Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 1368/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 106
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: poz. 46
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 0
article: poz. 284
journal: Dz.U. 1995 nr 5 poz. 2
Teza: Żaden z przepisów obowiązującego prawa, nie nakłada na organ rzeczowo właściwy w sprawie legalizacji samowoli budowlanej obowiązku współdziałania z Inspektorem Sanitarnym w zakresie uzyskiwania jego opinii lub co więcej wyrażania zgody w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych.

Uprawnienie Inspektora Sanitarnego do zajęcia stanowiska w sprawie winno wyraźnie wynikać z przepisów prawa i jego kompetencji w tym zakresie nie można domniemywać. Zajęcie stanowiska w sprawie w formie wydanego postanowienia stanowi zatem przypadek działania organu bez podstawy prawnej i stoi w sprzeczności z zasadą legalności wyrażoną w art. 6 Kpa.

TEZY

Żaden z przepisów obowiązującego prawa, nie nakłada na organ rzeczowo właściwy w sprawie legalizacji samowoli budowlanej obowiązku współdziałania z Inspektorem Sanitarnym w zakresie uzyskiwania jego opinii lub co więcej wyrażania zgody w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych.

Uprawnienie Inspektora Sanitarnego do zajęcia stanowiska w sprawie winno wyraźnie wynikać z przepisów prawa i jego kompetencji w tym zakresie nie można domniemywać. Zajęcie stanowiska w sprawie w formie wydanego postanowienia stanowi zatem przypadek działania organu bez podstawy prawnej i stoi w sprzeczności z zasadą legalności wyrażoną w art. 6 Kpa.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w przedmiocie braku sprzeciwu w kwestii przyjęcia do użytkowania czterech garaży wzniesionych bez pozwolenia na budowę.


UZASADNIENIE

(...) trzeba podkreślić, że przy braku przepisu szczególnego zobowiązującego do współdziałania, organ powinien sam dokonywać wszystkich niezbędnych ocen okoliczności sprawy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1988 r. SA/Wr 1120/87 - nie publikowany/. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że organ administracji zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia może w takiej sytuacji, w celu wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, zasięgać informacji u różnych, także wyspecjalizowanych rzeczowo podmiotów. Uzyskane informacje nie mogą jednak być traktowane przez organ jako wiążące go stanowisko innego podmiotu, a czynione konsultacje nie noszą cech współdziałania w rozumieniu art. 106 Kpa.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że toczy się postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej czterech garaży. Wobec wydania zaskarżonych postanowień wymaga wyjaśnienia, czy w związku z art. 106 Kpa Inspektor Sanitarny miał podstawę prawną do współdziałania w przepisach prawa materialnego, w tym między innymi w ogólnie powołanym w postanowieniu rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/. Zdaniem Sądu, w opisanym stanie faktycznym, brak jest podstaw prawnych w cytowanym rozporządzeniu lub mogącym mieć zastosowanie rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 52 poz. 284/ do podejmowania przez Inspektora Sanitarnego czynności tego rodzaju. Żaden z przepisów przytoczonych aktów prawnych, mogących mieć zastosowanie w sprawie, nie nakłada na organ rzeczowo właściwy w sprawie legalizacji samowoli budowlanej obowiązku współdziałania z Inspektorem Sanitarnym w zakresie uzyskiwania jego opinii lub co więcej wyrażania zgody w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych. Uprawnienie dla Inspektora Sanitarnego do zajęcia stanowiska w sprawie winno wyraźnie wynikać z przepisów prawa i jego kompetencji w tym zakresie nie można domniemywać. Zajęcie stanowiska w sprawie w formie wydanego postanowienia stanowi zatem przypadek działania organu bez podstawy prawnej i stoi w sprzeczności z zasadą legalności wyrażoną w art. 6 Kpa.

W tej sytuacji Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi nieważność zaskarżonego postanowienia w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.

Przepis ten uprawnia Sąd do stwierdzenia nieważności postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Art. 156 par. 1 Kpa wylicza 7 przypadków, w których zachodzi obowiązek stwierdzenia nieważności postanowienia. W rozpatrywanej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, który dotyczy wydania postanowienia "bez podstawy prawnej". Przypadki braku podstawy prawnej do wydania postanowienia w indywidualnej sprawie będą miały miejsce między innymi, gdy brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze postanowienia. Należy stwierdzić, że ani art. 106 Kpa, ani powoływane /niekonsekwentnie/ przez organy obu instancji przepisy prawne nie dawały podstawy prawnej do działania, co zostało zresztą słusznie zauważone przez Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego (...).