Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 598/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 190 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit e, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant specjalista – Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy pkt II decyzji organu pierwszej instancji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt II; 2. zasądza od Rektora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. na rzecz skarżącej A.S. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 190 ust. 1, 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 i 742), § 27 ust. 4 pkt 4 Statutu WSM w W. (Załącznik do Zarządzenia nr [...] Założyciela Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie dokonania zmian Statutu Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W.) oraz § 7, § 14 ust. 8, 25 ust. 7, § 33 ust. 4, § 34 ust. 1, 2, § 37 ust. 7 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. (Uchwała nr [...] Senatu Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie przyjęcia dokumentu "Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W."), z dniem [...] października 2013 r. skreślił studentkę 3 roku studiów niestacjonarnych, semestru 5 Wydziału Prawa i Administracji skarżącą A. S. z listy studentów. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną powyższego rozstrzygnięcia jest niepodjęcie studiów, rezygnacja ze studiów w formie pisemnej, niezłożenie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukaranie karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni, stwierdzenie braku postępów w nauce w stopniu wykluczającym zaliczenie roku studiów, nieuzyskanie zaliczenia roku w określonym terminie, niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, że sentencja nie zawiera w podstawie prawnej art. 207 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, a także, że nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia prawnego ani też faktycznego. Wskazała też, że decyzja zawiera wyłącznie szablon uzasadnienia, polegający na czynności podkreślenia właściwej formuły, a to oznacza, że szkoła nie podjęła żadnych czynności sprawdzających w toku postępowania, nie zgromadziła żadnych dowodów w sprawie, ani nie poinformowała jej o przysługujących uprawnieniach.

Rektor Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 190 ust. 1, 2 pow. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, § 16 ust. 1 i § 51 ust. 1 Statutu WSM w W. oraz § 3 ust. 2, § 7, § 14 ust. 8, § 25 ust. 7, § 33 ust. 4, § 34 ust. 1, 2, § 37 ust. 7 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W., podtrzymał zaskarżona decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji nr [...]. W uzasadnieniu podał, że przyczyną powyższego rozstrzygnięcia jest niepodjęcie studiów, rezygnacja ze studiów w formie pisemnej, niezłożenie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukaranie karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni, stwierdzenie braku postępów w nauce w stopniu wykluczającym zaliczenie roku studiów, nieuzyskanie zaliczenia roku w określonym terminie, niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję, skarżąca A. S. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzuciła organowi naruszenie art. 190 i art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 6 – 9, art. 73, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz wskazała, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. została skreślona z listy studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. w związku z niewniesieniem opłat związanych z odbywaniem studiów. Zarzuciła, że obie decyzje zawierają szereg uchybień naruszających wskazane przez nią przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca powtórzyła ponadto zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że podstawą faktyczną skreślenia studentki z listy studentów było niewniesienie opłaty za studia niestacjonarne, a podstawę prawną decyzji stanowił art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 34 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W., zgodnie z którym Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Ponadto organ wskazał, że w umowie o studiowaniu z dnia [...] października 2011 r., zawartej pomiędzy Uczelnią a skarżąca, w § 7 ust. 5 wyraźnie postanowiono, że opóźnienie w opłatach przekraczające okres jednego miesiąca kalendarzowego, skutkuje skreśleniem z listy studentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 334/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu podał m.in., że "stosownie do treści art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku:

1. niepodjęcia studiów,

2. rezygnacji ze studiów,

3. niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego,

4. ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

Zgodnie zaś z art. 190 ust. 2 pow. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku:

1) stwierdzenia braku postępów w nauce,

2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie,

3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

(...) Zgodnie zaś z art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. (...) Rozstrzygnięcie organu I instancji jest w istocie niezwykle lakoniczną, kilkuzdaniową informacją o skreśleniu skarżącej z listy studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W., z powodu, którego co najwyżej można się domyślać, niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzja ta nie zawiera żadnego uzasadnienia, ani prawnego ani też faktycznego. Organ powołał w podstawie prawnej tej decyzji art. 190 ust. 1 i 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. (...) A zatem dwie zupełnie różne przesłanki do skreślenia studenta z listy studentów, jednak w uzasadnieniu tej decyzji organ jedynie podkreślił jedną z możliwości, którą przewiduje art. 190 pow. ustawy, nie dokonując jednakże takiego podkreślenia ani też nie wskazując w żaden inny sposób w oparciu o jaką podstawę prawną organ podjął swoją decyzję. Całkowicie brak jest w tym orzeczeniu rozważań odnoszących się do wykazania okoliczności, które organ wziął pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzje wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego, nie mogą być bowiem podejmowane w sposób dowolny lecz ich granice określa przepis art. 7 kpa, a są nimi interes społeczny i słuszny interes strony. Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć cały materiał dowodowy oraz wskazać w uzasadnieniu decyzji, które z spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym przypadku celowe, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. (...) Decyzja Rektora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. także nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa – nie odnosi się ona bowiem do jakiegokolwiek zarzutu podniesionego przez stronę w odwołaniu. Wskazać należy, że skreślenie z listy studentów winno mieć powołaną wyłącznie podstawę zawartą w art. 190 ust. 2 pkt 3 pow. ustawy, a uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organów obu instancji winno odnosić się do okoliczności związanych ze spełnieniem tej przesłanki i do wykazania, iż w niniejszej sprawie rozważona została celowość danego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 kpa). (...) Organy uczelni, ponownie rozpoznając sprawę, winny zatem uwzględnić ogólne zasady postępowania administracyjnego, a także przepis art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a swymi rozstrzygnięciami dać wyraz w uzasadnieniach decyzji, przedstawiając ich motywy w sposób pełny i jednoznaczny, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa. Organy te winny mieć w tym względzie na uwadze również treść art. 10 kpa, w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Powyższy przepis, gwarantujący udział strony w postępowaniu administracyjnym, ma przede wszystkim na celu zapewnienie należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy, nie wynika tymczasem, aby umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I czy też II instancji.

Dziekan Wydziału Nauk Społecznych i Administracji Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]:

I. Działając na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012. 572 j.t. ze zm.), art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. 267 j.t. ze zm.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572 ze zm.), umorzył postępowanie prowadzone w przedmiocie skreślenia A. S., nr albumu [...], z listy studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W. w części, to jest w zakresie skreślenia z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572 j.t. ze zm.).

II. Działając na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572 j.t. ze zm.), skreślił A. S., nr albumu [...], z listy studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. Dziekan jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 334/14. W związku z tym że pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dziekan, mając na uwadze przepis art. 10 k.p.a., zawiadomił stronę o tym, że w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie skreślenia jej z listy studentów, na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, w związku z niewniesieniem opłat związanych z odbywaniem studiów, został zebrany materiał dowodowy i jednocześnie zawiadomił stronę, że w terminie 14 dni od otrzymania pisma może zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzieć się w tym przedmiocie, jak również składać wnioski lub zastrzeżenia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżąca podniosła, że skreślić kogoś z listy studentów można tylko wtedy gdy skreślona osoba jest studentem danej uczelni, ona zaś nie jest studentką WPiA WSM w W. Jest tak albowiem decyzją Dziekana WPiA [...] - "Decyzja. Przeniesienie z innej uczelni – zgoda", została przeniesiona na trzeci rok studiów w tej Uczelni ze wskazaniem, że są to studia niestacjonarne, jednolite magisterskie 5-cio letnie z datą rozpoczęcia studiów [...] października 2013 r. Skarżąca stwierdziła również, że zawsze i terminowo wnosiła prawem przewidziane opłaty, więc sprawa nie może jej dotyczyć. Podkreśliła, że została przeniesiona na inną Uczelnię i sprawy formalne między Uczelniami nie należą ani do jej kompetencji, ani do jej obowiązków. W konkluzji wniosła o umorzenie postępowania w całości, na podstawie art. 105 k.p.a. Przy kolejnym piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. strona dodatkowo przesłała dwa załączniki: kserokopię decyzji Dziekana WPiA [...] oraz zaświadczenie kierownika dziekanatu WPiA [...]. Wydając, na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzję o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów w części, to jest w zakresie dotyczącym niewniesienia opłat za studia, Dziekan miał na względzie przede wszystkim pogląd prawny wyrażony w wydanym w tej sprawie wyroku WSA w Warszawie, zgodnie z którym przy wydawaniu rozstrzygnięcia opartego na art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym organ winien mieć na uwadze, iż przesłanką do skreślenia z listy studentów jest niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów, a zatem należy wykazać, iż w chwili podejmowania orzeczenia student zalega właśnie z takimi opłatami. Tymczasem, jak wynika z dowodu w postaci pisma strony z dnia [...] listopada 2013 r. do Kanclerza WSM w W., opatrzonego odręczną adnotacją Kanclerza, należności za bieżący semestr zostały anulowane z uwagi na przeniesienie strony na inną Uczelnię. Potwierdzają to dowody w postaci raportów indywidualnych należności i wpłat strony, wydrukowanych z systemu informatycznego i załączonych do akt postępowania. Mając na względzie powołane dowody stwierdzono, że skarżąca nie zalega obecnie (w chwili podejmowania orzeczenia) z opłatami za studia, w związku z anulowaniem tychże opłat na podstawie decyzji Kanclerza. Zdaniem Dziekana, które legło u podstaw wydanej uprzednio w tej sprawie decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w W. o skreśleniu z listy studentów, fakt braku zaległości w opłatach na datę orzekania przez organ, nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. W przepisie tym jest bowiem mowa jedynie o niewniesieniu opłat związanych z odbywaniem studiów, jako uprawnionej podstawie wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest fakt niewniesienia przez studentkę opłaty za kolejny semestr studiów, co było przyczyną wydanej wcześniej decyzji o skreśleniu z listy studentów, uchylonej następnie przez WSA w Warszawie. Fakt obecnego braku zaległości strony jeśli chodzi o opłatę za studia nie uchyla podstawy do skreślenia z listy studentów, o której mowa w art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Opłata za studia nie została bowiem faktycznie wniesiona, zaś jej anulowanie wynikało jedynie z braku woli strony kontynuacji studiów na WPiA WSM w W. na kierunku prawo. Skoro więc strona zrezygnowała z kontynuowania studiów w WSM w W. i dlatego nie wniosła opłaty za kolejny semestr studiów, to Dziekan wydając poprzednią decyzję o skreśleniu z listy studentów stał na stanowisku, że przesłanka z art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy została spełniona, a zarazem skreślenie studentki z listy studentów było uzasadnione (w ramach uznania administracyjnego), skoro studentka, na skutek przeniesienia na inną Uczelnię, zaprzestała studiować w WSM w W. Będąc związanym odmiennym, przytoczonym wyżej poglądem prawnym wyrażonym przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r., Dziekan uznał, odmiennie niż wydając poprzednią decyzję, że w sprawie nie została spełniona podstawa skreślenia z listy studentów, przewidziana w art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy, albowiem na dzień orzekania przez organ strona nie posiada zaległości w opłacie za studia. W związku z tym Dziekan uznał, że zaszła podstawa do umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów w części, to jest w zakresie dotyczącym niewniesienia opłaty za studia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dziekan WPiA WSM w W. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skreślenia jej z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w związku z rezygnacją ze studiów. Jednocześnie, na podstawie art. 10 kpa w związku z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania, na podstawie art. 105 k.p.a. wskazując, że jest ono bezprzedmiotowe oraz nie ma podstawy faktycznej ani prawnej. Strona stwierdziła, że z faktu wszczęcia postępowania w przedmiocie skreślenia jej z listy studentów WPiA WSM w W. należałoby wyprowadzić wniosek, że jest ona wciąż studentką tego wydziału, co w żadnym razie nie odpowiada rzeczywistości. Od października 2013 r. nie jest studentką tejże Uczelni. Nie jest studentką WSM nie dlatego, że zrezygnowała ze studiów, gdyż nigdy (w żadnej formie) nie złożyła takiego oświadczenia woli. Natomiast wyraziła jasno, bez żadnych wątpliwości, wolę przeniesienia się do innej Uczelni. Poinformowała o tym w swoim piśmie z dnia [...] września 2013 r.. Mocą decyzji Dziekana WPiA [...], w tym właśnie trybie, została wpisana na listę studentów tejże Uczelni. Zgodnie z przepisem art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku rezygnacji ze studiów. Podstawa skreślenia z listy studentów zawarta w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że Dziekan jest zobowiązany do wydania decyzji o skreśleniu, w przypadku ustalenia zaistnienia tej podstawy. W związku z tym, postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów WSM w W. musiało zmierzać do wyjaśnienia, czy w tym przypadku doszło do rezygnacji studentki ze studiów, w rozumieniu przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy, co w przypadku odpowiedzi twierdzącej obligowało Dziekana do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Ustalenia w tym zakresie należy rozpocząć od wykładni przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym. W cytowanej wyżej treści tego przepisu jest mowa o rezygnacji ze studiów. Ustalenie prawidłowej treści normy zawartej w tym przepisie wymaga więc przede wszystkim ustalenia właściwego rozumienia wskazanego pojęcia na gruncie wykładanego przepisu. Odwołać się w tym miejscu należy w szczególności do takich pojęć jak studia wyższe oraz uczelnia, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 i pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Studia wyższe w rozumieniu ustawy to: studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Pojęcie uczelnia zgodnie z ustawą oznacza zaś: szkołę prowadzącą studia wyższe, utworzoną w sposób określony w ustawie. Z obu cytowanych definicji przyjętych na gruncie ustawy wynika bardzo ścisły wzajemny związek przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy studiami a Uczelnią. Verba legis to Uczelnia, a więc dana, konkretna szkoła wyższa, prowadzi studia. Z drugiej zaś strony, studia są formą kształcenia prowadzonego na danej, konkretnej Uczelni, której osoba kształcąca się jest studentem. To ścisłe powiązanie przedmiotowo – podmiotowe studiów z daną Uczelnią znajduje swój wyraz również w przyjętej na gruncie ustawy zasadzie ogólnej, że Uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania, na zasadach określonych w ustawie (art. 4 ust. 1). Przenosząc te rozważania na grunt interpretowanego przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy i zawartego w nim pojęcia rezygnacja ze studiów należy przyjąć, że chodzi tu o studia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, to jest studia prowadzone na danej Uczelni. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca postanowiła przenieść się na inną Uczelnię (Uniwersytet [...]) i studiować na tejże Uczelni, rezygnując tym samym z kontynuowania studiów w WSM w W. Podstawę prawną przeniesienia na inną Uczelnię stanowi przepis art. 171 ust. 3 ustawy zgodnie z którym student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełni wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza. Skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2015 r. podniosła, że od października 2013 r. nie jest już studentką WSM w W. Wskazała, że na mocy decyzji Dziekana WPiA [...] została wpisana na listę studentów tejże Uczelni, w trybie przeniesienia. Twierdzenia strony są zgodne z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ, które stały się podstawą wydania decyzji. W szczególności z dowodu w postaci pisma strony z dnia [...] września 2013 r. wynika, że skarżąca wyraziła w sposób jednoznaczny wolę przeniesienia się do innej Uczelni. Z dalszych dowodów, w postaci decyzji Dziekana WPiA [...] z dnia [...] października 2013 r. "Przeniesienie z innej uczelni - zgoda" oraz z zaświadczenia z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, że skarżąca przeniosła się na inną uczelnię i jest studentką Uniwersytetu [...]. W związku z tym należy stwierdzić, że wyraziła w sposób niebudzący wątpliwości wolę rezygnacji z dalszych studiów w WSM w W., a w to miejsce przeniesienie się na inną Uczelnię i dalszego studiowanie na WPiA [...] Taką jednoznaczną wolę strony potwierdza także treść wspomnianego wyżej jej pisma z dnia [...] września 2015 r. złożonego w niniejszym postępowaniu, w którym skarżąca w sposób kategoryczny stwierdza, że nie jest już studentką WSM w W., ale studiuje na WPiA Uniwersytetu [...].

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. do Rektora Wyższej Szkoły Menadżerskiej w W., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie sprawy w całości. W uzasadnieniu zaś podała, że osnowa decyzji wraz z jej uzasadnieniem, nie nadaje się do rzeczowej analizy, a co za tym idzie do sensownej z nią polemiki, a to ze względu na logiczną wadliwość przejawiającą się w jej wewnętrznej kontradyktoryjności z jurydycznego punktu widzenia, na wydaniu tejże decyzji z ciężkim naruszeniem prawa, z punktu widzenia rzeczywistego stanu rzeczy, na jej kontrfaktyczności, w aspekcie aksjologicznym, na jej głęboką niesłuszność.

Rektor Wyższej Szkoły Menadżerskiej w W. decyzja z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację w niej zawartą i na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2015 r. podniosła, że od października 2013 r. nie jest już studentką WSM w W. Wskazała, że na mocy decyzji Dziekana WPiA [...] została wpisana na listę studentów tejże Uczelni, w trybie przeniesienia. W związku z tym Dziekan prawidłowo stwierdził, że Pani A. S. wyraziła w sposób niebudzący wątpliwości wolę rezygnacji z dalszych studiów w WSM w W., a w to miejsce przeniesienie się na inną Uczelnię i dalszego studiowanie na WPiA [...]. Taką jednoznaczną wolę strony potwierdza także treść jej pisma z dnia [...] września 2015 r. w którym w sposób kategoryczny stwierdza, że nie jest już studentką WSM w W., ale studiuje na WPiA Uniwersytetu [...]. Mając to na względzie Dziekan niewadliwie uznał, że należało orzec o skreśleniu skarżącej z listy studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w W., wobec jej rezygnacji z kontynuowania studiów na tej Uczelni, na podstawie przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania zarzucając naruszenie:

1) art. 171 oraz art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym,

2) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

3) art; 6 – 2 ustawy k.p.a.

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że organ powołał się na przepis art. 190 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym, wskazujący na przesłanki skreślenia z listy studentów. Oba organy przyznały, że wydając pierwotne decyzje, uchylone przez WSA w Warszawie na mocy wyroku o sygn. akt. II SA/Wa 334/14 naruszyły prawo, poprzez zastosowanie przepisu art. 190 ust. 2 pkt. 3 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym i w związku z powyższym zmodyfikowały częściowo swoje decyzje, opierając się tym razem na przepisie art. 190 ust. 1 pkt. 2 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym, opierając się na ustaleniu, jakoby zrezygnowała ze studiów, co implikuje wydanie przez kierownika studiów decyzji o skreśleniu z listy studentów. Ustalenia organów, a co za tym idzie, powołana przez nie podstawa, są całkowicie błędne, bowiem nie zrezygnowała ze studiów, lecz przeniosła się na inną uczelnię, tj. Uniwersytet [...]. Taką sytuację reguluje art. 171 ust.3 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym zgodnie z treścią którego student może przenieść się z innej uczelni w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika uczelni przyjmującej, wyrażonej w drodze decyzji, jeżeli wypełnił obowiązki organizacyjne wynikające z przepisów organizacyjnych uczelni, którą opuszcza. Z kolei rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, wskazuje w § 5 ust. 1, iż w przypadku przeniesienia się studenta do innej uczelni, dokumenty dotyczące przebiegu studiów przesyła się do uczelni, do której student się przeniósł, na wniosek tej uczelni. W związku z powyższym, organy WSM w W. nie miały żadnych podstaw do wydania decyzji w sprawie skreślenia jej z listy studentów WSM w W., przy czym oczywiście błędna była zarówno podstawa wskazana w art. 190 ust. 2 pkt. 3 (co wykazał WSA w Warszawie) jak i 190 ust. 1 pkt. 2 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym. W sytuacji, w której student przenosi się z jednej uczelni na drugą, jedyny aktem administracyjnym, który powinien zostać wydany, jest decyzja władz uczelni przyjmującej. Dalej podała, że organy WSM w W. naruszyły przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie w powołanym wyroku. Sąd podniósł w nim między innymi, że "Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu wydającego decyzję ale także, co w rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, ich treść pozwala Sądowi na dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego skutku w postaci decyzji. Uzasadnienie decyzji stosownie do art. 107 § 1 kpa, stanowi jej integralną część i kontroli Sądu podlega decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (por. wyrok NSA sygn. I SA/Gd 668/98).Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn dla których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu." Tymczasem ograny uczelni, wydając zaskarżone decyzje, ograniczył się wyłącznie do zmiany podstawy prawnej z przepisu art. 190 ust. 3 pkt. 2 na art. 190 ust. 1 pkt. 2. ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym nie wyjaśniając ani nie odnosząc się do istotnej okoliczności, jaką było przeniesienie się skarżącej z jednej uczelni do drugiej. Organy uczelni po raz kolejny naruszyły zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażone w przepisach art. 6 – 12 k.p.a. W szczególności, organy uczelni rażąco naruszyły 6 k.p.a. domniemując i przyjmując kompetencje do wydania aktów administracyjnych, których przepisy prawa im nie przyznają. Jak podkreślono w pkt. 1 zarzutów, przepisy art. 171 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym przyznają kompetencję do wydania aktu administracyjnego wyłącznie uczelni przyjmującej.

W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Menadżerskiej w W. wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa.

Na rozprawie przed Sądem skarżącą ograniczyła swoją skargę co do pkt II zaskarżonej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 170 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca A. S. decyzją Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2013 r. (bez numeru), została przeniesiona z Wyższej Szkoły Menadżerskiej do Uniwersytetu [...] na III rok studiów na kierunek prawo, studia niestacjonarne (wieczorowe), jednolite magisterskie.

Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w pkt II, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku rezygnacji ze studiów. Zatem rezygnacja ze studiów stanowi przesłankę obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów, jednakże – w ocenie Sądu – w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie została spełniona.

Nie można bowiem uznać, że skoro skarżąca przeniosła się na inną uczelnię, to fakt ten oznacza rezygnację ze studiów. Podstawę do skreślenia z listy studentów uczelni opuszczanej stanowi zaś oświadczenie woli studenta o rezygnacji ze studiów. Sam fakt podjęcia studiów na innej uczelni nie przesądza bowiem o zasadności wydania decyzji o skreśleniu, gdyż ustawodawca nie przewidział zakazu w zakresie studiowania na dwóch lub więcej uczelniach. W związku z powyższym, niezłożenie przez skarżącą oświadczenia woli o rezygnacji ze studiów oznaczać będzie studiowanie równoległe na dwóch uczelniach (vide: Kamil Klonowski "Utrata statusu studenta szkoły wyższej" Studia Prawnoustrojowe t. 9, 2009. s. 247). Dodać ponadto należy, że – w ocenie Sądu – do oceny skutków oświadczenia woli zawierającego rezygnację ze studiów, należy stosować przepisy kodeksu cywilnego. W szczególności będą miały tutaj odpowiednie zastosowanie art. 56 k.c., który stanowi, że czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów oraz art. 61 § 1 k.c., w myśl, którego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Przepisy powyższe znajdą swoje odpowiednie zastosowanie na gruncie przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Oświadczenie woli o rezygnacji ze studiów będzie miało więc swój ustawowy skutek w postaci powstania po stronie organu obowiązku skreślenia ze studiów. Odpowiednie w tym zakresie zastosowanie znajdą również przepisy kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli (art. 82 – 88 k.c.). Zgodnie z nauką prawa cywilnego czynności prawne z uwagi na strony w nich uczestniczące dzieli się na czynności prawne jednostronne, umowy oraz uchwały. Czynności prawne jednostronne charakteryzują się tym, że dochodzą do skutku przez złożenie oświadczenia woli jednej osoby. Na gruncie przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy należy uznać, iż oświadczenie woli składane przez studenta o rezygnacji ze studiów odpowiada modelowi jednostronnej czynności prawnej. Jak bowiem powyżej zaznaczono, skutkiem takiego oświadczenia woli jest powstanie po stronie organu uczelni obowiązku skreślenia studenta z listy studentów i nie jest konieczne do powstania takiego obowiązku złożenie stosownego oświadczenia woli przez organ uczelni.

Reasumując, fakt braku oświadczenia woli skarżącej o rezygnacji ze studiów nie zezwala organowi uczelni, na tym etapie, na wydanie decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów, bowiem jest ona przedwczesna. Winien np. wystąpić do skarżącej z zapytaniem czy wobec przeniesienia się przez nią na inną uczelnię, rezygnuje z obecnej uczelni, bądź też wydać decyzję o skreśleniu z listy studentów na innej podstawie, a przewidzianej w przepisie art. 190 ust. 1 i 2 ustawy i jeśli występują przewidziane w nim przesłanki.

Rozpoznając zatem na nowo powyższą sprawę, organ będzie miał na uwadze dokonaną powyżej analizę prawną i wskazania Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.