Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 809/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 2 pkt 3 , ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi V. H. na decyzję Rektora Politechniki [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dziekan Wydziału Humanistycznego Politechniki [...] decyzją

z dnia [...] marca 2021 r. skreślił V. H. (dalej zwany jako: "strona", "odwołujący", "skarżący") z listy studentów piątego semestru trzeciego roku studiów pierwszego stopnia, [...], na kierunku [...] powodu nieuzyskania przez studenta zaliczenia semestru studiów w określonym terminie. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, § 21 ust. 7 pkt 2 Regulaminu Studiów Politechniki [...], stanowiącego załącznik do Uchwały Senatu [...] Nr [...] podjętej w dniu [...] września 2019 r. (w brzmieniu uwzględniającym zmiany wprowadzone do ww. Regulaminu) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Dziekan Wydziału wskazał, że do dnia [...] lutego 2021 r., tj. do zakończenia egzaminacyjnej sesji poprawkowej V. H. nie uzyskał zaliczenia semestru piątego trzeciego roku studiów i nie złożył indeksu z wymaganymi wpisami do dziekanatu. Niewykonanie ciążących na studencie obowiązków stanowiło podstawę podjęcia decyzji o skreśleniu z listy studentów.

Od powyższej decyzji V. H. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie ww. decyzji.

Odwołujący się wskazał między innymi, że wysłał wszystkie prace zaliczeniowe za pośrednictwem poczty e-mail, stosownie do Zarządzenia Rektora Politechniki [...] Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. w sprawie zasad pracy zdalnej i prowadzenia zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w Politechnice [...]j w związku z ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a w decyzji o skreśleniu z listy studentów nie wskazano na czym polega niezaliczenie przez niego semestru studiów w określonym terminie, nie zawarto informacji o przebiegu sesji, sesji poprawkowej oraz zaliczeniu komisyjnym. Wskazał również, że podniesiono przeciwko niemu zarzut niezłożenia indeksu z wymaganymi wpisami, podczas gdy zgodnie z ww. zarządzeniem zniesiona została konieczność dokonywania wpisów do indeksów.

Odwołujący się zarzucił ponadto, że w decyzji o skreśleniu z listy studentów powołano się na § 21 ust. 7 pkt 2 Regulaminu Studiów [...], podczas gdy zastosowano sankcję przewidzianą w § 21 ust. 7 pkt 3 tego aktu.

Zarzucił także, że w uzasadnieniu decyzji przywołano art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który przewiduje możliwość skreślenia studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, podczas gdy nie posiada on żadnych zaległości w rozliczeniach z uczelnią.

Zdaniem strony, decyzja z dnia [...] marca 2021 r. narusza postanowienia Regulaminu Studiów [...] a w szczególności § 19, 20 oraz 21 pkt 3 tego aktu, wobec uniemożliwienia mu udziału w sesji poprawkowej, nieudzielenia dodatkowego terminu do zaliczenia przedmiotów, pominięcia procedury zaliczenia egzaminu komisyjnego oraz w konsekwencji skreślenia z listy studentów. Wskazał, że jego łączny dług kredytowy nie przekracza 15 punktów ECTS, w związku z czym, stosownie do treści § 21 Regulaminu Studiów [...], zachodziły podstawy dla podjęcia decyzji o warunkowym dopuszczeniu go do kolejnego semestru z obowiązkiem zaliczenia brakujących przedmiotów.

Wyjaśnił, że nie miał świadomości, że prace zaliczeniowe, które przesyłał przed dniem [...] lutego 2021 r. nie dotarły do ich adresatów. Nadto, wskazał na wadliwą pracę aplikacji MS TEAMS i konta studenta a także zły stan techniczny posiadanego przez niego sprzętu komputerowego oraz podejmowane próby rozwiązania tych problemów, a także na trudności związane z zamknięciem biblioteki publicznej.

Zaznaczył przy tym, że na skutek formatowania systemu oraz próby naprawy laptopa utracił część napisanych prac.

Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii decyzją z dnia [...] maja 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 478) oraz § 21 ust. 8 Regulaminu Studiów Politechniki [...] (stanowiącego załącznik do Uchwały Senatu Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. z późn. zm.), zwanego dalej "Regulaminem", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Rektor stwierdził, że organ I instancji słusznie wskazał na treść art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, a skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W ocenie Rektora, prawidłowo określono również podstawę prawną skreślenia z listy studentów w odniesieniu do Regulaminu Studiów Politechniki [...], tj. § 21 ust. 7 pkt 2, w myśl którego dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie (aktualne brzmienie Regulaminu Studiów wprowadzonego uchwałą Senatu [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r., uwzględniające zmianę wprowadzoną na mocy Uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r.). Wyrażona przez odwołującego się wątpliwość w tym zakresie wynikać musi z faktu, że choć w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] marca 2021 r. Dziekan prawidłowo wskazał art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, to jednak w uzasadnieniu decyzji w wyniku omyłki pisarskiej przywołano art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy, traktujący właśnie o niewniesieniu opłat związanych z odbywaniem studiów.

Zdaniem organu, bezsporne jest również, że w okresie obowiązywania Zarządzenia Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. w sprawie zasad pracy zdalnej i prowadzenia zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w Politechnice [...] w związku z ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, na mocy § 5 ust. 4 zarządzenia, zniesiona została konieczność dokonywania wpisów do indeksów. Niezłożenie indeksu z wymaganymi wpisami do dziekanatu w istocie nie stanowiło przyczyny wydania w stosunku do odwołującego się decyzji z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie skreślenia z listy studentów.

Reasumując, Rektor podkreślił, że wbrew twierdzeniom odwołującego się, jedyną przyczynę skreślenia go z listy studentów stanowiło wskazane wprost w sentencji decyzji niezaliczenie przez niego piątego semestru trzeciego roku studiów w określonym terminie.

Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z treścią § 21 ust. 1 Regulaminu warunkiem zaliczenia kolejnego semestru przez studenta jest uzyskanie przez niego zaliczenia wszystkich zajęć obowiązkowych dla wybranego kierunku, profilu kształcenia, umieszczonych w planie tego semestru oraz uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS w semestrze, zgodnie z harmonogramem studiów.

Odwołujący się w semestrze zimowym roku akademickiego [...] (piąty semestr, trzeci rok studiów) nie zaliczył dwóch przedmiotów obowiązkowych, tj. praktycznej nauki języka V oraz języka obcego nowożytnego III, do których przypisanych było odpowiednio 11 i 2 punkty ECTS. Ponadto, niezaliczone przez studenta pozostają dwa przedmioty z semestru zimowego roku akademickiego [...] (trzeci semestr, drugi rok studiów), a mianowicie język obcy nowożytny I oraz współczesne badania nad językiem i literaturą - do każdego z tych przedmiotów przypisano dwa punkty ECTS. W związku z powyższym łączny dług kredytowy strony wynosi aktualnie 17 punktów ECTS, z czego 13 punktów stanowi dług kredytowy z poprzedniego semestru.

Rektor wskazał nadto, że zgodnie z treścią § 21 ust. 3 Regulaminu w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru, dziekan podejmuje decyzję o zezwoleniu na powtarzanie semestru z obowiązkiem realizacji niezaliczonych zajęć, o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w semestrze następnym, jeżeli dług kredytowy studenta z poprzedniego semestru jest nie większy niż 10 punktów ECTS i jednocześnie jego łączny dług kredytowy nie przekracza 15 punktów ECTS, bądź o skreśleniu z listy studentów. Co istotne, w myśl § 21 ust. 2 Regulaminu w przypadku zamiaru kontynuacji studiów z długiem kredytowym lub ubiegania się o nadwyżkę kredytową, student zobowiązany jest do złożenia wniosku rejestracyjnego w terminie 7 dni od zakończenia sesji. Sesja egzaminacyjna (sesja poprawkowa) na Politechnice [...] w semestrze zimowym roku akademickiego [...], zgodnie z Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Nr [...] w sprawie organizacji roku akademickiego [...], zakończyła się z dniem [...] lutego 2021 r.

W ocenie Rektora, bezspornym jest, że w terminie określonym w Regulaminie nie został złożony przez stronę wniosek rejestracyjny. Wbrew twierdzeniom odwołującego się, jego łączny dług kredytowy przekracza 15 punktów ECTS, stąd niezależnie od braku wniosku rejestracyjnego, nie byłoby możliwym ubieganie się przez niego o warunkowe zezwolenie na podjęcie studiów w semestrze następnym.

Zdaniem organu, chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji postanowień § 19 i 20 Regulaminu dotyczące uniemożliwienia udziału w sesji poprawkowej, nieudzielenia dodatkowego terminu do zaliczenia przedmiotów, pominięcia procedury zaliczenia egzaminu komisyjnego. Pierwsze działania studenta związane z brakiem zaliczenia przedmiotów w terminie zostały podjęte dopiero po otrzymaniu przez niego decyzji o skreśleniu z listy studentów, co miało miejsce kilkanaście dni po zakończeniu sesji poprawkowej. Odwołujący się miał prawo do udziału w sesji poprawkowej, która w minionym semestrze trwała od dnia 15 do 28 lutego 2021 r., przy czym z prawa tego nie skorzystał.

Organ odwoławczy zaznaczył, że nie sposób uznać za przekonujące argumentów odwołującego się, jakoby nie miał wcześniejszej możliwości podjęcia odpowiednich działań wobec braku wiedzy o problemach, które wystąpiły. W granicach zwykłej staranności, jakiej należy oczekiwać od studenta, leżało zweryfikowanie (w okresie trwania sesji egzaminacyjnej, a ewentualnie sesji poprawkowej) czy realizowane przez niego przedmioty uzyskały zaliczenie i w jaki sposób zostały ocenione.

Za nieprzekonujące organ odwoławczy uznał argumenty strony jakoby usprawiedliwionym było oczekiwanie przez studenta od pracowników Dziekanatu wskazań dotyczących wykonania ciążących na nim obowiązków, w sytuacji, kiedy on sam nie dochował w tym zakresie należytej staranności. Skoro bowiem wskazał, uzasadniając przyczyny nieprzystąpienia do sesji poprawkowej, że w systemie USOSweb nie było wpisu o niezaliczeniu, to oznacza, że miał on do tego systemu dostęp i musiał widzieć, że brak jest wpisów wskazujących także na zaliczenie przedmiotów, a mimo tego nie zdecydował się na podjęcie odpowiednich działań.

Co prawda § 19 zdanie drugie Regulaminu daje dziekanowi właściwego wydziału prawo do wyznaczenia dodatkowego egzaminu (zaliczenia) poprawkowego, jest to jednak uprawnienie, a nie obowiązek dziekana. W tym wypadku brak było podstaw do wyznaczenia studentowi dodatkowego egzaminu (zaliczenia) poprawkowego, ponieważ odwołujący się nie przywołał argumentów uzasadniającej wydanie takiej decyzji, poza przywołaniem w rozmowie ogólnych argumentów dotyczących problemów ze sprzętem komputerowym, przy czym uczynił to po upływie ponad dwóch tygodni po zakończeniu sesji poprawkowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 20 ust. 1 Regulaminu Rektor wskazał, że zgodnie z tym przepisem student, który nie osiągnie zakładanych efektów uczenia się może złożyć, w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyniku, pisemny uzasadniony wniosek o zaliczenie komisyjne/egzamin komisyjny. Bezspornie odwołujący się wniosku takiego nie złożył, stąd nie sposób uznać, aby przywołana norma została naruszona.

W kwestii opisanych w odwołaniu problemów z posiadanym przez stronę sprzętem komputerowym, które stanowiły faktyczną przyczynę niezłożenia przez niego wymaganych prac zaliczeniowych, organ wskazał, że to w interesie studenta pozostawało upewnienie się, czy prace faktycznie do wykładowców dotarły oraz monitorowanie swojej sytuacji w systemie USOSweb.

Za nietrafne Rektor uznał także zarzuty dotyczące wpływu zamknięcia bibliotek na fakt niewywiązania się przez studenta z ciążących na nim obowiązków zaliczeniowych. W pierwszej kolejności podał, że praca na zaliczenie przedmiotu współczesne badania nad językiem i literaturą, o której mowa w odwołaniu, mogła być przez niego napisana wcześniej, ponieważ był to przedmiot, którego zaliczenie powinno nastąpić już w semestrze III studiów. Wyjaśnił, że Biblioteka Politechniki [...] działała przez cały semestr zimowy bieżącego roku akademickiego, a [...] Biblioteka Publiczna funkcjonowała przez cały czas pandemii, z wyłączeniem okresów pomiędzy 12 marca, a 30 kwietnia 2020 r. oraz od 7 do 30 listopada 2020 r.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle ww. przyczyn leżących u podstaw podjęcia decyzji o skreśleniu strony z listy studentów, dotychczas uzyskiwane przez niego wyniki w nauce nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Końcowo zaznaczył, że decyzja o skreśleniu z listy studentów nie zamyka odwołującemu się drogi do kontynuacji kształcenia, bowiem po ostatecznym (prawomocnym) skreśleniu z listy studentów, na podstawie § 22 ust. 1 Regulaminu, odwołujący się będzie miał możliwość ubiegania się o wznowienie studiów w przypadku zaistnienia i spełnienia warunków opisanych w tym przepisie.

Na powyższą decyzję V. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając organom naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 108 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w sposób niewłaściwy interpretuje stan faktyczny oraz dokonuje nadinterpretacji niektórych elementów stanu faktycznego;

- 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że nie złożył prac zaliczeniowych, podczas gdy przesłał wymagane prace, a jedynie z przyczyn obiektywnie niezależnych od niego, tj. epidemii COVID - 19 oraz problemów technicznych z komputerem i programem Ms Teams, prace te nie zostały uwidocznione w systemie komputerowym Politechniki Koszalińskiej, przez co nie mogły zostać ocenione przez wykładowców, przy czym on sam wywiązał się ze swoich obowiązków;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że miał możliwość wzięcia udziału w sesji poprawkowej w terminie od dnia 15 do 28 lutego 2021 r., podczas gdy powziął wiedzę o braku zaliczeń dopiero po tym jak została mu doręczona decyzja Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] marca 2021 r. o skreśleniu z listy studentów;

- § 21 ust. 1 Regulaminu Studiów Politechniki [...] poprzez przyjęcie, że miał nie uzyskać zaliczenia wszystkich zajęć obowiązkowych, podczas gdy złożył wymagane prace zaliczeniowe, które z uwagi na błędy w działaniu systemu informatycznego nie zostały ocenione przez wykładowców, a zatem twierdzenia o braku zaliczenia semestru są co najmniej przedwczesne.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie było jego winą to, że sprzęt komputerowy działał wadliwie, a jednocześnie wysyłanie prac przez system informatyczny powodowało, że był on przeświadczony o poprawności wykonywanych czynności. Dopiero po tym jak decyzją z dnia [...] marca 2021 r. został skreślony z listy studentów ujawniła się przyczyna braku zarejestrowania jego prac zaliczeniowych w systemie informatycznym Politechniki [...].

W ocenie skarżącego organy obu instancji przekroczyły granice uznaniowości, albowiem uznały, że nie uzyskał on zaliczeń oraz nie czyni postępów w nauce. Jednak brak zaliczeń nie wynikał z braku złożenia prac zaliczeniowych, a z uwagi na wadliwie działający system. Tym samym nie można zgodzić się aby negatywne konsekwencje tych błędów były adresowane do niego.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2021 r. Dodatkowo wyjaśnił, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2020 r. do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi nie wystąpiła żadna awaria, która uniemożliwiałaby realizację zadań dydaktycznych przez Politechnikę K. .

Rektor podkreślił, że wbrew tezie wskazanej przy wniosku o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy informatycznej z dnia [...] maja 2021 r. z dokumentu tego nie wynika, aby skarżący wywiązał się ze swoich obowiązków i wysłał prace zaliczeniowe, jak również nie wynika, aby nie zostały one zaewidencjonowane w systemie informatycznym uczelni z przyczyn technicznych niezależnych od skarżącego (co mogłoby sugerować, że problem wystąpił po stronie systemu uczelni). Z ekspertyzy wynika jedynie, że w istocie doszło do utraty danych znajdujących się na dysku komputera oraz że odzyskano bliżej nieokreślone dane w kilku programach, z których większość jest nieczytelna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2022 r., poz. 329).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

Materialnoprawną podstawę wydanych w badanej sprawie decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów stanowiły przepisy art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478), zwana dalej "u.s.w.n." oraz § 21 ust. 1 Regulaminu Studiów Politechniki [...] (stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 108 u.s.w.n., studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni (ust.1). Student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (ust.2). Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust.3) .

Analiza art. 108 u.s.w.n. wskazuje na to, że wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w ust. 1 tego przepisu oznacza dla organu orzekającego w sprawie obowiązek wydania rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę imperatywnego sformułowania "studenta skreśla się". A zatem w takim przypadku organ nie ma wyboru co do zastosowania określonych konsekwencji prawnych, lecz wydaje tzw. decyzję związaną, z której wprost wynika skutek prawny wskazany w przepisie rangi ustawowej.

Natomiast stwierdzenie przez organ zaistnienia jednej z przesłanek określonych w ust. 2 art. 108 u.s.w.n. stanowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia w granicach uznania administracyjnego (decyzji uznaniowej), które wiąże się z przyznaniem uczelni luzu decyzyjnego, polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie także różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych.

Podkreślenia wymaga, że wprawdzie decyzja uznaniowa podlega kontroli sądowej, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Kontrola sądowa sprowadza się do zbadania czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy dokonał tego po rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, lecz jest ograniczone regulacjami Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulacjami wewnętrznymi uczelni (regulaminem studiów) z jednej strony, z drugiej zaś strony odpowiednio stosowanymi, przy zachowaniu autonomii uczelni, regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego. Działając bowiem w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), jak i wymogiem właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.).

Wydanie zgodnej z prawem decyzji oznacza podjęcie takiej decyzji, która przede wszystkim spełnia warunki określone w art. 107 k.p.a. Do tych niezbędnych elementów niewadliwej pod względem formalnym decyzji ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne, o czym mowa w pkt 6 § 1 art. 107 k.p.a. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

Podejmując rozstrzygnięcie organ winien swoje stanowisko szczegółowo uzasadnić, stosownie do wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a., w myśl którego. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej wymogi organ II instancji spełnił i z zachowaniem zasad i przepisów art. 7, art.9, art.11, art.12, art.75, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnił oraz uzasadnił w dostateczny sposób faktyczne podstawy skreślenia skarżącego z listy studentów.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja zawiera argumentację odnoszącą się do przyczyn, dla których organ spośród różnych możliwości, wybrał właśnie tę możliwość (tj. skreślenia studenta z listy studentów). Wybór rozstrzygnięcia nie ma więc charakteru arbitralnego, lecz wynika z kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ II instancji nie uchylił się też od oceny zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a jednocześnie wykazał, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne i faktyczne występujące w tej sprawie.

W niniejszej sprawie skarżący został skreślony z listy studentów piątego semestru trzeciego roku studiów pierwszego stopnia, stacjonarnych, licencjackich, na kierunku [...] z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru studiów w określonym terminie.

Zaznaczyć trzeba, że prawa i obowiązki obowiązujące na uczelni, w tym także studentów, wynikają zarówno z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), ale i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Tym samym studenta, który dobrowolnie przystąpił do nauki na uczelni wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie na uczelnię stanowi równocześnie wyrażenie zgody na poddanie reżimowi prawnemu obowiązującemu na tej uczelni.

Powyższe oznacza, że osoba podejmująca studia na uczelni, na warunkach przez nią autonomicznie ustalonych wyraża zgodę na podleganie jej wewnętrznym regulacjom, w tym obowiązkom wynikającym z regulaminu studiów i obowiązującego harmonogramu w danym roku akademickim.

Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 Regulaminu Studiów Politechniki [...] warunkiem zaliczenia kolejnego semestru przez studenta jest uzyskanie przez niego zaliczenia wszystkich zajęć obowiązkowych dla wybranego kierunku, profilu kształcenia, umieszczonych w planie tego semestru oraz uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS w semestrze, zgodnie z harmonogramem studiów.

Z kolei, § 21 ust. 3 Regulaminu stanowi, że w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru, dziekan podejmuje decyzję o zezwoleniu na powtarzanie semestru z obowiązkiem realizacji niezaliczonych zajęć, o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w semestrze następnym, jeżeli dług kredytowy studenta z poprzedniego semestru jest nie większy niż 10 punktów ECTS i jednocześnie jego łączny dług kredytowy nie przekracza 15 punktów ECTS, bądź o skreśleniu z listy studentów.

W myśl § 21 ust. 2 Regulaminu w przypadku zamiaru kontynuacji studiów z długiem kredytowym lub ubiegania się o nadwyżkę kredytową, student zobowiązany jest do złożenia wniosku rejestracyjnego w terminie 7 dni od zakończenia sesji. Przy czym sesja egzaminacyjna (sesja poprawkowa) na Politechnice [...] w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021, zgodnie z Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Nr [...] w sprawie organizacji roku akademickiego [...], zakończyła się z dniem [...] lutego 2021 r.

Jak wynika z prawidłowo poczynionych i bezspornych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 (piąty semestr, trzeci rok studiów) skarżący nie zaliczył dwóch przedmiotów obowiązkowych, tj. praktycznej nauki języka V oraz języka obcego nowożytnego III, do których przypisanych było odpowiednio 11 i 2 punkty ECTS. Ponadto, niezaliczone przez skarżącego pozostały dwa przedmioty z semestru zimowego roku akademickiego 2019/2020 (trzeci semestr, drugi rok studiów), a mianowicie język obcy nowożytny I oraz współczesne badania nad językiem i literaturą - do każdego z tych przedmiotów przypisano dwa punkty ECTS. W związku z powyższym łączny dług kredytowy strony wyniósł 17 punktów ECTS.

Kwestią sporną, wokół której koncentrują się zarzuty skargi, jest podnoszona przez skarżącego przyczyna obiektywnie niezależna od niego, tj. epidemia COVID -19 oraz problemy techniczne z komputerem i programem Ms Teams, które spowodowały, że jego prace nie zostały uwidocznione w systemie komputerowym Politechniki [...], przez co nie mogły zostać ocenione przez wykładowców.

W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

Jak słusznie wskazał organ, skoro skarżący uzasadniając przyczyny nieprzystąpienia do sesji poprawkowej podał, że w systemie USOS nie było wpisu o niezaliczeniu, to oznacza to, że miał on dostęp do tego systemu i musiał widzieć, że brak jest wpisów wskazujących także na zaliczenie przedmiotów, a mimo tego nie zdecydował się na podjęcie stosownych działań.

Co szczególnie istotne w tej kwestii, zgodnie z § 17 ust. 4 Regulaminu Studiów Politechniki [...] "brak oceny w systemie USOS jest kwalifikowany jako ocena niedostateczna". Z uwagi na treść tego uregulowania, nie ulega wątpliwości, że brak oceny we wspomnianym systemie nie może być traktowany przez studenta jedynie jako brak informacji o "niezaliczeniu".

Zgodzić się również trzeba z organem, że wadliwe działanie sprzętu komputerowego skarżącego mogące stanowić utrudnienie w zapoznaniu się z informacjami widniejącymi na koncie studenta w systemie USOS, nie stało na przeszkodzie w uzyskaniu dostępu do tego konta z innego komputera, a jeżeli nawet to by zawiodło - drogą telefoniczną lub mailową w Biurze Obsługi Studenta, które jak zaznaczył organ w odpowiedzi na skargę, przez cały czas pozostawało do pełnej dyspozycji studentów. Jednocześnie, jak podał organ, z informacji przekazanych przez Uczelniane Centrum Technologii Informatycznych wynikało, że w wewnętrznym systemie zgłoszeń w UCTI nie odnotowano, aby skarżący zwracał się do informatyka uczelni o pomoc techniczną.

Nie sposób przy tym uznać, że w dobie powszechnie dostępnych środków przekazywania informacji (telefon, Internet, poczta zwykła) skarżący nie miał możliwości uzyskania kontaktu z uczelnią, czy z wykładowcą, zwłaszcza, że nie wskazuje on na brak dostępu do wymienionych środków. Z jego twierdzeń wynika raczej, że nie dostrzegł on podstaw do podejmowania kroków w tym zakresie. Samo jednak bierne oczekiwane na działanie ze strony uczelni/ wykładowcy należy ocenić jako zaniedbanie ciążących na studencie obowiązków związanych z realizowaniem programu wybranych dobrowolnie studiów.

Jak wynika z treści § 5 ust. 1 pkt 7 Regulaminu Studiów Politechniki [...], jednym z obowiązków studenta jest "składanie wniosków rejestracyjnych na kolejny semestr, w przypadku gdy student zamierza studiować w warunkach długu kredytowego, ubiegać się o możliwość odbycia zajęć przekraczających program semestru lub powraca z urlopu długoterminowego". Wniosek taki winien zostać złożony w terminie 7 dni od zakończenia sesji (§ 21 ust. 2 Regulaminu).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że łączny dług kredytowy skarżącego wynosił 17 punktów ECTS, a zatem ewentualne kontynuowanie studiów odbywałoby się w warunkach długu kredytowego, o którym mowa w cytowanym wyżej uregulowaniu. W tej sytuacji, student winien złożyć wniosek rejestracyjny na kolejny semestr, czego jednak skarżący nie uczynił.

Z tych względów, w jego przypadku nie było możliwe ani warunkowe zezwolenie na podjęcie studiów w semestrze następnym (możliwe jedynie wtedy gdy łączny dług kredytowy nie przekracza 15 punktów ECTS), ani też powtarzanie semestru (z uwagi na brak wniosku rejestracyjnego). Nie było także możliwe uzyskanie zaliczenia komisyjnego bądź przystąpienie do egzaminu komisyjnego bowiem strona nie złożyła wniosku o jakim mowa w § 20 ust. 1 Regulaminu.

Co więcej, skarżący nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do uzyskania możliwości zdawania egzaminu komisyjnego bądź zaliczenia komisyjnego ewentualnie dodatkowego egzaminu bądź zaliczenia poprawkowego.

W ocenie Sądu, także podnoszona przez skarżącego sytuacja pandemiczna nie może być traktowana jako okoliczność uzasadniająca zaniechanie kontaktów skarżącego z uczelnią, skoro władze uczelni zapewniły studentom kontakt telefoniczny i mailowy z Biurem Obsługi Studenta.

Reasumując, zdaniem Sądu, niezaliczenie przez skarżącego ww. przedmiotów obowiązkowych we wskazanym terminie, nie wynikało z okoliczności, czy też zdarzeń nieprzewidzianych przez niego, lecz było następstwem zaniechania niezbędnych działań, o których mowa powyżej. Niewątpliwie wadliwe działanie sprzętu komputerowego, czy też problemy z funkcjonowaniem konta studenta w aplikacji TEAMS mogły stanowić utrudnienie w wypełnianiu przez stronę obowiązków związanych z realizacją programu studiów, jednak jak wynika z treści odwołania z dnia [...] marca 2021 r., strona o trudnościach w przesyłaniu prac drogą elektroniczną wiedziała już w styczniu 2021 r., a zatem przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej trwającej od 15 do [...] lutego 2021 r. Jak wskazał w swoim odwołaniu skarżący, w styczniu 2021r. w czasie wykładów z dr D. G., poinformował on wykładowcę o problemach technicznych i otrzymał zgodę na ponowne wysłanie prac, których ten nie otrzymał wcześniej. Ponadto, w grudniu 2020 r. i w styczniu 2021 r. skarżący dzwonił do dziekanatu w sprawie problemów z aplikacją TEAMS i problemów z niedziałającym kontem. W takiej sytuacji przekonanie skarżącego o tym, że wszystkie prace dotarły do wszystkich prowadzących zajęcia należy uznać za bezpodstawne. W obliczu opisanych wyżej trudności zachowanie skarżącego, który nie sprawdza czy jego prace dotarły do adresatów jawi się jako nieracjonalne i niezrozumiałe.

Z tych względów stwierdzić należy, że powodem niezaliczenia tego etapu studiów było zaniedbanie ze strony skarżącego. Z tego względu nie mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy dowody przywołane przez stronę w skardze (w postaci ekspertyzy informatycznej potwierdzającej jedynie wadliwe działanie komputera, wiadomości e-mail wysłanej przez prodziekana w dniu [...] marca 2021 r., a więc już po zakończeniu sesji egzaminacyjnej, czy prac zaliczeniowych skarżącego, co do których sam przyznaje on, że nie dotarły do adresatów we właściwym terminie).

W powyższych okolicznościach sprawy, organ – zdaniem Sądu – miał pełne podstawy do tego, aby wydać decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów z przyczyn wskazanych w art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 u.s.w.n. i nie przekroczył przy tym granic uznania administracyjnego, a wydana decyzja nie nosi znamion dowolności, jeśli się zważy na motywy działania organu, które zostały w zaskarżonej decyzji przekonująco wyjaśnione.

W ramach bowiem autonomii przysługującej uczelni wyższej, organ podjął decyzję o skreśleniu strony z listy studentów, uwzględniając dotychczasowy tok studiów skarżącego oraz obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, tj. ustawowe i wewnętrzne.

Należy przy tym zauważyć, że podjęta przez Rektora decyzja nie przekreśla możliwości ukończenia przez skarżącego studiów bowiem w myśl § 22 Regulaminu, były student po prawomocnym skreśleniu z listy studentów ma prawo ubiegania się o wznowienie studiów o ile spełni warunki wymienione w tym przepisie.

Wydane w tej sprawie decyzje nie naruszają prawa, dlatego też Sąd uznał, że wniosek o ich uchylenie nie mógł zostać uwzględniony. Niezaliczenie semestru lub roku w określonym terminie stanowić może podstawę do skreślenia z listy studentów, jeżeli studentowi nie przysługuje już prawo zaliczenia danego przedmiotu w innym terminie. Decyzja Rektora jest zatem logiczną konsekwencją oceny materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.