Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2021/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 781
law: Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności.
article: art. 27
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 1, 4 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], którą na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa po wznowieniu na wniosek J. O. postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr ewid. [...] z obr. [...] o powierzchni [...] m2 uregulowanej w kw nr [...] w prawo jej własności z pominięciem w sentencji decyzji wyrazu: "odmówić", orzeczono o uchyleniu w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] i na podstawie art. 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa a contrario odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r. nr [...], orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] z obr. [...] liczącej [...] m2 powierzchni, w prawo jej własności na rzecz A. O., E. L. i J. O - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "Kolegium") podało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie we wznowionym na wniosek J. O. postępowaniu, orzeczono o uchyleniu w całości na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa ostatecznej decyzji Kolegium z dnia z [...] listopada 2006 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r., z pominięciem jednak w sentencji rozstrzygnięcia wyrazu "odmówić" i na podstawie art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa a contrario, czyli na tej samej podstawie prawnej, odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r., orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr ewid. [...] z obr. [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w kw nr [...] w prawo własności przysługującej A. O. w 1/2 i 1/6 części, E. L. i J. O. w częściach wynoszących po 1/6. Decyzją także ustalono opłatę za przekształcenie w wysokości [...] zł. Decyzja ta stała się ostateczna.

A. O. w dniu 11 maja 2006 r., wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r., wskazując na naruszenie nią prawa, gdyż wniosek o przekształcenie zawierał błędne informacje o użytkownikach wieczystych.

Z ustaleń organu wynika, że prawo użytkowania wieczystego w dacie wniesienia wniosku przysługiwało wyłącznie A. O., co wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1987 r. Postanowieniem dokonano działu spadku po L. O., znosząc w ten sposób współwłasność, ponieważ A. O. przyznano w całości prawo użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej w kw nr [...], położonej przy ul. [...] w P. Postanowienie nie zostało jednak ujawnione w księdze wieczystej. Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. orzekło na podstawie art. 158 § 2 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa a contrario o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta P., jednakże w sentencji pominięto wyraz: "odmówić".

W dniu 26 marca 2007 r. z wnioskiem do Kolegium o sprostowanie decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. i uzupełnienie jej o brakujący wyraz, z którego wynika sens orzeczenia wystąpił J. O. Kolegium najpierw uwzględniło jego wniosek prostując postanowieniem omyłkę, jednak inny skład orzekający tego organu uznał taki tryb za niedopuszczalny, umarzając postępowanie w sprawie. Następnie J. O. skonkretyzował żądanie, określając je jako prośbę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., ponieważ bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Kolegium postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. wznowiło postępowanie. Rozpatrując ponownie sprawę organ ustalił, że zarzut, iż J. O. nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy jest zasadny, gdyż przesyłki wysyłano na adres, pod którym J. O. nie mieszkał.

W toku wznowionego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1998 r. organ ustalił na podstawie przekazanych dokumentów, że w księdze wieczystej nieruchomości nie zostało ujawnione postanowienie o dziale spadku po L. O.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje pogląd, że rozstrzygający dla oceny czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawa w dacie podjęcia tej decyzji, przy czym na tę ocenę nie ma wpływu ani późniejsza zmiana prawa ani zmiana jego interpretacji. W tej sprawie dla określenia czy badana decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami istotny jest stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, czyli [...] września 1998 r. Kontrola legalności decyzji powinna zatem być dokonana na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym w tym dniu. Z treści art. 27 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej, zaś art. 237 kc nakazuje do przeniesienia użytkowania wieczystego stosować przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. Powołano się także na art. 1, 3, 4 i 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Art. 3 ust. 2 wprowadza domniemanie prawa jawnego z księgi wieczystej jako wpisanego zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, zaś art. 5 stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Kolegium podało, że wniosek, na podstawie którego organ I instancji rozpoznawał sprawę, był zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dlatego organ administracji zobowiązany był w myśl art. 2 ustawy wydać decyzję uwzględniającą wniosek, ponieważ nie zachodziły wymienione w art. 3 ustawy przesłanki wydania decyzji odmownej. Organ administracji wydał decyzję do jakiej zobowiązywały go przepisy, uwzględniając dostępne i właściwe dokumenty. Organy administracji także więc Burmistrz Miasta P. nie mają prawa orzekać w sprawach cywilnych podlegających kognicji sądów powszechnych, nie mogą zatem także przesądzać o treści prawa ujawnionego w księdze wieczystej ani też orzekać odmiennie. Treść postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1987 r. znajdującego się w aktach sprawy, w przedmiocie dokonania działu spadku po L. O. i zniesienia współwłasności poprzez przyznanie A.

O. w całości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], położonej przy ul. [...] w P. nie została ujawniona w księdze wieczystej. Wobec tego w dacie orzekania o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tego gruntu użytkownikami wieczystymi byli A. O. w 4/6 częściach, J. O. w 1/6 części i E. L. w 1/6 części. Stan taki potwierdza aktualne dla daty orzekania zaświadczenie z księgi wieczystej, które zgodnie z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece rozstrzyga o istnieniu prawa użytkowania wieczystego oraz o tym, komu ono przysługuje. W ocenie Kolegium decyzją z dnia [...] września 1998 r. nie naruszono prawa w sposób rażący, czyli dający podstawę do stwierdzenia jej nieważności i nie zaistniały przesłanki opisane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Kolegium wskazało, że decyzję doręczono pełnomocnikowi A. O. w dniu [...] września 2007 r. Natomiast pismem nadanym listem poleconym [...] września 2007 r. wniesiono wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., z następującą argumentacją:

W przedstawionym stanie faktycznym miało miejsce zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości, ponieważ kwestionowaną decyzją Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r. nr [...] rażąco naruszono prawo - art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Przepisy tej ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem ogłoszenia ustawy, a także do osób fizycznych, będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o którym mowa w art. 2 do dnia 31 grudnia 2000 r. Aby możliwe było zastosowanie ustawy należało spełnić dwa warunki: posiadać przymiot użytkownika wieczystego w dniu wejścia w życie ustawy i złożyć wniosek o przekształcenie we wskazanym w ustawie terminie. Decyzja nr [...] została wydana mimo niespełnienia pierwszej przesłanki, a więc nieposiadania przez J. O. i E. L. przymiotu użytkowników wieczystych nieruchomości. O tym, kto jest użytkownikiem wieczystym nie decyduje wpis w księdze wieczystej lecz tytuł prawny z którego użytkowanie wieczyste wynika. Wpis w księdze wieczystej jest tylko dowodem, który może zostać obalony. W tej sprawie istotnie w księdze wieczystej jako użytkownicy wieczyści nieruchomości byli wpisani A. O., J. O. i E. L., ale wpis ten był sprzeczny z rzeczywistym stanem prawnym. Tytuł prawny, z którego wynika użytkowanie wieczyste stanowi znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] kwietnia 1987 r. sygn. akt [...] o dziale spadku po L. O. i zniesieniu współwłasności. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia A. O. stała się wyłącznym użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej decyzją z [...] września 1998 r. To, że postanowienie nie zostało ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości nie niweluje skuteczności prawa A. O. Prawo to przysługuje jej od chwili uprawomocnienia się postanowienia sądu, nie zaś od chwili wpisu do księgi wieczystej. Dla sądowego działu spadku i zniesienia współwłasności wpis w księdze wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osób nie będących użytkownikami wieczystymi stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż jest zaprzeczeniem stanu prawnego sprawy w całości. Okoliczność, że w dacie wydania decyzji Burmistrz dysponował tylko określonymi dokumentami jest dla rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji obojętna prawnie. Nieważność decyzji jest bowiem pierwotna i obiektywna, czyli niezależna od woli i wiedzy organu który ją wydał. Z tych przyczyn żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] jest zasadne.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że podstawę prawną wydanej decyzji Kolegium nr [...] stanowił m in. art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Przepis ten określa rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie. Organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której albo odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Art. 145 § 1 kpa określający przesłanki wznowienia postępowania w punkcie 4 stwierdza, że jedną z nich jest sytuacja, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zaistnienie tej przesłanki spowodowało wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 30 lipca 2007 r. Natomiast art. 149 kpa w § 1 stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Kolegium wyjaśniło, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wnioskodawca wskazał jedną przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., tj. przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czyli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4).

W toku wznowionego postępowania ustalono, że J. O., jako jeden z adresatów decyzji nr [...] Burmistrza Miasta P., nie brał bez własnej winy czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2006 r.

Kolegium podkreśliło, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1998 r. nastąpiła z powodu braku znamion rażącego naruszenia nią prawa -art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123 poz. 781). Przepis ten stanowił, że przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy lub do osób będących ich następcami prawnymi i złożą w terminie do 31 grudnia 2000 r. wniosek o przekształcenie.

Zdaniem organu, jeśli przesłanki te były spełnione to właściwy organ administracji miał obowiązek uwzględnić wniosek.

Kolegium podało, że przed podjęciem kwestionowanej decyzji do akt sprawy załączono aktualne zaświadczenie Sądu Rejonowego w G. z [...] marca 1998 r. stwierdzające, że użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. stanowiącej działkę nr ewid. [...] opisaną w kw [...] należy do L. i A. O. na zasadzie wspólności małżeńskiej. Załączono też odpis aktu zgonu L. O. oraz odpis postanowienia o nabyciu spadku po nim.

W dniu 4 czerwca 1998 r. A. O. złożyła wniosek w imieniu własnym i swoich dzieci, załączając ich pełnomocnictwa i wypis z księgi wieczystej z [...] czerwca 1998 r. potwierdzający, że A. O., jej syn J. O. i córka E. L. są współużytkownikami wieczystymi gruntu położonego przy ul. [...] w P.

W oparciu o te dokumenty Burmistrz Miasta P. wydał [...] września 1998 r., decyzję nr [...] orzekającą o przekształceniu na rzecz trojga wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki gruntu nr ewid. [...] z obr. [...], mającej urządzoną księgę wieczystą nr [...] prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w G., dla której użytkowanie wieczyste ustanowiono na podstawie umowy z [...] października 1964 r., zobowiązując te osoby do wniesienia opłaty w wysokości [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że Burmistrz Miasta P. nie miał żadnych uprawnień ani podstaw do zakwestionowania treści przedłożonego zaświadczenia z księgi wieczystej. Nie mógł też przesądzać o treści prawa ujawnionego w księdze wieczystej ani też orzec odmiennie. W myśl art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. W dacie podjęcia decyzji nr [...] funkcjonowało wprawdzie w obrocie prawnym postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1987 r. sygn. akt [...] w przedmiocie działu spadku po L. O. i zniesieniu współwłasności poprzez przyznanie w całości prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości przy ul. [...] w P. A. O., lecz treść jego nie została ujawniona w księdze wieczystej nieruchomości, a zatem uwzględnienie wyłącznie treści księgi wieczystej nr [...] według wpisów aktualnych na dzień wydania decyzji nr [...] było zgodne z przytoczonymi wyżej przepisami prawa i nie powodujące kwalifikowanej wadliwości tej decyzji. W myśl art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece księgi wieczyste są bowiem prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, zaś jak stanowi art. 3 ust. 1 tej ustawy istnieje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że skład orzekający w niniejszym postępowaniu nie podziela poglądu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z powodu rażącego naruszenia nią prawa, ponieważ wbrew twierdzeniu wniosku, czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona nie stanowią zaprzeczenia stanu prawnego sprawy w całości lub chociażby tylko w części.

Wnioskodawca nie wskazał żadnej nowej okoliczności sprawy, która mogłaby poskutkować zmianą wydanej przez Kolegium decyzji nadzorczej, nie stwierdzono też we wznowionym postępowaniu aby nieuczestniczenie przez J. O. w postępowaniu nadzorczym poskutkowało wadliwością podjętej w jego wyniku decyzji poza koniecznością uzupełnienia jej sentencji słowem "odmówić", zatem odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1998 r. nr [...] Burmistrza Miasta P. decyzją Kolegium z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] była w ocenie składu orzekającego Kolegium w pełni uzasadniona.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. O., zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy decyzja, o której stwierdzenie nieważności wniosła skarżąca, została wydana z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności; prawa materialnego art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w każdym wypadku wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny w sytuacji, gdy z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wpis jest konstytutywny wyłącznie w odniesieniu do umownego ustanowienia bądź przeniesienia użytkowania wieczystego; prawa materialnego art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez uznanie, że zawarte w nim domniemanie prawne jest niewzruszalne, w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się, że domniemanie z art. 3 powołanej ustawy jest domniemaniem wzruszalnym; wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca naruszają przepisy prawa.

Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zarzuty skargi uznaje za zasadne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylającą decyzję tego Kolegium z dnia [...] listopada 2006 r. i a contrario odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] września 1998 r.

Decyzją z dnia [...] września 1998 r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U Nr 123, poz. 781), Burmistrz Miasta P. orzekł o przekształceniu na rzecz A. O., E. L. i J. O. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki gruntu o pow. [...] m2, położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...] (dawny [...]), obr. [...] (dawny [...]), mającej urządzoną księgę wieczystą KW nr [...].

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu wyżej opisanego.

Zdaniem Sądu, sprawa nie została należycie wyjaśniona. Decydujące znaczenie ma okoliczność, iż użytkownikami przedmiotowej nieruchomości byli małżonkowie A. O. i L. O., a po śmierci L. O. na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz działu spadku dokonanego przez sąd powszechny, prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości uzyskała A. O. Te zasadnicze w sprawie okoliczności powinny zostać przez organ administracji rozważone, a zostały pominięte.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 1998 r. w księdze wieczystej nr [...] L. O. i A. O. byli wpisani na prawach wspólności ustawowej na podstawie umowy użytkowania wieczystego z dnia [...] października 1964 r. - jako użytkownicy wieczyści działki i właściciele budynku.

L. O. zmarł dnia [...] października 1985 r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] września 1986 r. spadek po L. O. na podstawie ustawy nabyli: żona A. O. oraz dzieci J. O. i E. O. po 1/3 części, natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1987 r. o zniesieniu współwłasności i dziale spadku - użytkowanie wieczyste nabyła żona A. O. - w całości.

W dniu 3 marca 1998 r. A. O. złożyła, w imieniu własnym, wniosek, o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stosownie do przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz. 781). Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu składania wniosku (tekst pierwotny), ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi; przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem jej ogłoszenia, tj. 9 października 1997 r. (a nie wejścia w życie - jak twierdzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 1998 r.), i złożą wniosek, o którym mowa w art. 2, do dnia 31 grudnia 2000 r.

Z przytoczonych wyżej przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, oraz postanowień Sądu Rejonowego w P. o stwierdzeniu nabycia spadku po L. O. oraz dziale spadku po L. O. wynika, że A. O. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - prawidłowo, w imieniu własnym, bowiem tylko jej, na podstawie prawomocnego postanowienia o dziale spadku - przysługiwało prawo użytkowania wieczystego położonej w P. działki nr ewid. [...] z obr. [...] o powierzchni [...] m2 uregulowanej w kw nr [...].

Pomimo prawidłowo złożonego przez A. O. wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, pismem z dnia 9 marca 1998 r. Urząd Miejski poinformował wnioskodawczynię, że: "wniosek został rozpatrzony negatywnie z powodu niezgodności wpisu w księdze wieczystej a faktycznym stanem posiadania. Decyzja w przedmiotowej sprawie może być wydana jedynie na wniosek faktycznego użytkownika nieruchomości. W związku z powyższym należy dokonać ujawnienia w księdze wieczystej następców prawnych do użytkowania nieruchomością na podstawie postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku. Jednocześnie informujemy, że w przypadku współwładania nieruchomością wniosek o przekształcenie musi być wniesiony i podpisany przez wszystkich współposiadających w przeciwnym razie zostanie rozpatrzony negatywnie."

W rezultacie tego pisma podjęte zostały kroki, których rezultatem były wpisy w dniu [...] czerwca 1998 r. w księdze wieczystej nr [...] dotyczące użytkowania wieczystego, na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, jak należało uczynić, w rezultacie których A. O. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w 1/2 części na postawie umowy z 1964 r. oraz w 1/6 części, J. O. w 1/6 części oraz E. O. w 1/6 części.

Następnie, pismem z dnia 4 czerwca 1998 r. A. O., tym razem również w imieniu córki E. L. oraz syna J. O. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, który został uwzględniony, i Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz: A. O. do !4 części i do 1/6 części, E. L. do 1/6 części i J. O. do 1/6 części.

Należy zauważyć, że art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami (Dz. U. Z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), przywołany w uzasadnieniu decyzji, który stanowi, iż sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego; oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że prawo użytkowania wieczystego na rzecz L. O. i A. O. zostało ustanowione na podstawie umowy użytkowania wieczystego w dniu [...] października 1964 r., a zatem przed wejściem w życie tej ustawy, a następnie wpisane do księgi wieczystej, i nie nastąpiło przeniesienie tego prawa w drodze umowy lecz spadkobrania.

Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż o tym, kto jest użytkownikiem wieczystym nie decyduje wpis w księdze wieczystej, lecz tytuł prawny, z którego użytkowanie wieczyste wynika.

Odnosząc się do przywołanych przez Kolegium przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) należy zauważyć, że domniemanie z art. 3 tej ustawy (domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym; domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje), jest domniemaniem wzruszalnym, które może zostać obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia (orz. SN z dnia 17 czerwca 1960 r. 3 CR 328/60, OSPiKA 1961, poz. 162).

W sprawie nie mają również zastosowania art. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, bowiem dotyczą one innych stanów faktycznych, niż zaistniały w niniejszej sprawie.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ administracji weźmie pod uwagę wszystkie przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.