Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2117/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą skarżącej – W. N. przyznania płatności na zalesienie gruntu na rok [...] .

W postawie prawnej zaskarżonej decyzji powołany został art. 104, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm dalej: "Kpa"), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Wydanie powyższych rozstrzygnięć poprzedziły następujące okoliczności.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 920/09 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 maja 2009 r. sygn. akt. III SA/Gl 1560/08, uchylającego decyzję z dnia [...] r. nr [...] , którą W.N. odmówiono przyznania płatności na zalesienie gruntu na rok 2006.

W uzasadnieniu NSA podkreślił, iż w sprawie nie kwestionowano stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyroku Sądu I instancji, a tylko naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 9 i 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r.

NSA wskazał, iż Sąd I instancji zasadnie przyjął, że przepis § 10 ust. 1 rozporzadzenia znajduje zastosowanie tylko w razie niezłożenia wymaganego oświadczenia do dnia 31 maja, tym bardziej, gdy – jak w tej sprawie – skarżąca z winy nadleśniczego nie mogła uczynić tego wcześniej. Z kolei zdaniem organu, zarówno naruszenie 14-dniowego terminu do złożenia oświadczenia liczonego od poinformowania nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej, jak i głównego terminu określonego dniem 31 maja, uniemożliwiało rozliczenie płatności na zalesienie. W tym stanie rzeczy nieodzownym było wyjaśnienie przez organ, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącą terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego [...] r., a zatem po upływie 7 dni po wpływie do nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia. Sąd I instancji wskazał, iż organ powinien w tym celu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zgodnie z art. 7 i 77 Kpa, m.in. zwracając się do tego organu o przekazanie stosownych informacji, dotyczących sposobu i daty przekazania przesyłki skarżącemu. Jeżeli chodzi o dobór metod, które pozwoliłyby na uzyskanie środków dowodowych przez organ, to należy zaznaczyć, że aktualność zachowuje art. 75 § 1 Kpa stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Mając powyższe na uwadze NSA, uznał za zasadny pogląd Sadu I instancji, że przy ponownym orzekaniu w sprawie\interpretacja organu po wyjaśnieniu tej kwestii powinna być dokonana w kierunku uznania, iż dochowanie terminu 31 maja 2007 r. jest wystarczające dla uznania, że termin nie został przekroczony.

Dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą skarżącej – W. N. przyznania pomocy na zalesienie gruntu rolnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownej analizy sprawy w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał decyzję, którą odmówił W. N. przyznania płatności na zalesiane gruntu na [...] r.

W uzasadnieniu wskazał, iż [...] r. złożony został przez skarżącą w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. Natomiast oświadczenie o wykonaniu zalesienia wpłynęło do siedziby Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] r. Do tego dokumentu dołączono zaświadczenie Nadleśniczego o zalesieniu z [...] r., wydane na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Dnia [...] r. r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. zawiadomił skarżącą, że w postępowaniu wszczętym ww. wnioskiem wydana zostanie decyzja odmowna, ze względu na uchybienie wynikającemu z § 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego terminowi przedłożenia oświadczenia o zalesieniu. W odpowiedzi wnioskodawca dnia [...] r. wniosła o przywrócenie terminu. Wnioskodawczyni wskazała, że Nadleśniczy wydając zaświadczenie [...] r. przekroczył 7-dniowy termin wynikający z art. 217 Kpa, o ponadto iż zaświadczenie zostało wysłane do skarżącej pocztą, co uniemożliwiło jej wcześniejsze złożenie oświadczenia do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. Podkreślił, że oświadczenie złożyła niezwłocznie jak tylko stało się to możliwe oraz, iż wpłynęło do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. przed datą [...] r., a zatem z zachowaniem wymogów wynikających z rozporządzenia wykonawczego.

Następnie dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu W. N. do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia, zgodnie z planem zalesienia. Podkreśliła, że jednym z obowiązków nałożonych na wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych jest przewidziany w § 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego obowiązek złożenia do kierownika właściwego biura powiatowego ARiMR oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołączone winno być zaświadczenie nadleśniczego, potwierdzającego fakt dokonania zalesienia. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu [...] r. zażalenie.

Po przeprowadzonej analizie zażalenia organ odwoławczy wydał w dniu [...] r., postanowienie na które W. N. złożyła skargę do sądu administracyjnego. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 118/08 oddalił skargę.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał decyzję o odmowie przyznania W. N. płatności na zalesianie. Strona wniosła odwołanie od decyzji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w dniu [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r. sygn. akt. III SA/Gl 1560/08 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] . Organ złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z 4 maja 2009 r., jednakże NSA wyrokiem z dnia 27 października 2010 r. oddalił skargę.

W dniu [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wydał decyzje uchylającą w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując wniosek Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] odmawiającą W. N. przyznania płatności na zalesianie za 2006 r. Organ przywołał stanowisko WSA w Gliwicach, iż: "konsekwencje naruszenia terminu są bardzo dotkliwe dla wnioskodawcy, gdyż nawet w sytuacji, gdy spełni on wszystkie przesłanki do uzyskania pomocy finansowej przewidzianej w rozporządzeniu, a w szczególności założy stosowną uprawę leśną i poniesie związane z tym wydatki pomocy tej nie otrzyma. Należy wobec tego przyjąć, iż przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego znajduje zastosowanie jedynie w przypadku uchybienia terminowi ostatecznemu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, a zatem niezłożenia tego oświadczenia do dnia 31 maja. Termin 14-dniowy jest jedynie terminem dyscyplinującym stronę i jego uchybienie, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przekroczył terminu ostatecznego nie może skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia." Stwierdził jednakże, że płatność na zalesienie za 2006 r. przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie, co stanowi § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004, Nr 187, poz. 1929 ze zm.-dalej "rozporządzenie wykonawcze"). Powołał art. 5 ust.3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) w brzmieniu: "Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r."

W odwołaniu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa art. 6, art. 7, art. 8 Kpa oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego.

W ocenie skarżącej, wobec spełnienia przez nią przesłanek do przyznania płatności na zalesianie przewidzianych przepisami prawa, powinna ona otrzymać stosowne świadczenie zgodnie z treścią złożonego przez siebie wniosku z [...] r. i oświadczenia z dnia [...] r. Środki pieniężne powinny zostać wypłacone w oparciu o przepis §10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku, gdy producent rolny złożył w terminie oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie planem zalesienia, to właściwy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązany jest przyznać mu płatność na zalesianie. Nie ma przy tym znaczenia podnoszony przez Kierownika Biura argument, jakoby przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i gwarancji Rolnej rzekomo uniemożliwiały wypłatę środków na rzecz skarżącej. Skoro bowiem skarżąca w sposób terminowy wypełniła wszelkie nałożone na nią obowiązki, to występujące po stronie Kierownika Biura zaniedbania nie mogły rzutować na możliwość otrzymania przez skarżącą płatności na zalesianie.

Dalej stwierdził, że organ wydający zaskarżoną decyzję obciążył skarżącą negatywnymi skutkami swojego nieprawidłowego zachowania. Argumentowała przy tym, że takie postępowanie stanowi w szczególności naruszenie przepisów art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "Kpa"), zgodnie z którymi organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa a w toku postępowania mają obowiązek stania na straży praworządności.

W ocenie skarżącej, treść zaskarżonej decyzji naruszała także normę przepisu art. 8 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W zaistniałej sytuacji trudno przyjąć, iż po wieloletnim sporze sądowym (zainicjowanym w wyniku nieprawidłowego działania Kierownika Biura i zakończonym pozytywnie dla skarżącej) wydanie zaskarżonej decyzji stanowi działanie wpisujące się w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Jak dalej podnosiła skarżąca, wręcz przeciwnie, pomimo jednoznacznych orzeczeń sądowych, Kierownik Biura po raz kolejny wydał decyzję, która w żadnym wypadku nie spełnia słusznych, w jej przekonaniu, oczekiwań i nie odzwierciedla wytycznych sądów administracyjnych.

Skarżąca stwierdziła nadto, że organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania dotyczące terminu załatwienia sprawy (art. 35 i 36 Kpa). Podkreślił, iż wyrok NSA zapadł w październiku 2010 r., a organ I instancji wydał decyzję dopiero [...] r. Ponadto organ nie informował skarżącej niezałatwieniu sprawy w terminie w trybie art 36 Kpa.

Po przeprowadzonej analizie odwołania organ odwoławczy wydał w dniu 24 października 2011 r. decyzję, którą utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji. Uznał zarzuty naruszenia prawa to jest art. 6, art. 7, art. 8 Kpa za bezzasadne. Podkreślił, że w trakcie procedowania organ opierał swoje rozstrzygnięcia na właściwych dla przypadku przepisach prawa, a decyzje poprzedzone były dokładną analizą sprawy.

Stwierdził, iż nie naruszył art. 6 Kpa, bowiem w trakcie procedowania zawsze opierał swe działania na właściwych dla przypadku przepisach prawa. Uwzględniał również wszelkie wskazania sądów administracyjnych a wydanie zaskarżonej decyzji przez kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. zostało poparte cytowanym wyżej brzmieniem art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.).

Stwierdził, że zarzut niedochowania wymogów z art. 8 Kpa nie był zasadny, bowiem jeżeli organ działa w oparciu o właściwe dla sprawy przepisy prawa nie można przypisać mu zachowań o charakterze nadużycia zaufania obywateli do organów Państwa. Ponadto organ stwierdził, że w trakcie procedowania w sprawie wszelkie decyzje jakie zostały podjęte były decyzjami poprzedzonymi szczegółowym procesem wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przypadku. Na każdym etapie obsługi sprawy organy opierały się na dokładnej analizie sprawy. Działania organów prowadzone były również po otrzymaniu wyroku sądu administracyjnego. Stwierdził, iż wykonanie wyroku WSA w świetle cytowanego wcześniej przepisu w chwili obecnej nie jest możliwe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia z § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego wskazał na dyspozycję wynikającą z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r., Nr 187 poz. 1929 z póź.zm.) gdyż, jak wskazano, powyższa dyspozycja nie pozwala na zachowanie przewidziane w § 10 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

W skardze pełnomocnik skarżącej podtrzymał istotę dotychczas prezentowanej argumentacji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił w szczególności naruszenie § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa.

Skarżąca podkreśliła, iż stosując się do przepisów rozporządzenia poniosła istotne koszty na zalesianie swoich gruntów, które miały być jej zrekompensowane na podstawie decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie. Zaakcentowała, iż skarżąca działa i działała z należytą starannoścą i w dobrej wierze, ufając przy tym, że również właściwe organy wywiążą się z obowiązków nałożonych na nie przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty zawarte w skardze za bezzasadne. Stwierdził, iż okoliczność poparta art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) w przekonaniu organu nie daje możliwości dokonania płatności dla skarżącej ale w żaden sposób nie jest aktem złego - łamiącego prawo postępowanii organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżenie rozstrzygnięcie narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treść przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Zatem przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie.

Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany zarówno ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi W. N. zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. ( IIGSK 920/09), jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 maja 2009 r. (III SA/Gl 1560/08).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tych wyrokach i ocenić, czy organ uwzględnił je w zaskarżonej decyzji.

Jak wskazał WSA w wyroku z dnia 4 maja 2009 r., nieodzownym było wyjaśnienie przez organ, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącego terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego 8 maja 2007 r., a zatem po upływie 7 dni po wpływie do nadleśnictwa informacji skarżącej o wykonaniu zalesienia. Organ powinien w tym celu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zgodnie z art. 7 i 77 Kpa, m.in. zwracając się do tego organu o przekazanie stosownych informacji, dotyczących sposobu i daty przekazania przesyłki skarżącemu. Jeżeli chodzi o dobór metod, które pozwoliłyby na uzyskanie środków dowodowych przez organ, to należy zaznaczyć, że aktualność zachowuje art. 75 § 1 Kpa stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Sąd wskazuje, że przy ponownym orzekaniu w sprawie\ interpretacja organu po wyjaśnieniu tej kwestii powinna być dokonana w przedstawionym wyżej kierunku, tj. uznania, iż dochowanie terminu 31 maja 2007 r. jest wystarczające dla uznania, że termin nie został przekroczony.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy nie poczyniły żadnych ustaleń dotyczących wyjaśnienia powyższej kwestii pomimo, że WSA w wyroku z dnia 4 maja 2009 r. wyraźnie wskazał, iż naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 K.p.a.) polegało m.in. na niewyjaśnieniu, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącego terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego 8 maja 2007 r., a zatem 7 dni po wpływie do nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia.

Uzupełniająco zauważyć należy, iż organ stwierdził, powołując się na brzmienie art. 5 ust.3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) o treści "Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.", że wykonanie wyroku WSA nie jest możliwe. Należy jednakże zauważyć, iż wyrok sądu I instancji zapadł 4 maja 2009 r., więc po 30 czerwca 2008 r., natomiast NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C.wyrokiem z dnia 27 października 2010 r.( sygn. akt 920/09). Co więcej wyroki powyższe dotyczyły decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C.z dnia [...] r. Sąd w zgromadzonym materiale dowodowym nie dopatrzył się, by argument przekroczenia limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia [...] r. przez organy na etapie postepowania odwoławczego w roku 2008 zakończonym decyzja organu odqwoławczego z [...] r. był podnoszony.

W zaskarżonej decyzji organ stwiedzał, iż " w trakcie procedowania w sprawie wszelkie decyzje jakie zostały podjęte były decyzjami poprzedzonymi szczegółowym procesem wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przypadku" natomiast twierdzenie to nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym.

Kwestią wymagającą zaznaczenia w rozpatrywanej sprawie (co wskazano również w wyroku WSA z dnia 4 maja 2009 r.) jest nieprzekazanie do Sądu przez organ II instancji pełnych akt sprawy. Sąd wyraża negatywną ocenę wobec takiej praktyki, odbiegającej od ustawowego wymogu wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. - przekazania do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę akt sprawy, a zatem wszystkich tych dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi na zaznajomienie się z pełnym przebiegiem sprawy, a następnie dokonanie oceny jej okoliczności.

Organ nie wyjaśnił, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącego terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego [...] r., a zatem 7 dni po wpływie do nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia. Zaniechanie to skutkuje naruszeniem art. 153 P.p.s.a., a jak wskazano wyżej przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W tej sytuacji nie można również uznać, że organy przeprowadziły niezbędne postępowanie pozwalające wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, że wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy podejmując wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia spawy. Zatem naruszyły także przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 Kpa.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na odniesienie się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a.

Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 152 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy tylko takiej grupy aktów, w stosunku do których przedmiotowym jest orzekanie o wstrzymaniu ich wykonania. Odnosi się ona zatem tylko do tych aktów, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31 stycznia 2006 r., II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy pewnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14 października 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl., postanowienie WSA w Bydgoszczy z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 649/08). Podkreślić należy, że do wykonania nie kwalifikują się odmowne akty administracyjne (vide: komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, str. 338). Podleganie wykonaniu dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można w związku z tym mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu.

Natura zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. powoduje, że wstrzymywanie jej wykonania nie przekłada się na wykonanie obowiązku, czyniąc zastosowanie art. 152 P.p.s.a. bezprzedmiotowym.