Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1866/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 3 listopada 2009r., (data nadania), wniesionej przez M. W. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] września 2009 r., o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

M. W. w dniu [...] maja 2008r., złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Wniosek ten obejmował działki rolne zgłoszone do płatności ONW o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu [...] września 2008r., w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę metodą inspekcji terenowej. Przedmiotowa kontrola stwierdziła następujące nieprawidłowości:

- dla działki rolnej "K" kod błędu DR13+ oznaczający, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Zadeklarowano powierzchnię 0,54 ha, stwierdzono powierzchnię 0,41 ha.

- dla działki rolnej "T" kod błędu DR13+ oznaczający, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Zadeklarowano powierzchnię 0,48 ha, stwierdzono powierzchnię 0,40 ha.

W dniu [...] września 2008r., przeprowadzono kontrolę części gospodarstwa (działki "S"), wobec której nieprawidłowości nie stwierdzono.

Następnie w dniu [...] października 2008r., przeprowadzono kontrolę pozostałej części gospodarstwa wnioskodawcy. Kontrola ta wykazała wobec działki rolnej C kod błędu DR14 oznaczający, iż normy w zakresie dobrej kultury rolnej nie są przestrzegane. Stwierdzono niespełnienie normy N3 (na łąkach/pastwiskach okrywa roślinna jest koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca lub są na niej wypasane zwierzęta) na powierzchni 0,16 ha. Stan działki udokumentowano zdjęciem potwierdzającym wyniki kontroli.

W dniu [...] grudnia 2008 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą wyniki poprzednich kontroli. Wobec niemożności przeprowadzenia w tym dniu kontroli dla działek rolnych A, B, C, D, E, F uznano wyniki kontroli z dnia [...] października 2008 r.

W dniu 2 grudnia 2008 r. w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień M. W. złożył korektę wniosku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał wnioskodawcy płatności ONW na rok 2008 w wysokości [...] zł. Płatność została pomniejszona o sankcje w łącznej kwocie [...] zł. Zastosowanie sankcji organ I instancji uzasadnił niezgodnością zadeklarowanej powierzchni działek "K" i "T" z powierzchnią tych działek stwierdzoną podczas kontroli oraz niestosowaniem podstawowych zasad dobrej kultury rolnej.

M. W. nie zgodził się z powyższą decyzją i w dniu 15 maja 2009 r. (data nadania) wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Podniósł, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2009r., jest niezasadna i krzywdząca. Wyjaśnił, że wskazując we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię gruntów, korzystał z danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów. Podkreślił, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli nie jest konsekwencją jego celowego działania. Ponadto zauważył, iż wykryta różnica "nie przekracza 3 % granicy błędu liczonego do całej powierzchni gospodarstwa". Dalej wnioskodawca zauważył, iż art. 48 ust. 1 lit. e rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. daje Agencji możliwość odstąpienia od zmniejszenia przyznanych płatności. Podsumowując wskazał, że prowadzone przez organ postępowanie miało na celu opóźnienie wydania decyzji, zaś sprawa nie została załatwiona w terminie.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW działki o powierzchni [...] ha. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2008 r. stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych:

- K o powierzchni 0,13 ha (zadeklarowano 0,54 ha, stwierdzono 0,41 ha),

- T o powierzchni 0,08 ha (zadeklarowano 0,48 ha, stwierdzono 0,40 ha).

W związku z powyższym różnica pomiędzy powierzchnią, a stwierdzoną wyniosła 1,20%. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74) w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 z 21.04.2004 r. w przypadku gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 3% powierzchni stwierdzonej płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r., w sprawie minimalnych norm (Dz.U. 2007, Nr 46, poz. 306) grunty orne utrzymywane są zgodnie z normami (w dobrej kulturze rolnej), jeżeli jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Według powołanego rozporządzenia uznaje się, iż grunt był utrzymywany zgodnie z normami, jeśli na łąkach i pastwiskach okrywa roślinna była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w przypadku pastwisk. Przeprowadzenie odpowiednich zabiegów powinno też przynieść odpowiedni skutek i jeżeli wymaga tego stan gruntu konieczne jest ich ponowienie. Ponadto zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami.

W oparciu o powyższe przepisy organ odwoławczy wskazał, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2008r., i [...] października 2008r., oraz zdjęć działki rolnej C stwierdzono, iż normy w zakresie dobrej kultury rolnej nie były przestrzegane. Stosownie więc do z art. 66 ust. 1 rozporządzenia WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) należało zastosować obniżkę o 3% wobec całkowitej kwoty dopłat bezpośrednich, która została przyznana w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego.

W dniu 3 listopada 2009r., M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] września 2009 r.

W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej oraz dwuinstancyjności postępowania. Skarżący wskazał również, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego uniemożliwiono mu zgłoszenie zastrzeżeń co do przeprowadzonej kontroli gospodarstwa oraz treści protokołu kontroli. Następnie wskazał, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca i nieobiektywna, co w jego ocenie potwierdzają dołączone do skargi dokumenty, tj.:

- pismo skarżącego z dnia 12 marca 2009 r. zawierające m. in. zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia postępowania oraz wyników kontroli gospodarstwa,

- zażalenie z 2 lutego 2009 r. na niezałatwienie sprawy w terminie przez Biuro Powiatowe ARiMR w W.,

- ponaglenie z 14 kwietnia 2009r., skierowane do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., z uwagi na brak odpowiedzi na ww. zażalenie,

- skarga z dnia 14 kwietnia 2009r., skierowana do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.,

- odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r., nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2008 r. w pomniejszonej wysokości,

- protokół z dnia [...] czerwca 2008r., z kontroli produkcji ekologicznej gospodarstwa, przeprowadzonej przez E. Sp. z o.o.,

- zaświadczenie z dnia 28 lipca 2009r., wystawione przez E. Sp. z o.o. potwierdzające, że M. W. posiada gospodarstwo ekologiczne.

Skarżący zarzucił, iż pomimo przeprowadzenia kontroli gospodarstwa nie ustalono rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, gdyż wyniki kontroli są tendencyjne i nieobiektywne. Wskazał, że ustalenia organu odnośnie niespełnienia przez działkę rolną C norm w zakresie dobrej kultury rolnej są nieprawidłowe.

Wyjaśnił, iż kontrolerzy kontrolujący jego gospodarstwo z upoważnienia ARiMR, w dniach [...] września 2008r., [...] października 2008r., oraz [...] grudnia 2008r., nie przeprowadzili kontroli na miejscu działki nr C, tzn. nie zlokalizowali jej i nie dokonali pomiaru, co potwierdzają protokoły kontroli. Ponadto protokół kontroli z [...] września 2008r., nie zawierał żadnych uwag odnośnie działki C. Zaznaczył, iż w dniu [...] października 2009r., kontrolerzy próbowali zlokalizować działki ale nic nie ustalili. Zarzucił również, że nie przedstawiono mu do wglądu zdjęć działki C, na których byłaby wskazana data ich wykonania. Wyjaśnił, iż nawet w oparciu o zdjęcie dobrej jakości, organ nie mógł by stwierdzić, iż na ww. działce nie przestrzegano norm dobrej kultury rolnej, gdyż koszenie łąk w gospodarstwie, w tym łąki znajdującej się na działce C miało miejsce w czerwcu 2008 r., co potwierdza wynik kontroli przeprowadzonej [...] czerwca 2008r., przez Jednostkę Certyfikującą E. Sp. z o.o. Skarżący zauważył, że jednostka ta nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń co do prowadzonej przez niego działalności, zaś w dniu [...] czerwca 2009r., wystawiła zaświadczenie, iż zainteresowany posiada gospodarstwo ekologiczne. Następnie skarżący podtrzymał zawarte w odwołaniu wyjaśnienia, dotyczące deklarowanej we wniosku powierzchni działek. Ponownie zaznaczył, iż podane przez niego wielkości (w tym działki K i T) wynikały z wypisu z rejestru gruntów, te zaś zgadzały się z pomiarem wykonanym osobiście przez skarżącego. Następnie, wskazując na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1740/08 podkreślił, iż "zadaniem organów obu instancji jest ustalenie istnienia wszelkich okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie, szczególnie negatywne dla strony stanowisko organu musi zostać w sposób bezsporny udowodnione, (...)". W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie organ II instancji, pomimo ciążącego na nim obowiązku nie dokonał analizy poczynionych w sprawie ustaleń i zgłoszonych zarzutów, a poprzestał jedynie na przyjęciu i podtrzymaniu nietrafnych ustaleń Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Podsumowując wskazał na możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 68 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. i wniósł o odstąpienie od zastosowanej przez organ kary, tj. zmniejszenia kwoty przyznanych płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż kontrola przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego Jednostkę Certyfikującą E. Sp. z o.o. dotyczyła weryfikacji pod kątem spełnienia wymogów prowadzenia gospodarstwa ekologicznego, nie zaś spełnienia norm oraz warunków przyznania płatności ONW zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej w ramach działania wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 448 z późn. zm.). Wyjaśniono, że wbrew twierdzeniem skarżącego, zaświadczenie wydane przez E. Sp. z o.o. potwierdza, iż M. W. posiada gospodarstwo ekologiczne, nie zaś fakt, że w 2008 r., działka rolna C, utrzymywana była zgodnie z normami dobrej kultury rolnej. Wyjaśniono również, iż z uwagi na "rozproszony charakter gospodarstwa (działki położone w rożnych województwach i powiatach)", koniecznym było etapowe przeprowadzenie kontroli, tj. w dniu [...] września 2009 r., [...] września 2009 r., [...] października 2009 r., [...] grudnia 2009r., (próba wykonania kontroli). Dalej organ podniósł, iż na mocy art. 25 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Zaznaczono, że przeprowadzenie odpowiednich zabiegów uprawowych polegających na co najmniej jednokrotnym koszeniu, wypasaniu zwierząt lub innych zbiegach zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, powinno przynieść odpowiedni skutek. Wobec powyższego, organ zauważył, iż konieczne jest przeprowadzenie tylu zabiegów pielęgnacyjnych ilu wymaga utrzymanie gruntu w stanie właściwym, a co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca, roku w którym złożono wniosek. Gdyby nawet przyjąć, iż M. W. w istocie dokonał wymaganego koszenia działki rolnej C w czerwcu 2008r., to zauważyć należy, iż wykonanie jednokrotnego koszenia działki jest niewystarczające aby przyjąć, iż działka ta prowadzona była z zachowaniem norm dobrej kultury rolnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że wskazane przez niego powierzchnie działek K i T wynikały z ewidencji gruntów oraz osobiście przeprowadzonych przez niego pomiarów, organ wyjaśnił, iż wnioskodawca – pomimo ciążącego na nim obowiązku – nie przedstawił dowodów wskazujących na dokonanie takich pomiarów, których wyniki mogłyby zostać ewentualnie uwzględnione. Odnośnie naruszenia art. 10 k.p.a. Dyrektor [...] oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 z późn. zm.) organ zapewnia stronie, na jej żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, skarżący nie wystąpił zaś z żądaniem zapoznania się z dokumentacją sprawy w toku kontroli na miejscu, jak również z żądaniem okazania zdjęcia działki rolnej C uwzględniającej datę jego wykonania.

W piśmie procesowym z 14 grudnia 2009 r., (data nadania) skarżący podtrzymał argumentację skargi, ponownie wskazując na "nieprawdziwe" i "wprowadzające w błąd" ustalenia organu. Zarzucił, iż nie otrzymał wszystkich dokumentów dotyczących kontroli, zaś te które mu przesłano, otrzymał dopiero po upływie kilku miesięcy od przeprowadzenia kontroli.

Zaznaczył, iż na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 20, poz. 105) zmniejszenia i wykluczenia, o których mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1782/2003 nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Po rozpoznaniu skargi Sąd uznał, iż zarzuty w niej podniesione nie są trafne, a zaskarżona decyzja jest zasadna, dlatego też należało przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed wskazaniem przyczyn oddalenia skargi i odniesieniem się do podniesionych w niej zarzutów Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też przepisów postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga bowiem właściwy organ administracji.

Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji.

II. Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu, zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z [...] maja 2008r., o przyznanie m.in. płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w tym płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie §5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013.( Dz. U 2007 Nr 68 poz. 448). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 13 marca 2009r. na skutek wejścia w życie nowego aktu wykonawczego tj . obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. ( Dz.U 09 Nr 40 poz. 329) w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy (ONW), w którym zgodnie z §15 do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało stosować ustawę z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64 poz. 427) i wydane na jej podstawie - art. 29 ust 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r., (Dz. U Nr 68, poz. 448 oraz z 2008 Nr 99, poz.704)

Jednocześnie wskazać trzeba, iż w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie miały także akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006r., ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli , jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( DZ. Urz. UE L 368 z 23 .12 2006r.), rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004).art. 2 lit a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r., ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.); do którego odwołuje się §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w zakresie definicji rolnika uprawnionego do przyznania płatności ONW, rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystanie odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004, str.1 ze zm.); Określają one zasady przyznawania płatności ale także upoważniają organy państwowe do stosowania sankcji krajowych przeciwko producentom.

III. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy Sąd przypomina, iż skarżący kwestionuje wydane w sprawie decyzje organów obu instancji o przyznaniu płatności ONW do gruntów rolnych za 2008r. , w pomniejszonej o 3% ( kwota [...] zł. ) wysokości.

W tym miejscu Sąd wskazuje, iż skarżący występując pomocy finansowej w ramach ONW strefa nizinna I na 2008 rok, zadeklarował grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha,

Następnie wskazać należy, iż na wszystkich działkach zadeklarowanych do płatności przez skarżącego zostały przeprowadzone kontrole metodą inspekcji terenowej. Inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrolę części gospodarstwa w dniu [...] września 2008r. wykryli nieprawidłowości polegające na zawyżeniu zadeklarowanej powierzchni dla działek K i T . W jej konsekwencji kontrola na miejscu przeprowadzona w tym dniu z udziałem producenta wykazała, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku przez skarżącego została zawyżona o 0, 21 ha, a to stanowi 1, 20 %, powierzchni stwierdzonej. w stosunku do zadeklarowanej Tym samym skoro różnica ta nie przekracza 3% organ, stosując się do treści art.16 ust 1 rozporządzenia Komisji WE nr 19752006 z 7.12. 2006r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zobowiązany był przyznać płatność do powierzchni stwierdzonej.

Oceniając skarżoną decyzję w tej części Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w działaniu organu. Skarżący uczestniczył w kontroli na miejscu, z których to czynności przekazano mu bezpośrednio kopię raportu. Nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń. Podniesione w skardze zarzuty, iż powierzchnia działek zgłoszona we wniosku była prawidłowa, bowiem podana z ewidencji gruntów , a nadto samodzielnie pomierzona nie uzasadnia ich uwzględnienia wobec dokonanych na miejscu przez inspektorów terenowych pomiarów bez zakwestionowania ich wyników przez uczestniczącego w czynnościach skarżącego, które to pomiary notabene wykazały niewielką różnicę powierzchni w stosunku do zadeklarowanej (poniżej 3%), co w myśl obowiązujących przepisów nie daje podstawy do zastosowania sankcji i obniżek. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż organ zgodnie z prawem obliczył początkową kwotę płatności ONW uwzględniając stawkę 179zł. na 1ha określoną w §3 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy ONW (Dz.U Nr 68 poz. 448 ze zm.).

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 2 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednym z warunków przyznania płatności ONW jest prowadzenie na zgłoszonych do pomocy gruntach działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami) określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Obowiązujące w sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm ( Dz.U. 2007r. Nr 46 poz. 306 ) wydane na podstawie art. 17 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej w §1 ust 1 pkt 2 określa, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami ,jeżeli w przypadku łąk i pastwisk ( takich dotyczy sprawa ) – okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku , w terminie do 1 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym.

Przeprowadzona przez inspektorów terenowych w dniu [...] października 2008r. kolejna kontrola części gospodarstwa skarżącego wykazała, iż normy w zakresie dobrej kultury rolnej (N3) nie są spełnione wobec działki rolnej C ( łąki ) o powierzchni 0, 16 ha poprzez jej niewykoszenie do 31 lipca. Stan działki udokumentowano zdjęciem. Stwierdzone w gospodarstwie nieprawidłowości polegające na nieprzestrzeganiu norm na działce C spowodowały zastosowanie przez organ administracyjny obniżki przez pomniejszenie początkowej kwoty płatności ONW o 3% na podstawie art. 66 ust 1 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004 , zgodnie z którym w przypadku ,gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika stosuje się obniżkę wobec całkowitej płatności dopłat bezpośrednich, która została przyznana w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego. Obniżka ta będzie z zasady stanowić 3% całkowitej kwoty.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowego działania organu skutkującego jej uchyleniem.

Zarzuty skargi nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli na miejscu poprzez brak zawiadomienia producenta , a w konsekwencji nieuczestniczenie przez niego w czynnościach oraz błędnie ustalonego stanu działki pod kątem przestrzegania normy utrzymywania jej w dobrej kulturze w kontekście wyników kontroli gospodarstwa przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2006r., przez Jednostkę Ceryfikującą E. sp. z oo, która nie wniosła nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń nie są zasadne.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, iż na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej pomocy ustawodawca przewidział kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Świadczą o tym przepisy art. 30 ust. 1 i art. 31 ustawy z 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U Nr 64 poz. 427). Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy, Agencja płatnicza może powierzyć przeprowadzanie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 32 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).

Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. Nr 101 poz. 685) szczegółowo określa warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne jednostek organizacyjnych , którym przeprowadzanie kontroli może być powierzone.

Z powyższych przepisów wynika, że kontrole na miejscu w niniejszej sprawie były nie tylko prawnie możliwe, ale także, że musiały być przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane – tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Nie wymagały zawiadomienia , ani udziału w nich producenta natomiast sporządzone z tej kontroli raporty musiały być doręczone. Raport z kontroli z [...] września 2008r., której producent uczestniczył został mu doręczony na miejscu i nie spotkał się z zastrzeżeniami strony. Natomiast z wynikami kontroli z dnia [...] października 2008r. producent zapoznał się poprzez raport kontroli sprawdzającej z dnia [...] grudnia 2008r. przesłany producentowi 4 marca 2009r., czego skarżący w istocie nie kwestionuje zarzucając zbyt długie i opieszałe działanie organu w załatwianiu jego sprawy. W żadnym wypadku wyniki kontroli nie spotkały się z zastrzeżeniami skarżącego co do zawartych w nich ustaleń. Z tego względu podniesione dopiero w skardze zarzuty, iż inspektorzy de facto nie przeprowadzili na miejscu kontroli działki C przez jej nie zlokalizowanie oraz nie dokonanie pomiaru w sytuacji udokumentowania raportów dołączonymi szkicami wynikami pomiarów i dokumentacją zdjęciową , należy uznać za bezpodstawne.

W wyroku z 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 492/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

Również dopiero w skardze producent rolny zakwestionował wyniki kontroli w zakresie niespełnienia normy utrzymania działki C w dobrej kulturze rolnej. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawił protokół z kontroli produkcji ekologicznej z dnia [...] czerwca 2008r., przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego przez Jednostkę Certyfikującą E. Sp. z o o., w wyniku której to kontroli wystawiono producentowi zaświadczenie z 27 lipca 2008r., iż posiada gospodarstwo ekologiczne. W ocenie Sądu przedstawione w skardze argumenty, iż dokumentacja ta wskazuje na błędne wyniki kontroli z [...] października 2009r., co do nieprzestrzegania normy utrzymania działki C w dobrej kulturze rolnej - nie są zasadne.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że kontrola w gospodarstwie skarżącego przez Jednostkę Certyfikująca E. dotyczyła weryfikacji pod kątem spełnienia wymogów prowadzenia gospodarstwa ekologicznego, nie zaś w zakresie spełnienia norm określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007r., oraz warunków przyznania płatności ONW. Protokół tej kontroli jedynie nie stwierdza na datę kontroli tj. [...] czerwca 2008r., niezgodności dotyczących rozporządzenia 2092/91 EWG.

Według rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm uznaje się, że grunt był utrzymywany zgodnie z normami, jeżeli na łąkach pastwiskach okrywa roślinna była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Rację ma organ administracyjny, że o ile nawet ( jak twierdzi skarżący) przedmiotowa łąka była skoszona w czerwcu ( czego notabene kontrola ekologiczna nie zaświadcza ) zabieg ten nie był wystarczający, by uznać w trakcie kontroli w dniu [...] października 2008r. przez inspektorów terenowych, iż normy w świetle powołanego wyżej rozporządzenia zostały spełnione.

W kontekście powyższego oraz mając na względzie raporty z czynności kontroli zasadniczej z dnia [...] września 2008r., [...] października 2008r., i [...] grudnia 2008r., znajdujące się w aktach niniejszej sprawy Sąd ponownie zaznacza, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi nieprawidłowo przeprowadzonych czynności kontrolnych i zakwestionowania ich wyniku. W szczególności Sąd nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu przeprowadzonych w niniejszej sprawie poprzez -na przykład- uznanie ich za nierzetelne czy niewiarygodne.

IV. Sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem strony, że w sprawie niniejszej organ nie powinien zastosować zmniejszenia płatności bowiem, jak wywodzi skarżący na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r., o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 20, poz. 105) zmniejszenia i wykluczenia, o których mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1782/2003 nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

W tej kwestii wskazać należy, iż normą iż przewidującą sytuację nie stosowania zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 6 ust 3 rozporządzenia nr 1782/2003 jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro jest art. 28 b ustawy z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - ( nie zaś wskazany przez stronę przepis art.37a pkt 1 ustawy z 19 grudnia 2008r., dotyczący płatności bezpośrednich) - dodany przez art. 3 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2008r., o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U 2009 Nr 20 poz. 105). Zmiana ta weszła w życie z dniem 17 lutego 2009r., i nie ma zastosowania do decyzji wydanej w sprawie niniejszej na podstawie rozporządzenia wykonawczego – rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW )" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, uchylonego z dniem 13 marca 2009r. .

V. Na uwzględnienie, zdaniem Sądu nie zasługują również podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organy administracyjne w toku postępowania zasad procedury administracyjnej, a w szczególności art. 10 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia zdaniem autora skargi uchylenie zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64 poz. 427) nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w kpa statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

Jednakże w myśl pkt 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania jak również ( pkt 4 ) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Tym samym skoro skarżący nie wystąpił z żądaniem zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie w tym zapoznania się z dokumentacją sprawy – raportami kontroli i dołączoną do nich dokumentacją w formie szkiców i zdjęć fotograficznych, nie może czynić zarzutu organowi nieprzedstawienia powyższych dowodów i niezapoznania go z zebranym materiałem dowodowym, a tym samym formułować zarzutu pozbawienia go czynnego udziału w sprawie poprzez naruszenie art. 10 kpa.

Mając powyższe na uwadze i z wymienionych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.