Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1304/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 156  par. 1 i 2,  art. 16
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. T., R. T. i D. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] - Zarządu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1957 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Państwa nieruchomości położonych w [...], przy ul. [...], Al. [...], ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - tj. lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2, lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2 oraz lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2, stanowiących własność L. T. i A. z B. T. - w zakresie obejmującym obecne działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] oraz [...] z obrębu nr [...], które stanowią tereny niezabudowane blokami mieszkalnymi.

W uzsadnieniu organ wskazał, że orzeczeniem z dnia [...] października 1957 r.

nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. [...] - Zarząd Spraw Wewnętrznych dokonał wywłaszczenia na rzecz Państwa m.in. nieruchomości położonych w [...],przy ul. [...], Al. [...], ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - tj. lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2, lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2 oraz lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2, stanowiących własność L. T. i A. z B. T.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] października 1957 r. wystąpili S. T., R. T. oraz D. S. ( następcy prawni L. T. i A. T. ).

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury, wydzielił do odrębnego rozstrzygnięcia w ramach decyzji częściowej postępowanie obejmujące działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] stanowiące obecnie niezabudowaną część wywłaszczonej nieruchomości. W zakresie pozostałych działek znajdujących się pod blokami mieszkalnymi, tj. działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu nr [...] wydane zostało postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], zawieszające postępowanie do czasu uzyskania prawomocnych postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J. i J. W.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] - Zarządu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1957 r. nr [...] w części opisanej wyżej.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższa decyzją złożyli S.T., R.T. oraz D.S.

Po rozpatrzeniu wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, stwierdził, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Kwestionowane orzeczenie wywłaszczeniowe wydane zostało w oparciu o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz.U. Nr 20, poz. 138), w brzmieniu nadanym ustawą za dnia 30 grudnia 1949 r. (Dz.U. Nr 65, poz. 527) (zwanego dalej dekretem) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz.U. 1934 r., Nr 86, poz. 776) w kształcie nadanym ustawą z dnia 30 marca 1939 r. o zmianie prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz.U. 1939 r., Nr 31, poz. 205). Oceniając orzeczenie z [...] października 1957 r. pod względem materialnym organ nadzoru stwierdził przede wszystkim, że na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r. wywłaszczeniu podlegały nieruchomości zajęte w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, jeżeli znajdowały się w dniu jego wejścia w życie ( 16 kwietnia 1948 r. ) we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Natomiast art. 2 powołanego dekretu stanowił, że wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które:

1. zajęte zostały:

a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej,

b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa,

c) na cele wojskowe,

d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze,

e) pod zalesienia lub na melioracje,

f) na cele użyteczności publicznej,

2. są nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.

Z akt sprawy wynika , że szereg nieruchomości, w tym nieruchomości L.T. i A. z B. T., zostały zajęte przez okupanta w okresie wojny. Na przedmiotowym gruncie okupant niemiecki wybudował bloki mieszkalne oraz urządził skwery i zieleńce. Przedmiotowe bloki, które przeznaczone były również na cele pomieszczeń urzędów i biur, względnie mieszkań służbowych dla pracowników tych biur, przeszły następnie pod przymusowy zarząd miejski. Z akt sprawy wynika również, iż pismem złożonym w dniu 27 grudnia 1949 r. Prokuratoria Generalna RP Oddział w [...] wniosła o wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., co wynika z pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 30 lipca 1960 r. skierowanego do Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. W ocenie organu wybudowanie na przedmiotowej nieruchomości bloków mieszkalnych przez okupanta, w powojennych realiach braków mieszkaniowych dla ludności cywilnej oraz szeregu innych trudności spowodowanych zakończeniem wojny powoduje, iż zasadne jest uznanie, że nieruchomości te niezbędne były dla celów użyteczności publicznej. Jednakże przedmiotem niniejszego postępowania są działki oznaczone obecnie nr [...], nr [...], nr [...] oraz [...]. Z posiadanych akt sprawy wynika, że wywłaszczona działka nr [...], w której zakres wchodzi obecnie również część działki nr [...], została zajęta pod uregulowanie ulicy [...] (część ulicy [...]), pozostałe zaś ww. działki nr [...], nr [...], nr [...] stanowią zieleń miejską. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 2 pkt 1 lit d dekretu.

Jednocześnie orgaz wskazał, iż A. i L. T. najprawdopodobniej w czasie wojny bądź po wojnie wyjechali z kraju. Powyższe wynika z postanowień spadkowych po ww. osobach, z których wynika, iż A. T. zmarła w B. (w dniu [...] marca 1949 r.), a L. T. w S. Ww. osoby, ani ich następcy prawni nie złożyli również odwołania od orzeczenia wywłaszczeniowego. Zatem należy wnioskować, iż ich nieruchomość znajdowała się we władaniu jednostek publicznych - Urzędu Likwidacyjnego, a następnie miasta.

Uwzględniając powyższe ustalenia organ wskazał, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki wywłaszczenia ujęte w art. 1 i art. 2 dekretu, bowiem nieruchomość została zajęta w okresie od 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej, a po tym okresie nadal była użytkowana na te cele i w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. znajdowała się we władaniu jednostek publicznych. Zatem brak jest w niniejszej sprawie rażącego naruszenia prawa.

Orgna administracji odniósł się również do faktu , że A. T. nie żyła w dacie wydania orzeczenia wywłaszczeniowego. Wskazał , iż w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. rozstrzygnięcia i zawiadomienia były ogłaszane w drodze publicznych obwieszczeń. Zatem w przypadku A. i L. T. brak jest możliwości rażącego naruszenia prawa z tego powodu, bowiem nie są oni wymieni w rozdzielniku badanego orzeczenia. W związku z tym w ogóle nie zostało do nich skierowane przedmiotowe orzeczenie.

Przedmiotowa nieruchomość została dokładnie oznaczona przez podanie numerów poszczególnych działek i ich powierzchni, a także wskazanie właścicieli nieruchomości wpisanych w księdze wieczystej, co umożliwiało jej właścicielom identyfikację tej nieruchomości. Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. nie regulował bowiem instytucji stricte wywłaszczeniowej, w której istotne znaczenie ma określenie właściciela nieruchomości w dacie wydawania orzeczenia o wywłaszczeniu. Postanowienia dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. miały charakter nacjonalizacyjny. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 3 dekretu odjęcie prawa własności następowało z dniem 9 maja 1945 r., a nie z dniem uzyskania ostateczności orzeczenia administracyjnego. Pozytywne potwierdzenie zaistnienia wskazanych w art. 1 i 2 dekretu okoliczności skutkowało zaś odjęciem prawa własności nieruchomości z konkretnie określoną datą wsteczną - z dniem 9 maja 1945 r., a nie z datą wydania, czy uzyskania przez orzeczenie przymiotu ostateczności. Wskazać przy tym należy, iż odjęcie prawa własności nieruchomości z dniem 9 maja 1945 r. następowało bez względu na osobę ówczesnego właściciela (często zaginionego podczas działań wojennych lub okupacji), z której poszukiwań przepisy dekretu zwolniły zarówno wnioskodawcę postępowania, jak i organ orzekający (art. 4 ust. 1 pkt 2 i 4 dekretu). Tym samym skoro z dokumentów wynika, że A. T. zmarła w B. w dniu [...] marca 1949 r., a więc po dacie odjęcia prawa własności przedmiotowej nieruchomości (tj. 09.05.1945r.), to nie można uznać, aby w tej części organ rażąco naruszył ówcześnie obowiązujące prawo.

Organ nie stwierdził również, aby badany akt wypełniał którakolwiek z pozostałych przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 § 1 kpa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S.T., R.T. oraz D.S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej z dnia [...] maja 2012 r. oraz orzeczenia w części dotyczącej wywłaszczenia działek aktualnych, wskazując, że w ww. części decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze zarzucono:

1) rażące naruszenie prawa polegające na skierowaniu orzeczenia do osoby nieżyjącej;

2) rażące naruszenia prawa polegające na odmowie stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 2 pkt 1 lit. d i lit. f dekretu;

3) rażące naruszenia prawa polegające na odmowie stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 dekretu;

4) rażące naruszenia prawa polegające na odmowie stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 2 pkt 2 dekretu;

5) rażące naruszenie prawa polegające na akceptacji bezprawności sposobu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego;

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Orzekanie zaś w przedmiocie stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1957 r. pozostają poza kognicją sądu administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2012 r. nie naruszają prawa.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem było orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. [...] – Zarządu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1957 r. nr [...], dotyczące wywłaszczenia na rzecz Państwa nieruchomości położonych w [...] tj. lwh [...] pgr.[...] o pow. [...] m2 , lwh. [...] pgr. [...] o pow. [...] m2 oraz lwh [...] pgr. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność L. T. i A. z B. T. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ w obu instancjach uznał, że ww. rozstrzygnięcia w zakresie obejmującym obecnie działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] oraz [...] z obrębu nr [...] (które stanowią tereny niezabudowane blokami mieszkalnymi), nie naruszają rażąco prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Ocenę Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Instytucję stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą do wzruszenia decyzji w tym trybie.

W niniejszej sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U. Nr 20, poz. 138), zwanego dalej "dekretem".

Zgodnie z art. 1 ust 1 tegoż dekretu możliwe było wywłaszczenie nieruchomości, jeżeli została ona zajęta w okresie wojny 1939-1945 r. na jeden z celów określonych w art. 2 ust.1 i znajdowała się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związku samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych lub w dniu wejścia w życie dekretu przewidziana była na budowę, rozbudowę i przebudowę przedsiębiorstw państwowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi albo przejętych na własność Państwa (ust. 2).

Natomiast z art. 2 w/w dekretu wynika, że wywłaszczenie dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które zostały zajęte na wymienione pod literami "a – f" cele, oraz są nadal użytkowane na cele wymienione w pkt. 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt. 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.

Art. 2 ust. 1 w/w dekretu pod literami "a - e" dokładnie precyzuje i określa cele, na które nieruchomość musiała zostać zajęta, aby podlegać wywłaszczeniu i cele te nie wymagają w zasadzie interpretacji, są określone przy użyciu konkretnych pojęć. Natomiast cele pod literą "f" są określone bardzo ogólnie – " na cele użyteczności publicznej". Poza tym przed literą "f" nie użyto określenia " na inne cele użyteczności publicznej", co świadczy o tym, że poprzednie cele określone literami "a - e" nie są podane jedynie przykładowo, a są to cele stanowiące samodzielną podstawę wywłaszczenia. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość (wraz z szeregiem innych nieruchomości) w okresie wojny zajęta była przez okupanta. Na nieruchomościach objętych kwestionowanym orzeczeniem okupant niemiecki wybudował bloki mieszkalne oraz urządził skwery i zieleńce.

Fakt ten wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Tak więc zajęcie i użytkowanie przedmiotowej nieruchomości przez okupanta niemieckiego, a następnie - od 9 maja 1945 r. - a po tym okresie była we władaniu jednostek publicznych, najpierw Urzędu Likwidacyjnego a następnie miasta, spowodowało, że została spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. Należy również zauważyć , że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie nieruchomości niezabudowanych blokami mieszkalnymi . Wynika to z postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], którym Minister Infrastruktury, wydzielił do odrębnego rozstrzygnięcia w ramach decyzji częściowej postępowanie obejmujące działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] oraz [...] z obrębu [...], stanowiące obecnie niezabudowaną część wywłaszczonej nieruchomości. W zakresie pozostałych działek znajdujących się pod blokami mieszkalnymi, tj. działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu nr [...] wydane zostało postanowienie o zawieszeniu postępowania. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika , że na zajętych terenach urządzone zostały zieleńce oraz skwery. Taki cel zajęcia nieruchomości został wymieniony wprost w art. 2 ust. 1 lit. d dekretu . Ponieważ zostały spełnione przesłanki z art.1 i art.2 w/w dekretu, dlatego też Sąd uznał, że słusznie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. [...] – Zarządu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1957 r. nr [...]

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podzielił poglądu, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo przez skierowanie jej do osoby nieżyjącej – A. T. Z akt administracyjnych wynika, że A. T. zmarła w dniu [...] marca 1949r. Sąd w składzie orzekającym zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Jednak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem orzeczenie z dnia [...] października 1957 r. nie było skierowane do A. T., została ona wymieniona w treści decyzji jako właściciel, wywłaszczanej nieruchomości jedynie w celu identyfikacji nieruchomości. Zdaniem Sądu istotne znaczenie w tym zakresie ma fakt wywieszenia na tablicy ogłoszeń, w siedzibie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] października 1957 r. oraz zamieszczenia ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym . Sąd zauważa, iż procedurę taką (z uwagi na niewiedzę organu o faktycznym pobycie i adresie zamieszkania stron wydawanych decyzji), przewidywały przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. Regulacja w zakresie obwieszczeń decyzji umożliwiała więc organowi poinformowanie nie tylko adresatów decyzji, ale także ich ewentualnych spadkobierców, co do których wiedzy organ też mógł nie posiadać. Poza tym należy zauważyć, że jedynym spadkobiercą A. T. był wymieniony w treści kwestionowanego orzeczenia współwłaściciel L. T. , który żył w dacie jego wydawania. Jako jedyny następca prawny A. T. nie był więc pozbawiony możliwości obrony swoich uprawnień.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa polegającego na odmowie stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 2 pkt 1 ilt d i lit e, pkt 2 oraz art. 1 ust. 1 dekretu , to zdaniem sądu , również ich nie można uznając je za zasadne. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku , że przedmiotowe postępowanie dotyczy wyłącznie działek niezabudowanych tj. działek na których zostały urządzone wyłącznie skwery, zieleńce , ulice i place publiczne , a taki cel został expresis verbis wymieniony w art. 2 pkt 1 lit d dekretu jako samodzielna przesłankę wywłaszczenia. Z tego powodu w przedmiotowym postępowaniu nie ma potrzeby oceny przesłanki zajęcie na cel użyteczności publicznej. W odrębnym postępowaniu będzie bowiem przedmiotem badania decyzja w części obejmującej grunty zabudowane blokami mieszkalnymi i w właśnie w tamtym postępowaniu będzie przedmiotem badania przesłanka zajęcie na cele użyteczności publicznej . Na marginesie jedynie sąd chciałby zauważyć, że pojęcie "cel użyteczności publicznej" nie został zdefiniowany w dekrecie i jego interpretacja musi następować na kanwie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Nie można zatem bez odniesienia się do realiów określonej sprawy, stwierdzić że zajęcie nieruchomości pod budynki mieszkalne nie mieści się w kategorii zajęcia "na inne cele użyteczności publicznej". Przy ocenie ważności kwestionowanego orzeczenia z [...] października 1957 r. nie można pomijać istniejących wówczas powojennych uwarunkowań związanych z potrzebą zapewnienia substancji mieszkaniowej dla ludności w kraju ciężko dotkniętymi zniszczeniami wojennymi. Sąd chciałby również zauważyć, że powołanie się w skardze na stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że " zajęcie jakiejkolwiek nieruchomości przez okupanta było z definicji zaprzeczeniem użyteczności publicznej rozumianej jako możliwości powszechnego z niej korzystania" jest zupełnie niezrozumiałe w sytuacji , gdy taki pogląd został wyrażony jedynie w jednym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego , następnie uchylonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 669/12 . W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zawarł wprost przeciwne stanowisko , wskazując że zaakceptowanie wyżej przytoczonego poglądu oznaczałoby, że generalnie dekret z 7 kwietnia 1948 r. nie miałby racji bytu .

Również stanowisko, że poprzednicy prawni skarżących nigdy nie utracili prawa własności, ani tym bardziej prawa posiadania samoistnego przedmiotowych działek nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dokumentacyjnym. Sam fakt przeprowadzenia postępowania spadkowego po M. T. i wpisanie się do księgi wieczystej w jego miejsce jako nowi współwłaściciele nie oznacza , że L. T. i A. T. nigdy nie utracili posiadania działek będących przedmiotem wywłaszczenia. Posiadanie jest bowiem stanem faktycznym władztwa nad rzeczą, Jego decydującym elementem jest faktyczny związek osoby, jako podmiotu prawa cywilnego, z rzeczą. Posiadanie ( także samoistne ) nie może być zatem utożsamiane z podejmowaniem czynności prawnych związanych z nieruchomością . Nie można zatem uznać – jak tego chcą skarżący- że Zarząd Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nigdy nie władał budynkami jako samoistny posiadacz .

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu kwestionowanego orzeczenia , to również on nie może odnieść skutku. Postępowanie nadzorcze dotyczy orzeczenia wydanego w 1957 r. czyli ponad 50 lat temu . Z tego powodu zgromadzony materiał dokumentacyjny jest skromny. W postępowaniu nadzorczym, którego celem jest eliminacja orzeczeń obarczonych najcięższymi wadami, nie można domniemywać , że skoro jakiegoś dokumentu brakuje w aktualnie dostępnych aktach archiwalnych , to nie było go również na etapie prowadzenia postępowania administracyjnego. Stanowiłoby to całkowite zaprzeczenie zasad postępowania nadzwyczajnego, którego jedynym celem jest zbadanie czy kwestionowane orzeczenie w sposób nie budzący wątpliwości rażąco narusza prawo. Postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948r. było w najwyższym stopniu odformalizowane . Należało złożyć odpowiedni wniosek do dnia 31 grudnia 1949 r., wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie powinien zostać zatwierdzony przez odpowiedni organ , zaś doręczenia do rąk właścicieli lub posiadaczy zastąpione zostały ogłoszeniami . To , że takie czynności w toku postępowania administracyjnego miały miejsce wskazują pośrednio inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy , takie jak np. pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 30 lipca 1960 r. oraz pisma innych osób objętych postępowaniem wywłaszczeniowym . Reasumując, stwierdzić należy, że organ nadzoru w niniejszym postępowaniu dokonał prawidłowej oceny przebiegu postępowania wywłaszczeniowego, które doprowadziło do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia .

Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).