Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 785/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt.1,4,5,6 i art. 149
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 6 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

J.M. pismem z dnia 27 września 2012 r. doprecyzowanym przy piśmie z dnia 5 marca 2013r. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 27 lipca 2000 r. Nr [.....] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a.

We wniosku podniósł, że spełnia wszystkie warunki do uzyskania uprawnień kombatanckich, a więc odmowa ich przyznania musiała nastąpić na podstawie dowodów, które były fałszywe (145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Za takie wnioskodawca uznał dowody w oparciu o które stwierdzono, iż miał on kontakt z partyzantką sowiecką, co w rzeczywistości nie miało miejsca.

Dalej wnioskodawca podniósł, że nie jest prawnikiem, mieszka na wsi, z dala od poczty, a nadto jest w podeszłym wieku. Okoliczności te spowodowały, że nawet jeśli czegoś nie dopełnił w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, to nastąpiło to z braku możliwości i wiedzy na temat tego co i kiedy powinien zrobić, aby udowodnić, że przysługują mu uprawnienia kombatanckie. W związku z tym, zdaniem wnioskodawcy należy uznać, że w praktyce bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu (145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Dalej wnioskodawca podniósł, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, a które wnioskodawca przytoczył w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. (145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Nadto zdaniem wnioskodawcy organ wydał decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich bez uzyskania stanowiska innego organu tj. bez stanowiska organizacji kombatanckiej którą jest Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych. Jest to więc kolejna przyczyna wznowienia (145 § 1 pkt 6 k.p.a.).

Zdaniem wnioskodawcy spełnia on wszystkie przewidziane prawem przesłanki do uzyskania uprawnień kombatanckich, w szczególności warunki określone w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Wnioskodawca podniósł, że wśród dowodów wykazujących na jego służbę w Armii Krajowej są między innymi pisemne oświadczenia świadków - w tym także tych, którzy wraz z nim pełnili służbę w tym samym oddziale Armii Krajowej. Są to pisemne oświadczenia kolegów z oddziału partyzanckiego: porucznika A.K. (pseudonim "[.....] "), starszego sierżanta J.S. , starszego sierżanta S.G. , J.K. (pseudonim "[.....] "). Ponadto wnioskodawca przedłożył pisemne oświadczenie Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych - Koło Miejsko-Gminne w K. , podpisane przez J.B. , oraz Wiceprezesa M.G. Wśród dowodów potwierdzających konspiracyjną działalność jest także zaświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. (będące pozytywną rekomendacją) wystawione przez Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych - Zarząd Wojewódzki w K. , a podpisane przez Prezesa pułkownika mgr inż. J.Z.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. Nr [.....] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Reprezentowanych w W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. Nr [.....] .

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prowadzone było postępowanie administracyjne w sprawie przyznania J.M. uprawnień kombatanckich określonych w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2012r. poz. 400). Postępowanie to zostało zakończone decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 grudnia 1999 r. Nr [.....] utrzymaną w mocy decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. Nr [.....] o odmowie przyznania przedmiotowych uprawnień. Wnioskodawca nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie.

Odnośnie powołanej we wniosku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. wydania decyzji w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe, organ wskazał, że wnioskodawca na potwierdzenie swych twierdzeń nie przedstawił żadnych dowodów. Organ zauważył, że strona która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument (dowód) był sfałszowany. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Reprezentowanych w W. wskazał nadto, iż nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Prawidłowość zaprezentowanego stanowiska znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA 1123/99; Lex nr 55743.

Odnośnie wskazania przez wnioskodawcę - jako okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - miejsca zamieszkania z dala od poczty, braku możliwości uzyskania konsultacji prawniczej oraz podeszły wiek, organ wskazał, że decyzja ostateczna o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich została doręczona stronie w dniu 7 sierpnia 2000 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). Przepis art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wniesienie takiego podania z uchybieniem terminu skutkuje wydaniem postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie J.M. otrzymał decyzję w dniu 7 sierpnia 2000 r., a zatem w przypadku żądania wznowienia postępowania od powyższej daty należy liczyć jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Nie ulega, zatem wątpliwości, że termin ten upłynął, co skutkuje stwierdzeniem, że zainteresowany wniosek o wznowienie postępowania złożył po upływie wymaganego prawem terminu. Okoliczność ta uniemożliwia zatem wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnośnie nowych dowodów i okoliczności faktycznych w sprawie, które wnioskodawca przytoczył w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. organ wskazał, że do przedmiotowego pisma wnioskodawca dołączył następujące dokumenty: pisemne oświadczenie na którym widnieje data 3 maja 1946 r. podpisane przez porucznika A.K. , Pana J.S. , S.G. i J.K. ; oświadczenie J.B. podpisane także przez M.G. z dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz zaświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Wojewódzkiego w K.

Zdaniem organu strona nie udowodniła, iż podanie o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. złożone zostało z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Oświadczenie J.B. podpisane także przez M.G. z dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz oświadczenie na którym widnieje data 3 maja 1946 r. podpisane przez porucznika A.K. , J.S. , S.G. i J.K. przesłane zostały przez wnioskodawcę do organu już przy piśmie z dnia 17 maja 2010 r. Zaświadczenie Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Wojewódzkiego w K. datowane jest na dzień 28 lutego 2013 r., a zatem dowód ten nie mógł istnieć w chwili wydania decyzji Kierownika Urzędu z dnia 31 grudnia 1999 r. utrzymanej w mocy decyzją z dnia 27 lipca 2000 r.

Odnośnie z kolei powołanej przez wnioskodawcę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. tj. wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, wskazano, że sam wnioskodawca przesłał na adres organu przy kwestionariuszu z dnia 4 sierpnia 1994 r. pismo Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Wojewódzkiego w K. z dnia 4 marca 1996 r., a także przy piśmie z dnia 8 grudnia 1998 r. pismo tej samej organizacji z dnia 21 grudnia 1998 r. oraz przy kwestionariuszu z dnia 14 grudnia 2009 r. rekomendację [.....] Zarządu Wojewódzkiego Związku Kombatantów RP i BWP w K. Brak jest zatem przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie również art. 145 § 1 pkt 6.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. J.M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając: naruszenie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego pomimo wystąpienia podstaw do wznowienia postępowania; naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie tego przepisu polegającą na uznaniu, że data doręczenia decyzji jest datą dowiedzenia się o przyczynach wznowienia, co jest poglądem oczywiście błędnym; naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób, który nie budzi zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nie informowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, oraz zaniechanie czuwania, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, oraz zaniechanie udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonego postanowienia; naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnianie w toku postępowania przesłanek, którymi organ kierował przy rozpoznawaniu sprawy.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono m.in., że o wymogu przedłożenia dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany - w przypadku powoływania się na podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - wnioskodawca został poinformowany dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Nadto wadliwe są zdaniem wnioskodawcy zarzuty naruszenia terminu jednego miesiąca na złożenie podania o wznowienie postępowania. Wnioskodawca podniósł, że w toku postępowania organ nie informował go o tym, iż jakikolwiek termin ogranicza jego działania w tym względzie. W związku z tym organ nie może teraz odmawiać wznowienia postępowania, skoro wcześniej (w toku postępowania) nie określił, jakich czynności wnioskodawca powinien dokonać, a czyni to dopiero teraz.

Zdaniem wnioskodawcy organ błędnie interpretuje także art. 148 § 1 k.p.a. Wskazany w tym przepisie termin jednego miesiąca nie biegnie od doręczenia decyzji, ale od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności będącej podstawą wznowienia. W niniejszej sprawie nie są to daty tożsame, ponieważ o przyczynach wznowienia wnioskodawca dowiedział się częściowo tuż przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a częściowo w toku postępowania z wyjaśnień przedstawianych przez organ. Organ zaniechał ustalenia, kiedy wnioskodawca dowiedział się o przyczynach wznowienia i bezzasadnie przyjął, że nastąpiło to już w dniu doręczenia prawomocnej decyzji, w sytuacji kiedy w istocie nastąpiło to znacznie później.

Wnioskodawca podniósł także, że dowody przedstawione przeze niego w postępowaniu były nowe i nie znane organowi rozpatrującemu wniosek o wznowienie postępowania, skoro nie spowodowały one uwzględnienia jego stanowiska we wcześniejszym postępowaniu. Wnioskodawca podniósł, że jego służbę w Armii Krajowej potwierdzają liczne dowody, między innymi pisemne oświadczenia świadków, w tym także tych, którzy wraz z nim pełnili służbę w tym samym oddziale Armii Krajowej.

W oparciu o powyższe zarzuty J.M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 marca 2013 r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. oraz przyznanie uprawnień kombatanckich, lub uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 28 marca 2013 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. znak: [.....] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 28 marca 2013 r.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie J.M. domaga się m.in. wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód na którym organ orzekający oparł swe rozstrzygniecie okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Odnośnie powyższego organ wskazał, że strona, która domaga się wznowienia postępowania administracyjnego na tej podstawie musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument (dowód) był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia tej przesłanki jest więc uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wniesienie takiego podania z uchybieniem terminu skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Decyzja z dnia 27 lipca 2000 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona J.M. w dniu 7 sierpnia 2000 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin ten upłynął, co skutkuje stwierdzeniem, że J.M. wniosek o wznowienie postępowania złożył po upływie wymaganego prawem terminu. Okoliczność ta uniemożliwia zatem wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wskazał, że ten tryb rozumowania znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA 890/97, w którym Sąd ten wskazał, iż złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Organ zaznaczył, że zainteresowany nie zwrócił się do Urzędu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu.

Odnośnie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ wyjaśnił, że z treści tego przepisu wynika, iż za przyczynę wznowienia postępowania mogą być uznane tylko takie okoliczności lub dowody, które istniały w momencie wydania decyzji, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję. Poza tym jednak, aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a. ustawodawca wymaga by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (w art. 148 § 1 k.p.a.).

W niniejszej sprawie wniosek strony odnośnie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., został złożony z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Organ powołał w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1409/06 w którym stwierdzono, że nowe okoliczności czy dowody nieznane organowi w dacie wydania decyzji polegają na tym, że muszą się ujawnić. Nie stanowią takich dowodów zdarzenia, które strona znała i mogła powołać oraz nie chodzi tu o intelektualna sferę (strona sobie przypomniała o pewnych zdarzeniach), ale o materialne ujawnienie dowodów czy okoliczności, które strona powołać nie mogła, ponieważ nie dysponowała nimi. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 416/05 wskazano na stanowisko, zgodnie z którym okoliczność faktyczna wynikająca z akt sprawy, jak też dowód w nich zawarty nie mają waloru "nowej okoliczności faktycznej" i "nowego dowodu" w sprawie.

Podsumowując organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odnośnie podniesionej we wniosku przez J.M. okoliczności wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Organ przypomniał, iż zgodnie z przedmiotowym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Równocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. stwierdził, iż wydawane przez niego decyzje w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 1 ustawy o kombatantach... nie wymagają uzyskania stanowiska innego organu.

Skargę na powyższe postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.M. zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego pomimo wystąpienia podstaw do wznowienia postępowania; naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie tego przepisu polegającą na uznaniu, że data doręczenia decyzji jest datą dowiedzenia się o przyczynach wznowienia, co jest poglądem oczywiście błędnym; naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez zaniechania wszelkich podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób, który nie budzi zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; naruszenie art. 9 poprzez nie informowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, oraz zaniechanie czuwania, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, oraz zaniechanie udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek przed wydaniem orzeczenia; naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonego postanowienia; naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnianie w toku postępowania przesłanek, którymi organ kierował przy rozpoznawaniu sprawy.

W uzasadnieniu wywiedzionej skargi skarżący podniósł, że o konieczności przedłożenia dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany został poinformowany przez organ dopiero w uzasadnieniu orzeczeń wydanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wcześniej (w toku postępowania administracyjnego) nie był informowany o tym, że organ stworzył lub stosuje jakieś wymogi potwierdzania sfałszowania dowodu. Takie postępowania narusza w ocenie skarżącego art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.

Podobnie wadliwe są, zdaniem skarżącego, zarzuty naruszenia terminu jednego miesiąca na złożenie podania o wznowienie postępowania. Skarżący podniósł, że w toku postępowania organ nie informował go o tym, iż jakikolwiek termin ogranicza jego działania w tym względzie, oraz o tym, że powinienem wykazać, iż dochował jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku. Z tego względu, zdaniem skarżącego, organ nie może teraz odmówić wznowienia postępowania, skoro wcześniej (w toku postępowania) nie określił, jakich czynności powinien dokonać skarżący.

Dalej skarżący podniósł, że organ błędnie interpretuje art. 148 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie biegnie od doręczenia decyzji, ale od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności będącej podstawą wznowienia. W niniejszej sprawie nie są to daty tożsame, ponieważ o przyczynach wznowienia skarżący dowiedział się częściowo tuż przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a częściowo w toku postępowania z wyjaśnień przedstawianych przez organ. Organ zaniechał ustalenia, kiedy skarżący dowiedział się o przyczynach wznowienia i bezzasadnie przyjął, że nastąpiło to już w dniu doręczenia mu prawomocnej decyzji, w sytuacji kiedy w istocie nastąpiło to znacznie później. Oznacza to, że organ naruszył art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego organ błędnie ocenił także zaświadczenie Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych z dnia 28 lutego 2013 r., albowiem dokument ten w istocie dowodzi istnienia okoliczności zaistniałych przed jego wydaniem, czyli dotyczy stanu istniejącego w trakcie postępowania merytorycznego. Skarżący podniósł, że kierowane w stosunku do niego zarzuty, iż współpracował z wojskiem sanacyjnym, są niezasadne i skandaliczne, ponieważ współpracował z Armią Krajową i Szarymi Szeregami, czyli organizacjami walczącymi o wolność Polski. Dowodami wykazującymi jego służbę w Armii Krajowej są między innymi pisemne oświadczenia świadków, w tym także kolegów z oddziału partyzanckiego, którzy wraz ze skarżącym pełnili służbę w tym samym oddziale Armii Krajowej. Ponadto pisemne oświadczenie Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych - Koło Miejsko-Gminne w K. , podpisane przez J.B. , oraz Wiceprezesa M.G. , a także zaświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. (będące też pozytywną rekomendacją) wystawione przez Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych - Zarząd Wojewódzki w K. , a podpisane przez Prezesa pułkownika mgr inż. J.Z.

Skarżący podniósł także, że nowe okoliczności i dowody przytoczył w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. Oznacza to, że jest to kolejna przyczyna do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Skarżący zarzucił także, że decyzja odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich została wydana bez uzyskania wymaganego stanowiska innego organu, w tym przypadku bez stanowiska organizacji kombatanckiej, a zatem stanowi to przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.

Nadto skarżący zaznaczył, że nie jest prawnikiem, mieszka na wsi, z dala od poczty i możliwości uzyskania konsultacji prawnej oraz jest w podeszłym wieku (85 lat). Okoliczności te spowodowały, że jeżeli nawet czegoś nie dopełnił w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, to nastąpiło to z braku możliwości i wiedzy na temat tego, co i kiedy powinien zrobić, aby udowodnić że przysługują mu uprawnienia kombatanckie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia z 6 maja 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozważając zarzuty podniesione w skardze Sąd stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Reprezentowanych w W. z dnia 6 maja 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 28 marca 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Reprezentowanych w W. z dnia 27 lipca 2000 r. nr [.....] o odmowie przyznania J.M. uprawnień kombatanckich.

W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji zachodzi w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast.).

Należy podkreślić, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ.

Podanie o wznowienie postepowania uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Jeżeli wstępna weryfikacja pozwoli na stwierdzenie, że warunki formalne wniosku zostały spełnione, organ wydaje postanowienie wznawiające postępowanie. Postanowienie takie skutkuje przejściem do drugiej fazy postępowania, mającej na celu przeprowadzenie przez właściwy organ ustaleń w zakresie przyczyn wznowienia, a następnie wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Negatywna ocena wniosku skutkuje natomiast odmową wznowienia postępowania. Jako przykład odmowy wznowienia postępowania z powodu niespełnienia warunków formalnych wniosku wskazać można sytuację, w której wniosek taki zostaje złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Przepis art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Jak wskazano na wstępie organ do którego został złożony wniosek o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1585/11).

W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę termin taki nie został przez skarżącego zachowany.

We wniosku o wznowienie postępowania skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Wznowienie postępowania na podstawie ww. przesłanki ograniczone jest wystąpieniem łącznym następujących warunków. Po pierwsze - wystąpieniem w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie fałszywego dowodu, przy czym należy rozróżnić fałsz materialny i intelektualny dokumentu. Pierwszy godzi w bezpośrednio w sam dokument i polega na jego podrobieniu. Drugi fałsz - intelektualny, wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, w poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń. Po drugie, możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest ograniczona wymogiem, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Po trzecie - zastosowanie wspomnianego przepisu k.p.a. zakłada, że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 457/05). Równocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2214/09). W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił orzeczenia, które stwierdzałoby fałszywość jakiegokolwiek dowodu w sprawie, co więcej nie wskazał nawet, które to dowody według niego miałyby być sfałszowane. Samo ogólnikowe stwierdzenie skarżącego, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane na podstawie fałszywych dowodów, bez przedstawienia sądowego orzeczenia o ich sfałszowaniu - przy czym podkreślić należy, że chodzi tu o fałszywość dowodu w znaczeniu prawnokarnym - nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Odnośnie zarzutu skarżącego, że organ nie poinformował go o tym, iż powołując się na przesłankę z art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. musi przedstawić sądowe orzeczenie stwierdzające, że dokument był sfałszowany, wskazać należy, że organ nie miał obowiązku poinformowania o tym skarżącego przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odniósł się do powyższej kwestii, w decyzji wydanej w pierwszej instancji. Skarżący po zapoznaniu się z tą decyzją mógł zatem podjąć kroki mające na celu uzyskanie sądowego orzeczenia o fałszywości dowodów.

Odnośnie wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzić należy, co następuje. Powołany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy ostateczna decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 27 lipca 2000 r. została doręczona skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2000 r., a zatem, w realiach niniejszej sprawy, to od tego momentu należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzić więc należy, że termin ten upłynął w dniu 6 września 2000 r. Na marginesie wskazać należy, że okoliczności powołane przez skarżącego domagającego się wznowienia postępowania w oparciu o wskazaną przesłankę, takie jak to, iż mieszka na wsi, z dala od poczty, czy też to, że jest w podeszłym wieku i nie posiada wiedzy prawniczej nie mogą być uznane za okoliczności świadczące o tym, że nie brał on udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, iż przez "brak udziału" należy rozumieć sytuację, w której strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, innymi słowy organ prowadził postepowanie bez udziału strony. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący na etapie postępowania administracyjnego odbierał wszystkie kierowane do niego decyzje, jak również sam składał różne pisma i wnioski.

Odnosząc się teraz do wskazanej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjaśnić należy, że jeżeli podstawą wznowienia postępowania ma być sytuacja opisana w ww. przepisie, a więc kiedy na jaw wyjdą istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W takim przypadku nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o tych okolicznościach faktycznych lub dowodach. Przepis ten nie daje żadnych podstaw do tego, aby termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się, że organ administracji nie uwzględnił tych okoliczności lub dowodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2083/11). Nadto zaznaczyć należy, że okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mają być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II GSK 889/09).

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazał, że nowe dowody i okoliczności zostały przez niego przytoczone w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. W piśmie tym skarżący wskazał na pisemne oświadczenie na którym widnieje data 3 maja 1946 r. podpisane przez porucznika A.K. , J.S. , S.G. i J.K. ; oświadczenie J.B. podpisane przez M.G. z dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz zaświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Wojewódzkiego w K.

Otóż z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że oświadczenie datowane na 3 maja 1946 r. podpisane przez porucznika A.K. , J.S. , S.G. i J.K. oraz oświadczenie J.B. z dnia 30 kwietnia 2010 r. zostały przesłane przez skarżącego do organu znacznie wcześniej. (k. 58 – 56, k.72) w związku z zainicjowanym przez niego postępowaniem nadzwyczajnym. Przedmiotowe pisma zostały złożone przez J.M. w ramach postępowania nadzwyczajnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 1 czerwca 2010 r. (k.75) o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia 23 kwietnia 2010r. wydanej w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Tym samym więc co do ww. dowodów nie został zachowany termin 1 miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Jeśli chodzi o zaświadczenie Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Wojewódzkiego w K. datowane na dzień 28 lutego 2013r., to po pierwsze wskazać należy, że dokument ten nie istniał w dniu wydania decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich (decyzja z dnia 27 lipca 2000 r.).

Po drugie wyjaśnić należy, że nie jest to dokument, który mógłby stanowić nową okoliczność w sprawie. Wyjaśnić należy, że w zaświadczeniu tym stwierdzono, że cyt. "Na podstawie przedstawionych ustnie przez J.M. materiałów wykazujących Jego działalność patriotyczną w czasie okupacji na rzecz podziemnych organizacji partyzanckich, [.....] Zarząd Wojewódzki ZKRP i BWP w K. popiera jego starania o przyznanie mu uprawnień kombatanckich".

Z powyższego zaświadczenia wynika zatem, że zostało ono wydane w oparciu o ustną relację skarżącego, co z kolei oznacza, że informacje które skarżący przekazał były w jego dyspozycji od samego początku toczącego się w jego sprawie postępowania. To skarżący jest bowiem dysponentem dowodów i faktów, które mogłyby świadczyć o tym, iż współpracował z Armią Krajową. Powyższe w szczególności odnosi się do wiadomości dotyczących życiorysu wnioskodawcy, które są istotne z punktu widzenia przyznania uprawnień kombatanckich. Z powyższych względów nie można przyjąć, by informacje w oparciu, o które wydano zaświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. stanowiły nowe okoliczności w sprawie, których istnienia skarżący nie był świadomy w trakcie trwania postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 lipca 2000r. Nr [.....] o odmowie przyznania przedmiotowych uprawnień.

Jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1409/06 nowe okoliczności, czy dowody nieznane organowi w dacie wydania decyzji polegają na tym, że muszą się one ujawnić. Nie stanowią takich dowodów zdarzenia, które strona znała i mogła powołać oraz nie chodzi tu o intelektualną sferę (strona sobie przypomniała o pewnych zdarzeniach) ale o materialne ujawnienie dowodów czy okoliczności, które strona powołać nie mogła, ponieważ nie dysponowała nimi.

Odnosząc się do ostatniej wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia tj. wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.) czyli, jak podnosi skarżący bez stanowiska Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych wyjaśnić należy, że Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych nie jest organem uzgadniającym o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Związek Kombatantów jest organizacją kombatancką, która jedynie rekomenduje wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Niezależnie od tego należy jednak zauważyć, iż pismem z dnia 4 marca 1996r. Związek Kombatantów R.P. i byłych więźniów Politycznych (k.11) odmówił udzielenia J.M. rekomendacji dla jego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Równocześnie w przedmiotowym piśmie wskazano na przyczyny tej odmowy. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż J.M. nie uzyskał pozytywnej rekomendacji, a sam zaś Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w zakresie swojej kompetencji zgodnie z art.22 ww. ustawy wypowiedział się co do zasadności jego wniosku.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa. Ustalenie bowiem przez organ braku choć jednej z przesłanek formalnych wniosku o wznowienie - w tym przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. - powinno skutkować odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd działając, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku .