Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 4138/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 3 art. 42 ust. 2 art. 45 ust. 3 art. 41 ust. 2 pkt 9 art. 42 ust. 5 art. 114
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 7 art. 10 par. 1 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 lit. a i c art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz P. K. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") z dnia [...] września 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: "KWP", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w sprawie przyznania P. K. (dalej: "strona", "skarżący") świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił P. K. zarzut popełnienia przestępstw określonych w art. 189 § 1, art. 280 § 1, art. 275 § 1, art. 282 i art. 245 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 i art. 12 Kodeksu karnego.

W związku z powyższym KWP w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zawiesił P. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...] września 2013 r. nr [...] KWP w [...], na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, przedłużył stronie okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Na skutek odwołania strony KGP, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało następnie uchylone w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowieniem KGP z dnia [...] maja 2014 r. nr [...].

Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] KGP utrzymał w mocy rozkaz personalny KWP w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...].

Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...]października 2014 r. nr [...] KWP w [...] zwolnił P. K. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z dniem [...] listopada 2014 r.

Na skutek wniesienia odwołania KGP rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił tę datę na dzień [...] grudnia 2014 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. P. K., działający przez pełnomocnika, zwrócił się do KWP w [...] m.in. o przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w maksymalnej wysokości oraz zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby. Do powyższego wniosku strona załączyła m.in. wydruk z systemu informatycznego Sądu Okręgowego w [...] wyroku z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...], którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego [...] i [...] w [...] z dnia [...] listopada 2020r. sygn. akt [...] i uniewinniono P. K. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa.

Po uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...], KWP w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 42 ust. 1, 4, 5, 6 i 7 ustawy o Policji oraz z § 1 ust 1 i 1a pkt 4, § 9 ust. 1, § 6 ust. 1 pkt 11 i § 15a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 6 grudnia 2001r.", przyznał P. K., przywróconemu do służby z dniem [...] maja 2021 r., świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji za okres jednego miesiąca.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał w szczególności, że zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc (...). Z treści ww. przepisu wynika, że świadczenie to jest obligatoryjne, natomiast określenie jego czasookresu pozostawione zostało ograniczonemu, co do minimum i maksimum, uznaniu administracyjnemu. Świadczenie to ma charakter rekompensacyjny, przy czym podejmując decyzję w oparciu o art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, organ powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę okoliczności w sferze ekonomicznej, towarzyszące sprawie zwolnienia ze służby.

Dalej organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. strona wskazała na okoliczność długotrwałego pozostawania poza służbą bez pracy, brak obecnie stałego źródła utrzymania oraz na toczące się postępowanie karne jako wyjątkowo uciążliwe i długotrwałe. Nie załączyła jednak jakichkolwiek dowodów poświadczających złą sytuację materialną w jakiej znalazła się po zwolnieniu ze służby w Policji. Brak materiałów dokumentujących osiągane dochody w okresie po zwolnieniu (chociażby poprzez np. przedłożenie organowi zaświadczenia z urzędu skarbowego) spowodowało, iż organ nie mógł podjąć innej decyzji w tym zakresie. W świetle powyższego podejmując decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego za okres 1 miesiąca organ uwzględnił wypłacone stronie przy zwolnieniu ze służby w Policji środki finansowe, tj. odprawę w wysokości 14.946,92 zł brutto oraz ekwiwalent za urlop w wysokości 3.671,17 zł brutto.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. strona, działająca przez pełnomocnika wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając obrazę:

- art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną jego interpretację polegającą na dowolnym uznaniu, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...] z mocy prawa skutkuje uchyleniem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o zwolnieniu ze służby, w sytuacji, gdy z treści wyroku w żadnym zakresie nie wynika, iż dotyczy on w jakimkolwiek zakresie rozkazu personalnego, o którym mowa we wniosku, zaś z art. 41 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy wynika wprost, że przepis ust. 1-6 (tego art.) stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, a zatem zastosowanie ma także art. 42 ust. 1 ustawy, który wskazuje na konieczność uchylenia decyzji, przy czym kwestia wadliwości dotyczy tylko sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji (a nie jej uchylenia, którego dotyczył wniosek),

- art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

- art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia, w tym brak przytoczenia jakiejkolwiek podstawy prawnej w zakresie twierdzenia o skutku (ipso iure) wyroku uniewinniającego w postaci uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby, jak również stwierdzenia rozwiązania stosunku służbowego na skutek niezłożenia w terminie 7 dni oświadczenia o gotowości do podjęcia służby w sytuacji, gdy organ nie badał żadnych okoliczności, nie pouczył strony o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, nadto nie uwzględnił przepisów wprowadzonych na czas działania wirusa COVID-19,

- art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 42 ust. 5 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia organowi I instancji.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 27 września 2021 r. nr 972 Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji powołał art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o Policji wskazując, że analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Aby ten skutek prawny mógł nastąpić, orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a co się z tym wiąże, uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku Sądu uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby (ewentualnie stwierdzającego jej nieważność), lecz także, z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej.

Wobec powyższego w sytuacji, gdy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...] jest prawomocny (w zakresie uniewinnienia P. K. od zarzucanych mu czynów) od dnia [...] maja 2021r., to właśnie ten dzień jest dniem przywrócenia strony do służby.

Następnie organ II instancji, powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 803/13, zauważył, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, ma charakter rekompensacyjny, przy czym podejmując decyzję w oparciu o powyższy przepis organ administracji powinien przede wszystkim brać pod uwagę okoliczności w sferze ekonomicznej, towarzyszące sprawie zwolnienia ze służby. W szczególności należy uwzględnić to, jakie świadczenia w związku ze zwolnieniem funkcjonariusz otrzymał i jakie przysługiwały mu do dnia przywrócenia do służby. Nie ma natomiast decydującego znaczenia sama długość okresu pozostawania poza służbą.

KGP wskazał następnie, że w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2014 r. P. K. została wypłacona odprawa w wymiarze trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na zajmowanym stanowisku służbowym oraz ekwiwalent pieniężny za przysługujący, lecz niewykorzystany urlop. Mając więc na względzie wymiar świadczeń finansowych, które strona otrzymała w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, jak też fakt, że zwolnienie ze służby nie uniemożliwiło stronie wykonywania innych zajęć zarobkowych, organ II instancji stwierdził, że przyznanie policjantowi, na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, świadczenia pieniężnego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia, stanowi adekwatną rekompensatę należną z tytułu zwolnienia, a następnie przywrócenia do służby w Policji.

KGP podniósł również, że wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. Uwzględnił zarówno szeroko rozumianą sytuację finansową strony, jak również kompensacyjny charakter przyznawanego świadczenia pieniężnego. Strona natomiast nie przedstawiła żadnych argumentów świadczących o tym, by w okresie pozostawania poza służbą nie mogła podjąć aktywności zawodowej i osiągać dochodów z innych źródeł, a tym samym, by uzyskiwane przez nią dochody były niewystarczające do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym trudno dać wiarę, że strona, pozostając poza służbą przez niemal 7 lat, nie miała żadnego źródła dochodu.

Organ II instancji zaznaczył również, że analiza przepisów art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) oraz art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm.), pozwala stwierdzić, że KWP w [...] w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, nie był organem uprawnionym do uzyskania jakichkolwiek informacji na temat dochodów strony z właściwego urzędu skarbowego, ani też do pozyskania danych gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Końcowo KGP wskazał, że samo zwolnienie ze służby w Policji nie miało wpływu na prawo strony do swobodnego wyboru pracy, możliwości zarobkowania, zdobycia wykształcenia czy też uprawnień, a także nie spowodowało utraty przez nią zdrowia. Okoliczność, iż strona została zwolniona ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie stała się przeszkodą do ponownego jej zatrudnienia. Strona nie wskazała żadnych okoliczności, które dałyby podstawę do twierdzenia, że nie mogła podjąć określonego rodzaju pracy, zdobyć wybranego przez siebie wykształcenia, czy też określonych uprawnień właśnie z tego powodu, że została zwolniona ze służby w Policji w oparciu o ww. podstawę prawną.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. P. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję KGP z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do dalszego prowadzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu postawionego w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) oraz do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Nie uwzględnił również faktu, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji sam wydał postanowienie z dnia [...] września 2021 r. nr [...], uchylające postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie [...], które w istocie powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem w toku pozostaje wniosek o uchylenie rozkazu personalnego dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby i przywrócenia go do służby.

Nadto skarżący podniósł, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą jest - w świetle podjętych innych decyzji i postanowień - przedwczesna. Organ, przyznając to świadczenie w najniższej wysokości, nie zbadał przesłanek niezbędnych do ustalenia za jaki okres powinien świadczenie to przyznać. Nie zawiadomił również skarżącego o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zajęcia stanowiska odnośnie zebranego materiału dowodowego. Organ nie poinformował też jakiego rodzaju dokumentów oczekuje od skarżącego. Uznaniowość organu winna być poprzedzona dogłębną analizą sprawy, a skarżący powinien być powiadomiony o wszczęciu postępowania, jego przebiegu, zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, a nadto powinien mieć możliwość ustosunkowania się do tego materiału.

Organ nie próbował nawet wyjaśnić okoliczności podniesionych we wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. przerzucając ten obowiązek na skarżącego, który powołał się przecież na długotrwałość pozostawania bez pracy, długotrwałość postępowania karnego oraz pozostawanie bez środków utrzymania. Wypłata odprawy i świadczenia urlopowego w 2014 r. pozostaje bez wpływu na sytuację skarżącego, albowiem od tego czasu upłynęło 7 lat. Ponadto ww. świadczenie było skarżącemu należne z mocy prawa, a jego wypłata nie była działaniem dobrowolnym pracodawcy.

Skarżący podkreślił, iż po zwolnieniu ze służby miał problemy ze znalezieniem pracy. Konieczność przekwalifikowania się i zatrudnienie u nowego pracodawcy wymagały czasu. Tocząca się sprawa karna rzutowała na jego sytuację zdrowotną i obniżała możliwości zarobkowe. W okresie pozostawania poza służbą skarżący nie znalazł stałego zatrudnienia, utrzymywał się z dochodów konkubiny i okresowo z prac dorywczych. Okoliczności te, oczywiste w świetle doświadczenia życiowego, nie zostały wzięte pod uwagę przez organ.

Skarżący podniósł również, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa dotyczących przywrócenia do służby oraz terminu do złożenia oświadczenia o gotowości do podjęcia służby. W ocenie skarżącego jego przywrócenie do służby możliwe jest dopiero z chwilą uchylenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, a ponadto skarżący ma otwarty termin na złożenie oświadczenia o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. ), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] , utrzymanego następnie w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...], jest przyznanie skarżącemu – M. K. świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w oparciu o art. 42 ust. 5 ustawy o Policji.

W związku z powyższym nieuzasadnione, bowiem wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją ostateczną, są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), a także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez niezbadanie przez organ okoliczności złożenia przez skarżącego oświadczenia o gotowości do podjęcia służby. Kwestia złożenia ww. oświadczenia oraz dochowania (bądź uchybienia) terminu zgłoszenia gotowości podjęcia służby przez skarżącego nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu Policji w niniejszej sprawie. Nie może zatem podlegać ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że stosunek służbowy skarżącego został rozwiązany z dniem [...] grudnia 2014 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...].

W związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...], uniewinniającym od popełnienia zarzucanego przestępstwa z art. 189 § 1 i art. 280 § 1 i art. 275 § 1 i art. 282 i art. 245 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 w związku z art. 12 Kodeksu karnego, skarżący został przywrócony do służby w Policji.

Warunki reaktywacji stosunku służbowego w odniesieniu do policjanta uprzednio zwolnionego ze służby w następstwie zaistnienia sytuacji opisanej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji określają art. 42 ust. 2 i 7 oraz art. 41 ust. 3 tej ustawy. Wynika z nich, że - w przypadku policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9, tj. zwolnionego na skutek upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia - podstawą do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne jest stwierdzenie faktu zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Wydanie wyroku uniewinniającego policjanta od stawianego mu zarzutu popełnienia przestępstwa będącego podstawą do zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie podstawą do jego zwolnienia, skutkuje: 1) samoistną (z mocy prawa) reaktywacją rozwiązanego stosunku służbowego, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji; 2) przywróceniem policjanta do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, gdyż dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 568/06, publ. LEX nr 290659; z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1496/16; z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2707/21; publ. CBOSA).

Z treści art. 42 ustawy o Policji wynika, że ustawodawca rozróżnia kwestie przywrócenia do służby w Policji, zgłoszenia gotowości podjęcia służby, dopuszczenia do służby oraz podjęcia służby, łącząc z nimi różne konsekwencje prawne. Przywrócenie do służby reaktywuje stosunek służbowy, dopuszczenie - w przypadku skutecznego zgłoszenia gotowości podjęcia służby - decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych przydzielonych policjantowi na danym stanowisku służbowym.

Stosownie do art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3.

Przepis ten gwarantuje funkcjonariuszowi przywróconemu do służby świadczenie równe w swej podstawie uposażeniu, jakie otrzymywał na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem ze służby, przy czym chodzi tu o miesięczne uposażenie funkcjonariusza, jakie przysługiwało mu na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem ze służby, mnożone przez liczbę miesięcy, nie więcej jednak niż za 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc.

Celem tego świadczenia jest zrekompensowanie policjantowi uposażenia utraconego w okresie pozostawania poza służbą - od zwolnienia ze służby do przywrócenia go do służby. Świadczenie to ma zatem charakter odszkodowawczy, a miarą szkody powstałej na skutek zwolnienia policjanta ze służby i jednocześnie "odszkodowania" z tego tytułu jest wysokość uposażenia utraconego wskutek rozwiązania stosunku służbowego w granicach od uposażenia za 1 miesiąc do uposażenia za 6 miesięcy. Ustalenie tej dolnej i górnej granicy oznacza, że w przypadku pozostawania funkcjonariusza poza służbą przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, świadczenie przysługuje maksymalnie za 6 miesięcy. Nie może być natomiast interpretowane jako pozostawienie organowi całkowitej dowolności w zakresie ustalenia jego wysokości w tych granicach, w oderwaniu od faktycznego okresu pozostawania poza służbą.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2533/14 (publ. CBOSA), gdzie podkreśla się, że świadczenie, o którym mowa w art. 41 ust. 5 ustawy o Policji, ma czynić zadość konsekwencjom pozostawania poza służbą zwłaszcza w najbardziej odczuwalnej sferze ekonomicznej. Ma ono charakter rekompensacyjny. Oznacza to, że ma za zadanie wyrównać poniesioną przez funkcjonariusza szkodę w związku ze zwolnieniem ze służby. Rozstrzygając o przyznaniu tego świadczenia organ ma obowiązek zweryfikować, jakie skutki w sferze finansowej spowodowało zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Szkoda nie powstaje, gdy przez cały okres pozostawania poza służbą policjantowi wypłacono uposażenie w pełnej wysokości (w powoływanej sprawie funkcjonariusz nie odniósł żadnej szkody materialnej wskutek zwolnienia ze służby, gdy przez cały okres pozostawania poza służbą wypłacano mu uposażenie - uwaga tut. Sądu).

W orzecznictwie wskazuje się również, że wymiar świadczenia przyznawanego na podstawie ww. przepisu winien uwzględniać sytuację finansową policjanta po zwolnieniu ze służby i być wprost proporcjonalny do wysokości świadczeń otrzymanych w związku ze zwolnieniem ze służby, a także pobieranych po zwolnieniu, np. świadczeń emerytalnych czy rentowych (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 803/13; publ. j.w.).

Z powyższego wynika, że organ, przyznając świadczenie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji w określonej wysokości, winien dokonać oceny jakie skutki w sferze ekonomicznej spowodowało dla funkcjonariusza zwolnienie ze służby. W tym zakresie organ winien wziąć pod uwagę, czy i jakie świadczenia funkcjonariusz pobierał po zwolnieniu ze służby (np. świadczenie emerytalne, rentowe) i w oparciu o te dane ocenić konsekwencje finansowe rozwiązania stosunku służbowego.

W ocenie Sądu, z treści art. 42 ust. 5 ww. ustawy nie można wyprowadzić wniosku, że organ ustalając wysokość przedmiotowego świadczenia winien dokonać oceny szeroko rozumianej sytuacji materialnej funkcjonariusza, w szczególności rozważyć, czy funkcjonariusz miał swobodny wybór pracy i obiektywne możliwości zarobkowania, czy był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, czy też podjął zatrudnienie u innego pracodawcy po zwolnieniu ze służby, a także czy posiadał własne źródło dochodów oraz w jakiej wysokości. Odwoływanie się przy decydowaniu o przyznaniu ww. świadczenia do tak pojętej sytuacji finansowej policjanta całkowicie zmienia jego odszkodowawczy charakter, jednoznacznie określony w art. 42 ust. 5 ustawy. Mianowicie, z rekompensaty za utracone uposażenie na skutek zwolnienia ze służby czyni udzielone post factum świadczenie o charakterze socjalnym przyznane według kryteriów nieznanych ustawie.

Analogiczny pogląd, który podziela Sąd orzekający, przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2303/20 (publ. CBOSA).

Sąd ten, mając na względzie, że w kontrolowanej sprawie skarżący nie pełnił służby przez okres ponad 6 miesięcy, odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt III CZP 91/14 (publ. www.sn.pl/orzecznictwo). Wskazał, iż w uchwale tej Sąd Najwyższy przyjął, że policjantowi przywróconemu do służby przysługuje droga sądowa do dochodzenia roszczenia o utracone korzyści w postaci różnicy pomiędzy uposażeniem, które otrzymałby, gdyby pełnił służbę, a świadczeniem za okres pozostawania poza służbą, wypłaconym na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Z orzeczenia tego, jak wskazał Sąd, "wyraźnie wynika, że zdaniem Sądu Najwyższego, policjantowi przysługuje na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy świadczenie za cały okres pozostawania poza służbą, nieprzekraczający 6 miesięcy. Dopuszczenie przez ten Sąd możliwości dochodzenia na drodze cywilnej roszczenia o utracone korzyści w postaci utraconego uposażenia za okres przekraczający sześć miesięcy nie byłoby uzasadnione, gdyby przyjąć, tak jak uczyniono to w rozpatrywanej sprawie, że organ decyduje, na zasadzie uznania, o wysokości tego świadczenia w oderwaniu od okresu faktycznego pozostawania poza służbą".

Przenosząc powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przyznając skarżącemu świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji za okres 1 miesiąca, organ I instancji wziął pod uwagę wypłaconą skarżącemu po zwolnieniu ze służby odprawę w wysokości 14.946,92 zł brutto oraz ekwiwalent za urlop w wysokości 3.671,17 zł brutto. Wskazał jednocześnie, iż brak materiałów dokumentujących osiągane przez skarżącego dochody w okresie po zwolnieniu ze służby (np. w postaci zaświadczenia z urzędu skarbowego) uniemożliwił podjęcie innej decyzji w tym zakresie. Powyższe stanowisko zaakceptował organ II instancji stwierdzając, że przyznanie świadczenia w ww. wysokości stanowi adekwatną rekompensatę należną z tytułu zwolnienia, a następnie przywrócenia skarżącego do służby. Powołał się przy tym na ww. świadczenia finansowe otrzymane przez skarżącego po zwolnieniu ze służby. Akcentował również okoliczność, że zwolnienie ze służby nie uniemożliwiało skarżącemu wykonywania innych zajęć zarobkowych. Organ II instancji stwierdził mianowicie, że "zwolnienie ze służby w Policji nie miało wpływu na prawo skarżącego do swobodnego wyboru pracy, możliwości zarobkowania, zdobycia wykształcenia czy też uprawnień, a także nie spowodowało utraty przez niego zdrowia".

Nie można zatem uznać, że w sprawie zostały należycie rozważone wskazane wyżej kwestie, mające kluczowe znaczenie dla przyznania omawianego świadczenia w określonej wysokości. Skutki w sferze finansowej skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby organ ocenił wyłącznie w kontekście wypłaconej odprawy oraz ekwiwalentu za urlop (które to świadczenia przysługują policjantowi zwalnianemu ze służby zgodnie z zasadami określonymi w art. 114 ustawy o Policji), nie wziął natomiast pod uwagę, że skarżący nie pobierał świadczenia emerytalnego, rentowego, ani innego świadczenia w okresie pozostawania poza służbą. Nadto, z argumentacji organu wynika, że na wysokość przyznanego świadczenia miała (czy też mogła mieć) wpływ ogólna sytuacja materialna, a nawet zdrowotna skarżącego po zwolnieniu ze służby, przy czym, jak już wyżej wskazano, argumentacja taka jest błędna i nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 42 ust. 5 ustawy o Policji.

Ponadto zauważyć należy, że pomiędzy datą zwolnienia ze służby ([...] grudnia 2014 r.) a datą przywrócenia skarżącego do służby ([...] maja 2022 r.) upłynęło ponad 6 lat, co nie może pozostać poza rozważaniami organu w kwestii przyznania omawianego świadczenia. Z wydanych w sprawie decyzji nie wynika, aby organy wzięły pod uwagę tę okoliczność.

W świetle powyższego uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Organ dokonał bowiem błędnej wykładni ww. przepisu, a w konsekwencji nie rozważył okoliczności faktycznych sprawy istotnych z punktu widzenia przyznania świadczenia, o którym mowa w ww. przepisie, co stanowi naruszenia art. 7 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo wskazać należy, że kwestia naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości przedstawienia przez skarżącego dokumentów i okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej po zwolnieniu ze służby (takich jak poszukiwanie zatrudnienia, źródła utrzymania, osiągane dochody), wobec błędnej w tym zakresie wykładni art. 42 ust. 5 ustawy o Policji dokonanej przez organ, nie ma istotnego znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Niemniej jednak Sąd zauważa, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie tego realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05; z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1691/18; z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 842/19; publ. CBOSA).

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną. Ponownie rozważy kwestię przyznania skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Wyniki tych rozważań przedstawi w uzasadnieniu podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stosownie do wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.