Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 807/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 171 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 613
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A" Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 582/14 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania ruchu zakładu górniczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

II GSK 807/15

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "S." sp. z o. o. w K. (dalej jako: skarżąca kasacyjnie, spółka) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia ... stycznia 2014 r. w przedmiocie wstrzymania ruchu zakładu górniczego.

Przedmiotem kontroli WSA w Gliwicach była decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia... stycznia 2014r. oraz utrzymana nią w mocy w mocy decyzja Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia ...listopada 2013r., wstrzymującą ruch zakładu górniczego "G." w zakresie prowadzenia odwodnienia wyrobisk górniczych (przepompowywania wody pomiędzy wyrobiskami) oraz prowadzenia eksploatacji z trzeciego poziomu eksploatacyjnego wydana dla skarżącej spółki.

Podstawą prawną decyzji organu I instancji były przepisy art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 613, w brzmieniu obowiązującym w 2013r.- dalej: p.g.g.).

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że przeprowadzając w dniu ... listopada 2013 r. kontrolę doraźną w zakładzie górniczym pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. stwierdzili prowadzenie robót w zakresie eksploatacji na III poziomie roboczym oraz odwadnianie wyrobiska, co było niezgodne z planem ruchu zakładu górniczego. Jednocześnie z uwagi na stwierdzenie, że prowadzone roboty stanowią bezpośrednie zagrożenie dla środowiska oraz dla załogi zakładu górniczego, w związku z zaobserwowanymi podczas kontroli licznymi wyciekami wód gruntowych na skarpach zewnętrznych wyrobiska, co świadczyło o odwadnianiu (obniżeniu poziomu wód gruntowych) na terenach przyległych do wyrobiska odstąpiono, w trybie art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2013r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.) od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie, po rozpoznaniu którego zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach, działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący w ramach zamierzeń inwestycyjnych przedstawionych w dodatku nr 3 do planu ruchu zakładu górniczego zaprojektował system eksploatacji z wykorzystaniem pomp wysokiego podnoszenia i odwadniania wyrobiska górniczego. Z uwagi na niezgodność tych zamierzeń z warunkami określonymi w koncesji Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia ... stycznia 2012r. oraz z projektem zagospodarowania złoża, organ I instancji decyzją z dnia ... kwietnia 2013r., odmówił zatwierdzenia tego dodatku.

Planowane obniżanie poziomu zwierciadła wody w wyrobisku, mające na celu eksploatację złoża do jego spągu z dodatkowego poziomu III oraz wpływ tego przedsięwzięcia na tereny sąsiednie wraz z obliczeniem promienia leja depresji przedstawiono ponadto w "Opinii hydrogeolologicznej dotyczącej miejscowego, czasowego obniżenia poziomu zwierciadła wody w sektorach wyrobiska, w granicach obszaru górniczego" z sierpnia 2013r., wykonanej przez "G." - . z T. na zlecenie strony.

Organ wskazał, że protokół kontroli doraźnej, materiał dowodowy w postaci zdjęć fotograficznych wykonanych w dniu ... listopada 2013r. (dołączony wraz ze skargą mieszkańców G. z dnia 3 listopada 2013r.) oraz zdjęcia i filmy z dnia ...listopada 2013r. wykonane przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. potwierdzają obecność pomp i prowadzenie odwadniania (przepompowywania wody) jednego z wyrobisk oraz zrzut wody do drugiego zbiornika oraz na pracę koparek. Duża różnica poziomów w zbiornikach, wykazana w protokole kontroli doraźnej z dnia .. listopada 2013 r., wskazuje, że nie jest to próbne pompowanie. Osiągnięcie takich różnic poziomów w zbiornikach nie jest możliwe podczas krótkotrwałego próbnego pompowania. Wskazuje natomiast na długotrwałą pracę urządzeń. Przepompowywanie wody pomiędzy dwoma wyrobiskami (pismo organu I instancji w piśmie do mieszkańców G.) miało już miejsce w sierpniu 2012r., zaś nakaz wstrzymania odwadniania w zakładzie był przedmiotem decyzji Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia ... października 2012r.

Organ stwierdził, iż z protokołu kontroli doraźnej wynika, że prowadzone roboty stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla środowiska oraz dla załogi zakładu górniczego, w związku z zaobserwowanymi podczas kontroli licznymi wyciekami wód gruntowych na skarpach zewnętrznych wyrobiska, co świadczyło o odwadnianiu (obniżeniu poziomu wód gruntowych) na terenach przyległych do wyrobiska. Dodatkowo udokumentowano zły stan techniczny kabli energetycznych zasilających pompy pływające, co stwarzało zagrożenie porażenia prądem załogi zakładu górniczego. Organ przytoczył zawarty w protokole następujący zapis: "Stwierdzono, że pompy pływające zasilane są przy pomocy kabli energetycznych w fatalnym stanie technicznym. Odcinki kabli (nawet kilkumetrowe) połączone są taśmą izolacyjną i przysypane ziemią, co stwarza zagrożenie porażenia prądem załogi zakładu górniczego." Ponadto w protokole stwierdzono: "w wyrobisku zachodnim, na skarpach zewnętrznych liczne wycieki wód gruntowych, co świadczy o odwadnianiu terenów przyległych do wyrobiska. Na grobli liczne wycieki wody, co świadczy o przesączaniu wody pomiędzy wyrobiskami (przesączenia z wyrobiska wschodniego do zachodniego)". Organ wyjaśnił, iż liczne wycieki wody z grobli rozdzielającej wyrobisko wschodnie i zachodnie, świadczą, że wyrobisko zachodnie, w którym prowadzona była eksploatacja nie jest dostatecznie izolowane od zbiornika wodnego w polu wschodnim. Stwierdzenia dotyczące wycieku wody z grobli rozdzielającej wyrobisko wschodnie i zachodnie mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pracowników. Organ odwoławczy podkreślił, że wobec różnicy pomiędzy poziomami wody w zbiornikach wynoszącej w dniu kontroli 4,2 m, w przypadku przerwania grobli, istniało realne i bezpośrednie zagrożenie dla pracowników wykonujących prace na III, tj. najniższym poziomie eksploatacyjnym.

Organ odmówił wiarygodności argumentacji strony, która twierdziła, że obecność dwóch koparek na trzecim poziomie eksploatacyjnym spowodowana była wyjątkową potrzebą wyczyszczenia eksploatowanej ściany roboczej z materiału, który osunął się do wody podczas załadunku pozyskanego kruszywa. Działanie takie byłoby bowiem nieracjonalne, a ponadto zeskładowany materiał za jedną z koparek widoczny na jednym ze zdjęć, a szczególnie jego ilość, niezbicie dowodzą, że kopalina została wydobyta ze ściany. Opis pracy koparek na poziomie III ujęto w pkt. ... protokołu OUG w K. z dnia .. listopada 2013r., zaś ich pracę potwierdził P.K., osoba dozoru ruchu w zakładzie górniczym "G.".

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował normę przewidzianą w art. 10 § 2 k.p.a. Fakt odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania udokumentował w sporządzonym protokole, podpisanym przez osobę biorąca udział w kontroli reprezentującą przedsiębiorcę. Odstąpienie od tej zasady uzasadnił bezpośrednim zagrożeniem środowiska naturalnego oraz zagrożeniem dla załogi zakładu górniczego. Konieczne było w szczególności wstrzymanie ruchu agregatów pompowych służących do odwadniania wyrobisk górniczych (przepompowywania wody pomiędzy wyrobiskami) oraz eksploatacji trzeciego poziomu eksploatacyjnego. Podkreślił, że prowadzenie odwadniania zakłócało stosunki wodne i mogło powodować wpływ zakładu górniczego (leja depresji) poza granice terenu górniczego wyznaczonego koncesją. Nadto eksploatacja trzeciego poziomu mogła być niebezpieczna w przypadku przerwania grobli między dwoma wyrobiskami.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie pomimo faktu, iż nie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska i jednoczesne wstrzymanie ruchu zakładu górniczego, oraz naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 10 § 2 k.p.a., poprzez bezzasadne odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania w stosunku do protokołu kontroli i wydanej na jego podstawie decyzji organu I instancji utrzymanej mocą decyzji organu II instancji. Nadto strona zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności zaś poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na kwestionowane przez stronę twierdzenia zawarte w protokole kontroli nr ... z dnia ... listopada 2013r. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie odniesienie się w decyzji do przesłanek stosowania norm prawa materialnego, a jedynie przedstawienie w sposób szczegółowy przebiegu postępowania.

Mając na względzie powołane zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obydwu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. oddalił skargę strony na podstawie art. 151 p.p.s.a., stwierdzając, iż nie jest ona zasadna.

WSA w Gliwicach przyjął, że stwierdzone protokołem doraźnym z dnia 5 listopada 2013r. oraz innymi dowodami wskazanymi w zaskarżonej decyzji prowadzenie robót w zakresie eksploatacji na III poziomie roboczym oraz odwadnianie wyrobiska było niezgodne z planem ruchu zakładu górniczego i stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla środowiska oraz dla załogi zakładu górniczego, w związku z zaobserwowanymi podczas kontroli licznym wyciekami wód gruntowych na skarpach zewnętrznych wyrobiska, co świadczyło o odwadnianiu (obniżeniu poziomu wód gruntowych) na terenach przyległych do wyrobiska.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle art. 111 ust. 1 p.g.g. odstąpienie od zatwierdzonego planu ruchu zakładu górniczego jest dopuszczalne tylko w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego lub jego części, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska.

W takim przypadku przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania konieczne dla ochrony zdrowia i życia ludzkiego, zabezpieczenia obiektów zakładu górniczego, bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska. Działania te nie mogą być niezgodne z zasadami techniki górniczej oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 2).

O dokonanym odstąpieniu przedsiębiorca niezwłocznie powiadamia właściwy organ nadzoru górniczego oraz organ opiniujący lub uzgadniający (art. 111 ust. 3 zdanie pierwsze p.g.g.).

Powołane regulacje mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego jak i bezpieczeństwa powszechnego. Przepisy p.g.g. przyznają również organom nadzoru górniczego kompetencje i określają środki mające na celu zapewnienie tego bezpieczeństwa w przypadku stwierdzenia określonych przepisami uchybień.

Stosownie do postanowień art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń.

Sąd podkreślił, że zaskarżone decyzje dotyczyły wstrzymania ruchu zakładu górniczego w zakresie prowadzenia odwodnienia wyrobisk górniczych (przepompowywania wody pomiędzy wyrobiskami) oraz prowadzenia eksploatacji z trzeciego poziomu eksploatacyjnego, a więc w zakresie nie objętym planem ruchu górniczego. Prace te jako zamierzenia inwestorskie zawarte zostały w dodatku nr 3 do planu ruchu zakładu górniczego, który nie został zatwierdzony przez organ I instancji z uwagi na ich niezgodność z warunkami określonymi w koncesji Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia ... stycznia 2012r. oraz z projektem zagospodarowania złoża.

Odstąpienie od zasady zapewnienia stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania, określonej w art. 10 § 1 k.p.a. może mieć jedynie miejsce gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Stosownie do postanowień art. 10 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zasadnie organy administracji publicznej przyjęły, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania; stanowiło ją niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia załogi zakładu górniczego, którą to okoliczność organ I instancji ustalił i odnotował w sposób zgodny z przepisami prawa.

Sąd podzielił pogląd skarżącego, że przesłanką odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie jest zagrożenie dla środowiska naturalnego. Ocenił jednak jako zasadne odstąpienie przez organ nadzoru górniczego od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na fakt wystąpienia przesłanki "niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego", o której mowa w art. 10 § 2 k.p.a.,

W ocenie Sądu, nie sposób podzielić twierdzenia spółki, że uszkodzenie kabli zasilających pompy prowadziło jedynie do zaprzestania ich działalności, gdyż jest rzeczą powszechnie znaną, że uszkodzone kable grożą porażeniem prądem, co w stanie faktycznym sprawy w konsekwencji powoduje bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników zakładu górniczego. Podobnie Sąd uznał, że przesączanie, z uwagi na różnice pomiędzy poziomami wody w zbiornikach wynoszącą w dniu kontroli 4,2 m, stanowi niebezpieczeństwo dla pracowników zakładu górniczego z uwagi na możliwość przerwania grobli.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności. Organy nadzoru górniczego podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i mając na uwadze art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Sąd zaakceptował także pogląd organu, że wyjaśnienia strony dotyczące pracy pomp oraz eksploatacji złoża na poziomie III nie są wiarygodne. Wskazał, iż ocena tych twierdzeń została dokonana w aspekcie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co organ szczegółowo uzasadnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną, zarzucając:

I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, kiedy istniały ku temu podstawy, tj. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego naruszył przepis prawa materialnego, a to art. 171 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo Geologiczne i Górnicze (Dz. U. z 2011 r. Nr 63 poz. 981) przez jego błędną interpretację i zastosowanie pomimo faktu, iż nie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska - i jednoczesne wstrzymanie ruchu zakładu "G.", a także naruszył przepis postępowania, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, poprzez bezzasadne odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania w stosunku do protokołu kontroli i wydanej na jego podstawie decyzji organu I instancji utrzymanej mocą decyzją organu II instancji;

II. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w wystarczający sposób przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., tj. niewyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności zaś poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na kwestionowane przez stronę twierdzenia zawarte w protokole kontroli nr ... z dnia ... listopada 2013 r.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie skarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.

Organ wniósł odpowiedź na skargę, w której wniósł o oddalenie skargi oraz o zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania od strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie objętej skargą kasacyjną nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zostały spełnione warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Kasator oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., jednak żaden z przytoczonych zarzutów nie może być uznany za zasadny i nie może skutkować uwzględnieniem skargi.

W związku utrwalonym orzecznictwem, w pierwszej kolejności należało odnieść się do stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania (vide – m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r. w sprawie sygn. akt: I GSK 1023/14, LEX nr 2032542).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut procesowy, odnoszący się do naruszenia zasady gwarantującej czynny udział stron w postępowaniu administracyjnym, określonej w art. 10 § 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że chodzi tu o fakt wydania decyzji przez organ I instancji w tym samym dniu, w którym przeprowadzono kontrolę doraźną – 5 listopada 2013 r., a zatem bez zachowania procedury administracyjnej przewidzianej przepisami k.p.a. Organ I Instancji w swoim działaniu oparł się na § 2 art. 10 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 w przypadku, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ administracji obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kwestię tę w sposób należyty przeanalizował, słusznie aprobując postępowanie organów administracyjnych w powyższym zakresie. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. trafnie zastosował normę przewidzianą w art. 10 § 2 kpa, przy czym fakt odstąpienia od zasady udokumentował w sporządzonym protokole, podpisanym przez osobę biorącą udział w kontroli reprezentującą przedsiębiorcę, uzasadniając, że czyni to ze wzglądu na bezpośrednie zagrożenie środowiska naturalnego oraz zagrożenie dla załogi zakładu górniczego. Zaznaczył, że eksploatacja trzeciego poziomu w sposób, w jaki się odbywa, może być niebezpieczna zwłaszcza w przypadku przerwania grobli między dwoma wyrobiskami. Należy zaznaczyć, iż w aktach znajdują się dokumenty potwierdzające istnienie przesłanek materialnoprawnych, uzasadniających zastosowane § 2 art. 10 k.p.a., o czym będzie mowa poniżej, w wywodach odnoszących się do przesłanek zastosowania art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., gdyż przesłanki te częściowo się ze sobą pokrywają.

Niezależnie od prawidłowości formalnej w powyższym działaniu należy wskazać, iż strona miała pełną możliwość wypowiadania się w sprawie się w terminie późniejszym, t.j. w odwołaniu lub pismach składanych do organu odwoławczego, z czego zresztą korzystała. Brak zapewnienia jej należnych co do zasady praw na wcześniejszym etapie został zatem konwalidowany. Brak jest w tej sytuacji skutku w postaci wpływu ograniczenia praw strony na ostateczne rozstrzygnięcie organu.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut procesowy dotyczący naruszenia zasad sporządzania uzasadnień orzeczeń sądowych – art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazujący na nieustosunkowanie się przez WSA do stawianego przez stronę zarzutu niedochowania przez organ standardów prowadzenia postępowania dowodowego – art. 7 i 77 §1 k.p.a. Zarzut ten koreluje z zarzutem naruszenia prawa materialnego, gdyż w obydwu skarżąca zarzuca dokonanie błędnej oceny przesłanki bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, której wykazanie jest konieczne dla zastosowania środka w postaci wstrzymania ruchu zakładu górniczego na mocy art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g.

Należy podkreślić, iż skarga kasacyjna jako profesjonalny środek prawny musi spełniać określone ustawą warunki formalne, bo tylko w takim przypadku daje ona podstawę do dokonania oceny skarżonego wyroku. Sąd II instancji będąc związany zarzutami skargi nie może wychodzić poza granice określone przez stronę. Z tego powodu jako nietrafny należy uznać także ten zarzut, który wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i wiąże to naruszenie z nieprzeprowadzeniem dowodów na kwestionowane przez stronę ustalenia protokołu kontroli doraźnej.

Sąd II instancji zwraca uwagę, że treść art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do formalnych wymogów uzasadnienia wyroku, zatem nie może być ona łączona z zakresem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie przedstawienia stanu faktycznego miałoby miejsce, gdyby np. Sąd I instancji przyjął w swoim uzasadnieniu stan faktyczny innej sprawy niż ta, która była przedmiotem orzekania. Taka sytuacja w sprawie nie zaistniała. Ustalenia przyjęte w uzasadnieniu odnoszą się do rozpoznawanej sprawy i pozwalają na dokonanie kontroli wyroku sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny w świetle stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Odnosząc się natomiast bezpośrednio do zarzutu naruszenia prawa materialnego zawartego w skardze kasacyjnej należy wskazać, że stosownie do postanowień art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Specyfiką powyższego przepisu jest nie tyle nałożenie sankcji na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy wbrew zasadom bezpieczeństwa, co zapewnienie błyskawicznego środka prewencji, pozwalającego organom nadzoru górniczego przeciwdziałać sytuacjom bezpośrednio zagrażającym wskazanym w tej normie wartościom, takim, jak życie i zdrowie pracowników, a także samego zakładu górniczego, czy też bezpieczeństwo powszechne lub bezpieczeństwo środowiska. Oznacza to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zagrożenie musi być realne, a nie hipotetyczne i mogące się zdarzyć w przyszłości. Bezpośredni charakter zagrożenia nie może jednak być utożsamiany z pewnością wystąpienia niepożądanego skutku, gdyż takie rozumienie przesłanek warunkujących zastosowanie przytoczonego przepisu sparaliżowałoby możliwość zastosowania środka przewidzianego w przywołanym przepisie.

Z materiału dowodowego przyjętego przez WSA w Gliwicach wynika, że skarżąca spółka prowadziła swoją działalność w sposób zagrażający środowisku, ale również pracownikom zakładu górniczego. Działalność ta byłą również niezgodna z planem ruchu zakładu górniczego.

Dowodami, na które powoływały się organy I i II instancji, a które przyjął za wiarygodne sąd I instancji są: protokół nr ... kontroli doraźnej, materiał dowodowy w postaci zdjęć fotograficznych wykonanych w dniu ... listopada 2013 r. oraz zdjęcia i filmy z dnia ... listopada 2013 r., a także "Opinia hydrogeolologiczna dotycząca miejscowego, czasowego obniżenia poziomu zwierciadła wody w sektorach wyrobiska, w granicach obszaru górniczego" z sierpnia 2013 r., wykonana przez "G." - . z T., wykonana na zlecenie skarżącej spółki.

W stanie faktycznym sprawy ustalonym przez WSA w Gliwicach, przeprowadzona w zakładzie skarżącej w dniu ... listopada 2013 r. kontrola doraźna wykazała prowadzenie robót w zakresie eksploatacji na III poziomie roboczym oraz odwadnianie wyrobiska niezgodnie z planem ruchu zakładu górniczego. Kontrolerzy uznali, że prowadzone roboty stanowią bezpośrednie zagrożenie dla środowiska oraz dla załogi zakładu górniczego, w związku z zaobserwowanymi podczas kontroli licznymi wyciekami wód gruntowych na skarpach zewnętrznych wyrobiska, co świadczyło o odwadnianiu (obniżeniu poziomu wód gruntowych) na terenach przyległych do wyrobiska. Dodatkowo udokumentowali zły stan techniczny kabli energetycznych zasilających pompy pływające, co stwarzało zagrożenie porażenia prądem załogi zakładu górniczego. Liczne wycieki wody z grobli rozdzielającej wyrobisko wschodnie i zachodnie, świadczyły o tym, że wyrobisko zachodnie, w którym prowadzona była eksploatacja, nie było dostatecznie izolowane od zbiornika wodnego w polu wschodnim. Stwierdzenia dotyczące wycieku wody z grobli rozdzielającej wyrobisko wschodnie i zachodnie miały istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pracowników. Wobec różnicy pomiędzy poziomami wody w zbiornikach wynoszącej w dniu kontroli 4,2 m, w przypadku przerwania grobli, istniało realne i bezpośrednie zagrożenie dla pracowników wykonujących prace na III, tj. najniższym poziomie eksploatacyjnym.

Należy podkreślić, iż zastosowana regulacja art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego jak i bezpieczeństwa powszechnego. Przepisy p.g.g. przyznają organom nadzoru górniczego stosowne kompetencje i określają stosowne środki w celu zapewnienie tego bezpieczeństwa w przypadku stwierdzenia określonych przepisami uchybień.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.