Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 489/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 151 a par.1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze sprzeciwu M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego w kwocie 480 ( czterysta osiemdziesiąt) złotych.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M. K. (dalej: strona, skarżąca) z dnia [...] lipca 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna F. K. (dalej: małoletnie dziecko, syn) na okres zasiłkowy 2019/2021.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] , wydaną - z upoważnienia Prezydenta W. - przez Kierownika Zespołu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ pierwszej instancji) odmówiono przyznania stronie świadczenia wychowawczego na małoletnie dziecko w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ stwierdził ,że opieka nad małoletnim dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców naprzemiennie w porównywalnych okresach. W tym zakresie organ powołał się na załączony do akt sprawy wyrok Sądu Okręgowego we W. Wydział [...] z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] , z którego wynika, że władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem pozostawiono obojgu rodzicom zgodnie z Rodzicielskim Planem Wychowawczym - porozumieniem małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, sporządzonym przez rodziców dziecka w dniu [...] czerwca 2013 r. (dalej: Rodzicielski Plan Wychowawczy), w którym ustalono, że ojciec dziecka będzie opiekował się synem w miejscu swojego zamieszkania w co drugi tydzień, począwszy od dnia [...] lutego 2013 r., rozumiany jako: środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela i poniedziałek (godzina rozpoczęcia pobytu - środa [...], a godzina zakończenia pobytu - poniedziałek [...]). W związku z powyższym, w ocenie organu pierwszej instancji, stronie przysługuje świadczenie wychowawcze na rzecz syna we wnioskowanym okresie w wysokości [...] zł miesięcznie, nie zaś w pełnej kwocie ([...] zł miesięcznie).

W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej strona wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie o przyznaniu jej świadczenia wychowawczego za okres od [...] lipca 2019 r. do [...] maja 2021 r. w pełnej wysokości, tj. [...] zł miesięcznie, względnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Odwołująca się podniosła zarzut naruszenia: - przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i niezgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym przyjęcie, że małoletnie dziecko pozostaje na mocy orzeczenia sądowego pod opieką naprzemienną obojga rodziców ,

- przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 2a u.p.p, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że z uwagi na sprawowanie opieki naprzemiennej przez rodziców małoletniego dziecka, skarżącej przysługuje świadczenie wychowawcze na syna w wysokości [...] zł miesięcznie, zamiast w pełnej kwocie ([...] zł miesięcznie).

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) , Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy - powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2a o art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm., dalej: u.p.p.) - wskazał, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, co wymaga rzeczywistego przebywania dziecka u rodzica i ponoszenia kosztów jego utrzymania. Organ II instancji zwrócił uwagę na to , że dziecko może należeć do dwóch rodzin, jeżeli w porównywalnych i powtarzających się okresach znajduje się pod opieką naprzemienną rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu, w takim przypadku każdy z rodziców uprawniony jest do świadczenia wychowawczego w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W tego rodzaju przypadkach dla stwierdzenia prawa wnioskującego do pobierania świadczenia wychowawczego, konieczne jest ustalenie przez organ rozpatrujący podanie, czy wystąpił zakreślony ustawowo warunek sprawowania opieki naprzemiennej przez oboje rodziców, zgodnie z orzeczeniem sądu.

Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując kwestię sprawowania opieki naprzemiennej przez rodzica wnioskującego o przyznanie świadczenia wychowawczego, konieczna jest szczegółowa analiza wyroku sądowego orzekającego rozwód, w celu ustalenia postanowień normujących relacje dzieci z rodzicami oraz powodów takiego, a nie innego ich ukształtowania, zasadnym też może czynić analizę planu wychowawczego, a następnie ustalenie jak faktycznie realizowana jest opieka nad dzieckiem, co - w przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze przez oboje rodziców dziecka, z których jeden kwestionuje sprawowanie opieki przez drugiego rodzica - wymaga przeprowadzenia u każdego z nich rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o ich prawie do tego świadczenia z uwzględnieniem art. 5 ust. 2a u.p.a.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji badając treść wyroku rozwiązującego związek małżeński strony oraz zawartych w nim postanowień co do władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem i kontaktów z nim, nie zweryfikował czy bezpośrednią opiekę nad synem sprawuje matka, ojciec, czy też oboje rodzice w systemie naprzemiennym. Organ odwoławczy stwierdził również, że z przekazanych akt sprawy nie wynika, czy ojciec małoletniego dziecka wystąpił o świadczenie wychowawcze na syna na okres zasiłkowy 2019/2021, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego należnego skarżącej.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem sprzeciwu wniesionego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w którym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz, w tym kosztów zastępstwa procesowego , według norm przepisanych. Sprzeciw został oparty na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła , że Kolegium bezpodstawnie wydało decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie wykazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego , albowiem w treści zaskarżonej decyzji nie wskazano, jakie konkretnie przepisy k.p.a. zostały naruszone przez organ pierwszej instancji. Według skarżącej, materiał dowodowy, jakim dysponuje Kolegium, jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej w sprawie, a zawarta w zaskarżonej decyzji argumentacja dotycząca konieczności uzupełnienia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, sprzeczna jest z literalnym brzmieniem art. 5 ust. 2a u.p.p. oraz ugruntowanym w tej materii orzecznictwem. W szczególności, w ocenie skarżącej, bezzasadne jest wskazanie przez organ odwoławczy konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie przeprowadzenia wywiadów środowiskowych w miejscach zamieszkania rodziców małoletniego dziecka, zwłaszcza, że rodzice nie kwestionują okoliczności sprawowania opieki przez którekolwiek z nich w ramach Rodzicielskiego Planu Wychowawczego. W ocenie skarżącej , nie istnieje zakres sprawy wymagający wyjaśnienia i nie jest on konieczny do wydania rozstrzygnięcia, gdyż w wyroku rozwiązującym jej małżeństwo nie została ustanowiona opieka naprzemienna nad dzieckiem, która to okoliczność jest wystarczająca do zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości. Dodatkową okolicznością - według skarżącej - jest to, że ojciec dziecka w ogóle nie składał wniosku o przyznanie mu świadczenia wychowawczego na syna na okres zasiłkowy 2019/2021. W konkluzji , skarżąca stwierdziła, że brak jest podstaw do ponownego rozpoznania niniejszej sprawy przez organ pierwszej instancji w sytuacji, gdy wydanie decyzji uzależnione jest od prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na sprzeciw wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tak więc należy przyjąć, że ustawodawca wyłączył w ramach prowadzonej w tym zakresie kontroli sądowej możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a. uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku zaś nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że w przypadku uwzględnienia przez sąd sprzeciwu od decyzji jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.). Od wyroku oddalającego sprzeciw służy natomiast skarga kasacyjna.

Z przytoczonego wyżej unormowania wynika zatem ,że kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu, oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w sposób uzasadniony skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty w ramach przysługującej mu kompetencji. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od takiej decyzji jest zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. do odstąpienia od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej albo zakończenia jej w inny sposób przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, organ ten ponownie staje się właściwy do rozpoznania danej sprawy w jej całokształcie, a więc także do jej merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15 dostępny - tak jak pozostałe orzeczenia powołane w tym uzasadnieniu - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.

Stosownie do brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy jest również zobligowany do określenia wytycznych w zakresie wykładni przepisów, których błędnej wykładni dokonał organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji (art. 138 § 2a k.p.a.).

W świetle powyższej regulacji, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w trybie art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). Wymaga jednak podkreślenia, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (vide wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/GI 439/06, LEX nr 930299). Innymi słowy, decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt l SA/Sz 1256/13, LEX nr 1479048). Jednocześnie należy zasygnalizować, że konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłącza dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1427/16).

W tym miejscu przypomnieć jedynie należy ,że wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Przy czym na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.

Spajając te część rozważań stwierdzić należy, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak też w przypadku gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Taka sytuacja wyłącza zatem dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja kasacyjna stanowi bowiem wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2653/14, z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2846/12, z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w takim kontekście i według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w realiach badanej sprawy organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., gdyż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji dotknięte jest brakami, które można było uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a., a kwestią sporną była wyłącznie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W związku z przedmiotem sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.p. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 i 3 u.p.p. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Zgodnie z art. 2 pkt 16 u.p.p., ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie, oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Jednocześnie z treści art. 22 u.p.p. wynika, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 (dot. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego) stosuje się.

Zaakcentować w tym miejscu również należy, że zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tej jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, dalej: k.p.c.), akt ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

Jednakże, ani ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ani też żaden inny akt prawny, w tym k.p.c., czy przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 682, w skrócie: k.r.o.), nie zawierają definicji , użytego przez ustawodawcę w cytowanym wyżej art. 2 pkt 16 u.p.p. , pojęcia "opieki naprzemiennej" . Pojęcie to wprowadzone zostało do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1062). Z art. 58 § 1 k.r.o. wynika, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowane jest już stanowisko , wedle którego pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2640/17, z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2997/17, z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2088/17, z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2302/17, z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1807/17, z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/17, z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1046/17, z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 778/17, z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17). Oznacza to, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez danego z rodziców. Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tejże opieki okoliczności indywidualnej sprawy, a w szczególności konfrontujący oczekiwania rodziców wykonujących władzę rodzicielską z dobrem dziecka jako wartością dominującą (art. 95 § 3 k.r.o.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy stwierdzić należy, że z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, iż wyrokiem Sądu Okręgowego we W. Wydział [...] z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] rozwiązano małżeństwo skarżącej z D. P. K. (ojcem małoletniego dziecka), zaś władzę rodzicielską nad synem pozostawiono obojgu rodzicom, ustalając jednocześnie miejsce zamieszkania małoletniego przy matce i kontakty ojca z synem - zgodnie z Rodzicielskim Planem Wychowawczym sporządzonym przez rodziców w dniu [...] czerwca 2013 r. Z materiału aktowego sprawy wynika również, że w Rodzicielskim Planie Wychowawczym - którego ustalenia oboje rodzice małoletniego zobowiązali się przestrzegać - zawarto harmonogram opieki wskazujący w sposób szczegółowy, w jakich dniach i godzinach pieczę nad synem sprawuje jego ojciec. Powyższe dokumenty, w ocenie Sądu, są wystarczające do rozstrzygnięcia kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, na które wnioskowano świadczenie wychowawcze. A zatem w badanej sprawie kwestią sporną pozostaje jedynie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem sprawowania (bądź nie) przez rodziców małoletniego dziecka opieki naprzemiennej nad nim. Zadaniem organu odwoławczego była zatem prawidłowa ocena tego materiału, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 k.p.a.

Jedynie dla porządku Sąd zauważa , że dołączona do akt sprawy kserokopia wyroku Sądu Okręgowego we W. Wydział [...] z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] nie zawiera uzasadnienia, natomiast w kserokopii Rodzicielskiego Planu Wychowawczego brakuje stron [...] i [...], jednakże powyższe braki z całą pewnością nie są brakami, których organ odwoławczy nie mógłby usunąć w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Tymczasem - o czym była już wyżej mowa - konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając tym samym dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej.

Wbrew stanowisku Kolegium , nie ma też podstaw do przeprowadzenia w analizowanej sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscach zamieszkania rodziców małoletniego dziecka, gdyż - jak słusznie podnosi skarżąca - ani ona, ani ojciec dziecka nie kwestionują okoliczności sprawowania opieki nad synem przez drugiego rodzica, zgodnie z zawartym porozumieniem. Z akt sprawy nie wynika również, jakoby pomiędzy rodzicami małoletniego doszło do konfliktu interesów w sprawie pobierania świadczenia wychowawczego na syna. Będący przedmiotem rozpoznania wniosek o przyznanie wnioskowanego świadczenia na okres zasiłkowy 2019/2021 złożyła bowiem wyłącznie skarżąca.

Nie również racji organ odwoławczy ,kiedy wywodzi ,że organ pierwszej instancji powinien ocenić, czy i w jakim zakresie rodzice dziecka faktycznie sprawują nad nim bezpośrednią opiekę. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - o czym była już mowa powyżej - należą do właściwości sądu powszechnego. W konsekwencji, wobec jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem , w postanowieniach zawartych w pkt [...] i [...] wspomnianego wyżej wyroku rozwodowym z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...], nie było konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie, jak domaga się tego Kolegium.

Końcowo wskazać należy, że w treści kontestowanej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie wskazał, do naruszenia jakich przepisów doszło w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, trudno zatem uznać, że decyzja pierwszo-instancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji.

Reasumując , niezaistnienie w sprawie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej , uprawniało Sąd do uwzględnienia sprzeciwu i w konsekwencji uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty zastępstwa procesowego (480 złotych) orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).