Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 813/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 b
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 maja 2022 r. nr 2201-IEZ.720.3.2022 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku pismem z 10 grudnia 2021 roku nr 2205-SEW.720.923946.2021 zawiadomił J. M. o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jej zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres: od marca do grudnia 2013 roku w kwocie 1.549.102,16 zł wraz z odsetkami na dzień wystawienia ww. zawiadomienia w wysokości 1.052.961,00 zł. Zawiadomienie zostało doręczone 3 stycznia 2022 roku.

Pismem z 10 stycznia 2022 roku strona złożyła sprzeciw do organu pierwszej instancji, w którym podniosła, że wskazane w ww. zawiadomieniu zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu.

Postanowieniem z 14 lutego 2022 roku nr 2205-SEW.1.720.343.2022.2 Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku odmówił uwzględnienia zgłoszonego przez stronę sprzeciwu. Przedmiotowe pismo zostało prawidłowo doręczone 2 marca 2022 roku.

Pismem z 7 marca 2022 roku w ustawowym terminie J. M. wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu pierwszej instancji zarzucając w nim naruszenie:

1. art. 18i § 7 i § 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2. art. 124 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

- poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zakwestionowała w całości istnienie i wysokość zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 roku. W jej ocenie, termin przedawnienia nawet jeżeli był zawieszony, to upłynął. J. M. wniosła o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty kwestii będącej przedmiotem postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 18 maja 2022 roku nr 2201-IEZ.720.3.2022 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 14 lutego 2022 roku nr 2205-SEW.720.343.2022.2.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z ustalonego na podstawie materiału dowodowego stanu faktycznego wynika, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku 7 grudnia 2015 roku wydał decyzję nr PP lll/4213/14/15/TG określającą – stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 roku. Następnie w wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 30 maja 2016 roku wydał decyzje:

- nr 2201-PT4.4213.13-17,19-22.2016 PT4/4213-13-17, 19-22/16/13, którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2013 roku oraz grudnia 2013 roku,

- nr 2201-PT4.4213.18.2016 PT4/4213-18/16/10/13, którą uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji w zakresie podatku od towarów o usług za sierpnia 2013 roku w wysokości 135.607 zł i określił wysokość zobowiązania za ww. okres w kwocie 136.276 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem sygn. akt. I SA/Gd 917/16 oraz I SA/Gd 916/16 z 20 kwietnia 2017 roku oddalił złożone skargi na ww. decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I FSK 1270/17 i I FSK 1269/17 oddalił złożone skargi kasacyjne od ww. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Nadto jak wynika z akt sprawy (listy zaległości) ww. zaległości nie zostały uregulowane. Tym samym za niezasadny należało uznać zarząd dotyczący kwestionowania istnienia należności pieniężnych objętych postępowaniem.

W kontekście zarzutu dotyczącego naruszenia art. 18i § 7 i § 13 ustawy u.p.e.a. wskazano, że podniesiona w sprzeciwie okoliczność nie była przedmiotem rozpatrywania w innych postępowaniach administracyjnych, podatkowych lub sądowych. Zauważono, że zarówno w odwołaniu od ww. decyzji jak i skargach kwestia przedawniania nie była rozpatrywana. Dodatkowo przedmiotowa okoliczność nie została również rozpatrzona w postępowaniu dotyczącym wniesionych zarzutów do tytułu wykonawczego, gdyż skarżąca uchybiła terminu do ich wniesienia. Dlatego też przedmiotowy zarzut należy uznać za niezasadny. Nie sposób zgodzić się również z zarzutem naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a.. Podniesiono, że postanowienie organu pierwszej instancji z 14 lutego 2022 roku zawiera wszystkie prawnie przewidziane elementy składowe postanowienia administracyjnego oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc się natomiast do wyrażonej w zażaleniu opinii,zgodnie z którą termin przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem nawet jeśli był zawieszony to upłynął wskazano, że z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych niniejszym postępowaniem został zawieszony od 11 lipca 2016 roku (data wniesienia skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku) do 30 kwietnia 2020 roku (data wpływu do organu podatkowego prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku). Ponadto z akt sprawy wynika również, że przedmiotowy bieg terminu przedawnienia w dalszym ciągu jest zawieszony wskutek wszczęcia 11 września 2018 roku przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z niewykonywaniem zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 roku, o którym podatnik został zawiadomiony w dniu 9 października 2018 roku. Przedmiotowe postępowanie według informacji z 12 kwietnia 2022 roku pozostaje w toku.

Podsumowując wskazano, że na dzień wystawienia zawiadomienia o zagrożeniu ujawnienia w rejestrze należności publicznoprawnych ww. zobowiązanie istniało i było wymagalne.

W złożonym sprzeciwie z 10 stycznia 2022 roku oraz zażaleniu z 7 marca 2022 roku strona nie wskazała innych okoliczności i dowodów uzasadniających sprzeciw, wobec powyższego zarzuty uznano za bezzasadne.

W tej sytuacji organ uznał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zasadnie postanowieniem z 14 lutego 2022 roku nr 2205-SEW.720.343.2022.2 odmówił uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 w związku z art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zmianami - dalej k.p.a. - w związku z art. 18t ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zmian.),

2. art. 7, art. 77 w związku z art. 18t ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

3. art. 18 i § 7 i § 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

4. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18t ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Podniosła, że w sprawie naruszono też art. 70 § 1, § 6 pkt 1i § 7 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę, mimo że nie nastąpiło zawieszenie ani przerwa biegu przedawnienia ww. zobowiązań.

Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 maja 2022 r. nr 220l-IEZ.720.3.2022, UNP: 2201-22-070266 i w całości poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2022 r. nr 2205-SEW-1.720.343.2022.2, UNP: 2205-22-026836,

2. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Następnie podkreślić należy, że Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Skarga podlegała oddaleniu.

Na wstępie przypomnieć należy, że - jak trafnie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu - celem utworzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych jest udostępnianie zainteresowanym podmiotom informacji mających istotne znaczenie dla oceny wiarygodności płatniczej i stanu wypłacalności kontrahenta, ograniczonych jednakże do danych dotyczących zaległości pieniężnych o charakterze publicznoprawnym, takich jak zobowiązania podatkowe, kary administracyjne, należności celne czy grzywny.

Nie ulega też wątpliwości, iż wpis do Rejestru Należności Publicznoprawnych pełni również funkcję dodatkowej sankcji skłaniającej zobowiązanego do wykonania obowiązku.

W rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają:

1. z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.;

2. z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne;

3. z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego;

4. z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;

5. bezpośrednio z przepisu prawa.

Rejestr Należności Publicznoprawnych zawiera dane dotyczące m.in. zobowiązanego będącego osobą fizyczną, obejmujące: imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli został nadany, datę urodzenia, jeżeli nie został nadany numer PESEL, oznaczenie wierzyciela, wysokości należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, jeżeli pobiera się odsetki, wraz z rodzajem i podstawą prawną tej należności.

Przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których powyżej, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ wywiązał się prawidłowo tak z obowiązków formalnych, jak i wykazał trafność powodów rozstrzygnięcia w świetle argumentów strony.

Jak wynika z akt sprawy (listy zaległości) zaległości, wynikające z decyzji podatkowych, których legalność była kontrolowana przez Sąd Administracyjny, nie zostały przez skarżącą uregulowane. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący kwestionowania istnienia należności pieniężnych objętych postępowaniem.

Ponadto w podnoszonej kwestii przedawnienia wskazać należy, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem:

-wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej);

- wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu:

- prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej);

- doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Z materiału dowodowego niniejszej sprawy bezspornie wynika, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych niniejszym postępowaniem został zawieszony od 11 lipca 2016 roku (data wniesienia skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzje organu odwoławczego) do 30 kwietnia 2020 roku (data wpływu do organu podatkowego prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku). Ponadto z akt sprawy wynika również, że przedmiotowy bieg terminu przedawniania w dalszym ciągu jest zawieszony wskutek wszczęcia 11 września 2018 roku przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z niewykonywaniem zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 roku, o którym podatnik został zawiadomiony w dniu 9 października 2018 roku (zawiadomienie w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej z 19 września 2018 r.). Przedmiotowe postępowanie –jak wynika z akt sprawy-według informacji od Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego z 12 kwietnia 2022 roku pozostaje w toku (etap sądowy).

Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty strony dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowym postępowaniem. Odnosząc się do zarzutów dotyczących przyczyn i skutków wszczęcia postępowania karno-skarbowego w świetle uchwały NSA w sprawie I FPS 1/21 Sąd wskazuje, że w tym aspekcie należy uwzględnić, iż Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w dniu 11 września 2018 roku wszczął śledztwo w sprawie o:

- przestępstwo skarbowe polegające na złożeniu w okresie od 1 marca 2013 roku do 25 stycznia 2014 roku nierzetelnych deklaracji dla podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2013 roku w wyniku posłużenia się fakturami VAT nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz nierzetelnego prowadzenia ksiąg w postaci ewidencji zakupów i sprzedaży VAT, wskutek czego podatek od towarów i usług uszczuplono na łączoną kwotę 1.548.694 zł;

- przestępstwo polecające na użyciu w miesiącach od marca 2013 roku do grudnia 2013 roku w firmie J. M. nierzetelnych faktur VAT, w których poświadczona został nieprawda co do okoliczności mających znaczenie prawne dla powstania prawa do odliczania podatku naliczonego w nich wskazanych.

Wszczęcie tego postępowania było skutkiem kontroli podatkowej prowadzonej wobec skarżącej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 marca 2013 roku do 31 grudnia 2013 roku oraz wydanych w następstwie jej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku oraz organu odwoławczego. Jak wynika z ich treści, w przedmiotowych decyzjach szczegółowo opisano nieprawidłowości oraz naruszenia prawa, których dopuściła się skarżąca.

Wbrew twierdzeniu strony, w aktach znajdują się dowody z akt postępowania karno-skarbowego w postaci postanowienia o wszczęciu śledztwa oraz pism Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 11 września 2018 roku oraz 12 kwietnia 2022 roku. Przy czym świadczą one o uzasadnionych powodach wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe. W konsekwencji należy podzielić pogląd, że zarzut strony skarżącej w tej kwestii jest niezasadny.

Ponadto w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnia wskutek wniesienia skarg na decyzje organu odwóławczego. Powoduje to, że zarówno na dzień wystawienia zawiadomienia (10 grudnia 2021 r.) o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności, jak i na dzień wydania zaskarżonego postanowienia ,zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2013 roku były wymagalne.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa. W tej sytuacji orzeczono w myśl art.151 p.p.s.a.