Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 37/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6177 Doradcy podatkowi i biegli rewidenci
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Doradców Podatkowych
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 286 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35 par. 3 i 5, art. 61a par. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Krajowej Rady Doradców Podatkowych w przedmiocie przekształcenia wpisu warunkowego na wpis na listę doradców podatkowych 1. zobowiązuje Krajową Radę Doradców Podatkowych do rozpoznania wniosku skarżącego T. S. o przekształcenie wpisu warunkowego na wpis na listę doradców podatkowych w terminie 2 miesięcy od doręczenia organowi akt sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.


UZASADNIENIE

Przedmiotem sprawy jest skarga wniesiona [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez T. S. (dalej "Strona", "Skarżący"), uzupełniona [...] stycznia 2012 r., na przewlekłe działanie Krajowej Rady Doradców Podatkowych w [...], w związku z toczącym się wobec Skarżącego postępowaniem w sprawie przekształcenia wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych.

Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco:

Skarżący pismem z [...] listopada 2005 r. wystąpił do Krajowej Rada Doradców Podatkowych o przekształcenia wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych. Wniosek Skarżącego nie został ostatecznie rozpatrzony natomiast Strona decyzją z [...] czerwca 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] grudnia 2009 r., została przez Krajową Radę skreślona z listy doradców podatkowych. Decyzje te zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 727/10 i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Krajową Radę Doradców Podatkowych. Prawomocny ww. wyrok wpłynął do Rady [...] lutego 2011 r.

Uznając, że Krajowa Rada Doradców Podatkowych nie podejmuje działań w sprawie dotyczącej wniosku o przekształcenie wpisu, Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z [...] września 2011 r. na jej bezczynność, a następnie wniosek o wymierzenie Krajowej Radzie grzywny. Skargę na bezczynność z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (nie wystąpienia przez Skarżącego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa) Sąd odrzucił postanowieniem z 3 listopada 2011 r., natomiast wniosek o ukaranie grzywną Krajową Radę został pozostawiony bez rozpoznania.

Krajowa Rada Doradców Podatkowych, natomiast pismem z [...] października 2011 r. wezwała Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis z [...] listopada 2005 r., poprzez przedstawienie dowodu dokonania opłaty od wniosku w wysokości 600 zł., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, zastrzegając, że nieusunięcie w tym terminie braku formalnego spowoduje pozostawienie wniosku Strony bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu [...] października 2011 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych powołała się na art. 64 § 2 K.p.a., § 1 ust. 1 uchwały nr 39/2002 Krajowej Rady Doradców Podatkowych z 5 czerwca 2002 r. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie opłat określonych w ustawie o doradztwie podatkowym.

Skarżący nie uiścił wpisu od wniosku, natomiast pismem z [...] grudnia 2011 r. wezwał Krajową Radę Doradców Podatkowych do usunięcia naruszenia prawa, przesyłając wezwanie do wiadomości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a następnie [...] grudnia 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe działanie Krajowej Rady Doradców Podatkowych w [...].

Krajowa Rada Doradców Podatkowych, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., zawiadomieniem z [...] grudnia 2011 r. powiadomiła Skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpatrzenia, wobec nieuzupełnienia braku wniosku (wniesienia wpisu), do uzupełnienia którego Skarżący został wezwany.

W odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania w przedmiocie przekształcenia wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych wniosła o odrzucenie skargi lub jej oddalenie wskazując, że wobec niewykonania przez Skarżącego wezwania z [...] października 2011 r., postępowanie w sprawie nie zostało w ogóle wszczęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt VI SAB/Wa 1/12 skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr 39/2002 KRDP z dnia 5 czerwca 2002 r. za rozpatrzenie wniosku o przekształcenie wpisu o charakterze warunkowym we wpis na listę doradców podatkowych pobiera się opłatę w wysokości opłaty za egzamin na doradcę podatkowego obowiązującej w dniu złożenia wniosku (600 zł). Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. wydanym w sprawie II GSK 489/07 (wskazanym także w odpowiedzi na skargę) uchwała ta wprawdzie nie zawierała podstawy prawnej jej podjęcia, ale istnienie takiego upoważnienia w art. 87 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213) kwalifikuje ten brak do kategorii uchybienia formalnego, które nie wpłynęło na jej ważność, gdyż takie kryteria oceny legalności aktów przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym i sądowym. NSA zwrócił również uwagę na poprawność ustalenia opłaty od wniosku o wpis przez odesłanie do wysokości opłaty za egzamin na doradcę podatkowego, określonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie opłat określonych w ustawie o doradztwie podatkowym. Uchwała nr 39/2002 Krajowej Rady Doradców Podatkowych - z wyjątkiem § 1 ust. 2 - nie była kwestionowana w trybie nadzoru przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych zatem nadal obowiązuje.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że wezwanie Skarżącego przez Krajową Radę do uzupełniania wniosku o dokonanie wymaganego wpisu, oparte było na art. 64 § 2 K.p.a. zgodnie, z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie z tego powodu podania bez rozpoznania nie ma przewidzianej formy dla decyzji administracyjnej lub postanowienia, gdyż jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Jeżeli zatem organ skorzystał z art. 64 K.p.a. nie dochodzi do wszczęcia postępowania i nie może się ono toczyć z powodu braków formalnych podania, nieusuniętych przez stronę. Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ wyraźnie wskazał w wezwaniu z [...] października 2011 r., że warunkiem formalnym dla rozpatrzenia wniosku Skarżącego było wniesienie opłaty od tego wniosku w wysokości podanej w wezwaniu. Podstawa prawna żądania opłaty została sprecyzowana wskazanymi przepisami powołanej uchwały nr 39/2002 i rozporządzenia Ministra Finansów z jednoczesnym poinformowaniem Skarżącego o skutkach niewykonania wezwania, wynikających z art. 64 § 2 K.p.a. Uiszczenie bowiem opłaty za przekształcenie wpisu warunkowego we wpis stanowi warunek sine qua non uznania, że wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis został złożony prawidłowo, w sposób pozwalający na skuteczne wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych (por. wyrok WSA z dnia 30 sierpnia 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 658/10).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można było skutecznie postawić zarzutu Krajowej Radzie Doradców Podatkowych prowadzenia postępowania w sposób przewlekły w sytuacji, w której organ ten prawidłowo wykonuje swoje obowiązki umocowane we właściwych przepisach prawa.

Pismem z [...] października 2012 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r., W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Skarżący powołując się na piśmiennictwo zaznaczył, że organ administracji nie może uniemożliwiać stronie podjęcia określonych czynności, a następnie nakładać na nią sankcji za niedokonanie tych czynności. Nałożenie na stronę sankcji za niedopełnienie obowiązku, którego nie mogła dopełnić, nawet dokładając należytej staranności, może stać w sprzeczności z zasadą budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej. W ocenie Skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków z [...] października 2011 r. nie spełniało wymogów stawianych przez prawo, bowiem nie zawierało informacji o numerze konta bankowego, na który powinna zostać uiszczona opłata, ani jakiejkolwiek informacji o osobie, która mogłaby ze strony organu udzielić kompetentnych informacji w tym zakresie. Jednocześnie biorąc pod uwagę okoliczność, że Skarżący mieszka kilkaset kilometrów od siedziby organu, trudno oczekiwać, by mógł wyjaśnić sprawę osobiście.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1976/12 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt VI SAB/Wa 1/12 i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013r. (sygn. akt I OPS 2/13), zgodnie z którą pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) stanowi bezczynność organu, na którą służy skarga stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały NSA stwierdził nadto, że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 K.p.a., np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. było wadliwe), pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji. NSA wskazał zatem, że Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny sprawy aktualny na dzień orzekania, w tym uwzględniając okoliczność pozostawienia przez Krajową Radę Doradców Podatkowych [...] grudnia 2011 r. (a zatem po wniesieniu przez Skarżącego do WSA w Warszawie skargi z [...] grudnia 2011 r.) bez rozpoznania wniosku strony o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych i oceniając prawidłowość tejże "bezczynności", nie odniósł się do przedstawionego w skardze zarzutu dotyczącego braku wskazania przez organ w wezwaniu z [...] października 2011 r. numeru rachunku bankowego do dokonania należnej - stosownie do dyspozycji § 1 uchwały nr 39/2002 Krajowej Rady Doradców Podatkowych z 5 czerwca 2002 r. w sprawie opłaty za wniosek o przekształcenie wpisu o charakterze warunkowym na wpis na listę doradców podatkowych - opłaty za rozpatrzenie wniosku. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że wezwanie tego rodzaju powinno zawierać ścisłe określenie braków wymagających usunięcia na podstawie konkretnych przepisów prawa, zaś tryb z art. 64 § 2 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy wnoszący podanie nie uzupełnił braków formalnych w terminie lub uzupełnił je, ale niezgodnie z wymaganiami precyzyjnie określonymi w wezwaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011r., sygn. akt II GSK 1251/10). NSA podkreślił także, że przewidziana przepisem art. 64 § 2 K.p.a. ustawowa konstrukcja służyć ma w pierwszej kolejności ochronie interesu podmiotów wnoszących podanie, nakładając na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia czynności w celu uniknięcia braków formalnych (R. Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz pod redakcją R.Hausera i M.Wierzbowskiego, Warszawa 2014, s. 299). Z gwarancyjnym charakterem konstrukcji prawnej wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku wiąże się obowiązek organu administracyjnego w postaci wezwania wnoszącego podanie do usunięcia określonych braków w sposób niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości co do postępowania w celu wyeliminowania tych braków (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 3/11). W doktrynie trafnie zwraca się uwagę na to, że przepis art. 64 § 2 K.p.a. powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 9 K.p.a. (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz do art. 64 K.p.a. – teza 2).

Akceptując wskazane powyżej standardy wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosków oraz uwzględniając podnoszoną zarówno w skardze, jak i w skardze kasacyjnej okoliczność braku informacji o numerze rachunku bankowego do wpłaty należnej opłaty, zdaniem NSA, nie sposób było uznać, by wezwanie z [...] października 2011 r. skierowane do Skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. odpowiadało powyższym standardom, by pozwalało Skarżącemu (bez podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających) na jego wykonanie.

NSA podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia braków wystosowane przez organ na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie może być jedynie formalnym zabiegiem technicznym, musi wskazywać na rodzaj braku i dawać stronie możliwość jego usunięcia. Surowy rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania powinien być dodatkową okolicznością, która nakłada na organ konieczność szczegółowego i wyczerpującego formułowania wezwania do usunięcia braków.

W konsekwencji NSA doszedł do wniosku, że tylko prawidłowe wezwanie wystosowane przez organ administracyjny na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zawierające kompletną i wyczerpująca informację o tym jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący, może wywoływać skutki w postaci biegu terminu siedmiodniowego do usunięcia braków i w dalszej kolejności pozostawienia podania bez rozpoznania.

NSA uznał, że skoro wezwanie z [...] października 2011 r. wystosowane przez Krajową Radę Doradców Podatkowych do Skarżącego było, z podanych powyżej przyczyn, wadliwe, to w takim przypadku nie sposób mówić o możliwości wywołania przez taką czynność organu skutku w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania. Ze względu na wadliwość tego wezwania w ogóle nie rozpoczął biegu termin siedmiodniowy do usunięcia braku.

NSA zgodził się z autorem skargi kasacyjnej, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było wyrazem nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości. Stwierdzone uchybienie organu stanowiło nie tylko naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., ale także zasad ogólnych postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a., co słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej.

NSA zobowiązał Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do uwzględnienia przedstawionej oceny prawnej, zastrzegając, że rozważenia będą wymagały również niedostrzeżone uprzednio okoliczności skutkujące 8-miesięczną zwłoką w wystosowaniu przez Krajową Radę Doradców Podatkowych do Skarżącego wezwania z [...] października 2011 r., liczoną od [...] lutego 2011 r., w którym to dniu do Rady wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 727/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślenia również wymaga, że stosownie do art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że nie może się on kierować dowolnymi wnioskami wywiedzionymi z akt sprawy, musi postępować zgodnie ze wskazaniami dokonanymi przez Sąd II instancji. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a. należy bowiem rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą. Poza tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07).

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy zarzutu przewlekłego działania postawionego Krajowej Radzie Doradztwa Podatkowego, w związku z postępowaniem dotyczącym przekształcenia wpisu warunkowego we wpis Skarżącego na listę doradców podatkowych.

Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie określają, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 tej ustawy, jak i na czym polega "bezczynność organu", wymieniona w tym przepisie. Przyjmuje się w literaturze, że "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Przepisy ustaw regulujących postępowanie administracyjne ustalają z reguły krótkie terminy załatwienia sprawy, w związku z czym przewlekłe prowadzenie postępowania wystąpi z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie, nie pozostając równocześnie w bezczynności. Najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. "Bezczynność organu" zachodzi natomiast wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (tak: Andrzej Kabat, komentarz do art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lex, 2013).

Z analizy uzasadnienia, wiążącego w niniejszej sprawie wyroku z 25 marca 2014 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Sąd rozpoznając ponownie sprawę powinien rozważyć czy nie zachodzą w niej okoliczności świadczące o bezczynności organu. Tym bardziej, że skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona do Sądu [...] grudnia 2011 r., a więc kilka miesięcy po upływie terminu załatwienia sprawy przez Krajową Radę Doradców Podatkowych. Kwestię tę Naczelny Sąd Administracyjny nakazał zbadać Sądowi rozpoznającemu ponownie sprawę.

Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 727/10, wpłynął do organu [...] lutego 2011 r., natomiast w świetle art. 286 § 2 P.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, a te w związku z § 2 tego przepisu, zwraca się organowi administracji publicznej po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. W związku z powyższym od [...] lutego 2011 r. biegł, miesięczny termin załatwienia sprawy, zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a., który mógł ulec przedłużeniu o terminy, o których mowa w art. 35 § 5 K.p.a. Pierwszą czynnością jaką organ podjął po doręczeniu ww. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2010 r., było wezwania Skarżącego z [...] października 2011 r., do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis przez uiszczenie opłaty od wniosku.

W związku z powyższym organ nie podejmując w ustawowym terminie jak i po jego upływie żadnych czynności, pozostawał w kilku miesięcznym okresie bezczynności.

Niezależnie od powyższego, uwzględniając dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2014 r. ocenę wezwania Skarżącego z [...] października 2011 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. i pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania w związku z niedokonaniem przez Skarżącego wymaganej opłaty, należy wskazać, że organ nie spełnił wymogów gwarancyjnych zastosowanej instytucji prawnej, służących ochronie interesu wnoszącego wniosek, co czyni wniesioną skargę zasadną.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., stanowi bezczynność organu, na którą służy skarga stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13), środkiem więc zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem instytucji usunięcia braków podania jest skarga na bezczynność organu (por. np. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 626; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 177-178; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex, Warszawa 2011, s. 452). Naczelny Sąd Administracyjny ponadto uwzględnił pogląd zawarty w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r., zgodnie z którym skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a., co oznacza, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a., organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa np. w związku z wadliwością wystosowanego wezwania, pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny, następnie odwołał się do gwarancyjnego charakteru konstrukcji prawnej wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku, z którym wiąże się obowiązek organu administracyjnego w postaci wezwania wnoszącego podanie do usunięcia określonych braków w sposób niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości co do postępowania w celu wyeliminowania tych braków (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 3/11).

Biorąc pod uwagę powyższe, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, nie sposób uznać, by wezwanie z dnia [...] października 2011 r. skierowane do Skarżącego w trybie art. 64 § 2 K.p.a., przy braku informacji o numerze rachunku bankowego do wpłaty należnej opłaty, odpowiadało powyższym standardom, by pozwalało Skarżącemu (bez podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających) na jego wykonanie. Słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, że wezwanie do uzupełnienia braków wystosowane przez organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. nie może być jedynie formalnym zabiegiem technicznym, musi wskazywać na rodzaj braku i dawać stronie możliwość jego usunięcia. Surowy rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania powinien być dodatkową okolicznością, która nakłada na organ konieczność szczegółowego i wyczerpującego formułowania wezwania do usunięcia braków.

Należy zatem powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że tylko prawidłowe wezwanie wystosowane przez organ administracyjny na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. zawierające kompletną i wyczerpująca informację o tym jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący, może wywoływać skutki w postaci biegu terminu siedmiodniowego do usunięcia braków i w dalszej kolejności pozostawienia podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie wezwanie z [...] października 2011 r. wystosowane przez Krajową Radę Doradców Podatkowych do Skarżącego, w związku z brakiem informacji o numerze rachunku bankowego do wpłaty należnej opłaty, było wadliwe. Nie sposób zatem mówić o możliwości wywołania przez taką czynność organu skutku w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania. Ze względu na wadliwość tego wezwania w ogóle nie rozpoczął biegu termin siedmiodniowy do usunięcia braku, a organ pozostawiając wniosek bez rozpoznania, jak należy wnosić z wcześniejszych wywodów, w dalszym ciągu pozostawał w bezczynności.

Z tych względów Sąd uznał skargę za zasadną. Sąd nie stwierdza aby bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ wystosował do Skarżącego wezwanie o uzupełnienie braku formalnego wniosku, obarczone wadą i na tej podstawie też pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania, jednak niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy oraz niespełnienie wymogów gwarancyjnych tej instytucji służących ochronie interesu wnoszącego wniosek, nie wynikało z lekceważącego traktowania Skarżącego oraz z nieposzanowania prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy.