Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 498/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 ust. 1, 2, 3 , 4 , 11 i 14a
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 7 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant st. specjalista Agnieszka Kowalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej w Ł. ul. A 47 od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego-chodnika w pasie drogi powiatowej w dz. P. ul. A 47/ B w okresie od dnia 2 lipca 2016r. do 23 sierpnia 2016r. w celu prowadzenia prac na drodze/remont dachu (demontaż podbitki) - awaria oraz w przedmiocie ustalenia opłaty w kwocie 3 220 zł, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. 2015r., poz. 1659 ze zm.), art. 19 ust. 5, art. 40 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 40 ust.14 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2016r., poz. 1440 ze zm.), zał. nr 1 do uchwały nr XXXIII/877/16 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 31 sierpnia 2016r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały o ustaleniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2016r. poz. 4040), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A 47 w Ł. - reprezentowana przez J. M., wystąpiła w dniu 4 lipca 2016r. z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego ul. A 47/B w okresie od dnia 2 lipca 2016r. do 23 sierpnia 2016r. w celu remontu pokrycia powierzchni dachu na budynku przy ul. A 47. W przedmiotowym wniosku przekreślono "pokrycia powierzchni dachu" i dopisano -"elewacji budynku (demontaż podbitki)" – awaryjne".

Decyzją z dnia 7 lipca 2016r. Prezydent Miasta Ł. zezwolił Wspólnocie Mieszkaniowej w Ł. ul. A 47 na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. A 47/B w celu prowadzenia robót: prace na drodze/remont dachu (demontaż podbitki) w okresie od dnia 2 lipca 2016r. do dnia 23 sierpnia 2016r. i ustalił opłatę w kwocie 3 220 zł, przyjmując stawkę 2,00 zł za 1m2/dzień zgodnie z uchwałą nr XCII/1955/14 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10 września 2014r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2014r., poz. 3525).

Decyzją z dnia 7 października 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia 13 grudnia 2016r. Prezydent Miasta Ł. - po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 lipca 2016r. - zezwolił Wspólnocie Mieszkaniowej ul. A 47 w Ł. na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. A 47/B w celu prowadzenia robót: prace na drodze/remont dachu (demontaż podbitki) w okresie od dnia 2 lipca 2016r. do dnia 23 sierpnia 2016r. i ustalił opłatę w kwocie 3 220 zł. Organ I instancji podał, że ponownie rozpatrując wniosek wskazał, że zgłoszone we wniosku prace w pasie drogowym związane były z "remontem dachu", a nie "remontem elewacji", pomimo takiego zapisu tylko na wniosku. Organ I instancji wskazał, że rozpatrując wniosek wziął pod uwagę wszystkie załączone do wniosku załączniki, tj. wyjaśnienie kierownika budowy J. M. z dnia 1 lipca 2016r. informujące, iż w kamienicy przy ul. A 47/B przystąpiono do robót "remontu dachu" oraz "rozbiórki podbitki", brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno- budowlanej w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachu oraz obróbek blacharskich w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na nieruchomości w Ł. przy ulicy A nr 47, działka nr 309 w obrębie P-9 (pismo z dnia 9 maja 2016r.) i pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 kwietnia 2016r. akceptujące planowany zakres prac dotyczący remontu dachu na budynku przy ul. A 47, projekt organizacji ruchu na czas remontu dachu budynku przy ul. A 47.

Zdaniem organu I instancji podbitka dachowa, to wykończenie spodu wystającej części dachu. Jest to urządzenie związane z dachem, a nie elewacją, dlatego nie można było zastosować stawki 0,01 zł z uwagi na fakt, że prace dotyczyły ustawienia rusztowań dla wykonania remontu dachu, a nie elewacji budynku. Zdjęcia z sierpnia 2014r. wykonane na zlecenie Google i dostępne na stronie https://maps.google.pl pokazują, że stan elewacji budynku przy ul. A 47 pozostaje niezmieniony, co dokumentują zdjęcia z dnia 13 grudnia 2016r., znajdujące się w aktach sprawy. Wskazując na powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że nie doszło do remontu elewacji, bowiem przez remont należy rozumieć nie bieżące utrzymanie, lecz poprawę stanu technicznego i jakościowego elewacji. W okresie od 2 lipca 2016r. do 23 sierpnia 2016r. prowadzone roboty w budynku przy ul. A 47 nie były związane z poprawą estetyki budynku, a podyktowane koniecznością usunięcia zagrożenia dla życia i mienia mieszkańców budynku, co wiązało się z awaryjnym wykonaniem remontu dachu, polegającym na rozbiórce zmurszałej podbitki. Te ustalenia stanowiły podstawę do obliczenia opłaty zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych i powołanej w decyzji uchwały Rady Miejskiej w Ł. przy zastosowaniu stawki za zajęcie pasa drogowego w wysokości 2,00 zł /1m2 powierzchni zajętego chodnika dziennie, a nie stawki opłaty 0,01 zł/1m2, która do obliczenia opłaty jest przyjmowana w przypadkach, gdy dotyczy to ustawienia rusztowań celem wykonania prac polegających na remoncie elewacji budynku.

Od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A 47 w Ł. złożyła odwołanie. Wskazano, że inwestorem jest Wspólnota Mieszkaniowa, a roboty powodujące konieczność zajęcia pasa drogowego to remont fragmentu elewacji budynku, poprawiający jej odbiór wizualny, w związku z tym prowadzone roboty spełniają warunki dla zastosowania ulg w opłatach. Ponownie wskazano, że roboty prowadzone w kamienicy na rogu ul. A i B dotyczące remontu dachu mogły być prowadzone od wewnątrz z rusztowaniem wewnętrznym na podwórku i nie wymagały zajęcia pasa drogowego na ustawienie rusztowań. Rusztowania zewnętrzne były konieczne ze względu na awarię (zgłoszoną w ZDiT) dotyczącą odrywającej się podbitki połączonej z gzymsem podrynnowym i attyką stalową, co stanowiło zagrożenie życia i mienia. Argumentem zarządcy drogi do zastosowania stawki opłaty bez uwzględnienia ulgi dla Wspólnoty jest wskazanie, że w dokumentach jest mowa o remoncie dachu, przy czym było ustnie i pisemnie zgłaszane, że rusztowanie jest konieczne z uwagi na awarię, tj. odpadającą podbitkę i konieczność jej odtworzenia razem z attyką i obróbkami tynkarskimi frontu budynku. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji i naliczenie opłat przy zastosowaniu ulgi dla Wspólnot Mieszkaniowych na robotach elewacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy zakres wykonanych prac stanowił remont dachu, czy remont elewacji budynku i w związku z tym zastosowanie odpowiednio do charakteru prac stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, które wprowadzają zasadę, że zajęcie pasa drogowego wymaga uprzedniego wystąpienia do zarządcy drogi i może nastąpić tylko za jego zezwoleniem wydawanym w formie decyzji administracyjnej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy - w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. W omawianej sprawie zarządcą dróg publicznych jest Prezydent Miasta Ł. wykonujący swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej - Zarządu Dróg i Transportu (art. 21 ust. 1 ustawy). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zgodnie z art. 40 ust. 1 zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego dotyczy m.in., prowadzenia robót w pasie drogowym (ust. 2 art. 40). Odstępstwo od powyższych wymogów wprowadza art. 40 ust. 14, w myśl którego przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi i w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego. W takiej sytuacji zarządca drogi określa, w drodze decyzji administracyjnej, warunki zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w ust. 14, oraz warunki jego przywrócenia do stanu poprzedniego, a także ustala wysokość opłaty, o której mowa w ust. 4 (ust. 14a).

Zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane, jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

Zaskarżoną decyzją zarządca drogi zezwolił wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego, tj. drogi gminnej ul. A 47/B w okresie od dnia 2 lipca 2016r. do dnia 23 sierpnia 2016r. w celu prowadzenia robót: prace na drodze/remont dachu (demontaż podbitki) - awaria oraz ustalił z tego tytułu opłatę przy zastosowaniu stawki opłaty w wysokości 2,00 zł/1m2 powierzchni zajętego chodnika dziennie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając ustalenia organu I instancji wskazało, że w zakresie oceny prac zostały poddane analizie dokumenty załączone do wniosku, w tym istotne znaczenie mają - pismo administracji architektoniczno- budowlanej z dnia 9 maja 2016r. i braku sprzeciwu organu administracji architektoniczno- budowlanej w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachu oraz obróbek blacharskich w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na nieruchomości w Ł.przy ul. A 47, dz. nr 309,obr. P-9, a także pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 kwietnia 2016r. akceptujące planowany zakres prac dotyczący remontu dachu na budynku przy ul. A 47.

Zdaniem organu odwoławczego analiza załączonej do akt sprawy dokumentacji wykazała, że organ I instancji prawidłowo przyjął do obliczenia opłaty na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.

- art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w wyniku zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa lądowego na okoliczność czy podbitka stanowi element dachu, czy elewacji budynku, jak również zakresu robót budowlanych pierwotnie zgłoszonych, a także tego, czy wymagały one rusztowania zewnętrznego;

- art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publicznej w wyniku zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa lądowego na okoliczność czy podbitka stanowi element dachu, czy elewacji budynku, jaki był zakres robót budowlanych pierwotnie znoszonych, a także czy wymagały one rusztowania zewnętrznego;

- art. 84 ust. 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa lądowego na okoliczność czy podbitka stanowi element dachu, czy elewacji budynku, jak również jaki był zakres robót budowlanych pierwotnie zgłoszonych, a także tego, czy wymagały one rusztowania zewnętrznego;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 40 ust. 4 i art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych w zw. z uchwałą nr XXXIII/877/16 Rady Miejskiej w Ł.z dnia 31 sierpnia 2016r. w sprawie i ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały o ustaleniu stawek opłat za zajęcie p:wa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz.Woj.Łódzk. z 21 września 2016r., poz. 4040) poprzez błędną ich wykładnię prowadzącą do przyjęcia stawki za zajęcia pasa drogi w wysokości 2 zł za 1m2 zajętej powierzchni dziennie, w sytuacji gdy w rzeczywistości należna stawka wynosiła 0,01 zł za 1m2 zajętej powierzchni dziennie, która jest stosowana do ustawiania rusztowań celem wykonania remontu elewacji budynków.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 47 prowadziła remont dachu. W jego trakcie okazało się, że powstała awaria w zakresie elewacji budynku, która powodowała konieczność przeprowadzenia innych prac, niż te, które zostały pierwotnie zgłoszone. Roboty spowodowały konieczność zajęcia pasa drogi jednak rodzaj robót pozwala na skorzystanie z ulgi przyjętej w treści uchwały Rady Miejskiej w Ł.

Prace budowlane pierwotnie rozpoczęte przy posesji położonej w Ł. przy ul. A 47 w zakresie dachu mogły być prowadzone od wewnątrz z rusztowaniem wewnętrznym na podwórzu i nie wymagały zajęcia pasa drogi na ustawienie rusztowań. Postawienie rusztowań zewnętrznych było niezbędne ze względu na awarię dotyczącą odrywającej się podbitki połączonej z gzymsem rynnowym i attyką stalową, co stwarzało zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Awaria została zgłoszona do Zarządu Dróg i Transportu w Ł. Rusztowanie stało się niezbędne ze względu na zgłoszoną awarię. Awaria dotyczyła elementów elewacji budynku, a nie dachu. Zagrożenie stwarzane przez opadającą podbitkę wymagało natychmiastowej reakcji, a jej naprawa wraz z attykę i obróbkami tynkarskimi z przodu budynku nie były pracami pierwotnie zamierzonymi oraz zgłoszonymi. W konsekwencji o charakterze opłaty nie powinno decydować pierwotne zgłoszenie, lecz zgłoszenie dotyczące dodatkowych robót na elewacji związanych z usunięciem awarii.

W sytuacji gdy pomiędzy stronami było sporne to, czy zakres prac stanowił remont dachu, czy elewacji organy administracyjne powinny były skorzystać z pomocy specjalistów i przeprowadzić dowód z opinii biegłego ds. budownictwa lądowego w celu ustalenia, jaki był charakter i rodzaj pierwotnie zgłoszonych robót, jak również robót zgłoszonych w związku z awarią, a także wypowiedziałby się, co do tego z powodu jakich dokładnie robót wynika konieczność postawienia rusztowania na pasie drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 2 marca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł.z dnia 13 grudnia 2016 r. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego - chodnika w pasie drogi powiatowej w dz. P. ul. A 47/B w okresie od dnia 2 lipca 2016 r. do 23 sierpnia 2016 r. w celu prowadzenia prac na drodze/remontu dachu (demontaż podbitki) oraz ustalił opłatę w kwocie 3220 zł.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 1440).

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym,

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego,

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam,

4) zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 2 ustawy).

Stosownie do treści art. 40 ust. 3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Opłatę, o której mowa w ust. 3, nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia, na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 11 u.d.p.).

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia sposobu obliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego na podstawie uzyskanego zezwolenie. Zdaniem organu zajęcie pasa drogowego związane było z remontem dachu (demontażem podbitki dachowej), co wiązało się z zastosowanie stawki 2 zł za 1m2 powierzchni dziennie, a nie stawki 0,01 zł za ustawienie rusztowań dla wykonania remontu elewacji budynku. Natomiast strona skarżąca twierdzi w odwołaniu, że roboty powodujące konieczność zajęcia pasa, to remont fragmentu elewacji budynku. Przy czym jednocześnie w tym samym odwołaniu strona skarżąca wskazała, że roboty prowadzone w kamienicy na rogu ul. A i B dotyczące remontu dachu mogły być prowadzone od wewnątrz z rusztowaniem wewnętrznym na podwórku i nie wymagały zajęcie pasa drogowego. Rusztowania zewnętrzne były konieczne ze względu na awarię dotyczącą odrywającej się podbitki połączonej z gzymsem podrynnowym i attyką stalową, co stanowiło zagrożenie życia i mienia.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1264) - zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. § 1 ust. 2-6 określa co powinien zawierać wniosek oraz co należy do wniosku załączyć.

I tak wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:

1) imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego;

2) cel zajęcia pasa drogowego;

3) lokalizację i powierzchnię zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam powierzchnię reklamy;

4) planowany okres zajęcia pasa drogowego.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy załączyć:

1) szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1:1000 lub 1:500, z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w przypadku umieszczenia reklamy - z podaniem jej wymiarów;

2) zatwierdzony projekt organizacji ruchu, jeżeli zajęcie pasa drogowego wpływa na ruch drogowy lub ogranicza widoczność na drodze albo powoduje wprowadzenie zmian w istniejącej organizacji ruchu pojazdów lub pieszych.

Projekt organizacji ruchu związany z robotami prowadzonymi w pasie drogowym powinien określać sposób zabezpieczenia tych robót zgodnie z wymogami bezpieczeństwa ruchu drogowego. W przypadku zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia robót do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć dodatkowo:

1) ogólny plan orientacyjny w skali 1:10 000 lub 1:25 000 z zaznaczeniem zajmowanego odcinka pasa drogowego oraz informację o sposobie zabezpieczenia robót, jeżeli nie jest wymagany projekt organizacji ruchu;

2) oświadczenie o:

a) posiadaniu ważnego pozwolenia na budowę obiektu umieszczanego w pasie drogowym lub

b) zgłoszeniu budowy lub prowadzonych robót właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, lub

c) zamiarze budowy przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych, dla których sporządzono plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W przypadku zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia robót do wniosku, o którym mowa w ust. 1, zarządca drogi może zażądać dostarczenia dodatkowych dokumentów, a w szczególności:

1) projektu budowlanego obiektu umieszczanego w pasie drogowym;

2) harmonogramu robót prowadzonych w pasie drogowym, zwłaszcza w przypadkach etapowego prowadzenia robót.

W rozpoznawanej sprawie według dokumentacji projektowej sporządzonej w czerwcu 2016 r. przez inżyniera W. P., załączonej do wniosku o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w celu prowadzenia robót, wynika, że inwestor - Wspólnota Mieszkaniowa ul. A 47 zamierza wykonać remont dachu. Sam tytuł sporządzonej dokumentacji projektowej "Projekt organizacji ruchu na czas remontu dachu awaria - zagrożenie życia i mienia" wskazuje, że dotyczy on remontu dachu. Z opisu do ww. projektu wynika, że zajęcie chodnika w trybie awaryjnym konieczne jest ze względu na występujące zagrożenie życia i mienia ze względu na odpadającą podbitkę na wystającym dachu na około 70 cm chodnika. Deski podbitki są w 80% zmurszałe, a ich mocowanie poprzez gwoździe jest nieskuteczne ze względu na zmurszenie krokwi na ich końcach oraz przerdzewienie gwoździ.

Miejski Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 8 kwietnia 2016 r. zaakceptował planowany zakres prac dotyczący remontu dachu na wnioskowanym budynku. Ponadto Prezydent Miasta Ł. (Oddział Architektoniczno - budowlany Postępowań Nieprocesowych) nie zgłosił sprzeciwu w związku ze zgłoszeniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. przez Wspólnotę Mieszkaniową - A 47 zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachu oraz obróbce blacharskiej w budynku wielorodzinnym położonym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 47, działka 309 w obrębie P-9.

Przepis art. 40 ust. 4 u.d.p. stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł (art. 40 ust. 8 ustawy).

Natomiast dyspozycja art. 40 ust. 3 u.d.p. wskazuje na konieczność pobierania opłaty za zajęcie pasa drogowego. Opłata ta ma charakter daniny publicznoprawnej, rekompensaty za zajęcie pasa drogowego i ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

W ocenie sądu, zebranie pełnego materiału dowodowego oraz wszechstronne odniesienie się w postępowaniu administracyjnym do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, istotnych dla oceny zastosowania norm prawa materialnego, powoduje, że decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie zajęcie pasa drogowego nastąpiło w wyniku prowadzenia remontu dachu. Potwierdzeniem powyższego jest nie tylko ww. dokumentacja, ale także pełnomocnictwo udzielone przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. A 47 Pani J. M.. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że została ona upoważniona m.in. do złożenia wniosku wraz z wymaganymi przez ZDiT załącznikami na zajęcie pasa drogowego w celu ustawienia rusztowania i prowadzenie prac polegających na remoncie pokrycia połaci dachowej na budynku przy ul. A 47 w Ł.

Zgodnie z definicją dachu - dach to górna, najwyższa część budynku, mająca za zadanie przykrycie i osłanianie go przed wpływami atmosferycznymi. Główne części dachu to: więźba dachowa, połać dachowa, kalenica, kosz, nazywany krawędzią koszową, okap, naroże dachowe, naczółek, przyczółek. Pozostałe elementy i urządzenia związane z dachem to: podbitka, komin, wyłaz, okno dachowe, ława kominiarska, instalacja odgromowa, płotki (bariery) przeciwśniegowe, odwodnienie dachu (patrz: Wikipedia – wolna encyklopedia).

Również Pani J. M. (magister inżynier budownictwa lądowego, posiadająca przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno – budowlanej - decyzja z dnia 10 marca 1980 r. w aktach sprawy oraz posiadająca kwalifikacje do projektowania, wykonywania i nadzorowania prac konserwatorskich w obiektach architektury - zaświadczenie z dnia 27 września 1996 r. nr 14 wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków) wskazała w załączonej do odwołania opinii, że podbitka dachowa stanowi element wykończeniowy pod okapem dachu.

Ponadto z wyjaśnień kierownika budowy J. M. z dnia 1 lipca 2016r. wynika, że w kamienicy przy ul. A 47/B przystąpiono do robót "remontu dachu" oraz "rozbiórki podbitki".

Podbitka dachowa to zatem wykończenie dachu, a nie element elewacji, tak jak twierdzi strona skarżąca. Ostateczne wykończenie dachu, jakie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to właśnie przykrycie wystających końcówek krokwi podbitką dachową, która zagrażała bezpieczeństwu, a nie elewacja budynku.

Wobec powyższego remont budynku mieszkalnego przy ul. A 47, którego niektóre części, w tym podbitka dachowa stanowiąca element dachu znalazła się w pasie drogowym ul. A 47/B wymagał wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego – chodnika w pasie drogi powiatowej oraz ustalenia opłaty.

Niezasadny jest więc zarzut dotyczący naruszenia art. 84 ust. 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa lądowego na okoliczność czy podbitka stanowi element dachu, czy elewacji budynku.

Odpierając, jako niezasadne pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej organy słusznie uznały, że postępowanie przed organami było prowadzone w sposób prawidłowy, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające, że strona skarżąca zajęła pas drogowy drogi powiatowej, przez umieszczenie w nim, na podstawie udzielonego zezwolenia zarządcy drogi, rusztowań w okresie od 2 lipca 2016 r. do 23 sierpnia 2016 r.

Postawienie rusztowania, którego dokonała strona skarżąca niewątpliwie w pasie drogowym, należy zaliczyć do zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, a więc umieszczenie w pasie drogowym rusztowania wymagało uzyskania pozwolenia od zarządcy drogi.

Strona skarżąca realizując inwestycję w postaci remontu dachu, w tym demontaż podbitki dachowej zgłoszony we wniosku o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w celu prowadzenia robót miała świadomość konieczności uzyskania pozwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz poniesienia opłaty za jego zajęcie. Skoro roboty związane z zajęciem pasa drogowego dotyczyły remontu dachu, to organ prawidłowo zastosował stawkę 2 zł za 1 m2, a nie 0,01 zł za 1 m2 za zajęcie pasa drogowego.

Zdaniem sądu, dokonanie poprawki we wniosku o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w celu prowadzenia robót poprzez wykreślenie "pokrycia powierzchni dachu" i wpisaniu "elewacji budynku (demontaż podbitki)" nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, bowiem organ ustalił, że stan elewacji przedmiotowego budynku pozostał niezmieniony, co dokumentują zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy. Ponadto wszystkie dokumenty załączone do wniosku potwierdzają, że strona skarżąca uzyskała zezwolenie na wykonanie prac w zakresie remontu dachu. Poprawka naniesiona na przedmiotowym wniosku nastąpiła prawdopodobnie już po uzyskaniu stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz Oddziału Architektoniczno - Budowlanego Postępowań Nieprocesowych. Wprawdzie organ nie wyjaśnił, kiedy pełnomocnik strony skarżącej dokonał poprawki wniosku, ale nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zwrócić w tym miejscu uwagę należy, że wyjątkiem od obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, o którym stanowi art. 40 ust. 1 ustawy o drogach jest art. 40 ust. 14 powołanej ustawy, który stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi i w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, awaria stanowi poważniejsze uszkodzenie, zepsucie. Jest to zdarzenie nadzwyczajne i niezależne od zajmującego pas drogowy celem usunięcia skutków tego zdarzenia (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2002 r., II SA 2762/00, Lex nr 82668). Można zatem przyjąć, że ustawodawca po to wprowadził wyjątek od ogólnej zasady obowiązkowego uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, żeby zapobiec sytuacjom szczególnie wyjątkowym, grożącym powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji oczekiwanie na wydanie zezwolenia mijałoby się z koniecznością jak najszybszego usunięcia pewnego stanu zagrożenia wywołanego awarią.

Urządzeniami niezwiązanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, znajdującymi się w pasie drogowym w rozumieniu art. 40 ust.14 u.d.p. nie są balkony ani "wypukłe elementy elewacji" budynku, stojącego w granicy pasa drogowego, lecz umieszczone w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązanej z drogą – w szczególności linie energetyczne, linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe etc. (wyrok NSA z 28 maja 2008 r., II GSK 135/08 ). W trybie art. 40 ust. 14 u.d.p. możliwa była zatem np. naprawa wodociągów w pasie drogowym, nie zaś planowy remont kamienicy, przylegającej do pasa drogowego.

W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, z wyjaśnień kierownika budowy J. M. z dnia 1 lipca 2016r. wynika, że w kamienicy przy ul. B/A 47 przystąpiono do robót "remontu dachu" pod jej kierownictwem ze względu na zagrożenie życia i mienia. Natomiast zgłoszenie (wniosek) wpłynął do organu dopiero w dniu 4 lipca 2016 r.

Zgodnie z art. 40 ust. 14a u.d.p. zarządca drogi określa, w drodze decyzji administracyjnej, warunki zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w ust. 14, oraz warunki jego przywrócenia do stanu poprzedniego, a także ustala wysokość opłaty, o której mowa w ust. 4. Wobec powyższego, organ wydał decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego oraz ustalił wysokość opłaty na podstawie art. 40 ust. 14a w związku z art. 40 ust. 4 ustawy, z uwagi na zgłoszoną awarię - zagrożenie życia i mienia (odpadającą podbitkę dachu).

Mając na uwadze powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

a.l.