Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 842/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 80 ust. 1, 2, art. 82 ust. 3, art.  66, art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 362 ust. 1 pkt 1, art. 364
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2016r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30.10.2012r. znak: BiGP.6220.5.2011/2012 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża "[...]". W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 66, art. 67, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 72, art. 81, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla powyższego przedsięwzięcia wystąpiła do Wójta Gminy [...]. Szczegółowy opis robót budowlanych wraz z opisem projektowanej infrastruktury technicznej (instalacja wodociągowa zewnętrzna, instalacja kanalizacji, sanitarnej zewnętrznej, instalacja elektryczna zasilająca projektowaną stację transformatorową oświetlenie terenu, linie nn zasilające obiekty) zawarty został w przedłożonym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia 31.10.2012r. Wójt Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża "[...]" nr ewid. 1/15 w m. [...], w gm. [...], na pow. ok. 1,35 ha. Do decyzji załączono charakterystykę przedsięwzięcia (załącznik nr 1). Zaznaczono, że w ramach przedsięwzięcia planowana jest budowa kruszarni wstępnej i sortowni, które posadowione będą na płytach fundamentowych, stanowiących jednocześnie utwardzoną posadzkę. Wyposażone będą w poziomy obsługowe, dojścia do urządzeń, nie posiadające stanowisk pracy czasowej i stałej. Elementem linii technologicznej będzie stacja przesypowa oraz przenośniki, które posadowione będą na stopach fundamentowych. W ramach przedsięwzięcia projektuje się również: instalację wodociągową instalację kanalizacji sanitarnej dla budynku sterowni, instalację elektryczną SN zasilająca projektowaną stację transformatorową wraz z oświetleniem terenu, liniami nn zasilającymi obiekty, wykonanie dróg wewnętrznych i placów składowych. Planowana roczna wielkość produkcji na stacjonarnym węźle wstępnego kruszenia wynosi max 1 100 000 Mg/rok. tj. max 5000 mg/dobę. W punkcie 1.2 decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W punkcie 1.3 określono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (pkt 1.4), a także nie będzie oddziaływać transgranicznie środowisko (pkt 1.5). Nie nałożono na inwestora wymogów w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykonania kompensacji przyrodniczej, nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, nie nałożono również obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Organ I instancji nałożył natomiast na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie imisji pyłu oraz opadu pyłu PM 10 a także emisji hałasu na najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na ustalenia obowiązującego dla działki nr ewid. 1/15 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...], z którego wynika dopuszczalność lokalizacji w tym miejscu obiektów lub urządzeń zakładu górniczego. Podkreślono również, że przy określaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji została uwzględniona treść:

- uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], zwanego dalej RDO (postanowienie z dnia 30.04.2012r.),

- opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], zwanego dalej PPIS (postanowienie z dnia 3.08.2011r.),

- informacji zawartych w prawidłowo sporządzonym i uzupełnionym raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

W dalszej części decyzji Wójt Gminy [...] przedstawił stan faktyczny sprawy, szczegółowo omówił przebieg przedmiotowego postępowania, opisał proces technologiczny związany z funkcjonowaniem planowanego przedsięwzięcia a następnie dokonał szczegółowej analizy możliwych uciążliwości i oddziaływania związanego z planowanym przedsięwzięciem na poszczególnych etapach jego funkcjonowania, a więc w okresie realizacji przedsięwzięcia, oraz jego eksploatacji. Określono także warunki realizacji przedsięwzięcia mające na celu zapobieżenie bądź zminimalizowanie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 33 i 79 ust. 1 ustawy zapewniony został udział społeczeństwa w postępowaniu oraz przedstawił działania, które zostały podjęte w ramach przeprowadzonej procedury udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Z przedłożonego raportu wynika, że w związku z projektowanym węzłem wstępnego kruszenia występować będzie oddziaływanie związane głównie z emisją zanieczyszczeń pyłowo-gazowych do powietrza oraz emisją hałasu, powstawaniem odpadów, ścieków, wód opadowo- roztopowych. W załączonym do wniosku raporcie określono łączne oddziaływanie na powietrze atmosferyczne zanieczyszczeń emitowanych przez urządzenia pracujące podczas eksploatacji złoża piaskowca kwarcytowego "[...]", w:

- istniejącym zakładzie przeróbczym kopalni,

- projektowanym węźle wstępnego kruszenia wraz z załadunkiem kruszywa do wagonów na rampie kolejowej - przewidywanej do użytkowania po zakończeniu budowy węzła kolejowego oraz transportu samochodowego.

Eksploatacja złoża wiąże się bowiem z pracami wydobywczymi na terenie złoża metodą strzałową, wstępnym kruszeniu i sortowaniu, załadunku i transporcie urobku do zakładu przeróbczego stacjonarnego, załadunku kruszywa na wagony, pracy zakładu przeróbczego, transporcie uzyskanego produktu końcowego do sprzedaży. Procesy te są realizowane przy pomocy urządzeń mobilnych i stacjonarnych w złożu szczegółowo wymienionych w decyzji.

Odwołanie od ww. decyzji wniosło 76 osób, głównie okolicznych mieszkańców, zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1. art. 7 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na stanowisku inwestora oraz stanowiskach organów uzgadniających z pominięciem stanowiska uczestników postępowania, art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 K.p.a. poprzez brak dopuszczenia w sprawie dowodów w postaci: opinii biegłych z zakresu badania oddziaływania na środowisko emisji hałasu oraz z zakresu badania oddziaływania na środowisko emisji pyłu - celem ustalenia zgodności z istniejącymi normami emisji hałasu oraz pyłu z terenu kopalni oraz ustalenia prognozowanego poziomu emisji hałasu oraz pyłu z terenu kopalni, wynikającego z realizacji stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia – zgłoszonych w piśmie z dnia 2.07.2012r.;

2. art. 107 § 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia rozstrzygnięcia dotyczącego ograniczenia przerobu kopaliny na stacjonarnym węźle wstępnego kruszenia tylko z obszaru górniczego [...], pominięcia zaś obszaru górniczego [...];

3. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie nie nałożenia wymogów w zakresie zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania kompensacji przyrodniczej;

4. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy poprzez brak wskazania tego w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz dlaczego stanowisko wyrażone w toku postępowania przez uczestników nie zostało zaaprobowane przez organ I instancji;

5. sposobu wykonywania pomiarów emisji, które na potrzeby ustaleń raportu dokonano w trakcie normalnej eksploatacji kopalni (w warunkach stworzonych na potrzeby analizy) zaś emisję zorganizowaną z zakładu przeróbczego ustalono bazując na treści wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla zakładu przeróbczego. Odwołujący się zakwestionowali część raportu dotyczącą emisji hałasu, wyrażając obawę, czy informacje odnośnie poziomu hałasu pozyskane w ciągu kilku godzin funkcjonowania kopalni przez osoby działające na zlecenie inwestora będą wystarczającymi danymi do ustalenia, że nie będą one uderzać w dobro prawnie chronione w postaci zdrowia ludzi. Zakwestionowano również procedurę pomiarów hałasu zastosowaną przez inwestora.

Kolegium, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustaliło, że spośród osób wymienionych w odwołaniu interes prawny do jego wniesienia posiadają tylko [...] – jako właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym realizacją przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji w odniesieniu do pozostałych osób podpisanych pod odwołaniem Kolegium decyzją z dnia 10.06.2013r. umorzyło postępowanie odwoławcze. Wyrokiem z dnia 31.03.2014r. o sygn. akt II SA/Ke 680/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę [...] na przedmiotową decyzję organu odwoławczego. Następnie wyrokiem z dnia 17.05.2016r. o sygn. akt II OSK 2148/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] na ww. orzeczenie.

Wydając opisaną na wstępie decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, co następuje, odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania:

- Ad 1 – na obecnym etapie postępowania brak było potrzeby sporządzenia opinii biegłych, a oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko ma charakter prognozowanego, przewidywanego. Jeśli okaże się, że przekracza poziom prognozowany (co winna wykazać analiza porealizacyjna) na inwestora będą mogły być nałożone dodatkowe obowiązki. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma w ocenie organu charakter kompletny. Podkreślono, że inwestor był wzywany przez organy do uzupełnienia raportu, jak również każdorazowo w sposób szczegółowy merytorycznie ustosunkowywał się do formułowanych zastrzeżeń co do inwestycji. Ponadto organ I instancji zorganizował rozprawę administracyjną. Ustalając w decyzji warunki realizacji inwestycji uwzględniono wymagania ustanowione w uzgodnieniu z RDO oraz w opinii PPIS. Inwestor dokonał stosownego uaktualnienia raportu, uwzględniając stanowisko RDO, że z uwagi na to, że raport był przygotowywany wczesna wiosną tj. na samym początku okresu wegetacyjnego, wskazane jest uaktualnienie i uzupełnienie informacji przyrodniczej o organizmach zasiedlających teren planowanej inwestycji w pełni sezonu wegetacyjnego i lęgowego i w razie potrzeby zaproponowanie dodatkowych rozwiązań chroniących środowisko przyrodnicze. Podkreślono, że inwestycja nie będzie wiązać się z negatywnym wpływem na populacje roślin chronionych (stanowiska położone są poza obszarem inwestycji). Ponadto w raporcie zapisano, że wszelkie prace polegające na wycince drzew, krzewów, usuwaniu zarośli itp. winny być prowadzone poza sezonem lęgowym, tj. w okresie lęgowym prace takie będą możliwe pod warunkiem stwierdzenia przez specjalistę ornitologa braku lęgów gatunków objętych ochroną. Za bezpodstawny uznano również zarzut potencjalnego zniszczenia całej populacji na terenie Obszaru Chronionego skójki gruboskoroupowej. W zakresie zastrzeżeń co do ustaleń raportu dotyczących emisji hałasu (w tym m.in. nieuwzględnienia hałasu jakim są prace strzałowe, które odbywać się będą na terenie inwestycji) organ wskazał, że wokół miejsc wykonywania robót strzałowych wyznacza się strefy zagrożenia ze względu na działanie powietrznej fali uderzeniowej, rozrzut odłamków i drgania sejsmiczne górotworu. Wielkości tych stref ustalane są przez rzeczoznawców do spraw ruchu zakładu górniczego. W związku z powyższym w raporcie wskazano, że następstwem stosowania środków strzałowych są: rozrzut odłamków skalnych, szkodliwe drgania sejsmiczne, występowanie powietrznej fali uderzeniowej. Wielkości poszczególnych stref przyjęte zostały w projekcie zagospodarowania złoża, a wymogi w omawianym zakresie objęte są ustaleniami m.p.z.p. Jeśli chodzi o skumulowane oddziaływanie istniejących i projektowanych źródeł hałasu to inwestor wyjaśnił, że nie spowoduje to przekroczenia normatywnego poziomu hałasu przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej - przy założeniu, że projektowany węzeł wstępnego kruszenia i powiązany z nią przenośnik terenowy transportujący urobek do istniejącej części stacjonarnego zakładu przeróbczego pracuje wyłącznie w porze dnia.

Ad 2 – w związku z tym, że w raporcie nie analizowano emisji związanych z wydobyciem kopaliny z obszaru górniczego "[...]", dla którego koncesja obowiązuje do 2043r. (ale aktualnie nie jest prowadzone wydobycie) RDO nałożył warunek dot. przeróbki na przedmiotowym węźle kopaliny pochodzącej tylko z obszaru górniczego "[...]".

Ad 3 – w celu ograniczenia wpływu projektowanej inwestycji na środowisko w zaskarżonej decyzji nałożono szereg warunków i ograniczeń mających na celu zapobieganie, ograniczanie oddziaływania przedsięwzięcia – które powinny zabezpieczyć środowisko przed negatywnym oddziaływaniem przedsięwzięcia. Ponadto nałożono obowiązek utworzenia na etapie eksploatacji inwestycji systemu monitoringu hałasu i zanieczyszczeń do powietrza.

- Ad 4 – z akt sprawy wynika, że organ I instancji w toku prowadzonego postepowania zabezpieczył realizację wymogów art. 10 § 1, art. 49 oraz 61 § 1 i § 4 K.p.a. w związku z art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 3 ustawy. Odnosząc się do odczuwalnych przez mieszkańców uciążliwości wynikające z obecnego funkcjonowania kopalni organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie budowa węzła wstępnego kruszenia.

Ad 5 – sporządzony w niniejszej sprawie raport podlegał ocenie organów uzgadniających i stosownie do wymogów RDO został uzupełniony, także poprzez przedłożenie przez [...] Inspektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego informacji dotyczących działalności zakładu przeróbczego "[...]" i eksploatacji kopaliny z obszarów górniczych "[...]" i " [...]" niezbędnych do weryfikacji założeń przyjętych w raporcie oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia uzgadniającego RDO stwierdził (podobnie jak Kolegium), że uzupełniony raport spełnił wymogi określone w art. 66 ustawy.

Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31.05.2013r. wnieśli [...], zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie:

1. art. 7 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanowisku inwestora, wyrażonym w przedstawionym przez ten podmiot raporcie środowiskowym, który jest jednak wadliwy i nie może stanowić podstawy wydania pozytywnej decyzji w sprawie;

2. art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez brak dopuszczenia w sprawie dowodów w postaci opinii biegłego z zakresu badania oddziaływania na środowisko emisji hałasu celem ustalenia zgodności z istniejącymi w tym przedmiocie normami emisji hałasu z terenu kopalni piaskowców kwarcytowych "[...]" oraz ustalenia prognozowanego poziomu emisji hałasu z tego terenu, wynikającego z realizacji stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia oraz opinii biegłego z zakresu badania oddziaływania na środowisko emisji pyłu celem ustalenia zgodności z istniejącymi w tym przedmiocie normami emisji pyłu z tego terenu oraz ustalenia prognozowanego poziomu emisji pyłu z przedmiotowego terenu, wynikającego z realizacji spornej inwestycji;

3. art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo braku dostatecznych danych pozwalających na wydanie tego rozstrzygnięcia oraz w sytuacji, w której raport przedstawiony przez inwestora nie pozwala na ustalenie środowiskowych uwarunkowań projektowanej inwestycji na obszar górniczy " [...]".

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strony wskazały, że podtrzymują swoje stanowisko co do licznych wad, jakie zawierać ma raport – wobec czego nie może stanowić podstawy wydania pozytywnej decyzji. Wady te dotyczą bowiem istotnych dla środowiska oraz zdrowia ludzkiego kwestii:

- przeprowadzonej inwentaryzacji środowiska przyrodniczego (przedstawienie fragmentarycznych, niepełnych, książkowych informacji dotyczących fauny i flory na terenie planowanej inwestycji), czego konsekwencją jest wyciągnięcie całkowicie fałszywych wniosków, z których wynika, że planowana inwestycja nie ma wpływu na środowisko naturalne, co zostało podkreślone przez RDO w piśmie z dnia 1.09.2011r. (pkt 4 lit. c) złożonym w przedmiotowym postępowaniu i co stwarza poważne wątpliwości co do ryzyka zniszczenia całej populacji na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu sójki gruboskorupowej, której siedliska są chronione w ramach programów unijnych oraz ryzyka likwidacja zadrzewień i dziko żyjących zwierząt, niszczenia ich nor, lęgowisk innych schronień i miejsc rozrodu i naruszenia postanowień m.p.z.p. sołectwa [...] na terenie gminy [...] oraz m.p.z.p. "[...]" na terenie gminy [...],

- analizy wpływu inwestycji na zdrowie ludzkie (opartej jedynie na danych książkowych),

- analizy emisji zanieczyszczeń gazów i pyłów do powietrza,

- analizy emisji hałasu.

W tym zakresie skarżący wyrazili wątpliwość co do tego:

- czy wystarczającymi danymi pozwalającymi w sposób kategoryczny przyjąć, że poziomy emitowanego aktywnością kopalni hałasu nie będą uderzać w dobra prawnie chronione w postaci zdrowia ludzkiego i środowiska są informacje pozyskane w ciągu kilku godzin funkcjonowania kopalni przez osoby działające na zlecenie inwestora, które nie legitymowały się - zgodnie z wymogiem art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska - stosowną akredytacją,

- czy podstawą oceny oddziaływania kopalni na powietrze, w zakresie emocji pyłów i gazów, mogą być dane przyjęte z okresu anormalnej eksploatacji kopalni.

Odnosząc się do ww. emisji skarżący zarzucili organowi II instancji, że pominął ich argumentację wskazującą na rozbieżności pomiędzy wynikami badań przedkładanych przez inwestora a rzeczywistą uciążliwością funkcjonowania kopalni, podnosząc jednocześnie, że przedmiotem decyzji jest budowa stosownej instalacji – nie zaś kwestia uciążliwości związanych z bieżącą eksploatacją kopalni (str. 7). Nie sposób bowiem dokonać prognozy oddziaływania nowej inwestycji na otoczenie w zakresie emisyjnym bez dokonania miarodajnych ustaleń odnoszących się do aktualnej aktywności emisyjnej kopalni. Skoro w ramach zasad metodyki badań podstawą dokonania prognozy emisyjnej są wartości emisyjne bieżące, to istotnym zagadnieniem w sprawie było zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego niepodważalnego w tym zakresie. Takiego materiału dowodowego nie dostarczył inwestor w jego raporcie środowiskowym. W kontekście powyższego niezrozumiałym dla stron jest to, iż pomimo złożenia przez nie stosownego wniosku nie zostały w sprawie dopuszczone dowody z ekspertyz biegłych pozwalających - w ocenie stron - na poczynienie wartościowych ustaleń w sprawie co do wpływu projektowanej inwestycji m środowisko w zakresie zanieczyszczeń powietrza i emisję hałasu. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy w żaden sposób nie ogranicza bowiem organu kompetentnego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w realizacji inicjatywy dowodowej, nie wyłącza zatem w szczególności stosowania art. 84 § 1 K.p.a., zwłaszcza że raport środowiskowy inwestora nie posiada waloru prawnego opinii biegłego, a wobec wątpliwości stron zgłaszanych co do jego treści, przeprowadzenie takiego dowodu w sprawie było koniecznością. W zakresie zarzutu naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy skarżący powtórzyli, że w postanowieniu z dnia 30.04.2012r. RDO (pkt II lit. A ppkt 2) ograniczył przerób kopalniany na stacjonarnym węźle wstępnego kruszenia tylko do obszaru górniczego "[...] Duża" (s. 2) , co uzasadniono tym, iż "pomimo wezwań tego organu w raporcie nie analizowano emisji związanych z wydobyciem kopaliny z obszaru górniczego "[...]", dla którego istniejąca koncesja obowiązuje do 2043 roku". W ocenie skarżących skoro inwestor wnosił o wydanie decyzji środowiskowej, co do całego obszaru objętego posiadaną przez niego koncesją, to w sytuacji braku przedstawienia przez tego inwestora danych raportowych dotyczących całości tego obszaru, w sprawie winna zapaść decyzja negatywna. Inwestor zmierza bowiem w istocie do rozpoczęcia eksploatacji również ze złoża "[...]" – co wynika wprost z treści przedłożonego raportu, w którym wskazano że wydobycie odbywać się będzie w obrębie wyznaczonych koncesją obszarów górniczych "[...]" i " [...]". Ogółem powierzchnia przeznaczona pod wydobycie zajmuje około 52.3 ha" (s. 41). Zdaniem skarżących brak przedłożenia analizy emisyjnej dotyczącej również obszaru złoża " [...]" - w sytuacji bezczynności inwestora wzywanego do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie - winien prowadzić do odmowy uzgodnienia uwarunkowań środowiskowych inwestycji, nie zaś - jak błędnie uczyniły to organy - do ograniczenia uzgodnienia jedynie do obszaru złoża " [...]".

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium ponownie wyjaśniło, że w celu ochrony przed hałasem zarówno RDO jak i PPIS nałożyły szereg warunków, określono np. maksymalną moc akustyczną głównych urządzeń. Natomiast niedotrzymanie nałożonych wymogów skutkować będzie możliwością nałożenia dalszych stosownych ograniczeń decyzjami wydanymi na podstawie art. 362 i 363 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Postanowieniem z dnia 30.06.2014r. o sygn. akt II SA/Ke 681/13 tut. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, wskazując że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowego w opisanej powyżej sprawie o sygn. akt II SA/Ke 680/13. Następnie, po zwrocie akt przez NSA (sprawa o sygn. akt II OSK 2148/14), postanowieniem z dnia 27.09.2016r. tut. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie, nadając sprawie nową sygn. akt – II SA/Ke 842/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Z akt sprawy wynika, że zakwestionowana przez skarżących decyzja organu odwoławczego dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża "[...]" na działce nr ewid. 1/15 w miejscowości [...], gmina [...]. W konsekwencji kontrola legalności tego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności omówienia regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą, normujących problematykę decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi być poprzedzona oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym organ właściwy do rozpatrzenia sprawy bierze pod uwagę: (1) wyniki uzgodnień i opinii, (2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, (3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Z kolei zgodnie art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zwanego dalej m.p.z.p.), jeżeli plan ten został uchwalony.

Z przytoczonego unormowania wynika, że celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzyskanie przez organ administracji informacji niezbędnych do wydania decyzji – co jest realizowane poprzez uwzględnienie uzgodnień, opinii, raportu i wyników działań społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, jak również ustaleń m.p.z.p. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.03.2015r. o sygn. akt II OSK 1858/13 (dostępnym w internetowej bazie orzeczniczej sądów administracyjnych) jednym z najistotniejszych elementów tego postępowania jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W aspekcie procesowym raport jest dokumentem prywatnym a nie urzędowym, a zatem nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Powyższe jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji w sytuacji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości – co może być kwestionowane przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa. Nie ulega wątpliwości, że skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – który to wymóg został spełniony w niniejszej sprawie. Do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych – co miało miejsce w prowadzonym postępowaniu. W piśmiennictwie wyraźnie nawiązuje się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, według którego w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 K.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to ważne, gdyż ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiskowa (por. A. Kozieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, ZNSA 2012, nr 1, s. 41-56 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych; K. Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, System Informacji Prawnej Lex pkt 1, 2, 3, 4 oraz powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Wnikliwość odniesienia się do zgłaszanych zarzutów może być przedmiotem rozważań sądu pod kątem oceny legalności podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5.11.2010r. o sygn. akt II OSK 786/10, dostępny j.w.). Zaznaczyć trzeba, że jeżeli raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości lub nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.2007r. o sygn. akt IV SA/Wa 1532/07, dostępny j.w.).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, po analizie akt administracyjnych (łącznie 865 kart), zawierających w szczególności raport o oddziaływaniu na środowisko spornego przedsięwzięcia (wraz z uzupełnieniem), wielokrotne wyjaśnienia inwestora (w tym w odniesieniu do uwag zgłaszanych przez okolicznych mieszkańców), stanowiska organów opiniujących/uzgadniających, informacje dotyczące działalności zakładu przeróbczego "[...]" i eksploatacji kopaliny z obszarów górniczych "[...]" i " [...]", stwierdzić trzeba, że organy orzekające, po zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i stosownie do wymogów ustawy (przede wszystkim w zgodzie z art. 80 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1) wydały decyzje w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia. Do decyzji organu I instancji załączona jest również charakterystyka przedsięwzięcia (załącznik nr 1) – stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy. Mając na uwadze obszerne uzasadnienie decyzji Kolegium – w której szczegółowo odniesiono się do stanowisk stron – stwierdzić trzeba, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził zarazem, aby w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na jego wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a.).

Planowana inwestycja znajduje się na terenie objętym ustaleniami m.p.z.p. sołectwa [...] na terenie gminy [...], zatwierdzonego uchwałą nr L/387/10 Rady Gminy [...] z dnia 19.08.2010r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 12.10.2010r. nr 275 poz. 2794) oznaczonym symbolem PG-2 - teren zwałowiska, w którym dopuszcza się lokalizację obiektów lub urządzeń zakładu górniczego. Niewątpliwie takim właśnie obiektem jest planowany do realizacji stacjonarny węzeł wstępnego kruszenia obejmujący m.in. budowę kruszarni wstępnej i sortowni, które posadowione będą na płytach fundamentowych i zostaną wyposażone w poziomy obsługowe. Elementem linii technologicznej będzie stacja przesypowa oraz przenośniki, które posadowione będą na stopach fundamentowych. Inwestycja zostanie połączona z istniejącym przenośnikiem terenowym prowadzącym od kosza zasypowego do stacjonarnej części istniejącego zakładu przeróbczego. Nadmienić przy tym trzeba, że w granicach obszaru górniczego pola "[...]" jest obecnie prowadzone wydobycie, a w jego wyrobisku zlokalizowany jest mobilny zakład przeróbczy.

W toku prowadzonego postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji organ I instancji uzyskał:

- postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3.08.2011r. (k. 267), pozytywnie opiniujące w zakresie ochrony zdrowia i życia ludzi realizację planowanego przedsięwzięcia i określające warunki realizacji tej inwestycji w zakresie ochrony: przed hałasem, ochrony wód powierzchniowych i podziemnych, ochrony powietrza atmosferycznego oraz wpływu na wzajemne oddziaływanie między elementami środowiska; w uzasadnieniu zawarto stwierdzenie, że zgodnie opracowanym dla przedmiotowej inwestycji raportem wykonanie wnioskowanego zamierzenia nie spowoduje istotnego wzrostu uciążliwości na poszczególne elementy środowiska i zdrowie ludzi;

- postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 30.04.2012r. uzgadniające realizację przedmiotowej inwestycji i określające jej szczegółowe warunki (k. 473).

Należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem uzgodnienia ostatni z ww. organów bardzo szczegółowo (i w sposób krytyczny) przeanalizował złożoną dokumentację, w rezultacie wzywając inwestora pismem z dnia 1.09.2011r. (k. 278) do uzupełnienia złożonego raportu we wskazanym zakresie, dotyczącym m. in.:

- emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz hałasu poprzez:

a) podanie max. wielkości rocznego/dobowego wydobycia i przeróbki kopaliny, z uwzględnieniem max. mocy przeróbczych urządzeń/maszyn, przyjętych do analiz zawartych raporcie, zestawienie urządzeń pracujących w mobilnych zestawie krusząco – sortującym zlokalizowanym w wyrobisku, wskazanie czy przedstawione wielkości hałasu i zanieczyszczeń powietrza z zakładu przeróbczego uwzględniają dodatkowe emisje pochodzące w związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia (z uwagi na zapis na str. 54 — planowana przebudowa przyczyni się do zwiększenia wydajności);

b) analizy dot. zanieczyszczeń do powietrza i uciążliwości akustycznych, w której należy łącznie uwzględnić oddziaływanie związane z eksploatacją złoża "[...]" i " [...]", z działalnością istniejącego zakładu przeróbczego i projektowanego stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia oraz ruchu samochodowego (wewnętrznego i zewnętrznego) i kolejowego;

c) w odniesieniu do emisji pyłu z procesów, w których powstaje emisja niezorganizowana w trakcie normalnej eksploatacji kopalni i wszystkich znaczących procesów oszacowano w oparciu o pomiary zapylenia z innych analogicznych kopalni – rozszerzenie informacji dot. tych kopalni poprzez m. in. porównanie wielkości wydobycia i przerabianego kruszywa, stosowanych technologii, urządzeń/maszyn; wyjaśnienia rozbieżności dot. wartości emisji dla emitora nr 40 z zakładu przeróbczego przyjętych do obliczeń (tab. 6A.5.11), a dopuszczalną emisją dla tego emitora określoną w pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza pyłów z instalacji;

d) założenie z jaką częstotliwością będzie odbywać się zraszanie wodą dróg technologicznych, placu składowego oraz podczas procesu przeróbki, podając skuteczność redukcji pyłów przy takiej operacji;

e) rozwinięcie kwestii dotyczących wskazania na str. np. 94, 106 raportu zabudowy urządzeń kruszących, na str. 144 zastosowania "znaczącej hermetyzacji" zakładu przeróbczego (np. opisu konkretnych rozwiązań oraz skuteczność ich zastosowania);

f) załączenie tła zanieczyszczeń określonego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska;

g) wskazanie – celem weryfikacji – urządzeń/maszyn pracujących na terenie kopalni podczas wykonywania pomiarów hałasu, mając na uwadze technologię wydobycia i przeróbki kopaliny;

h) brak w analizie hałasu uwzględnienia podawacza, przesiewacza, stacji transformatorowej oraz sterowni, o której mowa na str. 176 raportu, mając na uwadze zestawienie maszyn pracujących na stacjonarnym węźle wstępnego kruszenia (str. 30) – co wymaga weryfikacji;

i) wyjaśnienie elementu ekranu (od Ek-001 do Ek-036) - celem właściwej interpretacji danych wejściowych do obliczeń;

j) uwzględnienie informacji dotyczących możliwości powiązań z innymi ewentualnymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć planowanych do realizacji w sąsiedztwie, z uwzględnieniem np. zwiększenia ruchu pojazdów na pobliskich drogach publicznych.

- środowiska przyrodniczego, ze wskazaniem że:

a) jak wynika z raportu podczyszczone wody z kopalni będą odprowadzane do rzeki, [...], w której jest siedlisko skójki gruboskorupowej, między innymi dla ochrony której zaprojektowano specjalny obszar ochrony siedlisk [...] PLH260037 Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. W raporcie znalazła się informacja, że ze względu na wrażliwość skójki odprowadzana woda nie może zawierać nawet śladowych ilości związków ropopochodnych i nadmiaru zawiesin. Należy w raporcie przeanalizować, czy wymogi rozporządzenia regulujące jakość odprowadzanych wód zabezpieczą siedlisko skójki, czy też ze względu na wrażliwość chronionego organizmu należy wprowadzić w tym przypadku wyższe wymagania dotyczące jakości odprowadzanych wód niż przewidują wymogi prawne, ewentualnie zaproponować metody osiągnięcia lepszego stanu jakości odprowadzanej wody oraz przeanalizować potrzebę monitorowania skuteczności zaproponowanych rozwiązań. W przypadku stwierdzenia takiej potrzeby należy określić czas, okres, miejsce oraz sposób prowadzenia monitoringu.

b) w związku z lokalizacją inwestycji w Obszarze Chronionego Krajobrazu należy w raporcie przeanalizować czy inwestycja nie narusza zakazów obowiązujących dla tego obszaru, szczególnie likwidacji zadrzewień oraz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń w preferowanym wariancie należy opracować racjonalny wariant, który pozwoliłby na realizowanie inwestycji bez naruszania zakazów.

c) ponieważ raport był przygotowywany wczesną wiosną tj. na samym początku okresu wegetacyjnego, wskazane jest uaktualnienie i uzupełnienie informacji przyrodniczej o organizmach zasiedlających teren planowanej inwestycji w pełni sezonu wegetacyjnego i lęgowego i w razie potrzeby zaproponować dodatkowe rozwiązania chroniące środowisko przyrodnicze wraz z uzasadnieniem.

W toku niniejszego postępowania inwestor przedstawił wyjaśnienia oraz informacje uzupełniające (k. 318-379, k. 459-462) do przedłożonego uprzednio raportu (k. 6-123) – zgodnie wyszczególnionymi powyżej wymogami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Mając na uwadze złożoną w tym zakresie szczegółową dokumentację organ ten ostatecznie stwierdził w postanowieniu z dnia 30.04.2012r., że uzupełniony raport spełniła wymogi określone w art. 66 ustawy, określając jednocześnie szereg szczegółowych warunków, do których wykonania należy zobowiązać inwestora na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz określając wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie immisji pyłu oraz opadu pyłu PM 10 a także emisji hałasu na najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej.

Porównując treść wskazanych wyżej postanowień z podjętymi w sprawie niniejszej decyzjami w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia stwierdzić trzeba, że organy obu instancji w pełni uwzględniły stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], wykorzystując przy tym informacje zawarte w uzupełnionym raporcie o oddziaływaniu na środowisko, co do którego – po szczegółowej analizie jego treści – nie zgłosiły zastrzeżeń. Jak słusznie zauważyło Kolegium, w zaskarżonej decyzji ekspertyzy stanowiące podstawę ustaleń raportu w szczególności dotyczące hałasu oraz emisji pyłu zawieszonego PM 10 oraz opadu pyłu były sporządzone przez certyfikowane laboratoria. Natomiast skarżący, poza własnym stanowiskiem nie popartym opinią osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną w zakresie ochrony środowiska, nie przedłożyli innych dowodów podważających ustalenia i wnioski raportu. W konsekwencji skutecznie nie zakwestionowali wiarygodności raportu, zwłaszcza w sytuacji pozytywnego uzgodnienia ze strony specjalistycznego organu ochrony środowiska oraz organu inspekcji sanitarnej. Podkreślić trzeba, że są to organy właściwe stosownie do art. 77 ustawy, dla których zajęcie stanowiska wobec określenia standardów realizacji przedsięwzięcia pozostaje w związku z ich działalnością. W orzecznictwie podkreśla się, że uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym i wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może więc przesądzić o treści decyzji wydawanej w wyniku uzgodnienia (por. uchwała NSA z 15.02.1999r., sygn. akt OPK 14/98, publ. ONSA nr 3, z 1999r., poz. 80). Celem uzgodnienia jest bowiem zasięgnięcie stanowiska organu posiadającego tzw. wiedzę specjalistyczną co do możliwości realizacji zamierzonych przedsięwzięć z punktu widzenia ich właściwości.

Zauważyć również należy, że dodatkowo Wójt Gminy [...], działając na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uzyskał od [...] Inspektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego informacje dotyczące działalności zakładu przeróbczego "[...]" i eksploatacji kopaliny z obszarów górniczych [...]" i " [...]" – wykorzystane do prawidłowej weryfikacji założeń przyjętych w raporcie. Złoże " [...]" nie jest bowiem obecnie eksploatowane i wymagać będzie nowego postępowania administracyjnego w tym zakresie. W związku z tym, że w przedłożonym przez inwestora raporcie nie analizowano emisji związanych z wydobyciem kopaliny z obszaru górniczego " [...]" (dla którego koncesja obowiązuje do 2043r., przy czym aktualnie nie jest prowadzone wydobycie) w decyzji podjętej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia nałożono warunek dotyczący ograniczenia przeróbki na planowanym węźle wstępnego kruszenia do kopaliny pochodzącej tylko z obszaru górniczego "[...]".

Nawiązując ponownie do treści uzupełnionego raportu Sąd podziela stanowisko Kolegium, że dokument ten – sporządzony w celu ustalenia wpływu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, określenia bezpośrednich i pośrednich skutków dla środowiska oraz wskazanie rozwiązań technicznych i technologicznych zabezpieczających przed jego negatywnym wpływem – jest kompletny i spełnia wymogi określone w art. 66 ustawy. Raport ten zawiera bowiem charakterystykę całego przedsięwzięcia, opis analizowanych wariantów, a także opis przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze podczas realizacji i eksploatacji inwestycji, na powierzchnię ziemi i glebę, krajobraz i roślinność naturalną, na obszary i obiekty podlegające ochronie przyrody i krajobrazu, na wody powierzchniowe i podziemne, powietrze, klimat akustyczny oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę. W konsekwencji przedmiotowy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia oraz określa konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych oraz w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia.

Za niezasadny należy ocenić sformułowany w skargach zarzut naruszenia przepisów art. 7 art. 75 § 1 i art. 77 K.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodów z opinii biegłych. Jak słusznie zauważyło Kolegium, to do organu orzekającego należy ocena czy wnioskowane opinie biegłego są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie, wobec zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz uzyskania wymaganych – pozytywnych – stanowisk organów dysponujących wymaganą wiedzą w zakresie powierzonego im opiniowania/uzgodnienia w odniesieniu do spornej inwestycji, brak było potrzeby sporządzenia takich opinii. Zaznaczyć przy tym trzeba, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko ma charakter prognozowanego. Natomiast jeśli w wyniku przeprowadzenia analizy porealizacyjnej (do czego organ I instancji zobowiązał inwestora) okaże się, że oddziaływanie to przekracza poziom prognozowany będzie możliwe nałożenie dodatkowych obowiązków, tak aby je ograniczyć.

Odnosząc się do zarzutów skarg odnośnie inwentaryzacji środowiska przyrodniczego również należy uznać je za nieuzasadnione. W toku prowadzonego postępowania zostało bowiem uwzględnione stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o tym, że z uwagi na to, iż raport był przygotowywany wczesna wiosną tj. na samym początku okresu wegetacyjnego, wskazane jest uaktualnienie i uzupełnienie informacji przyrodniczej o organizmach zasiedlających teren planowanej inwestycji w pełni sezonu wegetacyjnego i lęgowego i w razie potrzeby zaproponowanie dodatkowych rozwiązań chroniących środowisko przyrodnicze. Mianowicie, inwestor dokonał stosownego uaktualnienia, wyjaśniając że przeprowadzone latem 2011r. obserwacje wykazały istnienie w otoczeniu inwestycji stanowisk 3 kolejnych gatunków roślin objętych ochroną (oprócz stanowisk 6 gatunków roślin objętych ochroną prawną wskazanych uprzednio w zał. graficznym nr 2 do raportu z kwietnia 2011r.). Analizując położenie wszystkich ujawnionych stanowisk – poza obszarem inwestycji – prawidłowo stwierdzono, że planowana inwestycja nie będzie się wiązać z negatywnym wpływem na populacje roślin chronionych. Na potwierdzenie powyższych wniosków przedstawiono graficznie wyniki inwentaryzacji gatunków roślin i siedlisk przyrodniczych na terenie planowanej inwestycji oraz w bezpośrednim jej otoczeniu. Jeśli chodzi zaś o ochronę ornitofauny, to w raporcie przedstawiono listę 31 gatunków ptaków, objętych ochroną ścisłą i częściową, mogących potencjalnie odbywać lęgi na terenie objętym planowaną inwestycją, następnie częściowo zmodyfikowaną w uzupełnieniu raportu (tabela nr 3). W konsekwencji wskazano, że wszelkie prace polegające na wycince drzew, krzewów, usuwaniu zarośli itp. winny być prowadzone poza sezonem lęgowym, a w okresie lęgowym prace takie będą możliwe pod warunkiem stwierdzenia przez specjalistę ornitologa braku lęgów gatunków objętych ochroną – co znalazło odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji. Ponadto Kolegium prawidłowo uznało za niezasadny zarzut o pominięciu objętych ścisłą ochroną gatunkową ptaków takich jak: lerka (Lullula arborea) oraz muchówka mała (Ficedula parva) – które zostały wyszczególnione zarówno w raporcie, jak i w uzupełnieniu do raportu. Odnośnie zarzutu potencjalnego zniszczenia całej populacji skójki gruboskoroupowej na terenie [...] Obszaru Chronionego, to organ odwoławczy prawidłowo powołał się w tym zakresie na uzupełnienie raportu. Mianowicie w opracowaniu tym wskazano, że jednym z przedmiotów ochrony OZW NATURA 2000 Przełom [...] – usytuowanego 2,15 km od inwestycji – jest skójka gruboskorupowa Unio crassus. W oparciu o literaturę podano, że gatunek ten jest wrażliwy na zmiany chemizmu wód, szczególnie na obecność amoniaku w osadach. Niebezpieczeństwo stwarza też eutrofizacja wód oraz degradacja siedlisk związana z regulacją cieków, a także wydobyciem piasku i żwiru. W konsekwencji – z uwagi na konieczność zachowania odpowiedniego chemizmu wód, stanowiących środowisko życia skójki gruboskorupowej – określono warunki wprowadzania wód opadowo - roztopowych do rzeki [...], zastrzegając że odprowadzanie wody prowadzone będzie rowem o długości około 1,7 km, przy czym z obliczeń wynika, że wody opadowo-roztopowe powinny wsiąkać na długości rowu wynoszącej ok. 430 m. Ponadto z badań z 2010r. przedłożonych w raporcie wynika, że pobrane próby ścieków spełniają wymogi prawne dotyczące jakości wód odprowadzanych do środowiska. W konsekwencji prawidłowo przyjęto, że inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na skójkę gruboskorupową – przy założeniu utrzymania obecnego chemizmu odprowadzanych wód. W tym stanie rzeczy nie zachodziła konieczność zaostrzenia wymogów dotyczących jakości odprowadzanych wód opadowych bardziej niż przewidują to odpowiednie przepisy.

Nie sposób również podzielić zarzutów skarg odnośnie przeprowadzonej w raporcie analizy hałasu. Jak słusznie wskazało Kolegium eksploatacja złoża wiąże się bowiem nie tylko ze wstępnym kruszeniem i sortowaniem, ale również z pracami wydobywczymi na terenie złoża metodą strzałową, załadunkiem i transportem urobku do zakładu przeróbczego stacjonarnego, załadunkiem kruszywa na wagony, pracą zakładu przeróbczego, jak również transportem uzyskanego produktu końcowego do sprzedaży. W tym zakresie w raporcie wyjaśniono, że skumulowane oddziaływanie istniejących i projektowanych źródeł hałasu nie spowoduje przekroczenia normatywnego poziomu hałasu przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej – przy założeniu, że projektowany węzeł wstępnego kruszenia i powiązany z nią przenośnik terenowy transportujący urobek do istniejącej części stacjonarnego zakładu przeróbczego pracuje wyłącznie w porze dnia. Przeprowadzone pomiary hałasu dla stanu istniejącego wykazały, że o hałasie przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej decyduje zrzucanie urobku z podajnika terenowego na pierwszy stożek, a wyeliminowanie tego źródła hałasu w porze nocy zapewni spełnienie wymogów normatywnych. Jednocześnie wydajność węzła wstępnego kruszenia została tak dobrana, aby zabezpieczyć potrzeby kopalni w czasie pracy wyłącznie w porze dnia. W celu ochrony przed hałasem organy uzgadniające/opiniujące nałożyły szereg warunków (uwzględnionych w decyzji), określając np. maksymalną moc akustyczną głównych urządzeń.

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że niedotrzymanie nałożonych wymogów skutkować będzie możliwością wydania decyzji w przedmiocie nałożenia dalszych ograniczeń – na podstawie ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016r. poz. 672). Mianowicie, jak wynika z art. 362 ust. 1 pkt 1 tej ustawy jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia. Z kolei stosownie do art. 364 ustawy jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wyda decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska.

Podkreślić także należy, że w decyzji organu I instancji nałożono obowiązek utworzenia na etapie eksploatacji inwestycji systemu monitoringu hałasu i zanieczyszczeń do powietrza - poprzez wykonywanie pomiarów i sporządzenie analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu i emisji (w tym immisji) zanieczyszczeń do powietrza. Jak trafnie zauważyło Kolegium, analiza ta, bazująca na uzyskanych wynikach badań, zweryfikuje zasięgi stref oddziaływania hałasu i zanieczyszczenia powietrza, skuteczność urządzeń ochrony środowiska i umożliwi ewentualnie wydanie decyzji w trybie art. 362 i art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska – w przypadku przekroczeń dopuszczalnych wartości.

W odniesieniu do zastrzeżeń skarżących co do analizy emisji zanieczyszczenia gazów i pyłów do powietrza, jak również emisji hałasu ponownie wskazać trzeba, że ekspertyzy stanowiące podstawę ustaleń raportu dotyczące hałasu, emisji pyłu zawieszonego PM 10 oraz opadu pyłu były sporządzone przez certyfikowane laboratoria.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

5