Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 332/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialność osoby trzeciej) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr[...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej D. S. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B. za miesiące: grudzień 2005r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł.

Organ I instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej do orzeczenia o odpowiedzialności D. S. za zaległości Spółki, gdyż:

- termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. i kwiecień 2005r. "A" Sp. z o.o. powstały w czasie pełnienia przez Stronę obowiązków członka zarządu w/w Spółki, tj. od [...] r., to jest od czasu gdy została podjęta uchwała zarządu spółki o powołaniu Spółki "A" w składzie: M. M. (Prezes Zarządu) D. S. (Wiceprezes Zarządu) do [...]r. - w tej dacie strona złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu,

- egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, albowiem w toku prowadzonej egzekucji wobec spółki nie ustalono majątku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję, co przyniosło skutek w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] r.,

- strona nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe). W odniesieniu do tej przesłanki negatywnej, wykluczającej orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej, organ podatkowy I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1361 z póżn. zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 w/w ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Jak organ I instancji ustalił na podstawie odpisu z KRS na dzień [...] r. zarząd spółki nie składał do rejestru żadnych sprawozdań finansowych, pomimo obowiązku nałożonego przepisem art. 52 ust. 1 w związku z art. 45 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 152 poz. 1223 z późn.z m.). Organ wskazał, iż w myśl art. 69 ust. 1 ww. ustawy na kierowniku jednostki ciąży obowiązek złożenia prawidłowo sporządzonego i zatwierdzonego sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym. Spółka nie dopełniła również obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 z późn. zm), zgodnie z którym podatnicy obowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, a spółki - także odpis uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe. Do organu podatkowego nie wpłynęły żadne sprawozdania finansowe pozwalające na ocenę kondycji finansowej Spółki, a tym samym ustalenie zasadności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Organ podniósł, iż w dniu [...] r. zostały doręczone Spółce decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj - grudzień 2005r. w łącznej wysokości [...] zł. W tym czasie Spółka nie prowadziła już działalności gospodarczej, ostatni przychód z działalności Spółka wykazała za kwiecień 2006r.

Spółka nie posiadała środków trwałych, a kapitał zakładowy spółki wynosił [...] zł. Za [...] r. spółka nie złożyła żadnych zeznań dla podatku dochodowego od osób prawnych, bilansów i sprawozdań finansowych pozwalających na analizę sytuacji finansowej spółki. Ostatnią deklarację CIT-2 spółka złożyła za wrzesień 2006r., w której wykazała dochód w wysokości [...] zł. Za styczeń - marzec 2007r. Spółka złożyła deklaracje VAT-7, w których nie wykazała żadnych obrotów. Zatem w ocenie organu I instancji powstanie zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł stanowiło przesłankę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości w terminie do dwóch tygodni od doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, przy czym z pisma Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] r. wynika, iż obowiązek ten nie został przez stronę spełniony.

Zdaniem organu strona nie wykazała braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcia postępowania układowego, ani nie wskazała mienia spółki, który umożliwiałby organowi podatkowemu zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 201 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, z czego wynika obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, a nieznajomość wiceprezesa zarządu w zakresie kondycji finansowej spółki i brak zainteresowania tą kwestią stanowi zawinione zaniechanie wykonywania przez niego podstawowych obowiązków. Obejmując funkcję wiceprezesa Spółki strona zgodziła się również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec spółki, wspólników, podmiotów trzecich a także Skarbu Państwa. Do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest konieczne zachowanie zasad związanych z reprezentacją łączną, wniosek może zgłosić każdy członek zarządu, nawet jeżeli upoważniony jest do reprezentowania spółki łącznie z innymi osobami (art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze).

W ocenie organu podatkowego okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony podatkową za zaległości Spółki nie zachodziły. Zatem, za zobowiązania podatkowe "A" Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. i kwiecień 2006r. strona odpowiada zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej.

Organ wskazał także, iż prowadzone jest również postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości Sp. z o.o. "A" wobec drugiego członka zarządu M. M. odpowiedzialnego za powstałe zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Odpowiedzialność podatkowa jest odpowiedzialnością solidarną zatem zapłata należnego podatku przez jednego z członków zwalnia z tego obowiązku pozostałych.

W opisanej sytuacji zdaniem organu I instancji nie wystąpiły przesłanki uwalniające stronę od odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej było zasadne.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie w którym zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niedokonanie prawidłowego ustalenia czy faktycznie strona pełniła funkcje członka zarządu "A" Sp. z o.o. oraz nieustalenie przyczyn, dla których nie zgłosiła wniosku o upadłość, a także nieustalenie momentu, w którym wniosek taki trzeba było zgłosić,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 202 § 4 k.s.h. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 210 § 1 pkt 6 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez pozorne uzasadnienie w treści decyzji zaistnienia przyczyn bezskuteczności egzekucji administracyjnej poprzez niewyjaśnienie bezskuteczności prowadzenia egzekucji z wierzytelności.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., którą na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, iż orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika.

Przesłanki i zakres odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej zostały określone w art. 107 - 119 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z brzmieniem art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z kolei stosownie do § 2 pkt 2 i pkt 4 tego artykułu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również m.in. za: odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, koszty postępowania egzekucyjnego.

Osoby, którym można przypisać, po wykazaniu zaistnienia ustawowych wymogów, odpowiedzialność za cudzy dług podatkowy, zostały w Ordynacji podatkowej wymienione w sposób taksatywny. Odpowiedzialność taka może ciążyć między innymi na członkach zarządu spółki z o.o. a to stosownie do przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Stosownie bowiem do przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że:

— członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo

— niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź

— wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Jednocześnie ustawodawca wskazał, w § 2 cytowanego artykułu, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że termin płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2005r. i kwiecień 2006r. - upłynął w okresie, w którym Strona pełniła funkcję członka zarządu. Okoliczność pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu wynika w szczególności z : pisma Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., uchwały z dnia [...] r. o powołaniu członków zarządu spółki, odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS nr: [...]) z dnia [...]r., rezygnacji Strony z dnia [...]r. z funkcji członka zarządu ww. Spółki.

Zaakcentował organ, że odpowiedzialność podatkowa osób trzecich koreluje wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje zatem co do zasady osoby pełniące funkcję członka zarządu danej osoby prawnej bez względu na zakres ich obowiązków, dziedziny funkcjonowania firmy jakie im formalnie powierzono i jakie nadzorowali faktycznie. Nie jest także uzależniona od kwestii bieżącej styczności danej osoby z problematyką finansowo-ekonomiczną działania podmiotu gospodarczego, a przy ustalaniu przesłanki "pełnienia funkcji" nie ma znaczenia rodzaj stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką tj. czy była to umowa o pracę, zlecenie, kontrakt menedżerski czy też brak jakiejkolwiek umowy, bez znaczenia jest też kwestia wynagrodzenia. Ustawodawca w żaden sposób; nie różnicuje w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej – dalej O.p. odpowiedzialności członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Ich powołanie w skład zarządu ma z definicji określony cel - kierowanie działaniami osoby prawnej. Ponadto jest oczywiste, że sprawowanie funkcji członka zarządu nie może być przymusowe.

W konsekwencji organ stwierdził, iż bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu spółki może mieć tylko negatywne konsekwencje dla danej osoby albowiem nie będzie mógł się on uwolnić od odpowiedzialności, wykazując, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości.

Organ stwierdził także, iż na powyższe ustalenia nie miałyby wpływu informacje uzyskane w wyniku spełnienia żądanego przez stronę przesłuchania M. M. oraz innych świadków - na okoliczność faktycznego pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu, w sytuacji gdy okoliczność pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu została już wystarczająco wyjaśniona i stwierdzona w/w dowodami.

Odnosząc się do twierdzeń strony, że od początku istnienia Spółki faktycznie nie pełniła funkcji w zarządzie, nie miała dostępu do dokumentów ani też jakiegokolwiek kontaktu z prezesem zarządu, a próbę zwołania zgromadzenia wspólników w celu rezygnacji z funkcji członka zarządu podjęła dopiero w [...] r., kontynuując je w latach [...] i [...] , kierując jednocześnie pisma do sądu rejestrowego organ odwoławczy stwierdził, iż z odpisu z KRS na dzień [...]r. wynika, że zarząd spółki nie składał do rejestru sprawozdań finansowych za kolejne lata obrotowe pomimo obowiązku nałożonego przepisem art. 52 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy o rachunkowości. Przedsiębiorca należycie dbający o swoje interesy winien mieć świadomość obowiązków nałożonych przepisami ustawy o rachunkowości i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Decyzja o prowadzeniu działalności gospodarczej w formie spółki kapitałowej podlegającej wpisowi do KRS skutkuje poddaniem się reżimowi prawnemu właściwemu dla tej formy prawnej.

Wskazane okoliczności świadczą w ocenie organu o tym, że D. S. jako wiceprezes zarządu i wspólnik ww. Spółki zachowywała całkowicie bierną postawę, nie ingerowała w sprawy Spółki, nie interesowała się podejmowanymi przez nią działaniami gospodarczymi. W myśl zaś art. 201 § 1 i art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, a każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Strona miała możliwość zwołania walnego zgromadzenia samodzielnie zarówno jako członek zarządu jak i jako wspólnik posiadający więcej niż 1/10 kapitału zakładowego, czego nie uczyniła.

Organ zaznaczył, iż do kwietnia 2007 roku strona nie złożyła skutecznej rezygnacji z pełnionej w zarządzie funkcji. Z zawartego w art. 202 § 5 K.s.h. odesłania do przepisów o wypowiedzeniu zlecenia wynika, że rezygnacja (podobnie jak wypowiedzenie) jest jednostronną czynnością prawną prowadzącą do ustania stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką. Na tle regulacji zawartej w art. 746 § 2 Kodeksu cywilnego nie ulega zdaniem organu odwoławczego wątpliwości, że przyjmujący zlecenie może je w każdym czasie wypowiedzieć przez złożenie drugiej stronie wyraźnego oświadczenia woli. Oświadczenie woli o wypowiedzeniu jest złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Od tego momentu - w braku odmiennych postanowień umowy - wywołuje ono natychmiastowe skutki prawne w postaci wygaśnięcia zlecenia. Oświadczenie woli o rezygnacji wymaga zakomunikowania innej osobie i w myśl art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego uważa się je za złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

W kontekście powyższego organ uznał za nieuzasadnione twierdzenia strony, iż nie pełniła obowiązków członka zarządu w/w spółki, a fakt złożenia rezygnacji dopiero w [...] roku był spowodowany koniecznością zachowania procedury określonej w umowie spółki.

Organ podkreślił, iż pasywna, obojętna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale wręcz przeciwnie, uniemożliwia mu wykazanie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 października 2007r. sygn. akt I SA/Kr 139/06).

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w kwestii pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki w w/w okresie oraz złożonej przez stronę rezygnacji z tej funkcji wypowiedział się WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 15.02.2011r., sygn. akt I SA/Gl 1063/10, wydanym w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń za miesiące: październik, listopad, grudzień 2005r.

Za wykazaną przez organ I instancji uznał organ odwoławczy przesłankę dotyczącą nieskuteczności egzekucji z majątku Spółki w całości lub w części. Wskazuje na to jednoznacznie rozstrzygnięcie w formie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz zebrane dowody w sprawie. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie B. , w trakcie postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku spółki, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję. Powyższe potwierdza brak składania sprawozdań finansowych przez spółkę oraz uzyskane informacje z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców zawarte w piśmie z dnia [...]r., informacje z ewidencji gruntów i budynków w piśmie Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...]., a także informacje z wyjawienia w trybie art. 913 Kodeksu postępowania cywilnego majątku ww. Spółki z wniosku organu egzekucyjnego z dnia [...].

Organ odwoławczy stwierdził też, iż strona nie wykazała by we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe oraz nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Z informacji przekazanych przez Sąd Rejonowy w K., [...] Wydział Gospodarczy wynika, że w stosunku do w/w. spółki nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu ani o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku.

Organ odwoławczy po przywołaniu regulacji ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze w zakresie w jakim terminie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić dokonał analizy sytuacji faktycznej spółki w tym zakresie .

W szczególności wskazał, iż spółka nie składała żadnych sprawozdań finansowych ani do sądu właściwego dla spraw KRS, ani do organu podatkowego I instancji. Ze złożonych przez spółkę deklaracji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wynika, iż niezapłacone zobowiązania Spółki od 2005r. wynosiły: [...]zł - z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń z tytułu umowy o pracę oraz wypłat innych przychodów za miesiące: październik, listopad, grudzień [...]r., [...]zł - z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia [...]r., [...]zł - z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień [...]r.

Organ zaznaczył, iż w tym czasie Spółka nie prowadziła już działalności gospodarczej, nie składała sprawozdań finansowych (które mogłyby wykazywać jakikolwiek majątek Spółki), zgodnie z KRS - kapitał zakładowy wynosił [...]zł, a ostatnią deklarację (CIT-2) Spółka złożyła za [...]., w której wykazała dochód w wysokości [...]zł (za styczeń - marzec 2007r. Spółka złożyła deklaracje VAT-7, lecz nie wykazała żadnych obrotów). Wobec powyższego zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki powinno nastąpić już w [...]r. - w którym to okresie dłużnik nie wykonał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto, w okresie tym zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku, którego to w istocie spółka nie posiadała.

W ocenie organu odwoławczego, okoliczności wyłączające odpowiedzialność D. S. w sprawie nie zachodziły. Strona powołując się bowiem na brak wiedzy o działalności spółki i jej sytuacji finansowej nie udowodniła swojej staranności oraz nie wykazała, że uchybienie obowiązkom członka zarządu nałożonym na mocy przepisów K.s.h. i stosownych przepisów (art. 21) ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003r. (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) było od niej niezależne. Jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, a strona jako członek zarządu mogła w tej materii działać jednoosobowo.

Za nie do zaakceptowania organ odwoławczy uznał przyjęcie za wiarygodne i poprzestanie na twierdzeniach strony o braku dostępu do dokumentów finansowych osoby prawnej i kontaktu z drugim członkiem zarządu. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której każdy zarządca spółki zagrożony odpowiedzialnością w charakterze osoby trzeciej za jej zobowiązania podatkowe będzie starał się wykazać, że pełnił w zarządzie jedynie bierną wręcz fikcyjną rolę "figuranta". W tym zakresie powołał się na pogląd WSA w Gliwicach zawarty w wyroku z dnia 15.02.2011r., sygn. akt I SA/Gl 1063/10.

W myśl ww. przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego - ogłoszenie upadłości osoby prawnej może żądać każdy, kto ma prawo ją reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami, stąd nie było zdaniem organu odwoławczego żadnych przeszkód formalno-prawnych dla złożenia takiego wniosku, a co za tym idzie, wykonania obowiązku, o którym mowa w ww. przepisach Prawa upadłościowego i naprawczego.

Za bez znaczenia w sprawie organ uznał twierdzenia, iż to nie z powodu działań Strony powstały sporne zobowiązania podatkowe Spółki. Nie zgodził się też z zarzutem, że organy podatkowe nie uwzględniły "roli M. M. w powstaniu zaległości podatkowej". W tym względzie podniósł, że wobec M. M., zostało przeprowadzone odrębne postępowanie w trybie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa zakończone decyzją z dnia [...]. nr [...]. Organ wskazał, iż w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego możliwe jest prowadzenie odrębnych postępowań w stosunku do członków zarządu osoby prawnej pod warunkiem, że postępowania te obejmą wskazany krąg osób tj. wszystkich zobowiązanych. Nie pozbawi to strony prawa regresu w stosunku do prezesa zarządu, przy założeniu, że to od niej wyegzekwowana będzie całość albo większa część kwoty. Skoro bowiem decyzję o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. i kwiecień 2006r. wydano również w stosunku do drugiego członka zarządu, rodzi to ich solidarną odpowiedzialność za to zobowiązanie. Fakt, że orzeczono o odpowiedzialności podatkowej wszystkich członków zarządu spółki powoduje, że prawa żadnego z nich nie zostały ograniczone, nawet jeżeli nie uczestniczyli w postępowaniu dotyczącym innych członków zarządu.

Za bez znaczenia organ odwoławczy uznał wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność udziału strony w zakresie dokonywania transakcji gospodarczych czy wystawiania faktur sprzedaży. Również wyjaśnienia strony dotyczące zgłoszenia przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa organ uznał za nie mogące w żadnym wypadku stanowić przesłanki uwolnienia się Strony z w/w odpowiedzialności podatkowej. Takie bowiem okoliczności nie są przewidziane w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Prowadzenie transakcji gospodarczych oraz wystawianie faktur sprzedaży, które były źródłem powstania zaległości podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. stanowiły przedmiot odrębnego postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]. Organ wskazał, iż dopóki w obrocie prawnym istnieje w/w decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]. niezapłacone zobowiązanie podatkowe Spółki w niej określone jest nadal wymagalne.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym - m.in. poprzez zbieranie dowodów w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych. Zatem zarzuty naruszenia przepisów art. 122 i art. 187 O.p. nie znajdują uzasadnienia.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego poprzez: błędną wykładnię przepisu art. 116 § 1 i § 2 O.p., naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.

Skarżąca ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu, iż brak jest przesłanek do obciążenia jej osoby z tytułu zobowiązań podatkowych "A" Sp. z o.o. w B. w podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. i kwiecień 2006r. w sytuacji, gdy w tym czasie nie wykonywała już żadnych obowiązków członka zarządu. Od zawiązania spółki strony nie wiązał z nią stosunek zatrudnienia, a jako wiceprezes zarządu spółki nie posiadała zakresu czynności, jak również nie pobierała jakiegokolwiek wynagrodzenia za pracę. Ponadto - wobec braku od dłuższego czasu kontaktu z Prezesem Zarządu, M. M. - niezwłocznie po podjęciu informacji o nieprawidłowościach w Spółce, wnosiła do zarządu spółki wnioski o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników w celu złożenia rezygnacji z członkostwa w zarządzie. Ta zatem okoliczność w ocenie Skarżącej całkowicie pozbawia organy podatkowe możliwości orzekania w przedmiotowej sprawie. Strona wskazała na brak dopuszczenia jej przez M. M. do informacji o finansach spółki, nieodbieranie przez niego telefonów i niewpuszczanie do siedziby spółki. Zarzuciła brak przesłuchania przez organy podatkowe M. M. na ww. okoliczności. Zdaniem Skarżącej bezzasadnie organy podatkowe orzekają o jej odpowiedzialności za wystawione faktury "podobno na fikcyjne zdarzenia gospodarcze". W tamtym czasie jak Strona twierdzi nie pełniła żadnych obowiązków w zarządzie spółki, a swoją decyzję organ podatkowy oparł jedynie na fakcie figurowania jej danych w KRS, pomijając zupełnie podjęte przez nią starania co do złożenia rezygnacji z członkostwa w zarządzie spółki. Zdaniem Strony, nie pełniąc faktycznie obowiązków członka zarządu, nie miała faktycznych i prawnych możliwości wykazania terminowości złożenia bądź niezłożenia wniosków dotyczących upadłości Spółki, gdyż nie miała wiedzy o sytuacji finansowej Spółki. Powyższe wskazuje na brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.

Zakwestionowała także bezskuteczność postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Spółki. Wskazała, iż nie uczestniczyła w postępowaniu egzekucyjnym, a postanowienie zostało wysłane na adres siedziby Spółki, do której nie miała i nie ma dostępu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy istniały regulacje prawne pozwalające obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe ""A" Sp. z o.o. skarżącą D. S. jako członka jej zarządu.

Odpowiedź na to pytanie wymagała ustalenia w toku postępowania podatkowego, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

Zgodnie zatem z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

§ 2 Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Przechodząc zatem do przesłanek orzekania o odpowiedzialności z art. 116 O. p. wskazać należy, iż są nimi :

a) istnienie zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki,

b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części,

c) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku,

d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Tym samym przy orzekaniu o odpowiedzialności osób trzecich, jakimi są członkowie zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 116 § 1 i § 2 O.p. organ podatkowy ma obowiązek wykazać w ramach postępowania dowodowego (obowiązek dowodzenia i ciężar dowodu):

1/ istnienie zaległości podatkowych takiej spółki,

2/ bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowych przeciwko spółce ,

3/ że strona postępowania pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie kiedy powstały zobowiązania podatkowe spółki.

Zaległości podatkowe mogą być następstwem braku zapłaty podatku wynikającego albo z deklaracji albo z wydanych decyzji podatkowych określających lub ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie niż wskazanej w deklaracji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, np. z tytułu podatku od towarów i usług decyzja określająca ich wysokość tylko potwierdza ten fakt. Strona, będąca osobą trzecią, w zakresie istnienia tej przesłanki nie może zgłaszać zarzutów merytorycznych związanych z wykazaniem lub określeniem samego zobowiązania podatkowego, które powinny być podnoszone przez podatnika będącego spółką w innym postępowaniu (wymiarowym).

Bezskuteczność egzekucji organy podatkowe winny wykazać za pomocą wszelkich dowodów potwierdzających fakt niemożności zaspokojenie zaległości podatkowych.

Również pełnienie funkcji członka zarządu w danym okresie może być wykazane wszelkimi dowodami w postaci, np. właściwych uchwał o powołaniu i odwołaniu z funkcji członka zarządu, wypisu z rejestru handlowego (obecnie rejestru przedsiębiorców w ramach KRS), czy też bezpośredniej informacji sądu rejestrowego.

Natomiast strona zwolni się z odpowiedzialności (art. 116 § 1 O.p.), czyli nie zaistnieją podstawy faktyczne i prawne do wydania decyzji, gdy albo:

1/ wykaże chociażby jedną z poniższych okoliczności, a mianowicie, że:

a/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości,

b/ we właściwym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

c/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło nie z jej winy,

2/ wskaże mienie, z którego egzekucja zaległości podatkowych jest możliwa .

Z konstrukcji przepisu § 1 art. 116 O.p. wynika, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na stronie, a dopiero ciężar dowodzenia na organie podatkowym. Wnioski takie płyną z porównania jego treści zawartej w części wstępnej, gdzie ustawodawca użył kategorycznego sformułowania "odpowiadają" z częścią końcową, gdzie użyto określeń "wykaże" i "wskaże".

Jeśli chodzi o okoliczność braku winy osoby trzeciej, to odnosi się ona do obowiązku, spoczywającego na zarządzie jako organie wykonawczym osoby prawnej, zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego. Podstawy prowadzenia takich postępowań reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że w sprawie organy wykazały wystąpienie przesłanek pozytywnych warunkujących wydanie spornej decyzji zaś strona nie wykazała negatywnych przesłanek z art. 116 § 1 2 O. p.

W rozpatrywanej sprawie niespornym jest fakt zaległości podatkowych Sp. z o.o. "A" z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku VAT za grudzień 2005r. oraz kwiecień 2005r., przy czym wysokość w /w zobowiązań podatkowych za miesiąc grudzień 2005r. wynika z decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.z dnia 14.09.2007r., natomiast zaległość dotycząca zobowiązania podatkowego za kwiecień 2005r. wynika ze złożonej przez Spółkę deklaracji VAT-7.

Nie ulega wątpliwości, że termin płatności w/w zobowiązań w podatku VAT upływał w czasie pełnienia przez D. S. obowiązków członka zarządu, która weszła w skład zarząd Spółki z o.o. "A" z siedzibą w B. w dniu [...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło w tym dniu bowiem uchwałę o powołaniu strony na Vice Prezesa Zarządu tej Spółki. Spełniona zatem została pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek o orzeczeniu odpowiedzialności w trybie art. 116 § 1 O.p. (przesłanka pozytywna).

W tym miejscu wobec argumentacji skargi, iż w [...]. i [...]. strona nie wykonywała już żadnych obowiązków członka zarządu, od zawiązania Spółki nie wiązał jej żaden formalny stosunek prawny ze Spółką, iż jako wiceprezes Zarządu Spółki nie posiadała zakresu czynności i nie pobierała jakiegokolwiek wynagrodzenia za pracę oraz niezwłocznie po podjęciu informacji o nieprawidłowościach w Spółce, wnosiła do Zarządu Spółki wnioski o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników w celu złożenia rezygnacji z członkostwa w Zarządzie i nie miała faktycznych możliwości zapoznania się z informacjami o finansach Spółki to zauważyć należy, iż zagadnienia te były poruszane w postępowaniu przed sądem administracyjnym tyle, że w sprawie zakończonej orzeczeniem organów podatkowych w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich – D. S. za zaległości podatkowe Sp. z o.o. "A" w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od października do grudnia 2005r., gdzie podstawę prawną stanowiły także regulacje art. 116 Ordynacji podatkowej.

W wydanym wyroku z dnia 15.02.2011r. sygn. akt I SA/GL 1063/10 oddalającym skargę WSA stwierdził iż cyt "omawiana odpowiedzialność koreluje wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje zatem co do zasady osoby pełniące funkcję członka zarządu danej osoby prawnej bez względu na zakres ich obowiązków, dziedziny funkcjonowania firmy jakie im formalnie powierzono i jakie nadzorowali faktycznie. Nie jest także uzależniona od kwestii bieżącej styczności danej osoby z problematyką finansowo-ekonomiczną działania podmiotu gospodarczego. Należy wyraźnie podkreślić, że przy ustalaniu przesłanki "pełnienia funkcji" nie ma znaczenia rodzaj stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką tj. czy była to umowa o pracę, zlecenie, kontrakt menedżerski czy też brak jakiejkolwiek umowy, bez znaczenia jest też kwestia wynagrodzenia, na które to okoliczności powołuje się skarżąca. Ustawodawca w żaden sposób nie różnicuje w art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialności członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Ich powołanie w skład zarządu ma ex definitione określony cel - kierowanie działaniami osoby prawnej. Ponadto jest oczywiste, że sprawowanie funkcji członka zarządu nie może być przymusowe. Jak z tego wynika, bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu spółki może mieć tylko negatywne konsekwencje dla danej osoby albowiem nie będzie mógł się on uwolnić od odpowiedzialności, wykazując, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości". Skład orzekający w sprawie w całości uwagi te podziela i stwierdzając jednocześnie, iż zachowują one swą aktualność także w niniejszej sprawie.

Przywołując zatem stan faktyczny sprawy należy wskazać , iż z odpisu z KRS na dzień [...]r. wynika (brak wpisów w Dziale 3 rubryce 2 - "wzmianki o złożonych dokumentach"), że zarząd spółki nie składał do rejestru sprawozdań finansowych za kolejne lata obrotowe pomimo obowiązku nałożonego przepisem art. 52 ust.1 w zw. z art. 45 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (t.j. Dz. U. 2009 r. Nr 152, poz.1223 ze zm.), zgodnie z którym kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego składającego się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego jak również zapewnia przedstawienie go organowi zatwierdzającemu.

W myśl natomiast z art. 69 ust.1 cyt. ustawy na kierowniku jednostki ciąży obowiązek złożenia prawidłowo sporządzonego i zatwierdzonego sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym. Przedsiębiorca należycie dbający o swoje interesy winien mieć świadomość obowiązków nałożonych przepisami ustawy o rachunkowości i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że strona jako wiceprezes zarządu i wspólnik Sp. z o.o. "A" zachowywała całkowicie bierną postawę, nie ingerowała w sprawy spółki, nie interesowała się podejmowanymi przez nią działaniami gospodarczymi. W myśl art. 201 §1 i art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U Nr 94 poz. 1037 - zwanej dalej K.s.h.) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, a każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, iż skarżąca miała możliwość zwołania Walnego Zgromadzenia samodzielnie zarówno jako członek zarządu jak i jako wspólnik posiadający więcej niż 1/10 kapitału zakładowego, czego nie uczyniła.

Dopiero [...]roku skarżąca złożyła skutecznie rezygnację z pełnionej w zarządzie funkcji. Z regulacji art. 202 § 5 K.s.h. zawierającej odesłanie do przepisów o wypowiedzeniu zlecenia wynika, że rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną prowadzącą do ustania stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką. Oświadczenie woli o wypowiedzeniu jest złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Od tego momentu - w braku odmiennych postanowień umowy - wywołuje ono natychmiastowe skutki prawne w postaci wygaśnięcia zlecenia. Oświadczenie woli o rezygnacji wymaga zakomunikowania innej osobie i w myśl art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego uważa się je za złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

W konsekwencji za nieuzasadnione należy uznać twierdzenia , iż strona nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki, a fakt rezygnacji w [...] roku był spowodowany koniecznością zachowania procedury określonej w umowie spółki.

Strona zachowała bierną postawę i brak zainteresowania bytem Spółki, co nie może w ocenie Sądu uwolnić skarżącej od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki powstałe w okresie za grudzień 2005 r., i kwiecień 2006r.

W ocenie Sądu, analiza zebranego materiału dowodowego, w tym dowodów z postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Spółki "A" pozwala także na wniosek, iż została spełniona następna przesłanka pozytywna warunkująca wydanie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej a to, iż egzekucja w stosunku do wymienionej Spółki okazała się bezskuteczna.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki zostało zakończone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...]o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W trakcie postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono istnienia majątku Spółki, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję. Wynika to min. z informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, zaświadczenia Prezydenta B. z dnia [...] r. i z informacji zawartych w wykazach majątku sporządzonych w trybie art. 913 Kpc z dnia [...] r. i [...] r. na skutek wniosku organu egzekucyjnego z dnia [...]. Z wymienionych dokumentów wynika bowiem, iż "A" nie posiadało żadnej nieruchomości na terenie B., nie figurowało w Centralnej Ewidencji pojazdów. Zawarte zaś w aktach wykazy majątku nie wskazują na istnienie jakiekolwiek mienia podlegającego egzekucji. W tej sytuacji, gdy materiał dowodowy w aktach zebrany świadczy jednoznacznie o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego wobec spółki zarzuty strony zawarte w skardze nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Jak bowiem wskazano w zaistniałym stanie faktycznym za uzasadnione należy uznać twierdzenie organów o tym, iż bezskuteczną była egzekucja prowadzona w stosunku do Spółki "A".

Zdaniem Sądu w rozpatrywanym przypadku nie zaistniały także przesłanki egzoneracyjne, tj. wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za zaległości tejże spółki. Przypomnieć zatem należy, że przesłankami tymi są:

1) niewykazanie przez członka zarządu, że we właściwym złożono czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,

2) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

O ile w wypadku wcześniej omówionych przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, to na organie podatkowym ciąży obowiązek ich wykazania, to sposób redakcji przepisu art. 116 § 1 O. p., w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wyraźnie przesuwa ciężar dowodu na podatnika. Świadczą o tym sformułowania "niewykazanie przez członka zarządu", "niewskazanie mienia". Zatem to podatnik winien wykazać aktywność w kierunku wskazania dowodów potwierdzających istnienie jednej (lub obu) okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w czasie, kiedy wchodził w skład jej zarządu. Pogląd o spoczywaniu na członku zarządu ciężaru wykazania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (por. wyroki NSA z 11 lutego 2003r. SA/ Łd 1006/01, z 6 marca 2003r. SA/BD 85/03, z 8 kwietnia 2003r , II SA /Łd 1959/01 , z 26 października 2005 sygn. akt I FSK 30 i 192/05 z 18 listopada 2005r. sygn. akt FSK 2548/04).

Uwzględniając powyższe zasady i poglądy Sąd doszedł do przekonania, iż zasadnie przyjął Dyrektor Izby Skarbowej, że okoliczności wyłączające odpowiedzialność D. S. w sprawie nie zachodziły. Strona powołując się na brak wiedzy o działalności Spółki i jej sytuacji finansowej, brak dostępu do dokumentów finansowych nie udowodniła swojej staranności oraz nie wykazała, że uchybienie obowiązkom członka zarządu nałożonym na mocy przepisów Kodeksu spółek handlowych i stosownych przepisów (art. 21) ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) było od niej niezależne.

Zauważyć też należy, iż przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności podatkowej jest wykazanie przez stronę, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy. Winą w rozumieniu tego przepisu jest każda postać winy, a zatem także niedbalstwo, tj. powinność i możliwość przewidywania, skutku w postaci trwałego zaprzestania długów w określonym terminie. Aktualność w tym względzie zachowuje pogląd, iż rozważając kryterium braku winy, jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Taką okolicznością może być przykładowo choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Taką okolicznością także mogłoby być twierdzenie, iż strona nie miała faktycznie dostępu do dokumentacji finansowej spółki, gdyż dostęp miała do niej z przyczyn od niej niezależnych utrudniony, co utrudniał jej to – jak twierdzi - M. M. (Prezes Spółki). Oceniając to twierdzenie, zdaniem Sądu nie było jednak przeszkód w tym by zgłosić takowe działanie organom ścigania. W takim dopiero wypadku, gdyby strona to uczyniła, mogłaby skutecznie bronić się przed wydaniem orzeczenia o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za sporne zaległości podatkowe Sp. z o. o. "A" Takowych działań strona w tym zakresie nie podjęła. Aktywną zaś była w innym zakresie, jak wskazano w odwołaniu, w zakresie złożenia wniosku do Prokuratora Rejonowego w B. z zawiadomieniem o prawdopodobnym popełnieniu przestępstwa dotyczącego nadużyć finansowych popełnianych przez M. M.. W przedstawionej sytuacji, postawa D. S. jaka zaistniała w sprawie, w ocenie Sądu świadczy o jej niedbalstwie, a to oznacza, iż w sprawie nie zachodziły okoliczności wyłączające odpowiedzialność D. S..

Końcowo zauważyć należy, że wobec prezesa zarządu spółki "A" zostało przeprowadzone odrębne postępowanie w trybie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego możliwe jest prowadzenie odrębnych postępowań w stosunku do członków zarządu osoby prawnej pod warunkiem, że postępowania te obejmą wskazany krąg osób tj. wszystkich zobowiązanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1721/08). Nie pozbawia to podatniczki prawa regresu w stosunku do prezesa zarządu, przy założeniu, że to od niego wyegzekwowana będzie całość albo większa część kwoty. Skoro bowiem decyzję o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. i kwiecień 2006r. wydano również w stosunku do drugiego członka zarządu, rodzi to ich solidarną odpowiedzialność za to zobowiązanie. Fakt, że orzeczono o odpowiedzialności podatkowej wszystkich członków zarządu spółki powoduje, że prawa żadnego z nich nie zostały ograniczone, nawet jeżeli nie uczestniczyli w postępowaniu dotyczącym innych członków zarządu.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.