Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 176/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6044 Ewidencja   przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych  i  wykonywanie  działalności  przez   przedsiębiorców  zagr
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia: WSA Małgorzata Jużków, Sędzia: Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.K.-O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencja przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych i wykonywania działalności przez przedsiębiorców zagranicznych – odmowa przyjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1726/96 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] wydane na skutek wniosku S. D. i H. O. w sprawie dokonania zmiany w zezwoleniu na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firmą "A" w Polsce.

Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku Wojewoda K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], w oparciu o przepisy ustawy o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz.U. z 1985 r. Nr 13 poz. 58 ze zm.) zezwolił A. K.-O., obywatelowi polskiemu na stałe zamieszkującemu w Republice Federalnej Niemiec, na prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą firmy "A" w Polsce.

Następnie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda K. zmienił zakres udzielonego zezwolenia w ten sposób, iż zezwolił na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w ramach "A" A. K.-O. oraz H.O.. Do wniosku o dokonanie w/wym. zmiany została załączona umowa spółki cywilnej z dnia [...] 1990 r. zawarta celem wspólnego prowadzenia "A".

W kolejnej decyzji z dnia [...] r. Wojewoda K. w oparciu o umowę spółki cywilnej z dnia [...] 1992 r. ujawnił jako podmiot prowadzący "A" A.K.-O. oraz S. D., zezwalając im na prowadzenie w ramach tego przedsiębiorstwa działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości.

W kwietniu 1994 r. H. O. oraz S. D. wnieśli o dokonanie ponownej zmiany decyzji z dnia [...] w ten sposób, by jako podmiot prowadzący działalność w ramach "A" oznaczyć ich wspólnie. Do wniosku dołączyli oświadczenie A. K.-O. z dnia [...] r., w którym "zrzekła się wszelkich praw" do Przedsiębiorstwa i przenosi je na żonę H. O., a ponadto umowę spółki cywilnej z dnia [...] 1994 r. zawartą pomiędzy H. O. a S. D., której celem jest prowadzenie działalności w ramach "A".

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., powołując się na porozumienie zawarte z Wojewodą K., uznał oświadczenie A.K. –O. za nieskuteczne i na tej podstawie odmówił dokonania zmian w zezwoleniu. Następnie Minister Przekształceń Własnościowych po rozpatrzeniu odwołania H. O. i S. D. decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wobec przedłożenia przez A. K.-O. oświadczenia H. O. z dnia [...] r. o odstąpieniu na jego rzecz wszystkich udziałów i kompetencji w firmie "A".

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie w sprawie o zmianę zakresu zezwolenia do czasu rozstrzygnięcia kwestii sfałszowania dokumentu z dnia [...] 1994 r. Dalej organ ten postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie wobec przedłożenia przez wnioskodawców wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 1996 r. sygn. akt. VI Ka 212/96 skazującego A. K.-O. za przerobienie dokumentu z dnia [...] 1994 r. poprzez złożenie pod treścią nie odpowiadającą prawdzie podpisu swojej żony i posłużenie się nim jako autentyczny w Wydziale Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w K..

Następnie decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zmienił decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. w ten sposób, że wykreślił z zezwolenia A. K.-O., a w jego miejsce wpisał H.K.. Wojewoda [...] utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy decyzją z dnia [...] r.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 1998 r. powyższe decyzje organu I i II instancji zostały uchylone. Sąd uznał, iż organy administracji nie dokonały materialnej kontroli danych zgłoszonych we wniosku o zmianę zezwolenia, w szczególności nie rozstrzygnęły lub nie doprowadziły do usunięcia niepewności co do rzeczywistego składu spółki cywilnej, która miała prowadzić "A". Czy umowa spółki zawarta między A. K.-O. i S.D. z dnia [...] r. i umowa z dnia [...] r. zawarta pomiędzy H. O. i S. D. w istocie zmieniły umowę spółki cywilnej zawartą pomiędzy skarżącym i H. O. z [...] r. Ewentualnie czy i kiedy doszło do rozwiązania pierwszej spółki cywilnej oraz w jakiej formie. Niewyjaśnienie tych kwestii mogło wpłynąć na wynik sprawy. Sąd wskazał na potrzebę przeanalizowania wydanych decyzji, analizę umów spółek prawa cywilnego, treści oświadczenia skarżącego z dnia 25 kwietnia 1990 r. Sąd ten wskazał ponadto, iż o ile organ uzna, że pomiędzy zainteresowanymi istnieje spór w kwestii składu osobowego spółki cywilnej, który winien być uprzednio rozstrzygnięty na drodze postępowania przed sądem powszechnym, wypełniać to będzie znamiona kwestii prejudycjalnej, co stanowi przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zmienił zakres udzielanego decyzją z dnia [...] r. zezwolenia w ten sposób, że zezwolił S. D. na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą "A" z H. K.. Następnie organ ten decyzją z dnia [...]r. zezwolił S. D. na prowadzenie działalności gospodarczej pod w/wym. firmą.

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie z wniosku A. K.-O. z dnia [...] r. o wznowienie postępowań zakończonych m.in. decyzjami ostatecznymi Prezydent Miasta K. z dnia [...] r. oraz [...] r. i jednocześnie zobowiązał wnioskodawcę do wykazania w terminie 2 miesięcy jego uprawnień jako zagranicznego podmiotu gospodarczego oraz do wystąpienia do sądu powszechnego w celu uzyskania orzeczenia stwierdzającego aktualny skład osobowy oraz udziały poszczególnych wspólników w spółce cywilnej.

Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A. K.-O. Wojewoda K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w pomocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez A. K.-O. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1692/98 uchylił postanowienia organów I i II instancji. Sąd zaznaczył, że postanowienie dotyczyło niejako dwóch spraw. Jednej wszczętej z wniosku skarżącego o wznowienie postępowań administracyjnych i drugiej z wniosku H. K. i S. D. z [...] 1994 r. o dokonanie zmian w zezwoleniu na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu wykazanie przez A. K.-O. jego uprawnień jako podmiotu zagranicznego nie była zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 k.p.a., w przeciwieństwie do kwestii ustalenia ewentualnego następstwa prawnego w spółce cywilnej i jej aktualnego składu.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku H. K. i S. D. o zmianę decyzji Wojewody K. nr [...] z dnia [...] r. z uwagi na istnienie sporu pomiędzy wnioskodawcami, a A. K.-O. co do składu osobowego spółki cywilnej zawartej w celu prowadzenia "A". Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawów do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego w celu ustalenia składu osobowego spółki cywilnej według stanu na dzień 7 kwietnia 1994 r., a powstałego na skutek zawarcia umów cywilnych między A. K. O. a H. O. w dniu [...] 1990 r., między A. K. O. a S. D. w dniu [...] 1992 r. i między H. O. a S. D. w dniu [...] 1994 r. Organ wyznaczył wnioskodawcom termin jednego miesiąca od dnia doręczenia postanowienia.

Na skutek zażalenia wniesionego przez A.K. O. na bezczynność organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznało zażalenie za zasadne i wyznaczyło Prezydentowi Miasta K. siedmiodniowy termin do podjęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano na art. 100 § 3 k.p.a., który przewiduje nadzwyczajny tryb rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ administracji, gdy strona, mimo wezwania, o to nie wystąpiła.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. podjął zawieszone postępowanie i jednocześnie zobowiązał S. D. do wystąpienia w terminie 1 miesiąca do właściwego sądu powszechnego z pozwem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego składu osobowego spółki cywilnej zawartej w celu prowadzenia "A".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. [...] stwierdziło nieważność powyższego rozstrzygnięcia wskazują, że art. 100 § 3 nie umożliwia powtórnego zobowiązania stron do wystąpienia z powództwem o ustalenie lecz obliguje organ do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie. Postanowienie to po rozpoznaniu wniosku S. D. o ponowne rozpoznanie sprawy zostało utrzymane w mocy postanowieniem tego organu z dnia [...] r.

Prezydent Miasta K., przyjmując iż A. K.-O. w zażaleniu na bezczynność zawarł wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1pkt 4 i art. 101 § 1 k.p.a., odmówił podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] r. Jako podstawę odmowy wskazał fakt wystąpienia S. D. z wnioskiem o ustalenie składu osobowego spółki cywilnej do sądu powszechnego, co stanowi kwestię wstępną w postępowaniu o zmianę zezwolenia.

Zażalenie na to postanowienie wniósł A.K. – O. domagając się jego uchylenia. Poniósł, że w sprawie zachodziły wszelkie podstawy do zastosowania art. 100 § 3 k.p.a., który przewiduje obowiązek rozpoznania zagadnienia wstępnego przez organ I instancji, bowiem pomimo upływu wyznaczonego terminu do wystąpienia do sądu w celu ustalenia składu osobowego spółki ani H. K., ani S. D. nie zastosowali się do powyższego. Również z postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wynikało, iż przesłanki obligatoryjnego trybu z art. 100 § 3 k.p.a. zostały w sprawie stwierdzone. Zaznaczył, że organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] r. i wiedząc o wytoczeniu powództwa przez S. D. w sprawie ustalenia składu osobowego spółki stwierdził, że fakt ten powinien być uwzględniony jako istotny element stanu faktycznego, co zdaniem skarżącego należy rozumieć w ten sposób, że organ I instancji mógłby z urzędu informować się o stanie sprawy wynikającej z wytoczenia powództwa, natomiast nie może automatycznie zawieszać postępowania. Zdaniem skarżącego obowiązek wynikający z powołanego przepisu nie może być uchylony przez działanie strony, następujące po powstaniu takiego obowiązku. Przepis ten został bowiem przewidziany z myślą przeciwdziałania przewlekłości postępowania administracyjnego w przypadku, gdy strona mimo wezwania organu nie występuje do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Nadto skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów proceduralnych. Wskazał, że podany jako podstawa rozstrzygnięcia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odnosi się do przyczyn zawieszenia postępowania, nie może zatem być podstawą orzeczenia o odmowie jego podjęcia. Jednocześnie w stanie zawieszenia postępowania do organu nie należy wydanie postanowienia w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, gdyż nie jest to czynność niezbędna w rozumieniu z art. 102 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ ten podkreślił, że zastosowanie art. 100 § 3 można uznać za możliwe, gdy stan sprawy dokumentuje brak wszczętego postępowania w kwestii prejudycjalnej. Tryb przewidziany w tym przepisie jest trybem szczególnym dla rozstrzygnięcia kwestii wstępnych, zasadniczo podstawowym rozwiązaniem przyjętym w postępowaniu administracyjnym jest, że zagadnienie wstępne są rozstrzygane przez organy właściwe dla ich rozpoznania, co pozwala na uniknięcie ostatecznych rozbieżności w ocenie kwestii wstępnej. Zatem skoro rozważając istnienie przesłanek do podjęcia postępowania, organ I instancji stwierdził, że w toku jest postępowanie sądowe mające za przedmiot kwestię prejudycjalną, to, w ocenie organu odwoławczego, za prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie o utrzymaniu stanu zawieszenia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. K.O. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz pośrednie naruszenie art. 37 k.p.a. Skarżący powtórzył przy tym argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu. Dodatkowo stwierdził, że postępowanie Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. oznacza się rażącą niekonsekwencją wobec zmiany w zaskarżonym postanowieniu uprzednio wyrażonego w sprawie stanowiska, co do obowiązku zastosowania przez organ I instancji trybu określonego w art. 100 § 3, to zaś w jego ocenie podważa zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej, wynikającą z art. 8 k.p.a Wskazał ponadto, iż treść wniosku S. D. skierowanego do sądu powszechnego w dniu 14 grudnia 2002 r., jest niezgodna ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego bowiem analizy wymagają wszystkie umowy spółki prawa cywilnego. Zatem wniosek ten zdaniem skarżącego należy uznać za złożony w celu znacznego wydłużenia postępowania w sprawie. Ponadto zarzucił naruszenie prawa poprzez błędne pouczenie o trybie wniesienia skargi do NSA, w sytuacji gdy skarga powinna być skierowana do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżący wskazał na pominięcie w sprawie przez organ I instancji jego wniosku z dnia [...] 2003 r., które wpłynęło do organu [...] 2003 r., o umorzenie postępowania i oddalenie wniosku S. D. i H. K. z 1994 r. Zdaniem skarżącego, skoro podstawą wniosku z 1994 r. była wspólna działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej z dnia [...] 1994 r. to wobec rozwiązania tej spółki brak jest uprawnionego podmiotu, który mógłby ubiegać się o uwzględnienie złożonego tego wniosku,

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie może być uchylone przez Sąd w całości lub w części, jeżeli zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała bowiem, że odpowiada ono prawu.

Stosowanie do brzmienia art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiążą w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem H. K. oraz S.D. z [...] 1994 r. o dokonanie zmiany w decyzji z dnia [...] w ten sposób, by jako podmiot prowadzący działalność w ramach "A" oznaczyć ich wspólnie. Prezydent Miasta K. w tym zakresie postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu sporu między wnioskodawcami a A. K. O. co do składu osobowego spółki cywilnej zawartej w celu prowadzenia tego przedsiębiorstwa.

W rozpatrywanej sprawie podstawą zawieszenia postępowania stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego zwanego też kwestią prejudycjalną , rozumie się sytuacje pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą (mające istotny wpływ na jej wynik), które mogą być przedmiotem odrębnego postępowania i rozstrzygnięcia, a których organ prowadzący postępowanie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć, albowiem, nie należą one do jego kompetencji. Jest to przy tym zagadnienie, które nie było prawomocnie przesądzone w innej sprawie.

Zagadnienie wstępne, warunkujące rozstrzygnięcie wniosku o zmianę zezwolenia stanowi kwestia stosunków własnościowych w "A", spowodowana zmianami w składzie osobowym wspólników spółki cywilnej, powstałymi na skutek zawarcia umów cywilnoprawnych pomiędzy zainteresowanymi osobami w dniu [...]1990 r., [...] 1992 r., [...] 1994 r., oraz składanych w tym zakresie oświadczeń dotyczących prowadzenia tego przedsiębiorstwa. Pogląd w tym przedmiocie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 1998 r. sygn. akt II S.A./Ka 1762/96. Sąd ten uznał, że organy nie rozstrzygnęły lub nie doprowadzały do usunięcia niepewności co do rzeczywistego składu spółki cywilnej, która miała prowadzić "A". Nie wyjaśniono, czy umowa spółki zawarta między A. K.-O. i S. D. z dnia [...] 1992 r. i umowa z dnia [...] 1994 r. zawarta pomiędzy H. O. i S. D. w istocie zmieniły umowę spółki cywilnej zawartą pomiędzy skarżącym i H. O. z [...] 1990 r. Ewentualnie czy i kiedy doszło do rozwiązania pierwszej spółki cywilnej oraz w jakiej formie. Sąd wskazał na potrzebę przeanalizowania wydanych decyzji, analizę umów spółek prawa cywilnego, treści oświadczenia skarżącego z dnia [...] 1990 r., w którym zrzeka się on wszelkich praw do "A" i przenosi je na żonę H.O.. Sąd ten wskazał ponadto, iż o ile organ uzna, że pomiędzy zainteresowanymi istnieje spór w kwestii składu osobowego spółki cywilnej, który winien być uprzednio rozstrzygnięty na drodze postępowania przed sądem powszechnym, wypełniać to będzie znamiona kwestii prejudycjalnej, co stanowi przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego.

Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. ustalenia rzeczywistego składu osobowego spółki cywilnej, co stanowi kwestię sporną między stronami, twierdzi jedynie, iż zagadnienie to powinno zostać rozstrzygnięte przez organ administracyjny w trybie art. 100 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego skoro w terminie wyznaczonym przez organ wnioskodawcy nie wystąpili do sądu powszechnego o ustalenie składu osobowego spółki, to organ I instancji powinien był podjąć zawieszone postępowanie i samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienie wstępne. Wskazał przy tym na stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. co do obowiązku zastosowania art. 100 § 3 k.p.a. wyrażane w postanowieniu z dnia 5 listopada 2002 r. uznającym zażalenie skarżącego na bezczynność organu I instancji za uzasadnione oraz w postanowieniach z dnia [...] 2003 r. oraz [...] 2003 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie. Zatem w ocenie skarżącego powyższy przepis powinien mieć zastosowanie niezależnie od tego, czy strona następnie z takimi zagadnieniem wystąpiła do sądu po uchybieniu temu terminowi, jak to miało miejsce w rozpoznanej sprawie, bowiem dopiero [...] 2002 r., a więc po upływie wyznaczonego przez organ terminu, S. D. wytoczył powództwo w przedmiotowym zakresie przed sądem powszechnym.

Przepis art. 100 § 3 k.p.a. przewiduje tryb nadzwyczajny usuwania przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Jego istota polega na tym, że organ we własnym zakresie rozstrzyga zagadnienie prejudycjalne, rozpoznając kwestię wstępną we własnym zakresie, co łączy się w tej sytuacji z badaniem spraw wykraczających poza zakres właściwości organu. Zgodnie z tym przepisem, gdy strona, mimo wezwania organu, nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego do właściwego organu lub sądu, organ załatwi sprawę rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Zatem brak inicjatywy strony, a więc niewystąpienie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego, a tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia stosownego postępowania, upoważnia organ do zastosowania nadzwyczajnego tryby rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, który w istocie narusza podział kompetencji pomiędzy organami. Sytuacja ta ma więc charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od podstawowego trybu rozstrzygania kwestii prejudycjalnej przez właściwy do tego organ lub sąd wyrażonej w art. 100 § 1 k.p.a.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w istocie w terminie zakreślonym przez organ strony nie wystąpiły do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. W tej sytuacji brak jest udokumentowania w aktach sprawy wystąpienia z powództwem sądu powszechnego stanowiło podstawę do uwzględnienia zażalenia skarżącego na bezczynność organu oraz wskazanie na zastosowanie trybu nadzwyczajnego określonego w art. 100 § 3 k.p.a. Jednakże, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, rozważając istnienie przesłanek do podjęcia zawieszonego postępowania, organ I instancji był zobowiązany do uwzględnienia okoliczności mających wpływ na dalsze postępowanie w tym zakresie. Jak wynika z akt sprawy S. D. wystąpił w dniu [...] 2002 r. do Sądu Rejonowego w K. z pozwem o ustalenie, iż wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne w Polsce "A" w K. na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...] 1988 r. z późniejszymi zmianami stan na dzień [...] 1994 r. byli S. D. i H. K.. Sąd ten postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] przekazał pozew do Sądu Okręgowego w K..

W tej sytuacji należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zastosowanie nadzwyczajnego trybu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, przewidzianego w art. 100 § 3 k.p.a. można uznać za możliwe, gdy stan sprawy dokumentuje brak wszczętego postępowania w kwestii prejudycjalnej. Rozwiązanie takie pozwala bowiem na uniknięcie w ostateczności rozbieżności w ocenie kwestii wstępnej. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przez organ przy wydaniu decyzji stawi bowiem podstawę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Prawidłowe zatem było – zdaniem Sądu – stanowisko organów obu instancji, że skoro sprawa dotycząca kwestii prejudycjalnej zawisła przed sądem powszechnym, co zostało udokumentowane, brak było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Dodać przyjdzie że na rozprawie w dniu Skarżący podał, iż pierwsza rozprawa z powództwa S. D. odbędzie się [...] 2005 r.

Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, iż w postępowaniu doszło do naruszenia zasady zaufania do organów prowadzących postępowanie wobec odmiennego stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zawartego w postanowieniu z dnia [...] r., w którym organ ten wskazał Prezydentowi Miasta K. art. 100 § 3 k.p.a., jako właściwemu do rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej oraz w postanowieniu z dnia [...] r., gdzie stwierdził, że fakt wytoczenia powództwa, po jego udokumentowaniu i ustaleniu znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, winien być przy tym uwzględniony jako istotny element stanu faktycznego, nie jest uzasadniony. Przyjdzie stwierdzić, że organ ma prawo do zmiany wcześniej prezentowanego stanowiska, tym bardziej w sytuacji, gdy zmiana ta może wynikać z odmiennych stanów faktycznych bądź zebranego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Organ uwzględniając zażalenie skarżącego na bezczynność co do stanu zawieszenia postępowania oraz obowiązku zastosowania art. 100 § 3 miał na względzie brak udokumentowania w aktach sprawy wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. W drugim przypadku przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania na skutek rażącego naruszenia prawa, wobec powtórnego wezwania S. D. do wystąpienia z pozwem do sądu powszechnego w trybie art. 100 § 3 k.p.a. Przy czym trzeba wskazać, iż stanowisko organu w kwestii obowiązku zastosowania w sprawie art. 100 § 3 k.p.a. w przypadku udokumentowania faktu wytoczenia powództwa i ustaleniu jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest kategoryczne.

Co do zarzutu naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. przyjdzie stwierdzić, że w istocie w sprawie doszło do przewlekłości postępowania przed organem I instancji, co zresztą było podstawą do uwzględnienia skargi na bezczynność tego organu. Jednakże w rozpoznawanym stanie sprawy odmowa podjęcia zawieszonego postępowania, wobec faktu wytoczenia powództwa przed sądem powszechnym, mającego za przedmiot kwestię prejudycjalną, nie stanowi o naruszeniu tej zasady. Zawieszenie postępowania jest bowiem prawem przewidzianą instytucją prawa biegu terminu załatwienia sprawy na skutek zaistnienia określonych okoliczności wskazanych w art. 97 k.p.a. Trzeba wskazać, że szybkość postępowania z naruszeniem przepisów prawa, w tym innych reguł postępowania, może prowadzić w efekcie do przewlekania załatwienia sprawy przez konieczność ponownego jej rozpatrzenia w toku instancji, bądź do weryfikacji decyzji w trybach nadzwyczajnych bądź na drodze sądowej.

Za chybiony należy uznać zarzut wydania decyzji w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, tj. art. 101 § 1 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 101 § 1 o postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenia (§ 3). Powyższa regulacja oznacza, że organ we wskazanej formie rozstrzyga w całym zakresie spraw co do zawieszenia postępowania, a więc zarówno co do zawieszenia lub odmowy zawieszenia postępowania, jak również co do podjęcia lub odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Skoro w chwili rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania, bez względu na fakt, że zawieszenie to nastąpiło z urzędu, nie ustały przesłanki uzasadniające dalsze jego zawieszenie wynikające z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zatem wydanie postanowienia w oparciu o wskazane przepisy prawa nie można uznać za wadliwe. Wobec powyższego przyjdzie dodatkowo stwierdzić, że storna może wnosić o podjęcie zawieszonego postępowania na skutek ustania przyczyny zawieszenia, a organ w tym zakresie winien rozważyć okoliczności uzasadniające dalsze utrzymywanie stanu zawieszenia sprawy, czemu następnie powinien dać wyraz poprzez wydanie postanowienia zgodnie z art. 101 § 1 k.p.a., na które przysługuje zażalenie, a zatem zarzut skarżącego, co do naruszenia art. 102 k.p.a. nie znajduje podstaw.

Ponadto przyjdzie wskazać, że treść uzasadnienia pozwu z dnia [...] 2002 r. przeczy twierdzeniom skarżącego, iż powództwo S. D. nie zmierza w istocie do realizacji wskazań NSA w kwestii analizy wszystkich umów spółek prawa cywilnego zawartych w celu prowadzenia "A", z których ostatnia została zawarta [...] 1994 r.

Również zarzut błędnego pouczenia o trybie wniesienia skargi nie jest uzasadniony, bowiem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, tj. 31 stycznia 2003 r. nie obowiązywały ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, w tym ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która w art. 54 § 1 określa, w sposób odmienny od dotychczasowego, tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Ustawy te weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. i z tym dniem nastąpiła utrata mocy ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Przyjdzie wskazać przy tym, że stosownie do przepisu art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wniesioną w terminie bezpośrednio do sądu, sąd ten przekazuje organowi ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 tej ustawy.

Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały uzasadnienia. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.