Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 536/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1, § 2, art. 73 § 1-4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 293/16 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. I SA/Wa 293/16 (dalej postanowienie z 14 marca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego (dalej decyzja z [...] listopada 2015 r.) .

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzję z [...] listopada 2015 r. przesłano skarżącej w dniu 27 listopada 2015 r. Przesyłka polecona, mimo dwukrotnego awizowania w dniach 1 i 9 grudnia 2015 r., nie została przez Izabellę Szczygieł (dalej strona) podjęta, co potwierdzają adnotacje na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dnia 16 grudnia 2015 r. przesyłkę zwrócono nadawcy z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie" [k. 8 akt administracyjnych].

Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazała, że o decyzji z [...] listopada 2015 r. dowiedziała się dopiero w dniu 2 lutego 2016 r., gdy otrzymała kopię tej decyzji. Nie otrzymała żadnego awiza o przychodzącej korespondencji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła wiarygodnej argumentacji wskazującej na brak jej winy w uchybieniu terminu. Z adnotacji naniesionych przez pracownika operatora pocztowego na kopercie wynika, że przesyłka ta, wobec niezastania odbiorcy, została dwukrotnie awizowana. Świadczy o tym znajdująca się na kopercie pieczęć "Zwrot, nie podjęto w terminie" z naniesieniem daty i podpisu pracownika oraz wzmianka o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i umieszczeniu powiadomienia w skrzynce oddawczej. Wobec niepodjęcia przesyłki, została ona powtórnie awizowana w dniu 9 grudnia 2015 r. o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć "awizowano powtórnie". Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce oddawczej (k. 7-10 akt sądowych).

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że awiza nie trafiły do jej skrzynki pocztowej wobec powyższego czuje się w rażący sposób pokrzywdzona, gdyż nie mogła odwołać się od decyzji z dnia 24 listopada 2015 r. (k. 16 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 86 § 2 ppsa w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 ppsa stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.

W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaje to, czy skarżąca uprawdopodobniła, że nie doręczono jej decyzji z [...] listopada 2015 r.

Przepisy art. 73 § 1-4 ppsa stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, by strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie.

Skarżąca podniosła, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie zawierającej decyzję z [...] listopada 2015 r.

Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconej do Sądu I instancji przesyłce wynika, że przesyłka była dwukrotnie prawidłowo awizowana, zgodnie ze wskazanymi na wstępie regułami. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że podniesione w zażaleniu okoliczności miały miejsce. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, by w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania.

Skarżąca zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że zawiadomień dwukrotnie nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 ppsa. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.

Skarżąca w odrębnym postępowaniu przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i ewentualnie Sądem Ubezpieczeń Społecznych, może wnosić o zmianę orzeczenia z 29 września 2015 r. w zakresie ustalenia daty początku istnienia niepełnosprawności (mając na uwadze treść orzeczenia z 13 sierpnia 2013 r.). Ewentualne korzystne orzeczenie w tej materii może być podstawą wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2015 r. (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) w terminie i trybie określonym w art. 148 § 1 kpa.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.