Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 785/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 2 lit. a
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: par. 7  ust. 8, par. 9
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1181
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania  kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. po rozpatrzeniu odwołania M. K. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

W dniu [...] kwietnia 2009 r. M. K. (dalej: "skarżący") złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007, nr 68, poz. 448) na rok 2009. Zadeklarował w nim działkę rolną o identyfikatorze "A" o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej o numerze [...] położonej w woj. m., pow. Sz., gm. J., obręb J..

W związku z ww. wnioskiem w oparciu o art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141, 30/04/2004 P. 0018 - 0058) zostały przeprowadzone w gospodarstwie skarżącego przez inspektorów terenowych 4 kontrole na miejscu tj.:

– kontrola [dotycząca odstąpienia od nałożenia sankcji do kwoty 100 Euro] przeprowadzona [...] sierpnia 2009 r. wykazała na ww. działce rolnej o identyfikatorze "A" nie zrealizowanie działań naprawczych. Inspektorzy terenowi stwierdzili naruszenie normy o symbolu N.03 stanowiącej, że na gruntach ugorowanych nie przeprowadzono koszenia lub zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co najmniej raz w roku terminie do 31 lipca oraz normy o symbolu N.03.1 stanowiący, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. Wobec przedmiotowej działki rolnej zostały nakazane działania naprawcze dotyczące: grunt ugorowany należy obsiać lub wykonać zabiegi agrotechniczne zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów;

– kontrola przeprowadzona [...] sierpnia 2009 r. stwierdziła na działce rolnej o identyfikatorze "A" o powierzchni deklarowanej [...] ha, powierzchnię [...] ha. Z kontroli sporządzono raport, w którym stwierdzono kod GR1, oznaczający nie wystąpienie na działce nieprawidłowości oznaczonych kodami DR;

– kontrola sprawdzająca przeprowadzona [...] września 2009 r. stwierdziła na działce rolnej o identyfikatorze "A" o powierzchni deklarowanej [...] ha, powierzchnię [...] ha. Z kontroli sporządzono raport, w którym stwierdzono kod GR5, oznaczający wystąpienie na działce nieprawidłowości oznaczonych kodami DR. Wobec ww. działki rolnej zastosowany został kod błędu DR 18, zgodnie z którym na działce rolnej stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej;

– kontrola wzajemnej zgodności przeprowadzona [...] września 2009 r. wykazała na działce rolnej o identyfikatorze "A" nieprzestrzeganie norm o symbolach N.01 oraz NO 1.1. Niniejsze symbole dotyczące wystąpienia niezgodności z normami dobrej kultury rolnej stanowią, iż grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany.

Mając na względzie powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Sz. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW strefa nizinna II na rok 2009 oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Jako podstawę materialnoprawną wskazał na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm. dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006").

W złożonym odwołaniu skarżący zakwestionował wyniki przeprowadzonych kontroli. Stwierdził, iż w dniu składania wniosku działka rolna była właściwie zagospodarowana, "była zasiana gorczyca i pole uprawione". Skarżący wskazał, iż ma świadków, którzy poświadczą iż była wykonywana uprawa na jego działce oraz, że dowodem rzeczowym potwierdzającym powyższe są "pozostałe badyle gorczycy" znajdujące się na działce. Konkludując wniósł o powołanie komisji i przeprowadzenie kontroli na miejscu z jego udziałem.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wskazaną na wstępie ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie, opisując wszystkie przeprowadzone w gospodarstwie skarżącego kontrole na miejscu, bez jego udziału. Jednocześnie organ odwoławczy przywołał art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141 z 30.4.2004, str. 18), w świetle którego organ może powiadomić o terminie kontroli producenta rolnego, lecz czynić tego nie musi. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia zawartego w art. 28 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w świetle którego w przypadku kiedy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych, właściwemu miejscowo Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia kopii protokołu.

Podniósł także, iż powierzchnia gruntów rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności ONW została ustalona zgodnie z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 r., w związku z art. 51 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 30% zatwierdzonego obszaru.

Przeprowadzone kontrole wykazały różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnością z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009 wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 0,00 %.

W ocenie organu odwoławczego kontrole przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, zaś stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości jednoznacznie obrazują zdjęcia podczas niej wykonane. Jednocześnie organ II instancji wskazał także, iż skarżący deklarując we wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. powierzchnie działki ewidencyjnej o numerze: [...] do przyznania płatności obszarowych, faktycznie zobowiązał się do prowadzenia na jej powierzchni działalności rolniczej oraz zobowiązał się utrzymywać przedmiotowy grunt w dobrej kulturze rolnej.

Od decyzji tej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W jej uzasadnieniu podniósł, iż w jego ocenie organ odwoławczy nie dokonał analizy akt sprawy oraz nie przeprowadził właściwie postępowania wyjaśniającego. Wskazał na naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. Jednocześnie jako dowód rzeczowy załączył oświadczenie T. B. – rolnika, który wykonywał w kwietniu 2009 r. prace polowe na jego działce.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sz. z [...] kwietnia 2010 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie – także z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, obie w/w decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a..

Przed przystąpieniem do wskazania dostrzeżonych nieprawidłowości w kontrolowanym postępowaniu Sąd zauważa, że skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Na wstępie należy zauważyć, że złożony w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności ONW podlegał rozpatrzeniu według zasad wynikających z ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 7 marca 2007 r."), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329 ze zm.; dalej "rozporządzenie ONW") oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm. dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006").

Mający zastosowanie w sprawie przepis § 2 cytowanego wyżej rozporządzenia ONW stanowi, iż płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009:

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1257/1999 rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy:

* prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony,

* podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

W tym miejscu zauważyć należy, iż mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r., pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12 (tj. wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.).

Wskazać trzeba przede wszystkim, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa z zasad ogólnych wyrażonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego tj. w art. 6 (zasada legalności działania), art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa), art. 9 (zasada informowania stron), art. 10 (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), art. 11 (zasada przekonywania).

Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Oczywiste jest zatem, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

Stosownie do przepisu art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1181 ze zm.: dalej: "rozporządzenie z 31 sierpnia 2007 r.). Ustęp 8 tego przepisu stanowi, iż w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Natomiast § 9 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. stanowi, iż zastrzeżenia mogą być zgłaszane przez podmiot kontrolowany w terminie 14 dni od dnia otrzymania raportu (podkreślenie Sądu), chyba, że bezpośrednio po jej zakończeniu rolnik obecny podczas tej kontroli zgłosił te zastrzeżenia kontrolującemu.

Analiza akt sprawy wskazuje, że u podstaw wydania kontrolowanych decyzji legły ustalenia poczynione w oparciu o wyniki przeprowadzanych w gospodarstwie skarżącego kontroli na miejscu, w oparciu o które organy stwierdziły m.in. różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,00 ha. A zatem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi – według organów - 100,00 %. Natomiast w raportach sporządzonych z pozostałych kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego stwierdzono brak przestrzegania norm dobrej kultury rolnej i zastosowano symbole N.01, N01.1, N.03, N.03.1. Powyższe wynika z raportów z kontroli na miejscu przeprowadzonych [...] sierpnia 2009 r. oraz dwukrotnie [...] września 2009 r.

Tymczasem Sąd zauważa, iż w raporcie z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009 r. stwierdzony został kod GR1, oznaczający nie wystąpienie na działce nieprawidłowości oznaczonych kodami DR (podkreślenie Sądu). Organy obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie w ogóle nie odniosły się w kontrolowanych decyzjach do wyników powyższej kontroli na miejscu. Ponadto nie wykazały dlaczego dały prymat kontroli przeprowadzonych [...] sierpnia 2009 r. i [...] września 2009 r. nad kontrolą w dniu [...] sierpnia 2009 r. oraz nie wyjaśniły skąd wynikają takie rozbieżności w wynikach ww. kontroli na miejscu. Jest bezsporne, iż sporządzane w postępowaniu kontrolnym raporty winny być dokumentami oddającymi rzetelnie stwierdzony stan faktyczny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że uzasadnienie organu II instancji nie zawiera pełnego przedstawienia materiału dowodowego na podstawie którego została wydana decyzja. Nie obrazuje w jaki sposób kontrole na miejscu zostały przeprowadzone i na ile zastosowana metoda jest dokładna. Ponadto uzasadnienie tej decyzji wskazuje na to, że opiera się ona wyłącznie na protokołach z kontroli przeprowadzonych [...] sierpnia 2009 r. i [...] września 2009 r., przyjmując, iż ich wyniki są prawidłowe i uzasadniają odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz nałożenie sankcji.

W ocenie Sądu obie decyzje wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które obligują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Treść wydanych decyzji, jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, ale i w sposób wybiórczy zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania. Powyższe prowadzi do wytworzenia u stron przeświadczenia, że organ załatwił sprawę bez uwzględnienia całokształtu okoliczności, a więc nierzetelnie.

Z przeprowadzonych kontroli na miejscu sporządzane zostały, co jest poza sporem "Raporty z kontroli". Bezsporne jest również to, iż skarżący nie był obecny przy żadnej z przeprowadzanych kontroli. A zatem kontrolowany winien otrzymać kopie raportów, stosownie do § 9 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. Tymczasem w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest dowodów doręczenia skarżącemu sporządzonych raportów, pomimo zaznaczenia w każdym z nich, iż kopię raportu należy przesłać kontrolowanemu pocztą. Przy jednym z raportów

(nr dokumentu: [...]) znajduje się jedynie potwierdzenie nadania. Z akt sprawy nie wynika, w jaki sposób skarżący zapoznał się ze wskazanymi wyżej raportami oraz czy został zachowany określony w tym przepisie 14 dniowy termin do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w raporcie, który biegnie od dnia doręczenia (otrzymania) raportu, a nie od zapoznania się z jego treścią. Jak wyżej wskazał Sąd, w aktach sprawy nie ma dowodów doręczeń skarżącemu kopii raportów. W aktach sprawy brak jest pisma organu informującego skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. A zatem twierdzenie organu odwoławczego, iż skarżący nie skorzystał z możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń – w ocenie Sądu – należy uznać za przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz z uwzględnieniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż akta administracyjne powinny odzwierciedlać chronologię zdarzeń i to na organie spoczywa obowiązek ich skompletowania i przesłania stosowanie do art. 54 § 2 p.p.s.a..

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji orzeczenia.