Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 441/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 35 i 36
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...], która została wydana w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany dotyczącej działki o numerze 195, położonej w obrębie A. gm. R., polegającej na zmianie powierzchni tej działki.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta [...] wprowadził do operatu opisowo - kartograficznego zmianę, w z związku z którą zmieniła się powierzchnia ww. działki nr 195 z 0,4100 ha na 0,3600 ha.

Na skutek złożonego przez M. K. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...], który po ponownym przeprowadzeniu postępowania wydał kolejną decyzję nr [...] z dnia [...]. Od tej decyzji M. K. ponownie złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ zakończył powyższe postępowanie wydając decyzję nr [...] z dnia [...]. Od powyższej decyzji M. K. również złożyła odwołanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego raz jeszcze uchylił decyzję Starosty, który po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...], w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany dotyczącej działki nr 195 położonej w obrębie A. gm. R., polegającej na zmianie powierzchni tej działki. Powierzchnia została zmniejszona z 0,4100 ha na 0,3541 ha. W odwołaniu od tej decyzji M. K. zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie. Zarzuciła organowi, że będąca w jej posiadaniu działka o aktualnym numerze 195, zgodnie z dokumentami scaleniowymi poprzednio nosiła numer 50 i posiadała powierzchnię 0,3979 ha, która według jej wiedzy nigdy nie była zmieniana i nie istnieją żadne dokumenty stwierdzające zmianę powierzchni. Zakwestionowała przyjęty przez organ fakt, że w skład jej działki wchodzi część drogi publicznej, która na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów stała się własnością Skarbu Państwa. Podniosła, że jeżeli nawet część działki była używana przez ogół mieszkańców jako droga przejazdowa, to nie zmienia to faktu, że ona pozostaje właścicielem gruntu pod drogą i nie była i nie jest to droga publiczna. Zarzuciła, że czynności ustalenia granic zostały wykonane przez geodetę S. G. pod jej nieobecność i mimo, że geodeta udzieliła jej wyjaśnień w jaki sposób ustaliła granice działki, to fakt, że skarżąca nie była obecna przy tych czynnościach rodzi wątpliwości co do prawidłowego ich przebiegu. Podniosła, że posiadany przez jej rodziców akt własności ziemi jest dokumentem stwierdzającym stan prawny nieruchomości, ważnym i obowiązującym. Skarżąca stwierdziła, że operat przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] został sporządzony nieprawidłowo co oznacza, ze istnieje duże prawdopodobieństwo, że wprowadzone na jego podstawie w ewidencji gruntów zmiany są błędne. Zdaniem skarżącej organ nie zapewnił jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie wywiązał się z zaleceń wynikających z poprzednich decyzji organu odwoławczego, przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] G. P. złożył wniosek do Starosty [...] w sprawie sprostowania w operacie ewidencji gruntów przebiegu granic pomiędzy działkami 176/1 i 199 położonymi w obrębie A. gm. R.

Po rozpoznaniu wniosku organ uznał, iż niezbędne będzie dokonanie zmian przedmiotowych w ewidencji gruntów i budynków także dla sąsiadujących działek.

Postępowanie administracyjne wszczęto zatem również z urzędu dla działek oznaczonych numerami 177, 197, 196, 195, 205/6 i 179/1, o czym zawiadomiono zainteresowanych.

Następnie w stosunku do wszystkich działek zostały wydane oddzielne decyzje. Organ zaznaczył, że w ww. postępowaniu wszczętym przez Starostę wydanych zostało siedem osobnych decyzji – oddzielnie dla każdego właściciela działki - z których wszystkie, z wyjątkiem decyzji Starosty [...] dotyczącej działki oznaczonej numerem 195 stanowiącej własność M. K., uprawomocniły się. W trakcie postępowania organu pierwszej instancji zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] ustalono, że w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu A. gm. R. w jednostce rejestrowej G.71 ujawniona jest M. K. jako właścicielka nieruchomości oznaczonej nr 195 o powierzchni 0.41 ha. Po uchyleniu decyzji znak [...] z dnia [...] przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Starosta [...] zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie niezbędnych prac geodezyjnych poprzedzonych badaniem dokumentów prawnych i archiwalnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości w celu doprowadzenia do zgodności zapisu w ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym.

W wyniku wykonania wyżej wymienionych prac ustalono, że ww. działka stanowi własność M. K. na podstawie umowy darowizny - akt notarialny Rep. [...]. Przedmiotowa działka jest ujawniona w księdze wieczystej nr [...]. Poprzednicy prawni właścicielki, tj. E. i T. K. nabyli przedmiotową działkę z mocy samego prawa z dniem 4 listopada 1971 r. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250). Nabycie to zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] Sygn. akt [...]. Podstawą do określenia przedmiotu nabycia własności przedmiotowej działki przez poprzednich właścicieli był wyrys, sporządzony na podstawie mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. Sąd Rejonowy w [...] wydając powołane postanowienie o uwłaszczeniu na działkę oznaczoną numerem 195, nie badał stanu przebiegu granic na gruncie na dzień 4 listopada 1971 roku. Uwłaszczenie nastąpiło tylko w oparciu o wyrys wykonany na podstawie mapy ewidencyjnej, stanowiącej część składową operatu do założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], którego integralną częścią są fotoszkice z pomiaru stanu użytkowania gruntów w latach 61-63 XX wieku, protokoły stanu władania. W procesie zakładania ewidencji gruntów i budynków nie był ustalony przebieg granic działek.

W sporządzonej przez uprawnionego geodetę opinii technicznej zaznaczono, iż przy zakładaniu ewidencji gruntów i sporządzaniu fotoszkiców wykorzystana była mapa scaleniowa wsi A. z 1928 r., przyjęta do zasobu [...] w Starostwie Powiatowym w [...] za nr [...]. Miary uwidocznione na fotoszkicu w rejonie działki nr 195 pokrywają się z miarami na mapie scaleniowej. Na podstawie fotoszkiców zostały wykreślone mapy ewidencyjne. Jak podkreślił uprawniony geodeta, w przypadku kompleksu działek położonych przy wschodniej krawędzi drogi (obecnie nr działki 207/10) mapa została wykreślona błędnie. C. [...] na granicy między działkami 174 i 175 została odłożona od wschodniej granicy drogi zamiast od jej zachodniej granicy. Tym samym przedmiotowa działka i działki sąsiednie zostały wydłużone o 12 m, tj. o szerokość drogi. Odczytana graficznie długość działki oznaczonej numerem 195 na fotoszkicu wynosi około 90 m, a odczytana na mapie ewidencyjnej wynosi około 100 m.

W ocenie organu pozwala to stwierdzić, że mapa ewidencyjna w tym miejscu została wykreślona błędnie. Odczytana graficznie z fotoszkicu wykreślonego w skali 1:5000, długość działki nr 195 wynosi około 90 m i jest zgodna z obecnym stanem na gruncie, jak również z mapą scaleniową.

Organ wskazał ponadto, iż według powołanej opinii technicznej powierzchnie działek w operacie do założenia ewidencji gruntów obliczane były graficznie na podstawie mapy ewidencyjnej, Powierzchnię działki nr 195 obliczono przyjmując błędne długości działki - 100 i 102 metry (łącznie z drogą) odczytane z błędnie wykreślonej mapy ewidencyjnej. Działka nr 195 o błędnie obliczonej powierzchni wynoszącej 0,41 ha stanowi część działki nr 50 o pow. 0,3979 ha, wydzielonej w wyniku przeprowadzonego w 1928 r. scalenia gruntów wsi A. W skład działki nr 50 uwidocznionej na mapie scaleniowej oraz w rejestrze scaleniowym wchodziła część ówczesnej drogi publicznej a obecnie drogi gminnej o powierzchni 0,0484 ha.

Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1968 r., Nr 3, poz. 13) przedmiotowa część działki nr 50 stanowiąca drogę, stała się własnością Skarbu Państwa. Po odjęciu powierzchni 0,0484 ha stanowiącej drogę powierzchnia pozostałej części działki nr 50 wyniesie 0,3495 ha.

Organ wskazał, iż do wyznaczenia granic wykorzystano mapę scaleniową i dane na niej zawarte oraz odszukaną w terenie stabilizację punktów scaleniowych. Na podstawie danych kątowo - liniowych opisanych na mapie scaleniowej, w układzie lokalnym obliczono współrzędne punktów scaleniowych, a następnie w oparciu o odszukane i pomierzone w układzie 2000 punkty dostosowania, wykonano transformację uzyskując średni błąd transformacji 8,5 cm. W oparciu o te punkty i dane z mapy scaleniowej obliczono współrzędne punktów granicznych przedmiotowej działki i wyznaczono je na gruncie okazując właścicielce działki nr 195 oraz stronom. Wyznaczone punkty graniczne spełniają wymagania obowiązujących standardów technicznych w zakresie numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej określonych w § 61 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Jako strony niniejszego postępowania uznano właścicieli graniczących nieruchomości. Strony były prawidłowo zawiadomione o czynnościach ustalenia granic przez uprawnionego geodetę. Właścicielka działki nr 195 odmówiła podpisania protokołu ustalenia granic powołując się na niezgodność powierzchni zawartej w okazanych granicach z powierzchnią wykazaną w ewidencji gruntów i księgach wieczystych. Organ przyjął, iż okazane granice działki nr 195, przy uwzględnieniu danych z mapy scaleniowej, która była wykorzystana przy zakładaniu ewidencji gruntów wsi A., odpowiadają użytkowaniu na dzień 4 listopada 1971 r., tj. na datę uregulowania tytułu własności działki nr 195.

Wskazano, iż obliczona w granicach okazanych zainteresowanym stronom obecnym na gruncie powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 0,3541 ha. W ocenie organu nie jest możliwe, aby w granicach użytkowania obecnie ani wcześniej powierzchnia tej działki wynosiła 0,41 ha, jak wykazano w operacie do założenia ewidencji gruntów. W stosunku do nieruchomości nabytych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych powierzchnia danej nieruchomości wyrażona czy to w akcie własności ziemi, czy w postanowieniu sądu, ma tylko charakter deklaratoryjny i nie przesądza o jej ostatecznych granicach.

Ponadto wskazano, iż w odwołaniu z dnia [...] M. K. zaznaczyła, że nie wie, o jakiej drodze gminnej mowa w decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...]. Podkreśliła, że "jedyna droga publiczna przebiegająca przez wieś A. to droga powiatowa". Jak natomiast wynika z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów nr [...] zawierającego dane według stanu na dzień [...], działka oznaczona numerem 207/10 o pow. 1,23 ha (droga) jest własnością Skarbu Państwa i znajduje się w zarządzie Gminy [...]. Do akt sprawy dołączono kserokopię zawiadomienia, przesłanego przez [...] Urząd Wojewódzki, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A., gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 207/10 o pow. 1,23 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu z dnia [...] M. K. zaznaczyła także, że "zgodnie z dokumentami scaleniowymi wsi A. działka, która aktualnie nosi nr 195 miała nr 50". Jednak, jak wynika z opinii uprawnionego geodety, sporządzonej dla celów toczącego się postępowania, wchodzącej w skład operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] za nr [...], "obecna działka ewidencyjna nr 195 o błędnie obliczonej powierzchni wynoszącej 0,41 ha odpowiada części działki nr 50 o powierzchni 0,3979 ha, wydzielonej w wyniku przeprowadzonego w 1928 roku scalenia gruntów wsi A. W skład działki nr 50 uwidocznionej na mapie scaleniowej i w rejestrze scaleniowym wchodziła część ówczesnej drogi publicznej a obecnie drogi gminnej o powierzchni 0,0484 ha."

Organ wskazał, iż uwidocznienie zmiany powierzchni w/w działki nastąpi zgodnie z dokumentacją, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...], za nr [...], która spełnia wymagania określone w § 85 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) Powierzchnia działki określona została w wyniku pomiaru i ustalenia przebiegu granic tej nieruchomości przez uprawnionego geodetę.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, że organ nie wyjaśnił, kiedy i na podstawie, jakich dokumentów zmieniła się powierzchnia i kształt działki 195 [...] wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że trudno zgodzić się z tym zarzutem, w sytuacji gdy w zasadzie całe uzasadnienie decyzji Starosty skupia się właśnie na tej kwestii. Konstatując organ odwoławczy stwierdził, że powodem takiego stanu była błędnie wykreślona mapa ewidencyjna.

W odniesieniu do zarzutu ustaleń organu w zakresie przebiegu przez grunty skarżącej drogi publicznej organ podkreślił, iż ta wątpliwość została także wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji Starosty. Do akt sprawy dołączono bowiem kserokopię zawiadomienia, przesłanego przez [...] Urząd Wojewódzki, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A., gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 207/10 o pow. 1,23 ha.

Rozpoznając zarzut nienależytego wykonania czynności ustalenia granic pod nieobecność skarżącej organ zgodził się, że czynności ustalenia granic i ich stabilizacja powinna odbyć się przy obecności zainteresowanych. Jednak w ocenie organu nawet jeśli czynności te odbyły się wcześniej to i tak nie ma to znaczenia, w sytuacji gdy strona nie podpsała odpowiedniego protokołu. Bardzo często bowiem sprawy dotyczące ustalenia granic są na tyle skomplikowane i czasochłonne, iż geodeta prowadzący te czynności wykonuje wstępne wyznaczenia punktów granicznych w terenie wcześniej niż wyznaczony termin stawienia się zainteresowanych na gruncie. Ma to wyłącznie na celu przyspieszenie całego procesu. Nie można dopatrywać się w tej sytuacji złej woli kogokolwiek tym bardziej, że sama M. K. w odwołaniu napisała, że geodeta udzielił jej wyjaśnień, w jaki sposób zostały ustalone granice działki.

W kwestii mocy obowiązującej aktu własności ziemi zdaniem organu odwoławczego akt własności ziemi jest jedynie dokumentem świadczącym o nadaniu prawa własności do konkretnej nieruchomości. Powierzchnie i granice tych nieruchomości określone są natomiast w ewidencji gruntów i budynków. Odnośnie zakwestionowania przez stronę prawidłowości wykonania operatu [...] oraz tego, że wprowadzone na jego podstawie w ewidencji gruntów dane są błędne [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż podstawą obecnie dokonanych zmian jest operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] w 2012roku.

W tej sytuacji, uwzględniając przedstawiona argumentację organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podnosząc argumenty tożsame z przedstawionymi w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaiskrzonej decyzji

W dniu 3 lipca 2013r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącej zawierające wniosek o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. W piśmie tym pełnomocnik zwraca uwagę, że podstawą rozstrzygnięcia było błędne założenie, przyjęte przez organy, że w skład spornej nieruchomości skarżącej wchodziła droga publiczna. Zdaniem pełnomocnika organ nie posiada dokumentów potwierdzających takie stanowisko, bowiem takiego dowodu nie może stanowić zawiadomienie przesłane przez [...] Urząd Wojewódzki o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez Gminę [...] na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A. gm. R. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 207/10 o pow. 1,23 ha. Pełnomocnik przyznała, że niewątpliwie część działki przyznanej w postępowaniu scaleniowym W. S. wchodziła droga o obszarze 484 m2, jednak stanowiła ona jego własność i nawet przy założeniu, że służyła dobru publicznemu, to stan własności tej części został uregulowany poprzez przyznanie tego prawa uczestnikowi postępowania scaleniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny tego, czy w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) - zwanej dalej: "ustawą" oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ) - zwanego dalej: "rozporządzeniem", istniały podstawy prawne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 195 położonej w obrębie A. gmina [...].

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Powyższe informacje w myśl art. 24 ust 1 powołanej wyżej ustawy znajdują odzwierciedlenie w operacie ewidencyjnym, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpis do tych rejestrów. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja gruntów i budynków jest publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach i budynkach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, co wynika z treści art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 35 i 36 rozporządzenia wykonawczego Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 powołanej ustawy. Do zadań starosty prowadzącego ewidencję gruntów i budynków należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 rozporządzenia wykonawczego). Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Stąd też wprowadzenie zmiany przebiegu granicy wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, sporządzonej między innymi w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany bądź sądowych, jak też opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (por. § 36 i § 46 przywołanego rozporządzenia).

W niniejszej sprawie Sąd w całości podziela pogląd organów administracji co do zasadności wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów w odniesieniu do pól powierzchni działki nr 195 i wydania decyzji w tym przedmiocie. Takie działanie organu prowadzącego ewidencję znajdowało swoje uzasadnienie w treści § 45, § 46 ust. 1 i 2 oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Organ mógł w tym zakresie z urzędu pozyskać w postępowaniu dowód w sprawie aktualizacji ewidencji w odniesieniu do działki nr 195. Wykonana na zlecenie organu praca geodezyjna "dotycząca doprowadzenia do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów ze stanem prawnym działki nr 195 " która następnie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] za nu numerem [...], stanowiła podstawę do wpisu w ewidencji aktualnej, prawidłowej powierzchni działki nr 195.

Ustawodawca w §12 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazał jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić podstawę do uwidocznienia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych i opisowych działek. Z treści tego przepisu wynika, że podstawę taką mogą między innymi stanowić: wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne. Ponadto § 46 powołanego wyżej rozporządzenia określa rodzaj dokumentów stanowiących podstawę wpisu zmian w ewidencji gruntów z urzędu. Zmiany takiej dokonuje się z urzędu w oparciu między innymi o opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest powierzchnia działki nr 195. Jak wskazał pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2013r. organy w uzasadnieniu swoich decyzji powołują się co do ustaleń matematycznych jak i prawnych na opinię techniczna geodety S. G. Opinia te jednak przyjmuje błędne założenie, że w skład dzialki 50 (aktualnie 195) powstałej w wyniku scalenia gruntów w 1928 roku wchodziła droga publiczna. Jak stwierdza pełnomocnik niewątpliwie część działki przyznanej w postępowaniu scaleniowym W. S. (pradziadkowi skarżącej) wchodziła droga o obszarze 484 m2. Niemnej jednak stanowiła ona jego własność i nawet przy założeniu, że służyła dobru publicznemu, to stan własności tej części został uregulowany poprzez przyznanie tego prawa uczestnikowi postępowania scaleniowego. Nie ma podstaw do uznania, aby sporna część działki nr 195 przeszła na własność czy to Skarbu Państwa czy też gminy. Takiego dowodu nie może stanowić zawiadomienie przesłane przez [...] Urząd Wojewódzki o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez Gminę Regnów na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A. gm. R. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 207/10 o pow. 1,23 ha.

W tym miejscu godzi się podnieść, że art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na organy obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W toku postępowania organy opierając się na opinii technicznej geodety, któremu zlecono wykonanie pracy geodezyjnej dotyczącej doprowadzenia do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów ze stanem prawnym działki nr 195 wyjaśniły przyczyny różnicy w powierzchni działki nr 195. Jak wynika z tej opinii błąd skutkujący zawyżeniem powierzchni tej działki był wynikiem przyjęcia nieprawidłowych danych geodezyjnych. Jak wyjaśniła geodeta S. G. obecna działka ewidencyjna nr 195 o błędnie obliczonej powierzchni wynoszącej 0,41 ha odpowiada części działki nr 50 o powierzchni 0,3979ha, wydzielonej w wyniku przeprowadzonego w 1928 roku scalenia gruntów A. W skład działki nr 50 uwidocznionej na mapie scaleniowej i w rejestrze scaleniowym wchodziła część ówczesnej drogi publicznej, a obecnie drogi gminnej o powierzchni 0,0484 ha. Po odjęciu powierzchni 0,0484 ha stanowiącej drogę powierzchnia pozostałej części działki nr 50 wyniesie 0,3495 ha. Z uzasadnienia zarówno odwołania jak i skargi należy wywieść wniosek, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że działka nr 195 (poprzednio nr 50) nigdy nie miała powierzchni 0,41 ha (tak jak to wynikało z dotychczasowej ewidencji). Nawet w przedstawionym przez skarżąca dokumencie w postaci orzeczenia Najwyższego Trybunału Administracyjnego wynika, że powierzchnia działki przyznanej W. S. (pradziadkowi skarżącej) wynosiła 0,3979 ha. Potwierdzają to również dokumenty załączone do operatu technicznego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]. Skarżąca podważa natomiast prawo Skarbu Państwa do powierzchni 0,0484 ha stanowiącej część aktualnej działki 207/10 będącej drogą. Jednocześnie nie kwestionuje, że w toku postępowania scaleniowego otrzymana przez W. S. nieruchomość obejmowała drogę (ten fakt również potwierdza dokumentacja załączona do powyższego operatu technicznego), podnosi jednak, że nawet przy założeniu, że droga służyła dobru publicznemu to jej właścicielem był W. S.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, bowiem rozstrzygnięcie organów znajduje uzasadnienia w dokumentach. Należy bowiem wskazać, że po wszczęciu postępowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych Wojewoda [...] na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 5 ust. 1 tej ustawy wydał ostateczną decyzję z dnia 11 lutego 2013r. stwierdzającą nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990r. przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A. gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 207/10 o pow. 1,23 ha "droga" uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych (karta 106 akt sądowych). Faktycznie skarżąca mogła mieć wątpliwości co do prawa własności gminy [...] do powierzchni 0,0484 ha stanowiącej część działki 207/10 będącej drogą gminną i zasadnie pełnomocnik skarżącej podnosił, że podstawy takiej nie może stanowić zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez Gminę [...] na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie A. gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 207/10 o pow. 1,23 ha. Niemniej jednak wobec faktu pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającej powyższy fakt, nie ma już wątpliwości w tym zakresie. W tym miejscu godzi się podnieść, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] jest komunalizacja mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W myśl art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia tej ustawy w życie. Obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest zatem ustalenie, w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy według stanu na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że "z załączonej dokumentacji inwentaryzacyjnej wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające(...), stanowiła własność Skarbu Państwa". Kontrolując zaskarżoną decyzję w ramach przyznanej sądowi kognicji Sąd ten nie miał podstaw do badania prawidłowości postępowania, w wyniku którego Wojewoda [...] wydał ostateczną decyzję z dnia [...], stąd zarzut pełnomocnika skarżącej, że M. K. ani jej poprzednicy prawni nie zostali powiadomieni o toczącym się w tej sprawie postępowaniu nie mógł być rozpoznany przez Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję wydaną w innym trybie i przez inny organ.

Należy również podkreślić, że już w toku postępowania organy wskazywały, że z wypisu z rejestru gruntów nr [...] zawierającego dane na dzień [...] wynika, że działka oznaczona nr 207/10 o pow. 1,23 ha - droga stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w zarządzie Gminy [...].

Skoro obowiązkiem organu jest dbałość o aktualizację wpisów w ewidencji gruntów i budynków, to zasadnie organ opierając się na powołanych wyżej dokumentach rozstrzygnął o zmianie w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działki nr 195, pomniejszając jej powierzchnię o powierzchnię wchodząca w skład drogi gminnej oznaczonej numerem działki 207/10.

Również kontrola prawidłowości sporządzenia dokumentacji geodezyjnej przyjętej w dniu [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian ewidencyjnych i będącej podstawą wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków zmian nie jest przedmiotem zainteresowania Sądu w tym postępowaniu.

Sąd nie uwzględnił również zarzutu skarżącej naruszenia zasady wynikającej z art. 10 Kpa. Naruszenie tego prawa skarżąca upatruje w fakcie dokonywania przez geodetę S. G. czynności geodezyjnych przy sporządzaniu operatu geodezyjnego, a w szczególności przy czynnościach ustalenia granic, pod jej nieobecność. W tej sytuacji należy jeszcze raz podkreślić, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie ocenia prawidłowości postępowania w zakresie sporządzenia operatu geodezyjnego. Fakt, natomiast, iż operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] i zawiera wykaz zmian ewidencyjnych skutkuje uznaniem tego dokumentu jako wymienionego w paragrafie 46 rozporządzenia, stanowiącego podstawę wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów i uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Natomiast, co należy podkreślić, w toku przedmiotowego postępowania zarówno przed wydaniem decyzji organu I instancji jak również przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżąca została poinformowania o prawie wynikającym z art. 10 Kpa.

Reasumując spór w niniejszej sprawie dotyczył pomniejszenia powierzchni działki nr 195 o powierzchnię 0.0494 ha wchodzącą w skład działki 207/10 oznaczonej w ewidencji gruntów jako droga. Jak wykazano wyżej stanowisko organów w tej kwestii jest prawidłowe i znajduje oparcie w dokumentach, a rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującego prawa wskazanych powyżej w treści uzasadnienia.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

b.a.