Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2818/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 26 par. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 33 par. 2 i 3, art. 40 par. 2, art. 14 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 571/12 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 1 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 571/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

2. Ze stanu sprawy przyjętego do wyrokowania przez Sąd I instancji wynikało, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez te organ, obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług, zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym, jak też na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Skarżąca, pismem z 30 maja 2011 r., zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, zażądała zwrotu wyegzekwowanych kwot. W uzasadnieniu powołała się na przedawnienie obowiązku zapłaty należności objętych wystawionymi tytułami wykonawczymi. Wskazała, że wprawdzie zastosowanie środków egzekucyjnych spowodowało przerwanie biegu przedawnienia, jednak ten biegnąc na nowo zdążył już w międzyczasie również upłynąć.

Postanowieniem z 17 października 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, które na skutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie postanowieniem z 15 grudnia 2011r. uchylił w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z 13 stycznia 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącej oraz zwrotu wyegzekwowanych kwot.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności poinformowano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku dochodowym pobieranym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za styczeń 2004 r oraz sierpień 2004 r. zostało umorzone postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r .

Dalej wskazano, że pierwszy środek egzekucyjny do tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku VAT za styczeń 2004 r. został zastosowany 29 kwietnia 2004 r. Jednakże w świetle art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie może dojść do przerwania biegu terminu przedawnienia w sytuacji, gdy nie upłynął termin płatności podatku. W konsekwencji, organ przyjął, że termin wymagalności przedmiotowej należności upływał z dniem 31 grudnia 2009 r.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przedstawił kiedy i jakie zostały zastosowane środki egzekucyjne, które jego zdaniem, przerwały bieg terminu przedawnienia. Organ egzekucyjny stwierdził, że zastosowanie opisanych środków egzekucyjnych spowodowało trzykrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych.

Organ zaznaczył także, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że należności z tytułu nieopłaconych składek za lata 2004 – 2005, jak też za lata wcześniejsze, objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przeciwko zobowiązanej nie uległy przedawnieniu

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zażądała jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie w jakim egzekwowany obowiązek wygasł na skutek przedawnienia. Skarżąca wskazała również, że mimo, iż w postanowieniu organu I instancji wskazuje się tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, niemniej jednak nie podano dat wystawienia tych tytułów, ani też dat ich doręczenia, co uniemożliwia sprawdzenie zgodności z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu podkreślono, że w zakwestionowanym postanowieniu brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących przepisów prawnych, na podstawie których podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie. Tymczasem część zaległości powstała przed zmianą Ordynacji podatkowej w zakresie dotyczącym instytucji przedawnienia, a w świetle art. 21 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 1453, poz. 1199) w stosunku do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem 1 września 2005 r. znajduje zastosowanie w nowym brzmieniu – jedynie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie – do przedawnienia zobowiązań powstałych przed wejściem w życie noweli znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe tj. obowiązujące w dacie powstania tychże zobowiązań. Organ pominął zaś w ogóle treść art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania zobowiązań podatkowych, zgodnie z którym kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia. Ponadto, według skarżącej, organ egzekucyjny błędnie uznał, że w dniu 13 października 2009 r. została ona zawiadomiona o zajęciu prawa majątkowego, gdyż począwszy od 2004 r. skarżąca miała status rezydenta podatkowego Irlandii, przy czym fakt ten był znany organowi, który winien być świadomy, że zawiadomienie wysłane na niewłaściwy adres jest nieskuteczne.

Postanowieniem z 1 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Odpowiadając na zarzuty zażalenia wyjaśniono, że przepis art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej, nie mógł mieć zastosowania w sprawie, bowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone do przedmiotowych zaległości podatkowych nie zostało umorzone, ani w żaden inny sposób zakończone. Nie miało zatem miejsca kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Odpowiadając na zarzut braku w zaskarżonym postanowieniu dat wystawienia tytułów wykonawczych oraz dat ich doręczenia podniesiono, że we wniosku o umorzenie nie kwestionowano skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych, a przyznano, że do przedmiotowych zobowiązań podatkowych zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i zastosowano środki egzekucyjne, co doprowadziło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu skupił się zaś przede wszystkim na ocenie, które zastosowane środki egzekucyjne przerywały bieg terminu przedawnienia. Niewskazanie w zaskarżonym postanowieniu dat wystawienia tytułów wykonawczych oraz dat ich doręczenia nie stanowi – w ocenie organu II instancji – przesłanki do uchylenia tego postanowienia. Z akt sprawy wynika bowiem, że tytuły wykonawcze obejmujące przedmiotowe zaległości podatkowe zostały doręczone w dniach: 29 kwietnia 2004 r., 5 sierpnia 2005 r., oraz 15 lutego 2006 r.

Organ II instancji zauważył również, że zarówno z akt sprawy jak i z wyjaśnień organu egzekucyjnego wynika, że skarżąca nie zgłosiła w [...] Urzędzie Skarbowym w K. zmiany miejsca zamieszkania. W związku z tym wszelka korespondencja w toku postępowania egzekucyjnego kierowana była pod adres wskazany jako miejsce zamieszkania zobowiązanej.

3. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zażądała uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Skarżąca zakwestionowała przede wszystkim ustalenia organu w zakresie jego wiedzy, co do jej miejsca zamieszkania. Podkreśliła, że w dniu 24 stycznia 2003 r. udzieliła swojej matce, "upoważnienia stałego" do reprezentowania jej we wszystkich sprawach przed urzędem skarbowym. W tej sytuacji próba doręczenia zawiadomienia o zajęciu bezpośrednio skarżącej nie może być uznana za skuteczną.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.

5. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego argumentowała, że zaległości podatkowe oraz należności składkowe uległy już przedawnieniu.

Sąd I instancji zauważył, że wniosek o umorzenie dotyczył zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w podatku od towarów i usług za styczeń, maj – lipiec, wrzesień – grudzień 2004 r. oraz kwiecień – październik 2005 r., jak również składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za lata 2004 – 2005 oraz składek na PFRON za lata 2004 – 2005 r. Stosownie natomiast do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. Odnosząc powyższą regułę do ciążących na skarżącej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług (w zakresie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone), Sąd I instancji stwierdził, że co do zasady w stosunku do zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, maj – lipiec, wrzesień, październik, listopad 2004 r. bieg terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2009 r., a w stosunku do zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., za kwiecień – październik 2005 r., upływał z dniem 31 grudnia 2010 r.

Sąd I Instancji wskazał jednocześnie, że w stosunku do skarżącej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących powyższe zaległości, co spowodowało przerwanie terminu biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie negowała, a wręcz przeciwnie przyznała w sposób niebudzący wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte oraz zostały zastosowane środki egzekucyjne, które spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia i że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia pięcioletni termin przedawnienia zaczął biec na nowo. Jednakże według skarżącej "nowy" termin przedawnienia także upłynął. W ocenie Sądu I instancji, z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, albowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego (zawiadomienie odebrane przez mBank w dniu 29 września 2009 r.) w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego mBankiem, a które zostało zastosowane wobec wszystkich zaległości objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., o którym skarżąca została zawiadomiona (w dniu 13 października 2009 r.), spowodowało, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przedmiotowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług jeszcze się nie przedawniły.

Sąd I instancji zauważył również, że w toku postępowania zażaleniowego oraz na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca podjęła próbę podważenia skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez wykazanie, że zawiadomienie o zajęciu z 13 października 2009 r. było nieskuteczne, ponieważ zostało doręczone na niewłaściwy adres, a ponadto skarżąca w dniu 24 stycznia 2003 r. udzieliła matce upoważnienie do reprezentowania jej we wszystkich sprawach przed urzędem skarbowym. Zatem próba doręczenia zawiadomienia o zajęciu skarżącej na jej adres zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi nie może być uznana za skuteczną.

W ocenie Sądu I instancji, twierdzenie skarżącej o bezskuteczności doręczenia zawiadomienia o zajęciu nie ma uzasadnionych podstaw. Organ egzekucyjny wszczyna bowiem egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Sąd I instancji zauważył, że w tytułach wykonawczych został wskazany adres: M., ul. S. [...]. Na ten adres zostały skutecznie doręczone m.in. odpisy tytułów wykonawczych, obejmujące przedmiotowe zaległości podatkowe.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby skarżąca dokonała jakiejkolwiek aktualizacji danych związanych z jej adresem. Nie można się zatem zgodzić z zarzutem skargi, że ustalenia organów, co do faktu niezgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania są niepełne i bardzo powierzchowne.

Zdaniem Sądu I instancji, nie znajduje również uzasadnienia sugestia zawarta w skardze, że organ egzekucyjny był obowiązany, przed skierowaniem korespondencji (zawiadomienia o zajęciu) do skarżącej, podjąć czynności celem zweryfikowania prawidłowości adresu zobowiązanej podanego w tytułach wykonawczych, które zostały skutecznie doręczone.

Odnosząc się z kolei do kwestii znajdującego się w aktach upoważnienia z dnia 24 stycznia 2003 r. udzielonego przez skarżącą – matce A. S. do reprezentowania jej we wszystkich sprawach przed urzędem skarbowym, Sąd zgodził się z organem II instancji, że to upoważnienie (pełnomocnictwo) nie może być respektowane w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązań podatkowych powstałych w 2004 r. i 2005 r. Organ egzekucyjny musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt). Faktu istnienia pełnomocnictwa organ administracji (egzekucyjny) nie może domniemywać. Dopiero od momentu zawiadomienia organ administracyjny (egzekucyjny) jest zobligowany doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i zapewnić mu taki udział w postępowaniu, jak stronie tego postępowania (w tym przypadku chodzi o odpowiednie uprawnienia zobowiązanego).

Jednocześnie Sąd I instancji, powołując się na ugruntowaną linię orzeczniczą, stanął na stanowisku, że doręczenie tytułu wykonawczego musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero po tak skutecznym wszczęciu egzekucji zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowe wszczęcie egzekucji poprzez doręczenie przedmiotowych tytułów wykonawczych skarżącej na wskazany przez nią adres.

Sąd I instancji stanął również na stanowisku, że nowelizacja Ordynacji podatkowej dokonana ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. nie miała wpływu na kwestie przerwania biegu terminu przedawnienia objętych wnioskiem skarżącej zobowiązań podatkowych powstałych w latach 2004 – 2005, które nastąpiło w 2009 r. Odwoływanie się przy tym do art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej (uchylonego przepisem art. 1 pkt 34 lit. b ustawy z dnia 30 czerwca 2005r.) jest niezasadne, ponieważ przedmiotowy przepis w brzmieniu: "kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia", nie mógł być zastosowany, albowiem jak słusznie zauważył organ II instancji w swoim rozstrzygnięciu, w rozpoznawanej sprawie toczyło się cały czas jedno postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. Nie miało zatem miejsca kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując Sąd i instancji wskazał, że organy zasadnie uznały, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu nastąpiło prawidłowo. Organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, wskazując prawną podstawę rozstrzygnięcia. Wobec prawidłowego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych skarżącej, a następnie zawiadomienia o zajęciu na jedyny znany organowi egzekucyjnemu jej adres w trybie zastępczym, nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Wobec tego brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

6. Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej – "P.p.s.a."), zarzucono:

- w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 151 P.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., w wyniku błędnej interpretacji art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 26 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 zm., dalej – "u.p.e.a."), polegającej na przyjęciu, że odpis tytułu wykonawczego należy doręczyć zobowiązanemu, mimo iż ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w sprawie,

- w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu wskutek zastosowania środka egzekucyjnego zastosowanego w ramach nieskutecznie wszczętej egzekucji administracyjnej, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 151 P.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.,

- w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez brak kontroli rozstrzygnięcia DIS w Krakowie i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego, który nie wynika z akt sprawy, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów art. 151 P.p.s.a., gdyż odpowiednie zastosowanie art. 3 § 1 P.p.s.a., spowodowałoby uwzględnienie art. 26 § 5 u.p.e.a., a w konsekwencji wydanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wyroku uwzględniającego skargę.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wobec braku przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd drugiej instancji rozpoznał sprawę

w granicach wyznaczonych przez sformułowane przez stronę podstawy kasacyjne oraz przytoczoną na ich poparcie argumentację (art. 183 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego wyroku, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut błędnej interpretacji art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 26 § 1 pkt 5 (art. 26 § 5 pkt 1) u.p.e.a. polegającej na przyjęciu, że odpis tytułu wykonawczego należy doręczyć zobowiązanemu, mimo iż ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w sprawie.

Istota sporu wiąże się z problematyką doręczania tytułu wykonawczego, w sytuacji gdy w innym postępowaniu (podatkowym czy egzekucyjnym) został ustanowiony pełnomocnik. Działanie przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym było wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Charakteryzuje się ono jednolitą argumentacją (por. m.in. wyroki NSA: z 14 czerwca 2012 r., II FSK 2513/10, z 13 czerwca 2013 r., II FSK 128/11, z 23 października 2013 r., II FSK2782/11, z 4 marca 2014 r. II FSK 863/12).

Podkreślić należy, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Ponadto, co ma szczególne znaczenie w realiach tej sprawy, skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Niezależnie od rozróżnienia pojęć "postępowania egzekucyjnego" i "egzekucji administracyjnej", obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Powinność doręczenia przez organ tytułu wykonawczego do rąk zobowiązanego lub dłużnika bezpośrednio wynika przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie decyzji administracyjnej kreującej zobowiązanie pieniężne. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem decyzji administracyjnej zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 K.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, z 1 lutego 2011 r., II FSK 1410/09)

Dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, o czym mowa w art. 33 § 3 K.p.a. może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy sprawa istnieje, to zaś wymaga wszczęcia postępowania (w rozpatrywanym przypadku postępowania egzekucyjnego, stanowiącego odrębną sprawę administracyjną). Tym samym organ nie miał obowiązku ani dopasowywania uprzednio złożonego pełnomocnictwa do nowej sprawy, ani też wzywania strony do sprecyzowania jakiej sprawy uprzednio złożone pełnomocnictwo miało dotyczyć, skoro złożono je w innej sprawie. Przypomnijmy, że z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo "upoważnienie stałe" udzielone przez skarżącą swojej matce zostało złożone do [...] Urzędu Skarbowego

w K. w dniu 24 stycznia 2003 r. tj. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Ponadto, z uwagi na fakt, że skarżąca nie zgłaszała w u rzędzie skarbowym zmiany miejsca zamieszkania, korespondencja prawidłowo doręczana była na adres M., ul. S. [...].

Z powyższych względów niezasadna jest również argumentacja autora skargi kasacyjnej, o nieskutecznym doręczeniu zawiadomienia o zajęciu z 13 października 2009 r., z uwagi na skierowanie go do skarżącej zamiast do pełnomocnika. Podkreślić bowiem należy, że pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu, zgodnie z art. 33 § 2 K.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 K.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, gdyż stosownie do art. 33 § 3 zd. 1 K.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 K.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1217/06, 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 990/06, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I GSK 700/06, 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2556/10).

Niezasadny jest również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego zastosowanego w ramach nieskutecznie wszczętej egzekucji administracyjnej.

Zauważyć bowiem należy, że skoro, jak wykazano wyżej, doręczenie tytułów egzekucyjnych bezpośrednio zobowiązanej, było prawidłowe, tym samym doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez brak kontroli rozstrzygnięcia DIS w Krakowie i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego, który nie wynika z akt sprawy.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej z akt sprawy wynikają daty doręczenia zobowiązanej tytułów wykonawczych, obejmujących przedmiotowe zaległości. Na każdym z tytułów wykonawczych w poz. 69 widnieje bowiem data potwierdzenia odbioru, a w poz. 70 podpis otrzymującego (zob. akta administracyjne).

Z kolei w uzasadnieniu postanowień organy I i II instancji nie skupiały się na oczywistej kwestii skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem – jak zasadnie wskazuje Sąd I instancji – we wniosku o umorzenie, skarżąca nie podważała samego faktu wszczęcia egzekucji i doręczenia odpisów tytułów wykonawczych.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, wobec braku uzasadnionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na mocy art. 184 P.p.s.a. W zakresie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 490).