Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1241/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 18, ust. 3.
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 2 i 6.
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M.P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1265) oraz lp. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Wskazał, iż dnia [...] kwietnia 2012 roku w W. przy ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] udokumentowana protokołem nr [...].

Kierujący pojazdem nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W toku postepowania oświadczył, iż zabrał dwoje pasażerów z hali przylotów Portu Lotniczego O. celem przewiezienia do hotelu B. na [...]. Kwota za przejazd została ustalona na wartość 60,00 zł, którą pobrał po dojechaniu na miejsce docelowe. Jednocześnie oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej a jest emerytem. Powyższy stan faktyczny z dnia kontroli został potwierdzony przez jednego z pasażerów, przesłuchanego w charakterze świadka.

Na podstawie informacji z Urzędu Miasta [...] organ ustalił, iż stronie nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką ani licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.

Organ stwierdził, iż w świetle obowiązujących przepisów kontrolowany pojazd nie był technicznie przystosowany do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co potwierdza materiał zdjęciowy oraz dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu.

Organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia i odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za bezzasadne. Nie stwierdził także żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92a ustawy o transporcie drogowym.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P., zwany dalej skarżącym, wniósł o jej uwzględnienie jako uzasadnionej w całości ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym poprzez niewłaściwą jego wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż naruszenie przepisów nie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć oraz zarzut niewspółmierności nałożonej kary do stopnia naruszenia.

Uzasadniając skargę stwierdził m.in., iż dnia [...] kwietnia 2012 r. wykonał usługę przewozu osób na trasie z lotniska im. [...] do Hotelu B. przy ul. [...] w W., pobierając po wykonaniu przewozu wcześniej ustaloną należność w wysokości 60 zł. Usługi tej dokonał, gdyż chciał dorobić do skromnej emerytury, a po odwiezieniu siostry na lotnisko [...] w W., jechał w tym samym kierunku co chcieli pasażerowie.

Nadmienił, iż Sąd Rejonowy dla Warszawy- Śródmieścia, XI Wydział Karny uznał go za winnego czynów stanowiących wykroczenie na podstawie art. 60 § 1 k.w., 137 § 1 k.w. i wymierzył karę grzywny w wysokości 300 zł, którą uiścił, a zatem poniósł już karę za popełniony nieświadomie czyn, który to był czynem jednorazowym.

Skarżący podniósł nadto, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna, gdyż posiada skromną emeryturę, nie ma możliwości zapłacenia tak dużej kwoty która jest niewspółmierna do stopnia naruszenia przepisów.

Dodał, iż przeszedł m.in. poważną operację prawego płuca na skutek wykrytej choroby nowotworowej. Ma również problemy kardiologiczne i leczenie wiąże się z dużymi wydatkami na leki oraz wizyty u lekarzy.

Podkreślił, iż ma 74 lata i nigdy nie naruszał porządku prawnego, nie był nigdy karany, a wykroczenie, za które został ukarany popełnił nieświadomie. Naruszenie przepisów zaistniało w skutek nie dających się przewidzieć zdarzeń albowiem skarżący, nie prowadząc działalności gospodarczej dotyczącej przewozu osób bez licencji, nie wiedział o konsekwencjach swojego działania, a tym bardziej nie miał świadomości, iż dokonując jednorazowego przewozu osób popełnia wykroczenie zagrożone tak wysoką karą.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Na wstępie, mając na uwadze stanowisko profesjonalnego pełnomocnika skarżącego zawarte w skardze, należy podkreślić, iż stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Ponadto, co do zasady Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.

Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie regulowanym ustawą o transporcie drogowym wymaga zezwolenia. Zgodnie z art. 75 ust. 3 tejże ustawy i art. 5 ust. 1 u.t.d. zezwolenie na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego przybiera postać licencji.

Licencje jako akty prawne wydawane przez organy administracji publicznej są źródłem uzyskania przez licencjobiorcę uprawnień w sferze stosunków, co do których generalnie obowiązuje ustawowe wyłączenie swobody podejmowania działalności gospodarczej.

Art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowi, iż przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a w/w ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Według art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z licencji.

Stosownie do art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Ustalony w sprawie stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny. Skarżący nie kwestionuje ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przyznając, iż wykonywał kontrolowanym pojazdem przewóz dwóch osób z Portu Lotniczego O. do Hotelu B. na [...], za powyższy przejazd ustalona była kwota w wysokości 60 zł.

Należy przypomnieć, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach rozporządzeń unijnych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn, niezależnie od winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego - stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.

Skarżący może -co prawidłowo wskazał organ- wystąpić z wnioskiem do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie jej na raty łub odroczenie terminu płatności.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92a ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń łub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności. Skoro zatem nie zostały wykazane żadne okoliczności wskazujące na możliwość uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności organ nie naruszył prawa obciążając go odpowiedzialnością.

Natomiast fakt ukarania wyrokiem nakazowym za popełnienie wykroczenia z art. 60 § 1 Kodeksu wykroczeń nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej. Sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (zob. wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 6). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (sygn. P 19/06).

Reasumując powyższe rozważania stanowisko organu I i II instancji, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.