Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 909/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61, art. 61 a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art. 34
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.
article: art. 37
journal: Dz.U. 1997 nr 96 poz 592
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi D. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., znak [...] na podstawie art. 61 a ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku D. K. o wszczęcie postępowania w sprawie "usunięcia wszystkich odpadów" ze stawu południowego położonego na terenie zespołu dworsko-parkowego w Ł. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...] położonej na terenie zespołu dworsko-parkowego w Ł.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w dniu 10.07.2013 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. wpłynęło pismo D.K. z dnia 10.07.2013 r. o "informację, co tut. Wydział zdziałał w sprawie zasypania odpadami olbrzymiego stawu o powierzchni około 2 hektarów i głębokiego do 6 metrów, znajdującego się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w osiedlu Ł. (...), odwołujące się do pisma z dnia 02.08.2011 r. przesłanego w toku postępowania o sygnaturze [...]. W piśmie tym kwestia stawu poruszona została w punkcie 4 i sprowadzała się do zapisu o treści: "Zamiast wszczynać durne postępowania, tak jak niniejsze, tut. Wydział winien zająć się sprawami ważnymi dla ochrony środowiska. O jednej z nich wspomniałam w czasie dzisiejszej rozmowy w siedzibie tut. Wydziału. Chodzi o zasypanie stawu znajdującego się w zabytkowym parku w Ł. setkami ton szkodliwych dla zdrowia i środowiska odpadów przemysłowych z kombinatu [...], w tym beczek z różnymi chemikaliami".

Odpowiedź na ww. pismo w zakresie przywołanego punktu 4 udzielona została D. K. w piśmie z dnia 20.10.2011 r. znak: [...]. W piśmie tym poinformowano, że Zespół Dworsko-Pałacowy w Ł. został ustanowiony zabytkiem, zatem pismem z dnia 12.10.2011 r., znak: -[...] zwrócono się do Miejskiego Konserwatora Zabytków o rozpatrzenie zgłoszenia dot. zasypania stawów zgodnie z kompetencjami.

Wobec przesłania do Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. kolejnego pisma dot. zasypania stawu, tj. ww. pisma z dnia 10.07.2013r., w dniu 28.08.2013 r. przeprowadzona została wizja lokalna na terenie zespołu dworsko-pałacowego w Ł., z udziałem: D. i A. K. w oraz przedstawicieli: Rady i Zarządu [...] Miasta K., Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w .K., Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. oraz Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K.. Podczas tej wizji dokonano oględzin działki o numerze ewidencyjnym [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...], miejsca usytuowania stawu południowego, obecnie częściowo zasypanego.

Działka [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...]- zgodnie z danymi dostępnymi w Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej - stanowi własność Gminy Miejskiej [...] i pozostaje obecnie w zarządzie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K..

Podczas wizji lokalnej w dniu 28.08.2013 r. przedstawiciel Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, że: teren parku Ł., zastany w czasie "przejmowania" przez ówczesny Zarząd Gospodarki Komunalnej w 2000 r. "we fragmencie, o który wnoszą Państwo K.to było dzikie wysypisko, na którym były: ziemia, gruz, płyty betonowe, asfalt i inne różne śmiecie (...). W 2006 r. wywieziono nadwyżki ziemi, gruzu, wyplantowano ten teren, posiano trawę i wstawiono słupki uniemożliwiające zaśmiecanie".

Przedstawiciele Rady [...] Miasta K., którzy zasięgnęli opinii mieszkańców os. Ł., potwierdzili, że w 2006 r. była niwelacja tego terenu, likwidacja dzikiego wysypiska utworzonego przez mieszkańców tego osiedla i okolicznych.

Organ nie uzyskał informacji uwiarygodniających zasypanie stawu odpadami przemysłowymi "z kombinatu [...]" wymienionymi w piśmie D. K. z dnia 02.08.2011 r., która w dalszej korespondencji (pismo z dnia 28.10.2013r.) wskazuje, że do ww. stawu przywożone były odpady z budów kanalizacji w osiedlach: Ł., W. i G. rozpoczętych w 1997 r.

W następstwie przeprowadzonej w dniu 28.08.2013 r. wizji lokalnej na terenie zespołu dworsko-pałacowego w Ł. organ zwrócił się do uczestników tej wizji o przedstawienie stanowiska dot. kwestii odtworzenia zasypanego stawu na działce [...] obręb [...] jedn. ewiden. [...]. Na podstawie dokonanego rozeznania, a także analizy dostępnych dokumentów i map znajdujących się w zasobach Urzędu Miasta K. sformułowane zostało stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22.10.2013 r., znak: [...], adresowanym do D.K..

W odpowiedzi na to pismo w dniu 31.10.2013 r. wpłynęło pismo D. K. w którym poddała krytyce stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22.10.2013 r. i wniosła o jego weryfikację oraz przekazanie sprawy do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska "w celu wydania prezydentowi M. nakazu usunięcia wszystkich odpadów z ww. stawu ", natomiast w przypadku utrzymania stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 22.10.2013r., D. K. zażądała wyrażenia stanowiska "w formie aktu zaskarżalnego tj. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie ".

Odnosząc się do podnoszonego w piśmie z dnia 28.10.2013 r. zarzutu, że odpady przywożone były z budów kanalizacji w osiedlach: Ł., W. i G. rozpoczętych w 1997r., "(...) na polecenie prezydenta J. M - do ww. stawu w celu przygotowania terenu pod budowę hotelu na potrzeby jego prywatnej szkoły (..)", organ stwierdził, że zarzut ten jest irracjonalny, nieprawdziwy, nie wymaga dalszych wyjaśnień i mógłby zostać potraktowany jako próba pomówienia.

Odnosząc się do zagadnienia podmokłości działek [...] i [...] spowodowanej wg D. K. podwyższeniem działki nr [...] wyjaśniono, że pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...] przepływa ciek naturalny – [...] ., który prowadzi wody ze stawu na działce nr [...], natomiast pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] znajduje się rów (od przepustu w ul. G.) z wylotem do ww. [...]. Zarówno ciek jak i rów kształtują stosunki wodne na przyległych do nich terenach, stanowiąc jednocześnie odbiorniki wód opadowych spływających z terenów znajdujących się w ich zlewni. W przypadku działki nr [...] odbiornikiem wód opadowych jest zarówno rów jak i [...]. Ponadto należy podkreślić, iż tak ciek jak i rów, z uwagi na ich charakter (koryta otwarte) pełnią dodatkowo funkcję drenującą w stosunku do terenów bezpośrednio przyległych. W związku z powyższym zarzut podniesiony w tej kwestii uznać należy za bezzasadny.

Organ podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 22.10.2013 r. dot. kwestii odtworzenia zasypanego stawu na działce nr [...] obręb [...] jedn. ewiden. [...] i przedstawił argumentację merytoryczną przemawiającą za nie "podejmowaniem działań zmierzających do przywrócenia rozważanego stawu do stanu z 1948 r. " — jak tego oczekuje D. K., żądając zwrócenia się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z wnioskiem o wydanie Prezydentowi Miasta K. nakazu usunięcia wszystkich odpadów z ww. stawu.

Według opracowania pt. "Mapa roślinności rzeczywistej Miasta K. i wyznaczenie obszarów przyrodniczo najcenniejszych, niezbędnych dla zachowania równowagi ekosystemu miasta" wykonanego na zlecenie ówczesnego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska U[...] na podstawie prac terenowych przeprowadzonych w 2006 roku, w granicach działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], pomijając drobne nieistotne szczegóły dotyczące przebiegu granic wydzieleń w sąsiedztwie elementów układu komunikacyjnego, wyodrębniono dwa zasadnicze wydzielenia: większe - północne ([...]) o powierzchni około 1,5 ha oraz mniejsze - południowe [...]) o powierzchni około 0,4 ha.

Wydzielenie [...]opisane jako "Ogród w Ł. Park podworski w Ł." o współrzędnych N [...]E [...]i powierzchni [...] ha zostało zaliczone do obszarów o najwyższych walorach przyrodniczych. Zaklasyfikowane do terenów zieleni urządzonej, jako "Parki zabytkowe i ogrody zabytkowe". W uwagach zaznaczono, że "Znajduje się tutaj zaniedbany zbiornik wodny pełniący przed laty funkcję stawów. Warto byłoby przywrócić ten obiekt dawnej świetności", a w uzasadnieniu: "Chroniony jako Park zabytkowy - znajdują się tutaj drzewa o rozmiarach drzew pomnikowych".

Wydzielenie [...] obejmujące południową część działki o powierzchni O, 39 ha zostało zaliczone do obszarów o przeciętnych walorach przyrodniczych jako "zbiorowiska ugorów i odłogów" w ramach "spontanicznych zbiorowisk ruderalnych". Współrzędne wydzielenia to N: [...]", E [...]". W wydzieleniu tym przy jego północnej granicy, wykonano w sierpniu 2006 r. zdjęcie fitosocjologiczne [...] _a o współrzędnych (X,Y): [...] czyli N [...][...]" co pozwoliło na precyzyjniejsze określenie siedliska jako zbiorowiska miejsc wydeptywanych Plantaginetalia majoris. Wykazano następujące gatunki (za nazwami podano ilościowość wg uproszczonej skali Braun-Blanquet'a): Achillea millefolium +, Daucus carota +, Lolium perenne 3, Taraxacum officinale +, Plantago major 2, Armoracia rusticana r, Artemisia vulgaris 1, Cichorium intybus +, Cirsium arvense r, Tanacetum vulgare l, Conyza canadensis +, Bromus mollis +, Erigeron annuus +, Medicago lupulina +, Medicago sativa +, Potentilla supina +. Występująca w przewadze życica trwała (rajgras angielski) oraz babka zwyczajna przy dużym udziale wrotyczu pospolitego i innych segetalnych hemikryptofitów, wskazuje na typowo antropogeniczny charakter siedliska.

W "Ekofizjagrafii" opracowanej w październiku 2007 r. przez Instytut Rozwoju Miasta w K. (ul. C. [...] K.) na potrzeby projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru "Ł." na str. [...] znajduje się następujące sformułowanie: "Ponadto należy pozostawić bez zmian teren zadrzewień parkowych dworu w Ł. pełniące funkcje biocenotyczne i przyrodniczotwórcze. Ich stabilność jest uwarunkowana wielkością i sposobem zagospodarowania. Dlatego należy dążyć do pozostawienia zadrzewień parkowych w niezmienionej postaci, z ewentualnym odtworzeniem funkcji stawów i towarzyszących im cieków wodnych ".

W "Opracowaniu kompleksowej inwentaryzacji płazów i ich miejsc rozrodu w granicach administracyjnych Miasta K." wykonanym w oparciu o badania terenowe przeprowadzone w roku 2009 (uzupełnione w roku 2010) przez zespół w składzie: A. P., G. P., Ł. P. pod kierunkiem dra Ł. P. z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN na zlecenie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K., zidentyfikowano w poz. 211 "2 Zbiorniki w Ł. przy ul. G. na południe od zbiornika [...]" o współrzędnych: N [...]", E [...]". W opisie miejsca obserwacji zaznaczono, że " Właściwie istnieje 1 staw powstały z połączenia 2 mniejszych stawów. W części północnej jest płytki i bez roślinności, w południowej dogodny do bytowania płazów. Zbiornik północny nie istnieje, przyczyną jest otwarcie (zniszczenie) przepustu. Powierzchnia niecki jest dość duża jednak na dnie utrzymuje się jedynie bogata roślinność wodno-błotna bez stagnującej wody". Podczas inwentaryzacji przeprowadzonej w kwietniu 2009 r. stwierdzono jedynie dwa gatunki płazów: Bufo bufo (Linneaus, 1758) - ropucha szara oraz Rana temporaria Linnaeus, 1758 - żaba trawna. W dodatkowych uwagach wskazano, że "ropucha szara bardzo liczna. Jednorazowo zaobserwowano niemal 300 osobników. Żaba trawna nieco mniej liczna jednak zaobserwowano blisko 100 okazów a w późniejszym okresie bardzo dużo skrzeku. Płazy zgromadzone we wschodniej części przy ujściu kanału". W ocenie jakości stanowiska i zagrożeń uznano, że "Stanowisko bardzo cenne, jednak jego istnienie bardzo uzależnione od aktywnego działania ochronnego" i dalej: przypadkowe lub celowe otwarcie przepustów prowadzące do obniżenia lustra wody lub spuszczenia wody będzie katastrofalne w skutkach dla okolicznej populacji płazów. Konieczne również oczyszczenie zbiornika. Zagrożeniem może być również dość duża presja człowieka: otoczenie zabudowaniami i ulicami". Na załączonej do opracowania mapie zakreślono obszar o powierzchni około 1,5 ha (oba stawy wraz z otoczeniem). Obszar ten nie obejmuje południowowschodniej części działki nr [...] obr. [...]jedn. ewid. [...]o powierzchni około 0,45 ha.

Inwentaryzacja nie potwierdziła podawanych wcześniej następujących płazów, wymienionych w cytowanej wyżej "Ekofizjografi": Rana arvalis Nilsson, 1842 - żaba moczarowa oraz Triturus sp. (s. lato) - traszka, dla których jako miejsce występowania (bytowania) tych chronionych gatunków wskazano dwukrotnie "park podworski w Ł., w którym przepływa ciek wodny oraz znajdują się dwa małe zbiorniki wodne".

Natomiast wyniki wizji lokalnych w zakresie ochrony przyrody w tym zieleni, przeprowadzonych przez pracowników tut. Organu w dniach: 26 października 2007r., 28 sierpnia 2013 r. oraz 2 września 2013 r. dają podstawy do potwierdzenia stanu zbiorników i porastających je drzew i krzewów, a także roślinności niskiej w otoczeniu, który we wskazanym przedziale czasowym nie uległ zasadniczym zmianom w odniesieniu do stanu opisanego w wymienionych wyżej dokumentach, pomijając spontaniczną sukcesję roślinności drzewiastej w obrębie brzegów stawów w wyniku długotrwałego obniżenia linii lustra wody i podnoszenie się rzędnej dna stawów w wyniku depozycji substancji organicznej oraz nanoszenia cząstek mineralnych z wodami [...] ([...]i) przepływającej przez teren stawów. Stopień rozwoju roślinności drzewiastej, z dużym udziałem drzew w wieku powyżej 10 lat wskazuje, że proces zasypywania stawów, najbardziej zaawansowany od strony zachodniej, a szczególnie w obrębie południowego zbiornika, rozpoczął się w bliżej nieokreślonym czasie znacznie wcześniej (przypuszczalne przed końcem ubiegłego stulecia), a zasadniczo zakończył się przed upływem kilku - kilkunastu ostatnich lat. Analiza dostępnych zdjęć satelitarnych i lotniczych oraz map wykonanych na podstawie lotniczego skanowania laserowego z lat 1970-2011 potwierdza kierunki rozwoju roślinności drzewiastej, także w powiązaniu z przypuszczalnym przebiegiem procesu zmian układu linii brzegowej zbiorników, wynikającego z częściowego zasypania stawów w przeszłości, które z punktu widzenia ochrony środowiska było z pewnością niekorzystne.

Biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności przesłanki wynikające z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., póz. 627 z późn. zm.), organ wyraził stanowisko, że restytucja stawów powinna polegać na przywróceniu stanu w zakresie przedstawionym na rysunku "Prognozy oddziaływania na środowisko" opracowanej w styczniu 2008 r. przez Instytut Rozwoju Miasta w K. na potrzeby projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru "Ł." (dostępnym na stronie pod adresem: www.bip.krakow.pl), poprzez uporządkowanie dna zbiorników i jego pogłębienie w rejonie urządzeń przepływowych, remont i przywrócenie prawidłowego funkcjonowania tych urządzeń, utrzymywanie optymalnego poziomu spiętrzenia wody w obu zbiornikach, z możliwością okresowego spuszczenia wody jednego ze zbiorników poza okresem rozrodu płazów i poza okresem lęgowym ptaków w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych i innych niezbędnych dla utrzymania stawów. Wskazane jest zachowanie istniejącej wyspy na stawie północnym (i ewentualne wyremontowanie lub odtworzenie prowadzącej doń kładki - pomostu) oraz dwóch półwyspów na stawie południowym. Zapewni to urozmaicenie linii brzegowej oraz utrzymanie i rozwój siedlisk sprzyjających gatunkom zwierząt objętych ochrona prawną. Z tego też względu możliwe jest pozostawienie części starszych drzew należących do gatunków łęgowych, które w rejonie linii brzegowych będą miały szansę przetrwania przy podniesionym poziomie wód, a w przypadku powolnego obumierania stworzą miejsca rozwoju dla obserwowanych w otoczeniu cennych gatunków ptaków, jak np. pójdźki Athene noctua czy owadów rozwijających się w drewnie wierzb. Powiększanie powierzchni stawów poza obrys wskazany na ww. rysunku wymagałoby usunięcia znacznej liczby drzew i przyczyniłoby się do dewastacji biotopów tworzących się po stosunkowo niedawnym zabliźnieniu niekorzystnych symptomów powstałych w wyniku wcześniejszych ingerencji. Z punktu widzenia problematyki ochrony płazów, znaczne powiększenie stawów, np. do stanu wg mapy katastralnej z roku 1850 (reprodukowanej na str. [...] w broszurce Kiszka. Z., 2008. Park w Ł.. Wyd. Ośr. Kultury C. K. Norwida, Kraków) byłoby wręcz szkodliwe, gdyż odbyłoby się kosztem siedlisk lądowych istotnych dla płazów, a w szczególności dla traszek, a ponadto z uwagi na brak przejściowej strefy buforowej pomiędzy zbiornikami a coraz bardziej ruchliwą ulicą G., mogłoby przyczynić się do wzrostu śmiertelności tych chronionych zwierząt w okresach ich migracji. Uproszczenie linii brzegowej w wyniku tak zaplanowanych działań byłoby sprzeczne z zasadami ochrony siedlisk wynikającymi z celów opisanych w tzw. Ramowej Dyrektywie Wodnej (Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej z dnia 23 października 2000 r., Dz. Urz. UE.L Nr 327 ze zm.) i mogłoby wpływać niekorzystnie na utrzymanie różnorodności biotycznej, która w aktualnie istniejących warunkach, jak na teren zieleni urządzonej (obszar o najwyższych walorach przyrodniczych), jest oceniana jako bardzo wysoka. Restytucja stawów na wskazanych wyżej warunkach i utrzymywanie lustra wody na odpowiednim poziomie będzie służyć stabilizacji uwarunkowań przyrodniczych i prowadzić do stopniowego wzrostu bioróżnorodności w tym terenie.

Pismem z dnia 28.10.2013 r. D. K. zwróciła się o "rozstrzygnięcie sprawy w formie aktu zaskarżalnego tj. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie ".

Zgodnie z przepisem art. 61 a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego: Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61. zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.

W przedmiotowym przypadku organ nie znalazł podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego dot. przywrócenia częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] obr. [...]jedn. ewiden. [...].

Przedmiotowa działka stanowi obecnie własność Gminy Miejskiej K. i pozostaje w zarządzie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K.(dalej jako ZIKiT), będącego jednostką budżetową, nadzór nad którą sprawuje Prezydent Miasta K. Organ uznał za zasadne - jak to przedstawiono powyżej - dokonanie prac obejmujących m.in. uporządkowanie dna zbiorników i ich pogłębieniem we wskazanym obrysie. Prace takie nie mogą być jednakże realizowane w oderwaniu od trybu przewidzianego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawie Prawo budowlane, zwłaszcza wobec przepisu art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. c ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym stawy są urządzeniami wodnymi. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia wymagane byłoby zatem w pierwszej kolejności ustalenie warunków zabudowy. W dalszej kolejności koniecznym byłoby uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego, pozwolenia budowlanego oraz innych stosownych uzgodnień. Podjęcie takich działań przez ZIKiT- niezależnie od toczącego się postępowania o zwrot przedmiotowego terenu na rzecz prywatnych właścicieli - nie jest determinowane wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji (orzeczenia) przez Prezydenta Miasta K.

Podjęcie działań przez ZIKiT determinowane jest posiadaniem środków budżetowych na przedmiotowy cel.

Dla analogicznego zamierzenia inwestycyjnego, tj. zamierzenia pn. "Zagospodarowanie terenu zespołu pałacowa - parkowego w Ł. wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...] oraz częściach działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] obr. [...], położonych przy ul. M., G.L. w K...." wydana została decyzja Prezydenta Miasta K. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy już w dniu 31.10.2008 r. Zamierzenie to do chwili obecnej nie zostało zrealizowane; nie wystąpiono o wydanie dla niego decyzji pozwolenia na budowę. Jak wyjaśnia ZIKiT w piśmie z dnia 30.09.2013 r. znak: [...], "corocznie wnioskuje o ujęcie zadania w budżecie miasta K. i WPI, pomimo to zadanie nie jest wprowadzane ".

Względy szczegółowo przedstawione powyżej, sprzeciwiają się przywróceniu częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...] "do stanu z 1948", jak tego żąda D. K.. Oprócz uwarunkowań przyrodniczych (opisanych powyżej), za brakiem uzasadnienia dla podjęcia takich działań, przemawia niemożliwość dotarcia — ze względu na upływ czasu - do stanu faktycznego, jaki w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku na tych terenach miał miejsce, a także niemożliwość zastosowania obecnie obowiązujących przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 27.04 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ustawy z dnia 13.04.2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, czy też ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach, jako ewentualnej podstawy orzeczeń dotyczących zdarzeń, które miały miejsce w tak odległym czasie, na długo przed wejściem w życie tych ustaw.

Podkreślono, że stanowisko Organu nie jest sprzeczne ze stanowiskiem Miejskiego Konserwatora Zabytków, który w piśmie z dnia 30.09.2013 r. znak: [...] napisał m.in. " (...) Podkreślić należy jednak, że decyzja odnoście odtworzenia (częściowego, pełnego lub uczytelnienia jego narysu) stawu leży po stronie posiadacza zabytku i uzależniona jest od możliwości finansowania. Tutejsze Biuro w ramach swoich kompetencji będzie opiniowało i wydawało decyzje administracyjne u ramach działań dotyczących zabytku, natomiast kwestie inwestycji i jej budżetowania leżą w gestii posiadacza zabytku ".

Zażalenie na to postanowienie wniosła D. K. działając w imieniu własnym i męża A. K., zarzucając mu:

I) Rażące naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach z dnia 14.12.2012 r. poprzez odmowę wszczęcia postępowania na podstawie tego przepisu - w celu wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów, którymi został zasypany ww. staw w celu przygotowania terenu pod budowę hotelu na potrzeby prywatnej szkoły prezydenta J. M. - tylko dlatego, że adresatem takiej decyzji powinien być prezydent M.

II) Naruszenie przepisu art. 304 par 2 kpk w związku z naruszeniem przepisów karnych m.in. art. 183 kk, art. 171 w związku z art. 16 pkt 3 ustawy o odpadach z dnia 14.12.2012r., art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, art. 90 ustawy Prawo budowlane, art. 194 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz pokrętne próby osłaniania bezprawia na olbrzymią skalę, tylko dlatego, że sprawa dotyczy prezydenta J. M..

III) Naganną próbę obejścia przepisów ustawy o ochronie zabytków a w szczególności uprawnień przyznanych tą ustawą Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków do decydowania o wszelkich przedsięwzięciach na terenie wpisanym do rejestru zabytków, który domaga się w szczególności restytucji ww stawu do stanu historycznego, co oznacza konieczność uprzedniego usunięcia z tego stawu wszystkich zeskładowanych w nim bezprawnie odpadów poprzez bezkrytyczne uznanie słuszności jedynie częściowej restytucji ww stawu ograniczonej do jego bardzo małego, ocalałego fragmentu - by w ten sposób pozostawić przygotowany bezprawnie teren pod budowę hotelu w stanie nienaruszonym - w oparciu o :

1) tendencyjne opracowania, "wprodukowane" na doraźne prywatne potrzeby J. M. przez Instytut Rozwoju Miast w K., który swoje talenty w tym zakresie w sposób wyraźny ujawnił w czasie opracowywania w latach 2007 - 2009 projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla osiedla Ł., nota bene odrzuconego następnie przez Radę Miasta z powodu rażących naruszeń prawa, jakich się w nim dopuszczono oraz

2) gołosłowne, niezgodne z prawdą opinie organów całkowicie podporządkowanych prezydentowi M., takich jak Rada Dzielnicy [...] w [...] oraz Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. - za pomocą których realizowane było zasypywanie ww stawu odpadami, głównie w postacizxcvf: kawałów asfaltu pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlach: Ł., W. oraz G., nad którą to budową nadzór sprawowały wymienione organy i z tego powodu same zainteresowane są w uwaleniu " tej sprawy.

IV) Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa:

1) w związku z ewidentnym naruszeniem art. 25 § 1 pkt 1 kpa wobec niewyłączenia się ww organu I instancji od załatwienia sprawy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych prezydenta K.

a także

2) w związku z przepisem art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach z dnia 14.12.2012 r. wobec nieprzekazania sprawy do rozpoznania Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. z chwilą wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 29.12..2012r., która w wymienionym przepisie stanowi, że nakaz usunięcia odpadów z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska.

V) Naruszenie w toku prowadzonego postępowania formalnie "wyjaśniającego" - a w rzeczywistości extra "zaciemniajcego" - szeregu zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, określonych w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 kpa.

VI) Bezpodstawne zignorowanie sprawy oczywistego naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla działek nr [...] i [...] obr. [...] wobec bezprawnego podniesienia poziomu działki nr [...] obr. [...] od pół metra do półtora metra nawiezionymi na nią kawałami asfaltu, tj materiałem o znikomej chłonności wód pochodzących z opadów atmosferycznych.

Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., znak [...]- działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 61 § 1 K.p.a. - postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 K.p.a.). Z powyższej normy prawnej wynika, iż wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowanie może nastąpić m.in. w przypadku, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

W dniu 10 lipca 2013 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska [...] wpłynęło pismo żalącej z dnia 10.07.2013 r. (karta nr [...]) odwołujące się do pisma z dnia 2.08.2011 r. nr [...] dot. informacji "co tut. Wydział zdziałał w sprawie zasypania odpadami olbrzymiego stawu o powierzchni około 2 ha i głębokiego do 6 m, znajdującego się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w osiedlu Ł. (...)". Strona nadmieniła, iż przedmiotem jej interwencji jest zasypanie w/w stawu setkami ton szkodliwych dla zdrowia i środowiska odpadów przemysłowych z kombinatu [...] Dalej Kolegium streściło ustalenia dokonane przez organ I Instancji.

Przytoczno dalej regulację art. 61a Kpa, zgodnie z którym zezwala się na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji w wystarczający sposób uzasadnił, iż postępowanie w sprawie przywrócenia częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]położonej na terenie zespołu dworsko-parkowego w Ł. nie może być wszczęte. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest rzetelne i ma swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego oraz w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Wskazać należy, iż organ I instancji dokonując ustaleń stanu faktycznego miał na uwadze:

- art. 7 kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

- art. 75 § 1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

- art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

Biorąc pod uwagę powyższe, jak również działania podjęte przez organ I instancji, należy podnieść, że w rozpatrywanym przypadku, przeprowadzone w toku prowadzonego postępowania na terenie przedmiotowych działek oględziny pozwoliły organowi administracji publicznej ustalić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W toku postępowania zapewniono stronom czynny w nim udział.

Kolegium Odwoławcze nie kwestionuje rozstrzygnięcia organu I instancji, które sporządzono rzetelnie, a konkluzję przyjętą na jego podstawie uznaje za prawidłową.

W ocenie Kolegium, czynności podjęte przez organ I instancji przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy. Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Tym bardziej Kolegium nie widzi, oraz nie ma podstaw, aby stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia.

Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu, który w sposób niewątpliwy i jednoznaczny dotknięty jest jedną z wad wyczerpująco wymienionych w art. 156 § 1 kp.a., w tym również z tego powodu, iż dotyczy jego wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa -zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kp.a. "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji (postanowienia - patrz art. 126 Kpa) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Ponadto wskazano, że postępowanie zażaleniowe jest zupełnie odrębnym procesem niż postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji, czy zaskarżalnego postanowienia.

Powyższe postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. K. i A. K., zarzucając mu brak odniesienia się do zarzutów strony skarżącej podniesionych w zażaleniu z dnia 7.12.2013 r. na postanowienie organu I instancji z dna 29.11.2013 r. , ograniczenie się jedynie do ich wybiórczego przytoczenia i zrelacjonowania przebiegu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji oraz bezkrytycznego przyznania racji organowi I instancji a na koniec niezgodnego z prawdą stwierdzenia, iż organ I instancji rzekomo: "w wystarczający sposób uzasadnił, iż postępowanie w sprawie - jak wykrętnie podano - przywrócenia częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] , jedn. ewid. [...]położonej na terenie zespołu dworsko — parkowego nie może być wszczęte".

Skarżący podkreślili, że wystąpili o usunięcie odpadów pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlach: G., Ł. i W. zdeponowanych w stawie znajdującym się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo — parkowego w osiedlu Ł. po to, by przygotować w ten sposób teren pod budowę hotelu na potrzeby prywatnej szkoły wyższej prezydenta M.. Kwestia restytucji stawu, to sprawa dalsza. By można ją rozważać, należy najpierw usunąć odpady, którymi został zasypany ten olbrzymi staw. Nie powinna budzić wątpliwości kwestia, kto powinien zostać zobowiązany w stosownym nakazie do ich usunięcia, skoro staw został zasypany ewidentnie z inspiracji i na prywatne potrzeby prezydenta J. M.

Dalej wskazano, że przepis art. 26 ustawy o odpadach jest bezwzględnie obowiązujący, dotyczy wydania nakazu usunięcia odpadów zawsze, gdy tylko znajdują się one w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Teren objęty ochroną konserwatorską z całą pewnością nie jest miejscem właściwym do zgromadzenia tysięcy ton odpadów. Nie ma też żadnych powodów, by od takiego nakazu odstąpić tylko dlatego, że adresatem nakazu okazał się prezydent.

Poza tym likwidacja olbrzymiego stawu o powierzchni około 2 hektary i głębokiego do 6 metrów w części ponad 85% - który obok tego, że był piękną ozdobą tego zespołu - stanowił niezbędny zbiornik retencyjny w osiedlu Ł., mającym ukształtowanie górzyste - spowodowała, że po każdych większych opadach deszczu toną w wodzie na całe tygodnie posesje i działki rolne położone zwłaszcza w południowej części osiedla. Jest to dodatkowy ważny powód do usunięcia odpadów z rozważanego stawu. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem sine qua non obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy o wydanie nakazu usunięcia odpadów na podstawie art. 26 ustawy o odpadach jest przede wszystkim to, by sprawa została przekazana do organu poza K., gdzie prezydent J. M. nie ma tak wielkich wpływów, jak to ma miejsce w K., gdzie zdążył już podporządkować sobie prawie wszystkie strategiczne organy i urzędy.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o

1) o uchylenie zaskarżonego postanowienia,

2) o wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów o wskazanie urzędu do rozpoznania

przedmiotowej sprawy,

3) o przekazanie akt sprawy wskazanemu organowi do ponownego jej rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia według kryteriów jak wyżej, Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

W pierwszej kolejności przytoczyć należy treść przepisów Kpa, które są podstawą wydania postanowienia przez organ I Instancji, utrzymanego następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. Zgodnie z art. 61 § 1 Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z § 3 tego przepisu, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, przy czym nie oznacza to jednak, że każdy wniosek, który wpływa do organu administracji publicznej automatycznie wszczyna postępowanie administracyjne.

Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Art. 61a dodany został przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 nr 6 poz.18) zmieniającej ustawę Kodeks Postepowania Administracyjnego z dniem 11 kwietnia 2011 r. Do dnia 11 kwietnia 2011 r. kodeks nie określał formy wszczęcia postępowania administracyjnego, a w szczególności – co do zasady - nie przewidywał, że organ administracji publicznej orzeka o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje instytucję odmowy wszczęcia postępowania oraz formę odmowy tj. postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania.

Przepis ten ustanawia dwie przesłanki odmowy wszczęcia postepowania – przesłankę podmiotową: gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną oraz przesłankę przedmiotową: gdy postępowanie z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte. Ustalając istnienie przesłanki podmiotowej organ administracyjny obowiązany jest zbadać, czy wnoszącym podanie jest strona w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Według art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedna z sytuacji prawnych, która poddaje się regulacji art. 61a, polega na tym, że w swoim żądaniu jednostka nie powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny, ale żąda wszczęcia postepowania ze względu na poczucie sprawiedliwości społecznej, naruszenie szczególnych wartości w zakresie ładu przestrzennego, braku zasadności w działaniu organu administracji publicznej itp. Jeżeli żądanie opiera się na ogólnych wartościach uzasadniających prawidłowe działanie w formie decyzji administracyjnej, nie uzasadnia to wszczęcia postępowania administracyjnego. (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA, Komentarz , wyd. 12 , Warszawa 2012r.) Pogląd, że nie wszczyna się postępowania w sprawie indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28, jest również utrwalony w orzecznictwie (niepublikowany wyrok SN z dnia 25 listopada 1993 r., III ARN 58/93; wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. IIGSK 321/11, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II GSK 1966/11)

Przesłanka przedmiotowa odmowy wszczęcia postępowania pozostaje w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy rozstrzygane w formie decyzji. Przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć braku w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania administracyjnego; sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie administracyjne oraz przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna).

Jak stwierdza się powszechnie w orzecznictwie, zwrot "nie może być wszczęte" (art. 61a § 1 k.p.a.) należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r. III SA/Wa 3288/06).

Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

W niniejszej sprawie, w związku z treścią pism skarżącej z dnia 2 sierpnia 2011r. oraz z dnia 10 lipca 2013r., organ I instancji zorganizował oględziny zespołu dworsko – parkowego w dniu 28 sierpnia 2013r., z których sporządzono protokół oraz dokumentację zdjęciową. W oględzinach wzięli udział zarówno przedstawiciele ZIKIT, Rady [...] jak i skarżący. Z tak poczynionego rozpoznania oraz oświadczeń uczestników zebranych w czasie oględzin wynika, że w 2000r. sporny teren był dzikim wysypiskiem śmieci, na którym znajdowały się ziemia, gruz, płyty betonowe, asfalt i różne inne śmieci. Z oświadczeń przedstawicieli Rady [...] wynika, że staw był systematycznie zasypywany przez mieszkańców około 30-40 lat temu. W 2006r. teren został zniwelowany, a dzikie wysypisko śmieci zlikwidowane. Woda w stawie została spuszczona w 1983r. na polecenie Prokuratora z powodu utonięcia dziecka. Obecnie teren działki wskazywany przez skarżących jest wyplantowany i porośnięty trawą. W piśmie z dnia 28 października 2013r. skarżąca wskazała również, że staw został zasypany w 1997r. odpadami z budów kanalizacji w osiedlu Ł., W. i G.

Organ czynił również inne ustalenia, szczegółowo opisane w części uzasadnienia opisującej stan faktyczny sprawy, głównie dotyczące zasadności, możliwości, celowości i zakresu podjęcia prac związanych z restytucją przedmiotowego stawu.

W dniu 22 października 2013r. Dyrektor Wydziału Kształtowania Środowiska UMK poinformowała skarżącą pismem o dokonanych ustaleniach, których konkluzja sprowadza się do tego, że restytucja stawu byłaby ze wszech miar pożądana, jednakże nie jest uzasadniona co najmniej do czasu rozstrzygnięcia toczącego się postępowania o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Wskazano również, że restytucja stawu wiąże się z koniecznością pozyskania przez inwestora – właściciela nieruchomości Gminę Miejską K. licznych decyzji administracyjnych w oparciu o ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawę prawo budowlane oraz ustaw prawo wodne.

W nawiązaniu do tego pisma, skarżąca zażądała wyrażenia tego stanowiska w formie aktu zaskarżalnego.

Co do zasady przyjmuje się, że przy ocenie istnienia przesłanek z przepisu art. 61a Kpa, czyli przy ocenie, czy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organy nie gromadzą dowodów, na podstawie których dokonuje się ustaleń stanu faktycznego, niemniej jednak w tej konkretnej sprawie, dokonanie przez organ choćby podstawowych ustaleń było konieczne i niezbędne oraz świadczyło zdaniem Sądu o chęci udzielenia rzetelnej odpowiedzi na postulaty skarżących.

W niniejszej sprawie skarżący sformułowali swoje żądanie w ten sposób, że w piśmie z dnia 2 sierpnia 2011r. (pkt. [...]) wskazali: "Zamiast wszczynać durne postępowania, tak jak niniejsze, tut. Wydział winien zająć się sprawami ważnymi dla ochrony środowiska. O jednej z nich wspomniałam w czasie dzisiejszej rozmowy w siedzibie tut. Wydziału. Chodzi o zasypanie stawu znajdującego się w zabytkowym parku w Ł. setkami ton szkodliwych dla zdrowia i środowiska odpadów przemysłowych z kombinatu [...], w tym beczek z różnymi chemikaliami". Z kolei w piśmie z dnia 10 lipca 2013r. skarżąca ponowiła pytanie "co organ zdziałał w sprawie zasypania odpadami olbrzymiego stawu o powierzchni około 2 ha znajdującego się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo – parkowego w osiedlu Ł.".

W piśmie z dnia 28 października 2013r. (pkt. [...]) skarżący wskazali nadto, że "toczące się postępowanie reprywatyzacyjne o zwrot ww. zespołu pałacowo – parkowego spadkobiercom jego poprzedniego właściciela powinno tym bardziej motywować tut. Wydział do działań zmierzających do przywrócenia rozważanego stawu do stanu z 1948r. (...) W tej sytuacji zwyczajna lojalność nakazuje podjąć działania w celu restytucji stawu i to w pełnym zakresie".

Wobec powyższego zasadnie przyjął organ I Instancji, że zachodzi przesłanka z art. 61a polegająca na tym, że postepowanie "nie może być wszczęte" gdyż wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Innymi słowy, brak jest w przepisach prawa podstawy do prowadzenia takiego postępowania, które mogłoby się zakończyć decyzją administracyjną nakazującą "restytucję stawu".

W tym miejscu należy też stwierdzić, że skarżący nie mają żadnego własnego interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia postępowania w tej sprawie. Z wypowiedzi skarżących składanych w poszczególnych pismach zgromadzonych w aktach sprawy wynika zdaniem Sądu wyraźnie, że domagają się oni podjęcia działań ze względu na różne dobra natury ogólnej takie jak przywrócenie dawnej świetności zabytkowemu obiektowi, ochrona krajobrazu, środowiska przyrodniczego, lojalność względem byłych, wywłaszczonych właścicieli nieruchomości, przywrócenie poprzednio panujących na tym terenie stosunków wodnych. Jakkolwiek niewątpliwie są to dobra społecznie istotne, to nie stanowią przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie indywidualnej gdyż nie dotyczą interesu lub uprawnienia samych skarżących, co z kolei prowadzi do wniosku, że spełniona została również druga przesłanka z art. 61a Kpa tj. podanie pochodziło od osoby nie będącej strona w sprawie. Okoliczności tej organ nie wyeksponował w uzasadnieniu swoje decyzji, jednakże nie jest to takie naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie uprawnia Sąd do uchylenia decyzji (postanowienia).

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze zarzutu, że skarżący wystąpili o usunięcie odpadów pochodzących z budowy kanalizacji w osiedlach: G.Ł. i W. zdeponowanych w stawie znajdującym się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo - parkowego w osiedlu Ł. zaś kwestia restytucji stawu, to sprawa dalsza, wskazać należy co następuje.

Jak wynika z przytaczanych powyżej ustaleń dokonanych przez organ, a zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności zaś dokumentacji fotograficznej (w tym również zdjęć przekazanych przez skarżącą przy piśmie z dnia 28 października 2013r.) aktualny stan przedmiotowej nieruchomości jest taki, że sporny teren stanowi uporządkowaną, wykoszoną łąkę; odgrodzoną od drogi słupkami. W tej sytuacji ewentualne usunięcie odpadów z tego terenu (bez przesądzania czy i jakie odpady się tam znajdują) musiałoby polegać de facto na ich wykopaniu i wiązałoby się z całkowitą dewastacją aktualnego stanu nieruchomości. Tym samym organ słusznie przyjął, zarówno w kontekście rozpoznanego stanu faktycznego, jak i literalnych żądań skarżącej, że żądanie dotyczy restytucji stawu.

Tytułem wyjaśnienia należy podać, że wskazywany przez skarżącą przepis art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz. 21 ze zm.), wszedł w życie 23 stycznia 2013r., zatem nie nadaje się do zastosowania do niniejszej sprawy, podobnie jak przepis art. 34 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (tj.j. Dz. U. z 2010 nr 185 poz.1243 ze zm.), który obowiązywał od 1października 2001r. Od 14 listopada 1997r., a zatem w przybliżonej dacie, o której skarżący twierdzą, że nastąpiło zasypanie stawu, obowiązywał przepis art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o odpadach (Dz.U. nr 96 poz. 592 ze zm.), zgodnie z którym za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nie wyznaczonym lub niezgodnie z wymaganiami określonymi decyzją organu właściwego w sprawach nadzoru budowlanego o pozwoleniu na budowę składowiska odpadów, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza wytwarzającemu odpady karę pieniężną. Także i ten przepis nie może być obecnie stosowany. Niezależnie od powyższego, jak wynika z akt sprawy, około roku 2006 przy okazji porządkowania terenu, nadwyżka ziemi, gruzu i innych odpadów została z tego terenu wywieziona.

Nadto nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu dotyczącym nakazania usunięcia odpadów z terenów do tego nieprzeznaczonych, krąg stron postepowania wyznacza przepis art. 28 Kpa, a zatem indywidualny interes prawny lub obowiązek, którego skarżący w żadnym momencie postępowania nie wskazali, a którego i Sąd kontrolując niniejszą sprawę się nie dopatruje.

Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia się przez SKO w K. do zarzutów strony skarżącej podniesionych w zażaleniu i ograniczenie się jedynie do zrelacjonowania przebiegu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji, wskazać należy, że zarzut ten jest częściowo uzasadniony. Uzasadnienie postanowienia organu II Instancji jest rzeczywiście –poza relacja z działań dokonanych a następnie ocenionych przez organ I Instancji - dość lakoniczne. Jednakże uchybienie to zdaniem Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy skutkujący koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, które co do zasady jest prawidłowe i nie zawiera tego rodzaju błędów, które usprawiedliwiałyby uchylenie postanowienia w zakresie np. samego uzasadnienia.

Dalej wskazać należy, że podniesione w skardze zarzut, że likwidacja stawu "spowodowała, że po każdych większych opadach deszczu toną w wodzie na całe tygodnie posesje i działki rolne położone zwłaszcza w południowej części osiedla" nie może być traktowana jako wniosek o wszczęcie postepowania w trybie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne (Dz. U. z 2012 poz.145, tekst jednolity ze zmianami), gdyż zbyt poza ogólnymi stwierdzeniami zacytowanymi jak wyżej, nie wskazano w toku postepowania żadnych innych okoliczności, które miałyby świadczyć o spełnieniu przesłanek w tym przepisie przewidzianych, a w szczególności przesłanki szkodliwego wpływu na grunty stanowiące własność skarżących.

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.