Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 253/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 16, art. 145 § 1 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K.K. (dalej: skarżący lub strona) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezesa ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] listopada 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z [...] października 2018 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej tego organy z [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Skarżący w dniu [...] czerwca 2015 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w Sokołowie Podlaskim wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, w którym ubiegał się o przyznanie płatności do bydła. Do wniosku złożył oświadczenie o posiadaniu 3 sztuk bydła domowego i wskazał ich numery identyfikacyjne.

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018 r. poz. 1312 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach) i wskazał, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika, jest nie mniejsza niż 1 ha lub w przypadku niespełnienia powyższego warunku, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro przed zastosowaniem kar, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r.; str. 549, ze zm., dalej: rozporządzenie 1306/2013).

Kierownik Biura ARiMR wskazał, że w sprawie kwota płatności bezpośrednich do 3 zwierząt byłaby niższa niż 200 euro (200 euro x kurs waluty 4,2448 zł = 848,96 zł), gdyż wynosiła 784 zł (3 x stawka płatności za zwierzę 261,37 zł = 784,11 zł) i dlatego też organ odmówił płatności.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 10 października 2017 r., V SA/Wa 2520/16 skargę strony oddalił.

Pismem z [...] lipca 2018 r., uzupełnionym pismem z [...] sierpnia 2018 r., strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] czerwca 2016 r. Jako podstawę wskazała, że dowody na których podstawie ustalono dla sprawy istotne okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję. Do wniosku strona załączyła: 1) wyrok z 10 października 2017 r., V SA/Wa 2520/16, 2) decyzję nr [...] z [...] czerwca 2016 r., skargę i odpowiedź na skargę, 3) decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. i odwołanie, 4) potwierdzenie wykonania operacji, wydruk potwierdzenia przelewu, 5) oświadczenie o potrąceniu należności na rzecz Agencji.

Ponadto skarżący stwierdził, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się ze strony internetowej w dniu [...] lipca 2018 r. na której widnieją informacje, że dla beneficjenta K.K. za 2016 r. przyznano z ARiMR kwotę 329,43 zł.

Postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wznowił postępowanie i następnie decyzją z [...] października 2018 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] czerwca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzje Kierownika Biura ARiMR w S. z [...] kwietnia 2016 r. odmawiającej stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wbrew twierdzeniom strony nie oparto decyzji na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, gdyż skarżący nie spełnił jednego z warunków do przyznania wnioskowanych płatności (ar. 7 ust. ustawy o płatnościach). Organ II instancji podkreślił, że swoją decyzję z [...] czerwca 2016 r. oparł wyłącznie na wniosku strony o przyznanie płatności z [...] czerwca 2015 r. Sam również skarżący we wniosku o wznowienie nie wskazuje, żeby dokumenty, w oparciu o które właściwy organ rozpatrzył sprawę okazały się fałszywe.

W dalszej kolejności Prezes ARiMR wyjaśnił, że w sprawie nie zaistniała również przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: kpa). Organ II instancji odnosząc się do przedłożonych wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dokumentów zauważył, że potwierdzenie wykonania przelewu na kwotę 420,54 zł wykonane na podstawie decyzji nr [...] oraz oświadczenie o potrąceniu z [...] lutego 2015 r. na kwotę 346,35 zł były przedmiotem postępowania w sprawie za lata wcześniejsze. Zauważył również, że z przepisów określających warunki przyznania płatności nie wynika, aby kwota płatności w roku następnym była uzależniona od kwoty przyznawanej w roku poprzednim. Tym samym dowody przedstawione przez stronę nie mają wpływu na płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r.

W ocenie Prezesa ARiMR organ I instancji zasadnie orzekł, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej.

Pismem z 3 stycznia 2019 r. strona złożyła skargę do sądu na ww. decyzje wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do 3 sztuk bydła wraz z należnymi odsetkami.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Przybyły na rozprawę skarżący załączył do protokołu informacje ze strony internetowej wskazujące, że jego żonie i córce za lata 2017-2018 przyznawano określoną pomoc finansową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organ prowadzący postępowanie nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja w tej sprawie wydana została w toku szczególnego postępowania uregulowanego w Dziale II rozdziale 12 kpa, dotyczącego możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] czerwca 2016 r. skarżący powołał się na podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa.

Przypomnieć należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 16 kpa. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyjątkiem od powyższej zasady są między innymi tryb wznowienia postępowania uregulowany w art. 145 § 1 kpa.

Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną. Tylko jednoznaczne stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek do wznowienia postępowania pozwala na uchylenie pierwotnej decyzji i to tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie okaże się, że "nowa" decyzja rozstrzygałaby istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa. Wznowienie postępowania spowodowane jest zatem wadą postępowania, a nie wadą decyzji.

Wznowienie postępowania ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzja wydawana w postępowaniu wznowieniowym jest więc decyzją o innej decyzji, a nie decyzją rozstrzygającą sprawę administracyjną jako taką. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony przedmiot postępowania, czyli wskazanie w stosunku do jakiej ostatecznej decyzji ma być prowadzone, wyznacza żądanie strony.

W tym miejscu sąd wskazuje, że powyższe wprost związało organ zakresem orzekania. To bowiem wniosek strony zakreślił ramy orzekania przez organ. Samodzielnie organ nie mógł rozszerzyć tego postępowania o inne ewentualnie występujące podstawy wznowieniowe. Należy podkreślić, że skoro w postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazano wnioskowany przez stronę przepis art.145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, to tylko w granicach tych przepisów i zgłoszonych przez stronę dowodów lub okoliczności organ wydaje stosowne rozstrzygnięcie.

Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez postanowienia trudno mówić o zainicjowaniu sprawy wznowienia postępowania. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 145 § 1 kpa.

Mając na uwadze powyższe warunki uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, jakim jest wznowienie postępowania, w ocenie sądu, zasadnie organy uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, które następnie uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2016 r.

Wskazać należy, że podstawą wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego stanowił art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, zgodnie z którymi w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie: 1) jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

Mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 kpa wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest wystąpieniem łącznym warunków:

- w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu,

- sfałszowanie dowodu jest potwierdzone w orzeczeniu sądu lub innego organu (z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 145 § 2 i 3 kpa),

- fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Dokonując kontroli orzeczenia Prezesa ARiMR w zakresie wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa należy w całości podzielić stanowisko tego organu. W sprawie bowiem brak jest wystąpienia tych trzech elementów łącznie jak i osobno. Innymi słowy nie wystąpiły żadne dowody, które okazały się fałszywe. Co więcej oprócz przytoczenia tej przesłanki strona nie wskazała żadnych dowodów, co do których chociażby istniał cień podejrzeń o fałszywość. Zasadnie organ zauważył, że pierwotną sprawę rozstrzygną tylko na złożonym przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 i jego oświadczeniu o zwierzętach zadeklarowanych do płatności. Dokumentów tych strona nie kwestionuje i nie kwestionowała. W sprawie płatności za 2015 r. stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości, a powodem braku przyznania płatności było nie spełnienie przez skarżącego warunku określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, o czym szerzej sąd wspomni poniżej. Tym samym sąd stwierdza, że wskazana przesłanka w sprawie nie wystąpiła.

Przechodząc do drugiej przesłanki wznowienia postępowania, to także w ocenie sądu ona nie wystąpiła. Stosownie do wskazanej przesłanki wznowienia organ wznawia postępowanie jeżeli kumulatywnie występują cztery przesłanki, mianowicie: 1) ujawnione okoliczności i dowody są nowe (nowo odkryte, bądź po raz pierwszy zgłoszone przez stronę); 2) są istotne dla sprawy; 3) okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; 4) okoliczności lub dowody nieznane były organowi, który tę decyzję wydał.

Przechodząc do oceny załączonych przez skarżącego do wniosku dokumentów, należy jednoznacznie wskazać, że nie mają one żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Przede wszystkim decyzja Kierownika Biura ARiMR nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., odwołanie od tej decyzji, decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] czerwca 2016 r., skarga na decyzję z [...] czerwca 2016 r., odpowiedź na skargę były już oceniane przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 10 października 2017 r. i obecnie nie mogą podlegać ponownej ocenie w postępowaniu wznowieniowym. Natomiast potwierdzenie wykonania operacji, wydruk potwierdzenia przelewu i oświadczenie o potrąceniu należności na rzecz Agencji w żaden sposób nie dotyczą płatności za 2015 r., gdyż odnoszą się do innych spraw skarżącego. Tym samym nie mają istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym w sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Skarżący zdaje się nie zauważać, że każda sprawa rozpoznawana jest indywidualnie i nie ma takiego wpływu na kolejną, jak wyobraża to sobie skarżący. W przedmiotowej sprawie bowiem skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach. W tym miejscu sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny (...), 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Z kolei w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013 wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Skarżący spełniał warunek określony w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, gdyż posiadał 3 sztuki bydła domowego, co do którego zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach przysługują płatności. Wysokość płatności do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1,3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach).

Skarżący natomiast nie spełniał drugiej przesłanki określonej w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, gdyż iloczyn liczby zwierząt i stawki płatności (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2015 r. Dz. U. z 2016, poz. 1624), spowodował, że łączna kwota płatności nie przekroczyła 200 euro, tj. 848,96 zł. Kwota płatności, która byłaby należna w związku z ilością bydła domowego, której dotyczył wniosek skarżącego (3 szt.) przy uwzględnieniu przewidzianej stawki za 1 sztukę tj. 261,37 zł wyniosła 784,11zł, a więc prawidłowo organy odmówiły przyznania płatności skarżącemu, co jasno zostało wyartykułowane w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 10 października 2017 r. Tym samym wszystkie składane przez stronę dokumenty, również złożone do skargi i do protokołu z rozprawy, nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż odnoszą się do innych spraw.

Odnośnie kwestii instrukcji wypełniania wniosku, to należy zauważyć, że sąd w powołanym już wyroku z 10 października 2017 r. wypowiedział się w tej kwestii i jednoznacznie wskazał, że instrukcja stanowi jedynie pomoc dla rolników wskazując w jaki sposób należy wypełnić wniosek. Podstawą przyznania pomocy, która jest wiążąca, są przepisy ustawy o płatnościach i przepisy wydanych na jej podstawie rozporządzeń. Powyższe sąd w całości podziela.

Bezzasadne są twierdzenia strony wskazujące, że powinien on uzyskać sporne płatności z racji tego, iż w 2016 r. ARiMR zwróciła mu kwotę 329,43 zł. Sąd wskazuje, że wskazana kwota nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy dotyczący płatności za 2015 r. Bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy są również kwestie odnoszące się do sprawy strony dotyczących płatności za rok 2016 i inne lata odnoszące się do żony strony i jego córki. Podkreślenia bowiem wymaga, że kwot należnych stronie z innych tytułów nie dodaje się do należności, która przypadałaby mu za rok 2015 r. Innymi słowy zupełnie nietrafny jest argument skarżącego, że należałoby do kwoty 784 zł (kwota za 3 szt. bydła za 2015 r.) dodać kwotę należną od ARiMR z innych tytułów i w ten sposób wartości te przekroczyłyby kwotę 200 euro (848,96 zł). Organ bowiem może przyznać płatność tylko w wypadku, gdy kwota płatności do zwierząt będzie wyższa niż 200 euro (bez uwzględniania innych środków finansowych należnych skarżącemu od ARiNR), co w sprawie nie miało miejsca.

Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że zaskarżona decyzja Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.