Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1539/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 67b par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1539/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w A., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 lipca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy publicznej, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 500 zł (pięćset złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 lipca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. w A. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 30 października 2013 r., znak: [...], orzekającą o:

• odmowie udzielenia pomocy publicznej w formie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc grudzień 2012 roku oraz za miesiąc styczeń i luty 2013 roku - w łącznej kwocie 100.645,00 zł oraz odsetek od zaległości w wysokości 1.261,00 zł

• odmowie udzielenia pomocy publicznej w formie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za miesiąc grudzień 2012 roku oraz za miesiąc styczeń i luty 2013 roku - w łącznej kwocie 100.645,00 zł oraz odsetek od zaległości w wysokości 1.261,00 zł

• odmowie udzielenia pomocy publicznej w formie rozłożenia na 12 rat zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc grudzień 2012 roku oraz za miesiąc styczeń i luty 2013 roku - w łącznej kwocie 100.645 zł oraz odsetek od zaległości w wysokości 1.261 zł.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

A. Sp. z o.o. zwróciła się do Burmistrza W. z wnioskiem o umorzenie lub, w razie odmowy rozłożenie na 12 rat zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc grudzień 2012 r. oraz miesiąc styczeń i luty 2013 r. w łącznej kwocie 100 645 zł, w ramach pomocy de minimis. We wniosku Spólka podał, że rozpoczęła działalność w sierpniu 2009 r., kiedy to w miejscowości Inwałd został wybudowany park rozrywki, stale od tamtej pory powiększany dzięki inwestycjom w nowe nieruchomości i instalację nowych urządzeń poszerzających ofertę parku. Niestety w latach 2010-2012 strona poniosła straty spowodowane zastojem w branży turystycznej, wywołanym kryzysem gospodarczym oraz warunkami pogodowymi. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że w 2010 r. odnotował stratę w wysokości 1.523.305,87 zł; w 2011 r. wykazał zysk w wysokości 842.988,83zł; w 2012 r. odnotował stratę w wysokości 598.829,93zł. Poszukując nowych źródeł dochodów strona zaczęła inwestować także w innych gałęziach rynku. W listopadzie 2012 r. zakupiła od spółki B. nieruchomość celem adaptacji i czerpania z niej pożytków, głównie z wynajmu. Aktualnie prowadzi ona rozmowy z bankami, celem pozyskania funduszy na tę inwestycję oraz oczekuje na niezbędne zezwolenia. Wciąż nie mając jakichkolwiek możliwości technicznych zarobkowego wykorzystywania tego terenu, już od dnia zakupu Spółka jest obciążona podatkiem od nieruchomości, który na rok 2013 r. wynosi 407 688 zł. A. Sp. z o.o. ma poważne problemy z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań, dodatkowa zapłata opłat z tytułu podatku od nieruchomości, pogłębi jeszcze i tak poważne problemy finansowe Spółki, co może skutkować ograniczeniem działalności i doprowadzić do częściowej likwidacji Przedsiębiorstwa Spółki, lub wręcz jej upadłości. Zarząd Spółki ma nadzieję, ze adaptacja zakupionej nieruchomości oraz jej wynajem, pozwoli na poprawę sytuacji strony, umożliwiając regulowanie bieżących zobowiązań.

Dnia 30 października 2013 r. Burmistrz W. wydał decyzję, znak: [...], odmawiającą pomocy de minimis w jakiejkolwiek formie. W uzasadnieniu Burmistrz powołał się na decyzję SKO z dnia 29 lipca 2013 r., którą uchylono jego wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku Spółki. W decyzji tej SKO wskazało w szczególności, że w pierwszej kolejności należy rozpatrzeć, czy wnioskodawcy możliwe jest udzielenie takiej pomocy. W związku z tym w toku ponownego rozpoznawania sprawy Burmistrz W. odniósł się do Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.), z którego wynika zakaz udzielania pomocy de minimis podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu wytycznych Wspólnotowych dotyczących państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.Urz. UE C 244 z dnia 1 października 2004 r.). Organ I instancji wskazał w związku z tym, że z zebranego materiału dowodowego (informacji dotyczących sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy) wynika, że wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość strat w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% tego kapitału - tak więc Spółka nosi cechy "przedsiębiorstwa zagrożonego". Poza tym nosi ona inne znamiona kwalifikujące ją do tej kategorii: rosną jej straty, maleją obroty, zmniejsza się przepływ środków finansowych, suma zadłużenia, rosnące kwoty odsetek od zobowiązań, zaś wartość aktywów netto zmniejsza się lub jest zerowa. Spółka nie może więc korzystać z pomocy de minimis. W związku z powyższym stwierdzono brak możliwości udzielenia ulg podatkowych w jakiejkolwiek z form przewidzianych w art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W odwołaniu od decyzji Burmistrza W. Spółka zarzuciła naruszenie:

• art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, przez błędną wykładnię i niezastosowanie, wskutek zaniechania wyłączenia z opodatkowania nieruchomości w sytuacji, gdy nie może być użytkowana ze względów technicznych

• art. 67a §1 i 2 oraz art. 67b §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie

• przepisów pkt (7) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu pomocy de minimis (dalej Rozporządzenie), w zw. z ust. 2.1. pkt 10 a) oraz pkt 11, wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (dalej Wytyczne), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie

• przepisów art. 122 oraz 123 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ wydający decyzję wszelakich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W związku z tym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. A. Sp. z o.o. odwołanie motywuje niepodjęciem przez Organ próby ustalenia, czy w sprawie wystąpił ważny interes strony lub interes publiczny. Podnosi także, że pkt 7 Rozporządzenia stanowi, że pomocy de minimis nie powinno stosować się do podmiotów gospodarczych w trudnej sytuacji, w rozumieniu Wytycznych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji w związku z trudnościami, jakie wiążą się z ustaleniem ekwiwalentu dotacji brutto pomocy udzielanej tego typu podmiotom gospodarczym. Zgodnie z tymi wytycznymi za podmiot w trudnej sytuacji należy uznać takie przedsiębiorstwo, które ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli lub akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku, w perspektywie krótko lub średnioterminowej. Za zagrożoną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy natomiast uznać taką spółkę, która w okresie ostatnich 12 m-cy utraciła połowę kapitału zakładowego lub gdy występują typowe oznaki zagrożenia, takie jak: rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto oraz spółkę niewypłacalną lub będącą podmiotem postępowania upadłościowego. Zdaniem Spółki organ poza ogólnikowym stwierdzeniem, że Spółka spełnia powyższe kryteria, nie uzasadnił jakie konkretne wielkości ekonomiczne ustalone na podstawie dokumentów zawartych w materialne dowodowym, uzasadniać mogą taką konkluzję. Burmistrz przytacza jedynie wyniki finansowe osiągnięte przez A. w latach 2010, 2011, 2012, które nie wskazują nawet na jakąś utrwaloną tendencję, chociażby na pogłębienie się strat. Wielkości te wskazują natomiast na fakt przeciwny, tj. poprawę sytuacji Spółki. Organ pominął także fakt, że na koniec 2012 r. w stosunku do końca 2011r. jej majątek wzrósł o kwotę bliską 9 mln. zł. Zdaniem Spółki świadczy to dobitnie o tym, że nie należy ona do kategorii przedsiębiorstwa zagrożonego. Strona wskazuje także, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych budynki, które są w posiadaniu przedsiębiorcy i nie mogą być użytkowane ze względów technicznych do prowadzenia działalności nie podlegają opodatkowaniu. Strona uważa, że definicję takiego budynku wywodzić można z art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, upoważniającego organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji o opróżnieniu lub wyłączeniu z użytkowania, w całości lub w części budynku, z uwagi na jego stan techniczny. Do podobnych wniosków, zdaniem strony, można dojść analizując art. 66 ust. 2 ustawy prawo budowlane. W stosunku do przedmiotu opodatkowania, którego dotyczy niniejsza sprawa nie doszło do wydania decyzji PINB, jednak stan techniczny budynków jest na tyle zły, że podatnik nie ma możliwości ich gospodarczego wykorzystania. W takiej sytuacji została podjęta decyzja o rozbiórce części budynków oraz budowli. Ponadto podatnik w związku z niemożnością wykorzystania nieruchomości - również ze względu złego stanu technicznego oraz możliwości jej zagospodarowania, złożył wniosek o zmianę zapisów miejscowego planu przestrzennego zagospodarowania terenu.

Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 30 października 2013 r., SKO podkreśliło, że przyznanie pomocy de minimis ma charakter uznaniowy, co wynika z art. 67 b §1 w zw. z art. 67 a §1 oraz innych przepisów krajowych i wspólnotowych, zatem organ może, a nie musi przyznać wnioskodawcą ulgę, nawet wtedy, gdy spełnione są przesłanki pozytywnego rozstrzygnięcia określone tym przepisem. Następnie organ odwoławczy powtórzył argumentację Burmistrza W. w kwestii sytuacji finansowej A. Sp. z o.o., z której wynika, ze Spółka ma problemu z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań. Dodatkowo organ przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2257/10, oraz wyrok z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 518/08, potwierdzające, że decydując o przyznaniu pomocy de minimis organ w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy przedsiębiorca spełnia wymogi określone w przepisach wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a dopiero w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Spółka podniosła te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza W., względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdza, że po raz kolejny nie poczyniono żadnych kroków celem rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej i powtarza wywód udowadniający to, że nie należy do kategorii przedsiębiorstw zagrożonych oraz ten dotyczący braku możliwości wykorzystania rzeczonej nieruchomości do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Poza tym po raz kolejny zarzuca organowi nieodniesienie się do kwestii ani interesu publicznego, ani ważnego interesu strony, a także działanie wbrew art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej.

SKO odpowiadając na skargę podniosło dokładnie te same argumenty, co w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, gdyż organy podatkowe bez przeprowadzenia w prawidłowy sposób analizy sytuacji Spółki uznały, że nie jest możliwe przyznanie jej w trybie pomocy de minimis wnioskowanej przez nią ulgi, z uwagi na fakt, że jest ona przedsiębiorstwem zagrożonym. Stosownie do art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej określanej skrótem "O.p."), organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Organ podatkowy rozpatrując - w tym trybie, czyli w ramach pomocy de minimis - wniosek Spółki, w pierwszej kolejności powinien był ustalić, czy może być ona beneficjentem tego rodzaju pomocy w świetle wymogów, warunków i zasad określonych w stosownych uregulowaniach prawa wspólnotowego. Szczególną uwagę należało zwrócić na treść art. 1 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28 grudnia 2006, s.5), zgodnie z którym, rozporządzenia tego nie stosuje się do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji. Kryteria określające trudną sytuację podmiotu gospodarczego zostały zaś sformułowane w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r., s. 2). Zgodnie z pkt 9 ww. Wytycznych Komisja uważa przedsiębiorstwo zagrożone za takie, które ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. Ponadto na podstawie pkt 10 ww. Wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Jak stanowi zaś pkt 11 ww. Wytycznych, nawet, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności, gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym. W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Nie można również pominąć, że organ decydujący o przyznaniu pomocy de minimis powinien uwzględnić pułapy przyznania tej pomocy określone w art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE).

Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie rozpatrzyły wniosku Spółki w oparciu o przedstawione wyżej regulacje. W decyzjach wydanych przez orzekające w sprawie organy podatkowe – poza ogólnikowymi stwierdzeniami - nie ma szczegółowej analizy przesłanek, które zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu Komisji (WE) w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Sąd podkreśla, że po stwierdzeniu, że dana ulga mieści się w kategorii pomocy de minimis, prowadzone jest dalsze postępowanie organu podatkowego w sprawie jej przyznania w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 67a § 1 pkt 3, który umożliwia umorzenie zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

W zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej zabrakło dokładnej oceny sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki celem ustalenia czy jest ona przedsiębiorstwem zagrożonym. Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobligowane będą uzupełnić postępowanie w tym zakresie, wzywając – jeśli będzie to konieczne – Spółkę do przedłożenia stosownych dokumentów, które okażą się niezbędne do określenia sytuacji w jakiej obecnie znajduje się strona skarżąca. Organy muszą mieć także na uwadze, że z dniem 1 stycznia 2014 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L.2013.352.1), które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.

W związku z powyższym wydane w sprawie decyzje należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi.