W. G., reprezentowany przez radcę prawnego Z. D., skargą kasacyjną. Zarzucił mu naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ ustawy o kombatantach oraz osobach represjonowanych przez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Zarzucił również naruszenie przepisów o postępowaniu wg K.p.a., które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia – nie wskazując jednak żadnego konkretnego naruszonego przepisu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący kwestionuje nie wykładnię lub sposób zastosowania przepisów ustawy o kombatantach, lecz przyjęte prze ustawodawcę rozwiązania zawarte w tej ustawie. Wnioskiem zawartym w skardze skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona a zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu. Bezsporne jest w sprawie, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie za walkę w oddziałach Batalionów Chłopskich w latach 1943-1945, lecz następnie w latach 1952-1956, pełnił służbę w WUBP w K. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r., zaistniała podstawa do pozbawienia go tych uprawnień. Zgodnie bowiem ze wskazanymi przepisami pozbawia się uprawnień kombatanckich, między innymi, osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Przepisu tego nie stosuje się tylko wobec takich osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy). Sąd I instancji nie dostrzegł przy tym, iż wcześniej istniejąca możliwość tzw. "samooczyszczenia" na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy, przez wykazanie, że osoba zatrudniona w tych organach wykazywała wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem organizacji lub osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, została usunięta z ustawy o kombatantach ustawą nowelizującą tę ustawę z dnia 4 marca 1999 r. (Dz.U. Nr 77, poz. 862), którą został skreślony przepis art. 21 ust. 3 pkt 2. W ten sposób ustała możliwość samooczyszczenia osoby zatrudnionej w organach Bezpieczeństwa Publicznego przez wykazanie charakteru jej pracy w tych organach.

Skarga kasacyjna nie wykazuje żadnego naruszenia wymienionych w niej przepisów. Skoro bowiem skarżący był zatrudniony jako funkcjonariusz WUBP w K. i nie wykazał istnienia szczególnych okoliczności z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach, to pozbawienie go przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich było całkowicie zgodne z prawem. Należy przy tym wskazać, iż zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r., sygn. akt OPS 2/02 (publ. ONSA 2003, nr 2, poz. 42) pozbawienie uprawnień kombatanckich uzasadnia sam fakt zatrudnienia w latach 1944-1956 w Urzędzie Bezpieczeństwa, nawet gdy osoba tam zatrudniona nie pełniła w strukturach tego Urzędu służby lub funkcji.

Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.