Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2109/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 oraz art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2017 r.


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił częściowo wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i zwolnił stronę skarżącą od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100 zł, odmawiając w pozostałym zakresie uwzględnienia wniosku.

Wpis sądowy od skargi został uiszczony w tej wysokości w niniejszej sprawie, w zakreślonym terminie.

Strona skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W związku z nienależytym uzupełnieniem braków formalnych tej skargi została ona odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 5 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł zażalenie na opisane postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Na tym etapie postępowania starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 r. odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W swoim rozstrzygnięciu wskazał, iż Skarżąca spółka w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że w ramach prowadzonej działalności zajmowała się m.in. sprzedażą [...]. Działalność ta na skutek prowadzonego przez organy postępowania została zawieszona. Jej wspólnik D. M. dalej nie osiąga żadnych dochodów. Wprawdzie mieszka pod dwoma adresami, jednak pozostaje na utrzymaniu żony, której dochody wynoszą ok. 2.500,00 zł brutto. Podobnie syn który nie uzyskuje własnych dochodów.

Referendarz w swoim rozstrzygnięciu stwierdził, że zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Opierając się na wskazanej normie, stwierdzono, że obecny wniosek skarżącej odpowiada swoją treścią poprzedniemu wnioskowi, a ponieważ nie wskazano w nim jakichkolwiek zmian w zakresie dotychczasowych okoliczności faktycznych, brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia rozstrzygnięcia z dnia 4 kwietnia 2016 r.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. Strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 26 lipca 2017 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 P.p.s.a., poprzez uznanie, że strona skarżąca posiada środki na poniesienie kosztów postępowania w sprawie, w sytuacji, gdy dokładna analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem skarżącej, jednoznacznie przesądza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zasługiwać na uwzględnienie. Skarżąca ponownie podniosła, że działalność Spółki jest zawieszona. Jednocześnie wspólnik skarżącej Spółki, D. M., ponownie opisał swoją aktualną sytuację rodzinną. Zaznaczył jednocześnie, że okoliczności niniejszej sprawy uległy zmianie bowiem w celu zorganizowania środków pieniężnych na opłacenie wpisu od skargi, musiał się zadłużyć, co dodatkowo pogorszyło jego sytuację finansową.

W tym stanie rzeczy wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jednocześnie zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Tak ukształtowana treść przepisu, w szczególności użycie sformułowania "gdy wykaże", wyraźnie przesądza, że to na stronie spoczywa obowiązek przekonania sądu, że znajduje się w sytuacji wymagającej przyznania jej prawa pomocy. Jednocześnie ocena przez Sąd dokonywana jest w oparciu o złożone przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy oświadczenie na urzędowym formularzu "PPPr", które może zostać uzupełnione w trybie art. 255 P.p.s.a. o dokumentację źródłową.

Przystępując do rozpoznania wniosku, w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w toku postępowania prawomocnym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. skarżącą Spółkę zwolniono od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł. Oznacza to, że kolejny wniosek o prawo pomocy należało rozpoznawać w aspekcie unormowania zawartego w art. 165 P.p.s.a., tj. w aspekcie zmiany (de facto pogorszenia się) sytuacji majątkowej skarżącej Spółki w stosunku do jej stanu majątkowego z marca 2016 r., kiedy to ostatni raz rozpoznano jej kondycję finansową. Jak wynika bowiem z treści powołanego artykułu postanowienia niekończące postępowania w sprawie (w tym również postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje jednak sądu (referendarza sądowego) do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu (referendarza sądowego) jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności skutkujące pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14).

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko starszego referendarza w zakresie przyjętych podstaw odmowy przyznania prawa pomocy było prawidłowe i uzasadnione.

Od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło bowiem do zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniałyby przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie określonym we wniosku. Natomiast z danych zamieszczonych na kolejnym formularzu PPPr wynika jedynie, że zmianie uległy tylko zarobki żony wspólnika Spółki – D. M., które zwiększyły się z kwoty 2.000 zł do 2.500 zł. Skarżący nie nadesłał natomiast żadnych dokumentów czy innych materiałów źródłowych, które wskazywałyby na pogorszenie się kondycji majątkowej, zarówno Spółki, jak i jej wspólników.

Nowych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia, poza gołosłownym stwierdzeniem, że skarżąca zadłużyła się w celu zorganizowania środków pieniężnych na opłacenie wpisu od skargi, Sąd nie dopatrzył się również

w złożonym sprzeciwie.

Brak natomiast powołania się na nowe okoliczności, które nie byłyby znane Sądowi na wcześniejszym etapie postępowania skutkuje brakiem możliwości zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu w kwestii przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.