Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 40/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 4 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1468
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w  związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 889/19 w sprawie ze skargi J. S. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie częściowego udzielenia wsparcia dla producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. S. R. 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 889/19 po rozpoznaniu skargi J. S. R. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie częściowego udzielenia wsparcia dla producentów owoców i warzyw, w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2019 r., w punkcie drugim zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, ze zm. dalej: rozporządzenie z dnia 23 października 2014 r.), poprzez błędne uznanie, że nie zachodzi rażące naruszenie prawa wobec luki prawnej, która miałaby polegać na braku unormowania sytuacji dotyczącej zmiany statusu faktycznego lub prawnego podmiotu, podczas gdy w okolicznościach sprawy miało miejsce rażące naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. polegającego na przyznaniu wsparcia podmiotowi nieuprawnionemu, zaś luka prawna nie występuje, bowiem podmiot ubiegający się o wsparcie powinien spełniać wymogi wynikające z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. na każdym etapie, tj. składania powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku owoców i warzyw, przeprowadzenia tej operacji oraz wnioskowania o wsparcie z tego tytułu.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik J. S. R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Z kolei, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z regulacji tej wynika, że przepis art. 184 p.p.s.a. stanowi podstawę oddalenia skargi kasacyjnej nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego lub częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. W szczególności ma to miejsce, gdy WSA oddalił skargę, kierując się błędnymi przesłankami, jednakże zastosowanie przesłanek właściwych doprowadziłoby również do oddalenia skargi. Podobnie uchylenie zaskarżonej decyzji może być słuszne, choć zostało oparte na niewłaściwych przepisach. Chodzi tu przede wszystkim o błędną argumentację prawną zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną, nie może bowiem przyjmować innego stanu faktycznego niż sąd pierwszej instancji. Może natomiast uznać, że wprawdzie niektóre fakty zostały przyjęte z naruszeniem zasad procedury, jednakże ich zaistnienie albo niezaistnienie było obojętne z punktu widzenia prawa materialnego, które miało w sprawie zastosowanie. Jeżeli NSA oddali skargę kasacyjną, wskazując zarazem w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ocena prawna wyrażona w tymże uzasadnieniu przestaje wiązać, a wiążąca – zarówno dla organów administracji, jak i dla sądów administracyjnych – staje się ocena prawna, względnie wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu tego Sądu (por. H. Filipczyk, glosa do wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., II FSK 2057/09, POP 2011, z. 5, poz. 429). Pozostawienie w mocy orzeczenia z innych względów prawnych niż przytoczone w uzasadnieniu dopuszczalne jest tylko pod warunkiem, że względy te znajdowały oparcie w ustaleniach faktycznych zawartych w zaskarżonym orzeczeniu (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, Komentarz do art. 184 p.p.s.a., LEX 2013 powołując się na orzeczenie SN z dnia 13 lutego 1936 r., C. 1. 1857/35, Zb. Urz. 1937, poz. 41).

Za podstawę wyroku z 7 lipca 2020 r., VIII SA/Wa 889/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [...] listopada 2015 r. J. S. R. złożył do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie "Powiadomienie dotyczące [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) [...]" o zamiarze wycofania z rynku jabłek i gruszek w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw ([...])". W formularzu zaznaczył, że wniosek składany jest przez producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Następnie [...] lipca 2016 r. do Dyrektora OT ARR wpłynął wniosek Strony o przyznanie wsparcia w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw ([...]") za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku jabłek i gruszek. Decyzją z [...] września 2016 r. Dyrektor OT ARR przyznał Stronie częściowe wsparcie w łącznej wysokości 65. 595,89 EUR, tj. 290. 996,52 złotych za wycofanie z rynku jabłek i gruszek oraz odmówił udzielenia wsparcia do wycofanych z rynku 680 kg gruszek. Decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., Prezes ARR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw ([...])" wobec producenta J. S. R., z uwagi na jego przynależność do uznanej organizacji producentów owoców i warzyw R. Sp. z o.o. Decyzją z [...] maja 2019 r. Prezes ARiMR stwierdził z urzędu nieważność decyzji Dyrektora OT ARR nr z [...] września 2016 r. w sprawie częściowego udzielenia wsparcia w części dotyczącej przyznania wsparcia finansowego w kwocie 5 911,41 EUR za operacje wycofania z rynku 14 052 kg jabłek i gruszek, przeprowadzone w okresie, gdy Strona była już członkiem organizacji producentów owoców i warzyw R. Sp. z o. o. Ustalono, że w dniu składania powiadomienia Strona była członkiem organizacji producentów E. Sp. z o. o., która nie była beneficjentem mechanizmu wycofania z rynku. Na tym etapie realizacji mechanizmu Strona zadeklarowała , że jest podmiotem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, ze zm.), czyli producentem niebędącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Natomiast od [...] grudnia 2015 r., w wyniku połączenia się organizacji E. Sp. z o. o. z organizacją R. Sp. z o. o. Strona stała się członkiem organizacji producentów R. Sp. z o. o. realizującej program operacyjny. R. Sp. z o. o. realizowała program operacyjny w latach 2015-2018 i uczestniczyła w mechanizmie [...] i jako beneficjent tego mechanizmu uzyskała wsparcie finansowe na mocy decyzji z [...] września 2016 r. oraz decyzji z [...] września 2016 r. Strona dokonała szeregu operacji wycofania, w tym już jako członek R. Sp. z o. o. dokonała operacji wycofania z rynku [...] grudnia 2015 r. 4 452 kg jabłek oraz [...] stycznia 2016 r. 9 600 kg gruszek, a następnie złożyła wniosek o przyznanie wsparcia. J. S. R. przeprowadzając w tych datach operacje wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji nie spełniał wymogów do otrzymania wsparcia zawartych we właściwych w sprawie przepisach prawa krajowego i unijnego. Wobec powyższego stracił on prawo do otrzymania wsparcia przyznawanego na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1031/2014. Strona podpisała i złożyła oświadczenie, które znajdowało się w części D formularza wniosku o wsparcie, wynikające z przepisów art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014, dotyczące kwestii otrzymania podwójnego finansowania. Mając na uwadze okoliczności sprawy, tj. wypłatę wsparcia dla J. S. R. i równolegle dla organizacji producentów R. Sp. z o. o., Prezes ARiMR stwierdził, że wypłata środków finansowych za wycofanie [...] grudnia 2015 r. 4 452 kg jabłek w kwocie 1 833,33 EUR (tj. 8 133,02 zł) oraz za wycofanie [...] stycznia 2016 r. 9 600 kg gruszek w kwocie 4 078,08 EUR (tj. 18 091,18 zł), tj. w okresie, gdy Strona była już członkiem R. Sp. z o. o, została przyznana nieprawidłowo i nosi znamiona podwójnego finansowania, co jako nieuprawnione działanie wskazują wprost przepisy prawodawstwa unijnego, tj. art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014. Natomiast wysokość przyznanego Stronie wsparcia powinna uwzględniać tylko te operacje wycofania z rynku jabłek i gruszek, które zostały dokonane przed dniem stania się Strony członkiem organizacji R. Sp. z o. o., tj. przed [...] grudnia 2015 r. Zawarte w kontrolowanej decyzji rozstrzygnięcie w przedmiocie pozostałego wsparcia finansowego za 137 690 kg jabłek wycofanych w okresie od [...] listopada 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. w kwocie 58 386,87 EUR oraz za 2 769 kg gruszek wycofanych w okresie od [...] listopada 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. w kwocie 1 291,62 EUR "może mieć samodzielny byt prawny funkcjonujący w obrocie prawnym w świetle norm materialnego prawa administracyjnego". Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Kasator zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji ostatecznej oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ) kpa w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, ze zm.) "poprzez błędne uznanie, że nie zachodzi rażące naruszenie prawa (...)."

Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej i określa kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom prawa. Stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., który jest przepisem postępowania sądowoadministracyjnego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. jest dopuszczalne, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskaże postać (formę) naruszenia prawa materialnego. Tymczasem, kasator zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 156 § 1 pkt 2 ) k.p.a. w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. (...) nie sprecyzował, który z nich został naruszony przez błędną wykładnię, a który przez niewłaściwe zastosowanie, lub też który został naruszony przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny).

W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Tymczasem w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. kasator postawił zarzut dotyczący ustaleń faktycznych: "poprzez błędne uznanie, że nie zachodzi rażące naruszenie prawa (...)."

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (zob. uzasadnienie wyroku NSA z 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004/3, poz. 72).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę badał, czy w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej prowadzonego na podstawie przepisów kpa zawartych w art. 156 do art. 159 nie naruszono przepisów tego postępowania oraz to, czy prawidłowe było ustalenie dokonane w tym postępowaniu, że decyzja ostateczna z [...] września 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2) kpa. Według Sądu I instancji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w postępowaniu nadzwyczajnym nieprawidłowo ustalił, że decyzja ostateczna z [...] września 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa: "Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja b. Dyrektora OT ARR z dn. [...].09.2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dn. 23.10.2014 r. oraz art. 5 ust. 1 lit a) i art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014."

Należy przypomnieć, że przypadki gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przepis jest jasny i precyzyjny. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takim wypadku zachodzą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności skutków, które pozostają w oczywistej i jawnej sprzeczności z wzorcem wynikającym z ustawy.

Zdaniem Sądu I instancji wskazane w zaskarżonej decyzji uchybienia przepisom rozporządzenia RM z 2014 r. i rozporządzenia nr 1031/2014 podczas wydawania decyzji ostatecznej nie stanowią rażącego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu. Oczywistość naruszenia § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. winna być wykazana niewątpliwie, a skarżący nie był przecież podmiotem nieuprawnionym w dacie powiadomienia, które jest niezbędną czynnością do uzyskania decyzji o wsparciu w ramach omawianego mechanizmu. Nie był również podmiotem nieuprawnionym do uzyskania wsparcia w chwili wycofania jabłek z rynku na bezpłatną dystrybucję. Według Sądu I instancji rację ma organ odwoławczy, że procedura wycofania produktów z rynku rozłożona jest w czasie (od momentu złożenia powiadomienia do udzielenia wsparcia może upłynąć kilka miesięcy). W tym czasie może zmienić się status podmiotu biorącego udział w procedurze. Ale w sprawie prowadzonej w trybie nadzwyczajnym nie wystarczy stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Konieczne jest, jak podkreślił Sąd I instancji - wykazanie "rażącego" naruszenia prawa w wyżej wskazanym rozumieniu. Sąd ten zwrócił również uwagę na to, że przepisy dotyczące wsparcia nie są jednoznaczne w sytuacji zmiany statusu producenta między powiadomieniem a wycofaniem owoców z rynku i wnioskiem o wsparcie w kontekście uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. Należy więc uznać, że naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. nie jest oczywiste w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a przynajmniej nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Sądu I instancji w tej sprawie na kwestie braku wykazania rażącego naruszenia § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. Nie bez znaczenia w tej sprawie dla oceny, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa pozostają pewne zagadnienia związane ze stosowaniem prawa, w tym § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r., które nie zostały wyeksponowane w zaskarżonej decyzji, a które potencjalnie mogą mieć wpływ na stwierdzenie rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa.

W tej sprawie stwierdzenie przez Sąd I instancji, że decyzja organu nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa przy równoczesnym zobowiązaniu do ustalenia stanu faktycznego nie stanowi wewnętrznej sprzeczności. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, właśnie braki w stanie faktycznym spowodowały, że przedwczesne było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji. Z wewnętrzną sprzecznością uzasadnienia wyroku mielibyśmy do czynienia w przypadku, gdyby Sąd I instancji potwierdził rażące naruszenie prawa przez decyzję organu i jednocześnie zobowiązał organ w tej sprawie do ustalenia stanu faktycznego.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2) p.p.s.a.