Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 1/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość prowadzenia postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 149 § 1a, 1b, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6, art. 151, art. 58 § 1 pkt 6, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37 § 1, art. 61 §  3, art.  35, art. 36 § 1, art. 24 § 1 pkt 2, art. 25 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A.B. i C.B. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Kielce w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wniosku A. B. z dnia 12 marca 2018 r.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Prezydenta Miasta Kielce na rzecz A.B. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; IV. oddala skargę A.B. w pozostałym zakresie; V. odrzuca skargę C.D.; VI. zasądza od Prezydenta Miasta Kielce na rzecz A.B. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 2 grudnia 2019 r. 2019 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) A.B. i C.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art 35 § 1, art 35 § 2 oraz art. 35 § 3 K.p.a. – poprzez znaczne przekroczenie ustawowych terminów przewidzianych dla załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w dniu 13 marca 2018 r. złożyli, skierowany do Prezydenta Miasta, wniosek o usunięcie z ewidencji gruntów działki nr [...] (odnośnie której jako samoistny posiadacz widnieje inna osoba), odpowiadającej ich działce o nr [...] – który to wniosek do dnia wniesienia skargi nie został rozpatrzony. W uzasadnieniu skargi powołano się na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) z dnia 12 listopada 2019r. – wydane wskutek złożonego ponaglenia – w którym stwierdzono, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zarządzając wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności i przewlekłości postępowania oraz zobowiązując organ do załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2019 r. – co, zdaniem skarżących, nie nastąpiło. A. B. i C. B. zwrócili uwagę, że Prezydent Miasta [...] aż 3-krotnie przedłużał termin do załatwienia przedmiotowej sprawy, nie podejmując jednocześnie żadnych efektywnych czynności. Ostatnie przedłużenie terminu miało miejsce w dniu 11 października 2019 r. (do dnia 31 stycznia 2020 r.) z powołaniem się wyłącznie na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w związku z wykonaną dokumentacją geodezyjną i kartograficzną – bez wskazania, na czym polega szczególnie skomplikowany charakter sprawy. Natomiast sama konieczność wykonania dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie świadczy, zdaniem stron, o skomplikowanym charakterze sprawy. Ponadto do zawiadomienia nie załączono żadnych dowodów, ani nie uprawdopodobniono faktu wykonania dokumentacji geodezyjno-kartograficznej oraz podjęcia stosownych działań w sprawie. Organ przedłużył termin do rozpoznania sprawy o kolejne trzy miesiące w sytuacji, gdy na podstawie art. 35 § 3 K.p.a. sprawy szczególnie skomplikowane winny być załatwione w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tymczasem czynności podejmowane w prawie 2-letnim okresie od złożenia wniosku miały charakter pozorny i nie zmierzały wprost do załatwienia sprawy – co doprowadziło do kolejnego przedłużania postępowania, czym spowodowano jego rażącą przewlekłość, przesądzając jednocześnie o stanie rażącej bezczynności. Stało się tak pomimo, że rozstrzygnięcie sprawy miało dla skarżących kluczowe znaczenie, ponieważ przed Sądem Rejonowym w Busku-Zdroju toczy się przeciwko nim sprawa o zasiedzenie, w której jako przedmiot wskazano ww. działkę nr [...] w sytuacji gdy skarżący są właścicielami działki nr [...] o założonej księdze wieczystej.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o:

- zobowiązanie organu do usunięcia z mapy ewidencji gruntów działki nr [...] oraz wykreśleniu jej z rejestru ewidencji gruntów;

- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania;

- stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym kruszeniem prawa;

- przyznanie od organu na ich rzecz solidarnie sumy pieniężnej w wysokości 5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

- zasądzenie od organu na ich rzecz solidarnie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że w dniu 2 grudnia 2019 r. (data wniesienia skargi) wydał – po rozpoznaniu wniosku A. B. z dnia 12 marca 2018 r. – decyzję o wykreśleniu z ewidencji gruntów działki nr [...], wysłaną do stron już w dniu 3 grudnia 2019 r. (k. 109 akt. administracyjnych). W rezultacie nie doszło do zarzucanej bezczynności i przewlekłości postępowania i niemożliwe jest stwierdzenie, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Termin na zapoznanie się z aktami sprawy upływał bowiem w przypadku A. B. w dniu 2 grudnia 2019 r., a w przypadku C. B. – w dniu 3 grudnia 2019 r., a wywiedziona skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 2 grudnia 2019 r., to jest przed upływem ww. terminów. Tym samym wniosek skarżących o zobowiązanie organu do usunięcia z ewidencji gruntów działki nr [...] uznano za bezprzedmiotowy. Za całkowicie niezasadne uznano także pozostałe żądania złożonej skargi – która powinna zawierać sprecyzowanie, czy skarżący kwestionują bezczynność, czy przewlekłość postępowania, gdyż nie są to pojęcia tożsame, a pomimo tego zostały połączone w petitum skargi. Skarżący nie uzasadnili również, dlaczego domagają się przyznania od organu wskazanej sumy pieniężnej. Natomiast ewentualne jej zasądzenie stanowić będzie realną sankcję dla organu, pomimo że skarga została złożona w dniu 2 grudnia 2019r., to jest w dniu, w którym wydano przedmiotową decyzję i zarazem w dniu, w którym upływał termin realizacji postanowienia WINGiK z dnia 12 listopada 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to m.in. takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna. W tym zakresie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

W pierwszej kolejności, odnosząc się warunków formalnych do wystąpienia przez A. B. ze skargą do sądu administracyjnego stwierdzić należy, że zostały one spełnione – stosownie do wymogów w art. 53 § 2b p.p.s.a. Wskazać przy tym trzeba, że strona zaskarżyła bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] w odniesieniu do jego wniosku z dnia 12 marca 2018 r. w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w którym domagał się usunięcia z mapy ewidencyjnej działki nr [...] oraz wykreśleniu z rejestru gruntów działki nr [...] wykazanej w jednostce rejestrowej G.711 (k. 1 akt administracyjnych). Przed wniesieniem skargi A. B. złożył w trybie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. ponaglenie do WINGiK – który postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r.:

- stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku z dnia 12 marca 2018 r.;

- stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] i przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

- zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do załatwienia sprawy w terminie do 30 listopada 2019 r.;

- zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie i przewlekłego prowadzenia postępowania, a także podjęcie środków zapobiegających bezczynności i przewlekłości postępowania w podobnych sprawach w przyszłości.

W odniesieniu do formułowanego przez skarżącego zarzutu prowadzenia przez organ trwającego niemal dwa lata postępowania, podejmowania czynności o charakterze pozornym i niezasadnym 3-krotnym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy należy wskazać, ze ustawodawca, wprowadzając do polskiego prawa pojęcie przewlekłości postępowania nie dokonał jego zdefiniowania, ani też nie dał istotnych wskazówek, które pozwoliłyby różnicować owo pojęcie od powszechnie przyjmowanej definicji bezczynności organu. Z tym ostatnim mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Natomiast pojęcie przewlekłości należy interpretować na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności kończących postępowanie (np. wydanie decyzji) powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość zachodzi, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Innymi słowy, przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Nie sposób natomiast przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. o sygn. II OSK 1956/12). Jednocześnie, oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie 28940/08, Lex Omega nr 1252838). Terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym zostały określone przez ustawodawcę w art. 35 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Z drugiej strony w każdym przypadku należy uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy opierając się na kryteriach w postaci złożoności sprawy i jej zawiłości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się przewlekłości postępowania prowadzonego w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wniosku A. B. z dnia 12 marca 2018 r. o usunięcie z ewidencji gruntów działki nr [...], odpowiadającej jego działce o nr [...], obręb Środy, gmina Pierzchnica.

Początkowe, prawnie uzasadnione i terminowe, czynności organów były spowodowane pismem Starosty [...] (do którego pierwotnie strona skierowała ww. wniosek) z dnia 11 maja 2018 r., w którym poinformował WINGiK o powodach wyłączenia w niniejszej sprawie (art. 24 § 1 pkt 2, art. 25 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 K.p.a.). W rezultacie WINGiK wydał postanowienie z dnia 25 maja 2018 r. wyznaczające Prezydenta Miasta [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy (k. 9 akt administracyjnych). Od daty doręczenia tego rozstrzygnięcia organowi – a zatem od dnia 29 maja 2018 r. – datuje się data wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, od której biegły ustalone szczegółowymi przepisami K.p.a. terminy jej załatwienia. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z kolei zgodnie z art. 35 K.p.a.:

- organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1),

- niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2)

- załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).

Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. (k. 10 akt administracyjnych) Prezydent Miasta [...] zawiadomił stronę o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2018 r. (a zatem o ponad 6 miesięcy) z uwagi na jej skomplikowany charakter i konieczność zbadania dokumentacji geodezyjnej, znajdującej się w Starostwie Powiatowym, w Sądzie Rejonowym i w Archiwum Państwowym. Następnie – przez ponad 5 miesięcy – gromadzono przedmiotową dokumentację (k.12-25), w części ogólnodostępną za pośrednictwem platform internetowych, takich jak ekw.ms.gov.p i geoportal powiatu [...] – mając zarazem wiedzę o tym, że sprawa ma skomplikowany charakter. Pomimo tego, wbrew zasadzie szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 K.p.a.), nie podjęto od razu żadnych działań w celu zlecenia wykonania odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej – decydując się na to dopiero w dniu 6 grudnia 2018 r. – o czym poinformowano stronę pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. (k. 26 akt administracyjnych) i przedłużając termin załatwienia sprawy aż do 30 sierpnia 2019 r. (prawie 9 miesięcy). W rezultacie w terminie do dnia 30 sierpnia 2019 r. nie załatwiono przedmiotowej sprawy i nie poinformowano wnioskodawcy o przedłużeniu jej załatwienia.

Natomiast w dniu 11 października 2019 r. (k. 28 akt administracyjnych) – a zatem z ponad 1-miesięcznym uchybieniem wyznaczonego wyżej terminu – organ zawiadomił stronę o kolejnym (trzecim) przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku do dnia 31 stycznia 2020 r., informując o konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego w związku z wykonaną dokumentacją geodezyjną i kartograficzną. Następnie, w dniu 25 października 2019 r. do organu trafiła dokumentacja sporządzona przez uprawnionego geodetę (k. 30-33), zaewidencjonowana w Starostwie Powiatowym w [...] pod nr P.2664.2019.5754 w dniu 20 września 2019r. Pomimo tego, w dniu 20 października 2019 r. organ zwrócił się do Starosty [...] o przesłanie ww. dokumentacji oraz aktualnego wypisu z ewidencji dla działek nr [...] i nr [...].

W tych okolicznościach wyznaczenie w dniu 11 października 2019 r. nowego terminu załatwienia sprawy (do dnia 31 stycznia 2020 r.) było nieuzasadnione, gdyż wykonana na zlecenie organu dokumentacja niezbędna do wprowadzenia żądanych zmian została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego już w dniu 20 września 2019 r.

Całokształt szczegółowo omówionych wyżej uchybień przesądza o przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie złożonego wniosku z dnia 12 marca 2018 r. – o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Charakter i ilość stwierdzonych nieprawidłowości, leżących po stronie organu, w szczególności prowadzenie postępowania znacznie dłużej niż było to konieczne i niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, przemawia za stwierdzeniem, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa – co zawarto w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a.

W odniesieniu do zgłoszonego przez skarżącego żądania przyznania od organu na jego rzecz solidarnie sumy pieniężnej w maksymalnej przewidzianej przez przepisy wysokości 5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.) należy wyjaśnić, że uwzględnienie wniosku, w szczególności co do wskazanej wysokości sumy pieniężnej, jest jedynie fakultatywną możliwością, nie zaś obowiązkiem Sądu – co wynika z użycia przez ustawodawcę sformułowania "może". Zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, a to oznacza, że w każdym przypadku należy rozważyć zasadność żądania w kontekście działań organu (por. wyrok WSA wyrok w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2020 r. o sygn. akt I SAB/Go 6/20, LEX nr 2854759). W tym zakresie za wystarczające Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł, o czym orzeczono w pkt III wyroku – na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Co się zaś tyczy zarzucanej skargą bezczynności organu to wskazać należy, że pismem z dnia 18 listopada 2019 r. (doręczonym w dniu 26 listopada 2019 r.) organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się – w terminie 7 dni – z zebranym już materiałem dowodowym. W dniu 2 grudnia 2019 r. pełnomocnik A. B. zapoznał się z aktami, w tym samym dniu "po rozpoznaniu wniosku z dnia 23 marca 2018 r." została wydana decyzja Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Mianowicie, rozstrzygnięciem tym wykreślono z operatu ewidencji gruntów z jednostki rejestrowej działkę nr [...] o powierzchni 0,53 ha oraz wykreślono tę działkę z mapy ewidencji gruntów. (k. 109 akt. administracyjnych). Potwierdzona pieczęcią wysyłka decyzji miała miejsce już w dniu 3 grudnia 2019 r. Tymczasem skarga na bezczynność organu – z zarzutem że "do dnia dzisiejszego (wniosek) nie został rozpoznany" – została wniesiona za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w dniu 2 grudnia 2019 r.

Z zestawienia ww. dat – wniesienia skargi, wydania decyzji i jej wysyłki – wynika, że nie istniał zarzucany przez stronę stan bezczynności, polegający na braku wydania przez organ decyzji w dniu 2 grudnia 2019 r. – wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę w tej części w pkt IV wyroku – na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Natomiast skarga C. B. podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przypadku skargi na bezczynność organu, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 K.p.a., to znaczy złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie. Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest tu ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a.

Jak wynika z akt administracyjnych C. B. jest – jako współwłaścicielka działki o nr [...]– stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto organ kierował do strony zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (k. 102 akt administracyjnych). Jednakże – w przeciwieństwie do A. B. – strona nie wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ponaglenia na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Tym samym C. B. nie wyczerpała wymaganego przez ustawodawcę środku zaskarżenia, niezbędnego do skutecznego – w sensie formalnym – wniesienia skargi.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w tej części w pkt V wyroku – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w pkt VI wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), mając na uwadze wysokość uiszczonego wpisu sądowego (100 zł), wynagrodzenie adwokata skarżącego (480 zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).