Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 364/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie Sławomir Antoniuk (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki – oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dowódca [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...]odmawiającą kpt. R. C. wyrażenia zgody na udzielenie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki.

Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2008 r. kpt. R. C. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o przydzielenie środków finansowych na pobieranie nauki poza wojskiem.

Dowódca [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 26 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 3 i 4 oraz 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) oraz § 3 i § 5 ust. 2 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz kierowania żołnierzy zawodowych na studia albo naukę w kraju lub za granicą (Dz. U. Nr 59, poz.362), nie wyraził kpt. R. C. zgody na udzielenie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż kpt. R. C. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku szefa logistyki w [...] batalionie zmechanizowanym na okres kadencji od dnia 1 sierpnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. Z opinii kadrowej wynikało, że zweryfikowana przez Dowódcę Wojsk Lądowych prognoza przebiegu służby przewiduje dla wnioskodawcy docelowo stanowisko szefa sekcji o stopniu etatowym majora. Podjęte przez ww. oficera studia podyplomowe były warunkiem niezbędnym do uzyskania wyższego stanowiska służbowego w dalszej perspektywie czasowej. Jednakże przepis art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwala na udzielenie pomocy wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym stanowisku służbowym. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka zbieżności kierunku obieranej nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym i prognozowanym stanowisku służbowym. Wnioskodawca pełnił służbę wojskową w korpusie logistyki i w prognozie perspektywicznej został zaplanowany do wyznaczenia na stanowiska logistyczne. Kierunek, na którym podjął naukę - zarządzanie zasobami ludzkimi - trudno uznać za zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi wymaganymi na stanowisku logistycznym. Wyznaczenie na stanowisko służbowe jest uzależnione od ukończenia studiów, kursu, szkolenia, stażu lub specjalizacji, w zależności od wymaganych kwalifikacji określonych w karcie opisu stanowiska służbowego. Niezbędną przesłanką jest również zgoda organu uprawnionego do wyznaczania żołnierza na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe, na podstawie § 6 powołanego rozporządzenia. Tymczasem Dowódca Wojsk Lądowych pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował Dowódcę [...], iż Minister Obrony Narodowej w dniu [...] lutego 2009 r. odmówił wyrażenia zgody na zawarcie umowy o udzielnie pomocy w związku z pobieraniem nauki przez kpt. R. C.

Od powyższej decyzji R. C. wniósł odwołanie podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, albowiem ukończone przez niego studia podyplomowe w zakresie "Zarządzania zasobami Ludzkimi" są zbieżne zajmowanym przez niego stanowiskiem służbowym Szefa Logistyki batalionu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Dowódca [...] utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 52 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, udzielenie pomocy żołnierzowi w związku z pobieraniem nauki może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Dowódca jednostki wojskowej, po uzyskaniu zgody od organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe, zawiera z żołnierzem zawodowym umowę, w której określa między innymi formę pomocy. Wyżej powołany przepis wprowadza ograniczenia dla dowódcy precyzując obligatoryjne przesłanki przyznania pomocy w związku z pobieraniem nauki przez żołnierzy, jak również wymóg uzyskania zgody organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza na stanowisko na zawarcie takiej umowy. W sprawie przyznania pomocy w nauce najpierw rozpatrywany jest związek pomiędzy kwalifikacjami jakie uzyska skarżący po ukończeniu nauki, a wymaganiami na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Ocena ta należy przede wszystkim do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę. Celem pomocy, o której mowa w art. 52 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest w wsparcie żołnierzy w uzyskaniu kwalifikacji wymaganych na stanowisku służbowym (zajmowanym bądź przyszłym). Nie ma z kolei potrzeby wydatkowania środków, gdy poziom nauki podjętej przez odwołującego nie ma związku z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym bądź planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, jak również ze względu na fakt, że nauka została ukończona. Dopiero w drugim etapie kierowany jest wniosek do uprawnionego organu o wyrażenie zgody na zawarcie umowy z wnioskodawcą. W ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy kwestia spełnienia przesłanek określonych w art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, została pozytywnie rozstrzygnięta na rzecz kpt. R. C., a dowódca [...], w którym pełni on służbę, zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na zwarcie umowy. Jednakże odpowiedz ministra była negatywna. Wobec powierzenia kpt. R. C. obowiązków dowódcy [...] – właściwym do rozstrzygania w jego sprawie stał się dowódca [...]. Przy takim stanie rzeczy, decydującym w ocenie organu odwoławczego stał się fakt, iż to Minister Obrony Narodowej odmówił wyrażenia zgody na zawarcie umowy w przedmiocie udzielenia kpt. R. C. pomocy w nauce. Mając na uwadze, że decyzja podjęta przez Dowódcę [...] jest właściwa, pomimo błędnego uzasadnienia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należało ją utrzymać w mocy.

Decyzja Dowódcy [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji jej wydanie z naruszeniem: 1) art. 52 ust. 4 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia marca 2008 r. w sprawie udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz kierowania żołnierzy zawodowych na studia albo naukę w kraju lub za granicą, poprzez błędną wykładnię i nie wyrażenie zgody na udzielenie pomocy finansowej w związku z podjęciem przez skarżącego nauki na kierunku zbieżnym na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Z podanych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż Dowódca [...], po przeanalizowaniu wniosku skarżącego, stwierdził w swojej opinii do wniosku, że kierunek studiów w Wyższej Szkole Prawa i Administracji jest kierunkiem zgodnym z działalnością logistyki jednostki wojskowej, a poziom nauki (studia podyplomowe) jest zbieżny z prognozami wskazanymi w zweryfikowanej opinii okresowej, wyrażając tym samym zgodę na podjęcie nauki na studiach podyplomowych. Do przedmiotowego wniosku została załączona Opinia Finansowa z dnia 15 stycznia 2009 r., w której stwierdzono, że środki finansowe na zabezpieczenie studiów podyplomowych w wys. 2.900,00 zł. zostały ujęte w planie finansowym na 2009 r. i zgodnie z planem zostały przyznane. W ocenie skarżącego, kierunek studiów - Zarządzanie Zasobami Ludzkimi jest zgodny z Kartą Opisu Stanowiska - Część II - Kwalifikacje, gdzie w pierwszym z punktów "Wymagane umiejętności" określono: przewodzenie i dowodzenie logistyką batalionu, stawianie zadań i określanie celów żołnierzom bezpośrednio podległym, rozwiązywania konfliktów, planowania rozwoju służbowego żołnierzy bezpośrednio podległych. Zdaniem skarżącego, zakres wiedzy jaką zdobył na powyższym kierunku jest jak najbardziej zbieżny z zajmowanym przez niego obecnie stanowiskiem służbowym. W prognozie dalszej określono skarżącemu studia podyplomowe w Akademii Obrony Narodowej. Jednak zgodnie z ustawą pragmatyczną studia podyplomowe na uczelni krajowej są traktowane na równi z dyplomem szkoły wojskowej. Skarżący zwrócił uwagę, iż zarówno organ I jak i II instancji nie wziął pod uwagę opinii dowódcy jednostki wojskowej, co z kolei stanowi zdaniem organu odwoławczego podstawę do podjęcia decyzji o udzieleniu pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. Opinia dowódcy jednostki jednoznacznie określała zasadność podjętej nauki i jej zgodność z zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem służbowym, w związku z czym, zostały spełnione przesłanki z art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej, do udzielenia pomocy finansowej żołnierzowi w związku z pobieraniem nauki.

W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji jest przepis art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten wskazuje, iż żołnierz zawodowy może podjąć naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych (ust. 1). O fakcie pobierania nauki powinien on poinformować pisemnie dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe (ust. 2). Żołnierz zawodowy może wystąpić do organu wojskowego właściwego do wyznaczenia go na wyższe stanowisko służbowe o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 3 i 5). Pomoc ta może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (ust. 4). Definicję stanowiska służbowego zawiera przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przepis ten wskazuje, iż stanowisko służbowe to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska: a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) wymaganiami kwalifikacyjnymi, d) opisem stanowiska, e) grupą uposażenia, f) korpusem osobowym, g) grupą osobową.

Przepis art. 52 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej wskazuje więc na to, iż bezwzględną przesłanką udzielenia żołnierzowi pomocy jest ściśle powiązanie zarówno poziomu, jak i kierunku podjętej nauki z obecnie zajmowanym stanowiskiem służbowym lub planowanym w przyszłości do zajęcia przez oficera stanowiskiem służbowym. Inaczej mówiąc, ustawodawca nie przewiduje przyznania pomocy żołnierzowi, jeśli podjęte studia lub inny rodzaj dokształcania nie będzie mógł być wykorzystany na wskazanych w przepisie stanowiskach służbowych. Przy czym owe wykorzystanie nie odnosi się do pogłębiania wiedzy przydatnej na zajmowanym lub planowanym do objęcia stanowisku służbowym, lecz wiedzy niezbędnej, ukierunkowanej na potrzeby służby wojskowej.

Podkreślenia wymaga, iż decyzja o przyznaniu pomocy jest decyzją uznaniową. Żołnierz nawet, jeśli wystąpią okoliczności opisane w przepisie, może nie otrzymać pomocy, jednak organ w takiej sytuacji powinien wskazać powody, dla których nie udzielono w takiej pomocy.

Szczegółowy tryb pobierania nauki przez żołnierzy zawodowych oraz rodzaj i zakres pomocy, jaka może być im udzielana określony został w rozdziale 2 rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451). Wniosek zainteresowanego żołnierza, jeżeli spełnia wymagania określone w § 4 ww. rozporządzenia może zostać rozpoznany pozytywnie. Wówczas, zgodnie z § 5 i § 6 tego rozporządzenia, w przypadku gdy żołnierz spełnia warunki do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki, dowódca jednostki wojskowej występuje do organu uprawnionego do wyznaczania żołnierza na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy. Negatywne rozpatrzenie wniosku strony skutkuje obowiązkiem wydania przez dowódcę jednostki wojskowej decyzji administracyjnej. Decyzję taką wydaje się tylko i wyłącznie z powodów określonych w § 8 pkt 1-3 powołanego rozporządzenia, tj. 1) odmawia się żołnierzowi udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki w przypadku braku środków finansowych; 2) odmawia się żołnierzowi udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki w przypadku niespełnienia przez żołnierza warunków, o których mowa w art. 52 ust. 4 ustawy; 3) może odmówić żołnierzowi udzielenia pomocy finansowej w przypadku istnienia możliwości pobierania nauki w ramach szkolnictwa wojskowego.

W rozpatrywanej sprawie w dacie orzekania kpt. R. C. pełnił funkcję na stanowisku służbowym: szef logistyki w [...]. W opinii kadrowej przewidziano dla skarżącego stanowisko: szef sekcji w stopniu etatowym majora w korpusie logistyki. Umiejscowienie skarżącego w tym właśnie korpusie powoduje, iż podstawowym kierunkiem kształcenia, w którym zgonie z potrzebami Sił Zbrojnych skarżący powinien pogłębiać wiedzę zawodową, jest właśnie logistyka. Logistyka jest terminem opisującym proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawnego i efektywnego ekonomicznie przepływu surowców, materiałów, wyrobów gotowych oraz odpowiedniej informacji z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji. Działania logistyczne mogą obejmować (choć nie muszą się do nich ograniczać): obsługę klienta, prognozowanie popytu, przepływ informacji, kontrolę zapasów, czynności manipulacyjne, realizowanie zamówień, czynności reparacyjne i zaopatrywanie w części, lokalizację zakładów produkcyjnych i składów, procesy zaopatrzeniowe, pakowanie, obsługę zwrotów, gospodarowanie odpadami, transport i składowanie. Pomijając nawet specyfikę logistyki wojskowej (w prognozie dalszej przewidziano dla skarżącego studia podyplomowe na Akademii Obrony Narodowej), nie można zgodzić się z argumentacją strony, iż podjęty przez skarżącego kierunek studiów podyplomowych – zarządzanie zasobami ludzkimi – wiąże się bezpośrednio z zajmowanym i przewidywanym do objęcia stanowiskiem służbowym szefa logistyki w odpowiedniej jednostce organizacyjnej. Bez wątpienia kierunek ukończony przez skarżącego będzie wpływał na fachowość zarządzania podległym mu żołnierzom i wiedza zdobyta na tym kierunku będzie przydatna w procesie dowodzenia podległym żołnierzom. Jednakże nie są to umiejętności, które w sensie materialnym wiążą się z zajmowanym przez kpt. R. C. stanowiskiem służbowym. Niewątpliwie ukończony przez skarżącego kierunek byłby preferowany w komórce organizacyjnej zajmującej się sprawami osobowymi (zarządzaniem kadrami), natomiast jest porządny, lecz nie wymagany w komórkach organizacyjnych logistyki.

W związku z powyższym za trafne należy uznać stanowisko zajęte przez Dowódcę [...], iż skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej. To z kolei uzasadnia wydanie decyzji dla strony odmownej w oparciu o przepis § 8 pkt 2 powołanego rozporządzenia.

Odnosząc powyższe rozważania do rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym przez Dowódcę [...] należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie i w części dotyczącej rozstrzygnięcia jest prawidłowa. Jednakże jej uzasadnienie, w świetle postanowień § 8 powołanego rozstrzygnięcia, jest wadliwe i nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawiera podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia i uzasadnienia prawnego.

W doktrynie i orzecznictwie ukształtował się pogląd, że brak przytoczenia w decyzji podstawy prawnej bądź nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane, w sytuacji gdy podstawa prawna istnieje, nie jest taką wadą, która skutkuje uchyleniem decyzji (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1073/05, publik. LEX nr 193908). Wobec tego organ odwoławczy był uprawniony stwierdzić w wyniku rozpoznania odwołania, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, choć oparł się na innych (nieprawidłowych w ocenie Sądu) argumentach, niż uczynił to organ I instancji. Taka wada nie jest jednak wadą eliminującą decyzję z obrotu prawnego. Już od dawna w orzecznictwie akceptowany jest pogląd, iż utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie – przykładowo wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 730/85 (publikowanym GAP 1987, nr 5, s. 43).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.