Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 754/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 3 i 11, art. 5b, art. 8 ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92, art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Paweł Dańczak, , po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - dalej: k.p.a., art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 5, 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) - dalej: u.t.d., oraz lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu w Ł. Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu na M.B. kary pieniężnej w wysokości 8800 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

17 lutego 2020 r. w Ł. przy ul. A. po dokonaniu kontroli drogowej samochodu osobowego marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] oraz materiału dowodowego zebranego w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że pojazdem kierował J.S. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący zakończył przewóz jednego pasażera z ul. B. 7 w Ł. na ul. C. w Ł. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Opisaną usługę kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: D. z siedzibą w Ł. przy ul. E. nr 82 lok. 6. Kierujący nie okazał do kontroli oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr WITD.DI.P.[...] z 17 lutego 2020 r.

Pismem z 19 lutego 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń określonych w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast pismem z 2 czerwca 2020 r. ww. organ zawiadomił stronę o rozszerzeniu prowadzonego postępowania także na naruszenie określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z [...] r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 8800 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy oraz niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. naruszenia określone w lp. 2.11 i lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

7 października 2020 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez stronę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

- art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, mimo iż czynności podejmowane przez stronę nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz w zw. z art. 4 pkt 6a tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia przez skarżącego tego kryterium.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał na wstępie na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów u.t.d., regulujących obowiązki i uprawienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób, w tym przewóz okazjonalny, kary pieniężne za naruszenie przepisów u.t.d., a ponadto przedstawił argumentację, co do braku zastosowania w sprawie przepisów działu IVA k.p.a.

W oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości w kwocie 8000 zł za naruszenie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie organu, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli kierujący J.S. w imieniu strony wykonywał odpłatny transport drogowy osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera M.M. z ul. B. 7 w Ł. na ul. C. w Ł. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu na ww. trasie zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. W miejsce wskazane w zamówieniu przyjechał samochód osobowy marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] i tym samochodem został wykonany przewóz na ww. trasie. Informację o marce i numerze rejestracyjnym ww. pojazdu oraz imieniu kierowcy i wysokości opłaty należnej za wykonanie usługi na trasie wskazanej w zamówieniu pasażer otrzymał po złożeniu zamówienia. Za wykonanie tej usługi kierujący pobrał od pasażera opłatę w gotówce w wysokości 11,37 zł. Pasażer zeznał również, że nie zawarł żadnej umowy pisemnej dotyczącej wykonanej usługi. Okoliczności zamówienia i wykonania skontrolowanego przewozu potwierdził także kierujący J.S., przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący zeznał, że przewozy zamawiane przy pomocy aplikacji Bolt wykonuje w imieniu skarżącego. Przewozy te wykonuje na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącym. Usługi zamawiane przy pomocy aplikacji Bolt wykonuje od około sześciu miesięcy. Kierujący zeznał również, że po zakończeniu opisanej usługi wydał pasażerowi paragon fiskalny. W aktach sprawy znajduje się kopia tego paragonu. Z jego treści jednoznacznie wynika, że opisana usługa transportowa została wykonana w imieniu skarżącego. Zamówienie usługi na ww. trasie potwierdzają także znajdujące się w aktach sprawy wydruki z aplikacji Bolt. Opisaną wyżej usługę przewozu kierujący wykonał ww. samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli i wydruk z centralnej ewidencji pojazdów dotyczący tego pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny może być wykonywany tylko pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Organ podniósł, że skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany w imieniu strony w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem innym niż przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą po spełnieniu warunków określonych tym przepisem. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdzają protokoły z zeznań pasażera i kierującego. Zatem zebrany materiał dowodowy wskazał, że warunki wykonania skontrolowanego przewozu osób zostały ustalone przy pomocy aplikacji Bolt. Natomiast opisany przewóz został wykonany pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przewóz ten został wykonany na podstawie licencji nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej dla strony, której kopię kierujący okazał do kontroli.

Organ wskazał, że skarżący posiada licencję nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną 2 sierpnia 2018 r. Okoliczności te potwierdza pismo pracownika Urzędu Miasta Ł. z 2 października 2019 r. GITD stwierdził, że sądy administracyjne podkreślają wymogi, jakie muszą być spełnione, aby przewozy okazjonalne były wykonywane zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie tych przewozów jest możliwe pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast wykonywanie tych przewozów innymi samochodami osobowymi wymaga zastosowania się do wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 i do zakazów wymienionych wart. art. 18 ust. 5 u.t.d. Organ powołał treść art. 18 ust. 4b pkt 2 tej ustawy i wskazał, że w przypadku wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zgodnie z art. 18 ust. 5 ww. ustawy zabronione jest: 1) umieszczanie i używanie w pojeździe taksometru; 2) umieszczanie w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W przypadku przewozów okazjonalnych zamawianych przy pomocy aplikacji Uber, Taxify, obecnie Bolt istotne jest faktyczne wykonywanie przewozów osób. Natomiast bez znaczenia pozostają okoliczności jak brak statusu przedsiębiorcy w przypadku kierowcy, czy też niewydanie paragonu pasażerom. Sądy wskazują również, że ukarania karą strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika.

Odnośnie naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wskazał, że strona posiada licencję nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną 2 sierpnia 2018 r. Okoliczności te potwierdza pismo pracownika Urzędu Miasta Ł. z 23 marca 2020 r. Skontrolowany pojazd marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...], którym kierujący J.S. w imieniu strony wykonywał przewóz osób w dniu kontroli, nie został zgłoszony do wymienionej licencji. Wymieniony pojazd jest własnością F. Leasing Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział K., co potwierdza wydruk z centralnej ewidencji pojazdów. Zatem w terminie 28 dni od dnia zawarcia tej umowy strona zobowiązana była zgłosić ten pojazd organowi, który udzielił jej licencji nr 5/2018. Taki obowiązek nakłada na przedsiębiorcę art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Jednak strona tego pojazdu nie zgłosiła do posiadanej licencji, co potwierdza ww. pismo pracownika Urzędu Miasta Ł. Gdyby nawet strona rozpoczęła użytkowanie ww. pojazdu w przeddzień kontroli, to termin na zgłoszenie pojazdu do posiadanej licencji już upłynął. Tym samym strona naruszyła art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.

Ponadto, organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego nie może się odbywać każdym pojazdem posiadanym przez przedsiębiorcę, lecz tylko tym pojazdem, który przedsiębiorca zgłosił do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W przypadku np. zbycia takiego pojazdu lub nabycia nowego pojazdu przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić organowi, który wydał licencję fakt zbycia lub nabycia nowego pojazdu. Zatem wykonywanie transportu drogowego nie będzie zgodne z obowiązującymi przepisami, jeżeli będzie wykonywane pojazdami niezgłoszonymi do licencji.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

GITD wyjaśnił, że pismem z 19 lutego 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń określonych w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast pismem z 2 czerwca 2020 r. ww. organ zawiadomił stronę o rozszerzeniu prowadzonego postępowania o naruszenie określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zdaniem GITD w toku postępowania organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony organ I instancji ustalił, czy doszło do wykonywania transportu drogowego i czy czynności wykonywane przez kierującego w imieniu strony miały cechy działalności gospodarczej. Stan faktyczny sprawy organ I instancji ustalił nie tylko na podstawie zeznań kierującego, ale także innych dowodów zebranych podczas kontroli i w postępowaniu wyjaśniającym. Zatem zarzuty pełnomocnika strony dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy są bezzasadne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez kierującego J.S. usługi przewozu osób samochodem osobowym. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, skontrolowany przewóz drogowy został wykonany w imieniu strony, a nie ww. kierowcy. Zgromadzony materiał dowody potwierdza również, że strona nie spełniała wymogów do wykonywania przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d., ponieważ wykonywała przewóz jednego pasażera pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Wszystkie warunki wykonania zamówionej usługi przewozu zostały ustalone przy pomocy aplikacji Bolt, a opłata została pobrana w gotówce przez kierującego po wykonaniu usługi. Zatem umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, usługa przewozu wykonana przez kierującego w imieniu strony w dniu 17 lutego 2020 r. miała charakter przewozu okazjonalnego, ponieważ żadna z definicji wskazanych przez pełnomocnika strony nie określa formy inicjatywy zleceniodawcy czy przewoźnika. Żadna z tych definicji nie wskazuje również, aby z inicjatywą wykonania usługi przewozu osób zleceniodawca, czy przewoźnik był zobowiązany wystąpić bezpośrednio do drugiej strony. Ponadto zgłoszenie do aplikacji Bolt danych skarżącego i kierowcy wykonującego przewozy w jego imieniu oraz danych pojazdu, który miał być wykorzystywany do wykonywania przewozów jest równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) i w art. 3 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 649 ze zm.). Działalność ta jest wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, więc jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d.

Zdaniem organu, również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy nie jest zasadny. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, wymienione przepisy nie dotyczą naruszeń tylko popełnianych przez przedsiębiorców. Z treści ust. 1 art. 92a ww. ustawy wynika, że wymienione przepisy sankcjonują naruszenia dokonywane zarówno przez osoby będące przedsiębiorcami, jak i niebędące przedsiębiorcami, co jednoznacznie wynika ze sformułowania: "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego". Jednak strona jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorcy. Fakt ten potwierdzają wpisy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem skarżący posiada status przedsiębiorcy. Ponadto, jak wynika z wpisów zamieszczonych w tym rejestrze dotyczącym skarżącego, przedmiot przeważającej działalności strony stanowi "pozostały transport lądowy, pasażerski, gdzie indziej nie sklasyfikowany (49.39.Z).". Strona posiada także uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Jest to licencja nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Podmiot, który nie zamierza wykonywać takiej działalności nie występuje o udzielenie mu uprawnień na jej wykonywanie. Tym samym strona nie tylko jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców, ale wykonuje działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób i skontrolowany przewóz drogowy został wykonany w jej imieniu.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera także żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

W skardze pełnomocnik M.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/BOLT, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

2) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym), w sytuacji w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest BOLT B.V.;

3) art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

6) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 17 lutego 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/BOLT;

11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art. 92a ust. 5 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;

6) 100 000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.

Jak wynika z art. 92 ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż 17 lutego 2020 r. w Ł. przy ul. A. zatrzymano do kontroli drogowej samochód osobowy marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J.S., wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z ul. B. 7 w Ł. na ul. C. w Ł. Usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt. Pasażer nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu umowy.

Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację Bolt, nie zawierając żadnej umowy pisemnej dotyczącej wykonanej usługi. Wskazał, że po zakończeniu przez kierowcę kursu za przejazd zapłacił gotówką 11,37 zł.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z 17 lutego 2020 r. wynika, że kierujący pojazdem nie okazał do kontroli oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że ww. pojazd, którym wykonywano 17 lutego 2020 r. przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:

1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę - (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W zakresie pierwszego stwierdzonego naruszenia wskazać należy, że licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.).

W rozpoznawanej sprawie, jak powyżej wskazano, kierowca 17 lutego 2020 r. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...]. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Ł. z 23 marca 2019 r., M.B., prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w Ł., posiada licencję nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 2 sierpnia 2018 r. Do wskazanej licencji wymieniony pojazd nie został jednak zgłoszony. Do licencji zgłoszony był jedynie samochód marki Opel Insignia o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższe oznacza, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Jak już wyżej wskazano, zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Uzasadniało ono nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń, podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy i c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że 17 lutego 2020 r. J.S. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem niespełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, pojazd przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2 lit. b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej lub w formie elektronicznej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, ponieważ, jak wynika z zeznań świadka W.M., usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt, zamawiający zapłacił gotówką kwotę wskazaną przez aplikację po wykonanym przejeździe. Kierowca wyjaśnił, że kontakt z klientem nawiązał przez aplikację Bolt z telefonu. Kierowca wskazał także, że zawarł ze skarżącym umowę zlecenia na świadczenie usług transportowych. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację Bolt miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1249 ze zm.). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą D., której przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję. Sąd nie podzielił zatem twierdzenia skarżącego, że przewóz, który miał miejsce 17 lutego 2020 r. nie można uznać za krajowy transport drogowy. Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (vide: wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09; wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało wskazane powyżej, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób. W tych okolicznościach całkowicie niezrozumiałym jest kwestionowanie przez skarżącego w zarzutach skargi posiadania statusu podmiotu świadczącego przewóz drogowy. Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba szczegółowego badania aplikacji Bolt, którą posłużył się pasażer do zamówienia przejazdu. Zasady jej działania należy bowiem uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający dowodzenia. Z zasadami tymi bez przeszkód może zapoznać się każdy potencjalny użytkownik aplikacji. Organ wyraźnie wskazał, w jaki sposób doszło do zamówienia przez pasażera usługi przewozu u kierowcy. Zapłata za przejazd została uiszczona w formie gotówki. Natomiast rozliczenia pomiędzy kierowcą a skarżącym za wykonane przejazdy rozliczane były bezgotówkowo.

Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uznania, że wykonywany w 17 lutego 2020 r. przewóz był przewozem okazjonalnym, gdy opłata za przejazd realizowany za pośrednictwem aplikacji Bolt była ustalona z góry i wiadomym było, że następuje na rzecz właściciela aplikacji – Bolt B.V. W tym zakresie wskazać należy, że zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym, wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1-3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości; po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki Fiat, którym realizowano przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu, nawet jeżeli została zawarta w drodze elektronicznej za pośrednictwem aplikacji Bolt, to nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.

W związku z podniesionym zarzutem naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegającym na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób), rzeczywiście uznać należy, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1384/19 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W tym orzeczeniu ww. Sąd stanął na stanowisku, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd ten powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., to przewóz osób rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie zwraca uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasowa linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne, co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przewozu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest ponadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, a także modyfikować linię dotychczasową.

W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).

Zdaniem Sądu, przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia, cyt. "Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, w celu zaspokojenia potrzeb rynku.". W omawianej sprawie zauważyć zatem należy, iż przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Tym samym rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie.

W ocenie Sądu, przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do 1 osoby, jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu Nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy...", w przypadku przewozu samochodem osobowym daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy 1 pasażera, czy też grupy pasażerów. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide: wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. LEX nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Wbrew również twierdzeniom postawionym w skardze organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 8800 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się (i toczy się) kilkadziesiąt spraw w przedmiocie nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego. Stan faktyczny i prawny spraw, które zostały już rozpoznane przez Sąd jest zbliżony lub nawet tożsamy do okoliczności faktycznych, które zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący został już wielokrotnie ukarany karami pieniężnymi za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonując przewozy na terenie całego kraju. Dysponując zatem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności w skali całego kraju w związku z kolejnymi kontrolami drogowymi, nie podjął żadnych działań, by kolejnym naruszeniom zapobiec.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) dalej: ustawa COVID-19. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia stron, co do możliwości technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku art. 15 zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy COVID-19, orzekł o oddaleniu skargi.

bg