Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1247/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Moskała, Magdalena Jankowska – Szostak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G. F. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. (nr [...]), na podstawie: art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: k.p.a.); art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.; dalej też: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji (Nr [...]) z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 dla H. F. (dalej: wnioskodawczyni), wniesionego przez G. F. (dalej: odwołujący, skarżący), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...].05.2014 r. wnioskodawczyni wniosła o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J., decyzją z dnia [...].05.2015 r., przyznał wnioskodawczyni płatności ONW w łącznej wysokości 3 534,96 zł, po potrąceniu kwoty w wysokości 786,72 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja została wysłana na adres pełnomocnika wnioskodawczyni (odwołującego).

W dniu [...].06.2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynęło odwołanie od decyzji organu I instancji podpisane przez pełnomocnika wnioskodawczyni - odwołującego.

Rozpoznając odwołanie, Dyrektora OR ARiMR, uznając że decyzja pierwszej instancji została odebrana w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...].06.2015 r. przez pełnomocnika wnioskodawczyni, postanowienie (nr [...]) z dnia [...].07.2015 r. stwierdził uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...].09.2015 r. na powyższe postanowienie wpłynęła skarga pełnomocnika wnioskodawczyni.

Po ponownym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ II instancji stwierdzając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...].07.2015 r. Wyrokiem z dnia [...].01.2016 r. WSA we Wrocławiu (sygn. akt III SA/Wr [...]), umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W konsekwencji sprawa wróciła na etap postępowania odwoławczego.

W związku z powzięciem informacji o zgonie wnioskodawcy, pismem z [...].04.2016 r. organ zwrócił się o nadesłanie aktu zgonu. W dniu [...].05.2016 r. do BP ARiMR w J. wpłynął odpis skróconego aktu zgonu, z którego wynikało, że wnioskodawczyni zmarła w dniu [...].11.2014 r.

W tym stanie Dyrektora OR ARiMR wydał zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu podniósł, że stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., na wydane decyzje administracyjne w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Na etapie wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia należy przeprowadzenie postępowania wstępnego, polegającego na dokonaniu procesowej oceny dopuszczalności odwołania.

Podniósł, że na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych lub nie ma legitymacji do wniesienia odwołania. Przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego, wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron.

Wskazano w tym kontekście, że śmierć wnioskodawczyni nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji przez Kierownika BP ARiMR w J. z dnia [...].05.2015 r. Natomiast jedną z podstawowych przyczyn bezprzedmiotowości postępowania jest właśnie śmierć strony.

Wskazano w uzasadnieniu, że stosownie do postanowień § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), jest możliwość przystąpienia do toczącego się postępowania na skutek wniosku innego podmiotu, który złożył sformalizowany wniosek w ustawowym terminie. Wskazuje to, że po śmierci składającego wniosek, która nastąpiła przed doręczeniem decyzji dalszy bieg postępowania administracyjnego zależy od inicjatywy spadkobiercy. Brak inicjatywy co do zasady czyni postępowanie bezprzedmiotowym, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Aby skutek bezprzedmiotowości nie zaistniał wystarczy, by spadkobierca w określonym terminie oświadczył, że wstępuje do toczącego się postępowania.

Podniesiono w tym zakresie w uzasadnieniu, że w sprawie żaden spadkobierca nie wstąpił do toczącego się postępowania, w konsekwencji decyzja wydana przez Kierownika BP ARiMR w J. z dnia [...].05.2015 r. i odebrana przez pełnomocnika wnioskodawczyni – odwołującego nie weszła do obrotu prawnego.

Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. nie mogła zatem być skutecznie doręczona, bowiem wnioskodawca nie żył, a pełnomocnictwo dla odwołującego z chwilą śmierci strony przestało obowiązywać. Zgodnie z treścią art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego, umocowanie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, chyba, że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo nie wygasło ze śmiercią mocodawcy muszą istnieć łącznie dwa warunki: po pierwsze musi trwać stosunek podstawowy mimo śmierci tego, kto powierzył spełnienie czynności prawnej i po drugie ta czynność prawna musi być czynnością osoby, która ją powierzyła, bo wtedy trwanie pełnomocnictwa jest warunkiem koniecznym wykonania zobowiązania. Podniesiono, że powyższe uregulowania jednak nie mają zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy ze względu na charakter postępowania w sprawie o przyznanie płatności, które przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony.

Tym samym, skoro śmierć wnioskodawczyni nastąpiła przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności, to należy uznać, iż odwołujący utracił prawo do jej reprezentowania, a dokonane w ramach pierwotnego umocowania czynności nie mogły wywołać skutku w postaci nawiązania się stosunku publicznoprawnego realizowanego na podstawie decyzji administracyjnej. Wniesione od przedmiotowej decyzji odwołanie jest więc niedopuszczalne. Niedopuszczalność ta ma charakter tak przedmiotowy - odwołanie wniesiono od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, jak i jednocześnie w ocenie organu II instancji w sposób pochodny podmiotowy - odwołanie wniosła osoba niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia z powodu wygaśnięcia pełnomocnictwa. W tej sytuacji, w oparciu o przepis art. 134 k.p.a., należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania.

W skardze, skarżący postanowieniu zarzucił:

I. Sprzeczność poczynionych przez organ I instancji ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą m.in. na:

błędnym przyjęciu, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. powziął informację o śmierci w dniu [...].11.2014 r. rolnika - dopiero w 2016 roku,

błędnym przyjęciu, że odpis skrócony aktu zgonu wpłynął do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. dnia [...].05.2016 r.

błędnym przyjęciu, że spadkobierca zmarłej - odwołujący nie wykazał inicjatywy przystąpienia do toczącego się postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014,

błędnym przyjęciu, że pełnomocnictwo wygasło z chwilą śmierci wnioskodawczyni, tj. dnia [...].11.2014 r.,

błędnym przyjęciu, iż odwołujący nie posiadał legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J.

II. Naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów oraz brak wezwania do złożenia wyjaśnień, pomimo istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie wskazanej procedury,

art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., poprzez brak wydania decyzji merytorycznej w sprawie złożonego odwołania na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J.,

sporządzenie nieadekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia - tj. art. 124 § 2 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.,

art. 134 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności wniesienia odwołania wobec braku przesłanek do wydania takiego postanowienia,

naruszenie zasady praworządności, tj. art. 6 k.p.a., poprzez m.in. brak odpowiedniej wykładni przepisów prawa oraz wadliwe ich zastosowanie bądź brak zastosowania,

naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, tj. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów w sprawie,

zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego -tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.,

dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tj. art. 80 k.p.a.,

naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy, tj. art. 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób zrozumiały dla stron przyczyn wydania postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. o niedopuszczalności odwołania.

III. Naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez rażące naruszenie zasady praworządności i zakazu domniemania kompetencji, obowiązujących w polskim porządku prawnym,

art. 78 Konstytucji, poprzez niesłuszne pozbawienie strony prawa do zaskarżania orzeczenia wydanego w I instancji, a tym samym uniemożliwienie poddania weryfikacji jego merytorycznego rozstrzygnięcia,

art. 21 ust. 1 Konstytucji, poprzez uchybienie zasadzie ochrony dziedziczenia,

art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, poprzez uznanie, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z chwilą jego śmierci nie przechodzą na spadkobierców,

art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż udzielone pełnomocnictwo wygasło,

art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało brakiem uznania, iż wolą wnioskodawczyni było zastrzeżenie niewygaśnięcia udzielonego pełnomocnictwa z chwilą śmierci mocodawczyni,

naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzez Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez naruszenie zasady praworządności (z punktu widzenia formalnej koncepcji praworządności jak i materialnej) w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy rolnikowi przez organ przed którym toczyło się postępowanie,

naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

naruszenie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" w powiązaniu z § 2 pkt 1-5 rozporządzenia, poprzez nieprzyznanie płatności ONW do powierzchni deklarowanej przez rolnika we wniosku tj. 17,86 ha, stanowiącą strefę ze specyficznymi utrudnieniami kwalifikowaną do płatności,

naruszenie § 7 tego rozporządzenia, poprzez brak rozważenia możliwości zastosowania.

Mając na względzie powyżej zarzuty skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...].07.2016 r., poprzez uznanie dopuszczalności odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...].05.2015 r. i poddanie rozstrzygnięcia organu I instancji merytorycznemu rozstrzygnięciu, ewentualnie,

2. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

3. zasadzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo na postanowienia kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej także p.p.s.a.).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W ocenie Sądu, kwestionowanemu postanowieniu nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia prawa w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. stwierdzające niedopuszczalność odwołania, od decyzji organu pierwszej instancji.

Dlatego Sąd ogranicza rozpatrzenie sprawy do kwestii proceduralnych, stanowiących przedmiot zaskarżonego postanowienia - niedopuszczalność odwołania. Przedmiotem rozpoznania nie mogą być zarzuty odnoszące się do kwestii niezasadnego przyznania w sprawie płatności rolnych w zmniejszonej wysokości. W konsekwencji wskazane w tym zakresie w skardze zarzutu odnośnie naruszenia przepisów art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzez Rozwoju Obszarów Wiejskich ustawy i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)".

Na wstępie rozważań wskazać należy, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. może nastąpić z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego, wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron.

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze może skutecznie inicjować jedynie strona.

Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. stanowiąc, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało co prawda normatywnie zdefiniowane, jednakże w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona – w rozumieniu procesowym – może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. To zaś oznacza, że o tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Chodzi tu o unormowanie, które daje osobie zainteresowanej możność określonego zachowania się, a zatem stwarza na rzecz tej osoby podmiotowe prawo publiczne. O istnieniu interesu prawnego decyduje ostatecznie istnienie przepisu prawa administracyjnego, na podstawie którego organ administracji publicznej mógłby ukształtować prawa i obowiązki określonego podmiotu. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. Pojęcie "interesu prawnego" trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki. Jak podkreśla się, interes prawny powinien mieć zatem charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny – a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt. Ustalenie zatem interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99).

Art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego musi być wobec tego interpretowany w związku z normami prawa materialnego zawartymi w przepisach szczególnych, a ponieważ sprawa dotyczy przyznania płatności ONW za rok 2009 w ramach PROW na lata 2007 – 2013, należy się odnieść do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach i niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem").

Zgodnie z § 2 rozporządzenia, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl natomiast § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera m.in. numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), natomiast jeżeli osoba ta nie posiada obywatelstwa polskiego – kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości; numer identyfikacyjny nadany zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.). Wniosek o przyznanie pierwszej płatności składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).

Z powołanych wyżej regulacji wynika, że wniosek o przyznanie płatności składa konkretny podmiot, który spełnia określone przez przepisy prawa przesłanki. Sam wniosek jest przy tym wnioskiem spersonalizowanym, zawierającym takie dane jak PESEL, REGON czy NIP. W konsekwencji zatem, postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną tego postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności ONW złożyła wnioskodawczyni. Ona też była adresatem wydanej w I instancji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji w przedmiocie tej płatności. W sytuacji zatem, gdy stroną postępowania jest konkretna osoba ubiegająca się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów, w tym późniejszych posiadaczy gospodarstwa, do brania udziału w postępowaniu o przyznanie płatności dla konkretnej osoby. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby odmiennie uznając, że stroną postępowania może być także inna osoba poza tą, która złożyła wniosek o przyznanie płatności

Stosownie do § 7 rozporządzenia: W przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje spadkobiercy, jeżeli: grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy (ust.1); W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce spadkodawcy, na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (ust. 2). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW przez spadkodawcę (ust. 7).

Wskazuje to, że po śmierci składającego wniosek o płatności, która nastąpiła przed doręczeniem decyzji, dalszy bieg postępowania administracyjnego zależy od inicjatywy spadkobiercy. Złożenia stosownego wniosku, spełniającego warunku określone w § 7 rozporządzenia.

Z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący wstąpił do toczącego się postępowania z wniosku z dnia [...].05.2014 r., w powyższym trybie. W konsekwencji, aby uzyskał statusu strony w sprawie przedmiotowych płatności na rok 2014. Wręcz przeciwnie, jako pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł w dniu [...] czerwca 2015 r. odwołanie od decyzji z dnia [...].05. 2015 r. Akta sprawy nie pozwalają przyjąć, jak chce skrzący, że wykazał się skuteczną inicjatywą przystąpienia do toczącego się postępowania w sprawie pomocy finansowej (ONW) na 2014 r.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że stroną postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnych na 2014 r, z wniosku z dnia [...].05.2014 r., była wnioskodawczyni. Natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].05.2015 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2014 dla wnioskodawczyni zostało wniesione przez pełnomocnika wnioskodawczyni - odwołującego w dniu [...].06.2015 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji). Nie ulega także wątpliwości, że wnioskodawczyni zmarła w dniu [...].11.2014 r. Nie można w tym zakresie mówić o naruszeniu przepisów proceduralnych co do stanu ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W tym stanie nie uzasadnione jest stanowisko skarżącego, że jako pełnomocnik mógł działać w imieniu wnioskodawczym po jej śmierci, bowiem art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że odpowiednia klauzula powoduje niewygaśnięcie pełnomocnictwa pomimo śmierci mocodawcy.

Wskazać należy, ze zgodnie z treścią art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego, umocowanie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo nie wygasło z śmiercią mocodawcy muszą istnieć następujące warunki: musi trwać stosunek podstawowy mimo śmierci tego, kto powierzył spełnienie czynności prawnej; ta czynność prawna musi być czynnością osoby, która ją powierzyła, trwanie pełnomocnictwa jest warunkiem koniecznym wykonania zobowiązania.

Powyższe uregulowania jednak nie mają zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy ze względu na charakter postępowania w sprawie przyznania płatności, które - jak już wskazano wyżej, przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej na skutek wniosku uprawnionego rolnika. Przepisy w zakresie przedmiotowej płatności, poza sytuacją wskazaną w § 7 rozporządzenia (która w sprawie nie zaistniała), nie przewidują przejścia z mocy prawa uprawnienia na "spadkobierców". Dlatego nawet ewentualne zastrzeżenie mocodawcy, o którym mowa w art. 101 § 2 K.c., nie może wywołać skutków w sferze przedmiotowej płatności. Tym samym nie można – jak w skardze - mówić o naruszeniu wskazanych w sprawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Skoro wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2014 został złożony w dniu [...].05.2014 r., a w dniu [...].11.2014 wnioskodawczyni zmarła, to należy uznać, iż skarżący utracił prawo do reprezentowania wnioskodawczyni, w tym do składnia w jej imieniu odwołania od wydanej decyzji w przedmiocie jej wniosku.

Nie można uznać w sprawie, jak chce skarżący, naruszenia przepisów materialnych prawa cywilnego w zakresie spadkobrania. Nie naruszono w sprawie, wskazanych w skardze, przepisów proceduralnych w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zasady dwuinstancyjności. Organ zapewnił odwołującemu także czynny udział w sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie. W sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołana, organ odwoławczy nie mógł merytoryczne rozpatrywać sprawy w przedmiocie przyznania płatności rolnych.

Z przedstawionych powodów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.