Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 966/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017, poz. 1332 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił [...] Sp. z o. o. Sp. k. (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i towarzyszącą usługą przy ul. [...], działki ew. nr [...] i[...]z obrębu [...]w Dzielnicy [...][...], kategoria obiektu: XIII, według projektu budowlanego wykonanego w marcu 2017 r., uzupełnionego w lutym 2018 r., stanowiącego załącznik do decyzji.

Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Prezydent [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę opisanej powyżej inwestycji stwierdzając m.in., że przedłożona przez inwestora dokumentacja techniczna nie spełnia wymogów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]cz. I.

W wyniku rozpoznania odwołania inwestora, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił [...] Sp. z o. o. Sp. k. (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że sprawdzając projekt budowlany zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 ustawo Prawo budowlane ustalił, iż działki inwestycyjne obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego [...]- [...] - część I zalicza do obszaru oznaczonego "17MU" - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej ekstensywnej z usługami (§ 5 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego), co oznacza, iż planowana inwestycja w ramach której przewidziano 43 lokale mieszkalne i usługę powierzchni 61,10 m2 jest zgodna z przeznaczeniem podstawowym terenu. Obowiązujące ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych jako "17MU" również zostały spełnione: zachowana zachowane zostały wyznaczone na rysunku planu obowiązujące linie zabudowy (§ 28 pkt 3 lit a ww. planu), minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej (§ 28 pkt 2 lit b ww. planu miejscowego - 30% - w projekcie 33,8% (bez uwzględnia fragmentu działki nr ew. [...]); 37,37% (z uwzględnieniem fragmentu działki nr ew. [...], tom I, str. 90); maksymalna wysokość zabudowy (§ 28 pkt 2 lit c ww. planu miejscowego - max 3 kondygnacje (12 m) + 1 kondygnacja cofnięta od lica budynku - w projekcie 3 kondygnacje (10,31 m) + 4 cofnięta od lica budynku wraz z antresolą, tom II, str. 190-196).

W świetle przedstawionej przez inwestora dokumentacji geologiczno - inżynierskiej, planowana inwestycja nie ma wpływu na stateczność [...] (§ 10 ust. 1 lit b ww. planu miejscowego), wody opadowe nie będą odprowadzane w sposób zorganizowany na teren stoku (§ 10 ust. 1 lit b ww. planu miejscowego).

Od strony ul. [...] wyznaczona na rysunku planu miejscowego nieprzekraczalna linia zabudowy pokrywa się z granicą działki, od strony ul. [...] w odległości od 5 m do 5,48 m od projektowanej linii rozgraniczającej ulicę, a od strony ul. [...] w odległości od 5 do 11,25 m od projektowanej linii rozgraniczającej ulicę (§ 44 ust. 1 ww. planu miejscowego).

Wojewoda stwierdził także zgodność projektowanej inwestycji z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422 ze zm.). Elewacje posiadające otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane zgodnie w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, natomiast elewacja wschodnia, zlokalizowana, w granicy z działką, została zaprojektowana zgodnie z nieprzekraczalną linią zabudowy. Projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 ww. rozporządzenia w stosunku do sąsiednich budynków. Zgodnie przepisami rozporządzenia, odległość między budynkami należącymi do klasy ZL (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie w stosunku do nadziemnej części budynku) wynosi 8 m. Odległość między budynkami sąsiednimi a projektowanym budynkiem wynosi od 17,72 m do ponad 38,25 m. Przedmiotowa inwestycja nie narusza również przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co potwierdza dokładna analiza tego zagadnienia znajdująca się w projekcie budowlanym (tom II str. 52-58).

Zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia § 18 i § 19 przepisów ww. rozporządzenia (odległość miejsc postojowych od okien granicy działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 29 (nie dokonano zmiany spływu wód), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 - 17.00) oraz § 13 (przesłanianie z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi). Ustalenia te potwierdza projekt budowlany (analizach zacienia, nasłonecznienia i przesłaniania zamieszczonych w projekcie budowlanym, tom I, str. 135-171).

Odnosząc się do motywów decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ odwoławczy wskazał, że przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego [...] - część I, w zakresie dotyczących wysokości zabudowy oraz wycofania ostatniej kondygnacji. Dozwolona wysokość przedmiotowej inwestycji to maksymalnie 3 kondygnacje/12 m i dodatkowo 1 kondygnacja cofnięta od lica budynku. W ocenie Wojewody, organ I instancji błędnie przyjął, iż ostatnia, czwarta kondygnacja, może mieć maksymalnie 3 m wysokości. Wbrew twierdzeniom organu I instancji, nie ma żadnych podstaw, aby w odniesieniu do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjąć, że dopuszczalna wysokość budynku z dodatkową kondygnacją ma wynosić 16 m. Organ I instancji dokonał rozszerzającej interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczących wysokości zabudowy, bowiem żaden z paragrafów dotyczących ustaleń szczegółowych dla terenu oznaczonego jako "17MU" nie wprowadza ograniczenia co do wysokości ostatniej, dodatkowej kondygnacji. Brak jest również zapisu, który ograniczałby maksymalną wysokość zabudowy na analizowanym terenie.

Skargę na decyzję Wojewody wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] w [...] (dalej: skarżąca lub Wspólnota), zarzucając: 1) pominięcie jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy obu instancji, co stanowi podstawę wznowienia postępowania oraz 2) wydanie pozwolenia na budowę budynku, którego parametry są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co najmniej w zakresie wysokości kondygnacji "dodatkowej", intensywności zabudowy i braku zastrzeżenia obowiązku zachowania drzew o wybitnych walorach przyrodniczych.

Wskazując na powyższe uchybienia Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania od organu.

W uzasadnieniu strona podała, że bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. W lipcu 2016 r. Wspólnota złożyła do organu I instancji pismo, w którym bezskutecznie domagała się uznania za stronę w postępowaniu l-instancyjnym. Wspólnota nie była informowana o toczącym się postępowaniu, ani o wydaniu decyzji w I i II instancji. Informację o wydaniu zaskarżonej decyzji strona uzyskała w drodze zapytania o informację publiczną złożonego przez jednego z członków Wspólnoty.

Zadaniem strony, Wspólnota powinna była uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym jako strona, co najmniej z następujących przyczyn: Po pierwsze, budynek Wspólnoty sąsiaduje od strony wschodniej z projektowaną zabudową. Obie działki są przedzielone jedynie kilkumetrową uliczką. Wzniesienie projektowanego budynku będzie powodować większe zacienienie budynku Wspólnoty. Mieszkania z oknami wychodzącymi na wschód, które do tej pory w godzinach porannych i przedpołudniowych były doświetlone od tej strony, po wzniesieniu projektowanego budynku będą w tych godzinach zacienione. Oddziaływanie nowego budynku na budynek Wspólnoty w powyższym zakresie jest więc niewątpliwe. Okoliczność ta przesądza o konieczności przyznania statusu strony niezależnie od tego, czy zacienienie będzie mieściło się w granicach określonych prawem, czy też nie.

Interes prawny Wspólnoty wynika z art. 140 § 1 Kodeksu cywilnego (korzystanie z nieruchomości zgodnie ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem), § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Po drugie, wzniesienie nowego budynku potencjalnie ogranicza zagospodarowanie nieruchomości Wspólnoty. Zgodnie z planem miejscowym, na obszarze, na którym znajduje się budynek Wspólnoty (symbol 16MU), możliwa jest zabudowa mieszkaniowa do 8 lokali w budynku, a maksymalna wysokość zabudowy została ograniczona do 12 metrów. Obecnie wysokość budynku Wspólnoty nie osiąga maksymalnej wysokości 12 m. Wzniesienie nowego budynku o projektowanych parametrach może spowodować ograniczenie możliwych sposobów zagospodarowania nieruchomości Wspólnoty, w szczególności w związku ze zwiększonym zacienieniem lokali w nowym budynku, które będą znajdowały się od strony zachodniej.

Po trzecie, projektowana zabudowa jest położona na działce, której wschodnia część (mniej więcej połowa) położona jest na obszarze ochrony [...]. Nieruchomość Wspólnoty jest położona w całości na tym obszarze. Wszelkie prace ziemne na obszarze ochrony [...] muszą być wykonywane ze szczególną ostrożnością. Na szczególne obostrzenia w tym zakresie wskazuje fakt, że inwestorzy planujący prace budowlane na tym obszarze zobowiązani są opracowywać dokumentację geologiczno-inżynierską. Wspólnota ma obawy co do tego, jak głęboki wykop pod nowo projektowany budynek wpłynie na warunki geologiczne na jej nieruchomości, a w szczególności, czy nie spowoduje takich zmian w podłożu, które będą powodować pękanie ścian w garażu podziemnym.

Po czwarte, realizacja projektowanego budynku będzie wiązała się z istotnymi uciążliwościami dla Wspólnoty, której nieruchomość sąsiaduje z działką budowlaną inwestora. Ruch na uliczce dojazdowej do posesji Wspólnoty i wyjazd z garaży podziemnych będzie czasowo utrudniony w związku z pracami od strony ul. [...] i ruchem pojazdów budowy. Pył z wykopu będzie osiadał na budynku Wspólnoty i w jej ogrodzie oraz dostawał się do mieszkań. Budowa będzie generować znaczny hałas. Interes prawny Wspólnoty w powyższym zakresie wynika materialnego: art. 140 § 1 i art. 144 kc (zakaz immisji).

Powyższe dowodzi, zdaniem strony, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] stwierdził, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał ponownej analizy kręgu stron postępowania w oparciu o analizy stanowiące integralną część projektu budowlanego, co pozwoliło na stwierdzenie, że forma architektoniczna projektowanego budynku nie obejmuje obszarem oddziaływania m.in. nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...].

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie uczestnik postępowania - inwestor - wniósł o oddalenie skargi wskazując, że nie ma podstaw do uznania, że Wspólnota powinna być stroną postępowania administracyjnego, bowiem planowany budynek nie oddziałuje na teren, na którym posadowiony jest budynek przy ul. [...] w [...], w sposób, który powoduje prawne ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie, tego terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b k.p.a. Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z określonych w tych przepisach przesłanek wznowienia postępowania, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 k.p.a. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy przesłankę do wznowienia postępowania stanowi przesłanka wiążąca się z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 k.p.a.), czy też jest to okoliczność z grupy przesłanek, którym nie da się przypisać tej cechy (art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 K.k.p.a.). W razie bowiem stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Dyspozycja tego przepisu ma na celu bowiem przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyrok NSA składu 7 sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., II GSK 963/13, z dnia 10 października 2013 r., I OSK 1573/13 z dnia 14 listopada 2006 r., II OSK 1321/05).

Odnosząc się na wstępie do kwestii legitymacji skargowej skarżącej Wspólnoty, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...]lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomina, że w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, interes prawny wnoszącego skargę powinien znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ale jego źródłem mogą być także przepisy postępowania, a nawet w przepisy ustrojowe. W piśmiennictwie przyjęto nawet, że przepis art. 50 p.p.s.a wprowadził nową, oddzielną kategorię interesu prawnego, jakim jest interes we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (por. J. Zimmermann w glosie do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OZ 340/04, OSP 2005 r. nr 4, s. 21). Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest bowiem kontynuacją postępowania administracyjnego, zatem co do zasady legitymacja procesowa strony nie może być utożsamiana z legitymacją skargową.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania było zatwierdzenie przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość ustalenie przez organy kręgu stron postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko strony skarżącej, że niezapewnienie jej udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o. o. Sp. k. (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i towarzyszącą usługą przy ul. [...], działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]w Dzielnicy [...], stanowiło naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego uzasadniające stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, co wniesioną skargę nakazywało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu, o którym stanowi art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

W nawiązaniu do argumentacji skargi, w której strona podnosi, że wzniesienie nowego budynku może wpłynąć na ograniczenie zagospodarowania nieruchomości Wspólnoty zgodnie z planem miejscowym w przyszłości, bowiem zgodnie z planem możliwa jest rozbudowa budynku Wspólnoty do maksymalnej wysokości 12 m, a wzniesienie nowego budynku o projektowanych parametrach może spowodować ograniczenie możliwych sposobów zagospodarowania nieruchomości Wspólnoty, w szczególności w związku ze zwiększonym zacienieniem lokali w nowym budynku, które będą znajdowały się od strony zachodniej wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wprowadzone ograniczenia w zabudowie terenu dotyczą również stanów przyszłych, tj. planowanej i dopuszczalnej zabudowy i zagospodarowania działki sąsiedniej. Nie chodzi tu przy tym o jakąkolwiek potencjalną zabudowę na działce sąsiedniej, ale taką, która jest zgodna z obowiązującym prawem i przeznaczeniem nieruchomości. Przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wykładać należy łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, są więc także przepisy prawa cywilnego (art. 140 k.c.), które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., II OSK 392/16).

Artykuł 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje na wprowadzone takimi przepisami ograniczenia w zagospodarowaniu, a nie tylko w zabudowie terenu. Z normy art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu (wykorzystaniu danego terenu) i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r. II OSK 2114/16).

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się także, że przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia to, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki temu podmiotowi przysługiwał. Podkreślenia bowiem wymaga, że jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, będącej w użytkowaniu wieczystym lub w stosunku do której przysługują mu uprawnienia zarządcy nieruchomości. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości powinno skutkować objęciem właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2209/14; wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r. sygn. II OSK 911/11; wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r. sygn. II OSK 282/12).

W ocenie Sądu, przy rozstrzyganiu niniejszego sporu należy uwzględnić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2014 r., II OSK 769/13, w którym trafnie zauważono, że to, jaki jest obszar oddziaływania obiektu może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków, których wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na inne nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora. Prawo budowlane pełni znaczącą rolę w zakresie wzajemnych stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich, czyli tak zwanego prawa sąsiedzkiego. Ważnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Istotnym elementem dla tych stosunków jest wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych, w szczególności ze względu na ograniczenia dopływu światła lub widoku, jak też inne immisje.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przyjęto niewłaściwe wnioski co do obszaru oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie w aspekcie ustalania kręgu stron postepowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym i towarzyszącą usługą. Nieruchomość należąca do skarżącej Wspólnoty sąsiaduje z nieruchomością inwestycyjną, aczkolwiek nie bezpośrednio, gdyż oddzielona jest od działek inwestycyjnych drogą gminną.

Jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę, u podstaw odmowy uznania statusu Wspólnoty jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę leżało ustalenie, że dokumentacja projektowa nie pozwala uznać, że forma architektoniczna projektowanego budynku obejmuje obszarem oddziaływania m.in. nieruchomość należącą do skarżącej Wspólnoty. W projekcie budowlanym (część opisowa pkt 3.2.) projektanci wskazali, że po przeprowadzeniu analizy nasłonecznienia i przesłaniania z uwzględnieniem projektowanej lokalizacji budynków sąsiednich, obszar oddziaływania projektowanego budynku nie obejmuje sąsiednich działek. Po przeprowadzeniu analizy formalno-prawnej obejmującej przepisy techniczno- budowlane oraz pozostałe przepisy w projekcie stwierdzono, że obszar oddziaływania wykracza poza obrys działki budowlanej tylko w zakresie połączenia projektowanych dojść i dojazdu do budynku z istniejącym układem drogowym oraz przyłączy CO, kanalizacji sanitarnej oraz kanalizacji deszczowej. Z projektu budowlanego wynika, że między projektowanym budynkiem a zabudową sąsiednią nie występuje zjawisko przesłaniania, ponieważ minimalna odległość między budynkami (17,58 m) jest większa niż różnica pomiędzy poziomem dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najniżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego (wysokość attyki budynku przesłaniającego) – 16,60 m, a kąty między ścianami zewnętrznymi w płaszczyźnie poziomej są większe niż 60 stopni.

Zdaniem Sądu, dokumentacja projektowa i przyjęte w niej założenia powinny zostać poddane szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji organów w szczególności w odniesieniu do analizy nasłonecznienia i przesłaniania przedstawionej na rysunku nr [...] (k. 99 Tomu I. projektu budowlanego), z którego wynika, że budynek skarżącej Wspólnoty znajduje się w zasięgu zacienienia projektowanego budynku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sam fakt, że planowana nieruchomość oddziałuje na nieruchomość Wspólnoty w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania, nawet jeśli oddziaływanie to jest zgodne z warunkami technicznymi, uzasadnia twierdzenie, że Wspólnota posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pozwalający na jej udział w takim postępowaniu. Zdaniem Sądu, ustalenie to jest wystarczające do stwierdzenia, że skarżąca Wspólnota została w sposób nieuprawniony pozbawiona możliwości realizacji przysługującego jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu w sprawie, w której posiada uzasadniony prawnie interes, który to interes prawny nakazywał dokonanie w postępowaniu administracyjnym weryfikacji założeń projektu budowlanego przy jej udziale.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie z uwagi na nieuprawnione pozbawienie skarżącej Wspólnoty czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Prowadząc na nowo postępowanie odwoławcze Wojewoda [...]zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę Sądu odnoszącą się do statusu Wspólnoty jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i uwzględni skutek, jaki stwierdzenie przesłanki wznowienia wywiera na decyzję organu I instancji. Organ zobowiązany będzie do zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom, które aktualnie posiadają interes prawny do występowania w sprawie.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że na obecnym etapie postępowania wypowiadanie się przez Sąd co do zasadności zarzutów skargi dotyczących wad projektu budowlanego w aspekcie m.in. ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przedwczesne. Właściwym forum analizy założeń projektowych będzie bowiem aktualnie jurysdykcyjne postępowanie prowadzone przez organy architektoniczno-budowlane z udziałem skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku

O zwrocie kosztów postępowania, które obejmowały wyłącznie wpis od skargi w wysokości 500 zł, Sąd rozstrzygnął w punkcie II. wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.