Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1670/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48, art. 49e ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 214 poz 1407
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 138, art. 156
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant spec. - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. [...] w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... w przedmiocie nakazania zwrotu wypłaconych środków pieniężnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... marca 2011 r. znak: ...; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz W. [...] w Ł. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W roku 2006 Województwo ... Urząd Marszałkowski w ... (zwane dalej również: skarżącym) zawarło z Domem Pomocy Społecznej z siedzibą w Ł. umowę Nr ..., której przedmiotem jest dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zadania polegającego na "..." o łącznej wartości ... zł. W umowie ustalono termin realizacji zadania na ... grudnia 2006 r.

W dniach ...-....03.2007 r. oraz ...-....03.2007 r. została przeprowadzona przez Fundusz kontrola, której przedmiotem było ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie wydatkowania przez Samorząd Województwa ... środków PFRON przekazanych według algorytmu w 2006 r., m.in. na dofinansowanie powyższych robót budowlanych. W wyniku tej kontroli stwierdzono, iż realizacja umowy nie spełnia warunków w niej zawartych w zakresie terminu wykonania przedmiotu zadania, jak również celu przedsięwzięcia, tj. dostosowania obiektów do potrzeb osób niepełnosprawnych. W dniu ... grudnia 2006 r., tj. dwa dni po terminie, w którym inwestycja miała być zakończona, przeprowadzono kolejną kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie została wykonana zgodnie z umową. Wobec tego w dniu ... grudnia 2006 r. Zarząd Województwa ... złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy Nr ..., a następnie pismem z dnia ... marca 2007 r. wezwał Dom Pomocy Społecznej w ... do zwrotu środków przekazanych w kwocie ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W związku z powyższym, ustalone w wyniku kontroli Funduszu nieprawidłowości zostały przedstawione w wystąpieniu pokontrolnym z dnia ... czerwca 2007 roku znak: ... r., z jednoczesnym zobowiązaniem Marszałka Województwa do zwrotu kwoty w wysokości ... zł.

Na podstawie przyjętej przez Zarząd Funduszu informacji służb kontrolnych PFRON, o braku realizacji zaleceń pokontrolnych przez Marszałka Województwa ..., pismem z dnia ... września 2007 r. Samorząd Województwa ... został wezwany do zwrotu wyżej wymienionych środków.

W nawiązaniu do otrzymanego wezwania Zarząd Województwa ... wystąpił do Funduszu pismem z dnia ... września 2007 r. z prośbą o odstąpienie od zwrotu żądanej kwoty.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia ... października 2007 r. Fundusz zwrócił się o przedstawienie informacji niezbędnych do podjęcia decyzji w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, iż w piśmie Samorządu z dnia ... września 2007 r. zawarte zostało stwierdzenie, że starosta powiatu p., którego jednostką organizacyjną jest DPS w Ł., poinformował Zarząd Województwa o usunięciu usterek, Fundusz zwrócił się z pytaniem, czy Marszałek Województwa uznał realizację zaleceń pokontrolnych określonych przez służby samorządowe za prawidłową i czy zaistniały zatem okoliczności do odstąpienia od żądania przypisanej do zwrotu kwoty.

Odpowiadając na wyżej wymienione pismo Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. pismem z dnia ... grudnia 2007 r. poinformowało PFRON, że wszystkie zalecenia pokontrolne zostały wykonane i w związku z tym przyczyny będące podstawą wypowiedzenia umowy zostały wyeliminowane. Jednocześnie R. skierowało prośbę o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty ... zł, wydatkowanej w ramach umowy Nr ...

Nie uwzględniając powyższego żądania skarżącego, Fundusz podjął stosowne działania celem odzyskania wierzytelności, składając w dniu ... stycznia 2010 r. pozew o zwrot środków, jednak w wyniku zażalenia strony na postanowienie sądu I instancji Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt I Acz ... odrzucił pozew PFRON, uznając za niedopuszczalną drogę postępowania sądowego.

W konsekwencji w dniu ... grudnia 2010 r. nr ... Prezes PFRON zawiadomił Marszałka Województwa o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Ostatecznie decyzją z dnia ... marca 2011 r., nr ... Prezes PFRON orzekł o nakazie zwrotu wypłaconych Województwu ... środków Funduszu, przekazanych w 2006 r. Samorządowi Województwa ... według algorytmu na podstawie art. 45 ust. 3a i art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 214, poz. 1407 ze zm.) zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji".

W jej uzasadnieniu wyjaśnił, jako bezsprzeczny fakt ujawnienia w trakcie kontroli PFRON nieprawidłowości dotyczących niewykonania zadania w terminie wyznaczonym umową zawartą pomiędzy Samorządem Województwa ... a beneficjentem – Domem Pomocy Społecznej w Ł. oraz niezrealizowanie celu dofinansowania, jakim było dostosowanie obiektów do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Dalej, jak organ wyjaśnił, iż fakt usunięcia nieprawidłowości strona udokumentowała dopiero pismem z dnia ... sierpnia 2008 r., którego załącznik stanowił protokół pokontrolny z dnia ... sierpnia 2008 r., potwierdzający wykonanie wskazanych uprzednio usterek i braków w zakresie objętego umową remontu kapitalnego DPS w Ł.

W świetle przytoczonych okoliczności organ nie znalazł podstaw, aby oświadczenie strony zawarte w piśmie z dnia ... grudnia 2007 r. o usunięciu uchybień w realizacji umowy uznać za zgodne ze stanem faktycznym, a w konsekwencji wniosku strony o odstąpienie od żądania zwrotu środków Funduszu za zasługujące na uwzględnienie.

Powyższe, w ocenie organu, sankcjonuje obowiązek zwrotu na rachunek Funduszu środków w łącznej kwocie ... zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, przyznanych i wypłaconych przez samorząd Województwa ... Domowi Pomocy Społecznej z siedzibą w Ł., ... R. na podstawie umowy nr ... o dofinansowanie ze środków Funduszu robót budowlanych, dotyczących obiektów służących rehabilitacji w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, zawartej w dniu ... maja 2006 r.

Pismem z dnia ... kwietnia 2011 r. skarżący złożył odwołanie wnosząc m.in. o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kwoty ... zł.

Po jego rozpatrzeniu Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia ... czerwca 2011 r., nr ..., orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2008 r., Nr 14, poz. 92, ze zm.) – dalej jako: k.p.a., art. 66, art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji, utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia ... marca 2011 r. W jej uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz podniósł, iż zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ustalenie, czy organ I instancji mógł w drodze decyzji administracyjnej nakazać stronie zwrot środków Funduszu, przekazanych w 2006 r. według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. W tym kontekście odpowiadając na zarzut zawarty w odwołaniu wyjaśnił, że nie może w sprawie mieć zastosowania przepis art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji ponieważ nie znajduje on zastosowania do stosunków prawnych powstałych przed dniem jego wejścia w życie, więc przed dniem 1 stycznia 2009 r. Jednakże, w ocenie organu, zastosowanie w sprawie mają ogólne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wyraźnie odsyła przepis art. 66 ustawy o rehabilitacji.

Dalej uzasadniając administracyjny tryb dochodzenia zwrotu przekazanych środków pieniężnych, Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, że skoro przepisy prawa, którymi w przedmiotowej sprawie są przepisy ustawy o rehabilitacji nie przewidywały innej formy wyrażenia woli PFRON niż formy administracyjnej, w tym decyzji, uznać należy, że jedyną formą oświadczenia woli PFRON (w zakresie żądania zwrotu udzielonej dotacji), jako dysponenta środków publicznych przekazywanych w formie algorytmu samorządom wojewódzkim i powiatowym, jest na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji decyzja administracyjna.

Konkludując organ odwoławczy ponownie zwrócić uwagę na nieprawidłowości dotyczące niewykonania zadania w terminie wyznaczonym umową zawartą pomiędzy Samorządem Województwa ... a beneficjentem – Domem Pomocy Społecznej w Ł. oraz niezrealizowanie celu dofinansowania, jakim było dostosowanie obiektów do potrzeb osób niepełnosprawnych. Powyższe, w jego ocenie, sankcjonowało obowiązek zwrotu na rachunek Funduszu środków w łącznej kwocie ... zł wraz z odsetkami, przyznanych i wypłaconych przez samorząd Województwa ... Domowi Pomocy Społecznej w Ł.

W skardze na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... czerwca 2011 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 66 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych polegające na ich błędnej wykładni i uznaniu, że przepisy te stanowią wystarczającą podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków przekazanych samorządowi województwa na realizację jego zadań, podczas gdy nie dotyczą one w żadnym zakresie zwrotu środków, która to błędna wykładnia doprowadziła w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania tych przepisów i utrzymania w mocy na ich podstawie zaskarżonej decyzji organu I instancji;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 104 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, że przepis art. 104 k.p.a. zastosowany na podstawie art. 66 ustawy o rehabilitacji stanowi wystarczająca podstawę do wydania decyzji o zwrocie środków, podczas gdy przepis ten jest jedynie przepisem regulującym formę załatwienia sprawy administracyjnej, a brak jest przepisu prawa materialnego, który w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowiłby podstawę do wydania decyzji - które to uchybienia (zawarte w punkcie 1 i 2) skutkują stwierdzeniem, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydana została bez podstawy prawnej;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, mimo iż wydana została bez podstawy prawnej, co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w sprawie;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., polegające na uznaniu za wiążące poglądów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia sądu powszechnego, podczas gdy organy administracji winny orzekać jedynie na podstawie przepisów prawa;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 65 Kodeksu cywilnego polegające na wadliwej wykładni oświadczenia Województwa ... z dnia ... grudnia 2006 roku o rozwiązaniu umowy nr ... z dnia ... maja 2006 roku, tj. dokonania tej wykładni bez uwzględnienia treści umowy z dnia ... maja 2006 roku, a dokładnie § 8 ust.1 tej umowy i ustaleniu, że rozwiązanie umowy było skuteczne podczas gdy z uwagi na niewyznaczenie terminu do usunięcia uchybień za takie nie mogło być uznane;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza dotyczących usunięcia usterek przez Dom Pomocy Społecznej w Ł. i uznaniu "ewentualnego faktu usunięcia usterek" za nieistotny przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, co wobec bezskuteczności oświadczenia o rozwiązaniu umowy oznacza (w przypadku merytorycznego rozpatrywania zasadności zwrotu w oderwaniu od istnienia podstawy do takich działań) brak wyjaśnienia kwestii o kluczowym znaczeniu w sprawie.

Dodatkowo skarżący, jako kluczową w sprawie, poruszył okoliczność sprowadzającą się do zastosowania w sprawie, przez organ I instancji, przepisu art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który to przepis, w ocenie skarżącego, nie znajduje zastosowania do stosunków prawnych powstałych przed dniem jego wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 2009 r., a zatem także do stosunków pomiędzy Województwem ... a PFRON w roku 2006. Zwrócił nadto uwagę, iż pomimo zakwestionowanie tej podstawy prawnej, organ odwoławczy rozpatrując odwołanie przyjął, że podstawą prawną tej decyzji może być art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który to przepis, zdaniem skarżącego, stanowi jedynie podstawę do określenia wysokości środków, jakie przekazać należy na rzecz samorządu województwa, nie zaś podstawę ewentualnego zwrotu środków.

Dalej, po szczegółowym ustosunkowaniu się do postawionych w skardze zarzutów, skarżący stwierdził, że organ I i II instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i przyjmując, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało dokonane zgodnie z przepisami

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zdaniem Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia prawidłowości podstaw prawnych wydanych przez PFRON i Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji z dnia ... marca 2011 r. i z dnia ... czerwca 2011 r. nakazujących Województwu ... - Urzędowi Marszałkowskiemu – zwrot środków Funduszu, przekazanych w 2006 r. Samorządowi Województwa ....

Niekwestionowaną w sprawie okolicznością jest zawarcie w dniu ... maja 2006 r. pomiędzy Samorządem Województwa ..., a Domem Pomocy Społecznej w Ł. umowy nr ..., której przedmiotem było dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zadania polegającego na "....

Przeprowadzone przez PFRON kontrole realizacji zadania wykazały nieprawidłowości wydatkowania przez Samorząd Województwa ... środków PFRON przekazanych na dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów w 2006 r. w ramach umowy nr ... z dnia ... maja 2006 r. zawartej z Domem Pomocy Społecznej z siedzibą w Ł. Nieprawidłowości te sprowadzały się w zasadzie do stwierdzeń o nieterminowym wykonywaniu zadań określonych w powyższej umowie, co m.in. wynika z protokołu pokontrolnego Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. z dnia ... listopada 2006 r. (k... akt adm.). W protokole tym stwierdzono, że do dnia kontroli inwestycja została wykonana w ...% i nie rokuje możliwości realizacji całości zadania w wyznaczonym terminie do ... grudnia 2006 r. Kolejno przeprowadzone kontrole m.in. kontrola Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia ... sierpnia 2007 r. (k-... akt adm.) nie stwierdziła nieprawidłowości odnośnie stanu sanitarno-technicznego obiektu, a nadto potwierdziła przystosowanie obiektu dla osób niepełnosprawnych.

Przyjmując jednak, iż inwestycja nie została wykonana zgodnie z umową z dnia ... maja 2006 r. Zarząd Województwa ... złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy Nr ..., a następnie pismem z dnia 16 marca 2007 r. wezwał Dom Pomocy Społecznej w Ł. do zwrotu środków przekazanych w kwocie ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Pomimo rozwiązania powyższej umowy, przeprowadzono w 2007 r. kolejne kontrole, na podstawie których stwierdzono, iż prace remontowe zostaną zakończone dopiero w 2008 r.

Z kolei w dniu ... stycznia 2010 r. PFRON wniósł do Sądu Okręgowego w ... pozew przeciwko Województwu ... o zasądzenie od pozwanego Województwa ... na rzecz powoda kwoty ... zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Wydane w tym przedmiocie orzeczenie Sądu Okręgowe zostało zaskarżone zażaleniem, w wyniku którego Sąd Apelacyjny w ... postanowieniem z dnia ... października 2010 r., sygn. akt I Acz ... zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił pozew wyjaśniając, iż właściwy do żądania zwrotu udzielonej dotacji jest tryb postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, działając m.in. na podstawie art. 45 ust. 3a i art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji decyzją z dnia ... marca 2011 r. nakazał zwrot przekazanych Samorządowi Województwa ... środków w wysokości ... zł. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... czerwca 2011 r., gdzie organ odwoławczy w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 66 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.

Sąd w tym miejscu zauważa, o czym wspomniano powyżej, że zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy istnieje podstawa prawna do wydania zaskarżanej decyzji umożliwiającej wydanie decyzji nakazującej zwrot przekazanego dofinansowania.

W ocenie Sądu, analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazuje na to, iż organy administracji obu instancji nie miały podstaw prawnych, określonych w ustawie o rehabilitacji, do żądania zwrotu środków przyznanych i wypłaconych przez Samorząd Województwa ... Domowi Pomocy Społecznej w Ł.

Z przepisu bowiem art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji wynika, że środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu. Nie jest to zatem przepis, który stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków przekazanych samorządowi województwa na realizację jego zadań. Jak zasadnie bowiem podniósł to skarżący w skardze, przepis ten stanowi jedynie podstawę do określenia wysokości środków, jakie przekazać należy na rzecz samorządu województwa, nie zaś podstawę ewentualnego zwrotu środków. Także przepis art. 66 ustawy jest terminem procesowym i nie może stanowić podstawy prawnej zwrotu dofinansowania.

Z kolei art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, powołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji stanowiący, iż środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków (...) nie może mieć zastosowania w sprawie bowiem, jak zasadnie zwrócił na to uwagę sam Minister Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji z dnia ... czerwca 2011 r., przepis ten nie znajduje zastosowania do stosunków prawnych powstałych przed dniem jego wejścia w życie, tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r. W przedmiotowej sprawie stosunek prawny pomiędzy stronami powstał w dniu zawarcia umowy z dnia ... maja 2006 r. i stąd wniosek, że art. 49e ust. 1 nie może mieć w sprawie zastosowania tym bardziej, że ustawodawca w art. 6 i w art. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych[1], zawarł zapis zgodnie, z którym do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy rozpatruje się według przepisów dotychczasowych.

Zauważyć w tym miejscu również należy, że przed wejściem w życie art. 49e ustawy o rehabilitacji, dodanego powyższą ustawą nowelizującą, organ administracji nie miał podstaw do żądania zwrotu kwoty pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Do takiej konstatacji doszedł również sam Minister Pracy i Polityki Społecznej, który rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji Prezesa PFRON z dnia ... marca 2011 r. skorygował podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia pierwszoinstanycjnego i powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji z dnia ... czerwca 2011 r. m.in. art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który jak wyżej wskazano nie może stanowić podstawy zwrotu pobranych środków.

Również stosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych w zakresie oceny prawidłowości wykorzystania środków Fundusz, poprzez odpowiednie odesłanie przez art. 34 ust. 6b ustawy o rehabilitacji, nie daje podstaw do orzeczenia zwrotu, w niniejszym stanie faktycznym, środków na dofinansowanie inwestycji bowiem zarówno w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych[2] (art. 252 ust. 1), jak i w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych[3] (art. 145 ust. 1) mowa jest tylko o zwrocie dotacji udzielonych z budżetu państwa, które wykorzystane były niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W przedmiotowej sprawie nie występuje żadna z przedstawionych okoliczności, więc przepisy te nie mogą stanowić ewentualnej podstawy prawnej do wydania decyzji o zwrocie środków.

W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnia zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 66 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie, w szczególności poprzez przyjęcie, że mogą one stanowić podstawę prawną do wydania w sprawie zaskarżonej decyzji z dnia ... czerwca 2011 r. W tym też względzie, Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., za uzasadnione bowiem sprowadzają się one do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tym też względzie Sąd uznał za naruszenie art. 138 k.p.a. bowiem Minister Pracy i Polityki Społecznej nie mając podstaw do utrzymania w mocy decyzji obarczonej wadą nieważności winien był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonych decyzji I i II instancji, przyjmując wystąpienie w sprawie okoliczności określonych w art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., które wystąpiły na skutek wydania Zaskarżonych decyzji bez podstawy prawnej.

-----------------------

[1] Dz. U. z 2008 r., Nr 237, poz. 1652.

[2] Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240.

[3] Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104.