Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 129/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 54, art. 56
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Mariola Kaźmierczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 roku sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat P. K.-M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. M.K.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania Z. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...].

Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sygn. akt [...] , postanowiono umieścić Z. S. w domu pomocy społecznej. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] organ I instancji, po analizie wywiadu środowiskowego i zgromadzonej dokumentacji, skierował Z. S. do Domu Pomocy Społecznej w B.. Organ wyjaśnił, iż z dokumentów sprawy wywieść należało, że strona jest osobą niemogącą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji, opiekun prawny strony, matka M.S., zarzuciła, iż placówka w B. nie spełnia odpowiednich dla syna warunków lokalowych. Matka strony wniosła o zmianę placówki na dom pomocy społecznej w H. lub w Ł., gdzie syn miałby zapewnione znacznie lepsze warunki i należytą opiekę.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podzieliło rozstrzygnięcie i ocenę organu I instancji, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...].

Przywołując zapis m.in. art. 54 i art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm., zwana dalej ustawą) Kolegium przypomniało, iż z akt sprawy wynika, że o umieszczeniu Z. S. w domu pomocy społecznej rozstrzygnął Sąd Rejonowy w Z. w postanowieniu z dnia [...]. Orzeczenie sądu rodzinnego ma w takiej sytuacji charakter prejudycjalny (warunkujący) dla postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia przesłanek do umieszczenia w placówce, zaś organ administracyjny ma obowiązek je wykonać poprzez wydanie decyzji o skierowaniu osoby do właściwej placówki. Postępowanie w tej sprawie toczyło się na wniosek Szpitala Wojewódzkiego w S. Centrum Psychiatryczne w W.. Nadto, jak ustalono, Z. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], sygn. akt [...]. Opiekunem prawnym ustanowiono matkę M. S.

Kolegium zaznaczyło, iż z uwagi na powyższe, a przede wszystkim orzeczenie sądu rodzinnego, nie było władne do rozważania występowania przesłanek skierowania do domu pomocy społecznej przewidzianych w art. 54 ust. 1 ustawy. Organ był w tym zakresie związany orzeczeniem sądu powszechnego, które nie wskazuje wprawdzie konkretnego domu pomocy społecznej, gdyż jego wytypowanie odbywa się w ramach procedury przewidzianej w art. 54 ust. 2 ustawy, w myśl której osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej. Organ ustalił, iż najbliżej położonym domem przeznaczonym dla osób przewlekle psychicznie chorych jest Dom Pomocy Społecznej w B.. Organ uwzględnił, iż wybrana placówka jest odpowiednia ze względu na wskazania zawarte w dokumentacji medycznej, ponieważ jest przeznaczona dla osób przewlekle psychicznie chorych. Organ dodał, iż Dom Pomocy Społecznej w B. jest ujęty w obwieszczeniu Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...]w sprawie rejestru domów pomocy społecznej funkcjonujących na terenie województwa [...] w 2018 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]), posiada zezwolenie na czas nieokreślony z dnia 22 lutego 2010 r., a uzyskanie tego zezwolenia potwierdza, że spełnia warunki w zakresie obowiązujących w takich jednostkach organizacyjnych standardów. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, skierowanie do takiej placówki nie może być oceniane jako naruszające obowiązujące prawo, co zarzucił opiekun prawny strony w odwołaniu. Kolegium dodało, iż w terminie późniejszym, gdy sytuacja strony zostanie zabezpieczona, można rozważać zasadność wniosków dotyczących przeniesienia do innej odpowiedniej placówki.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi opiekun prawny Z. S. zarzucił, iż sprawa nie została dostatecznie wnikliwie zbadana, nie wzięto pod uwagę stanu zdrowia skarżącego, który cierpi na schizofrenię paranoidalną i upośledzenie umysłowe lekkie, a także specyfiki jego schorzenia oraz warunków bytowych w placówce w B..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniłoby koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja z dnia [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o skierowaniu Z. S. do Domu Pomocy Społecznej w B.. Istota sporu nie sprowadza się jednak do zasadności samego skierowania do domu pomocy społecznej, która to okoliczność nie jest kwestionowana a rozstrzygnięcie odpowiada prawu, lecz do wskazania właściwej placówki, odpowiedniego domu pomocy społecznej. W ocenie opiekuna prawnego strony skarżącej w wytypowanej przez organ I instancji placówce nie zostaną zapewnione odpowiednie warunki lokalowe oraz opieka medyczna stosowna do stanu zdrowia strony.

Tytułem wstępu zaznaczyć wypada, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie zaskarżonej decyzji – o skierowaniu do domu pomocy społecznej - poprzedzone zostało postępowaniem przed sądem powszechnym, w następstwie którego, prawomocnym postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Z. postanowił umieścić ubezwłasnowolnionego całkowicie Z. S. w domu pomocy społecznej. Przedmiotowe orzeczenie sądu powszechnego ma charakter prejudycjalny dla postępowania administracyjnego, na organie administracji spoczywa zatem obowiązek jego wykonania poprzez wydanie decyzji o skierowaniu osoby do właściwego domu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia [...], sygn. akt [...] - dostępny, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Oznacza to, iż organ administracji nie ma uprawnienia do kwestionowania zasadności samego orzeczenia sądu opiekuńczego, które - co wymaga podkreślenia - zastępuje zgody i wnioski osoby zainteresowanej – skarżącego.

Zasadą jest kierowanie do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej (art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm., dalej nazywana "ustawą"). W przypadku, gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące (art. 54 ust. 2a ustawy). Typy domów pomocy społecznej, w zależności do tego dla kogo są one przeznaczone, określono w art. 56 ustawy, w tym dla osób przewlekle chorych psychicznie (pkt 3). Typ domu pomocy społecznej winien być określony w decyzji kierującej do placówki.

W niniejszej spawie organ administracji, realizując orzeczenie sądu powszechnego z dnia 22 lutego 2018 r., skierował stronę do domu pomocy społecznej, kierując się przy wyborze odpowiedniego typu placówki ustaleniami dokumentacji medycznej. Wynika z niej, iż strona cierpi na schizofrenię paranoidalną oraz upośledzenie umysłowe lekkie, wymaga całodobowej opieki stale. Z zaświadczenia lekarskiego wydanego z inicjatywy sądu rodzinnego, którego orzeczenie zastąpiło wniosek, wynika, iż strona ubiegająca się o skierowanie do domu pomocy społecznej powinna być skierowana do placówki dla osób przewlekle psychicznie chorych. Wobec powyższego organowi administracji nie pozostało nic innego, jak kierując się wytycznymi opisanymi w art. 54 i art. 56 ustawy, dokonać wyboru odpowiedniej placówki. W okolicznościach niniejszej sprawy organ czyniąc zadość wymogom sformułowanym przez ustawodawcę skierował stronę do Domu Pomocy Społecznej w B.. Powyższa placówka, jak wynika z obwieszczenia Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie rejestru domów pomocy społecznej funkcjonujących na terenie województwa [...] w 2018r., jest placówką odpowiednią dla osób przewlekle psychicznie chorych, czego nie można powiedzieć o placówce w H., która jest odpowiednia dla niepełnosprawnych intelektualnie mężczyzn. Wprawdzie na terenie [...] są również placówki o profilu odpowiednim dla skarżącego, jednakże nie można zapominać, iż - jak wynika z dokumentów sprawy - stan zdrowia strony wymagał od organów działania bez zbędnej zwłoki. Jak ustalono, strona nie jest zdolna do samodzielnego zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych, w miejscu zamieszkania nie ma zapewnionej pomocy i opieki ze strony rodziny – vide wywiad środowiskowy. Wobec powyższego, zasadnie priorytetem dla organu było jak najszybsze zabezpieczenie strony poprzez skierowanie do odpowiedniej placówki. Wydanie zaskarżonej decyzji, na co zwrócił uwagę organ, nie wyklucza, aby w późniejszym terminie podjąć kroki zmierzające do zmiany placówki. Obecnie jednak należy mieć na względzie dobro strony, która została zabezpieczona po ustaleniu, iż nie może otrzymać koniecznej pomocy w miejscu zamieszkania, a samodzielnie nie jest w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Dodatkowo podkreślić należy, że organ - mając na uwadze ujęcie Domu Pomocy Społecznej w B. jako domu pomocy dla osób przewlekle chorych psychicznie w obwieszczeniu nr [...] Wojewody [...] i posiadanie przezeń wszelkich zezwoleń - nie był władny przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do badania jego warunków lokalowych, czy też kwalifikacji kadry pracującej w jednostce, co kwestionuje strona skarżąca w złożonej skardze.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Przyznana kwota obejmuje wynagrodzenie ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług.

MR