Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3312/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 1 kpa
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w O. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., znak [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], orzekające o odmowie wszczęcia, na wniosek Towarzystwa [...] w [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Marszałka Województwa [...]z dnia [...]marca 2011 r., znak: [...], stanowiącej pozwolenie zintegrowane udzielone [...]S.A. dla instalacji spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej 2151 MW w [...] w gminie [...], ze względu na to, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 31 § 1 Kpa.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Towarzystwo [...] w [...] wystąpiło z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej 2151 MW (mocy elektrycznej 1000 MW) w [...]w gminie [...], której realizacja została podjęta przez [...] S.A., powołując się na art. 31 Kpa. Towarzystwo [...] w swoim wniosku wskazało, iż cele statutowe, jak "zachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego", "ochrona krajobrazu i ładu przestrzennego", "ochrona życia i zdrowia ludzi przez szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń", "działanie na rzecz zmniejszenia ilości wytwarzanych zanieczyszczeń oraz proekologicznego zagospodarowania odpadów", świadczą o statusie organizacji ekologicznej przysługującym Towarzystwu, co mogłoby uzasadniać jego udział w niektórych postępowaniach w sprawie ochrony środowiska.

Organ I instancji uznał, że cele statutowe powinny być określone precyzyjnie, aby można było określić w sposób niebudzący wątpliwości, że działalność organizacji społecznej pozostaje w związku z przedmiotem sprawy administracyjnej, którym w omawianym przypadku jest stwierdzenie nieważności decyzji.

W dalszej części organ wskazał, że Towarzystwo [...] nie skonkretyzowało interesu społecznego mogącego uzasadnić jego żądanie. We

wniosku podniosło, że posiada wiedzę merytoryczną i doświadczenie w podobnych postępowaniach, i specjalizuje się w ochronie ludności przed szkodliwym wpływem emisji zanieczyszczeń. Wskazało, że w interesie społecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która rażąco narusza prawo, ponieważ nie normuje emisji ścieków do środowiska, a także pozwala na bezwarunkową i bezterminową emisję zanieczyszczeń do powietrza w sytuacjach pracy instalacji w warunkach eksploatacyjnych odbiegających od normalnych tj. w czasie jej rozruchu i wyłączania. Pominięcie w pozwoleniu ww. kwestii, zdaniem Towarzystwa, powoduje, iż nowy blok energetyczny może nadmiernie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi.

Organ uznał, że zarzuty, dotyczące potencjalnych niezgodności z prawem wydania pozwolenia zintegrowanego Spółce [...], nie stanowią interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 Kpa. Rozpatrzenie zarzutów może mieć miejsce dopiero po wszczęciu postępowania, tym niemniej ze wstępnej analizy zarzutów wynika, że nie są tak ważne, aby uzasadniały interes społeczny we wszczęciu postępowania nadzorczego. Dotyczą bowiem wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do tego, czy ścieki z planowanej [...] wprowadzane do kanału zrzutowego, aktualnie wykorzystywanego do odprowadzania do [...] wód chłodniczych z istniejącej [...], należy uznać za ścieki wprowadzane do zewnętrznych urządzeń kanalizacyjnych czy bezpośrednio do wód oraz ewentualnego braku pewnego elementu pozwolenia, który może być usunięty w mniej drastyczny sposób.

Organ uznał również, że interesu społecznego we wszczęciu postępowania i dopuszczeniu do niego organizacji społecznej nie może uzasadniać odwołanie się do negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, w tym jego oddziaływania na zdrowie ludzi. Wydanie pozwolenia zintegrowanego nie jest związane z brakiem oddziaływania instalacji na środowisko (definicja instalacji zakłada, że jej eksploatacja spowoduje emisję), lecz z koniecznością kontrolowania tego oddziaływania i podjęcia środków, które to oddziaływanie ograniczą.

Dalej organ wskazał, iż gdyby uznać, że za przyjęciem interesu społecznego przemawia samo oddziaływanie na środowisko, to można byłoby dojść do wniosku, że uprawnienie organizacji ekologicznej obejmuje żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności każdej decyzji z zakresu ochrony środowiska. Taka

wykładnia podważałaby pewność obrotu prawnego i przyznawałaby prymat interesowi społecznemu nad interesem strony postępowania, co nie może być zaakceptowane.

Towarzystwo [...] zwróciło się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosło o uchylenie postanowienia i wszczęcie z urzędu postępowania nadzorczego. W uzasadnieniu żądania Towarzystwo powtórzyło te cele statutowe, które wiążą się z kwestiami rozstrzyganymi przy wydawaniu pozwolenia zintegrowanego, twierdząc, że uzasadniają one także żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tej sprawie i udział w postępowaniu. Podkreśliło przy tym, że stwierdzenie nieważności prowadzi do ponownego rozpoznania wniosku o wydanie decyzji, natomiast wady prawne pozwolenia zintegrowanego dla instalacji nim objętej, polegające na niezamieszczeniu wymaganych prawem elementów pozwolenia, tj.: maksymalnego dopuszczalnego czasu utrzymywania się uzasadnionych technologicznie warunków eksploatacyjnych odbiegających od normalnych oraz warunków emisji ścieków, mają bezpośrednie przełożenie na poziom ochrony środowiska.

Ponadto Towarzystwo podniosło, że w interesie społecznym leży, aby decyzje z zakresu ochrony środowiska były prawidłowe pod względem prawno-środowiskowym i również ten naruszony interes społeczny reprezentuje Towarzystwo [...]. Interes społeczny jest bowiem powiązany z zarzutami postawionymi przedmiotowej decyzji. W interesie społecznym jest, aby pozwolenie zintegrowane dla elektrowni nie doprowadziło do szkód środowiskowych, a zdaniem Towarzystwa z powodu wadliwości przedmiotowej decyzji zachodzi taka poważna obawa. Towarzystwo podniosło również, że nie sposób podzielić zdania, że nie jest jasne w realiach niniejszej sprawy czy emisja ścieków będzie miała miejsce do urządzeń kanalizacyjnych, czy też do środowiska, i wskazuje, że w istocie każdy rodzaj ścieków jest doprowadzany do środowiska poprzez różnego typu urządzenia kanalizacyjne, natomiast twierdzenie, że sporne ścieki nie trafią do środowiska jest absurdalne i stanowi próbę obejścia przepisów o warunkach emisji ścieków do wód.

Minister Środowiska ponownie rozpatrując sprawę wskazał, iż między wskazanymi we wniosku o wszczęcie postępowania celami statutowymi Towarzystwa a przedmiotem sprawy administracyjnej objętej kwestionowanym pozwoleniem zintegrowanym, nie zachodzi merytoryczne powiązanie prawne. Powołane cele

działania Towarzystwa [...] nie są wystarczające, aby zakładać możliwość wszczynania postępowań nadzorczych, choć mogłyby mieć znaczenie przy dopuszczeniu go do postępowania, w którym wydano pozwolenie zintegrowane, gdyby zgłosiło chęć udziału w tym postępowaniu.

Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż mogą w nim uczestniczyć wyłącznie podmioty mające w nim interes prawny. Z tego względu przyjęcie szerokiego rozumienia ogólnie sformułowanych celów działania Towarzystwa [...], wiążących się z ochroną przyrody, krajobrazu, ładu przestrzennego, zdrowia ludzi oraz z gospodarką odpadami, i wszczęcie postępowania nadzorczego, w którym przysługiwałyby mu prawa strony, należy uznać za nieuzasadnione. W przeciwnym razie Towarzystwo miałoby prawo żądać unieważnienia niemal wszystkich decyzji wydanych w indywidualnych sprawach dotyczących ochrony środowiska.

Minister uznał, iż biorąc pod uwagę, że udział organizacji społecznej w postępowaniu nie jest obojętny dla strony, trzeba uznać, iż dla wykazania interesu społecznego nie jest wystarczające wskazanie, że decyzje powinny być prawidłowe, lub na obawę co do wystąpienia niekorzystnych skutków społeczno-środowiskowych.

W pozwoleniu zintegrowanym, które jest jednym z rodzajów pozwoleń na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska, określa się prowadzącemu instalację warunki korzystania ze środowiska. Stąd jest oczywiste, że wydanie pozwolenia nie jest związane z brakiem oddziaływania instalacji na środowisko, lecz z koniecznością podjęcia środków, które to oddziaływanie ograniczą, i kontrolowania przestrzegania określonych w nim wymagań. Natomiast w interesie społecznym, wyrażającym się w dbałości o środowisko, w jego ochronie leży, aby eksploatacja instalacji nie odbywała się bez zgody właściwego organu i bez żadnych ograniczeń co do jej oddziaływania na środowisko. Gdyby uznać, że za przyjęciem interesu społecznego przemawia samo oddziaływanie na środowisko, to można byłoby dojść do wniosku, że uprawnienie organizacji ekologicznej obejmuje żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności każdej decyzji z zakresu ochrony środowiska. Taka wykładnia podważałaby pewność obrotu prawnego i przyznawałaby prymat interesowi społecznemu nad interesem strony postępowania, co nie może być zaakceptowane. Z powyższych względów odwołanie się do znaczącego wpływu instalacji [...] na środowisko i życie ludzi nie stanowi trafnego

argumentu, że za uczestnictwem Towarzystwa [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanego pozwolenia zintegrowanego przemawia interes społeczny.

Organ zauważył również, że w sytuacji gdy do środowiska wprowadzane są ścieki z instalacji będącej przedmiotem pozwolenia zintegrowanego wraz z innymi ściekami, w pozwoleniu zintegrowanym określa się prognozowaną ilość oraz stan i skład ścieków powstających w tej instalacji, natomiast warunki wprowadzania ścieków do środowiska powinny być przedmiotem odrębnego postępowania.

Organ uznał, iż nie można przyjąć, iż w interesie społecznym leży uruchomienie żądanego przez Towarzystwo [...] w [...] trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego i wkraczanie bez wyraźnego powodu w sferę prawnie ukształtowaną.

Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2017 r. wniosło Towarzystwo [...] w [...], zarzucając mu naruszenie art. 31 § 1 i 2 KPA poprzez:

1. uznanie przez Organ, że cele statutowe Skarżącego nie uzasadniają żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, podczas gdy cele statutowe Skarżącego wykazują ścisły związek z przedmiotem sprawy,

2. uznanie, że za wnioskiem Skarżącego o wszczęcie i dopuszczenie do postępowania nie przemawia interes społeczny, podczas gdy Skarżący konkretnie i szczegółowo uzasadnił występowanie interesu społecznego w swoim wniosku,

- a w konsekwencji nieprawidłową odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku Skarżącego.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, od organu na rzecz skarżącego, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że wytknięte decyzji, której dotyczy wniosek wady prawne, mają bezpośrednie przełożenie na stopień ochrony środowiska. Zatem cele statutowe Towarzystwa korespondują z przedmiotem postępowania, którego

wszczęcia domaga się Towarzystwo. Towarzystwo we wniosku wskazało cele statutowe, które w jego ocenie uzasadniają udział tej organizacji w postępowaniu nieważnościowym: rachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego"; "ochrona krajobrazu i ładu przestrzennego"; "ochrona zdrowia i życia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń"; "działanie na rzecz zmniejszania ilości wytwarzanych zanieczyszczeń oraz proekologicznego zagospodarowania odpadów". Ponadto wskazało, że pozwolenie zintegrowane jest decyzją z zakresu ochrony środowiska o czym świadczy już samo umiejscowienie regulacji prawnej dot. wydawania tego typu decyzji, która znajduje się w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nie ma więc najmniejszej wątpliwości, że cele statutowe Towarzystwa są zbieżne z kwestiami regulowanymi przez pozwolenia zintegrowane.

Jeśli chodzi o wykazanie interesu społecznego, to zdaniem Towarzystwa doprowadzenie pozwolenia zintegrowanego do stanu niezagrażającego w sposób nadmierny środowisku przyrodniczemu, tj. do stanu zgodnego z prawem ochrony środowiska, stanowi taki interes społeczny. W interesie społecznym jest bowiem, aby decyzje z zakresu ochrony środowiska były prawidłowe pod względem prawno-środowiskowym. W interesie społecznym jest, aby pozwolenie zintegrowane dla elektrowni [...] nie doprowadziło do szkód środowiskowych, a zdaniem [...] z powodu wadliwości tej decyzji zachodzi taka poważna obawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył c następuje:

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a w konsekwencji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na

które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, w obecnym stanie prawnym, skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Kontrolując zaskarżone postanowienie, przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu (art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2017 r., poz. 1257, dalej "k.p.a.").

Organizacja społeczna natomiast, zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Ustawa wymaga łącznego spełnienia obu przesłanek.

Jak się przyjmuje w orzecznictwie, dla oceny spełnienia tych przesłanek nie wystarczy samo powołanie się na ogólne cele działalności stowarzyszenia lub innej organizacji o charakterze społecznym (por. wyrok NSA w Warszawie z 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 122/11, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt. II OSK 1038/08, dostępne na: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiot taki ma bowiem obowiązek przedstawić argumentację uzasadniającą udział w tego rodzaju postępowaniu i wskazać jaki interes społeczny przemawia za uczestniczeniem w postępowaniu. Udział organizacji społecznej w tego rodzaju postępowaniu ma pomóc, przyczynić się do bardziej wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy. Tym samym podmiot ubiegający się o dopuszczenie do udziału w sprawie czy wszczęcia postępowania administracyjnego musi wykazać w jaki sposób jego udział wpłynie na tok postępowania administracyjnego. Oczywistym powinno być, że tego rodzaju wpływ jest możliwy o ile organizacja ta ma możliwość merytorycznej oceny wniosku czy wskazywania na uchybienia w postępowaniu. Cele statutowe organizacji społecznej muszą pozostawać w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu jakkolwiek cele statutowe Stowarzyszenia są ogólne, to jednak należy je uznać za powiązane z szeroko pojętymi celami ochrony środowiska tj. jego zachowaniem, odtwarzaniem i ochroną czy działaniami na rzecz zmniejszania ilości wytwarzanych zanieczyszczeń i odpadów i proekologicznego ich zagospodarowania. Tym samym wskazane cele statutowe Stowarzyszenia mogłyby uzasadniać jego

udział w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu zintegrowanym. Nie został jednak spełniony drugi z warunków o jakim mowa w art. 31 § 1 pk1 k.p.a.

Rozważając wystąpienie tej okoliczności, wskazać w pierwszym rzędzie należy, że pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 kpa oraz indywidualnej ocenie. Przy tym, Sąd uznaje za słuszne prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż pojęcie "interes społeczny" należy wiązać z działaniami na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia, a więc mających znaczenie dla funkcjonowania ogółu społeczności tj. ochrona zdrowia, przyrody, wartości kulturowych czy też zabytków. Tak rozumiany interes społeczny nie jest więc pojęciem ogólnym, ale zespołem wartości istotnych i ważnych ze społecznego punktu widzenia, a które z tych właśnie względów wymagają ochrony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Oceniając, czy w konkretnej sprawie wystąpił interes społeczny uzasadniający udział organizacji w danym postępowaniu, organ musi mieć na uwadze, że udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania. Z tej przyczyny, organ administracji oceniając wystąpienie przesłanki interesu społecznego musi z jednej strony uwzględniać fakt, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 kpa winien odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, Lex nr 501062), z drugiej jednak strony – ochronę interesu strony postępowania.

Z powyżej wskazanych względów organizacja społeczna powinna z dużą starannością i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu. Jej udział w sprawie nie jest bowiem obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy, a z reguły tak właśnie jest. W celu wykazania zasadności swojego udziału w postępowaniu, stowarzyszenie winno uprawdopodobnić, że jego udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, publ. CBOSA). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania

zasadności twierdzeń podnoszonych przez organizację społecznej we wskazanym zakresie w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09, publ. CBOSA.).

W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, który Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela, iż organizacja domagająca się wszczęcia postępowania nieważnościowego winna nie tylko wykazać – konkretnie i szczegółowo – interes społeczny w tym postępowaniu, ale również uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1925/10 – jakkolwiek wyrok dotyczy zasadności dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, jednak tezy dotyczącej interesu społecznego są aktualne również na gruncie niniejszego postępowania). Sąd w ww. wyroku, stanął na stanowisku, że ustawodawca formułując przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie dał tym organizacjom uprawnień kontrolnych do badania i nadzorowania przebiegu postępowania administracyjnego. Z woli ustawodawcy organizacje społeczne mogą wstępować do udziału w postępowaniu, o ile mają w tym interes społeczny. Sąd wskazał, że za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Organizacja społeczna powinna zatem należycie wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. Dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie wystarczy jedynie zainteresowanie organizacji jego przedmiotem.

Kierując się przywołanym powyżej poglądem, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wskazuje że ocena dokonana przez organy administracyjne, iż w niniejszej sprawie Towarzystwo nie wykazało istnienia interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w tym konkretnym postępowaniu. Towarzystwo uzasadniając interes społeczny wskazało że celem wniosku jest doprowadzenie pozwolenia zintegrowanego do stanu niezagrażającego w sposób nadmierny środowisku przyrodniczemu oraz zapobieżenie nieodwracalnym szkodom, które mogą powstać na skutek wykonywania uprawnień wynikających z tego właśnie pozwolenia. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo uznały tak określony interes społeczny za nieuzasadniony. Udział Stowarzyszenia w postępowaniu z uwagi na tak zdefiniowany interes społeczny oraz przedstawione działania stowarzyszenia w celu jego ochrony faktycznie dotyczą oceny zasadności udzielenia pozwolenia zintegrowanego, a zatem działań organów administracji w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji. Zasadnie w tym kontekście wskazują organy, iż w pozwoleniu zintegrowanym określa się zasady korzystania ze środowiska. Zatem wydanie takiego pozwolenia zawsze jest związane z oddziaływaniem na środowisko. Istotą pozwolenia jest jednak wskazanie środków, które to oddziaływanie ograniczą. Postępowanie administracyjne dotyczące uzyskania pozwolenia zintegrowanego ma zatem na celu takie określenie warunków korzystania ze środowiska zapewniających została zarówno ochronę środowiska jak i ochronę osób trzecich. Zatem zainicjowanie postępowania nieważnościowego, bez wykazania na czym miałyby polegać działania podejmowane przez Stowarzyszenie w ramach ochrony interesu społecznego, de facto stanowić będzie kontrolę, a może swego rodzaju zastępowanie działań organów powołanych do rozstrzygania danej kwestii. Takiej potrzeby Sąd jednak nie dostrzega.

Cele, wskazane przez Towarzystwo we wniosku o stwierdzenie nieważności, a następnie powtórzone w zażaleniu i skardze do WSA, winny być z urzędu brane pod uwagę przez organy powołane do rozstrzygania danej kwestii. Zadaniem tych organów jest bowiem dbałość o prawidłowe wydanie decyzji. Stowarzyszenie chcąc brać udział w danym postępowaniu, winno wykazać sposób w jaki będzie dbać o interes społeczny, do którego naruszenia mogłoby dojść w tym konkretnym postępowaniu. Tego w niniejszej sprawie Towarzystwo nie uczyniło.

W konsekwencji powyższych rozważań, stwierdzić należy, że Towarzystwo [...] nie wykazało, aby istniał związek pomiędzy interesem społecznym, a decyzją której stwierdzenia nieważności domaga się stowarzyszenie. Zdaniem Sądu, ze skargi, można wysnuć wniosek, że realizacja celów, w tym konkretnym postępowaniu, polegać ma na zainicjowaniu kontroli decyzji posiadającej walor ostateczności. W ocenie Sądu tak określony zakres ochrony interesu społecznego,

może dotyczyć każdego postępowania, tym samym uzasadnione byłoby twierdzenie, że w każdym postępowaniu organizacja powinna mieć zapewniony udział. Ustawodawca jednak takiej możliwości nie przewidział na gruncie kpa, ale prawo do udziału uzależnił od spełnienia określonych przesłanek.

Zdaniem Sądu gdyby przyjąć, że samo stwierdzenie istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji było równoznaczne z uznaniem istnienia interesu społecznego to w zasadzie w każdej tego rodzaju sprawie udział organizacji społecznej byłyby uzasadniony a organizacja mogłaby żądać wszczęcia postępowania nadzwyczajnego wyłącznie na podstawie zarzutu, że decyzja, która miałaby być skontrolowana w tym postępowaniu rażąco narusza prawo. Tak szerokie rozumienie interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a. godziłoby natomiast w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Konieczne jest zatem wykazanie, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji, której zarzuca się wadę nieważności wywołuje skutki niedające się pogodzić z interesem społecznym. Organy mają zatem obowiązek ustalenia czy cele statutowe organizacji pozostają w związku z danym postępowaniem poprzez m. in uwzględnienie istoty i specyfiki skutków prawnych kwestionowanej decyzji.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku