Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1272/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant ref. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi B. K. i A. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 grudnia 2021 r. nr 187/2021 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 grudnia 2021r. Nr 187/2021 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "MWINGiK", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021, poz. 1990 ze zm. zwanym dalej: " Pgik") oraz § 18 ust. 1 i 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021r., poz. 1390 ze zm.), zwanej dalej: " egib", po rozpatrzeniu odwołania B. K. i A. K. ( dalej: "skarżący") od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 452/2021 z dnia 15 września 2021r orzekającej o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w dzielnicy [...] m. st. Warszawy polegającej na wykazaniu zmian danych ewidencyjnych dla budynku o identyfikatorze [...] zgodnie z opracowaniem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w dniu [...] maja 2019 r. oraz umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie wykazania dla budynku o identyfikatorze [...]: klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, głównej funkcji budynku, czy budynek jest wiatą, zakresu przebudowy, roku zakończenia przebudowy, stopnia pewności ustalenia daty przebudowy – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 6 maja 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęto pod numerem [...] operat techniczny sporządzony na potrzeby wykonania mapy do celów projektowych, obejmujący budynek położony na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w dzielnicy [...] m. st. Warszawy. Wykonawca podczas wywiadu terenowego ustalił, że dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przedmiotowego budynku nie są tożsame ze stanem faktycznym. W wyniku pomiaru sytuacyjnego pozyskał dane pozwalające na ujawnienie zmienionego konturu budynku na mapie oraz zmianę danych opisowych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 10 czerwca 2019 r. do Urzędu m.st. Warszawy - Biuro Geodezji i Katastru, wpłynął wniosek W. N. współwłaściciela działki nr [...], dotyczący wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie powyższego opracowania geodezyjnego oznaczonego nr [...].

Z uwagi na brak wniosku pozostałych współwłaścicieli działki, na której zlokalizowany jest budynek, organ w dniu 19 sierpnia 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, mającego na celu aktualizację bazy ewidencji gruntów i budynków o dane pozyskane z operatu [...] z 17 grudnia 2018 r. Strony zostały również poinformowane o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, o prawie do zgłaszania uwag i wniosków oraz zgłaszania nowych materiałów dowodowych, mających wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Równolegle, pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. organ I instancji wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przekazanie egzemplarzy bądź odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem decyzji o pozwoleniu na budowę, zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku, zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części wraz z załącznikami graficznymi czy też innych dokumentów dotyczących budynku. W odpowiedzi z dnia 4 września 2019 r. Wydział Architektury i Budownictwa poinformował, że w archiwum wydziału brak jest dokumentów dotyczących budowy budynków na terenie nieruchomości przy ul. [...]. Dodatkowo poinformowano, że w przedmiotowej sprawie od 2013 r toczy się postępowanie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego m.st. Warszawy (dalej: PINB) i Mazowieckim Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB).

Ze względu na brak możliwości jednoznacznego wyjaśnienia sprawy, Prezydent m.st. Warszawy poinformował strony postępowania o terminie przeprowadzenia oględzin na nieruchomości [...] z obrębu [...]. W trakcie oględzin w dniu 3 stycznia 2020 r. ustalono, że na ogrodzonej nieruchomości nr [...] znajduje się budynek murowany, który jest pokryty papą. Podczas czynności M. C. oświadczyła, że od strony budynku oznaczonego nr [...] znajdował się obiekt budowlany, który mógł stanowić jedną całość z budynkiem oznaczonym nr [...]. Według oświadczenia A. K. pod częścią rozebranego budynku nr [...], znajduje się murowana piwnica do której brak wejścia, a także, że budynek gospodarczy usytuowany jest jednocześnie na działkach nr [...] i [...]. Podkreślono, że nieruchomość oznaczona nr [...] jest niewykończona i niedopuszczona do użytkowania, a zgodnie z decyzjami PINB i MWINB, jej część została rozebrana nielegalnie.

Po zebraniu i przeanalizowaniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w dniu 15 września 2021r. Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję nr 452/2021 orzekającą o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] polegającej na ujawnieniu dla budynku o identyfikatorze [...] zmiany powierzchni zabudowy z dotychczas ujawnionej 131 m² na 92 m² oraz o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w zakresie wykazania dla budynku o identyfikatorze [...]:

a) klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: [...]- budynki mieszkalne jednorodzinne,

b) głównej funkcji budynku: [...]- budynek jednorodzinny,

c) czy budynek jest wiatą: nie

d) zakresu przebudowy: 5- częściowa rozbiórka ze zmianą,

e) rok zakończenia przebudowy: 2019,

f) stopnia pewności ustalenia przebudowy: 3 - data szacowana."

Odwołanie od ww. decyzji wniosła B. K. i A. K. wnosząc o jej uchylenie w całości.

Po rozpoznaniu ww. odwołania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołaną na wstępie decyzją z 14 grudnia 2021r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 17 maja 1989r. Pgik określa ewidencję gruntów i budynków, jako systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wyjaśnił, że w myśl art. 7d pkt 1 ww. ustawy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym jest zadaniem starostów/prezydentów miast na prawach powiatu. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Pgik, podstawą aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków są: przepisy prawa, dokumenty o których mowa w art. 23 ust. 1-4 ww. ustawy, materiały zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W razie wykrycia błędnych informacji ich aktualizacja następuje z urzędu. Powołał również przepis art. 24 ust. 2 b powyższej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania wskazując, że w świetle znowelizowanych przepisów ustawy Pgik aktualizacja danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego może być dokonana w drodze czynności materialno-technicznej. Podał, że w omawianej sprawie w toku prowadzonego postępowania wystąpiły dodatkowe okoliczności podnoszone przez strony, przez co uzasadnionym było rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej w myśl art. 24 ust. 2b pkt 2 omawianej ustawy.

Dalej, organ odwoławczy wskazał, że wykonawca opracowania nr [...] podczas wywiadu terenowego w dniu 23 marca 2019 r. stwierdził niezgodność stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym w zakresie konturu budynku. W wyniku pomiaru bezpośredniego na gruncie kontur budynku uległ zmianie (pomniejszeniu) w południowo- wschodniej jego części, ze względu na rozbiórkę części budynku mieszkalnego. W związku z powyższym geodeta sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku przedstawiający: zaktualizowane dotychczasowe dane tj. pole powierzchni zabudowy oraz dodatkowe informacje wcześniej nieujawnione w ewidencji gruntów i budynków tj. klasę budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, główną funkcję budynku, informację czy budynek jest wiatą, zakres przebudowy, rok zakończenia przebudowy oraz stopień pewności ustalenia przebudowy budynku w myśl obowiązujących wówczas przepisów (data uchylenia 31 lipiec 2021r.) § 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019r., poz. 393). Ponadto zaznaczył, że organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, przyjmując do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację stanowiącą wyniki pracy geodezyjnej, której nadano identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...], dokonał ich uprzedniej, pozytywnej weryfikacji pod względem kompletności i zgodności z zapisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii. Organ odwoławczy podkreślił również, że rozpatrując sprawę organ I instancji dokonał oceny opracowania pod kątem określenia przydatności do aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. Wskutek analizy wykazał, że dotychczasowe dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obejmujące pole powierzchni zabudowy budynku są niezgodne z aktualnym stanem faktycznym wynikającym z przedmiotowego opracowania geodezyjnego.

Odnosząc się do zarzutu skarżących w sprawie braku powiadomienia o czynnościach geodezyjnych dotyczących sporządzenia mapy do celów projektowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że geodeta nie miał obowiązku zawiadamiać wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o wykonywanym pomiarze sytuacyjnym na gruncie. Przy tego typu pracach wystarczy, że geodeta otrzyma zlecenie od jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. Dopiero w przypadku, gdy opracowanie dotyczyłoby ustalenia przebiegu granic, zgodnie z § 32 ust. 1 z rozporządzenia w sprawie egib, wykonawca prac zobowiązany jest poinformować współwłaścicieli nieruchomości o terminie i sposobie przeprowadzenia czynności pomiarowych.

W nawiązaniu do kwestii poruszanej w odwołaniu przez skarżących dotyczącej braku naniesień w danym opracowaniu piwnicy pod rozebranym budynkiem, organ odwoławczy zaznaczył, że geodeta podczas prowadzonego postępowania pismem z dnia 21 października 2019 r. dość precyzyjnie omówił powyższy fakt. Podkreślił, że wykonawca prac wskazał, że w materiałach pozyskanych z Biura Geodezji i Katastru, nie ma informacji by nieruchomość wybudowana w latach 1978 posiadała piwnicę. Pomierzonemu budynkowi zostały nadane atrybuty zgodnie z przeprowadzoną wizją terenową i dokumentacją pozyskaną od Prezydenta m.st Warszawy. Pomimo, że budynek został wybudowany nielegalnie i nie został dopuszczony do użytkowania, nie zwalnia to wykonawcy pracy geodezyjnej od obowiązku ujawniania prawidłowej geometrii budynku.

Organ odwoławczy przywołał § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egib

i wskazał, że wykonawca prac prawidłowo nie uwzględnił otworu w ziemi nieposiadającego zewnętrznych krawędzi budynku, do powierzchni zabudowy budynku o identyfikatorze [...].

W dalszych rozważaniach MWINGiK wskazał, że operat ewidencyjny nr [...] został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 maja 2019 roku. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393), wykaz zmian danych ewidencyjnych budynku zawierał wszystkie atrybuty zgodnie z § 63 ust. 1 tego rozporządzenia. Z dniem 31 lipca 2021 roku weszły w życie znowelizowane przepisy wykonawcze w zakresie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi w § 18 ust. 1 rozporządzenia egib określono dane ewidencyjne budynku, które przywołano w uzasadnieniu decyzji. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy w decyzji nr 452/2021 słusznie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w zakresie wykazania atrybutów budynku wymienionych w 2 punkcie sentencji ww. decyzji. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem prawa dane te aktualnie nie stanowią danych ewidencyjnych budynku. Dodał także, że pismem z dnia 14 grudnia 2020 r., PINB poinformował organ I instancji, że w dniu 17 lipca 2020 r. MWINB w Warszawie zwrócił akta sprawy dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego w zakresie rozebranej pierwotnej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w obrębie [...]. Dodatkowo przekazano kopię prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2019r, sygn. akt VII SA/Wa 2798/18, w którym oddalona została skarga B. K. i A. K. na decyzję nr 1473/18 MWINB z dnia 23 października 2018r.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma charakter wyłącznie informacyjny, służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Tak jest w tym przypadku. Nie podlega wątpliwości, że dotychczasowe dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków dla budynku o identyfikatorze [...], usytuowanego na działce nr [...] dotyczące konturu budynku nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym w terenie. Potwierdziły to wyniki przeprowadzonego przez wykonawcę pracy geodezyjnej wywiadu terenowego, pomiaru konturu budynku oraz zrealizowanych przez organ I instancji oględzin w terenie.

W świetle zebranego materiału dowodowego oraz ww. przepisów prawa, zdaniem organu odwoławczego Prezydent m. st. Warszawy zasadnie orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] z obrębu [...], położonego przy ul. [...] w dzielnicy [...] m. st. Warszawy, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dla budynku o identyfikatorze [...], na podstawie opracowania nr [...] z dnia [...] maja 2019 roku oraz zasadnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w zakresie wykazania dla budynku o identyfikatorze [...]: klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, głównej funkcji budynku, czy budynek jest wiatą, zakresu przebudowy, roku zakończenia przebudowy, stopnia pewności ustalenia daty przebudowy.

Skargę do Sądu na opisaną wyżej decyzję wnieśli B. K. i A. K. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 15 września 2021r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

- brak wyegzekwowania od wnioskodawcy jak i PINB posiadanej dokumentacji technicznej przedmiotowego budynku przedstawiającej powierzchnię zabudowy sprzeczną z powierzchnią przedstawioną przez geodetę i przyjętą do zasobu geodezyjnego,

-brak aktualizacji danych odnośnie naniesienia piwnicy w gruncie (powoływanie się organu, że jest to "dziura w ziemi" jest zdaniem skarżących błędne ponieważ piwnica jest wymurowana cegłą ścianami równo z gruntem i stanowi obiekt budowlany, który powinien być naniesiony na opracowanie geodety jak i inne obiekty infrastruktury technicznej przedstawiane przez stronę w postępowaniu a pominięte przez geodetę,

-przytoczony przez organ wyrok WSA z 10 września 2019r., sygn. akt VII SA/Wa 2798/18 dotyczył rozebranej części budynku a w uzasadnieniu WSA stwierdził dalsze prowadzenie postępowania dotyczącego piwnicy pod rozebraną częścią budynku,

- w ocenie skarżących organ zmienił powierzchnię zabudowy budynku z dotychczasowej ujawnionej 131 m² na 92 m² według opracowania geodety a powierzchnia rzeczywista budynku powinna wynosić 131 m² minus powierzchnie rozebrane 33 m² tj.( hall 8,2 m²+ pokój 10,1 m² + pokój 14,7m²) co daje 98m² (jest to powierzchnia bez ścian zewnętrznych budynku i dodatkowo jeszcze gruby styropian jako ocieplenie co powinno być uwzględnione w powierzchni zabudowy) a nie jak w decyzji według opracowania geodety 92 m² (niezgodnie ze stanem istniejącym).

Zdaniem skarżących geodeta w swoim opracowaniu na mapie poświadczył nieprawdę stwierdzając: "Mapa zaktualizowana w granicach oznaczonych kolorem szarym w miesiącu marzec 2019" (niedopuszczalne jest tolerowanie przez organ zaniedbań geodety). Stwierdzenie przez organ w swojej decyzji o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie wykazania dla budynku o identyfikatorze [...]: klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, głównej funkcji budynku, czy budynek jest wiatą, zakresu przebudowy, roku zakończenia przebudowy, stopnia pewności ustalenia daty przebudowy jest niewłaściwe, ponieważ na działce nr [...] taki budynek nie istnieje a istnieje budynek o identyfikatorze [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. Zaskarżona decyzja, została bowiem wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr 187/2021 z dnia 14 grudnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy nr 452/2021 z dnia 15 września 2021 roku znak: BG- PA- E-1.6620.537.2019.KLI orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w dzielnicy [...] m. st. Warszawy polegającej na wykazaniu zmian danych ewidencyjnych dla budynku o identyfikatorze [...] zgodnie z opracowaniem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w dniu 6 maja 2019 r. oraz umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie wykazania dla budynku o identyfikatorze [...]: klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, głównej funkcji budynku, czy budynek jest wiatą, zakresu przebudowy, roku zakończenia przebudowy, stopnia pewności ustalenia daty przebudowy.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowym identyfikatorem budynku jest identyfikator [...], nie zaś wskazany w sentencji decyzji organu odwoławczego identyfikator [...]. Jest to oczywista omyłka pisarska, która została sprostowana postanowieniem MWINGiK nr 23/2022 z dnia 8 marca 2022 r.

Podstawę wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021, poz. 1990 ze zm. zwanym dalej: " ustawą Pgik").

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, ustawa Pgik, określa ewidencję gruntów i budynków, jako systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W myśl art. 7d pkt 1 ustawy Pgik, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym jest zadaniem starostów/prezydentów miast na prawach powiatu.

Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Pgik, podstawą aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków są: przepisy prawa, dokumenty o których mowa w art. 23 ust. 1-4 w/w ustawy, materiały zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W razie wykrycia błędnych informacji ich aktualizacja następuje z urzędu.

Zgodnie z zapisami art. 24 ust. 2b powyższej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, aktualizacja danych ewidencyjnych mogła być dokonana w drodze czynności materialno-technicznej jedynie na podstawie: przepisów prawa, wypisów z ksiąg wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku, zgłoszeń rozbiórki budynku, wpisów w innych rejestrach publicznych, a także na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy lub wnioskodawców. W pozostałych przypadkach, stosownie do art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja mogła być dokonywana w drodze decyzji administracyjnej.

Organ enigmatycznie wskazał, że w omawianej sprawie w toku prowadzonego postępowania wystąpiły dodatkowe okoliczności podnoszone przez strony, przez co uzasadnionym było rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej w myśl art. 24 ust. 2b pkt 2 omawianej ustawy.

W istocie okoliczności te, co nie zostało w sposób jasny wyartykułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczyły orzeczenia o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zmiany powierzchni budynku o identyfikatorze [...] z dotychczas ujawnionej 131 m2 na 92 m2 położonego na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.

Zmiany te wprowadzone zostały na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].

Przepis art. 22 ust. 2 Pgik, ma na celu zapewnienie aktualności danych w ewidencji gruntów i budynków. Wszystkie zmiany dotyczące nieruchomości związane z regulacją ich stanu prawnego lub dokonywanym obrotem nimi, powinny zostać niezwłocznie uwidocznione w ewidencji, która jest dokumentem urzędowym i jej funkcją jest, co wymaga podkreślenia, poświadczanie danych prawdziwych i aktualnych, a więc zgodnych z rzeczywistością, w tym wypadku rzeczywistych wymiarów spornego budynku. Z uwagi na fakt, że zaktualizowane dane dotyczące powierzchni przedmiotowego budynku, od początku były kwestionowane przez skarżących, obowiązkiem organu było dokonanie aktualizacji w oparciu o taki materiał dowodowy, który nie budziłby żadnych wątpliwości zarówno co do poprawności sposobu przeprowadzania pomiarów budynku, jak też uzyskanych wartości. Organ zaś powinien w sposób klarowny uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie, a więc wskazać dlaczego pomiary zaktualizowane są prawidłowe, w jaki sposób ich dokonano, czy dokonane zostały prawidłowo oraz dlaczego należy uwzględnić dane przyjęte przez organ a nie dane, na które wskazują skarżący. Niestety uzasadnienie kontrolowanej decyzji nie daje odpowiedzi na te pytania co prowadzi do wniosku, że nie można skontrolować prawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Wspomnieć w tym miejscu należy, że zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11). Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 28.07.1995 r., III SA 1329/94, "Wokanda" 1996/3, s. 28; wyrok NSA z 8.09.1998 r., IV SA 893/97, LEX nr 45905; wyrok NSA z 23.10.1998 r., I SA/Ka 225/97, Biul. Skarb. 1999/1, poz. 20).

Uzasadnienie decyzji jest wadliwe nie tylko wtedy, gdy nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, ale także wtedy, gdy mimo formalnej poprawności jego treść – ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów – nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnie wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (wyrok NSA z 6.10.2020 r., I OSK 3235/18, LEX nr 3081748).

Jak wynika z uzasadnienia kontrolowanej decyzji, wykonawca opracowania nr [...] podczas wywiadu terenowego w dniu 23 marca 2019 roku stwierdził niezgodność stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym w zakresie konturu budynku. W wyniku pomiaru bezpośredniego na gruncie, kontur budynku uległ zmianie (pomniejszeniu) w południowo- wschodniej jego części, ze względu na rozbiórkę części budynku mieszkalnego. W związku z powyższym geodeta sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku przedstawiający: zaktualizowane dotychczasowe dane tj. pole powierzchni zabudowy oraz dodatkowe informacje wcześniej nieujawnione w ewidencji gruntów i budynków tj. klasę budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, główną funkcję budynku, informację czy budynek jest wiatą, zakres przebudowy, rok zakończenia przebudowy oraz stopień pewności ustalenia przebudowy budynku w myśl obowiązujących wówczas przepisów (data uchylenia 31 lipiec 2021 r.) § 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 393).

Skarżący w odwołaniu wskazywali, że organ zmienił powierzchnię zabudowy budynku z dotychczasowej ujawnionej 131 m² na 92 m² według opracowania geodety a powierzchnia rzeczywista budynku powinna wynosić 131 m² minus powierzchnie rozebrane 33 m² tj.( hall 8,2 m²+ pokój 10,1 m² + pokój 14,7m²) co daje 98m² (jest to powierzchnia bez ścian zewnętrznych budynku i dodatkowo jeszcze gruby styropian jako ocieplenie co powinno być uwzględnione w powierzchni zabudowy) a nie jak w decyzji według opracowania geodety 92 m² (niezgodnie ze stanem istniejącym).

Ponadto podnieśli również zastrzeżenia co do metody i rzetelności pomiaru wskazując, że geodeta nie był na przedmiotowej działce a pomiarów dokonywał z ulicy.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ogóle nie odniósł się do tych kwestii, wskazując "Organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, przyjmując do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację stanowiącą wyniki pracy geodezyjne, której nadano identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...], dokonał ich uprzedniej, pozytywnej weryfikacji pod względem kompletności i zgodności z zapisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii. Rozpatrując sprawę organ I instancji dokonał oceny opracowania pod kątem określenia przydatności do aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. Wskutek analizy wykazał, że dotychczasowe dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obejmujące pole powierzchni zabudowy budynku są niezgodne z aktualnym stanem faktycznym wynikającym z przedmiotowego opracowania geodezyjnego".

Powyższe uzasadnienie z uwagi na jego ogólnikowość, nie odnosi się do argumentacji podniesionej w odwołaniu. Uzasadnienie nie daje zarówno daje zarówno skarżącym, jak też Sądowi odpowiedzi na podstawowe w sprawie pytania, dlaczego organ uznał za prawidłową metodę pomiaru zastosowaną przez geodetę i dlaczego uznał, że dane zawarte w aktualizacji, są zgodne z rzeczywistymi wymiarami budynku. Nie wskazał również dlaczego nie uznaje pomiarów wskazywanych przez skarżących.

Zamiast tego, odniósł się jedynie do kwestii niepowiadomienia skarżących o czynnościach geodezyjnych dotyczących sporządzenia mapy do celów projektowych oraz braku naniesień w danym opracowaniu piwnicy pod rozebranym budynkiem. W odniesieniu do tej ostatniej kwestii, organ klarownie uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że w rozporządzeniu w sprawie egib § 18 ust. 2, jednoznacznie określono, że pole powierzchni zabudowy oblicza się na podstawie prostokątnego rzutu na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku, a w budynkach posadowionych na filarach na podstawie rzutu zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji opartej na tych filarach. Wobec powyższego, wykonawca prac prawidłowo nie uwzględnił otworu w ziemi nieposiadającego zewnętrznych krawędzi budynku, do powierzchni zabudowy budynku o identyfikatorze [...].

Dlatego w odniesieniu do tej kwestii, podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, jednak nadal nie pozostaje wyjaśniona kwestia podstawowa, a więc powierzchnia znajdującego się na działce budynku i poprawność obliczeń dokonanych przez geodetę.

Pomiary dokonywane były przez geodetę A. S. ( nr upr. [...]). W dniu 23 marca 2019 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawozdania technicznego z dnia 28 marca 2019 r. (k. 4-5 akt sprawy). Wskazać jednak należy , ze w swoim oświadczeniu z dnia 21 października 2019 r., geodeta sam potwierdził, że nie był podczas pomiarów obecny na działce.

Zadaniem organu było zatem wyjaśnienie tej kwestii i zwrócenie się do geodety o rzetelne wyjaśnienie, czy tego rodzaju metoda pomiaru była prawidłowa i dlaczego. Enigmatyczne wyjaśnienie geodety, że " pomierzonemu budynkowi nadano atrybut zgodnie z wizją terenową i dokumentami z Urzędu", powielone następnie w uzasadnieniu organu, nie daje odpowiedzi na pytanie o poprawność dokonanych pomiarów.

Najwyraźniej wątpliwości co do prawidłowości pomiarów miał również organ I instancji, który dopuścił dowód z oględzin przedmiotowego budynku. Dowód ten dawał szansę na wyjaśnienie powyższych wątpliwości poprzez ponowne przeprowadzenie pomiarów budynku w obecności zainteresowanych, którzy w czynności tej uczestniczyli i mogli te pomiary zweryfikować oraz inspektorów organu I instancji. Tymczasem oględziny poza samym opisem i dokumentacją fotograficzną budynku i spornej piwnicy nie dostarczyły żadnych danych na temat jego wymiarów.

W aktach sprawy znajduje się dokumentacja przedmiotowego budynku sporządzona przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego ( k. 73 i nast.. akt sprawy), gdzie na k. 79 v wskazane zostały inne dane niż przyjęte w aktualizacji, a mianowicie powierzchnia użytkowa 94,8 m2 oraz powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego 132,8 m2.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, w ogóle nie odniósł się do powyższej dokumentacji i wskazanych w niej wartości, mimo, że skarżący również wskazywali na nią w odwołaniu.

Reasumując, stwierdzić należy, że w sprawie nie oceniono prawidłowo dowodów mogących podlegać ocenie pod kątem prawidłowości wykonanych pomiarów budynku zarówno co do przyjętych do aktualizacji wymiarów, jak też metodologii i pomiaru. Kwestii tych nie wyjaśnił także organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto nie ustosunkował się do argumentacji podniesionej w odwołaniu oraz do wymiarów wynikających z dokumentacji PINB. Prowadzi to do wniosku o naruszeniu reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchyleniu podlegała decyzja organu odwoławczego, bowiem w ocenie Sądu wady procesu decyzyjnego i uzasadnieni, mogą być konwalidowane przed organem drugiej II instancji bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli organ odwoławczy nie będzie w stanie wykazać prawidłowości przeprowadzonych pomiarów i uzasadnić swojego stanowiska w tym zakresie, nie można wykluczyć konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy rozważy jeszcze raz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uwzględniając ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.