Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 297/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak ( sprawozdawca), Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Wojewody z dnia [...]kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] marca 2005r. nr [...] , 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody Zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] marca 2005 r. orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy za okres od 1 października 2003 r. do 1 stycznia 2004 r. w kwocie 1221,20 zł – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W świetle ustaleń tej decyzji K. G. od dnia [...] czerwca 2003 r. posiadała status bezrobotnej, a od dnia 2 lipca 2003 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, do którego prawo utraciła z dniem 2 stycznia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Starosta orzekł o utracie przez K. G. statusu bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 października 2003 r., z powodu niespełnienia wymogów ustawowych, która to decyzja została – po wniesieniu od niej odwołania – utrzymana w mocy przez organ odwoławczy (decyzja wydana z upoważnienia Wojewody przez Z-cę Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej z dnia [...] października 2004 r. Nr [...]). Decyzja ta nie została zaskarżona przez K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i stała się ostateczna.

Z zebranego materiału dowodowego w powyższej sprawie wynika, że przyczyną utraty statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych było świadczenie przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia od dnia 1 października 2003 r., o czym organ I instancji został powiadomiony przez Wojewódzki Urząd Pracy. Pracownicy tego organu administracji wykonywali kontrolę obejmującą legalność zatrudnienia w spółce z o.o. "[...]" prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych w restauracji "[...]" w K.

Ze względu na fakt, że od dnia 1 października 2003 r. K. G. przestała spełniać ustawowe wymogi do posiadania statusu bezrobotnego z powodu podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia, od tego dnia nie przysługiwał jej również zasiłek dla bezrobotnych pobrany za ten okres. Zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnym i zgodnie z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podlega zwrotowi.

Decyzja pierwszoinstancyjna orzekająca o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 1 października 2003 r. do dnia 1 stycznia 2004 r. jest konsekwencją uprzedniego wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 października 2003 r., która po wniesieniu odwołania – została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Zarzuty odwołania w tej sytuacji nie mogą być uwzględnione, tym bardziej, iż decyzja Starosty prawa nie narusza.

W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2005 r. orzekającą o obowiązku zwrócenia przez K. G. pobranego świadczenia nienależnego; K. G. wnosiła o jej uchylenie. Skarga podnosi, że skarżąca nie świadczyła pracy w rozumieniu Kodeksu pracy na rzecz "[...]" spółka z o.o. Jeden dzień faktycznie przepracowała w restauracji "[...]" przy obsłudze wesela; zatrudniała ją inna osoba. Dlatego nieprawdziwe są oświadczenia osób znajdujące się w aktach sprawy, na które powołują się organy administracyjne w uzasadnieniu swoich decyzji. Ponadto z zebranym materiałem dowodowym nie miała możliwości zapoznania się.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), a nie będąc związany granicami skargi – art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 16, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przede wszystkim w zakresie badania zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).

Bezspornym jest w sprawie, że skarżąca decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2003 r. miała przyznany status bezrobotnej od dnia 24 czerwca 2003 r. oraz miała przyznane prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych dnia 2 lipca 2003 r.

Z tego tytułu w okresie od dnia 2 lipca 2003 r. do dnia 2 stycznia 2004 r. pobierała z Funduszu Pracy zasiłek dla bezrobotnych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] Starosta orzekł o utracie przez K. Z. (po mężu G.) prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 stycznia 2004 r.

Na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją ostateczną Starosta decyzją z dnia [...] marca 2004 r. orzekł o uchyleniu swej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. dotyczącej utraty przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych i jednocześnie postanowił o utracie przez nią statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 października 2003 r. Decyzja ta na skutek odwołania K. G. została przez organ drugiej instancji uchylona w całości (decyzja z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] wydana z up. Wojewody przez p.o. Z-cy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej).

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta ustalił, iż skarżąca podjęła zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia w spółce z o.o. "[...]" w dniach od 1 października 2003 r. do 31 października 2003 r.

Powyższe stanowiło podstawę do wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia 1 października 2003 r. z powodu niespełnienia wymogów ustawowych.

Decyzja powyższa przez organ II instancji została utrzymana w mocy i stała się prawomocna, gdyż skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Należy zwrócić uwagę, iż decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisu art. 151 kpa.

Konsekwencją naruszenia przepisów proceduralnych jest pozostawienie w obrocie prawnym dwóch decyzji określających różnie daty utraty przez K. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Natomiast organy pierwszej i drugiej instancji orzekając o zwrocie nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia z Funduszu Pracy za okres od 1 października 2003 r. do 1 stycznia 2004 r., powołały się tylko na moc wiążącą tej ostatniej decyzji, nie odnosząc się do ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r.

Art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi samodzielną podstawę prawną do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych (por. wyrok SN z dnia 5 października 2000 r., III RN 20/00, OSNP 2001/12/403).

Jeżeli jednak organ decyzyjny wzruszył w trybie nadzwyczajnym decyzję ostateczną o nabyciu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to ustalenie faktów dokonane w tej decyzji wiążą również organ administracji co do tych faktów w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranego świadczenia.

W sprawie niniejszej Starosta w postępowaniu wznowieniowym o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych ustalił, że datą utraty tego prawa jest 1 października 2003 r.; kwestia ta ma charakter prejudycyjny, wiąże organ w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Związanie to oznacza, że w tym ostatnim postępowaniu niedopuszczalne jest przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów w tej kwestii, nie tylko zaś dokonywanie ustaleń odmiennych od tych, które przyjął jako podstawę faktyczną decyzji w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu w przedmiocie utraty przez K. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Oznacza to w rezultacie, że organ decyzyjny w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy nie mógł dokonywać żadnych ustaleń co do tego, z jaką datą K. G. podjęła zatrudnienie – nie informując o tym urzędu pracy – i następczo, od kiedy prawo do zasiłku jej nie przysługuje, jeżeli kwestia prejudycyjna została przesądzona ostateczną decyzją. Jednakże w sprawie niniejszej, jak to Sąd wykazywał powyżej, istnieją dwie decyzje ostateczne wskazujące różne daty utraty przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dlatego też niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wadliwie wskazującej datę, od kiedy świadczenie pobierane z Funduszu Pracy przez skarżącą nie przysługuje.

Dopiero wyeliminowanie wadliwej decyzji pozwoli na prawidłowe określenie czasokresu, od kiedy świadczenie stało się nienależne, jak również i kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

Powyżej wykazane naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego miały istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje obu instancji.