Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1847/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1, 122, 187 § 1, 191, 120, 124, 210 § 1 pkt 4 i 6
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, 200, 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant referent Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2010 r. do marca 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz B. M. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") ustalił, że odpowiedzialność za zaległości N. sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej (dalej: "Spółka") z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okresy od grudnia 2010 r. do marca 2011 r. w kwocie głównej: 11.372 zł, w odsetkach 381 zł, naliczonych na dzień przed ogłoszeniem upadłości Spółki, tj. 9 czerwca 2011 r., ponosi B. M. (dalej: "Skarżący"), jako były prezes zarządu Spółki.

2. Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 10 w zw. z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a."), poprzez niezawiadomienie Skarżącego o toczącym się postępowaniu, a przez to uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności wykazanie, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, oraz odebranie Skarżącemu możliwości wykazania jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w tym zakresie;

- art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w ustaleniu odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki pomimo, że Skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, co doprowadziło do równomiernego i znacznego zaspokojenia wierzycieli, w tym organu rentowego.

Do odwołania Skarżący załączył kopię dokumentów (wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości z likwidacją majątku upadłego z 12 maja 2011 r., wniosku o powołanie Komisji Rozjemczej z 17 czerwca 2010 r. oraz pisma M. z dnia 10 czerwca 2011 r.) wnosząc o przeprowadzenie z nich dowodów na okoliczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie.

W uzupełnieniu odwołania Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta również na okoliczność, złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

3. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

W ocenie MRPiPS, Spółka była zobowiązana do składania deklaracji i dokonywania wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2010 do marca 2011. Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 za ww. okresy, lecz nie dokonała wpłat należnych zobowiązań.

MRPiPS zwrócił uwagę, że postanowieniem z [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla W. we W. Wydział [...] Gospodarczy ds. upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację jej majątku. Pismem z 16 sierpnia 2011 r., Prezes Zarządu PFRON zgłosił wierzytelność w kategorii 3, w łącznej kwocie 50.198,10 zł. Przy piśmie z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...], Sąd przekazał kopię ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości Spółki wskazującą, że PFRON nie został ujęty w ostatecznym planie podziału. Postanowieniem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, z uwagi na wykonanie ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości.

W ocenie MRPiPS, w przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że Skarżący w okresie od dnia 5 grudnia 2001 r. do dnia 31 marca 2016 r. pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce, zaś zobowiązanie Spółki za okresy od grudnia 2010 r. do marca 2011 r. powstało w ww. czasie. Dlatego też zdaniem MRPiPS, pierwsza pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki została spełniona.

W kwestii drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu Spółki, tj. bezskuteczności egzekucji przeciwko samej Spółce, MRPiPS wskazał, że została ona wykazana postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. we W. Wydział [...] Gospodarczy ds. upadłościowych i naprawczych z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego Spółki.

MRPiPS wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, dalej: "P.u.n.") upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W przedmiotowej sprawie doszło do ziszczenia się powyższej przesłanki, gdyż Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. MRPiPS zauważył przy tym, że stan niewypłacalności jest stanem istniejącym obiektywnie i nie wymaga ustalania przyczyn, dla których dłużnik nie wykonuje ciążących na nim zobowiązań.

Odnosząc się do pojęcia "właściwego czasu" na zgłoszenie upadłości, MRPiPS wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.u.n., dłużnik jest obowiązany w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, złożyć taki wniosek. Wobec nieuiszczenia zapłaty za grudzień 2010 r., wymagalnej 20 stycznia 2011 r., wniosek o ogłoszenie upadłości – zdaniem MRPiPS – powinien zostać złożony do dnia 3 lutego 2011 r. W ocenie MRPiPS, wniosek o ogłoszenie upadłości z 13 maja 2011 r. został złożony zbyt późno w stosunku do terminu wskazanego w art. 21 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. P.u.n.

4. Od powyżej decyzji Skarżący wywiódł skargę do tutejszego Sądu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczania życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2010 r. do marca 2011 r., podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie uwalniając się od ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] czerwca 2016 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm. dalej "P.p.s.a.") Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a) wydruku z portalu informacyjnego wyroku Sądu Okręgowego we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 5 lipca 2019 w sprawie o sygn. akt [...],

b) wydruku z portalu informacyjnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. we W. [...] Wydział ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z [...] września 2017 r. w sprawie o sygn. akt [...];

c) dokumentu wyroku Sądu Rejonowego dla W. we W. [...] Wydział Gospodarczy z [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...],

d) wyroku Sądu Rejonowego dla W. we W. [...] Wydział Karny z [...] stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt [...]

- na okoliczność ustalenia braku odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania finansowe Spółki oraz złożenia przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie,

- przeznaczania przez Skarżącego swojego osobistego majątku w celu spłaty wierzycieli Spółki, uiszczania przez Skarżącego zaległych wynagrodzeń dla pracowników z majątku osobistego, wystąpienia niekorzystnych, niezależnych od Skarżącego okoliczności ekonomicznych skutkujących złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki;

e) opinii biegłego sądowego dr B. L. ze stycznia 2018 r. wydanej w sprawie o sygn. akt [...] oraz opinii uzupełniających na okoliczność ustalenia braku odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania Spółki, złożenia przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

5. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

6. Przy piśmie z 3 września 2019 r. Skarżący wniósł dodatkowo o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wyroku Sądu Rejonowego dla W. we W. z [...] lipca 2019 r. (sygn. akt [...]) wraz z uzasadnieniem, na okoliczność złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.

7. Na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe z dokumentów załączonych do skargi, a uwzględnić wniosek dowodowy zawarty w piśmie z 3 września 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

8.2. W niniejszej sprawie istotę sporu stanowi zasadność orzeczenia, na podstawie art. 116 O.p., o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2010 r. do marca 2011 r.

8.3. Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.). Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.

8.4. Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane. Ponadto okoliczności te nie są w sprawie sporne.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o odpowiedzialności Skarżącego. Skarżący pełnił funkcję w zarządzie Spółki w okresie od 5 grudnia 2001 r. do 31 marca 2016 r. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w oraz odpisie pełnym z KRS.

Spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki.

Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego. Z kolei wobec Spółki toczyło się postępowanie upadłościowe z wniosku samego Skarżącego. Po wszczęciu postępowania upadłościowego Prezes Zarządu PFRON zgłosił swoją wierzytelność do masy upadłości. Przy piśmie z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...], Sąd przekazał kopię ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości Spółki wskazującą, że PFRON nie został ujęty w ostatecznym planie podziału. Postanowieniem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla W. we W. Wydział [...] Gospodarczy ds. upadłościowych i naprawczych stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, z uwagi na wykonanie ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości.

Skoro postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku do całego majątku Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych przez Prezesa Zarządu PFRON, to uznać należało, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Taką właśnie prawidłową konkluzję co do bezskuteczności egzekucji, bazującą na prawidłowo poczynionych ustaleniach, przedstawiono w zaskarżonej decyzji.

8.5. W tej sytuacji należy odnieść się do kwestii prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji dotyczących niewykazania przez Skarżącego zaistnienia okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność. Przypomnieć należy, że członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) lub gdy wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

8.6. W sprawie poddanej sądowej kontroli bezsporne jest, że Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W świetle przepisów Ordynacji podatkowej, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ podatkowy nie ma zatem obowiązku poszukiwania tego majątku, jeżeli ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że egzekucja wobec Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

8.7. Punktem wyjścia dla oceny, czy w sprawie poddanej sądowej kontroli zaistniała kolejna przesłanka egzoneracyjna, tj. czy członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) jest ustalenie właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

Odnosząc się do tej kwestii, przede wszystkim podkreślić należy, że to organ zobowiązany jest ustalić, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Pogląd taki przedstawiony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09. W jej uzasadnieniu NSA jednoznacznie stwierdził, że "w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej".

Tym samym obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie, czy i kiedy wystąpiły przesłanki uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Dopiero odnosząc się do tak ustalonych przez organ okoliczności, członek zarządu może wykazać zaistnienie przesłanki egzoneracyjnej, tj. może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu decyzji organ jest zatem zobowiązany wskazać, kiedy powinien być złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, czyli kiedy był właściwy czas na złożenie takiego wniosku.

8.8. Zdaniem MRPiPS, w okolicznościach niniejszej sprawy, wniosek ten powinien zostać złożony do 3 lutego 2011 r., wobec niedokonania przez Spółkę wpłaty na PFRON za grudzień 2010 r., wymagalnej do 20 stycznia 2011 r.

Przy czym, zgodzić się trzeba z MRPiPS, że w art. 11 P.u.n. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2). Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki.

Przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki i tego, czy i kiedy zobowiązania przekraczały jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań.

Niezależnie jednak od powyższego, nie można zgodzić się z MRPiPS, że podstawę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło samo nieuiszczenie przez Spółkę jednej wpłaty na PFRON za grudzień 2010 r., w wysokości 2.891 zł, a tym samym, że tylko na tej podstawie można było przyjąć, że czas właściwy na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał już na początek lutego 2011 r.

Niewątpliwie brak uregulowania jednej wpłaty na PFRON nie wypełnia jeszcze przesłanki "niewykonywania wymagalnych zobowiązań" z art. 11 ust. 1 P.u.n. Ten brak wpłat musi charakteryzować się pewną powtarzalnością, trwałością, a nie polegać na jednostkowym braku takiej wpłaty. Sam przepis art. 11 ust. 1 P.u.n. stanowi o niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań (liczba mnoga), a nie – zobowiązania. Oczywiście, zgodnie z dominująca linią orzeczniczą, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, przesłanka z art. 11 ust. 1 P.u.n. spełniona jest również wówczas, gdy niewykonywane są zobowiązania tylko wobec jednego wierzyciela, niemniej jednak w dalszymi ciągu o stanie niewypłacalności można mówić w sytuacji istnienia co najmniej kilku nieuregulowanych zobowiązań.

W tym zakresie organ dokonał błędnej wykładni art. 116 § 1 pkt 1 lit a) O.p w zw. z art. 11 ust. 1 P.u.n.

8.9. Przy czym Sąd zastrzega, że niewykluczone jest, że w istocie, z uwagi na przesłankę niewykonywania wymagalnych zobowiązań wniosek Skarżącego o ogłoszenie upadłości złożony 13 maja 2011 r. był wnioskiem spóźnionym, jednakże w tym zakresie organy nie dokonały wystarczających i jednoznacznych ustaleń, czym w istocie uniemożliwiły ocenę terminowości złożenia tego wniosku.

Podkreślić należy, że organ nie dokonał żadnych ustaleń, co do pozostałych wierzycieli Spółki, okresów powstania innych zaległości, ich wysokości, wymagalności. Niewątpliwe natomiast mając na uwadze przeprowadzone w stosunku do Spółki postępowanie upadłościowe, takich ustaleń można było dokonać. Organ nie wystąpił chociażby o udostępnienie załączonego do wniosku o upadłość spisu wierzycieli, wysokości wierzytelności ze wskazanymi terminami zapłaty.

Ponadto organ mógł w tym zakresie wystąpić o stosowne informacje chociażby do właściwego urzędu skarbowego, czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Przy czym, o ile na postawie akt sprawy można przyjąć, że Spółka niewątpliwe posiadła zaległości w stosunku do ZUS, o tyle chociażby z wyroku Sądu Rejonowego dla W. we W. z [...] lipca 2019 r., sygn. akt [...] (w tym zakresie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszczono na rozprawie dowód z dokumentu) wynika, że Spółka zawarła z ZUS układ ratalny i przestał on obowiązywać dopiero w marcu 2011 r., czyli ewentualnie dopiero od tego momentu można mówić o nieregulowaniu zobowiązań w stosunku do ZUS.

Z planu podziału masy upadłości wynika również, że Spółka zalegała z płatnościami w stosunku do urzędu skarbowego. Natomiast nie wiadomo jakich okresów rozliczeniowych dotyczyły te zaległości, czy w tym zakresie Spółka nie uzyskała odroczenia płatności, czy nie zawarła układu ratalnego. Wiadomo jedynie, że 10 czerwca 2011 r. Spółka wpłaciła do urzędu skarbowego kwotę ponad 180 tyś. zł, niemniej jednak z uwagi na fakt, że zostało wszczęte już postępowanie upadłościowe, nie zostały one rozdysponowane na powstałe zobowiązania podatkowe.

Prawdopodobnie Spółka nie regulowała również zobowiązań wobec innych wierzycieli. We wniosku o upadłość wskazywana jest okoliczność nieopłacania rat leasingowych, ale nie wiadomo od kiedy te płatności były wymagalne zwłaszcza, że z wyjaśnień Skarżącego wynika, że Spółka wnioskowała o wydłużenie okresów spłaty tych zobowiązań.

W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem decyzji administracyjnych, a nie dokonuje za nie ustaleń w sprawie.

Tym samym w ocenie Sądu, zaskarżona w sprawie decyzja została wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i 191 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei art. 187 § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 191 O.p. stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie ma przy tym wątpliwości, że przez "cały zebrany materiał dowodowy", o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć ten zgromadzony w sposób wyczerpujący, o czym mowa w art. 187 § 1 O.p., a nie cały, faktycznie zgromadzony w aktach.

Brak wyczerpujących ustaleń i zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego w sposób prawidłowy określić "czas właściwy" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości niewątpliwie świadczy o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów postępowania.

8.10. Niezależnie od powyższego w sprawie doszło również do naruszenia art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 121 § 1 O.p.

Zauważyć bowiem należy, że w kwestii tak istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy jak określenie "czasu właściwego" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, organ nie może poprzestawać na jednozdaniowym stwierdzeniu, a do tego w istocie sprowadza się uzasadnienie decyzji MRPiPS.

Ponadto, w uzasadnieniu decyzji organ ten nie odniósł się w ogóle do kwestii kluczowej, a mianowicie tego, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w stosunku do Spółki. Sam fakt, że w sprawie toczyło się postępowanie upadłościowe, nie zwalnia organu od wyjaśnienia i wskazania okoliczności mających wpływ na ewentualne zawszenie biegu terminu przedawnienia oraz wskazania okresu na jaki doszło do zawieszenia biegu tego terminu.

W ocenie Sądu, z powyższych względów decyzja MRPiPS, jest uzasadniona w sposób nie do zaakceptowania. Jest to o tyle istotne, że MRPiPS rozpoznawał odwołanie Skarżącego ponad 3 lata, nie przeprowadzając w istocie żadnego dodatkowego postępowania dowodowego.

Co równie istotne, organ nie może pozostawiać poza swoim rozważaniami argumentacji odwołania, nie może także zbywać milczeniem wszelkich zgłaszanych wniosków dowodowych, nawet jeżeli na gruncie rozpoznawanej sprawy nie są one uzasadnione. Organ winien wyjaśnić dlaczego, w jego ocenie, ich przeprowadzenie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podkreślić należy, że wynikające z przepisów art. 120, art. 121, art. 124 O.p zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i zasada przekonywania zobowiązują organy podatkowe do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się w toku załatwienia sprawy. Motywy te winny w sposób jednoznaczny wynikać z uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, strona ma bowiem prawo znać argumentację i przesłanki podjętej decyzji. Bez zachowanie tego elementu uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości dowodzenia swoich racji, czy prowadzenia polemiki z organem podatkowym, co narusza jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu i dochodzenie swoich praw w postępowaniu instancyjnym czy przed sądem administracyjnym. Uzasadnienie decyzji stanowi także jeden z warunków skutecznej kontroli decyzji administracyjnej przez sądy administracyjne.

Zdaniem Sądu, zaskarżona w sprawie decyzja zawiera istotne braki co do ustaleń faktycznych będących postawą rozstrzygnięcia, co w istocie uniemożliwia skuteczna kontrolę legalności tej decyzji.

8.11. Ponownie rozpoznając sprawę organ obwiązany będzie w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w stosunku do dłużnika głównego, czyli do Spółki. Następnie winien uzupełnić materiał dowodowy i dokonać ponownych, jednoznacznych ustaleń w kwestii określenia "czasu właściwego" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, mając na uwadze, że w ocenie Sądu podstawy do złożenia wniosku o upadłość nie stanowiło nieuiszczenie przez Spółkę jednej wpłaty na PFRON za grudzień 2010 r. Organ obowiązany będzie również odnieść się do argumentacji odwołania i wniosków dowodowych zgłoszonych na okoliczność ustalenia "czasu właściwego" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Powyższe ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzanym zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., z uwzględnieniem zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p.

8.12. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.