Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3988/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Asesor WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant apl.prok. Sebastian Kubań po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. i J.O. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] września 2003 r. Nr [..] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

A. i T. O. składając zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w P. stwierdzili, że opracowany plan godzi w ich prawo własności i Prawo budowlane, które określa zasady sytuowania budynków mieszkalnych na terenie działki. Projektowane zmiany pogorszą warunki ich życia poprzez hałas i zwiększenie stężenia spalin, co godzi w ich zdrowie, obniża wartość nieruchomości.

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Rada Miasta P. odrzucając zarzut w uzasadnieniu podniosła, co następuje:

Poszerzenie ul. [...] w liniach rozgraniczających, które zostało zakwestionowane w treści zarzutu, było już przewidywane w obowiązującym dla tej części miasta miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...]i [...]. Według jego ustaleń ul. [...] stanowiła przedłużenie ul. [...] jako ulica główna klasy [...] o szerokości 35m w liniach rozgraniczających. W opracowywanym projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zawartych pomiędzy ulicami [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...], wprowadzono istotne zmiany w stosunku do poprzednich ustaleń. Klasa tej ulicy, oznaczona na rysunku planu symbolem [...] zostaje obniżona do parametrów ulicy zbiorczej [...], zaś szerokość jej w liniach rozgraniczających do 20m z tym, że na odcinku pomiędzy wlotami ulic [...] i [...] szerokość ta została ustalona na 18m w liniach rozgraniczających ze względu na istniejące zainwestowanie.

Ulica ta nie będzie przystosowana do prowadzenia ciężkiego ruchu tranzytowego, gdyż nie ma takiej potrzeby ani warunków, z uwagi na jej przebieg przez tereny osiedlowe. Głównym celem jej przebudowy do parametrów ulicy zbiorczej jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej Osiedla [...] i jego powiązań z centralną i zachodnią częścią miasta, jak również z obszarami zamiejskimi. Konieczność poszerzenia pasa ulicznego w stosunku do stanu istniejącego wynika z uwarunkowań normatywnych określonych przepisami, a ponadto dla umożliwienia przebudowy nawierzchni ulicy, tj. wykonania jezdni szerokości 7m dla ruchu normalnego, a w tym pojazdów służb komunalnych, straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, wykonania chodników dla ruchu pieszego i zieleni ulicznej oraz realizacji kolejnych urządzeń uzbrojenia terenu i przebudowy niektórych istniejących urządzeń wykonanych w poprzednich latach a kolidujących z nowymi realizacjami.

Ponadto Rada Miasta P. podniosła, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w trybie powołanej ustawy, będąc jednocześnie przepisem gminnym, może ingerować w sferę prawa własności, ograniczając właściciela w korzystaniu z tego prawa w zakresie wynikającym z tego planu. Niemniej, jeżeli uchwalenie planu będzie skutkowało niemożnością korzystania przez właściciela z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, wówczas przysługują mu roszczenia przewidziane w art. 36 wymienionej ustawy.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę złożyli A. i T. O., zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nakazującego uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym w niezbędnym zakresie ochronę własności i wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały. Pełnomocnik skarżącego J. O. pismem z dnia 19.IV.2004 r. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały.

W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że projektowane poszerzenie ulicy [...] spowoduje pomniejszenie ich działki nr ew. [...], na której wybudowali dom mieszkalny. Istniejąca szerokość ulicy [...] jako ulicy przebiegającej przez tereny osiedlowe jest, zdaniem skarżących wystarczająca, tym bardziej, że nie będzie przystosowana do prowadzenia ciężkiego ruchu tranzytowego. Podnieśli, że argumenty Rady Miasta P. co do konieczności poszerzenia ulicy są ogólnikowe i nie przekonywujące. Usprawnienie komunikacji osiedla [...] może nastąpić poprzez wybudowanie trwałej nawierzchni jezdni na istniejącej szerokości ulicy, która obecnie jest tymczasowo utwardzona płytami żelbetowymi. Zarzucili, że w uzasadnieniu uchwały powołano się na uwarunkowania normatywne określone przepisami bez ich przytoczenia, w zw. z czym nie wiadomo, jakie przepisy prawa nakazują dokonanie poszerzenia ulicy.

Ponadto skarżący zarzucili, że skoro Rada Miasta P. ze względu na istniejące zainwestowanie postanowiła zmienić klasę ulicy [...] (z klasy [...] o szerokości 35m w liniach rozgraniczających na ulicę zbiorczą [...] o szerokości 20m w liniach rozgraniczających), powinna wziąć pod uwagę, że obecnie proponowane rozwiązanie pozbawia ich znacznej części działki. Uznali uzasadnienie uchwały za zbyt ogólnikowe, z którego nie wynika, jakie urządzenia uzbrojenia terenu mają być realizowane.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymała argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Nadto dodała, że przeznaczenie działki pod tereny komunikacji (poszerzenie ulicy [...]) podyktowane jest uwarunkowaniami normatywnymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III. 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), które w § 7 ust. 1 określa szerokość w liniach rozgraniczających - dla klasy [...] nie mniej niż 20m. Szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych (§ 6 rozporządzenia). Poszerzenie ulicy [...] i przebudowa jej nawierzchni jest konieczna do wykonania m.in. infrastruktury technicznej (kolektorów kanalizacji sanitarnej, deszczowej i wodociągu), jak również przebudowy istniejącej infrastruktury ze względu na kolizje z nowo projektowaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 27 ust. 1 mającej zastosowanie w sprawie, a nieobowiązującej już ustawyz dnia 7 lipca 1994 r.

0. zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zakres

sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego, ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem; celowość i trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego.

Oceniając legalność zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu skarżących przede wszystkim należy stwierdzić, że Rada Miasta P. przy opracowywaniu projektu omawianego planu dochowała obowiązujących postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które określają szczegółowo procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego skarżący nie kwestionowali.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...].X.2000 r. Rada Miasta P. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w P.. Jako granice terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określono: wschodnią linię rozgraniczającą ul. [...], płd. linię rozgraniczającą ul. [...], zachodnią linię rozgraniczającą ul. [...], z którego wyłączono obszar części działek oznaczonych Nr ew. [...] i [...] położonych na ul. [...] i oznaczonych w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] i [...] w P. symb. [...]. Jako przedmiot planu określono m.in. zasady obsługi komunikacyjnej terenów. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono m.in., że ważność obowiązywania dotychczasowego planu upłynie z końcem 2001 r oraz że w zw. z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) niezbędnym jest dokonanie stosownych zmian w przedmiotowym planie, polegających na ustaleniu szerokości linii rozgraniczających ulic, linii zabudowy itp.

Rada przystąpiła do prac nad kwestionowanym planem w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, a zatem w zgodzie z obowiązującym prawem. Nie można jej wiec skutecznie zarzucić, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżących dokonało się z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego), a dopiero takie naruszenie uprawnienia skarżących skutkowałoby nieważnością uchwały o odrzuceniu zarzutu.

Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonego do publicznego wglądu, co staje się przesłanką do jego merytorycznej oceny.

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowym "obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Rada gminy nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia wnoszącego, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach określonych przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy" (Z. Niewiadomski Prawo zagospodarowania przestrzennego, Wspólnota 1998r., Nr 37). Uprawnienia te przesądzają o samodzielności planistycznej. Skarżący nie mogą zatem oczekiwać, że Rada Miasta nie będzie korzystała z przyznanych jej uprawnień i będzie związana żądaniami właścicieli działek z obrębu objętego projektem planu. Mogą natomiast oczekiwać, że Rada wykonując ustawowe uprawnienia w przedmiotowym zakresie będzie działała w zgodzie z obowiązującym prawem i nie będzie nadużywała przysługującego jej uprawnienia. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes wnoszącego zarzut, w szczególności wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i w ślad za tym radzie nie można skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i o ile go nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później powodować stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności stosownej uchwały rady gminy.

Ma rację Rada Miasta P. stwierdzając, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności, chronionego przepisem rangi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

W świetle materiałów sprawy bezsporne jest, że zakwestionowane przez skarżących ustalenie projektu planu narusza ich interes prawny, skoro skarżący są właścicielami nieruchomości w części znajdującej się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Fakt ten jednak nie oznaczał konieczności uwzględnienia zgłoszonego zarzutu, a jedynie stwarzał legitymację do jego wniesienia przez skarżących.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu Rada Miasta P., odrzucając zgłoszony zarzut postępowała w ramach obowiązującego porządku prawnego i nie nadużyła przyznanego jej władztwa planistycznego. Jest oczywiste, że tworząc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uprawniony organ gminy nie może kierować się wyłącznie interesem jednostki, ale winien działać zgodnie z potrzebami całej społeczności lokalnej. Skarżący składając zarzut do projektu planu oraz skargę nie przedstawili konkretnych propozycji, ograniczając się do stwierdzenia, że projekt narusza ich prawo własności, że nie wskazano w uchwale konkretnych przepisów prawa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednak nie narusza stosunków własnościowych czy też posiadania. Określa jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Nie powołanie natomiast w uchwale przepisów nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ parametry drogi podane w projekcie planu odpowiadają obowiązującym przepisom (rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III. 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430). Na rozprawie pełń. skarżącego przedstawił propozycję obniżenia klasy ciągu ulic [...]-[...] do klasy lokalnej, alternatywnie o utrzymanie klasy drogi jako zbiorczej ale o obniżonych parametrach w liniach rozgraniczających, uznając proponowane rozwiązania w planie jako zbędne, naruszające m.in. przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powodujące możliwość znacznego obniżenia dotychczasowego standardu zamieszkiwania.

Zważyć należy, że przedmiotowa droga (ul. [...]) dotyczy terenu już zainwestowanego na ten sam cel. Klasa tej ulicy ([...]) została obniżona do parametrów ulicy zbiorczej [...], a jej szerokość w liniach rozgraniczających, zmniejszono do 20m w stosunku do przewidzianej w dotychczasowym planie, z tym że na odcinku pomiędzy wlotami ulic [...] i [...] szerokość ta została ustalona na 18m w liniach rozgraniczających ze względu na istniejące zainwestowanie. Kwestia nadania drodze (ul. [...]) charakteru drogi zbiorczej o odpowiedniej szerokości w liniach rozgraniczających została przez Radę Miasta P. uzasadniona wyczerpująco, z uwzględnieniem interesu ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi, mieszczącymi się w granicach przysługującego jej uznania. Ustalenia faktyczne w nim zawarte co do konieczności wprowadzenia w planie projektowanych zmian nie zawierają cech dowolności. Przyjętych rozwiązań planu w tym zakresie nie można poczytać jako naruszające prawo. Skarżący nie godzą się z przyjętymi przez Radę rozwiązaniami komunikacyjnymi na terenie osiedla [...], ale to w myśl wcześniejszego wywodu nie jest równoznaczne z naruszeniem prawa. Skutki uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidział ustawodawca w art. 36 cyt. ustawy.

Podnieść należy, że w projekcie przedmiotowego planu określono linie rozgraniczające ul. [...], natomiast dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę określi dokładnie jej położenie, szerokość, odległości od budynków zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III. 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).

Niektóre z zarzutów, jakie skarżący upatrują w naruszeniu wykonywania przez niech prawa własności nieruchomości położonej na terenie objętym projektem planu w istocie nie stanowi naruszenia prawa materialnego, lecz wiąże się wyłącznie z interesem faktycznym strony. Możliwość obniżenia wartości działki, stężenie spalin, zanieczyszczenie, hałas, obniżenie standardu zamieszkiwania w ocenie Sądu nie wiąże się z interesem prawnym podmiotu kwestionującego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez Radę Miasta P., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił.