Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 471/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 2 pkt. 2, art. 36 a ust. 7 i 8, art. 95 ust. 6 pkt. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1204
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant st. asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II SA/Op 273/16 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 18 października

2016 r., sygn. akt II SA/Op 273/16 oddalił skargę J.B. (dalej określanej jako skarżąca) na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]w przedmiocie przyznania nagrody rocznej.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] w dniu 20 lipca 2015 r. sporządził negatywną opinię o skarżącej, jako o podległym mu wówczas strażaku, za okres od 30 stycznia 2011 r. do 20 lipca 2015 r., proponując przeniesienie jej na niższe stanowisko lub zwolnienie jej ze służby.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej

w [...] – w następstwie wniesionego przez skarżącą odwołania – w dniu 25 września 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną opinię i polecił wydanie nowej

z uwzględnieniem wskazanych w uzasadnieniu okoliczności.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] w dniu 12 stycznia 2016 r. wydał nową opinię o skarżącej, podtrzymując wniosek o przeniesienie jej na niższe stanowisko lub zwolnienie jej ze służby.

Skarżąca złożyła odwołanie również od tej opinii, lecz [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia 4 marca 2016 r. poinformował ją, że przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia opinii wydanej wskutek wniesionego odwołania, wobec czego sprawa została ostatecznie zakończona.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 95 ust. 6 pkt 3 i art. 95c ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1313, ze zm., dalej powoływanej jako ustawa), przyznał skarżącej nagrodę roczną w wysokości 50% 1/12 uposażenia otrzymanego w roku 2015, tj. obniżając tę nagrodę o połowę w związku ze wspomnianą negatywną okresową opinią służbową.

Skarżąca złożyła na tę decyzję odwołanie do Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...], który jednak utrzymał ją w mocy przywołaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nawiązał do negatywnej opinii służbowej z dnia 12 stycznia 2016 r., która jego zdaniem posiada walor ostateczności w rozumieniu art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), wynikający wprost z treści art. 36a ust. 8 ustawy. Podkreślił, że odwołanie, jakie przysługuje od opinii, wbrew swej nazwie, nie może być uznane za odwołanie

w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, którego przepisy nie znajdują w sprawie zastosowania. Jest to bowiem jedynie prawny środek uruchamiający wewnętrzną kontrolę w ramach postępowania w przedmiocie opinii, która nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Dlatego nie można było wnieść odwołania od opinii z dnia 12 stycznia 2016 r., która sama była wydana wskutek złożenia tego środka. Negatywna opinia służbowa oznaczała zaś konieczność obniżenia nagrody rocznej.

Skarżąca wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając jej naruszenie m.in. art. 95 ust. 6 pkt 3

w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2 i art. 36a ust. 8 ustawy. Wyraziła pogląd, że uchylenie opinii w wyniku odwołania z poleceniem wydania nowej opinii powoduje, iż sprawa po raz kolejny załatwiana jest w pierwszej instancji, a nowo wydana opinia ponownie może być zaskarżona. W przeciwnym razie nowa opinia wskutek przypisania jej przymiotu ostateczności mogłaby być całkowicie dowolna, gdyż nie podlegałaby weryfikacji celem sprawdzenia, czy wskazania sformułowane podczas uchylenia poprzedniej opinii zostały wykonane.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...]

w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w punkcie wyjścia przedstawił zasady przeprowadzania kontroli sądowoadministracyjnej oraz przedmiot tej kontroli w niniejszej sprawie. Następnie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 95 ustawy strażakowi za służbę pełnioną nienagannie w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego uposażenia (ust. 1), lecz nagrodę tę obniża się strażakowi nie mniej niż o 50% w przypadku otrzymania opinii służbowej, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy (ust. 6 pkt 3). Wyraził pogląd, iż wypłata nagrody rocznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa jej przyznania lub obniżenie

w drodze decyzji administracyjnej. Niemniej, jego zdaniem, organ był zobligowany do wydania decyzji obniżającej nagrodę ze względu na ziszczenie się wspomnianej przesłanki przewidzianej w art. 95 ust. 6 pkt 3 ustawy.

Rozwijając tę myśl Sąd omówił regulację ustawy dotyczącą opinii służbowych strażaków i powołując się na orzecznictwo stwierdził, że w stosunku do odwołania od opinii nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ jest to jedynie środek prawny uruchamiający wewnętrzną kontrolę postępowania opiniodawczego, przysługujący od aktu, który nie ma cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ani w znaczeniu materialnym, ani w sensie procesowym. Dlatego nie zgodził się z poglądem dopuszczającym na zasadach ogólnych złożenie odwołania od opinii wydanej wskutek uchylenia poprzedniej opinii

w wyniku uwzględnienia wywiedzionego od niej odwołania. Podzielił natomiast zapatrywanie co do waloru ostateczności opinii wydanej wobec skarżącej w dniu 12 stycznia 2016 r., zastrzegając wszelako, że pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, informujące ją trafnie o niemożności złożenia odwołania, nie może być uznane za akt, którym to odwołanie rozpatrzono.

Kwestię tę Sąd ocenił jako niemającą istotnego znaczenia dla sprawy, konstatując, że tak jak organ w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego nie jest uprawniony do merytorycznej oceny treści opinii służbowej, ale musi wziąć pod uwagę sam fakt jej wydania i jej ostateczność. Odnosząc się do opinii w tak zakreślonych ramach, przyjął, że odpowiada ona prawu, w szczególności z powodu sporządzenia jej wedle obowiązującego wzoru, w określonym prawem terminie

i z zastosowaniem wynikających z niego kryteriów. Opinia ta jest zarazem ostateczna

i jednoznacznie wskazuje na nieprzydatność skarżącej do służby. W konsekwencji organ był zobowiązany obniżyć jej nagrodę roczną, skoro natomiast uczynił to

w najmniejszym możliwym zakresie, to nie musiał szczegółowo uzasadnić swojego rozstrzygnięcia, gdyż byłoby to konieczne w przypadku obniżenia nagrody rocznej powyżej 50% wynagrodzenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.), oddalił skargę.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 października 2016 r., zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut materialnoprawny, choć jej autor sformułował go powołując się nie tylko na art. 174 pkt 1 P.p.s.a., ale również na art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i w sposób sugerujący, że podniesione naruszenia prawa dopiero otwierają cały ich katalog, który powinien być uzupełniony o dalsze pozycje. Pełnomocnik pod literą a na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił bowiem naruszenie prawa materialnego w postaci, którą przedstawił w punkcie 1, poprzestając wszelako na wyrażeniu zarzutu błędnej wykładni art. 95 ust. 6 pkt 3 w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2 i z art. 36a ust. 8 ustawy. Błąd ten polegać miał na przyjęciu, że zwrot "opinia wydana wskutek odwołania jest ostateczna" odnosi się do opinii i polecenia wydania nowej opinii przez przełożonego, podczas gdy dotyczy opinii, o której mowa

w art. 36a ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy, tj. opinii utrzymującej w mocy bądź wydanej na nowo przez przełożonego, co z kolei doprowadziło Sąd do nieprawidłowego poglądu, że zaskarżona opinia jako ostateczna nie może być przedmiotem odwołania i że obligowało to organ do obniżenia nagrody rocznej.

Pełnomocnik nie wskazał dalszych zarzutów w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i żadnych zarzutów w granicach podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. W oparciu

o tak skonstruowaną podstawę kasacyjną pełnomocnik wniósł natomiast o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia

i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor, po przedstawieniu stanu sprawy, zaakcentował, że ostateczną opinią wydaną wskutek odwołania w rozumieniu art. 36 ust. 8 ustawy może być tylko ta opinia organu odwoławczego, która bądź utrzymuje

w mocy opinię zaskarżoną, bądź ją uchyla i stanowi opinię nową. Jego zdaniem przypadek, gdy organ uchyla opinię w całości i poleca wydanie nowej opinii

z uwzględnieniem wskazanych okoliczności, odpowiada natomiast w istocie sytuacji uchylenia rozstrzygnięcia sądu czy organu administracji pierwszej instancji przez sąd lub organ odwoławczy z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, kiedy to rozstrzygnięcie podjęte po ponownym rozpoznaniu sprawy traktuje się jako zapadłe

w pierwszej instancji. W efekcie od opinii wydanej wskutek uchylenia poprzedniej opinii również przysługuje odwołanie na zasadach ogólnych. Przeciwny tok rozumowania pozbawiałby skarżącą prawa do kontroli instancyjnej i powodowałby, że nowowydana opinia może cechować się zupełną dowolnością, w tym pomijać okoliczności wskazane przez przełożonego w związku z uchyleniem wcześniejszej opinii. Taka ponowna kontrola wydaje się być niezbędna w sytuacji uchylenia poprzedniej opinii służbowej, która traci byt i jest zastępowana opinią nową, mogącą stać się przedmiotem ponownej kontroli. Skarżąca próbowała zaś tę kontrolę uruchomić, składając odwołanie od opinii

z dnia 12 stycznia 2016 r., któremu nie nadano biegu.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...], reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości. Podniósł, że opinia wydana wskutek odwołania jest ostateczna i brak już możliwości dalszego odwoływania się od niej.

W przypadku odmiennej wykładni zostałaby wszak stworzona możliwość dalszego odwoływania, podczas gdy celem opiniowania służbowego jest ocena dotychczasowego przebiegu służby oraz przedstawienie prognozy co do dalszego rozwoju służby opiniowanego. Opinii służbowej nie można zaś traktować jako aktu wywołującego bezpośrednie skutki w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza, gdyż nie kreuje ona nowej sytuacji prawnej oraz nie kształtuje sfery praw i obowiązków opiniowanego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie zawiera wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Jej zarzuty, zakreślające granice skargi kasacyjnej, w których Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę, ograniczają się do jednej kwestii spornej. Zwalczają one mianowicie dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnię art. 95 ust. 6 pkt 3 w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ten pierwszy przepis stanowi, że nagrodę roczną – w myśl art. 95 ust. 1 ustawy przysługującą strażakowi za służbę pełnioną nienagannie w danym roku kalendarzowym – obniża się nie mniej niż o 50 % w przypadku otrzymania opinii służbowej, o której mowa w przepisie drugim. W art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy mowa

z kolei o opinii służbowej stwierdzającej nieprzydatność strażaka na zajmowanym stanowisku.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, że żaden z tych przepisów nie zawiera zastrzeżenia, wedle którego opinia taka ma być ostateczna. W ustawie – w jej art. 36a ust. 8, do którego, jako do przepisu objętego podstawami kasacyjnymi wypadnie jeszcze powrócić – jako ostateczną określono jedynie opinię wydaną wskutek odwołania. W skardze kasacyjnej nie podjęto natomiast polemiki z trafnym skądinąd

i utrwalonym w orzecznictwie powołanym przez Sąd pierwszej instancji poglądem wykluczającym zastosowanie w sprawach opinii służbowych przepisów ustawy-Kodeks postępowania administracyjnego i utożsamianie odwołania uregulowanego w ustawie

z odwołaniem od decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksowym. W efekcie brak jakichkolwiek podstaw do nadawania znaczenia kodeksowego, a co za tym idzie przypisywania skutków prawnych wynikających z Kodeksu, także innym pojęciom występującym w ustawie, choćby swoim brzmieniem odpowiadały one terminologii kodeksowej. Dotyczy to także art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego definiującego decyzję ostateczną, jako m.in. decyzję, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Nie można zatem sięgnąć po tę definicję ustawową na zasadach analogii i bez wyraźnego umocowania ustawowego odpowiednio odnosić ją do opinii służbowej, od której nie przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego w terminie 14 dni. Unormowanie ustawy dotyczące opinii służbowych powinno być wykładane z założeniem jego autonomiczności

i całościowości, tj. w oderwaniu od przywołanych w skardze kasacyjnej zasad ogólnych wywiedzionych z innego aktu prawnego.

W związku z tym odnotować wypada, że w świetle przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, którego w skardze kasacyjnej nie zwalczano,

w stosunku do skarżącej w dniu 12 stycznia 2016 r. wydano opinię stwierdzającą jej nieprzydatność na zajmowanym stanowisku, czyli opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy. Tym samym organ zobowiązany był do obniżenia nagrody rocznej zgodnie z art. 95 ust. 6 pkt 3 ustawy. Stanowisko autora skargi kasacyjnej, według którego opinia ta powinna dodatkowo posiadać przymiot ostateczności

w prezentowanym przez niego znaczeniu, w istocie prowadzi do rezultatu sprzecznego z tym stanem faktycznym, mianowicie wniosku, że w stosunku do skarżącej opinii służbowej nie wydano wcale, gdyż postępowanie mające do niej doprowadzić nie zostało skutecznie (ostatecznie) zakończone. Argumentacja ta jest jednak także nie do pogodzenia z ustawą, i to nie tylko dlatego, że opiera się na przesłankach, jakie nie wynikają z jej treści, w szczególności z treści art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Wywód przeprowadzony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadza się na spostrzeżeniu, że opinia z dnia 12 stycznia 2016 r. wydana została po tym, jak przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania na mocy art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy uchylił poprzednią opinię w całości i polecił wydanie nowej opinii z uwzględnieniem wskazanych przez niego okoliczności. Pełnomocnik utrzymuje, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi być oceniane inaczej niż inne rozstrzygnięcia, jakie przełożony ten może podjąć na podstawie art. 36a ust. 7 ustawy, ponieważ od nowej opinii powinno przysługiwać kolejne odwołanie, choćby po to, by przełożony ten mógł zweryfikować, czy jego wskazania zostały wykonane. Konkluzję tę formułuje wszelako ponownie nie

w wyniku interpretacji przepisów ustawy, ale poprzez wykładnię porównawczą, sprowadzającą się do odwołania do ogólnych zasad aktów prawnych, które nie mają

w sprawie zastosowania, i nieznajdującego dostatecznego uzasadnienia normatywnego przeświadczenia o konieczności rozszerzenia tych zasad na procedurę w przedmiocie opinii służbowych.

Tymczasem ustawa wprowadziła inne reguły kontroli tych opinii, przeprowadzanej nie w trybie instancyjnym, przez organ wyższego stopnia, lecz

w ramach zwierzchnictwa służbowego, przez wyższego przełożonego. To do tego przełożonego strażak, który nie zgadza się z treścią opinii, może wnieść odwołanie za pośrednictwem wydającego opinię w terminie 14 dni od zapoznania się z nią (art. 36a ust. 5 ustawy). W myśl przywołanego art. 36a ust. 7 ustawy przełożony ten może zaskarżoną opinię bądź utrzymać w mocy, bądź uchylić w całości i wydać nową, bądź uchylić w całości i polecić wydanie nowej opinii z uwzględnieniem wskazanych okoliczności. W następnym przepisie, art. 36a ust. 8 ustawy, wskazano, że opinia wydana wskutek odwołania jest ostateczna.

Przepis ten nawiązuje bezsprzecznie do poprzedzającego go art. 36a ust. 7 ustawy, w którym pozostaje w ścisłym związku normatywnym, skłaniającym do kilku ważnych refleksji. I tak w jego świetle ostateczne są opinie, nie rozstrzygnięcia

w przedmiocie wywiedzionego od nich odwołania. Chodzić może więc wyłącznie

o opinię wydaną przez przełożonego właściwego do rozpatrzenia odwołania po uchyleniu opinii zaskarżonej (art. 36a ust. 7 pkt 2 ustawy) lub nową opinię, jaką

w wyniku uchylenia przez niego tej opinii wydał przełożony służbowy (autor opinii uchylonej) z uwzględnieniem wskazanych okoliczności (art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy), ale już nie o zaskarżoną opinię utrzymaną w mocy (art. 36a ust. 7 pkt 1 ustawy). Opinii utrzymanej w mocy niepodobna bowiem uznać za opinię wydaną wskutek odwołania, a tylko taką opinię określono jako ostateczną w art. 36a ust. 8 ustawy. W przepisie tym mowa przy tym nie o opinii przełożonego właściwego do rozpatrzenia odwołania, lecz o każdej opinii wydanej wskutek odwołania. Opinią tą jest zatem też nowa opinia wydana przez przełożonego, od którego pochodziła wcześniejsza opinia zaskarżona tym odwołaniem - w związku z poleceniem przełożonego właściwego do rozpatrzenia odwołania na zasadzie art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy. I ta nowa opinia nie byłaby podjęta, gdyby odwołanie od poprzedniej opinii nie zostało złożone i następnie uwzględnione przez przełożonego właściwego do jego rozpatrzenia, który jednak uznał, że nie jest w stanie samodzielnie opiniować strażaka i zlecił dokonanie tej czynności wydającemu opinię służbową. W konsekwencji cel art. 36a ust. 8 ustawy sprowadza się do wyłączenia dopuszczalności złożenia kolejnego odwołania od nowej opinii wydanej wskutek odwołania, czy to przez przełożonego właściwego do jego rozpatrzenia, czy to – na jego polecenie – przez przełożonego służbowego.

Nietrafnie pełnomocnik skarżącej podniósł, że taka wykładnia uniemożliwia weryfikację nowej opinii, zwłaszcza pod kątem zastosowania się do wskazań przełożonego właściwego do rozpatrzenia odwołania. Nie dostrzegł wszak, że w art. 36a ust. 9 ustawy przewidziano kolejną, odwołując się do terminologii używanej odnośnie do instytucji postępowania administracyjnego – nadzwyczajną, możliwość wzruszenia opinii służbowej. Otóż w myśl tego przepisu Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może zmienić lub uchylić opinię wydaną przez przełożonych, o których mowa w art. 36a ust. 3 pkt 2-6 ustawy w przypadku ujawnienia nowych istotnych okoliczności, które nie były znane w toku opiniowania lub stwierdzenia, że opinia została wydana z naruszeniem przepisów o opiniowaniu, przy czym wedle art. 36a ust. 11 ustawy zmiana taka na korzyść strażaka może nastąpić

w każdym czasie. Niewątpliwie Komendant Główny może realizować tę kompetencję

w odniesieniu do rozpatrywanej nowej opinii, jeżeli wbrew art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy nie uwzględnia ona okoliczności wskazanych w związku z uchyleniem opinii wcześniejszej. Ta nowa opinia jest bowiem wydana przez przełożonego, o którym mowa w art. 36a ust. 3 pkt 2-6 ustawy, wyliczającym podmioty właściwe do wydania opinii służbowej. W art. 36a ust. 9 ustawy nie wspomniano przecież tylko o opinii wydanej przez przełożonego, o którym mowa w art. 36a ust. 7, właściwego nie do wydania opinii służbowej, lecz do rozpatrzenia odwołania od tej opinii. Przełożony ten wydaje jednak tę opinię tylko wtedy, gdy działa na podstawie art. 36a ust. 7 pkt 2 ustawy, uprawniającego go do uchylenia w całości zaskarżonej opinii i wydania opinii nowej. W pozostałych przypadkach ogranicza się przecież do utrzymania zaskarżonej opinii w mocy (art. 36a ust. 7 pkt 1 ustawy) lub uchylenia jej w całości i polecenia wydania opinii nowej (art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy).

Mając to względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 P.p.s.a.