Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 469/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1,  art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze "W" w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) ,art. 2, art. 3 ust 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm;) § 1 ust 3 1lit.c) uchwały Rady Miejskiej Nr II/8/02 z 7 grudnia 2002 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2003r. (Dz. Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego Nr 92, poz. 2022) określił "W" w S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, że wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe potwierdziło, iż podatniczka w okresie od 1.01.2003 r. do 31 grudnia 2003r. była właścicielem gruntów o pow. [...] m kw. tj. działek nr [...] stanowiących drogi, położonych na terenie obrębu S. gmina S., od których wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2003 r. wynosi od gruntów zajętych na drogi [...] zł,. Wskazując na treść art. art. 2, art. 3 ust 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 ust 3 lit c) cytowanej wyżej Uchwały Rady Miejskiej, organ ten stwierdził, że "W", jako właściciel nieruchomości miała obowiązek - bez wezwania - złożyć deklarację podatkową, odpowiednio ją skorygować a także uiścić za dane przedmioty opodatkowania podatek od nieruchomości, w terminach do 15 każdego miesiąca 2003 r., w równych ratach płatne po [...] zł.

Pomimo ustawowego obowiązku podatniczka nie złożyła w terminie stosownej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2003 r., także do dnia wydania tejże decyzji nie dokonała wpłaty należnego podatku za 2003 r., w kwocie [...] zł na konto tut. organu podatkowego. Powyższa należność stanowi więc zaległość podatkową.

W odwołaniu od wymienionej wyżej decyzji podatniczka zarzuciła niezgodność jej z prawem w zakresie wymierzenia podatku od nieruchomości od gruntów zajętych pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, które błędnie zakwalifikowane zostały jako drogi, tj. naruszenie przez organ podatkowy art. 2 i 4 ustawy z 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) a także przepisów zawartych w ustawie z 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454) i ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) a w konsekwencji błędne ustalenie, że na skarżącej ciąży obowiązek podatkowy wskazany w w/w decyzji.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych jak ma to miejsce w przypadku strony skarżącej jako przyległe do użytku rolnego są traktowane jako użytek rolny. Jeżeli podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, to grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, nie są przedmiotem podatku od nieruchomości.

Także w przypadku zakwalifikowania takiej "drogi" jako budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - co nie jest jednak właściwe - nie może ona być zdaniem odwołującej przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ponieważ budowla ta jest związana z działalnością rolniczą, a nie z działalnością gospodarczą .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm. ) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ ten powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj: Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) stwierdził, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków

Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z postanowieniem § 68 ust. 3 pkt 7 lit "a" tego rozporządzenia symbolem "dr" oznaczone są w ewidencji drogi należące do kategorii terenów komunikacyjnych, a nie do kategorii użytków rolnych. Grunty oznaczone takim symbolem nie są zatem wg tego organu wyłączone spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.)

Rację ma podatnik zdaniem tego organu wskazując, że zgodnie z pkt 3 ppkt 7 lit. "a" załącznika nr 6 do w/w rozporządzenia, określającego sposób zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia i grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego. Niemniej jednak sporne grunty zostały w ewidencji oznaczone symbolem "dr", a zatem w świetle przepisów podatkowych są one drogami nie będącymi użytkami rolnymi, a nie gruntami zajętymi pod wewnętrzną komunikację wliczanymi do przyległego użytku gruntowego. O ile stan odzwierciedlony w ewidencji gruntów nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, to podatnik dysponuje określonymi ustawą uprawnieniami do zainicjowania postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie czy zachodzą podstawy do zmiany przyjętej kwalifikacji gruntów i ewentualne wprowadzenie zmian. Dopóki jednak przedmiotowe grunty są oznaczone w ewidencji w sposób wykluczający możliwość zakwalifikowania ich do użytków rolnych podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, dopóty stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a na podatniku ciąży obowiązek składania, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru oraz wpłacania obliczonego w deklaracji podatku od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną wyżej decyzję "W" zarzuciła , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 2 i 4 ustawy z 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm. ), a także przepisów zawartych w ustawie z 17.05 .1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn zm. ), rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838 z późno zm.), a także art. 120, 124 i 210 § 4 z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez należytej podstawy prawnej, a także: niedostateczne wyjaśnienie jego zasadności, brak odniesienia się przez organ wydający tę decyzję do okoliczności powoływanych przez skarżącą, a uwydatnione zwłaszcza w niewystarczającym i wadliwym - z uwagi na treść art. 210 § 4 cytowanej ustawy - uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w/g norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca potrzymała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazała na rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), w którym zawarta jest urzędowa tabela klas gruntów oraz sposób i tryb przeprowadzania klasyfikacji gruntów, gdzie użytki gruntowe dzielą się m.in. na użytki rolne, grunty zabudowane i zurbanizowane. Wśród gruntów zabudowanych i zurbanizowanych rozporządzenie wymienia tereny komunikacyjne, w tym drogi oznaczone symbolem – dr.

Do użytku gruntowego o nazwie "drogi" w rozumieniu przepisów ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych.

Natomiast grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego zgodnie z ust. 3 pkt 7 zał. Nr 6 wyżej cyt. rozporządzenia.

Jeżeli zatem podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, to zdaniem skarżącej grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, nie są przedmiotem podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej przedłożył wykaz zmian danych ewidencyjnych wraz z wypisem z rejestru gruntów wg stanu na dzień 9 czerwca 2004 r. wskazując, że obecnie przedmiotowe działki nie są już oznaczone jako drogi lecz wchodzą w skład gospodarstwa rolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa., a tylko w takim przypadku stosownie do treści art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) Sąd mógłby uchylić zaskarżoną decyzję.

Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy podatnikami tego podatku są także posiadacze nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego.

Dokonana z dniem 1.01.2003 r. nowelizacja wskazanej wyżej ustawy spowodowała, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów uzależnione zostało od określonego ich sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, wskazując zarazem, iż opodatkowaniu temu nie podlegają jedynie grunty sklasyfikowane w tej ewidencji jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2), przez którą rozumie się działalność, o jakiej mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej z wyłączeniem działalności rolniczej lub leśnej (art. 1a pkt 4). Pod rządami znowelizowanej z dniem 1.01.2003 r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości pozostają nadal posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a").

Jak to wynika z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), regulującej m.in. sprawy ewidencji gruntów i budynków, przez ewidencję tę rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami i lokalami. Według przepisów art. 20 tejże ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. przede wszystkim ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas glebo-znawczych, przy czym grunty rolne i leśne obejmuje ona gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, zaś w odniesieniu do gruntów leśnych ewidencję tę prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów należy do zadań starostów (art. 22 ust. 1). Ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń (art. 21 ust. 1).

Wynika z przedstawionych regulacji, iż o zaliczeniu określonego gruntu do przedmiotów wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje w istocie informacja o rodzaju danego użytku gruntowego zawarta w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę. Zakwalifikowanie w tejże ewidencji określonego użytku gruntowego jako użytku rolnego oznacza, iż nie podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i że objęty jest on przepisami o podatku rolnym. Bez znaczenia dla tego opodatkowania pozostają zatem, wbrew temu co wywodzi się w skardze, informacje o charakterze określonego użytku gruntowego wynikające ze źródeł innych aniżeli ewidencja gruntów i budynków, prowadzona w oparciu o regulację zawartą w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie.

Jest w rozpatrywanej sprawie okolicznością faktyczną przez stronę skarżącą nie zakwestionowaną, że ewidencja gruntów i budynków, prowadzona przez właściwy w tej mierze organ, zawiera informację o zaklasyfikowaniu opodatkowanych zaskarżoną decyzją gruntów do użytków gruntowych określonych jako "drogi" i oznaczane symbolem dr. Tak więc, zarówno na gruncie obowiązującej do 31.12.2002 r. regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (art. 3 ust. 1 pkt 3), jak i regulacji obowiązującej po nowelizacji tejże ustawy wprowadzonej w życie od dnia 1.01.2003 r. (art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2), będące przedmiotem spornego opodatkowania grunty stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości i przez organy podatkowe obu instancji zasadnie opodatkowaniem tym zostały objęte, skoro w postępowaniu podatkowym informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a dotyczące rodzaju danego użytku gruntowego, są dla tych organów wiążące. W świetle przedstawionych wyżej postanowień zarówno ustawy podatkowej, jak i ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne za bezzasadny uznać należy podniesiony w skardze zarzut dotyczący błędnego zakwalifikowania spornych użytków gruntowych do kategorii nie będącej użytkiem rolnym. Ocena zgodności takiego zakwalifikowania z rzeczywistym stanem rzeczy nie należy bowiem do kompetencji organu podatkowego, wobec czego przyjęcie przez ten organ wynikającej z ewidencji gruntów i budynków informacji za podstawę ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości nie może być uznane za dokonane z naruszeniem przepisów prawa.

Z prawidłowych ustaleń organów podatkowych wynika , że w roku 2003 sporne grunty oznaczone były w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" , co zgodnie z § 68 ust.3 pkt 7 a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz.454 ) oznacza , że grunty te należały do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych stanowiących tereny komunikacyjne tj. w tym przypadku drogi. Użytki rolne jak wynika z § 68 ust. 1 tegoż rozporządzenia dzielą się na grunty orne , oznaczone symbolem –R, sady, oznaczone symbolem- S, łąki trwałe, oznaczone symbolem –Ł, pastwiska trwałe , oznaczone symbolem – Ps, grunty rolne zabudowane , oznaczone symbolem złożonym z litery B oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, grunty pod stawami, oznaczone symbolem- Wsr oraz rowy , oznaczone symbolem- W. Sporne działki żadnego z symboli użytków rolnych w okresie , którego dotyczy zaskarżona decyzja nie posiadały, gdyż były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako drogi- dr , a wobec tego nie były wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Zawarty w załączniku nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 poz. 454 ) zapis, iż grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych , leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia, a grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku skierowany jest do organów klasyfikujących grunty, będąc wskazówką jak należy takie grunty klasyfikować.

Przepisu tego nie można jednak interpretować w ten sposób jak to czyni skarżąca , by to organy podatkowe miały możliwość wypowiadania się co do prawidłowości klasyfikacji poszczególnych gruntów. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości jak to wcześniej wskazano zobowiązane są opierać się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków i nie są uprawnione do dokonywania zmian w tej ewidencji.

Powoływanie się przez pełnomocnika skarżących na rozprawie, na dokonane w czerwcu 2004 r. zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące spornych działek nie ma zdaniem Sądu wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd bowiem ocenia legalność zaskarżonego aktu na dzień wydania tego aktu , biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w tym czasie. Okoliczności te mogą mieć więc znaczenie przy wymiarze podatku, ale za okresy po dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wbrew zatem zarzutom skargi nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Organ odwoławczy przy tym w uzasadnieniu decyzji wskazał wbrew temu co zarzuca skarżąca zarówno fakty, które uznał za udowodnione jak i przyczyny nie podzielenia stanowiska skarżącej i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, przytaczając również przepisy prawa. Prawidłowo również organ ten uznał, że w stosunku do spornych działek nie ma zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty te nie są bowiem sklasyfikowane jako nieużytki.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi skargę jako niezasadną należało na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.