Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 466/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako Inspektor), decyzją nr [...] z [...] grudnia 2019 r. - po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej jako skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r. dotyczącą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającą na wykreśleniu wpisu władającego - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych w [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] i wpisaniu w jego miejsce Prezydenta [...] jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Prezydent [...] podjął z urzędu postępowanie w celu zaktualizowania wpisu władającego w ewidencji gruntów i budynków działkami nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonymi przy ulicy [...] w Dzielnicy [...], które pozostają we własności Skarbu Państwa i nie posiadają uregulowanej księgi wieczystej.

Postępowanie zostało wszczęte w związku z prośbą z [...] kwietnia 2019 r. Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu [...] o wykreślenie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jako władającego powyższymi działkami. Z pisma Biura wynika, że wobec działek tych Spółdzielnia nie legitymuje się żadnym tytułem do władania, działki te są poza zakresem zgłaszanych przez Spółdzielnie roszczeń, a ponadto działki te wchodzą w zakres inwestycji budowy zachodniego odcinka II linii metra.

Również Zarząd Transportu Miejskiego pismem z [...] kwietnia 2019 r. wystąpił do Prezydenta [...] z prośbą o jak najszybsze wykreślenie władającego powyższymi nieruchomościami w celu ułatwienia prowadzenia inwestycji własnej [...] tj. budowy zachodniego odcinaka II linii metra (etapu 3+3), która jest priorytetową inwestycją transportową stolicy.

Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] lipca 2019 r. orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu wpisów władającego - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych przy ul. [...] w Dzielnicy [...] i wpisaniu w jego miejsce Prezydenta [...] jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Uzasadniając swoją decyzję podniósł, że zbadał posiadaną dokumentację i ustalił, iż aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako władający (bez określonego tytułu) ww. działkami wpisana jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", a jako właściciel wykazany jest Skarb Państwa. Grunt ten położony jest poza terenem objętym działaniem dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i nie ma założonej dotychczas księgi wieczystej.

Spółdzielnia ujawniona została jako władająca działką nr [...] z obrębu [...] podczas sporządzania operatu ewidencji gruntów [...] z [...] czerwca 1996 r. w ramach odnowienia ewidencji gruntów i budynków. Częścią opracowania [...] jest sporządzony w 1995 r. protokół ustalenia granic oraz właścicieli lub osób władających nieruchomościami, który wskazuje, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" swój tytuł do władania przedmiotowym terenem wywodziła z decyzji nr [...] z [...] lutego 1972 r. o przekazaniu terenu pod budownictwo przez SP.

Decyzja ta ustanawia wieczyste użytkowanie gruntu "[...]" na rzecz Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] (poprzednika prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]") w granicach oznaczonych na planie lokalizacji szczegółowej osiedla "[...]". Plan ten był podstawą wydania decyzji lokalizacyjnej nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] października 1970 r., na podstawie której pobudowano osiedle mieszkaniowe i oddano grunt w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni. Zakres decyzji lokalizacyjnej został wykazany na mapie przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].

Jednakże z analizy powyższych dokumentów wynika, że teren oznaczony obecnie w operacie ewidencyjnym jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] nie jest objęty tymi decyzjami Prezydium Rady Narodowej [...] (decyzją nr [...] oraz decyzją nr [...]). Potwierdza to również mapa do celów sądowych sporządzona do postępowania o sygn. akt [...] określająca lokalizację szczegółową decyzji nr [...] w stosunku do obecnej ewidencji gruntów i budynków. Z mapy tej sporządzonej przez biegłego sądowego S. M. wynika, że sporne działki nie były objęte lokalizacją szczegółową osiedla "[...]".

Działka nr [...] o powierzchni [...] ha i działka nr [...] o powierzchni [...] ha zostały wydzielone odpowiednio z działek nr [...] i nr [...] - ostateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] października 2018 r. Według treści tej decyzji nowo powstałe działki nr [...] i nr [...] znajdują się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w jednostce terenowej 1 KD-G o przeznaczeniu - teren ulicy publicznej klasy głównej, w pasie drogowym ul. [...].

Ponadto organ ewidencyjny ustalił, iż obecne działki nr [...] i nr [...] w najstarszym posiadanym operacie ewidencyjnym [...] stanowiły część działki nr [...] z obrębu [...] (działka nr [...] z obrębu [...]) o powierzchni [...] ha, dla której jako właściciel ujawniona była spółka Zakłady Ogrodnicze "[...]" w [...], a jako władający wykazani byli: [...] Zakłady Hodowli Roślin Ogrodniczych Przedsiębiorstwo Państwowe Stacja Hodowli Roślin Ogrodniczych "[...]" oraz Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.

Przedmiotowy grunt stał się własnością Państwa na mocy orzeczenia Ministra Rolnictwa nr [...] z [...] sierpnia 1958 r. o przejęciu na własność przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym - Zakłady Ogrodnicze [...] w [...].

Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] stwierdził w części nieważność powyższego orzeczenia z 30 sierpnia 1958 r. m.in. w zakresie działek oznaczonych numerami [...] i [...] z obrębu [...]. Wykonanie tej decyzji zostało jednak wstrzymane postanowieniem Ministra i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2016 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2017 r.

Obecnie przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] listopada 2012 r. stwierdzającej w części nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1958 r.

Biorąc to pod uwagę organ ewidencyjny uznał, że niniejsze postępowanie nie stanowi zagadnienia wstępnego dla przedmiotowego postępowania. Prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie bowiem podstawą kolejnych zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i nr [...].

Dodał, że nie można również pominąć, iż ww. działki są w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady miasta [...] z [...] sierpnia 2009 r., przeznaczone pod poszerzenie drogi wojewódzkiej - ul. [...]. Co istotne, na przedmiotowym terenie prowadzone są prace związane z budową II linii metra, która należy do priorytetowych zadań [...] i przysłuży się społeczeństwu.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.), dalej jako pgik, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się te nieruchomości, zaś w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W związku z faktem, że działki nr [...] i nr [...] znajdują się poza terenem objętym decyzją z [...] lutego 1972 r. oraz decyzjami o przeznaczeniu terenu pod budownictwo i nie stwierdzono istnienia dokumentu świadczącego o prawach Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do przedmiotowego gruntu, dlatego też podjął on z urzędu czynności wynikające z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgik - w wyniku czego przeprowadzono postępowanie w celu wykreślenia wpisów władającego do działek nr [...] i nr [...]z obrębu [...].

Zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. strony zostały poinformowane, że z urzędu zostało wszczęte postępowanie w sprawie wykreślenia wpisów władającego - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...].

Pismem z [...] czerwca 2019 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła wyjaśnienia wraz z dużą ilością kopii dokumentów w załączeniu oraz wzniosła o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na:

1) złożenie odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2018 r. nr [...] o podziale m.in. działki ew. [...] na działki nr [...] i nr [...],

2) toczące się postępowanie sądowe przed Sądem - Odwoławczym w sprawie o sygn. akt [...] (uprzednio w sprawie o sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym dla [...]) w przedmiocie zasiedzenia działki nr [...],

3) toczące się postępowanie w przedmiocie przywrócenia posiadania działki ew. [...]

(przed podziałem), które prowadzone jest przed sądem Rejonowym dla [...]

w sprawie o sygn. akt [...].

Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Prezydent [...] odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania - nie znajdując uzasadnienia dla uznania w przedmiotowej sprawie ww. postępowań za zagadnienia wstępne, w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wyjaśnił, że przesądził o tym brak istnienia dokumentu świadczącego o prawach skarżącej do tego gruntu. Również uzyskanie w przyszłości, w postępowaniu o zasiedzenie, przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" praw do przedmiotowego gruntu nie ma wpływu na obecnie prowadzone postępowanie, zaś orzeczenie o przywróceniu posiadania nie mieści się w katalogu dokumentów, które mogą stanowić podstawę zmian, wymienionych w art. 23 pgik ani podstawę ujawnienia praw do nieruchomości wymienionych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393) - dalej jako rozporządzenie w sprawie egib.

Ponadto nie znalazł on również związku przedmiotowej sprawy z toczącym się - na skutek złożenia odwołania przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" - postępowaniem dotyczącym decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] października 2018 r. zatwierdzającej podział działek nr [...] i nr [...].

Podsumowując Prezydent podkreślił, że zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egib do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Natomiast według § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie egib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Dodał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02 LEX nr 156374 oraz wyrok z 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00 LEX nr 82005) przyjmuje się, że przez władającego na gruntach publicznych, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzący od właściciela nieruchomości.

Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib poprzez tytuły władania na gruntach publicznych rozumie się użytkowanie, zarząd i zarząd trwały, wieczyste użytkowanie, gospodarowanie, wykonywanie prawa własności, które władający uzyskuje od właściciela nieruchomości dokumentem określonym w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Według dokumentów źródłowych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków oraz w związku z wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2012 r. stwierdzającej w części nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1958 r. m.in. w zakresie działek oznaczonych obecnie numerami [...] i [...] z obrębu [...] - właścicielem przedmiotowego gruntu jest nadal skarb Państwa.

Obecnie wykazana w ewidencji gruntów i budynków Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie legitymuje się tytułem do władania działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...] - które wobec tego pozostają w zasobie Prezydenta [...], jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Ewentualne zaś uzyskanie przez skarżącą praw do przedmiotowego gruntu w jednym ze wskazanych przez nią postępowań - zostanie ujawnione na podstawie prawomocnego orzeczenia wydanego w tym postępowaniu, z wyłączeniem orzeczenia o przywróceniu posiadania, które nie mieści się w katalogu dokumentów stanowiących podstawę zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] - wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa poprzez nierozpatrzenie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego. Podniosła, że Prezydent zaniechał wskazania dowodów, które potwierdzałyby, że decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1972 r. nie dotyczyła fragmentu dawnej działki nr [...] i nr [...] (obecne działki nr [...] i nr [...]) i bezpodstawnie wykreślił ją jako władającego przedmiotowymi gruntami, wbrew stanowi faktycznemu i prawnemu.

Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją nr [...] z [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r. dotyczącą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającą na wykreśleniu wpisu władającego - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych przy ul. [...] w Dzielnicy [...] i wpisaniu w jego miejsce Prezydenta [...] jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu swojej decyzji całkowicie podzielił on ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz podniesione przez niego argumenty na poparcie prezentowanego stanowiska.

Zgodził się ze stwierdzeniem Prezydenta, że w przedmiotowej sprawie prawo własności Skarbu Państwa do działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...] jest uregulowane na podstawie orzeczenia Ministra Rolnictwa nr [...] z [...] sierpnia 1958 r. Mimo, że została stwierdzona nieważność przywołanego orzeczenia w tej części, to następne wstrzymanie tej decyzji powoduje, iż Skarb Państwa jest nadal właścicielem przedmiotowych działek.

Podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik w ewidencji gruntów i budynków w przypadku, gdy nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, należy ujawnić także władającego tym gruntem.

Natomiast § § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egib określa zbiór podmiotów, które obok właściciela wykazuje się w operacie ewidencyjnym: użytkowników wieczystych gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład Zasobu Nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych lub samorządowych.

Zaś § 12 ww. rozporządzenia precyzuje katalog dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu w części podmiotowej operatu ewidencyjnego. Są to: wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostateczne decyzje administracyjne, dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, umowy dzierżawy, zgłaszane do ewidencji w związku z przepisami art. 28 ust. 4 pkt 1, art. 38 pkt 1 oraz art. 117 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1613).

Zatem przywołane wyżej przepisy konkretyzują krąg osób (podmiotów), które mogą być ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obok właściciela - Skarbu Państwa oraz określają, jakim dokumentem potwierdzającym władanie działką pozostającą we własności Skarbu Państwa muszą legitymować się te osoby.

Tymczasem w treści odwołania Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie wskazuje, na podstawie jakiego dokumentu rości prawa do przedmiotowej działki. Nie wyklucza natomiast, że jest to decyzja z [...] lutego 1972 r. - zaś organ ewidencyjny naruszył art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania dowodów potwierdzających, że decyzja ta nie dotyczyła obecnych działek nr [...] i nr [...].

Odpowiadając na ten zarzut Inspektor wyjaśnił, że organ I instancji przedstawił konkretne dowody świadczące, iż przedmiotowe działki są poza zakresem powyższej decyzji. Z kopii planu lokalizacji szczegółowej osiedla "[...]" nr [...], który był podstawą wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej osiedla i o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz skarżącej wynika, że teren oznaczony obecnie w operacie ewidencyjnym jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] nie był objęty tą decyzją. Potwierdza to również mapa do celów sądowych, gdzie biegły sadowy S. M. potwierdził, iż sporne działki nie były objęte lokalizacją szczegółową osiedla [...].

Zatem Prezydent podjął stosowne działania w efekcie których ustalił stan faktyczny i prawny przedmiotowych działek, przeanalizował w sposób wnikliwy zgromadzony materiał dowodowy, który stał się podstawą do orzeczenia o wykreśleniu skarżącej jako władającej przedmiotowymi działkami.

Następnie Inspektor dokonał analizy zgromadzonej dokumentacji uznając, że także pozostałe zarzuty przedstawione przez Spółdzielnię są bezpodstawne.

Wynika z niej, iż skarżąca nie włada nieruchomością oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] na podstawie tytułu prawnego pochodzącego od właściciela.

Wyczerpuje to przesłanki wynikające z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egib, który stanowi, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków następuje w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi.

Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przez władającego na gruntach publicznych, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem, pochodzący od właściciela nieruchomości.

W związku z powyższym na chwilę obecną - według dokumentów źródłowych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków oraz w związku z wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2012 r. stwierdzającej w części nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1958 r. m.in. w zakresie działek obecnie oznaczonych numerami [...] i [...] - właścicielem przedmiotowego gruntu jest nadal Skarb Państwa. Zaś Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie przedłożyła żadnego dokumentu pochodzącego od właściciela, który wskazywałby na jej władanie. Wobec tego grunty te pozostają w zasobie Prezydenta [...], jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa, tj. art. 6 w zw. z art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 339, 340 i 341 k.c. poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, brak podjęcia działań zmierzających do wyczerpującego oraz w sposób wszechstronny ustalenia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz interesu stron, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego i niemającego potwierdzenia w stanie faktycznym przyjęcia, że działki ew. nr [...] i nr [...] nie znajdują się we władaniu skarżącej i pozostają poza zasięgiem jej roszczeń, a w konsekwencji do wykreślenia władającego - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" - jako władającego działką ew. nr [...] oraz działką ew. nr [...] z obrębu [...];

2) przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wskazania dowodów zgromadzonych w sprawie, które w ocenie organu potwierdzać miały, że decyzja [...] z [...].02.1972 r. wydana przez Prezydium Rady Narodowej [...] nie dotyczyła fragmentu dawnej działki ew. nr [...] i nr [...], stanowiące obecnie działki ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...];

3) przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozpoznania zagadnień wstępnych przez inny organ oraz Sąd,

4) przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 20 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego, tj. bezpodstawne wykreślenie skarżącej jako władającej działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...], podczas gdy wpis skarżącej jako władającej ww. działkami zgodny jest ze stanem faktycznym i prawnym, a tym samym brak było podstaw do wykreślenia jej z ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek ew. nr [...] i nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie swoich zarzutów.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniosła:

- na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych o których mowa w uzasadnieniu skargi;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] marca 2019 r.;

- na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji nr [...] Prezydenta [...] z [...] lutego 2019 r. dotyczącej aktualizacji ewidencji działki gruntów i budynków działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] polegającej na wykreśleniu wpisu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jako władającego ww. działką i wpisaniu Prezydenta [...] gospodarującego zasobem;

- na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie - podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2019 r.

Ponownie podkreślił, iż art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego oprócz właścicieli wykazuje się inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Oznacza to, iż w ewidencji może być ujawniona tylko taka osoba, która włada nieruchomością na postawie prawa powstałego, czy to z mocy prawa, czy na postawie umowy z właścicielem nieruchomości, a określonego w ustawie o gospodarce nieruchomościami (np. użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, użytkowania itp.).

Przy czym posiadanie samoistne, na które powołuje się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie mieści się w tym katalogu praw. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przewidują ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków posiadacza samoistnego tylko w odniesieniu do gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 24 ust. 2 pkt 1 lit. b). Zatem nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie - z uwagi na uregulowany stan prawny przedmiotowej nieruchomości.

Inspektor nadmienił, że ewidencja gruntów i budynków nie określa samodzielnie uprawnień stron do nieruchomości, dane ujawnione w ewidencji muszą wprost wynikać z dokumentów (np. aktów notarialnych, postanowień sądu, decyzji administracyjnych) określających te prawa. Organy ewidencyjne nie dysponują zaś żadnymi dokumentami określającymi te prawa skarżącej do terenu działek nr [...] i nr [...] - dlatego ww. decyzją dokonano zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Dodał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie otrzymała od właściciela tytułu do władania nieruchomością oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] także dlatego, iż jest to obszar budowy II linii metra.

Wyjaśnił też kwestię zarzutu odnośnie braku zawieszenia postępowania przez organ drugiej instancji oraz braku odniesienia się w zaskarżanej decyzji do złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania - wskazując, że w aktach sprawy przedmiotowego postępowania nie odnaleziono takiego wniosku, dlatego też zarzut ten jest niezasadny.

W związku z postanowieniem Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...] o otwarciu postępowania sanacyjnego dokonano zmiany oznaczenia strony skarżącej na Zarządcę masy sanacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w restrukturyzacji z siedzibą w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] grudnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2019 r. dotyczącą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającą na wykreśleniu wpisu władającego - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych przy ul. [...] w Dzielnicy [...] i wpisaniu w jego miejsce Prezydenta [...] jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w skardze do Sądu wniosła: "o uchylenie decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] marca 2019 r. oraz o uchylenie decyzji nr [...] Prezydenta [...] z [...] lutego 2019 r."

Ponieważ w pozostałej części skargi wskazane są prawidłowe oznaczenia przedmiotowych decyzji, dlatego też Sąd uznał, że jest to oczywista omyłka skarżącej.

Sąd pragnie się też odnieść do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie - stwierdzając, że rzeczywiście w treści odwołania od decyzji organu I instancji nie ma wyraźnie sformułowanego takiego wniosku. Jest tylko stwierdzenie, że mimo wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania - organ odmówił uwzględnienia tego wniosku.

Przy czym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę także nie uznał za konieczne zawieszenie postępowania sądowego, gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276) - dalej jako pgik oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393) - dalej jako rozporządzenie w sprawie egib.

Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy obu instancji i przedstawiony szczegółowo w uzasadnieniach wydanych decyzji, sporządzonych z poszanowaniem reguł art. 107 § 3 k.p.a. - nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń Sądu co do jego prawidłowości. Z tego też względu Sąd przyjął za własne te ustalenia - uznając za zbędne ponowne ich referowanie w całości. W tej kwestii Sąd ograniczył swoje rozważania wyłącznie do najistotniejszych - z punktu widzenia legalności kontrolowanego rozstrzygnięcia - ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Bezspornym jest fakt, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako władający (bez określonego tytułu) działkami nr [...] i nr [...] z obrębu [...] wpisana jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", a jako właściciel wykazany jest Skarb Państwa, przy czym grunt ten nie ma założonej dotychczas księgi wieczystej.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" swój tytuł do władania przedmiotowym terenem wywodziła z decyzji nr [...] z [...] lutego 1972 r. o przekazaniu terenu pod budownictwo przez SP. Decyzja ta ustanawia wieczyste użytkowanie gruntu "[...]" na rzecz Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] (poprzednika prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]") w granicach oznaczonych na planie lokalizacji szczegółowej. Plan ten był podstawą wydania decyzji lokalizacyjnej nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] października 1970 r., na podstawie której pobudowano osiedle mieszkaniowe i oddano grunt w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni.

Jednakże organu obu instancji prawidłowo ustaliły, że teren oznaczony obecnie w operacie ewidencyjnym jako działki nr [...] i nr [...] nie jest objęty tymi decyzjami Prezydium Rady Narodowej [...] (decyzją nr [...] oraz decyzją nr [...]). Potwierdza to również mapa do celów sądowych sporządzona do postępowania o sygn. akt [...] określająca lokalizację szczegółową decyzji nr [...] w stosunku do obecnej ewidencji gruntów i budynków. Z mapy tej sporządzonej przez biegłego sądowego S. M. ewidentnie wynika, że sporne działki nie były objęte lokalizacją szczegółową osiedla "[...]".

Ponadto przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] pozostają we własności Skarbu Państwa - na podstawie orzeczenia Ministra Rolnictwa nr [...] z [...] sierpnia 1958 r. Co prawda została stwierdzona nieważność tego orzeczenia w części dotyczącej określenia właściciela - jednakże wstrzymano wykonanie tej decyzji.

Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości.

Oznacza to, że w ewidencji może być ujawniona tylko taka osoba, która włada nieruchomością na postawie prawa powstałego, czy to z mocy prawa, czy na postawie umowy z właścicielem nieruchomości, a określonego w ustawie o gospodarce nieruchomościami (np. użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, użytkowania itp.).

Natomiast w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zatem przepisy pgik przewidują ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków posiadacza samoistnego tylko w odniesieniu do gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym

Ponieważ przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działki nr [...] i nr [...] ma uregulowany stan prawny - właścicielem jest Skarb Państwa - to kwestia posiadania samoistnego działek, na które powołuje się skarżąca, nie ma zastosowania w tej sprawie.

Należy też podnieść, że ewidencja gruntów i budynków nie określa samodzielnie

uprawnień stron do nieruchomości, dane ujawnione w ewidencji muszą wprost wynikać

z dokumentów (np. aktów notarialnych, postanowień sądu, decyzji administracyjnych) określających te prawa.

Tymczasem skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów określających jej prawa do terenu działek nr [...] i nr [...].

W związku z faktem, że działki nr [...] i nr [...] znajdują się poza terenem objętym decyzją z [...] lutego 1972 r. o przekazaniu terenu pod budownictwo oraz decyzją lokalizacyjną z [...] października 1970 r. i obecnie nie stwierdzono istnienia dokumentu świadczącego o prawach Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do przedmiotowego gruntu - dlatego też słusznie Prezydent [...] przeprowadził z urzędu postępowanie w celu zaktualizowania wpisu władającego w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

Następnie zaś prawidłowo orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu wpisu władającego - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", do ww. działek i wpisaniu w jego miejsce Prezydenta [...] jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Natomiast jeżeli w przyszłości Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" uzyska stosowne prawa do przedmiotowego gruntu - np. na podstawie pozytywnie dla niej rozstrzygniętych toczących się spraw wskazanych w skardze - to będzie to podstawa do przeprowadzenia kolejnego postępowania aktualizacyjnego.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.

Ponadto należy stwierdzić, że wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył on stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu. Uzasadnił przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś wydana decyzja zawiera niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.