Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 113/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
658
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w P. na bezczynność Wojewody W. w przedmiocie wydania polskiego dokumentu tożsamości 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2018 r. o wydanie polskiego dokumentu tożsamości w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości [...] ([...] złotych; 5. w pozostałej części skargę oddala; 6. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

stowarzyszenie A reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemce.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu [...] września 2018 r. Stowarzyszenie wystąpiło do Wojewody z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wydania polskiego dokumentu tożsamości dla M.B., a następnie wobec niezałatwienia sprawy pismem z [...] lipca 2020r. złożyło ponaglenie i wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku rozpoznania przedmiotowego wniosku. Pełnomocnik wskazał, że mijają 2 lata od złożenia wniosku i 9 miesięcy od rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, który uchylił postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania. Do dnia dzisiejszego nic w sprawie się nie działo - nie było również informacji od organu o terminie załatwienia sprawy. W ocenie Skarżącego nie ulega zatem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych i naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż Wojewoda dopuścił się rażącego naruszenia prawa, gdyż nie podjął żadnej czynności.

Pełnomocnik skarżącego w skardze wniósł także o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2019, ogłoszonego przez Prezesa GUS. W skardze wskazano, że M. B. jest analfabetą i osobą upośledzoną. Nie może więc się podpisać a z powodu braku dokumentu tożsamości nie ma możliwości udzielenia pełnomocnictwa ustnie, do protokołu przed notariuszem. Jedyna formą obrony jej praw jest postępowanie inicjowane przez organizację społeczną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że Stowarzyszenie w dniu [...] grudnia 2018 r. wniosło ponaglenie na bezczynność organu, które wraz z odpisami akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie zostało przekazane Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z [...] stycznia 2019 r. Jednocześnie postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Wojewoda odmówił wszczęcia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 229 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020r., poz. 35 - dalej UoC), wskazując, że zgodnie z treścią ww. przepisu polski dokument tożsamości cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie Wojewody. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] listopada 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie Wojewody w sposób niewystarczający stowarzyszenie A" wykazało spełnienie przesłanek do wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej, o których mowa w art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm. – dalej k.p.a.). Za taką oceną przemawiają fakty ustalone w toku wstępnego rozpoznania sprawy. Mianowicie organ ustalił, iż w roku 2009 przed Wojewodą toczyło się postępowanie w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany M.B.. W toku postępowania organ uzyskał za pośrednictwem Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w B. odpis aktu urodzenia obywatelki R. M. B. wraz z jego tłumaczeniem. Ów dokument stanowił potwierdzenie posiadania przez ww. obywatelstwa R. . Pismem z [...] października 2009 r. organ przekazał M.B., za pośrednictwem stowarzyszenie A", uzyskany akt urodzenia oraz jego tłumaczenie, a także poinformował o konieczności uzyskania dokumentu tożsamości dla M. B. w Ambasadzie R. w W., a następnie konieczności złożenia wniosku o rejestrację pobytu obywatela Unii Europejskiej. Następnie w dniu [...] marca 2010 r. Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany M.B.. Korespondencja została skierowana na adres stowarzyszenia A" i została zwrócona z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Zgodnie z kserokopią dokumentów, dołączoną do wniosku z [...] września 2018 r., kolejne działania w celu uzyskania dokumentu tożsamości zostały podjęte dopiero w roku 2017 (a więc po niespełna 8 latach). Pismem z dnia z [...] lipca 2017 r. Stowarzyszenie zwróciło się z prośbą do Ambasady R. w W. o pomoc w uzyskaniu dokumentu tożsamości dla M. B.. Jak wynika z treści pisma, [...] czerwca 2017 r. wyżej wymieniona stawiła się w Ambasadzie osobiście wraz z pracownikiem socjalnym. Ambasada R. pismem z tego dnia poinformowała "osoba nie mogła być zidentyfikowana w r. bazach danych obywateli R. , w związku z czym, na dzień dzisiejszy nie możemy wydać żadnego dokumentu wyżej wymienionej". Następnie w odpowiedzi na pismo Stowarzyszenia z [...] lipca 2017 r., Ambasada R. poinformowała, iż na podstawie dokonanych ustaleń, władze r. uznały, że w obecnej sytuacji nie można potwierdzić, że M.B. jest rzeczywiście obywatelką R. . Dalej wskazano: "w celu definitywnego wyjaśnienia tej sprawy, prosimy aby Państwo dokładnie przedstawili lub też udowodnili, jeżeli jest to możliwe, w jaki sposób ustalono w Polsce, w ramach roku 2009 lub wcześniej, że osoba znajdująca się pod Pańską opieką, jest właśnie obywatelką R. M.B.

W związku z powyższym Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, iż Ambasada R. nie odmówiła definitywnie wydania r. dokumentu tożsamości ww. osobie. Ponadto w ww. piśmie zwrócono się z prośbą o przedstawienie i udowodnienie, w jaki sposób ustalono, iż M. B. jest obywatelką R. .. Jak wynika z akt sprawy Stowarzyszenie nie podjęło dalszych czynności w celu wyjaśnienia powyższej kwestii. Wojewoda podkreślił, iż jak wynika z kserokopii dokumentów złożonych do wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wydania polskiego dokumentu tożsamości, Stowarzyszenie posiadało wiedzę o tym, iż odpis r. aktu urodzenia został uzyskany przez Wojewodę w wyniku przeprowadzonego w roku 2009 postępowania wyjaśniającego. Mimo to, nie podjęło żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, np. poprzez zwrócenie się do Wojewody czy Ambasady Polskiej w B. z prośbą o wskazanie sposobu ustalenia posiadania przez Panią M. B. obywatelstwa R. .

Ponadto, jak wynika ze zgormadzonych w sprawie dokumentów Stowarzyszenie żądając wszczęcia postępowania powołuje się na fakt, iż M.B. jest osobą upośledzoną, niepotrafiącą czytać i pisać, a także wykluczoną społecznie co uniemożliwia jej samodzielne wystąpienie z wnioskiem o wydanie dokumentu tożsamości. W ocenie organu powyższe nie uzasadnia żądania Stowarzyszenia, bowiem fakt wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej nie wyłącza udziału M.B. w postępowaniu na prawach strony. Co więcej zgodnie z art. 61 § 2 k.p.a. organ wszczynając postępowanie na wniosek organizacji społecznej, zobowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Ponadto wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania dokumentu tożsamości wiąże się z koniecznością spełnienia przez panią B. , wymogów ustawowych do wydania dokumentów, w tym złożenie wypełnionego i podpisanego wniosku, aktualnego potwierdzenia zameldowania oraz składania uzupełnień dokumentów, w przypadku skierowania przez organ wezwania do ich uzupełnienia. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż niewątpliwą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest posiadanie przez M.B. obywatelstwa R. .

Czynności wyjaśniające poczynione przez Wojewodę w zakresie spełnienia przez Stowarzyszenie przesłanek do żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie podały w wątpliwość zasadność spełnienia żądania stowarzyszenia A" w kontekście realizacji przez to Stowarzyszenie interesu społecznego oraz posiadania kompetencji faktycznych do występowania w tej konkretnej sprawie. Działania podejmowane przez Stowarzyszenie następują w znaczących odstępach czasu oraz pomimo możliwości i posiadanej wiedzy o sprawie Stowarzyszenie nie kontynuowało działań w celu uzyskania rumuńskiego dokumentu tożsamości dla ww., a w wyniku napotkanych przeszkód zaniechało dalszych starań i poprzestało na zwróceniu się do Wojewody z wnioskiem o wydanie dokumentu tożsamości cudzoziemca. Takie działanie Stowarzyszenia może prowadzić do wniosków, iż niejako realizację swoich statutowych celów, organizacja przerzuca na organ administracji. W wyniku zebrania i analizy Wojewoda wezwał Stowarzyszenie do złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów wskazanych w piśmie z [...] września 2020 r. Powyższe w ocenie Wojewody świadczy o tym, iż organ nie pozostawał w bezczynności. Bowiem prócz czynności formalnych podejmował również działania zmierzające do rozpoznania sprawy w oparciu o posiadane zasoby informacji i dokumentów.

W odpowiedzi na skargę wskazano, że przedłużenie terminu załatwienia wniosku uzasadnione było koniecznością przeanalizowania złożonych dokumentów oraz dużą liczbą prowadzonych jednocześnie przed organem postępowań w sprawach cudzoziemców. Wojewoda wskazał również, że w okresie 14-20 marca 2020 r. wprowadzono w RP stan zagrożenia epidemicznego. Natomiast z dniem 20 marca 2020 r. na obszarze Polski został ogłoszony stan epidemii, który obowiązuje nadal. Na podstawie stosownych przepisów, z uwagi na pandemię, w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. nie biegły terminy procesowe dla stron postępowań administracyjnych. Wojewoda wskazał również, że stopień zawinienia organu i brak celowości działania nieterminowego załatwienia sprawy nie daje podstaw do wymierzenie grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2019r. poz. 2325 ze zm.- dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie.

Wniesiona skarga jest dopuszczalna, gdyż Stowarzyszenie dopełniło wymogu formalnego wyczerpania środków zaskarżenia przed jej złożeniem, składając w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a.

Uznając dopuszczalność wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona.

Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Odnosząc się do stawianego skargą zarzutu bezczynności, wyjaśnić jeszcze należy, że nakazanie organowi określonego działania, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ administracji publicznej, nie zakończył toczącej się przed nim sprawy. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt l OPS [...], opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć w sprawie ze skargi na bezczynność są uwarunkowane specyfiką postępowania, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania.

Przechodząc do oceny, czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanej bezczynności, należy uznać, że w skardze zasadnie wywiedziono, iż Wojewoda pozostawał bezczynny w załatwieniu sprawy wydania polskiego dokumentu tożsamości. Postępowania tego nie cechowała bowiem wymagana dynamika.

Postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto wnioskiem z [...] września 2018 r. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda w następstwie ponaglenia złożonego przez Stowarzyszenie pismem z [...] grudnia 2018 r. rozpoznał powyższy wniosek postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemce. W wyniku wniesienia przez Stowarzyszenie zażalenia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. stowarzyszenie A wniosło skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody z [...] stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając powyższą skargę wyrokiem z dnia [...] stycznia 2020 r. sygn. akt IV SAB/Po [...] umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia zażalenia od postanowienia Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] oraz stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia zażalenia, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznając skarżącemu Stowarzyszeniu sumę pieniężną w wysokości [...] zł. Stwierdzona przez Sąd bezczynność dotyczy postępowania zażaleniowego przed organem II instancji. Powyższe oznacza, iż zakresem kontroli w niniejszej sprawie jest postępowanie Wojewody po przekazaniu mu akt sprawy co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2019r. wraz postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...].11.2019r. nr [...] uchylającym postanowienie Wojewody z [...] stycznia 2019r. nr [...]

Mając powyższe na uwadze, na podstawie analizy akt sprawy stwierdzić należy, że jedynymi udokumentowanymi w aktach sprawy czynnościami było przekazanie Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesionego przez skarżące Stowarzyszenie ponaglenia oraz pismo z [...] września 2020 r. wzywające Stowarzyszenie do uzupełnienia dokumentów. Z powyższego wynika, że organ podjął pierwszą (i jedyną) merytoryczną czynność w sprawie dopiero po działaniach Skarżącego mających na celu wyegzekwowanie szybkości postępowania – i to nawet nie po wniesieniu przezeń ponaglenia, a dopiero po złożeniu skargi – co w świetle orzecznictwa już pozwala uznać, że kontrolowane postępowania było prowadzone z naruszeniem przepisów prawa (por. wyrok NSA z [...] września 2018 r. sygn. akt II OSK [...], CBOSA). W tym stanie rzeczy można zasadnie zarzucić Wojewodzie bezczynność. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi ([...] sierpnia 2020 r.) organ od wpływu akt z organu II instancji ([...] grudnia 2019 r.), nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, iż jak wynika z odpowiedzi na skargę sprawa częściowo znana była Wojewodzie już od 2009 r. gdy przed tym organem prowadzone było postępowanie w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany M.B..

Odnosząc się do odpowiedzi na skargę wskazać należy, iż nie może stanowić usprawiedliwienia bezczynności i przewlekłości postępowania organu okoliczność niedostosowanej do skali i liczby spraw obsada kadrowa. Braki kadrowe oraz problemy z właściwym zorganizowaniem pracy organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, czy też wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników wykonywania czynności w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. m.in.: wyroki NSA z [...] lipca 2018 r. sygn. akt I OSK [...]; z [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK [...]; z [...] sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK [...], z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt II OSK [...]; wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lipca 2020 r., IV SAB/Po [...], Lex).

Odnosząc się do podnoszonej w odpowiedzi na skargę okoliczności wprowadzenia na terenie całego kraju stanu epidemicznego wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. – dalej u.COVID) – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., natomiast stan epidemii – wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) – trwa od 20 marca 2020 r. Zwrócić należy jeszcze uwagę na przepis art. 15zzs ust. 10 u.COVID, w którym wyraźnie przesądzono, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postępowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). Przywołany wyżej art. 15zzs u.COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 – dalej zm.u.COVID), z dniem 16 maja 2020 r. (art. 76 zm.u.COVID), z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 zm.u.COVID terminy w postępowaniach w art. 15zzs u.COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło 16 maja 2020 r.), czyli od 24 maja 2020 r.

W świetle cytowanych regulacji u.COVID i zm.u.COVID nie można Wojewodzie [...]. skutecznie zarzucić pozostawania w bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego w okresie od [...] marca do [...] maja 2020 r. ([...] dni). Nawet jednak po odliczeniu tego okresu pozostaje niesporne, że Wojewoda nadal nie załatwił sprawy. Należy również podkreślić, że z przesłanych akt nie wynika aby organ poinformował Skarżącą o nie załatwieniu sprawy zgodnie z terminami z k.p.a. Należy również wskazać, iż pierwszą czynnością organu zmierzającą do załatwienia sprawy było pismo organu z [...] września 2020 r. (a więc po wniesieniu skargi) wzywające Stowarzyszenie do uzupełnienia dokumentów. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda nadal nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy formalnie wszczętej wnioskiem Stowarzyszenia z [...] września 2018 r. Tak znaczny okres bezczynności organu, przy uwzględnieniu przekazania mu akt sprawy w dniu [...] grudnia 2019 r. oznacza, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania dodatkowego środka w postaci przyznania Stowarzyszeniu sumy pieniężnej. Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu. W skardze nie powołano się przy tym na jakiekolwiek okoliczności uzasadniające przyznanie Stowarzyszeniu od organu określonej sumy pieniężnej. Pomimo sformułowania wniosku w tym zakresie, skarżący nie wykazał, aby skarżący poniósł obiektywnie jakąkolwiek krzywdę, którą należałoby zrekompensować, jak również nie wyjaśnił ani nie uprawdopodobnił, jakiego to uszczerbku doznał, podczas gdy – jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych – wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (vide: wyrok NSA z [...] sierpnia 2020 r., I OSK [...], pub. CBOSA). Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu.

Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy Sąd działając z urzędu stwierdził jednak, że w sprawie zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., która ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Ustalając wysokość nałożonej grzywny ([...] zł) Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a w szczególności brak dołożenia należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby bez zbędnej zwłoki rozpoznać wniosek Stowarzyszenia, a także brak przyczynienia się strony skarżącej do uchybienia terminowi załatwienia niniejszej sprawy. Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd wziął pod uwagę znaczny upływ czasu od dnia złożenia wniosku. Wymierzona w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a jej wysokość miarkuje rozmiar uchybień organu. Dodać należy, że w ocenie Sądu, wymierzona grzywna powinna zrealizować założenia sprawiedliwości naprawczej, przywracając zachwiane zaufanie skarżącego do władzy publicznej oraz skłaniając organ do właściwego procedowania w przyszłości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ [...], dostępne CBOSA).

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi, wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika - stawka wynikająca z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 poz. 256), tj. [...] zł., oraz opłata od pełnomocnictwa ([...] zł).