Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 112/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par 1; art. 217 par. 1; art. 219
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (zwanego dalej: "Dowódcą Generalnym") z dnia [...] października 2018 r. o numerze [...], utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. K. P. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...] w W. (zwanego dalej: "Dowódcą Brygady") o "wystawienie świadectwa służby z zawodowej służby wojskowej zgodnie z ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 2003 r.".

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. o numerze [...], Dowódca Brygady – działając na podstawie art. 61a § 1 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wystawienie świadectwa służby.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zwolnienie Skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na mocy obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1970 r. Nr 16, poz. 134 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą pragmatyczną z 1970 r."), które nie nakładały na organ obowiązku wystawienia świadectwa służby żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej. Wskazał jednocześnie, iż na mocy Zarządzenia Nr 50/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lipca 1989 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. Rozk. Min. Obr. Nar. poz. 52 i z 1990 r. poz.74), sporządzono opinię specjalną o żołnierzu do czego obligował § 19 tego zarządzenia w razie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018 r., Dowódca Generalny wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2018 r., którym utrzymał w mocy postanowienie Dowódcy Brygady z dnia [...] sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 61a § 1 k.p.a., bowiem zgodzić należy się z organem I instancji, iż żądanie strony nie może być zrealizowane poprzez wystawienie świadectwa służby. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko, iż zwolnienie Skarżącego ze służby nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy pragmatycznej z 1970 r., które nie nakładały obowiązku wystawienia świadectwa służby żołnierzowi zawodowemu. Powoduje to, że niedopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowania z wniosku o wystawienie takiego świadectwa w oparciu o obowiązujące obecnie regulacje w tym zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dowódcy Generalnego z dnia [...] października 2018 r., Skarżący wniósł o "doręczenie świadectwa służby za okres pełnienia służby wojskowej", podtrzymując argumenty prezentowane w toku postępowania. Ponadto Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, iż jego zwolnienie nastąpiło na podstawie ustawy pragmatycznej z 1970 r., wskazując przy tym, iż sporządzone opinie okresowe zostały sfałszowane.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie może być kwestionowana okoliczność zwolnienia Skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Niezależnie od tego, iż w aktach administracyjnych znajduje się wyciąg z rozkazu personalnego Dowództwa [...] Brygady [...] Korpusu OPK o numerze [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., to Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomym jest z urzędu, iż Skarżący, używający uprzednio nazwiska "[...]", został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z powodu otrzymania dwóch kolejnych opinii okresowych stwierdzających niewywiązywanie się z obowiązków służbowych. Rozkaz ten został wydany na podstawie art. 49 ustawy pragmatycznej z 1970 r. Zwolnienie Skarżącego w tym trybie zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011 r. o sygn. akt I OSK 113/11. Dodać należy, iż prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 537/14 oddalono skargę Skarżącego na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1991 r. o zwolnieniu Skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Wskazać zatem należy, iż w stanie faktycznym sprawy organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zwolnienie Skarżącego ze służby nastąpiło z dniem [...] stycznia 1992 r., na mocy obowiązującego wówczas przepisu art. 49 ustawy pragmatycznej z 1970 r.

Analiza przepisów ustawy pragmatycznej z 1970 r. prowadzi do jednoznacznego stanowiska, iż nie nakładały one na organ obowiązku wystawienia świadectwa służby żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej.

Z kolei w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą pragmatyczną z 2003 r."), brak jest stosownej regulacji intertemporalnej, która odnosiłaby się do spraw już zakończonych przed jej wejściem w życie. Niemniej jednak, zgodzić należy się z organami, iż skoro przepis przejściowy art. 169 tej ustawy, nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych, lecz niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., to tym bardziej zasadnym jest stosowanie dotychczasowych regulacji do spraw już zakończonych. Stanowisko takie jest zresztą zgodne z ogólnymi zasadami intertemporalnymi, powszechnie przyjmowanymi w sytuacji braku regulacji szczególnych w tym zakresie.

W konsekwencji oznacza to, że organy wojskowe nie mogły wystawić Skarżącemu żądanego świadectwa służby na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy pragmatycznej z 2003 r., bowiem brak było podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania Skarżącego w trybie administracyjnym.

Zgodnie z art. 61a §1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postepowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Należy przez to rozumieć sytuację, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z pewnością przypadek taki zachodzi wtedy, gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw lub brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie wspomnianego przepisu. Interpretacja wspomnianego przepisu, przedstawiona przez organ odwoławczy, nie odbiega od wersji wielokrotnie prezentowanej również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Dowódca Generalny prawidłowo zatem przyjął, iż uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest również brak podstawy prawnej do wydania Skarżącemu świadectwa służby.

W ocenie Sądu, choć przywołanie przez Dowódcę Brygady – w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. – przepisu art. 219 k.p.a. uznać należało za nieprawidłowe, to uchybienie to nie miało w konsekwencji znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym bardziej znaczenia istotnego. Nie sposób jest bowiem doszukać się w podaniu Skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. by występował on o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 1 k.p.a. Takiego oświadczenia Skarżący nie złożył również w piśmie z dnia 20 lipca 2018 r. Prowadzi to do przyjęcia, iż jego wolą było uzyskanie świadectwa służby – wystawionego w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy pragmatycznej z 2003 r. – nie zaś zaświadczenia o żądanej treści, do którego zastosowanie znajdują zupełnie odmienne regulacje k.p.a. Niemniej jednak organ I instancji przywołał również jako podstawę prawną przepis art. 61a § 1 k.p.a., zaś dostrzeżone uchybienie zostało konwalidowane przez organ odwoławczy, który wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, oparte na właściwej podstawie prawnej i należycie uzasadnione.

Tym samym nie mogły znaleźć uznania podniesione w skardze zarzuty, w szczególności odnoszące się do okoliczności związanych ze zwolnieniem Skarżącego z zawodowej służby wojskowej, gdyż te pozostawały poza granicami niniejszej sprawy.

Końcowo wskazać należy, iż słusznie organy wskazują, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie zwolnienia Skarżącego ze służby ([...] stycznia 1992 r.), obowiązkiem właściwych organów wojskowych było sporządzenie opinii specjalnej o żołnierzu, która zwierała osiągnięcia zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz posiadane kwalifikacje, uzdolnienia, umiejętności i zamiłowania. Taka opinia specjalna o Skarżącym, wystawiona za okres od dnia [...] kwietnia 1978 r. do dnia [...] stycznia 1992 r., znajduje się w aktach administracyjnych sprawy i nic nie stoi na przeszkodzie, by Skarżący wystąpił o wydanie jej odpisu bądź kopii z jego akt osobowych.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.