Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 553/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi K. H. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego K. H. kwotę 330,40 zł. (słownie: trzysta trzydzieści złotych i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]" Rada Miejska stwierdziła wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, ze zm.).

W § 1 uchwały Rada stwierdziła, iż "w związku z zawiadomieniem Wojewody, które wpłynęło do Rady Miejskiej w dniu 22 stycznia 2007r., iż oświadczenie K. H. - Burmistrza Miasta o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę A. H. wpłynęło po terminie, określonym w ustawie o samorządzie gminnym - stwierdza się wygaśnięcie z dniem 27 grudnia 2006r. mandatu Burmistrza Miasta K. H.".

Uchwała ta została podjęta po wcześniejszym umożliwieniu Burmistrzowi Miasta złożenia wyjaśnień w tej sprawie. Zgodnie z § 4 uchwała weszła w życie z dniem podjęcia.

Z pisma Wojewody, opatrzonego datą 17 stycznia 2007r., wynika, iż poinformował on Radę Miasta o fakcie złożenia po terminie tj. w dniu 3 stycznia 2007r. oświadczenia przez Burmistrza Miasta o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę A. H. oraz o zawartych umowach cywilnoprawnych. Wojewoda wskazał, iż stosownie do art. 24j ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) wójt obowiązany jest do złożenia oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka oraz do złożenia oświadczenia o umowach cywilnoprawnych zawartych przez małżonka w terminie 30 dni od dnia wyboru. K. H. został wybrany na Burmistrza Miasta w dniu 26 listopada 2006r., zaś ślubowanie złożył w dniu 4 grudnia 2006r. Wobec tego oświadczenie o działalności gospodarczej małżonki winno być złożone do dnia 27 grudnia 2006r. Ponieważ oświadczenie takie zostało złożone Wojewodzie dopiero w dniu 3 stycznia 2007r. to zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta rada winna stwierdzić wygaśnięcie mandatu burmistrza.

K. H. pismem z dnia 31 stycznia 2007r. wezwał Radę Miejską, na podstawie art. 101 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, do usunięcia naruszenia prawa, wywołanego podjęciem uchwały przez Radę w dniu "[...]" w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta poprzez pozbawienie go mandatu burmistrza tego miasta.

W uzasadnieniu wezwania skarżący podał, iż w dniu 4 grudnia 2006r. złożył ślubowanie po wygranych wyborach w dniu 26 listopada 2006r. i w dniu 3 stycznia 2007r. złożył dwa oświadczenia, jedno oświadczenie majątkowe na podstawie art. 24h ustawy o samorządzie gminnym i drugie o działalności gospodarczej małżonki na podstawie art. 24j ustawy o samorządzie gminnym. Wskazał, iż użyty w tym drugim przepisie termin do złożenia oświadczenia tj. 30 dni "od dnia wyboru" jest określeniem budzącym poważne wątpliwości interpretacyjne, co do tego czy za taki dzień należy uznać dzień przeprowadzenia wyborów, czy dzień oficjalnego ogłoszenia wyników, czy też dzień otrzymania zaświadczenia. Inaczej także został określony początek biegu terminu do złożenia własnego oświadczenia majątkowego niż dla oświadczenia o działalności gospodarczej małżonka. Podkreślił, iż składając oba oświadczenia był przekonany o zachowaniu terminu do ich przedłożenia Wojewodzie.

Nadto wskazał, iż w ustawie o samorządzie gminnym w art. 24k została przewidziana sankcja z tytułu niezłożenia oświadczenia polegająca na utracie wynagrodzenia za okres od dnia, w którym powinno być złożone oświadczenie do dnia jego złożenia, natomiast w art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta sankcją za niezłożenie w terminach, określonych w odrębnych przepisach, oświadczenia o działalności gospodarczej małżonka jest wygaśnięcie mandatu burmistrza. Skarżący podniósł, iż w ust. 2 tego przepisu zamieszczono uprawnienie dla burmistrza do wypowiedzenia się przed podjęciem rozstrzygnięcia przez radę gminy co do wygaśnięcia mandatu, co oznacza, iż ustawodawca założył, że kwestia wyjaśnień osoby, której mandat ma wygasnąć będzie miała znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Rada gminy winna zatem oceniać charakter uchybienia w złożeniu oświadczenia, czy opóźnienie należy uznać za uzasadnione, czy też stanowiło ono lekceważenie obowiązującego prawa. Dodatkowo podniósł, iż Wojewoda był w posiadaniu oświadczenia o działalności gospodarczej małżonki z czasu pełnienia przez niego funkcji Burmistrza Miasta w kadencji 2002 - 2006, a zakres działalności gospodarczej małżonki od tamtej pory nie uległ zmianie.

Uchwałą z dnia "[...]" Rada Miejska odmówiła uchylenia własnej uchwały z "[...]" w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta w związku z wezwaniem Rady przez K. H. w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K. H. wniósł na podstawie art. 147 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza. Uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na wydaniu skarżonej uchwały w oparciu o przepisy niezgodne z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Podniósł, iż organ zastosował z powodu nieterminowego złożenia oświadczenia o działalności gospodarczej małżonki sankcję nieproporcjonalną do uchybienia - co znalazło wyraz w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r. sygn. K 8/07.

Skarżący wyjaśnił, że w wyborach samorządowych przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2006r. został wybrany Burmistrzem Miasta, zaś kwestionowana uchwała przekreśliła wynik tych wyborów i wolę wyborców za stosunkowo drobne uchybienie, jakim było opóźnienie w złożeniu oświadczenia o działalności gospodarczej małżonki prowadzonej i wykonywanej na terenie gminy.

Podkreślił, iż jego interes prawny w kwestionowaniu skarżonej uchwały wynika z faktu, iż został on pozbawiony mandatu Burmistrza Miasta, co wiąże się z nieposzanowaniem trwałości mandatu pochodzącego z bezpośrednich wyborów.

W dalszej części uzasadnienia skarżący ponowił wcześniejszą argumentację, iż w dniu 3 stycznia 2007r. złożył dwa oświadczenia - własne oświadczenie majątkowe oraz oświadczenie o działalności gospodarczej małżonki na podstawie art. 24j ustawy o samorządzie gminnym. Zaznaczył, że użyty w art. 24j ust. 3 pkt 1 tej ustawy termin do złożenia oświadczenia - 30 dni "od dnia wyboru" jest określeniem budzącym poważne wątpliwości interpretacyjne, co do tego czy za taki dzień należy uznać dzień przeprowadzenia wyborów, dzień oficjalnego ogłoszenia wyników wyborów, czy też dzień otrzymania zaświadczenia. Inaczej także został określony początek biegu terminu do złożenia własnego oświadczenia niż dla oświadczenia o działalności gospodarczej małżonka. Podał, iż składając oba oświadczenia był przekonany, iż zachował termin do ich przedłożenia Wojewodzie.

Skarżący podniósł dalej, iż ustawodawca w art. 24k ustawy o samorządzie gminnym i art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta odmiennie przewidział sankcje za niewykonanie w terminie obowiązku polegającego na złożeniu oświadczenia, gdyż w pierwszym z tych przepisów przewidziano jedynie sankcję finansową, zaś w drugim utratę mandatu burmistrza. Pozostawienie tych dwóch sankcji wprowadza dodatkową niespójność przepisów prawa i problemy i interpretacyjne.

Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2007r. sygn. K 8/07, którym orzeczono o niezgodności art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP uznając, że sankcje za opóźnienie w złożeniu oświadczenia wkraczają nieproporcjonalnie w prawa wyborcze, a automatyzm i bezwzględność sankcji prowadzą do przekreślenia wyników wyborów i woli wyborców za stosunkowo drobne uchybienie.

W konkluzji skargi K. H. podniósł, iż z uwagi na okoliczność, że skarżona uchwała została podjęta w oparciu o niekonstytucyjny przepis powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego i z tego powodu domaga się jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska podjęła uchwałę w dniu "[...]" w sprawie rozpatrzenia skargi K. H. na uchwałę Rady z dnia "[...]", w której postanowiono nie uwzględnić wniesionej skargi na uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta. Do reprezentowania Rady przed sądem administracyjnym upoważniono adwokata J. S.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2007r. Przewodniczący Rady Miejskiej poinformował tut. Sąd, iż w dniu "[...]" Rada Miejska podjęła uchwałę "[...]" o uchyleniu uchwały "[...]" z dnia "[...]" w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta.

Pismem z dnia 2 maja 2007r. K. H. potwierdził, iż Rada Miejska podjęła w dniu "[...]" uchwałę uchylającą własną uchwałę w sprawie wygaśnięcia jego mandatu jako Burmistrza Miasta, jednakże nie jest to w ocenie skarżącego przesłanka do wcześniejszego umorzenia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż niewątpliwie skarżona uchwała jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) zwana dalej: ustawą sg, tak więc na podstawie tego przepisu może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego.

Przed rozpoznaniem takiej skargi Sąd zobowiązany jest jednakże do zbadania przesłanek jej dopuszczalności.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy sg, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego tą uchwałą. Skarżący w dniu 1 lutego 2007r. wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, zaś Rada uchwałą z dnia "[...]" nie uwzględniła tego wezwania.

Zgodnie zaś z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwaną dalej: ustawą ppsa., skargę na uchwałę rady gminy - wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżący wniósł skargę w dniu 14 marca 2007r. a zatem z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy ppsa.

Skarga powyższa jest zatem dopuszczalna, skoro spełnione zostały wymogi formalne jej wniesienia.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdził, iż skarżona uchwałą narusza interes prawny K. H. Kwestionowana uchwała narusza interes prawny skarżącego, bowiem pozbawiła go funkcji burmistrza, pochodzącej z demokratycznych i bezpośrednich wyborów. Poza tym utrata mandatu pociągnęła za sobą ustanie stosunku pracy, w jakim pozostają z mocy art. 2 ust. 1 pkt c ustawy z 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1593, ze zm.), także pracownicy samorządowi zatrudnieni na podstawie wyboru, do jakich należy m.in. burmistrz.

Okoliczności te sprawiają, iż K. H. był legitymowany do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy sg.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem kwestionowanej uchwały stwierdzić należy, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżący złożył oświadczenie o działalności gospodarczej małżonka, o którym mowa w art. 24j ust. 1 ustawy sg z naruszeniem terminu określonego w art. 24j ust. 3 tej ustawy. Poza sporem pozostaje także fakt, iż termin ten biegnie od dnia wyboru, za który należało uznać dzień 26 listopada 2006r. W tym stanie sprawy 30-dniowy termin do złożenia spornego oświadczenia upływał w dniu 27 grudnia 2006r. Skarżący rzeczone oświadczenie złożył w dniu 3 stycznia 2007r., a zatem 7 dni po terminie, na co wskazano w skarżonej uchwale.

Odnosząc ten stan faktyczny do stanu prawnego podnieść należy, iż skarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984, ze zm.) zwanej dalej: ustawą o bezpośrednim wyborze, co do którego Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 marca 2007r. orzekł, że jest on niezgodny z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP.

Art.190 ust.3 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W wyroku z dnia 13 marca 2007r. Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu, a wobec tego art. 26 ust. 1 pkt 1a wyżej powołanej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19 marca 2007r. - data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Urzędowym nr 48 poz. 327..

W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego wywiera skutek na przyszłość, natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc regułą jest, że badając zgodność z prawem zaskarżonego aktu Sąd bada, czy jest on zgodny z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.

Jak wskazano wyżej art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze, utracił moc obowiązującą z dniem 19 marca 2007r., co oznacza, że w dacie podejmowania przez Radę Miasta skarżonej uchwały przepis ten obowiązywał.

W tym stanie rzeczy Sąd musiał rozważyć, czy badając legalność skarżonej uchwały powinien stosować przepis art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze, czy też odmówić jego zastosowania.

Rozważając tę kwestię należy zwrócić uwagę na zapis art. 8 Konstytucji RP, zgodnie z którym Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że stanowi ona inaczej oraz art. 178 Konstytucji RP, z którego wynika, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Z zacytowanych unormowań wynika po pierwsze że przepisy Konstytucji są prawem najwyższej rangi a po drugie, że podlegają tak jak i przepisy innych ustaw bezpośredniemu stosowaniu przez Sąd.

Rozważania te prowadzą do wniosku, na co wskazano m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 kwietnia 2007r. sygn. II SA/Ke 165/07, niepublikowany, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2007r. sygn. II SA/Sz 227/07, niepublikowany, iż w rzeczonej sprawie Sąd jest uprawniony do oceny zgodności zaskarżonej uchwały bezpośrednio z przepisami Konstytucji zwłaszcza, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis na podstawie którego uchwała została wydana jest niezgodny z Konstytucją. Za celowością takiego badania zgodności skarżonej uchwały bezpośrednio z przepisami Konstytucji z pominięciem art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze, przemawiają także uregulowania zawarte w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 272 ustawy ppsa.

Stosownie do art. 190 ust.4 Konstytucji RP orzeczenie trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygniecie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach dla danego postępowania, zaś z art. 272 § 1 ustawy ppsa wynika, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Wprawdzie w ustawie o samorządzie gminnym brak jest regulacji, która pozwalałaby osobie, której interes prawny został naruszony uchwałą podjętą na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją domagania się od organu samorządowego podjęcia w trybie wznowienia lub w jakimkolwiek innym kolejnej uchwały w tym samym przedmiocie, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym. Zatem pozbawione racji byłoby kierowanie się przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi niekonstytucyjnym przepisem ze świadomością, że jego zastosowanie uzasadnia wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 272 ustawy ppsa.

Dokonując zatem oceny skarżonej uchwały z prawem, a w szczególności jej zgodności z zasadami konstytucyjnymi podniesionymi w skardze, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, ze zarzut naruszenia zasady proporcjonalności - art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz zasady demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji RP w odniesieniu do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy jest zasadny.

Przepis art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały przewiduje wygaśnięcie mandatu burmistrza na skutek niezłożenia w terminie m.in. określonym w art. 24j ust. 3 ustawy sg oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka i o umowach cywilnoprawnych zawartych przez małżonków, jeżeli umowy te zawarte zostały z organami gminy, w terminie 30 dni od dnia wyboru. Przepis ten wprowadzono do ustawy o bezpośrednim wyborze na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 8 maja 2005r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.Nr 175, poz. 1447), której celem było wzmocnienie instrumentów antykorupcyjnych oraz uczynienie stosunków majątkowych osób sprawujących funkcje z wyboru przejrzystymi dla wyborców i organów kontrolnych.

Jednakże Trybunał Konstytucyjny powyższy przepis uznał za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP stanowiącym, iż Rzeczpospolita jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, oraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w myśl którego ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności. Takie uznanie Trybunału wynikało nie z powodu samego wprowadzenia sankcji lecz z tego powodu, że sankcja ta była automatyczna i bezwzględna. Przepisy nie wprowadzały bowiem żadnego zróżnicowania pomiędzy świadomym i celowym uchylaniem się od obowiązku złożenia oświadczenia, a sytuacją, gdy takie oświadczenie zostało złożone ale na przykład z niewielkim uchybieniem terminu albo też z przyczyn niezależnych od zobowiązanego.

Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in. ( pkt 3.10 wyroku), że "surowość sankcji w zestawieniu z wagą uchybienia przy braku uszczerbku dla założonego celu składania oświadczeń majątkowych: niekonieczność sankcji w zestawieniu z celem składania oświadczeń, nieadekwatność długotrwałej procedury wygaszania mandatu z brakiem przesłanek weryfikacji przyczyn i wagi uchybienia w tym postępowaniu, waga dobra poświęconego (ograniczenie biernego i czynnego prawa wyborczego przez pozbawienie wyborów skutku, rezygnacja z zasady trwałości mandatu pochodzącego z wyborów przez społeczność lokalną, co powinno doznawać ochrony wynikającej z zasady pomocniczości) wskazują na naruszenie obu wskazanych wzorców konstytucyjności , tj. art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji".

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący sporządził wymagane art. 24 j ust. 1 ustawy sg oświadczenie zanim podjęta została skarżona uchwała lecz uczynił to z siedmiodniowym opóźnieniem. Wszystkie wymagane oświadczenia z art. 24j ust. 1 i 2 oraz art. 24h ust. 1 ustawy sg złożył w jednym terminie - w dniu 3 stycznia 2007r. - przewidzianym tylko dla jednego oświadczenia z art. 24h ust. 1, w terminie 30 dni od ślubowania. Zwrócić należy również uwagę na okoliczność, że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw art. 24k ust. 1 ustawy sg przewidywał sankcję o charakterze ekonomicznym w postaci utraty wynagrodzenia lub diety. Wskazana nowelizacja sankcję tę zaostrzyła, przy czym expressis verbis nie uchyliła przepisu art. 24 k ust. 1 ustawy sg.

Wobec takiego nakładania się przepisów przewidujących za to samo zaniechanie różne sankcje, zaistniała niejasność co do obowiązującego prawa.

Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych okoliczności nie można stwierdzić, że skarżący świadomie uchybił obowiązkowi złożenia oświadczenia z art. 24j ust. 1 w terminie 30 dni od dnia wyboru, jak również brak jest podstaw do uznania, że to kilkudniowe spóźnienie ma charakter rażącego uchybienia, a nadto stwierdzić należy, iż następstwem tego opóźnienia jest skutek najdalej idący z punktu widzenia prawa wyborczego - utraty mandatu, który to skutek jest nieadekwatny do wagi uchybienia i godzi w konstytucyjną zasadę proporcjonalności.

Wygaśniecie mandatu, będące stosownie do zaskarżonej uchwały następstwem niezłożenia oświadczenia o działalności gospodarczej małżonka w terminie, dotyka konstytucyjnie chronionego biernego prawa wyborczego i prawo to ogranicza poprzez konstytucyjnie nieprawidłowe pozbawienie mandatu.

W realiach niniejszej sprawy z uwagi na to, że skarżona uchwała narusza zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę proporcjonalności, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził jej nieważność.

W punkcie III wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu stosownie do obowiązku, jaki nałożony został na Sąd przez ustawodawcę w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Istota rozstrzygnięcia w tym zakresie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy i w jakim zakresie uchylony akt podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a zatem polega na zajęciu stanowiska, po dokonaniu przez Sąd oceny czy celowe jest położenie kresu bytu prawnego wadliwego aktu administracyjnego z chwilą ogłoszenia wyroku przez Sąd pierwszej instancji, zanim wyrok stanie się prawomocny, czy też akt ten powinien pozostać w obrocie prawnym do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W rzeczonej sprawie Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej uchwały i w jego ocenie niezbędne jest także stwierdzenie niewykonalności skarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku z powodów wyżej wskazanych. Brak takiego rozstrzygnięcia przez Sąd skutkowałby przedłużeniem niekonstytucyjnego stanu polegającego na wygaśnięciu mandatu Burmistrza Miasta, mimo stwierdzenia przez Sąd nieważności takiej uchwały. Orzeczenie o niewykonalności uchwały skutkuje tym, że skarżący odzyskuje uprawnienie do pełnienia mandatu Burmistrza Miasta, którego został pozbawiony uchwałą podjętą na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.

Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd powziął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym koszt przejazdu do Sądu uwzględniono w wysokości ceny biletu publicznym środkiem transportu.