Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1529/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.156 par.1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.6 ust.7,ust.10
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art.153,151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 24 sierpnia 2011 r. (data wpływu) M.B. zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. znak: [....] , przedłużającej na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 styczna 2006 r. nr [....] , na mocy której M.B. zobowiązana została do uiszczenia w terminie do 28 dnia każdego następującego po sobie miesiąca opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego.

Wnioskodawczyni podniosła, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem Burmistrz Miasta i Gminy N. nie wszczął żadnego postępowania z art. 61 k.p.a. do sprawy, w której wydał decyzję, a wnioskodawczyni nie została zawiadomiona o zakończeniu postępowania dowodowego zgodnie art. 10 k.p.a. oraz nie miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Zarzuciła, że Burmistrz Miasta i Gminy N. naruszył przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosując z rażącym naruszeniem prawa art. 6 ust. 10 tej ustawy. Posesja nr [....] w S. została przyłączona do sieci kanalizacyjnej, a zatem ww. przepis nie powinien mieć zastosowania. Zdaniem wnioskodawczyni, Burmistrz Miasta i Gminy N. zastosował art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wobec niej dopiero w 2009 r., a więc 4 lata po dokonaniu odbioru sieci kanalizacyjnej, wydając decyzję z dnia 13 stycznia 2009 r., znak: [....] utrzymaną w mocy przez Kolegium decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [....] . Obie decyzje zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 971/09, w następstwie czego Burmistrz Miasta i Gminy N. umorzył postępowanie. Wnioskodawczyni zarzuciła również, że Burmistrz wydając decyzję z dnia 24 grudnia 2008 r. (przedłużającą decyzję znak [....] z dnia 9 grudnia 2005 r.), bezpodstawnie powołał się na Uchwałę Rady Miejskiej z dnia 27 października 2005 r. nr XXXIX/548/05, bowiem w tym czasie posesja była już podłączona do kanalizacji. Umyślnie pominął natomiast uchwałę Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2003 r. nr Xll/80/2003, którą powinien zastosować.

Rozpoznając powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 maja 2013 r. znak: [....] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r. znak: [....] , jak również poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. znak: [....] .

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. przedłużył na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 styczna 2006 r. nr [....] , na mocy której M.B. została zobowiązana do uiszczenia w terminie do 28 dnia każdego następującego po sobie miesiąca opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. nr [....] i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego, jak również do udostępnienia w czwarty piątek każdego następującego po sobie miesiąca zbiornika bezodpływowego Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania w K.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 441/12 uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 stycznia 2012 r. nr [....] oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia 30 września 2011 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w powyższym wyroku, Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r.

Kolegium wyjaśniło, że decyzja której stwierdzenia nieważności żąda M.B. wydana została w trybie ustawy z dnia 30 kwietnia 2009 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3, 3a i 3b ww. ustawy – według stanu prawnego obowiązującego w czasie orzekania przez organy administracji – właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi.

Zgodnie natomiast z regulacją art. 6 ust. 1, 7, 8, 9 i 10 ww. ustawy właściciele nieruchomości przy wykonywaniu tego obowiązku są zobowiązani do udokumentowania, w formie umowy, korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego pozwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi.

Następnie Kolegium wskazało, że M.B. jest współwłaścicielem w 1/2 części nieruchomości położonej w S. nr [....] . Współwłasność ta nie jest związana z ustanowieniem odrębnej własności lokali w budynku znajdującym się na tej działce. W budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne, przy czym z jednego z nich korzysta wyłącznie M.B. , a z drugiego T.S. Organ wskazał, że M.B. korzysta ze zbiornika bezodpływowego, przy czym nie zawarła stosownej umowy na jego opróżnianie z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na tego rodzaju działalność, natomiast do kanalizacji sanitarnej podłączony został wyłącznie lokal użytkowany przez T.S. Z uwagi na to, że M.B. w żaden sposób nie wykazała, iż użytkowany przez nią lokal mieszkalny został podłączony do kanalizacji sanitarnej, ani też, że zawarła umowę o opróżnianie zbiornika bezodpływowego, Burmistrz Miasta i Gminy zobowiązany był wydać decyzję z dnia 24 grudnia 2008 r.

Kolegium zaznaczyło również, że z uwagi na szczególny tryb prowadzonego postępowania - tj. tryb stwierdzenia nieważności decyzji w nawiązaniu do stanu prawnego oraz faktycznego z dnia orzekania, przedmiotem kontroli Kolegium była jedynie legalność nałożenia przez organy administracji publicznej na skarżącą obowiązków związanych z pozbywaniem się nieczystości. Kwestia przyłączenia lokalu zajmowanego przez skarżącą do istniejącej sieci kanalizacyjnej pozostawała poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że objęta niniejszym postępowaniem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , jak również poprzedzającą ja decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożyła M.B. zarzucając jej naruszenie art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i podnosząc, że cała nieruchomość położona na działce nr [....] została podłączona do sieci kanalizacyjnej w dniu 8 kwietnia 2005 r. M.B. wskazała również , że w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok w dniu 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12. Zarzuciła także rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3-3b w zw. z art. 6 ust. 1,7,8,9 i 10 ww. ustawy. Nadto zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a.

W oparciu o powyższe wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia z dnia 30 kwietnia 2009 r.

Rozpoznając powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 sierpnia 2013 r. znak: [....] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 22 maja 2013 r. znak: [....] .

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 i art. 158 k.p.a.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na wstępie uzasadnienia Kolegium omówiło specyfikę prowadzenia postępowania w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji.

Następnie Kolegium wskazało, że kluczową przesłanką z punktu widzenia regulacji art. 156 § 1 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa. Dla dokonania oceny, czy na tle konkretnej sprawy mamy do czynienia z "rażącym naruszeniem prawa" należy brać pod uwagę gradację wad decyzji administracyjnej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi bowiem o tego rodzaju wady, które powodują konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że objęta niniejszym postępowaniem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. nr [....] wydana została w trybie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zgodnie z regulacją art. 6 ust. 1, 7, 8, 9 i 10 ww. ustawy właściciele nieruchomości, pozbywając się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych, zobowiązani są do udokumentowania, w formie umowy, korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego pozwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi.

W rozpoznawanej sprawie ustalono, że M.B. korzystała ze zbiornika bezodpływowego, przy czym nie zawarła stosownej umowy na jego opróżnianie z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na tego rodzaju działalność. M.B. w żaden sposób nie wykazała, iż użytkowany przez nią lokal mieszkalny został podłączony do kanalizacji sanitarnej, ani też, że zawarła umowy o opróżnianie zbiornika bezodpływowego.

Dodatkowo Kolegium wskazało, że w toku prowadzonego wówczas postępowania uzyskano wyjaśnienia Zakładu Wodociągów i Kanalizacji oraz Usług Komunalnych w N. udzielone w piśmie z 12 marca 2009 r., z których wynika, że do kanalizacji sanitarnej została przyłączona część budynku będąca w użytkowaniu T.S. , natomiast część budynku pozostającą w użytkowaniu M.B. korzysta ze zbiornika wybieralnego (szamba). Ponadto wskazano, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyłączenie do kanalizacji i zgodnie z tym wnioskiem zostały wydane warunki techniczne przyłączenia do kanalizacji z pełną informacją w zakresie procedury i okresu ważności. Wyjaśniono również, że ważność warunków technicznych wynosi 2 lata od daty wystawienia, natomiast do dnia wydania niniejszego pisma nie poczyniono żadnych czynności opisanych w warunkach.

W ocenie Kolegium w tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że do kanalizacji podłączona jest tylko część budynku znajdującego się w użytkowaniu T.S. i J.S. , natomiast część budynku użytkowana przez M.B. wyposażona jest w odrębne odprowadzanie ścieków do zbiornika wybieralnego. W związku z powyższym wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zasadne było wydanie decyzji objętej niniejszym postępowaniem. Natomiast z faktu przyłączenia przez drugą współwłaścicielkę nieruchomości do kanalizacji lokalu mieszkalnego z którego korzysta, M.B. nie może wywodzić, iż jest zwolniona z obowiązku przyłączenia części nieruchomości przez siebie użytkowanej do sieci kanalizacyjnej.

Kolegium podkreśliło nadto, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09 oddalił skargę wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [....] . Skarga Kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została natomiast oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10.

Kolegium zwróciło uwagę, że również w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jedyną przesłanką wydania przez organ gminy decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego jest brak stosownej umowy pomiędzy właścicielem korzystającym z takiego zbiornika, a podmiotem posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Konsekwentnie - wyłączną przesłanką przedłużenia okresu obowiązywania tej decyzji jest nieprzedstawienie przez właściciela nieruchomości, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji stosownej umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji.

W ocenie Kolegium podkreślenia wymaga, że korzystanie przez wnioskodawczynię z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe jest nierozerwalnie związane z obowiązkiem zapewnienia przez nią usuwania tych nieczystości z nieruchomości. Obowiązek ten istnieje niezależnie od okoliczności , na jakie strona się powołuje , a które w jej przekonaniu uniemożliwiają korzystanie z sieci kanalizacyjnej, do której podłączona jest nieruchomość.

Zatem zdaniem Kolegium z uwagi na uporczywe nie przedstawianie przez wnioskodawczynię Burmistrzowi Miasta i Gminy N. jakiegokolwiek dowodu zawarcia umowy o wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, z którego korzysta, w pełni uzasadnione było przedłużanie obowiązywania w stosunku do M.B. decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. kolejno decyzją z dnia 15 grudnia 2006 r., decyzją z dnia 7 stycznia 2008 r. oraz decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r.

Kolegium zaznaczyło, że z uwagi na szczególny tryb prowadzonego postępowania- tj. tryb stwierdzenia nieważności decyzji w nawiązaniu do stanu prawnego oraz faktycznego z dnia orzekania - przedmiotem kontroli Kolegium pozostawała jedynie legalność nałożenia przez organy administracji publicznej na skarżącą obowiązków związanych z pozbywaniem się nieczystości.

Podsumowując organ stwierdził, że wskazane przez wnioskodawczynię uchybienia nie mogą zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzja ta, zdaniem Kolegium nie zawiera również innych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Decyzja ta wydana została przez organ właściwy (art. 156 1 pkt 1 k.p.a.), nie wydana została bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie narusza powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie jest niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). Podobnie zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. jest nieuzasadniony. Po pierwsze postępowanie w przedmiocie przedłużenia prowadzone było z urzędu, a decyzję doręczono M.B. , a ponadto co do zasady zarzuty dotyczące braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowią przesłankę skutkującą ewentualnie wznowieniem postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie stwierdzeniem nieważności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M.B. .

Skarżąca zarzuciła jej naruszenie art. 5 ust. 1-4 w związku art. 5 ust. 8 -7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zdaniem skarżącej, przepisy te nie mają zastosowana w przedmiotowej sprawie, z uwagi na to, że nieruchomość została podłączona do sieci kanalizacyjnej.

M.B. zarzuciła także naruszenie art. 156 § 1 w związku z art. 157 i 158 k.p.a., a także naruszenie art. 80, art. 81, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Skarżąca podniosła, że wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 15 grudnia 2006 r. znak: [....] przedłużającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Wskazała, że jej nieruchomość została podłączona do sieci kanalizacyjnej, a zatem nie może być mowy o nakładaniu drugiego obowiązku za opróżnianie szamba. Podniosła, że nie jest prawdą, iż w budynku na działce nr [....] istnieją dwa lokale mieszkalne, bowiem budynek ten ma jedną księgę wieczystą. Nadto podniosła, że brak jest dokumentu, potwierdzającego, że tylko lokal T.S. został podłączony do kanalizacji. Skarżąca wskazała tu na wyrok z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12. Zarzuciła także, że decyzja z dnia 24 grudnia 2008 r. została wydana bez uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego, a skarżąca nie miała zapewnionego czynnego udziału w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 sierpnia 2013 r. znak: [....] utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 22 maja 2013 r. znak: [....] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r. znak: [....] , jak również poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. nr [....] .

Decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. orzekł o przedłużeniu na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzji własnej z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [....] , ustalającej obowiązek ponoszenia przez skarżącą M.B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości nr [....] położonej w miejscowości S.

Na wstępie wyjaśnić należy, że wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 441/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Kolegium z dnia 2 stycznia 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 30 września 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. W wyroku tym oprócz wskazania, iż odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna, Sąd zakwestionował także stanowisko Kolegium, iż wniosek złożony przez M.B. dotyczy decyzji nieostatecznej. Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie wydana została decyzja organu II instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r. znak: [....] , którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. . Zatem w dacie rozpoznawania wniosku M.B. funkcjonowała już w obrocie prawnym drugoinstancyjna decyzja Kolegium odnosząca się do kwestionowanego rozstrzygnięcia Burmistrza N.

Z tego też względu, mając na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w ww. wyroku, stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo postanowieniem z dnia 2 maja 2013 r. wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji, tj. decyzji Burmistrza z dnia 24 grudnia 2008 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzji Kolegium z dnia 30 kwietnia 2009 r.

Równocześnie wskazać należy, że decyzja Kolegium z dnia 30 września 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. była już przedmiotem kontroli Sąd, który wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09 oddalił skargę M.B. wniesioną na ww. decyzję.

W wyroku tym Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie jedynie po udokumentowaniu przez M.B. , że korzysta z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego pozwolenie w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych tj. po okazaniu odpowiedniej umowy, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji z 7 stycznia 2008 r. przedłużającej ww. obowiązki ustalone w decyzji z 9 stycznia 2009 r.- Burmistrz Gminy i Miasta N. nie byłby zobowiązany do wydania decyzji, przedłużającej na kolejny okres 1 roku ustalone obowiązki. Ponieważ jednak M.B. nie przedłożyła w/w umowy Burmistrz Miasta i Gminy był zobowiązany wydać decyzję z 24 grudnia 2008 r., którą prawidłowo utrzymał w mocy organ II instancji.

Należy podkreślić, iż skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przystępując zatem do rozpoznania przedmiotowej sprawy zaznaczyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niebudzący wątpliwości dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 357/08 – wszystkie powołane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl).

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są przepisem art. 156 § 1 k.p.a. który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy praw.

W skardze oraz we wniosku o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. skarżąca wskazała na przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 k.p.a. podnosząc, że ww. decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem stanowi ona przedłużenie wcześniejszej decyzji Burmistrza z dnia 15 grudnia 2006 r., którą to decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/09 uchylił. Nadto w ocenie skarżącej decyzja Burmistrza z dnia 24 grudnia 2008 r. była w dniu jej wydania niewykonalna bowiem nieruchomość w S. została przyłączona do sieci kanalizacyjnej w 2005 roku. Odnośnie tego argumentu skarżąca wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 971/09.

W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko Kolegium, iż w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2, 5 i 7, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2009 r. (utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r.).

Wyjaśnić należy, że jeśli chodzi o przesłankę rażącego naruszenia prawa, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1206/11 orzekł, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 333/12 stwierdził, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa.

Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy, że decyzją Burmistrza Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [....] ustalono obowiązek uiszczenia przez skarżącą M.B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [....] i transport nieczystości ciekłych w ilości 3 m3 na miesiąc do punktu zlewnego. Powyższa decyzja była następnie przedłużana kolejnymi decyzjami zobowiązującymi skarżącą do uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, w tym między innymi decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r.

Podstawą wydania ww. decyzji była ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), w szczególności przepis art. 6 ust. 10 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji), decyzja, o której mowa w ust. 7 ulega przedłużeniu w drodze decyzji wydawanej z urzędu, na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Zgodnie natomiast z ust. 7 powołanego artykułu, wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję, w której ustala:

obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych;

wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2 (tj. określonych przez radę gminy);

terminy uiszczania opłat, o których mowa w pkt 1;

sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia.

Okolicznością nie budzącą wątpliwości Sądu jest, że skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości nr [....] korzysta ze zbiornika bezodpływowego i nie zawarła stosowanej umowy na jego opróżnianie. Wbrew termu co podnosi skarżąca w skardze (oraz we wniosku) ustalenia organów wskazują jednoznacznie, że do kanalizacji sanitarnej podłączona jest tylko część budynku będąca w użytkowaniu drugiej współwłaścicielki tj. T.S. . Nie ma przy tym znaczenia argument podnoszony przez skarżącą, że nieruchomość posiada jedną księgę wieczystą. Objęcie nieruchomości stanowiącej współwłasność jedną księgą wieczystą nie oznacza, iż na nieruchomości nie mógł zostać dokonany podział quod usum, czyli podział przewidujący, którzy współwłaściciele będą uprawnieni do korzystania z wyłączeniem innych współwłaścicieli z określonych części nieruchomości stanowiącej współwłasność.

Odnośnie wskazanego przez skarżącą wyroku Sądu z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/09 należy wyjaśnić, że wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z 15 grudnia 2006 r. znak: [....] przedłużającą na kolejny (wskazany w decyzji) okres decyzję pierwotną tj. decyzję z dnia 9 stycznia 2006 r. nakładającej na skarżącą obowiązek ponoszenia opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. Uchylenie jednej z decyzji przedłużających obowiązek ponoszenia opłat, w tym wypadku decyzji z dnia 15 grudnia 2006 r., nie wpływa jednakże w żaden sposób na ważność innych "decyzji przedłużających". Każda z "decyzji przedłużających" wydana została bowiem w odrębnym postępowaniu administracyjnym, stanowi rozstrzygnięcie odnoszące się do innego okresu. Decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym niezależnie od siebie i wyeliminowanie jednej z nich nie powoduje, że inne decyzje tracą swój byt prawny. Ewentualną nieważność "decyzji przedłużających" można by rozważać w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej tj. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek ponoszenia opłat przez M.B. . Podkreślić jednakże należy, że decyzja ta także była już przedmiotem kontroli Sądu. Otóż wyrokiem z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1499/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 stycznia 2010 r. nr [....] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia 16 października 2009 r. nr [....] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia 9 stycznia 2006 r. Na marginesie jedynie wskazać należy, powodem stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 31 stycznia 2007 r. (pkt I wyroku) było całkowicie odmienne co do treści rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie nadawało się do sprostowania na podstawie art. 113 k.p.a. Natomiast powodem uchylenia decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia 15 grudnia 2006 r. (pkt II) wyroku było nadto naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a..

Odnosząc się do wyroku Sądu z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 971/09, na który także wskazała skarżąca w swoim wniosku, należy wskazać, że wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [....] oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji zobowiązującą M.B. do przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z rozstrzygnięcia tego skarżąca wyprowadza całkowicie błędny wniosek, że skoro nieruchomość posiada już podłączenie do sieci kanalizacyjnej, to skarżąca jest bezprawnie obciążana koszami za opróżnianie zbiornika bezodpływowego.

Otóż podkreślić należy, że kwestia podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej, a obowiązek ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego to dwa odrębne zagadnienia. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie II SA/Kr 971/09 była jedynie kwestia podłączenia nieruchomości do kanalizacji, Sąd nie badał w ww. sprawie kwestii związanej z obowiązkiem ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Uchylenie decyzji zobowiązującej skarżącą do podłączenia nieruchomości do kanalizacji jest więc całkowicie irrelewantne z punktu widzenia obowiązku ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Na marginesie zaznaczyć należy, że przyczyną uchylenia w ww. wyroku decyzji obu instancji było niewystarczające wyjaśnienie okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie. Jak wskazano powyżej, okolicznością, która została ustalona w sposób jednoznaczny jest natomiast to, że podłączenie do systemowej kanalizacji sanitarnej posiada tylko ta część budynku, która użytkowana jest przez T.S. i J.S. posiada, natomiast część budynku użytkowana przez M.B. jest podłączona do zbiornika nie nieczystości ciekłe. Podłączenie do zbiornika na nieczystości ciekłe jest równoznaczne z koniecznością jego opróżniania, a to z kolei wiąże się z koniecznością ponoszenia stosownych opłat.

Odnosząc się z kolei do powołanego przez skarżącą wyroku tut. Sądu z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12, mającego również w przekonaniu skarżącej świadczyć o tym, iż do sieci kanalizacyjnej połączona jest cała nieruchomość nr [....] wyjaśnić należy, że wyrokiem tym Sąd oddalił skargę M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 lutego 2012 r. znak: [....] w przedmiocie nieobciążania obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie była tylko kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji, a nie obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, czy też pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, ani też zobowiązanie do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku wyraźnie także zaznaczono, iż zagadnienia te mogą być, o ile zachodzą stosowne okoliczności faktyczne, przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

W aktach administracyjnych rzeczywiście brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie przedłużeniu decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. oraz o możliwości zapoznania się przez skarżącą z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Uchybienia te jednak nie mają w sprawie istotnego znaczenia są bowiem bez wpływu na wynik sprawy. M.B. znała przedmiot tej sprawy i w toku długotrwałego postępowania wielokrotnie prezentowała swoje stanowisko. Zarówno w swoim wniosku inicjującym postępowanie nadzwyczajne ani też we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy czy też w skierowanej do Sądu skardze, M.B. nie wskazała nawet, czy i jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć kwestionowane przez nią uchybienia procesowe organu I instancji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy także i Sąd możliwości takiego związku nie dostrzega. Niezależnie od tego należy pamiętać, iż w realiach postępowania nadzwyczajnego ewentualne uchybienie musiało by przybrać formę kwalifikowaną, a więc rażącego naruszenia prawa co tym bardziej w realiach niniejszej sprawy przemawia za bezzasadnością tego zarzutu.

Podsumowując stwierdzić należy, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 kwietnia 2009 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 grudnia 2008 r. Podniesione przez skarżącą zarzuty i argumentacja na ich poparcie nie daje podstaw do uznania, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), czy też że była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), czy też zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 748/09 wystarczającą przesłanką nałożenia na stronę w drodze decyzji obowiązku uiszczania opłat za usuwanie nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, a następnie przedłużania okresu obowiązywania tej decyzji jest korzystanie przez nią z tego zbiornika oraz niezawarcie z uprawnionym podmiotem umowy dotyczącej jego opróżniania i wywozu nieczystości.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność, że skarżąca korzysta ze zbiornika bezodpływowego została ustalona ponad wszelką wątpliwość, jak również potwierdzona została przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie.

Odnosząc się na końcu do podniesionego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. zarzutu, że decyzja Burmistrza z dnia 24 grudnia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem precyzuje przedsiębiorcę odbierającego nieczystości, a także ilość tych nieczystości, pomimo iż ustawa nie daje podstaw do orzekania w tym zakresie, stwierdzić należy, że wskazanie powyższych danych nie stanowi uchybienia. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 7 pkt 4 ustawy o zachowaniu czystości i porządku w gminach, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje z urzędu decyzję, w której ustala sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia. Wskazanie więc przez organ wykonawczy gminy zakładu lub przedsiębiorcy, któremu właściciel lub jak w tym przypadku współwłaściciel nieruchomości zobowiązany jest udostępnić w celu opróżnienia bezodpływowy zbiornik , w którym gromadzone są ścieki, jest zdaniem Sądu uzasadnione, podobnie jak wskazanie ilości nieczystości, co jest z kolei związane z koniecznością wskazania w decyzji wysokości opłat ponoszonych za odbieranie odpadów. Kwestionowanych więc przez skarżącą zapisów decyzji sentencji organu I instancji nie można więc zakwalifikować jako przejawów rażącego naruszenia prawa czy też wydanych bez podstawy prawnej.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd działając podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.