Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2729/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T.B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: Dyrektor Oddziału) nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: Kierownik Biura) z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznaniu T.B. (dalej: strona lub skarżąca) płatności do gruntów rolnych za 2012 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] maja 2012 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. W przedmiotowym wniosku zadeklarowała do płatności działkę rolną, oznaczoną literą A, położoną na działce ewidencyjnej o numerze [...], o powierzchni 10,78 ha, położoną w obrębie ewidencyjnym R., na terenie gminy B. powiat [...], województwo [...].

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2013 r. Kierownik Biura przyznał stronie płatności na rok 2012 z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 7891,61 zł.

Zawiadomieniem z [...] marca 2014 r. Dyrektor Oddziału poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.

Następnie decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału stwierdził nieważności decyzji Kierownika Biura z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) w związku z art. 124 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, ze zm. str. 16; dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Kierownik Biura wydając decyzję z [...] stycznia 2013 r. naruszył art. 124 ust. 1 akapit pierwszy oraz art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w związku z czym zasadnym było stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za pośrednictwem Dyrektora Oddziału.

W następstwie rozpatrzenia odwołania strony Prezes ARiMR wymienioną na wstępie decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z [...] maja 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR wyjaśnił, że przepisy stanowiące podstawę przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2012 zostały określone: w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach) oraz w przepisach wspólnotowych, tj. w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65; dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009).

Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym dla spraw z kampanii 2012 r., rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Prezes ARiMR wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 1 obowiązującego dla spraw z kampanii 2012 r. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha (art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach). Stosownie natomiast do przepisu art. 124 ust. 1 obowiązującego dla spraw z kampanii 2012 r. rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż B. i R., objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu [...] czerwca 2003 r. utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Powyższe oznacza, że do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie wniosku złożonego w 2012 r., kwalifikują się grunty rolne (w skład których wchodzą: grunty orne, pastwiska, łąki, sady i plantacje wieloletnie oraz ogródki przydomowe) utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Prezes ARiMR zauważył, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 zadeklarowała działkę rolną położoną na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni 10,78 ha, podczas gdy powierzchnia kwalifikowana do płatności na tej działce wynosi 3,35 ha. Wyjaśnił, że ustalenia dotyczące utrzymywania działki ewidencyjnej o numerze [...] w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. zostały przeprowadzone w trakcie postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem o sygn. akt I SA/Sz 535/09 z dnia 23 września 2009 r. oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Oddziału w przedmiocie przyznania stronie płatności na rok 2008. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, "że ustawowy wymóg przyznania płatności wiąże się z utrzymaniem w dobrej kulturze rolnej gruntów na dzień [...] czerwca 2003 r., którego skarżąca nie spełniła, Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygniecie organu odmawiające przyznania płatności dla działki [...] ze skutkiem trwałego wyłączenia tej z jednolitej płatności obszarowej i nałożeniem sankcji". Ponadto w uzasadnieniu powołanego wyroku wskazano, że ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostały na wynikach kontroli przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS. Ustalenia te - w ocenie Sądu - były przekonujące, nie budzące takich wątpliwości, które mogłyby podważyć ich zasadność. Ponadto wskazano w wyroku, że zawarte w aktach administracyjnych zdjęcie lotnicze zostało wykonane w dniu [...] lipca 2004 roku i dowodziło, że strona do dnia wykonania zdjęcia, a zatem również w 2003 roku, nie doprowadziła opisanej w decyzji działki do stanu pozwalającego na uzyskanie jednolitej płatności obszarowej. Mapa, na którą powołują się organy opatrzona jest podziałką. Wskazuje przebieg granic działki [...], widoczny na fotografii i graficznie oznaczony teren zalesienia i zadrzewienia. Załączona do akt ortofotomapa prezentuje rzeczywisty sposób pokrycia i zagospodarowania terenu. Dowodzi zatem, że działka ta nie była utrzymywana przez skarżącą w dobrej kulturze rolnej.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż ortofotomapa jest fotografią z konkretnego dnia, odzwierciedla sytuację na gruncie i stanowi dowód użytkowania gruntu. Na podstawie ortofotomapy ocenie podlegają występujące na danej działce elementy krajobrazu, które mają charakter trwały, tzn. zalesienia, zabudowania, kompleksy przemysłowe itp. W dyspozycji ARiMR są również urządzenia i oprogramowanie informatyczne umożliwiające przestrzenną obserwację zdjęć lotniczych, które pozwalają z dokładnością 0,30 m określać wysokość wszystkich obiektów zawartych na zdjęciach lotniczych oraz umożliwiają na poziomie 0,15 m określać granice mierzonych obiektów.

Zatem stan faktyczny na tej działce był niezgodny z przywołanymi powyżej przepisami wspólnotowymi. Powyższe potwierdza analiza ortofotomapy wygenerowanej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] lipca 2004 r. na podstawie której można potwierdzić, iż część działki ewidencyjnej Nr [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r.

Uwzględniając powyższe Prezes ARiMR stwierdził, iż Kierownik Biura przyznając stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 do powierzchni działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej Nr [...], przyznał przedmiotowe płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. W ocenie Prezesa ARiMR - decyzja z [...] stycznia 2013 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. rażąco narusza przepis art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, bowiem przyznając płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, Kierownik Biura przyznał przedmiotowe płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Tym samym Dyrektor Oddziału zasadnie stwierdził nieważność w/w decyzji Kierownika Biura na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do odwołania strony Prezes ARiMR stwierdził, że nie zawiera ono wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR T.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

• naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 124 ust. 1 akapit pierwszy oraz art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z [...] stycznia 2013 r. przyznającej jednolitą płatność obszarową za rok 2012 w wysokości 7.891,61 zł, a w szczególności wskutek przyjęcia, iż skarżąca otrzymała dopłaty na obszar gruntu, który w dniu [...] czerwca 2003 r. nie był utrzymany w dobrej kulturze rolnej;

• naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności iż Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności działała w dobrej wierze i ewentualne nieprawidłowości w zakresie deklarowanych gruntów nie wynikają z jej winy;

• naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa;

• naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na rzekomych pomiarach powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wykonanych na podstawie dostępnych w systemie informatycznym zdjęciach z dnia [...] lipca 2004 r. obszarów zajmowanych przez działki rolne ujętych we wniosku skarżącej o przyznanie płatności obszarowych i pominięcie okoliczności, iż w poprzednich latach Kierownik Biura wydawał pozytywne decyzje w przedmiocie płatności obszarowych w oparciu o zadeklarowany obszar działki o powierzchni 10,78 ha, a także poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin nieruchomości w sytuacji, gdy w ocenie skarżącej obszar działki [...] wykorzystywany był i jest w celach rolniczych oraz wynosi rzeczywiście 10,78 ha;

• naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie przesłanek uznania za bezzasadne zarzutów skarżącej w kwestii naruszenia przez Dyrektora Oddziału art. 8 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP i pominięcie okoliczności, iż w poprzednich latach Kierownik Biura wydawał pozytywne decyzje w przedmiocie płatności obszarowych w oparciu o zadeklarowany obszar działki o powierzchni 10,78 ha;

b) nieustosunkowanie się przez organ do zarzutu działania skarżącej w dobrej wierze i okoliczności, iż ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jej winy;

• naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 8 k.p.a. i art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do instytucji państwowych i naruszenia wynikających z powołanych artykułów zasad legalności, praworządności, i nieretroaktywności stanowionego prawa, które to naruszenie polegało na diametralnie odmiennym rozstrzyganiu w tych samych okolicznościach faktycznych wniosków skarżącej z pominięciem okoliczności, iż skarżąca w latach 2005-2007 oraz 2011 i 2012 otrzymywała płatności obszarowe na mocy prawomocnych decyzji organu administracji i w oparciu o ustalenia oraz dane zawarte w systemie informacji geograficznej ARiMR, z których wynika, iż działka gruntu nr [...] nie jest oznaczona kodem DR-10 i tym samym nie może być wykluczona z przyznania płatności obszarowych.

W skardze zawarto także wniosek o przeprowadzenie dowodu z:

• zeznań świadka A.D. - na okoliczność ustalenia, iż dla spornej działki [...] nie ma ustalonej klasyfikacji DR-10, która jednoznaczna byłaby z wykluczeniem jej z płatności obszarowych, a ponadto powierzchnia ewidencyjna tejże działki (PEG) widnieje w systemie informatycznym ustalona jako 10,78 ha,

• decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. - na okoliczność wykazania, iż organy administracji w sposób dowolny kształtują decyzje, bez wnikliwej oceny materiału dowodowego i wskazania podstaw faktycznych oraz prawnych rozstrzygnięcia oraz ustalenia, iż organy administracji bezzasadnie kwalifikują działkę nr [...] jako obszar wykluczony z płatności obszarowych.

W motywach skargi skarżąca w sposób szczegółowy uzasadniła zarzuty podniesione w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z [...] stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: pisma skarżącej z [...] grudnia 2014 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz pisma skarżącej z [...] stycznia 2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – na okoliczność wydawania na podstawie jednakowego stanu faktycznego różnych decyzji.

Następnie pismem procesowym z [...] stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: pisma ARiMR [...] Oddziału Regionalnego w S. z [...] stycznia 2015 r. do skarżącej oraz pisma ARiMR Biura Powiatowego w B. z [...] stycznia 2015 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, vide: art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej uchylenie.

Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że skarżąca - w skardze oraz w pismach procesowych z [...] stycznia 2015 r. oraz z [...] stycznia 2015 r. - wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: decyzji Dyrektora Oddziału z dnia [...] czerwca 2014 r., pisma skarżącej z [...] grudnia 2014 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich, pisma skarżącej z [...] stycznia 2015 r. do Kierownika Biura, pisma ARiMR [...] Oddziału Regionalnego w S. z [...] stycznia 2015 r. do skarżącej oraz pisma ARiMR Biura Powiatowego w B. z [...] stycznia 2015 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich. Ponadto w skardze wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pracownika ARiMR A.D. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd postanowił nie uwzględnić powyższych wniosków dowodowych skarżącej ponieważ wskazane dowody z dokumentów nie pozostają w związku z oceną legalności zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR, natomiast przepisy p.p.s.a. nie przewidują w ogóle możliwości przeprowadzania dowodów z przesłuchania świadków.

Należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR zapadło w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

W ocenie Prezesa ARiMR - decyzja z [...] stycznia 2013 r. wydana przez Kierownika Biura, przyznająca skarżącej płatności do gruntów rolnych za 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, bowiem przyznając skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, Kierownik Biura przyznał płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Dla uzasadnienia stanowiska Prezes ARiMR powołał się na dowody wskazujące, iż taka sytuacja miała miejsce, tj. na analizę ortofotomapy wykonanej na podstawie zdjęcia lotniczego z [...] lipca 2004 r. działki nr [...]. Okoliczność ta potwierdzona została wyrokiem WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 535/09, którym oddalono skargę T.B. na decyzję Dyrektora Oddziału w przedmiocie przyznania płatności za 2008 r.

Sąd stwierdził, iż okolicznością w sprawie niekwestionowaną jest, że skarżąca zadeklarowała do płatności działkę ewidencyjną nr [...], która - jak stwierdzono w postępowaniu nieważnościowym - nie była w całości utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. Do działki tej zostały przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012.

Zasady przyznawania płatności obszarowych zostały, w zakresie przepisów prawa krajowego, uregulowane w ustawie o płatnościach. Art. 7 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o płatność stanowił, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Art.124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowił, między innymi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu [...] czerwca 2003 r. Ust.1 stanowił, że obszar użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż B. i R., objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu [...] czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Z przywołanych przepisów wynika, że w 2012 r. jednolita płatność obszarowa przysługiwała tylko w odniesieniu do tych powierzchni użytków rolnych, które w dniu [...] czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej.

Przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni użytków rolnych, które w dniu [...] czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej stanowi więc naruszenie art.124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to samodzielne postępowanie administracyjne, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest rozpoznanie sprawy ponownie, co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1941/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest nie do ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, ale do zbadania czy z materiału dowodowego wynika, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa i na czym to rażące naruszenie prawa polegało.

Należy przypomnieć, że kodeks postępowania administracyjnego stanowi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i oddzielnie o "rażącym naruszeniu prawa".

Do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest wystarczające stwierdzenie nawet oczywistego naruszenie przepisu, bowiem w myśl art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

W orzecznictwie i doktrynie ukształtował się pogląd, że rażące naruszenie prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - ma miejsce, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji (v: wyrok NSA z 11 października 2013 r. sygn. akt II GSK 949/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 789/13 (i w przywołanych w nim wyrokach, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był wielokrotnie wyrażany pogląd, że rażące naruszenie prawa to nie tylko naruszenie oczywiste, ale równocześnie takie, które powoduje, że wydana decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organy państwowe w praworządnym państwie (por. Wyrok NSA z 19 maja 1989r., IV SA 90/89, lex 10067).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy, Sąd uznał, że stwierdzone przez Prezesa ARiMR w zaskarżonej decyzji naruszenie art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Przyznanie płatności do powierzchni niekwalifikujących się do płatności nie było wynikiem błędnego zastosowania, czy też niezastosowania art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, ale błędów w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ przyznający płatności, a mianowicie niedostrzeżenie przez ten organ, że część działki ewidencyjnej nr [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r.

Sąd stwierdził, że w rozpoznanej sprawie, to znaczy w sytuacji gdy uprawniony do wydania decyzji organ, dysponując stosownym materiałem dowodowym, po dokonaniu oceny złożonego przez rolnika wniosku, przyznał uprawnionemu rolnikowi wnioskowane płatności, uznając zgłoszone grunty za kwalifikujące się do tych płatności, brak jest podstaw do uznania, że decyzja obarczona jest tego rodzaju wadą, która uzasadniałaby stwierdzenie, iż decyzja ta nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organy państwowe w praworządnym państwie.

Należy stwierdzić, że tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych nie służy do przeprowadzania w dowolnym czasie korekty przyznanych płatności w sytuacji, kiedy organ po uprawomocnieniu się decyzji dostrzeże jakiekolwiek błędy w swoich ustaleniach dotyczących tego czy dany obszar kwalifikuje się do płatności (podobnie NSA w wyroku z 4 lipca 2014 r., o sygn. akt II GSK 789/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie Prezes ARiMR weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę uiszczonego wpisu.