Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 310/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt. 8
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Telewizji Polskiej S.A z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. J. L. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"), działając za pośrednictwem podmiotu zobowiązanego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] z siedzibą w [...] (dalej także: "[...]" lub "podmiot zobowiązany") w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

W okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący J. L., działając za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-maila), kierując korespondencję na adres e-mail: [...], wystąpił do [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

1. wskazanie dlaczego tylko dwudziestu osobom umożliwiono w dniu [...] czerwca 2020 r. wejście do Hali Sportowej w [...] na organizowane przez [...]spotkanie z Prezydentem RP Andrzejem Dudą;

2. wskazanie dlaczego w dniu [...] lipca 2020 r. na antenie [...] nie odbyła się transmisja z finału kampanii kandydata na Prezydenta RP Rafała Trzaskowskiego, który odbył się w [...];

3. poinformowanie do kogo i na jakie adresy e-mailowe skarżący mógłby napisać w sprawie programów emitowanych na antenie [...] oraz [...] w okresie trwania kampanii wyborczej w wyborach na Prezydenta RP.

W związku z tym, iż [...] nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wnioski skarżącego, w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. strona skarżąca, działając za pośrednictwem podmiotu zobowiązanego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Zarzucając w petitum skargi naruszenie przez podmiot zobowiązany przepisu art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej, skarżący wniósł o:

- zobowiązanie [...] do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w korespondencji elektronicznej wysłanej w okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] stycznia 2020 r.;

- nałożenie na [...] kary w wysokości 5.000,00 (pięć tysięcy) złotych za bezpowrotną możliwość ustalenia faktów niezbędnych do przygotowywanego prasowego materiału;

- zasądzenie od [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zauważyła, że w świetle art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej także: "u.d.i.p."), informacja powinna być udostępniona na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Tymczasem, jak wskazał skarżący, pomimo upływu powyższego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano e-maile z pytaniami, nie udzielił odpowiedzi.

W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, z uwagi na niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zasadne jest wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego.

Udzielając odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] wniosła o jej oddalenie.

Uzasadniając swoje stanowisko, podmiot zobowiązany wskazał, że [...] nie odnotowała wpływu e-maili z wnioskami skarżącego.

[...] zauważyła, że z treści skargi wynika, iż skarżący kierował e-maile zawierające wnioski o udostępnienie informacji publicznej na różne adresy e-mailowe powiązane z [...], w tym w szczególności na adresy programów lub audycji [...]. Podmiot zobowiązany wskazał jednak, że adresy te nie są przeznaczone do kierowania żądań w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a służą jedynie m.in. do nawiązywania kontaktów w sprawach tematów, którymi poszczególne redakcje telewizyjne powinny się zająć. [...] podkreśliła, że tryb postępowania z wiadomościami kierowanymi na adresy programów lub audycji jest zupełnie odmienny od trybu dotyczącego wniosków składanych na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. [...] podkreśliła jednocześnie, że pracownicy, którzy odbierają e-maile przesyłane na adresy programów lub audycji telewizyjnych nie muszą znać przepisów wskazanej ustawy ani trybu postępowania z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, a przede wszystkim nie są zobowiązani na takie wnioski odpowiadać.

Niezależnie od powyższego, [...] wskazała jednak, iż nie odnotowała wpływu spornych pytań skarżącego na wskazane przez niego adresy e-mail.

[...] wskazała, że możliwe jest występowanie do niej z wnioskami formułowanymi w różnych trybach, w tym m.in. w trybie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale także z ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm.), czy też ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm.). Podmiot zobowiązany zauważył, że w tych ostatnich trybach, odmiennie od regulacji zawartych w u.d.i.p., nie obowiązują ustawowe terminy rozpatrywania wniosków oraz nie wydaje się decyzji w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji. W tej sytuacji, podmiot zobowiązany podniósł, że jeżeli dana osoba kieruje wnioski na różne adresy e-mailowe w [...] i nie wskazuje, że występuje w trybie dostępu do informacji publicznej, to nie może oczekiwać, że każdy pracownik [...] będzie wiedział jak z danym żądaniem postępować.

[...] podkreśliła, że adresem właściwym do kierowania wniosków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej jest adres e-mailowy wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej, tj. [...].

Podmiot zobowiązany wskazał jednak, że - wbrew zapewnieniom skarżącego - [...] nie odnotowała wpływu żadnego wniosku skarżącego na wskazany powyżej adres e-mailowy.

Odnosząc się natomiast do treści pytań skarżącego, [...] wskazała, że nie dysponuje informacją dlaczego tylko dwudziestu osobom umożliwiono w dniu [...] czerwca 2020 r. wejście do hali sportowej w [...], gdzie zorganizowano spotkanie z Prezydentem RP Andrzejem Dudą. [...] podkreśliła bowiem, że nie materializuje takich informacji na żadnych nośnikach, nie sporządza także protokołów, notatek, czy też innych dokumentów w tym zakresie. Ponadto, podmiot zobowiązany podniósł, że we wskazanym przypadku nie przygotowywano scenariusza audycji, który ewentualnie mógłby zakładać określoną ilość jej uczestników.

Ponadto, [...] poinformowała, że nie dysponuje także informacją dlaczego w dniu [...] lipca 2020 r. nie prowadziła transmisji z finału kampanii wyborczej kandydata na Prezydenta RP Rafała Trzaskowskiego w [...]. Podmiot zobowiązany wskazał, że w tym przypadku również nie materializuje takich informacji na żadnych nośnikach, nie sporządza protokołów, notatek, czy też innych dokumentów. [...] stwierdziła jednocześnie, że nie ma obowiązku sporządzania informacji na temat przyczyn braku transmisji wszystkich odbywających się wydarzeń.

Ustosunkowując się z kolei do pytania skarżącego dotyczącego adresu e-mailowego, na który mógłby napisać w sprawie programów emitowanych na antenie [...] oraz [...] w okresie trwania kampanii wyborczej w wyborach na Prezydenta RP, podmiot zobowiązany wskazał, że kontakt dla widzów udostępniono w Biuletynie Informacji Publicznej pod adresem: [...]. Jednocześnie, podmiot zobowiązany podkreślił, że nie ma innej możliwości kierowania do [...] pytań w sprawach programowych. Podmiot zobowiązany powołał się na przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniania na wniosek. W konsekwencji, podmiot zobowiązany uznał, że w tej sytuacji [...] nie była zobligowana do wskazywania skarżącemu informacji w tym zakresie.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowe z dnia [...] października 2021 r. skarżący - odnosząc się do stanowiska [...] wyrażonego w odpowiedzi na skargę - podniósł, że otrzymał informację z portalu [...], na którym ma od wielu lat założoną skrzynkę pocztową: [...], z której wysyłał e-maile zawierające wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zauważył, że starał się ustalić ewentualną przyczynę braku wpływu swoich e-maili na różne skrzynki e-mailowe należące do [...]. Skarżący wskazał, że z wyjaśnień portalu [...] wynika m.in., iż w przypadku wystąpienia problemów z dostarczeniem wiadomości na konto odbiorcy automatycznie generowany jest e-mail zwrotny, który zawiera techniczny opis przyczyny niedostarczenia wiadomości. Skarżący podniósł, że ze wspomnianej informacji wynikało, że jeżeli po wysłaniu wiadomości, e-mail zwrotny nie pojawił się - jak w przypadku wiadomości skarżącego kierowanych do [...] - to oznacza to, iż wiadomość poprawnie wyszła z serwera nadawcy, a problem leży po stronie serwera odbiorcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący zarzucił, że niezgodne z prawdą są twierdzenia [...] jakoby nie odnotowała ona wpływu jego e-maili zawierających wnioski o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych na następujące adresy e-mailowe: [...], [...], [...]oraz [...].

W konsekwencji, skarżący uznał, że jego wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane do [...] były celowo ignorowane oraz usuwane przez anonimowych pracowników telewizji z uwagi na treść formułowanych przez niego żądań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, dokonując kontroli działalności administracji publicznej, orzeka m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W świetle przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej także: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.).

W świetle art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:

1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);

2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12);

3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;

4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W rozpatrywanej sprawie J. L. sformułował wobec [...] zarzut bezczynności w rozpatrzeniu jego wniosków złożonych w okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. (vide: e-maile z dnia: [...] lipca 2020 r., [...] lipca 2020 r., [...] lipca 2020 r., [...] lipca 2020 r., [...] lipca 2020 r., [...] sierpnia 2020 r., [...] sierpnia 2020 r., [...] września 2020 r., [...] września 2020r., [...] października 2020 r., [...] listopada 2020 r., [...] listopada 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., oraz [...] stycznia 2021 r.) o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

1. wskazanie, dlaczego tylko dwudziestu osobom umożliwiono w dniu [...] czerwca 2020 r. wejście do Hali Sportowej w [...] na organizowane przez [...] spotkanie z Prezydentem RP Andrzejem Dudą;

2. wskazanie, dlaczego w dniu [...] lipca 2020 r. na antenie [...] nie odbyła się transmisja z finału kampanii kandydata na Prezydenta RP Rafała Trzaskowskiego, który odbył się w [...];

3. poinformowanie, do kogo i na jakie adresy e-mailowe skarżący mógłby napisać w sprawie programów emitowanych na antenie [...] oraz [...] w okresie trwania kampanii wyborczej w wyborach na Prezydenta RP.

Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy).

Nie ulega wątpliwości, że [...] z siedzibą w [...] - jako podmiot wykonujący zadania publiczne - jest zobowiązana, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej. Warto zauważyć, że jest to publiczna telewizja realizująca misję publiczną, w rozumieniu art. 21 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, której elementem jest np. tworzenie i rozpowszechnianie programów wyspecjalizowanych, na których rozpowszechnianie uzyskano koncesję (zob. art. 21 ust. 1a pkt 2 tej ustawy).

Jednocześnie, należy uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia - a w przypadku [...] nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia z taką sytuacją - ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można bowiem wskazać, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018).

Niemniej, należy podkreślić, iż sam fakt, że dany podmiot jest - co do zasady - obowiązany do udostępniania informacji publicznej, nie oznacza jeszcze, że w określonym przypadku mamy do czynienia z obowiązkiem przekazania danej informacji wnioskodawcy. Należy bowiem zauważyć, że istotne jest również to, czy informacja, o udostępnienie której wystąpił dany podmiot, stanowi informację publiczną, a także to, czy informacja ta może być w ogóle udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Warto wskazać, że brak cech informacji publicznej powoduje, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. Organ, do którego wniesiono żądanie, powinien natomiast wystosować do wnioskodawcy pismo informacyjne o nienależeniu żądanej informacji do zakresu przedmiotowego ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.

Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez niedokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi, więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego.

W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357 oraz z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, publ. /w:/ https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Jeśli zatem żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy z wyjaśnieniem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu u.d.i.p.

Należy uznać, że informacją publiczną będzie całość dokumentacji posiadanej przez dany organ władzy publicznej, której organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (zob. szerzej: /w:/ m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 111/08).

W literaturze również podkreśla się, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, wskazuje się, że w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. M. Chmaj /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).

Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że żądania zawarte we wnioskach strony skarżącej skierowanych do [...] w okresie od dnia [...] lipca 2021 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. dotyczą udostępnienia informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej, w rozumieniu u.d.i.p., a więc w konsekwencji [...] nie miała obowiązku jej udostępnienia.

Otóż, w ocenie Sądu, zarówno informacja dotycząca przyczyn umożliwienia jedynie dwudziestu osobom wejścia w dniu [...] czerwca 2020 r. do Hali Sportowej w [...] na organizowane przez [...] spotkanie z Prezydentem RP Andrzejem Dudą, jak również informacja dotycząca przyczyn braku przeprowadzenia przez [...] transmisji w dniu [...] lipca 2020 r. z finału kampanii kandydata na Prezydenta RP Rafała Trzaskowskiego, który odbył się w [...], nie mogą być zakwalifikowane jako informacje publiczne, albowiem nie dotyczą sfery istniejących faktów i danych, lecz niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci określonych działań podjętych przez podmiot zobowiązany. Informacji tych nie sposób również zaliczyć do dokumentacji posiadanej przez dany podmiot zobowiązany, której używa on do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań ze sfery publicznej.

Warto w tym miejscu zauważyć, że [...] wyraźnie wskazała, że nie zmaterializowała powyższych informacji na żadnych nośnikach, a także nie sporządziła protokołów, notatek, czy też innych dokumentów w przedmiotowym zakresie, z których wynikałoby, dlaczego podmiot ten podjął taką, a nie inną decyzję, co do uczestnictwa określonej liczby osób w danym spotkaniu wyborczym oraz udziału [...] we wskazanym przez skarżącego wydarzeniu. Zgodzić się należy również z [...], iż nie ma ona ustawowego obowiązku sporządzania informacji na temat przyczyn braku transmisji wszystkich odbywających się wydarzeń.

Według Sądu, nie sposób przyjąć również, aby informacja dotycząca adresów e-mailowych, na które skarżący mógłby napisać w sprawie programów emitowanych na antenie [...] oraz [...] w okresie trwania kampanii wyborczej w wyborach na Prezydenta RP, posiadała cechy informacji publicznej, w rozumieniu u.d.i.p.

Sama [...] zauważyła ponadto, że w Biuletynie Informacji Publicznej znajduje się informacja dotycząca możliwości kierowania do [...] pytań widzów w sprawach programowych pod adresem: [...]. W tej sytuacji, mając na względzie normę prawną wyrażoną w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodzić się należy z podmiotem zobowiązanym, że skoro informacja w powyższym zakresie dostępna była w Biuletynie Informacji Publicznej, to [...] nie była zobligowana do wskazywania skarżącemu informacji w tym zakresie.

Nie ulega wątpliwości, że celem prawa do informacji jest zapewnienie jawności życia publicznego, przejrzystości działań organów państwa i innych instytucji wykonujących zadania publiczne, a w konsekwencji możliwości wpływania obywateli na postępowanie władz publicznych i funkcjonowanie struktur publicznych.

Art. 61 Konstytucji RP ma na celu zagwarantowanie obywatelom, możliwości sprawowania kontroli nad organami władzy. Ma zatem w efekcie prowadzić do poprawy funkcjonowania organów władzy, przekładając się na poprawę działania całego Państwa.

W ocenie Sądu, przyjąć należy, że powyższe cele z całą pewnością przyświecały stronie skarżącej, jako wnoszącej o udostępnienie informacji publicznej. Można jednocześnie uznać, że troska, jaką kierował się skarżący, wnosząc o udostępnienie spornej informacji, miała prawo wynikać z faktu, iż - według powszechnej opinii - postępowanie [...] w trakcie kampanii wyborczej na urząd Prezydenta RP w 2020 r. budziło poważne zastrzeżenia pod względem nie tylko stricte prawym (vide: wątpliwości co do zgodność działania telewizji publicznej z Konstytucją RP i prawem wyborczym oraz ustawą o radiofonii i telewizji), ale także pod względem uczciwości dziennikarskiej (m.in. z uwagi na brak zachowania przez dziennikarzy telewizji publicznej bezstronności i rzetelności zawodowej).

Niemniej jednak, pomimo powyższych uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości wypełniania misji publicznej przez [...] i tym samym prawidłowości w zakresie gospodarowania mieniem publicznym, Sąd nie mógł w niniejszej sprawie abstrahować od charakteru wnioskowanej przez skarżącego informacji, a w kontekście powyższych ustaleń wynikało ewidentnie, iż informacja ta nie miała charakteru informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Mając powyższe na względzie, nie sposób uznać zatem, że [...] w analizowanym zakresie pozostawała w bezczynności.

W tej sytuacji, z uwagi na fakt, iż [...] nie dopuściła się zarzucanej skargą bezczynności, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania tego podmiotu do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej, a także do uwzględnienia pozostałych żądań zawartych w petitum skargi.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.