Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 925/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136,  art. 137,  art. 140 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 28, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozparzeniu odwołań Prezydenta W. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej według mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem, zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r., działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, stanowiące część dawnych działek nr [...] z obrębu [...] oraz zobowiązującej C. W. do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w kwocie [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

C. W. spadkobierca byłej właścicielki nieruchomości zwrócił się o zwrot opisanej wyżej nieruchomości oznaczonej jako projektowane działki nr [...].

W toku postępowania organ je prowadzący ustalił, że opisana wyżej nieruchomość została decyzjami lokalizacyjnymi z dnia [...] czerwca 1973 r. nr [...] i nr [..] przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego U. Aktualnie grunt będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi cześć nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 .

Po przeprowadzeniu postępowania Starosta P. decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

W wyniku złożonych przez Prezydenta W. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" odwołań Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2008 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, że Starosta P. nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości czy istniejący na nieruchomości parking został zrealizowany zgodnie z lokalizacją inwestycji stanowiącą podstawę do jej nabycia. Ponadto organ powinien wyjaśnić jaki tytuł prawny posiada do omawianej nieruchomości Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" i na tej podstawie stwierdzić czy jest ona stroną niniejszego postępowania.

Prowadząc zatem po raz kolejny postępowanie Starosta P. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości wskazując, że nie zostały one zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741) dalej jako u.g.n..

W odwołaniu wniesionym od decyzji Prezydent W. i Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" domagały się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazując, że cel wywłaszczenia w postaci budowy parkingu osiedlowego na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany w terminie, o którym mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Spółdzielni zdjęcia lotnicze powołane w zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu, gdyż zaprojektowane bloki osiedla zostały oddane do użytkowania i zasiedlone w latach 1979 – 1981 dlatego nie mogły być wówczas w fazie budowy. Na dowód powyższych twierdzeń Spółdzielnia dołączyła do odwołania oświadczenia mieszkańców osiedla, z których wynika że parking osiedlowy położony przy ul. [...] był oddany do użytkowania w 1979 r..

Prezydent W. zarzucił organowi pierwszej instancji nieuwzględnienie naniesień na nieruchomości o wartości [...] zł. przy orzekaniu o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.

Rozpoznając zatem odwołania Wojewoda [...] stwierdził co następuje, powołując się na treść art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n. wskazał, że co do zasady ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, jeśli ten cel został określony w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub generalny. Prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany sam ustalić ten cel precyzyjnie posługując się dostępną informacją. Nieruchomość, której dotyczy postępowanie została na mocy decyzji lokalizacyjnych z dnia [...] czerwca 1973 r., nr [...] przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego U. Ponadto zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lutego 1975 r., nr [...] była ona przeznaczona w części pod parking i w części pod układ komunalizacyjny. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są poprzedni właściciele wywłaszczonej nieruchomości (lub ich spadkobiercy), aktualny właściciel i użytkownik wieczysty oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub uprawnienia o charakterze obligacyjnym. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Wojewoda [...] zaznaczył, że w sprawie o zwrot nieruchomości postępowanie zostało zasadnie wszczęte przez z jednego ze spadkobierców byłej właścicielki – C.W. Jednakże ze znajdujących się aktach sprawy postanowień spadkowych wynika, że C. W. nie jest jednym ze spadkobierców po byłej właścicielce, w tym jedynym dziedzicem gospodarstwa rolnego. Wojewoda [...] podkreślił, że do skutecznego orzeczenia o zwrocie nieruchomości konieczne jest złożenie wniosku o zwrot przez wszystkich spadkobierców to jest C. W. i D. S. Zatem organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji powinien właściwie ustalić krąg osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości oraz poinformować je o toczącym się postępowaniu. W dalszej części organ odwoławczy zauważył, że badając zrealizowanie celu wywłaszczenia na nieruchomości Starosta P. swoje rozstrzygnięcie oparł na dwóch pismach: piśmie Urzędu W. Delegatury [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., oraz piśmie Urzędu W. z dnia 1 kwietnia 2008 r., z których wynika, że w dniu [...] listopada 1994 r., wydano decyzję o pozwoleniu na budowę ogrodzenia parkingu oraz zrealizowano je zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [..] lutego 1978 r., nr [...]. Ponadto istotnym dowodem nie zrealizowania celu wywłaszczenia miałyby również być zdjęcia lotnicze sporządzone przez Centralny Ośrodek Dokumentacji [...] wykonane w 1982 r.. Z oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 12 lutego 2008 r., wynika, że działka oznaczona nr [...] jest w części zajęta pod pawilon handlowy, w części stanowi urządzony parking strzeżony oraz trawnik, natomiast działka nr [...] jest zajęta pod parking strzeżony. W świetle powyższego Wojewoda [...] uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była przedwczesna bowiem mimo precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia organ nie wykazał, że cel ten został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Wojewoda [...] podkreślił, że dowodem takim nie może być w szczególności wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1994 r., które dotyczyło wyłącznie ogrodzenia parkingu nie zaś samego parkingu. Ponadto z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że ogólnodostępny parking samochodowy w dniu jej wydania już istniał. Organ odwoławczy wskazał również, że nieczytelne zdjęcie lotnicze sporządzone w 1982 r., nie może być dowodem na to, że budowa osiedla nie była zrealizowana zgodnie z założeniami. W szczególności nie jest tak, że widoczne na zdjęciu puste tereny stanowiły obszar niezagospodarowany i niewykorzystywany jako układ komunikacyjny, który stanowi pojęcie niezwykle szerokie. Zdjęcia te mogą być dowodem, ale pośrednim. Wojewoda [...] wskazał ponadto, że organ pierwszej instancji nie ustalił jaki był stan zagospodarowania działki i sposób jej wykorzystania przed wybudowaniem pawilonów handlowych. Organ odwoławczy dodał również, że Starosta P. powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestii ustalenia posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]".W dalszej części postępowania organ odwoławczy podkreślił, że Starosta P. ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości podlegającej zwrotowi na rzecz Miasta W. w kwocie [...] zł.. Podstawę stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych W. K. i A. K. w dniu [...] lipca 2010 r., którego aktualność została potwierdzona w dniu [...] września 2010 r. Z dokumentu tego wynika, że wartość rynkowa nieruchomości została określona na kwotę [...] zł. zaś wartość zwaloryzowanego odszkodowania na kwotę [...] zł.. Ponadto biegli uznali, że wartość nieruchomości po wywłaszczeniu wzrosła na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości (wybudowanie ogrodzonego parkingu i pawilonu handlowego) o kwotę [...] zł. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie uwzględnił kwoty zwiększającej wartość nieruchomości z uwagi na fakt, iż nakłady na przedmiotowej nieruchomości zostały poniesione po ustawowym terminie przez osoby fizyczne i nie są związane z celem wywłaszczenia. Wojewoda [...] uznał, że uzasadnienie organu pierwszej instancji w tej kwestii jest niezasadne i wewnętrznie sprzeczne w szczególności w kontekście treści art. 139 u.g.n. Zatem Starosta P. powinien rozważyć, czy dokonane na nieruchomości nakłady zwiększają jej wartość w rozumieniu art. 140 ust. 4 u.g.n. i czy należy je doliczyć do kwoty zwaloryzowanego odszkodowania.

Uwzględniając powyższe Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekającą o zwrocie opisanej w niej nieruchomości oraz zobowiązującej C. W. do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w kwocie [...] zł..

Na powyższą decyzję C. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 137 § 1 i 2 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia z uwagi na upływ siedmioletniego okresu w trakcie którego nie przystąpiono do realizacji celu wywłaszczenia oraz nieuwzględnienie, iż organ pierwszej instancji dokonał całościowej oceny możliwości zwrotu nieruchomości na dzień złożenia wniosku o zwrot,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie zebrał kompletny materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie,

- art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż organ I instancji ustalił wszystkie strony postępowania,

- naruszenie art. 140 ust. 4 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie, iż naniesienia na nieruchomości nie są związane z celem jej wywłaszczenia, a przez to nie mogą podwyższać odszkodowania ustalonego na podstawie art. 140 ust. 2 tej ustawy,

- naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż ani Prezydent W. ani Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", w trakcie postępowania administracyjnego nie przedstawili żadnych dokumentów dotyczących jakiejkolwiek zabudowy tego terenu w okresie 10 lat od daty jego wywłaszczenia. Tak więc Starosta P. musiał przyjąć, że nie istnieją dowody związane z procesami budowlanymi, czy też szerzej z inwestycyjnymi w okresie 10 lat od daty wywłaszczenia, potwierdzające realizację celu wywłaszczenia stosownie do wymogów art. 137 ust. 1 u.g.n. Ponadto skarżący zarzucił organowi II instancji, iż ten uznał zdjęcie lotnicze, wydane przez archiwum Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, jako dowód mający charakter pośredni, przy czym nie wyjaśnił co rozumie pod tym pojęciem. Jednocześnie wskazał, iż skoro organ II instancji nie potrafi odczytać przedmiotowego zdjęcia powinien w takiej sytuacji zwrócić się o pomoc do właściwej jednostki organizacyjnej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, albo powołać biegłych, celem wydania stosownej opinii. Skarżący nie zgodził się z organem II instancji, iż nie została wyjaśniona kwestia legitymacji procesowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W ich ocenie przesądza o tym pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., z którego wynika, że działki nr [...] nie są objęte żadnymi umowami, na podstawie których osoby trzecie posiadają prawo dysponowania tym gruntem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, które mogłoby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W niniejszej sprawie sąd miał z zadanie ustalić, czy Wojewoda [...]– w omawianym stanie faktycznym i prawnym - prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a., i tym samym czy słusznie wydał decyzje kasacyjną. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. normuje rozstrzygnięcie organu odwoławczego, określone mianem decyzji kasacyjnej, która podejmowana jest w sytuacji, gdy organ stwierdzi istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Używając sformułowania istotne braki należy rozumieć takie braki, których usunięcie wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodnie z powołaną normą, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (wyrok NSA z 10.kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Po 1237/96, POP 1998, nr 3, poz. 92)

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że Wojewoda [...] słusznie zastosował wskazany przepis z niniejszej sprawie, jak również we właściwy sposób skorzystał z uprawnień kasacyjnych, uzasadniając wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie. W ocenie sądu Wojewoda [...] trafnie uznał, że wyjaśnienia wymaga kwestia legitymacji procesowej Spółdzielni "[...]". Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie posiadania interesu prawnego powinno opierać się na przepisach prawa materialnego z których dla tego podmiotu wynikają określone prawa lub obowiązki. Z utrwalonego już orzecznictwa administracyjnego wynika, iż w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. są poprzedni właściciele przedmiotowej nieruchomości albo ich następcy prawni, aktualny właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub uprawnienia o charakterze obligacyjnym. Uwzględniając powyższe wyjaśnienia oraz materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy Wojewoda [...] uznał, iż w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przysługują - oparte na przepisach prawa materialnego - prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela. Organ pierwszej instancji, opierając się na informacjach zamieszczonych z ewidencji gruntów wskazał, iż Spółdzielnia jest użytkownikiem, a następnie odmówił jej tego statusu biorąc pod uwagę treść pisma Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., z którego wynikało, iż działki nr [...] nie są objęte żadnymi umowami, na podstawie których osoby trzecie posiadają prawo dysponowania tym gruntem. Uszło jednak uwadze organowi I instancji, iż w piśmie tym zwrócono uwagę także na trwające postępowanie sądowe w kwestii potwierdzenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych nieruchomości. Tak więc, w ocenie sądu, uwagi Wojewody co do wyjaśnienia po stronie Spółdzielni tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowych nieruchomości, a co za tym idzie przymiotu strony w postępowaniu o ich zwrot, należy uznać za trafne. Ponadto sąd podziela stanowisko Wojewody [...], iż organ pierwszej instancji przedwcześnie uznał, iż na omawianej nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminie określonym w art. 137 ust. 1 u.g.n., opierając się w tym względzie jedynie na pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1994 r., nr [...] dotyczącym wyłącznie ogrodzenia parkingu, nie zaś samego parkingu oraz na nieczytelnym zdjęciu lotniczym, sporządzonym w 1982 r. (8 lat od wywłaszczenia). Rozstrzygnięcie o zwrocie lub odmowa zwrotu nieruchomości powinno być bowiem poprzedzone bezspornym ustaleniem, że na wywłaszczonej nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, albo że pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dopiero takie nie budzące wątpliwości stwierdzenie uprawnia organ orzekający do podjęcia decyzji o zwrocie lub odmowie zwrotu nieruchomości. Słusznie Wojewoda [...] zauważył, iż organ pierwszej instancji, pomimo dokładnego ustalenia stanu zagospodarowania działek nr [...] poprzez wskazanie, iż na ich części znajduje się parking strzeżony, na części budynek handlowy oraz trawnik, nie ustalił jaki był stan zagospodarowania działki i sposób jej wykorzystania przed wybudowaniem na niej powyższego budynku (pawilonów handlowych). Ma to o tyle znaczenie, gdyż w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części nieruchomości pozostała część tej nieruchomości podlega zwrotowi. Tak więc prawidłowo organ drugiej instancji stwierdził, iż Starosta P. winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części, zmierzające do ustalenia, czy na całej nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania został zrealizowany ściśle określony cel publiczny, stan ten winien być udokumentowany, a dopiero wtedy organ winien ocenić realizację celu publicznego przez pryzmat art. 137 ust. 1 u.g.n. Następnie po tych ustaleniach organ pierwszej instancji winien rozważyć zastosowanie art. 140 u.g.n.

Wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 ., sygn. akt I OSK 1859/06, Lex nr 338621, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007 ., sygn. akt. II SA/Gl 143/07, Lex nr 341073).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż Wojewoda [...] nie wskazał na czym ma polegać przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, sąd zauważa, iż zalecenia o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 502/06, Lex nr 339485). Oznacza to, że przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy może jedynie udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego w pierwszej instancji. Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ. Przepis art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawia bowiem uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji. Z powołanego przepisu nie wynika zaś, by organ pierwszej instancji był związany poglądem prawnym, wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. Wskazane okoliczności dowodzą słuszności konkluzji Wojewodzie [...] o konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie w znacznej części, a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dla podjętej decyzji. Niewątpliwie zakres koniecznego postępowania dowodowego przekracza możliwości, jakimi dysponował organ odwoławczy w postępowania drugiej instancji (art. 136 k.p.a.).

Reasumując w ocenie sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, co istotne Wojewoda [...] nie wykluczył zastosowania w sprawie art. 137 u.g.n., ale uzależnił zwrot nieruchomości od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Niezasadne jest także naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.