Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 207/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 13, art. 2, art. 5 par. 1 pkt 1, art. 15, art. 26 par. 5 pkt 1, art. 27 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 6, art. 93 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 2 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2009 nr 31 poz 206
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.
article: par. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 137 poz 1541
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. - wspólnicy "S." s. c. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z [...] sierpnia 2010 r. uznające zarzuty A. W. i A. W. wspólników spółki cywilnej "[...]" A. W. A.W. S.C. za bezzasadne.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...][...] i Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na [...] S.C. A. W. A. W. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego [...] marca 2010 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Na tej podstawie [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego spółki.

Pismem z [...] lipca 2010 r. A. W., A. W. wspólnicy "[...] S.C. A. W. A. W." wnieśli do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zarzuty te dotyczyły:

- niedopuszczalności egzekucji wobec wszczęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 §1 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) ze względu na brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzenia egzekucji – dalej u.p.e.a.,

- niedopuszczalności egzekucji wobec braku doręczenia pisemnego upomnienia,

-niedopuszczalności egzekucji wobec wystawienia tytułu wykonawczego z naruszeniem art. 33 ust. 3 i ust. 4 u.p.e.a.

- niedopuszczalności egzekucji wobec faktu wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot nieposiadający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, do którego wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o zajęcie stanowiska w sprawie złożonych zarzutów postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne. Wierzyciel stwierdził, że wskazanie w tytule wykonawczym art. 2 §1 u.p.e.a. jako podstawy prawnej egzekucji jest wystarczające, ponieważ w przepisie tym wymieniono obowiązek, na podstawie którego tytuł wykonawczy został wystawiony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów wierzyciel stwierdził, że z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) w związku z art.15 § 5 u.p.e.a., wynika, iż postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie (decyzja MWITD w W. z [...] lutego 2010 r. nr [...]). Zdaniem [...] Inspektora Drogowego nietrafny jest zarzut dotyczący naruszenia treści art. 33 ust. 3 i ust. 4 u.p.e.a ze względu na wystawienie tytułu wykonawczego przeciwko spółce cywilnej ze względu na to, że jakkolwiek sama spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej to jednak ze względu na jej konstrukcję prawną, czyli to, że jest ona zobowiązaniem gospodarczym osób fizycznych możliwe jest prowadzenie egzekucji. W ocenie wierzyciela niezasadny był też zarzut dotyczący wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot nieposiadający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził bowiem – powołując się na art. 51 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. nr 125, poz. 1371 ze zm.) – iż nie ma podstaw do kwestionowania uprawnień [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do podejmowania egzekwowania swoich orzeczeń.

Od powyższego postanowienia dłużnik wniósł zażalenie, w którym ponowił zastrzeżenia dotyczące tytułu wykonawczego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którym dał uprzednio wyraz w zarzutach.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez dłużnika utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego postanowienia podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego odnośnie zarzutów spółki. Ponadto – odnosząc się do zarzutu wystawienia tytułu wykonawczego przez niewłaściwy organ – podkreślił, że do wystawienia tego tytułu uprawniony jest i był jako wierzyciel [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Zgodnie bowiem z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 u.p.e.a. w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego jest zaś uprawniony zgodnie z art. 5 § 1 tej ustawy – właściwy do orzekania organ I instancji. Organ wskazał, że tytuł wykonawczy opiera się na decyzji wydanej w dniu [...] lutego 2010 przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego, mocą której nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną. W art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazano, że zadania Inspekcji Transportu Drogowego określone w niniejszym rozdziale wykonują Główny Inspektor Transportu Drogowego oraz wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Dowodzi to uprawnienia wojewódzkiego inspektora do wydawania decyzji oraz prawa jej egzekwowania w toku postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji odniósł się również do pozostałych zarzutów strony i dokonując analizy wymienionych w postanowieniu przepisów u.p.e.a. uznał stanowisko organu administracyjnego I instancji za prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik wspólników spółki cywilnej [...] S.C. A. W. A. W. obecnie [...] A. W. A. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W motywach skargi powtórzone zostały zarzuty formułowane w toku postępowania administracyjnego i zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zm.),

2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- naruszenie art. 33 ust 10 w zw. z art. 27 § 1 ust. 6 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy określał podstawę prowadzenia egzekucji, podczas gdy w tytule wykonawczym nie przytoczono podstawy prowadzenia egzekucji,

- naruszenie art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 18 w zw. z art. 32 u.p.e.a. - w zakresie niedoręczenia pełnomocnikowi strony tytułu wykonawczego oraz upomnienia przed wszczęciem egzekucji,

- naruszenie art. 15 u.p.e.a. - w zakresie niedoręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia,

- naruszenie art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- naruszenie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd uznał zarzuty skargi jako niezasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w niej istotnego zarzutu braku legitymacji dla [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego, Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. użyte w ustawie pojęcie wierzyciela oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika natomiast, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji rządowej - właściwy do orzekania organ l instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Wskazać w tym kontekście należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - Główny Inspektor. Takie rozwiązanie dopuszcza ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która w art. 2 pkt 2 lit. b stanowi, iż zadania administracji rządowej w województwie wykonują organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży.

Uprawnieni do kontroli drogowej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z przewozem karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy. Podkreślenia wymaga przy tym, iż, zgodnie z art. 93 ust. 1a, decyzja, o której mowa w ust.1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

W świetle powyższych regulacji zasadne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, iż podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji z [...] lutego 2010 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej jest [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako właściwy do orzekania organ l instancji. W ocenie Sądu, należy zatem uznać, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez ten organ spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a zaskarżone postanowienie nie narusza art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej.

Zasadnie także organy przyjęły, iż w sprawie ma zastosowanie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i akty wykonawcze do tej ustawy nie wprowadzają bowiem podziału na sposób powstania należności określając tylko i wyłącznie, że obowiązek przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest wymagany, gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnej określonej w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem tym jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nakładająca na [...] A. W. A. W. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W tych okolicznościach brak jest tym samym podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia treści art. 15 u.p.e.a. jak również § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku doręczenia pełnomocnikowi strony tytułu wykonawczego to należy stwierdzić, że tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego, został doręczony stronie [...] lipca 2010 r. czego dowodzi kserokopia dowodu doręczenia przesyłki znajdująca się w aktach adm. – k.41 verte. Tymczasem pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu reprezentującego stronę zostało złożone osobiście dopiero razem z zarzutami [...] lipca 2010r. W tym stanie rzeczy dopiero od momentu, w którym organ powziął wiadomość o zgłoszeniu się pełnomocnika obowiązany był do doręczania mu pism wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym. W tym kontekście (niezależnie od treści art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.) tytuł wykonawczy musiał być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu, co w sprawie niniejszej miało miejsce, czego dowodzi również treść zarzutów, w których podważa się prawidłowość tytułu wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela także stanowisko organu odnoszące się do prawidłowości powołanej w tytule wykonawczym podstawy prowadzenia egzekucji. Wskazać należy, że przez podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub obowiązków o charakterze niepieniężnym. W tytule wykonawczym wystawionym w kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawie jako podstawę prawną prowadzenia egzekucji powołano art. 2 ust. 1 u.p.e.a. W ocenie Sądu powołanie tego przepisu bez wskazania jego konkretnej jednostki redakcyjnej (punktu) nie stanowi – wbrew twierdzeniom skarżącej – wadliwości tytułu wykonawczego, która skutkowałaby koniecznością zwrotu tego tytułu wierzycielowi przez organ egzekucyjny. Zaznaczyć bowiem należy, że tak określona podstawa prowadzenia egzekucji podana jest wręcz w samej treści tytułu wykonawczego, w związku z czym dodatkowe podanie w rubryce 42 określonej jako "inna podstawa prawna egzekucji administracyjnej" przez wierzyciela wspomnianej podstawy prawnej bez szczegółowego określenia punktu bez wątpienia nie jest błędem. Zatem egzekucja na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego była dopuszczalna jako prowadzona w oparciu o wskazaną w tytule wykonawczym podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, tj. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r., z mocy której na zobowiązanym (określonym identycznie w tytule jak i w orzeczeniu, na podstawie którego ten tytuł wystawiono) ciążył egzekwowany obowiązek. Nie było więc uzasadnionych wątpliwości co do charakteru i rodzaju egzekucji jaka na podstawie tego tytułu miała być prowadzona. Brak jest również podstaw aby kwestionować prawidłowość określenia przez wierzyciela osoby dłużnika. Spółka cywilna mimo, że nie posiada osobowości prawnej na gruncie prawa cywilnego (podmiotami są wspólnicy jako osoby fizyczne) to jednak na gruncie "prawa daninowego" uznaje się je za podmiot prawa – co trafnie podniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego. Prawidłowe jest doręczenie decyzji spółce cywilnej jeśli obok jej nazwy w decyzji znajdują się dane jej wspólników. Dotyczy to również prawidłowości wystawienia i doręczenia tytułu wykonawczego, co wprost wynika z treści art. 27 § 2 u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.