Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2668/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 2 i 7, art. 106, art. art. 84 par. 1, art. 107 par. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39 ust. 1 pkt 10, art. 38 ust. 3, art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5, art. 19 ust. 1 i 3, art. 18 ust. 3, art. 18a, art. 12
journal: Dz.U. 2008 nr 136 poz 856
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opinii o cofnięciu zezwolenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelna Rada Aptekarska uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymało w mocy uchwałę Nr [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...], którą pozytywnie zaopiniowano cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej w [...], przy ul. [...].

Uchwała została podjęta na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (jt. Dz. U. z 2008r., Nr 136, poz.856 z późn. z, - dalej: " u.i.a."), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), § 1 pkt 1 lit. a uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 3 lutego 2012 r. w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Do wydania niniejszych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. Okręgowa Izba Aptekarska w [...] (dalej: ORA) pozytywnie zaopiniowała wniosek [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: "WIF") z dnia [...] lutego 2015r. w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy mgr farm. F. P. [...], zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w [...] przy ul. [...]. ORA przedmiotową uchwałę wydała na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5 u.i.a. i w oparciu o § 3 Porozumienia z dnia [...] stycznia 2007r. zawartego pomiędzy Głównym Inspektorem Farmaceutycznym a Prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że opinię wydano w związku ze stwierdzeniem przez WIF nieprawidłowości w działalności w/w jednostki i wykazania prowadzenia obrotu produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż kierownik i właściciel apteki mgr far. F. P. prowadził tzw. odwrócony łańcuch dystrybucji, odsprzedając leki do hurtowni farmaceutycznych (D. sp. z o.o., T. sp. z o.o., oraz do hurtowni farmaceutycznej z siedzibą w [...]). Sprzedaż dotyczyła trudno dostępnych na rynku produktów leczniczych takich jak: [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] i inn.

W ocenie ORA farmaceuta, właściciel apteki i jednocześnie kierownik odpowiedzialny za należyte prowadzenie jednostki złamał przepisy dotyczące: wymogu prowadzenia przez aptekę ogólnodostępną obrotu detalicznego produktami leczniczymi, sprzedaży z apteki produktów leczniczych z kategorii Rp. bez wymaganej recepty lekarskiej, oraz wykazał się postawą niezgodną z zasadami etyki i deontologii zawodu Aptekarza RP. Tym samym, zdaniem organu, wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie w/w apteki ogólnodostępnej, jest zasadny.

Na powyższą uchwałę zażalenie złożyła Z. sp. z o.o. (dawniej F. P.) niezgadzająca się z w/w wymienioną uchwałą.

Naczelna Rada Adwokacka (dalej: NRA) uchwałą z dnia [...] czerwca 2015r., po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, utrzymała w mocy uchwałę ORA z dnia [...] lutego 2015r.

W uzasadnieniu NRA wskazała, że rozpoznając wniosek WIF o wydanie opinii w sprawie udzielenia lub cofnięcia zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, okręgowa rada aptekarska zajmuje stanowisko w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 7 ust.2 pkt 7 i art. 29 pkt 1 u.i.a. Wyjaśniła, że postępowanie prowadzone w przedmiocie wydania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, stanowi postępowanie pomocnicze dla postępowania głównego, jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji przez WIF rozstrzygającej o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego oraz odwołanie się przez ORA do ustaleń poczynionych przez WIF a także braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu zawisłym przed ORA, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 § 4 kpa organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jest to zatem jego uprawnienie, nie obowiązek. W razie gdy organ uzna, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego jest konieczne, przeprowadza je zgodnie z zasadami i w trybach, jakim są przewidziane w kodeksie dla postępowania wyjaśniającego (dowodowego). W przedmiotowej sprawie fakt naruszenia prawa, dotyczącego charakteru prowadzonej działalności został zbadany i przekazany ORA przez WIF, który poczynił ustalenia w tym zakresie w wyniku przeprowadzonej kontroli planowej, podczas których ujawnił faktury sprzedaży wyszczególnionych we wniosku produktów leczniczych ze wskazaniem pomiotów, z którymi apteka należąca do skarżącej prowadziła obrót. Z uwagi na powyższe Naczelna Rada Aptekarska podobnie jak organ I instancji nie znalazła potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej ustalenia organu prowadzącego postępowanie główne dają podstawę do wydania pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia posiadanego przez skarżącą zezwolenia. W związku z powyższym NRA nie dopatrzyła się w postępowaniu organu I instancji naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ani art. 75 § 1 , 77 § 1 , 81 k.p.a., gdyż zdaniem NRA organ zebrał i ocenił materiał dowodowy w stopniu pozwalającym na poczynienie zawartych w zaskarżonej uchwale ustaleń. NRA nie zgodziła się przy tym z zarzutem skarżącej, jakoby ani organ inspekcji, ani organ samorządu aptekarskiego nie wskazały rodzaju naruszeń, których miał dopuścić się przedsiębiorca, skoro wprost z wniosku, jak również z zaskarżonej uchwały wynika, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z ustaleniem, że przedsiębiorca dopuszczał się sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych-hurtowni farmaceutycznych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu zawisłym przed ORA, NRA podkreśliła że postępowanie niniejsze, którego podstawę stanowi przepis art. 106 k.p.a. nie jest samodzielnym postępowaniem, lecz stadium postępowania w sprawie, która będzie załatwiona decyzją. A zatem w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy organ nie prowadził postępowania wyjaśniającego i za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął ustalenia organu prowadzącego postepowanie główne, to zarzuty i wnioski w przedmiocie przeprowadzenia postępowania dowodowego powinny być kierowane pod adresem WIF a nie względem ORA. Organ wskazał przy tym, że z brzmienia art. 106 § 2 k.p.a. wynika ze obowiązek informowania o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska leży po stronie organu prowadzącego postępowanie główne tj. w niniejszej sprawie po stronie WIF tym samym zarzut dot. naruszenia art. 8 i 10 k.p.a. nie mogą być kierowane pod adresem ORA tj. organu współdziałającego.

Organ wyjaśnił również, że wyrażając opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, w znaczącym zakresie opierał się na przytoczonych przez inspekcję okolicznościach faktycznych, bowiem inspekcja jako organ ustawowo powołany do kontrolowania podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie aptek, posiada ustawowe uprawnienia, pozwalające jej na weryfikowanie, czy sposób wykonywania tej działalności odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. W przedmiotowej sprawie zaś uzyskane przez organ inspekcji informacje wskazują na nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez skarżącą obrotu produktami leczniczymi. Uznając ustalenia WIF za prawidłowe, wiarygodne i mogące być podstawą wydania opinii przez organy samorządu aptekarskiego, NRA wskazała, że stwierdzone naruszenia nasuwają poważne wątpliwości, co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o kierownika co sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Organ wskazał przy tym, że ustalenia dokonane przez inspekcję prowadzą do wniosku, że kierownik apteki nie wypełnia prawidłowo swoich obowiązków dopuszczając do prowadzenia obrotu wbrew przepisom ustawy Prawo farmaceutyczne, ewentualnie działalność ta prowadzona jest poza jego wiedzą, nie mniej każda z tych sytuacji obciąża podmiot, na rzecz którego udzielono zezwolenia i pozwala wątpić w to, czy posiada on nadal rękojmię należytego jej prowadzenia. Zdaniem NRA w przypadku przedsiębiorcy doszło bowiem, na skutek ustaleń dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej w aptece i ujawnionego prowadzenia obrotu z podmiotami nieuprawnionymi do uznania, że podmiot przestał dawać gwarancję, że prowadzona przezeń działalność będzie wykonywana prawidłowo, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bowiem podmiot posiadający to zezwolenie przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Z. sp. z o.o. wniosła skargę na w/w uchwałę NRA z dnia [...] czerwca 2015r., zaskarżając ją w całości. W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 12 u.i.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. – poprzez wydanie zaskarżonej uchwały bez obecności co najmniej połowy członków organu (kworum), a ewentualnie, jeżeli zaskarżoną uchwałę podjęto z zachowaniem kworum, art. 124 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 7 – poprzez niepodpisanie zaskarżonej uchwały przez wszystkie osoby biorące udział w jej podjęciu;

-art. 39 ust.2 u.i.a. w związku z art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy uchwały I instancji, która oparta była na niepełnym materiale dowodowym i została podjęta bez uprzedniego umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania zgodnie z dyspozycją art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca obszernie uzasadniła podniesione zarzuty w szczególności podkreślając że NRA skarżoną uchwałę podjęła z naruszeniem kluczowych przepisów dotyczących podejmowania uchwał przez organy kolegialne oraz składników postanowień wydawanych w ramach postepowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 12 u.i.a., uchwały organu samorządu aptekarskiego są podejmowane zwykłą większością głosów, przy obecności co najmniej połowy członków tego organu. W skąd Prezydium NRA wchodzi 11 osób co oznacza, że w głosowaniu nad uchwałą powinno brać udział 6 osób. Tymczasem pod zaskarżoną uchwała znajduje się jedynie 5 podpisów, co wskazuje, iż uchwała została przyjęta z pominięciem wymogu obecności co najmniej połowy członków organu. Skarżący wskazał również, że przyjmując nawet, że w głosowaniu spełniony został wymóg co do kworum tj. brało w nim udział co najmniej 6 osób, to należy podkreślić, że pod uchwała znajduje się jedynie 5 podpisów. Tego typu brak czyli niepodpisanie uchwały przez wszystkie osoby biorące udział w jej podjęciu – skutkuje zdaniem skarżącego jej nieważnością

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie tylko z powodów wskazanych w jej treści. Skarżona uchwała niewątpliwie bowiem wydana została bez podstawy prawnej a także z razącym naruszeniem przepisów prawa tj. przy spełnieniu przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Akty administracyjne podjęte w ogólnym postępowaniu dotknięte takimi wadami są nieważne.

Sąd zauważa bowiem, że NRA utrzymało w mocy uchwałę ORA opiniującą pozytywnie wniosek WIF, powołując się m.in. w obszernych wywodach uzasadnienia na art. 106 k.p.a. Należy jednakże podkreślić, że przewidziany w ww. przepisie tryb współdziałania organów przy wydawaniu decyzji w konkretnej indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej wynikać musi z wyraźnego brzmienia przepisu prawa materialnego, uzależniającego wydanie merytorycznej decyzji od zajęcia stanowiska przez organ współdziałający w drodze zaskarżonego postanowienia (uchwały). Sam przepis art. 106 k.p.a. normuje wyłącznie kwestie proceduralne, stąd nie stwierdza podstawy do wydania postanowienia wyrażającego określone stanowisko. Również wniosek WIF nie daje podstaw do zajęcia merytorycznego stanowiska w tej formie. Samo bowiem wezwanie organu koncesyjnego, (tj. prowadzącego postępowanie w przedmiocie cofnięcia lub udzielenia zezwolenia) nie statuuje po stronie organu samorządu zawodowego kompetencji do rozpoznania takiego wniosku w trybie art. 106 § 1 – 6 k.p.a.

Za przepisy wyznaczające taką role nie mogą być również uznane, na gruncie obowiązującego stanu prawnego, wskazane w podstawie prawnej uchwały NRA przepisy art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. u.i.a. a także wskazane w uchwale ORA przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 oraz art. 29 pkt 5 u.i.a.. Nie ulega co prawda wątpliwości, że na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 oraz art. 29 pkt 5 wskazanej ustawy organ samorządu – co do zasady – posiada uprawnienie do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Jednakże jest to uprawnienie natury ogólnej i nie wynika z obowiązku działania w trybie art. 106 § 1 - 6 k.p.a. Podobnie rzecz się ma z art. 39 ust.1 pkt 10 oraz art. 38 ust.3 ustawy o izbach aptekarskich, które co do zasady stanowią przepisy pozwalające NRA rozpoznawać odwołania od uchwał okręgowych izb aptekarskich.

Należy również podkreślić w tym miejscu, że ustawa o izbach aptekarskich, oprócz norm materialnych, posiada własną regulację procesową dotyczącą zaskarżenia aktów samorządu aptekarskiego i nie czyni odwołania do norm kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach przez nią nie uregulowanych. Powyższe potwierdza art. 19 ust. 1 tej ustawy, który przewiduje, że od uchwał okręgowych rad aptekarskich w sprawach, o których mowa w art. 4, art. 18 ust. 3 i art. 18a, przysługuje odwołanie do Naczelnej Rady Aptekarskiej, która podejmuje w tej sprawie uchwałę. Z kolei art. 19 ust. 3 tej ustawy wskazuje, że na uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej, o których mowa w ust. 1 oraz art. 4f ust. 1, służy zainteresowanemu skarga do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że akty samorządu w postaci wydawanych opinii nie są wymienione w katalogu spraw, od których przysługuje odwołanie. Oznaczałoby to, że wydawana opinia samorządu ma walor stanowiska tego organu, a złożona do akt postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki - podlega ocenie podobnie jak opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r. sygn. II SA/Ka 2357/98 (nie publ.) a także w uchwale (5) z 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 (ONSA 2002, nr 3 poz. 109, str. 196-198) oraz w uchwale (5) z 16 września 2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 56 s. 175).

Istniejące w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ww. ustawy o izbach aptekarskich uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza zatem jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 kpa, to WIF nie miał obowiązku uruchamiania trybu współdziałania przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zaś ORA, w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania postanowienia - uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 § 1 k.p.a. – czego też jak wynika z treści wydanej uchwały przez ORA organ ten nie uczynił. Uczyniła to dopiero NRA powołując i odwołując się w treści wydanej uchwały do wskazanego przepisu.

Sąd podkreśla przy tym, że Uprawnieniem organu samorządu aptekarskiego, po wpłynięciu wniosku było podjęcie czynności zmierzających do oceny zasadności wydania opinii w zakresie określonym w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich. Nie mogło ono jednak w żadnym przypadku przybrać formy postanowienia wydanego w oparciu o art. 106 k.p.a., - co prawidłowo przyjęła ORA i co wynika z treści wydanej uchwały. Błąd ten popełniła - jak wskazano powyżej - dopiero NRA odwołując się w treści wydanej uchwały do wskazanego powyżej przepisu art. 106 k.p.a., błędnie przy tym przyjmując, że uchwała podjęta przez ORA była podjęta również we wskazanym trybie. A zatem skoro NRA czyli jeden z organów samorządu aptekarskiego utrzymując w mocy uchwałę ORA -oparł się przy rozpoznawaniu sprawy na przepisie art. 106 k.p.a. – pomimo braku podstawy prawnej do wydania w tym trybie uchwały, to orzeczenie tego organu należało uznać za nieważne. Nadto, skoro nie istnieją przepisy pozwalające na zaskarżenie uchwały opiniującej ORA podjętej w trybie art. 7 ust.2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 do NRA – na co Sąd wskazywał powyżej - to uchwała podjęta przez ten organ samorządu aptekarskiego na skutek rozpoznania zażalenia od opinii ORA jest również z tego względu wydana bez podstawy prawnej. Powyższe powodowało zatem konieczność uznania przez Sąd, że skarżona uchwała NRA została wydana bez podstawy prawnej a zatem przy spełnieniu przesłanki nieważności zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanka ta jest bowiem spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w danej sytuacji aktu administracyjnego a brak ten ma charakter obiektywny (podobnie" P. Gołaszewski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym wraz z wzorami pism i kazusem, Warszawa 2013, s. 205-206).

Należy również przyznać rację stronie skarżącej, która wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały NRA, wskazując iż nie zawiera ona pod swą treścią wymaganych do jej ważności podpisów. Z akt sprawy, w tym w szczególności z odpowiedzi na skargę udzielonej przez NRA oraz listy obecności z posiedzenia Prezydium Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2015r. a także oświadczenia Pan K. P. z dnia [...] września 2015r. (akta sądowe k. 20-21, 27, 29) wynika, że była ona podejmowana przy udziale 6 osób, co zgodnie z danymi wskazanymi w skardze przez skarżącego jak również organ w odpowiedzi na skargę wskazywałoby, że była ona podejmowana przy wymaganym kworum. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 12 u.i.a. jest niezasadny. Jednakże nie ulega żadnej wątpliwości, że mimo wymaganego kworum do podjęcia uchwały to pod uchwałą znajduje się jedynie 5 podpisów. Powyższy fakt zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych wskazuje, że każda decyzja/postanowienie/uchwałą stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. winna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Orzeczenie wydane przez organ kolegialny, a taką jest uchwała objęta kontrolą Sądu, powinno być podpisana przez osoby wchodzące w skład organu. W przypadku NRA uchwałę powinny podpisać wszystkie osoby uczestniczące w jej podjęciu i wykazane w protokole oraz na liście obecności. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem w całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 lipca 2007r. sygn. akt. I OSK 1292/06 (lex 357455), w myśl którego koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ kolegialny jest nie tylko przegłosowanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu organu i potwierdzenie tego faktu w protokole, ale złożenie podpisów pod uchwałą zawierającą rozstrzygnięcie i uzasadnienie. Brak podpisu należy oceniać jako istotne naruszenie prawa procesowego, gdyż taki brak nie może być uzupełniony, a właściwy podpis jest warunkiem istnienia uchwały (szerzej: wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., II GSK 508/07 patrz również: wyrok NSA z dnia 3 marca 2015r. sygn. II GSK 2438/13; z dnia 22 sierpnia 2012 sygn akt II GSK 1806/12; z dnia 11 lipca 2007 r. I OSK 1292/06; wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., II GSK 508/07).

Fakt zatem iż w niniejszej sprawie pod skarżoną uchwałą zabrakło podpisu uczestniczącego w podjęciu uchwały Pana K. P. obliguje również tutejszy sąd do stwierdzenia, że również z powyższego względu skarżona uchwała NRA została wydania przy zaistnieniu przesłanki nieważności zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. rażącego naruszenia prawa.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że nie dopatrzył się wskazywanych w skardze podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanej uchwały w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.. Strona skarżąca nie wskazała przy tym w treści skargi w sposób precyzyjny wady decyzji, która powoduje nieważność tej decyzji z mocy prawa. W tym zakresie nie można bowiem uznać, że jest nią wskazanie na brak podpisu jednej z osób pod uchwałą, bowiem ta wada orzeczenia spełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa na co wskazano powyżej. Należy przy tym zauważyć, że wada decyzji polegająca na nieważności orzeczenia z mocy samego prawa występuje wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 64/12, lex 1252137; wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 maja 1999r. sygn.. akt III SA 6366/98, lex 47224; z dnia 21 stycznia 1998r. sygn.. akt IV SA/Wa 941/87, ONSA 1988/1/30).

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobligowany był do orzeczenia jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.