Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 651/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 27,  art. 53 par. 1, 2, 4,  art. 50
journal: Dz.U. 2016 poz 1796
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1,  art. 4 ust. 1,  art. 1 ust. 1,  art. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Izby Notarialnej w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2015 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej również jako: "Stowarzyszenie") skierowało do Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] wniosek - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o przesłanie - pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mail bądź pocztą tradycyjną na adres podany w piśmie - informacji "kiedy i gdzie planowane są posiedzenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] w 2015 r.?".

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Rada Izby Notarialnej w [...] poinformowała wnioskodawcę, że posiedzenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] odbywają się w siedzibie Rady Izby Notarialnej przy ul. [...] w [...], a informacje o posiedzeniach zamieszczane są na wokandzie.

Pismem z dnia 5 maja 2015 r. Stowarzyszenie [...] w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o:

- zobowiązanie Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r.,

- zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty sądowej, wynagrodzenia pełnomocnika, opłaty skarbowej, opłaty pocztowej.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, iż odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2015 r., udzielonej pismem z dnia [...] marca 2015 r., nie można uznać za zadośćuczynienie obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej w zakresie terminów planowanych posiedzeń Sądu Dyscyplinarnego. Z ww. odpowiedzi nie wynika, aby wokanda była w jakikolwiek sposób upubliczniana.

Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że wnosiło o udostępnienie informacji publicznej pocztą tradycyjną lub elektroniczną.

Stowarzyszenie zaznaczyło również, że Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej jako jednostka wykonująca zadania publiczne, zaś wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej prostej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Sądowi Dyscyplinarnemu Izby Notarialnej w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 5 maja 2015 r. na bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r.

Pismem z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II SO/Wa 164/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał organowi odpis wniosku Stowarzyszenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. celem nadesłania odpowiedzi.

Pismem z dnia 7 października 2015 r. Przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II SO/Wa 164/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wymierzył Sądowi Dyscyplinarnemu Izby Notarialnej w [...] grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Postanowienie to stało się prawomocne od dnia 2 lutego 2016 r.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. Stowarzyszenie [...] w W. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi z dnia 5 maja 2015 r. w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie wniosło o zasądzenie od organu kosztów postępowania z uwzględnieniem wynagrodzenia pełnomocnika oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie powołało się na prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r. wskazując, iż Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] nie przekazał do dnia dzisiejszego skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy do Sądu.

W odpowiedzi na skargę wniesionej w piśmie z dnia 4 października 2016 r. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Stowarzyszenia, że w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2015 r. nie podano terminów planowanych posiedzeń Sądu, a wokanda nie jest upubliczniana. Skarżącemu udzielono bowiem wszelkich informacji publicznych, jakie były w posiadaniu organu w dacie sporządzania odpowiedzi. Przy czym nie było możliwe wskazanie konkretnych dat posiedzeń Sądu Dyscyplinarnego, bowiem terminy rozpraw planowane są na bieżąco, w zależności od ilości spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd. W dniu [...] marca 2015 r. Sąd nie miał w planie żadnych posiedzeń. Sąd Dyscyplinarny nie obraduje permanentnie, a posiedzenia nie są wyznaczane z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. O każdym posiedzeniu zainteresowany może się dowiedzieć z wywieszonej wokandy w siedzibie Sądu. Wokanda dostępna jest w miejscu publicznym, w taki sam sposób jak wokandy sądów powszechnych. Fakt, że skarżące Stowarzyszenie nie uzyskało informacji o wyobrażanej treści, nie oznacza, że Sąd Dyscyplinarny pozostaje w bezczynności. Rację miałby skarżący tylko wówczas, gdyby Sąd w dniu [...] marca 2015 r. posiadał informacje o planowanych w najbliższym czasie posiedzeniach, a je zataił przed Stowarzyszeniem. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, co powoduje, że skarga powinna podlegać oddaleniu.

W piśmie z dnia 16 stycznia 2017 r. Stowarzyszenie podtrzymało zarzuty i wnioski skargi wnosząc o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, na rzecz skarżącego od Izby Notarialnej w [...].

Stowarzyszenie wskazało dodatkowo, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, że Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. udostępnił wszelkie informacje publiczne, które znajdowały się w jego posiadaniu. Jeśli bowiem na dzień złożenia wniosku nie były wyznaczone żadne posiedzenia Sądu, winien był o tym fakcie poinformować wnioskodawcę, a nie odsyłać do nieistniejącej w tym przypadku wokandy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zauważyć należy w pierwszej kolejności, że skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2015 r. wpłynęła do Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] w dniu 11 maja 2015 r. (k. 10 i 23 akt o sygn. II SO/Wa 164/15). Wniesienie skargi powoduje, że z tą chwilą powstaje nowy stosunek procesowy łączący z jednej strony skarżącego i organ administracji publicznej, a z drugiej - każdy z tych podmiotów z sądem administracyjnym. Jest to równoznaczne z faktem wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.

Zatem w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2015 r., poz. 658), która obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. Z tego względu, stosownie do art. 2 ww. ustawy, do niniejszego postępowania mają zastosowanie powołane niżej przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed datą wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności - zgodnie z dyspozycją art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej polega - co do zasady - na udzieleniu informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) bądź na wydaniu decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) w przypadku wystąpienia ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast w sytuacji, gdy adresat wniosku nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną, obowiązany jest poinformować o tym pisemnie wnioskodawcę. W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku ww. prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udostępnione w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając (lub nie stwierdzając) bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość realizacji wniosku informacyjnego, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1796 ze zm.) organami izby notarialnej są walne zgromadzenie notariuszy izby i rada izby notarialnej. Natomiast treść art. 53 § 1 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości, iż sądy dyscyplinarne izby notarialnej są jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego notariuszy zajmującymi się prowadzeniem spraw dyscyplinarnych członków tej korporacji zawodowej. Zgodnie z ww. przepisem, do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy dyscyplinarne: 1) w pierwszej instancji - sądy dyscyplinarne izb notarialnych; 2) w drugiej instancji - Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Stosownie do treści art. 53 § 2 i 4 ustawy, członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych, a przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie tych sądów. Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają rady izb notarialnych. Z powyższego wynika, że sądownictwo dyscyplinarne samorządu notarialnego zostało wyodrębnione ze struktury izb notarialnych. Sąd dyscyplinarny funkcjonuje jako podmiot niezależny od rady izby notarialnej. Pomiędzy radą izby notarialnej a sądem dyscyplinarnym danej izby nie ma żadnych związków prawnych o charakterze organizacyjnym poza wspomnianą obsługą organizacyjno-kancelaryjną.

Przyjęte w rozdziale 6 ustawy Prawo o notariacie postępowanie dyscyplinarne wobec notariusza, stanowi zasady wewnątrzkorporacyjnej odpowiedzialności za wykonywanie przez notariusza zadań publicznych niezgodnie z normami etycznymi i zawodowymi obowiązującymi członków samorządu notarialnego i naruszenie innych obowiązków, o których mowa w art. 50 Prawa o notariacie. Przyznaną samorządowi notarialnemu wyłączną kompetencję w celu egzekwowania odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy należy uznać za jedną z immanentnych cech organizacji samorządowej, mającą na celu wprowadzenie sytuacji wolnej od określonych ustawą niepożądanych zachowań członków tej korporacji. Wyposażenie sądu dyscyplinarnego w kompetencje władcze poprzez decydowanie o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego jakim jest notariusz, ustalenie przez ustawodawcę sposobu powoływania i odwoływania kadencyjnych członków tego sądu, wybierania jego przewodniczącego i zastępców pozwala stwierdzić, że Sądy te wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 146/15; wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Kr 39/15; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Doprecyzowaniem ww. przepisu jest art. 6 u.d.i.p., który konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.

W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2782/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., informacją publiczną są informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach samorządu zawodowego oraz o zasadach ich funkcjonowania. Jednocześnie, jak wskazano już wyżej, w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP ustalone zostało prawo do informacji publicznej obejmującej uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego.

W świetle tych regulacji za bezsporne uznać należy, że informacja, o jaką wystąpiło skarżące Stowarzyszenie, czyli miejsce i terminy posiedzeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...] (ewentualnie brak takich posiedzeń), jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy, o ile dotyczy zdarzeń już zaplanowanych, co do których organ posiada wiedzę. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej, o czym była już mowa powyżej, jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, organ powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej.

W sytuacji natomiast, gdy organ stwierdzi, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, powinien o tym powiadomić wnioskodawcę w formie "zwykłego" pisma. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, powinien wyraźnie powiadomić o tym wnioskodawcę. Strona nie może domniemywać intencji adresata wniosku oraz samodzielnie domyślać się czy dysponuje on żądanymi informacjami, czy też danych tych - nawet w części - nie posiada. Tym samym oświadczenie musi być jednoznaczne w swojej treści. Ponadto, powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów, w tym zasad "dobrej administracji". Wnioskodawca nie może być w tym zakresie pozbawiony należnej mu ochrony, a mogłoby to mieć miejsce, gdyby samo ogólnikowe twierdzenie zobowiązanego podmiotu zwalniałoby go z zarzutu bezczynności (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09; z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12; z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 129/15; publ. j.w.). Zaznaczyć również należy, że odwołanie się przez adresata wniosku do informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, lub też przedstawienie informacji wymijającej czy fragmentarycznej oznacza, że informacja taka nie wyczerpuje zakresu żądania wniosku, a tym samym, że adresat wniosku pozostaje w stanie bezczynności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2010r., sygn. akt II SAB/Lu 66/10, publ. LEX nr 638704, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 35/13, publ. LEX nr 1352000).

Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem pismo z dnia [...] marca 2015 r., wystosowane do Stowarzyszenia w reakcji na wniosek z dnia [...] lutego 2015 r. nie zawierało jednoznacznej, precyzyjnej informacji o terminach zaplanowanych posiedzeń Sądu Dyscyplinarnego w 2015 r., lecz informowało, że dane dotyczące posiedzeń "zamieszczane są na wokandzie". Z treści tego pisma nie sposób wywnioskować, czy jakiekolwiek posiedzenia Sądu Dyscyplinarnego były - według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi - planowane na rok 2015 r., czy też nie. Nie można też powziąć informacji, gdzie i w jaki sposób wokanda jest udostępniana. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że "w dniu [...] marca 2015 r. Sąd nie miał w planie żadnych posiedzeń". Tym samym udzielono precyzyjnej odpowiedzi, która wyczerpuje zakres wniosku z dnia [...] lutego 2015 r.

Zważywszy zatem, że stanowcza i jednoznaczna odpowiedź na wniosek w ww. zakresie została udzielona dopiero w dniu 4 października 2016 r., uzasadnione jest stanowisko, że w dacie wniesienia skargi Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] pozostawał w stanie bezczynności, która jednak ustała do dnia wyrokowania. Zaistniała zatem podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt realizacji wniosku przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Nie można bowiem zobowiązać organu do rozpoznania wniosku informacyjnego, jeśli został on już rozpoznany w momencie orzekania, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin do tego przewidziany. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe (por. uchwała składu NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważywszy, że organ pozostawał w stanie bezczynności w dacie wystąpienia ze skargą, Sąd obowiązany był ocenić - stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. - czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Stąd, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób.

Stwierdzona bezczynność Sądu Dyscyplinarnego nie miała postaci kwalifikowanej. Za taką nie można bowiem uznać błędnego przekonania organu, że odpowiedź udzielona pismem z dnia [...] marca 2015 r. realizuje wniosek z dnia [...] lutego 2015 r. w sposób pełny i prawidłowy. W ocenie Sądu, zwłaszcza w kontekście ww. pisma, nie sposób przyjąć, że organ celowo, z rozmysłem, rażąco naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej bądź prezentował w stosunku do wnioskodawcy postawę lekceważącą. Przyjęcie przez Sąd Dyscyplinarny wadliwego stanowiska nie oznacza, że jego działanie nosiło cechy rażącego naruszenia prawa. Z tego względu Sąd nie stwierdził również podstaw do wymierzenia organowi grzywny z urzędu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) - jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Rozstrzygając w kwestii wskazania podmiotu zobowiązanego do pokrycia tych kosztów - Izby Notarialnej w [...] - Sąd miał na względzie, że ww. koszty postępowania powstały w związku z działalnością podmiotu funkcjonującego w ramach tej Izby, przy czym to Izba Notarialna, a nie Sąd Dyscyplinarny, ma osobowość prawną (art. 26 § 3 ustawy - Prawo o notariacie), a więc związaną z tym zdolność zaciągania oraz regulowania zobowiązań finansowych.