Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 130/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A w K. na decyzję Wojewody z dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania na własność nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia 30 grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 20 kwietnia 2015 r. umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku A. o przyznanie na własność dla B. działki nr [...] o powierzchni 1,52 ha, położonej w obrębie K., gmina K.

Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 7 stycznia 1959 r. B. wystąpiła do prezydium Powiatowej Rady Narodowej o przyznanie na własność jeziora, szopy oraz gruntu o powierzchni 1 ha, z przeznaczeniem na zorganizowanie kwaszarni ogórków i kapusty, wskazując, że jezioro oraz przyległe grunty są użytkowane przez Spółdzielnię od 1957 r. Na wniosku tym znajduje się adnotacja Komisji Ziemskiej z dnia 17 stycznia 1959 r.: "B. wydzielić z działki nr [...] (jezioro) staw oraz grunty orne około 1 ha i szopę (suszarnia po cegielni). Na warunkach zgodnie z dekretem o reformie rolnej z dnia 6 IX 1944 r." W uzasadnieniu wskazano, że przydzielony obiekt wraz z gruntem stanowił własność C. i użytkowany był od 1957 r. przez B. za zgodą Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa przy PRN.

Pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. A. złożyła zażalenia na przewlekłość w tej sprawie domagając się rozstrzygnięcia wniosku.

Starosta ustalił w toku postępowania, że decyzją z dnia 19 lutego 1991 r. wojewoda na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191) stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez gminę K. prawa własności działki nr [...]. Wnioskodawczyni bezskutecznie domagała się stwierdzenia nieważność tej decyzji. Umową z dnia 17 marca 1994 r. Gmina oddała działkę nr [...] w użytkowanie wieczyste A., a umową z dnia 28 kwietnia 2014 r. Spółdzielnia ta sprzedała prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby fizycznej.

Starosta decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie, wskazując, że przedmiotowa nieruchomości nie stanowi już własności Skarbu Państwa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że jest następcą prawnym B. i wniosła o uznanie, że w okresie od 17 stycznia 1959 r. do 17 marca 1994 r. przysługiwało jej prawo do przedmiotowej nieruchomości. Wskazała ona, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej organ zażądał przedstawienia przez Spółdzielnię tytułu prawnego do nieruchomości, a organ niezasadnie umorzył postępowanie w sprawie nie podając przyczyny wydania takiej decyzji.

Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Rozstrzygnięcie wniosku z 1959 r. miało nastąpić na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. nr 49 poz. 279). Organ odwoławczy wskazał, że adnotacja zamieszczona na wniosku nie stanowi decyzji administracyjnej, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 181/13. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 powołanego dekretu własność państwa stanowiły nieruchomości wchodzące w skład zapasu ziemi, a skoro obecnie przedmiotowa działka jest własnością Gminy nie wchodzi ona w skład zapasu ziemi i nie podlega wydzieleniu. Uzasadniało to umorzenie postępowania, bowiem nie istnieje jego przedmiot - działka z zapasu ziemi podlegająca wydzieleniu.

Organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i podstawę wydania decyzji, zgodnie z art. 191 § 1 k.p.a. winny stanowić przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), wadliwość ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy.

W skardze na powyższą decyzję A. wniosła o jej uchylenie, zarzucając, że wniosek dotyczył przyznania nieruchomości na własność, a wydana przez organ odwoławczy decyzja wskazuje, że przedmiotem postępowania było wydzielenie działki z zapasu ziemi, zatem złożony wniosek nie został dwuinstancyjnie rozpoznany. Skarżąca wskazała, że wniosek winien być rozpoznany według stanu prawnego oraz faktycznego istniejącego w dacie złożenia wniosku, faktycznie bowiem przyjęcie aktualnego stanu prawnego faktycznego powoduje, że wydanie decyzji jest niemożliwe, obecnie bowiem właścicielem nieruchomości jest Gmina. Skarżąca zarzuciła, że wbrew stanowisku organu, poczyniona na wniosku adnotacja spełnia wszystkie wymogi decyzji administracyjnej. Nadto wskazała ona, że wobec braku możliwości przyznania aktualnie na własność skarżącej przedmiotowej działki, organ winien stwierdzić, że działka ta była własnością skarżącej i określić w jaki czasie przysługiwało jej to prawo. A. wskazała, że powoływane przepisy, będące podstaw złożonego wniosku stanowią obowiązujące prawo i powołała się na fakt orzekania w sprawie tzw. "gruntów warszawskich".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014, poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, organ w zaskarżonej decyzji nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W dacie złożenia wniosku w styczniu 1959 r., kwestie nabywania i przekazywania spółdzielniom nieruchomości regulowane były przepisami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) oraz wydanym z upoważnienia art. 3 ust. 3 tego dekretu rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1951 r. w sprawie przekazywania rolniczym spółdzielniom produkcyjnym nieruchomości rolnych, stanowiących własność Państwa (Dz. U. z 1951 r., Nr 10, poz. 77). Zgodnie z art. 2 wymienionego dekretu prawo przejmowania, nabywania, zbywania i przekazywania nieruchomości w trybie dekretu służy wykonawcom narodowych planów gospodarczych, a w szczególności m.in. spółdzielniom (pkt. 6). Oba te akty prawne utraciły moc, wskutek ich uchylenia.

Podniesione w skardze zarzuty nie są uzasadnione.

Postępowanie winno podlegać umorzeniu na podstawia. 71 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), z uwagi na brak podstawy prawnej i faktycznej do merytorycznego załatwienia sprawy. Wskutek upływu czasu i zmiany okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznanie wniosku i przyznanie własności nieruchomości i następcy prawnemu wnioskodawcy nie jest obecnie możliwe, co z resztą skarżąca przyznała w odwołaniu jak i wniesionej skardze. Akt prawny, na podstawie którego mogło nastąpić rozpoznanie wniosku utracił moc i nie jest możliwe przyznanie w jego trybie na rzecz jakiegokolwiek podmiotu prawa własności nieruchomości.

Skarżąca powoływała się na możliwość orzekania w sprawach tzw. "gruntów warszawskich". Możliwość ta wynika z przepisu szczególnego art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (|Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), który to przepis, podobnie jak inne regulacje tej ustawy, dotyczy możliwości zwrotu nieruchomości odebranej przez Państwo jej właścicielowi, a nie przyznania takiej nieruchomość innemu podmiotowi, jak spółdzielnia będąca poprzednikiem prawnym skarżącej.

W sprawie brak było możliwości rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie, że jej poprzednicze prawnej przysługiwało prawo własności nieruchomości w poprzednim okresie. Wniosek taki nie został bowiem przed organem I instancji złożony i nie podlegał rozpoznaniu. Wniosek taki zawierałby inny przedmiot postępowania i na etapie postępowania odwoławczego brak było możliwości jego zgłoszenia. Na marginesie wskazać należy, że prawo do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji przysługuje stronie, jeżeli wynika to z przepisów prawa. Skarżąca nie powołała się na żadne przepisy, które mogłyby stanowić podstawę złożenia wniosku o ustalenie, że jej poprzedniczce prawnej przysługiwało prawo własności nieruchomości. Ustalenia faktu własności nieruchomości, co do zasady, odbywa się przed sądem cywilnym w drodze powództwa przewidzianego w art. 189 k.p.c.

Dodatkowo wskazać należy, że gdyby adnotacja poczyniona na wniosku stanowiła, jak wskazywała skarżąca, decyzję administracyjną, postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe, wobec zakończenia prowadzonej sprawy w 1959 r.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.