Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2856/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") decyzją z dnia [...] października 2018 r. (nr [...]) działając na podstawie art.127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: ,,k.p.a.’’) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2017. poz.1257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. W. (członka zarządu [...] sp. z o.o.) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. (nr [...]) ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki Skoda [...] nr rej. [...] w wysokości 478,00 zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu 20 października 2014 r., Strażnik Miejski dokonał wezwania holownika, celem usunięcia z ul. [...] pojazdu Skoda [...] nr rej. [...]. W trakcie trwania czynności Straży Miejskiej wezwanie dla holownika zostało anulowane.

Zarząd Dróg Miejskich w [...] zawiadomieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu [...] października 2014 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki Skoda [...] nr rej [...], od którego odstąpiono w trybie art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1990; dalej: "p.r.d.).

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. (nr [...]) Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w [...] ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu na kwotę 478 zł., stosownie do Załącznika Nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014.

2. Od powyższej decyzji organu I instancji [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. W. złożyli odwołania. W odwołaniach podnieśli, że nie doszło do powstania rzeczywistych kosztów związanych z holowaniem pojazdu, a zaparkowany samochód nie stwarzał zagrożenia dla ruchu drogowego i przy tym nie tamował ruchu. Decyzja organu nie wskazuje, co konkretnie było przyczyną wydania dyspozycji odholowania pojazdu, brak było danych w jaki sposób pojazd utrudniał ruch czy zagrażał bezpieczeństwu. Podali, że w niniejszej sprawie wysokość kosztów poniesionych przez operatora holownika, a następnie przez ZDM wyniosła ok. 35 zł (wynika to z zestawienia tych kosztów, znajdujących się w aktach sprawy). Powołanie się jedynie na ogólny przepis art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. nie może stanowić samoistnej podstawy nałożenia obowiązku zapłaty wskazanej kwoty pieniężnej. Wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony. W ocenie odwołujących się, wezwanie holownika nie było ani uzasadnione, ani nie miało oparcia w przepisach prawa. Tym samym postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób należyty, zatem doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w zw. z art. 130a ust. 2a p.r.d.

3. SKO po rozpatrzeniu powyższych odwołań [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. W., decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO przytoczyło przepis art. 130a ust. 1 p.r.d. w myśl którego pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa wart. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c; przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu; pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 2; pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Pojazd jest usuwany z drogi na koszt wykonującego przejazd drogowy także w przypadku, o którym mowa w art. 140ad ust. 2 pkt 2 (art. 130a ust. 1a p.r.d.). Natomiast stosownie do art. 130a ust. 2 p.r.d., pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu; nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu oraz gdy jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.

Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 5c p.r.d.). Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. la, również dowodu uiszczenia kaucji (art. 130 a ust. 7 p.r.d.).

Z kolei stosownie do art. 130a ust. 2a p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 października 2012 r.), od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu (biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu), ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014. Załącznik Nr 2 do ww. uchwały ustala wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu.

SKO wskazało, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniosło ponadto, że ustawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu z drogi, i nie ulega wątpliwości, iż wyliczenie to jest wyczerpujące. Inne, poza nimi, nie uzasadniają usunięcia pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne (ust. 1) lub fakultatywne (ust. 2). W pierwszym wypadku właściwy organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności wymienionej uzasadniającej usunięcie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu.

Z kolei na podstawie art. 130a ust. 2a p.r.d., właściciel pojazdu zobowiązany został do pokrycia kosztów, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 p.r.d., spowodowało ich powstanie. Ustawodawca uzależnił tym samym możliwość naliczenia kosztów właścicielowi pojazdu od zaistnienia skutku w postaci powstania kosztów związanych z wydaniem dyspozycji o usunięciu pojazdu. Analizowany przepis art. 130a ust. 2 w zw. z ust. 6 p.r.d. nie określa i nie wyszczególniania poszczególnych okoliczności i zdarzeń, które wpłynęły i przyczyniły się do powstania tych kosztów. Zawsze bowiem, kiedy wydanie dyspozycji o usunięciu pojazdu skutkować będzie powstaniem kosztów, właściciel pojazdu będzie zobowiązany do jego pokrycia (bez względu na rodzaj okoliczności, która doprowadziła do powstania tego kosztu).

Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie faktem bezspornym jest, że pojazd był zaparkowany w wzdłuż linii ciągłej podwójnej, zmuszając innych kierujących do najeżdżania na tą linię i tamowaniu ruchu w momencie wymijania zaparkowanego auta, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz, że odstąpiono od usunięcia pojazdu, co potwierdza sam odwołujący.

Zatem nie ulega wątpliwości, że czyn powyższy, stanowiący w istocie wykroczenie z art. 90 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 46, poz. 275 ze zm.) odpowiada dyspozycji przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 p.r.d., stanowiącym o obligatoryjnym usunięciu pojazdu. Dyspozycja usunięcia pojazdu (odholowania), jak wynika z akt sprawy wydana została przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...].

W związku z tym, że na miejsce zdarzenia odwołujący przybył przed przystąpieniem holownika do usunięcia pojazdu - funkcjonariusz Straży Miejskiej odstąpił na zasadzie art. 130a ust. 2 p.r.d. od usunięcia pojazdu, co było prawnie dopuszczalne. Jak stanowi przepis, taka możliwość zachodzi także wówczas, gdy w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia.

Kolegium zaznaczyło również, że pomimo, iż do faktycznego odholowania pojazdu na strzeżony parking nie doszło, to wezwanie holownika - podjęcie czynności usunięcia niewątpliwie wygenerowało koszty usunięcia, które zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 wynoszą 478 zł, dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg. W konsekwencji SKO uznając, że prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia organu I instancji nie budzi żadnych zastrzeżeń, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

4. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję SKO złożyli [...] Sp. z o.o. oraz M. W. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

a) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie w wydanej decyzji faktycznych kosztów poniesionych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a jeżeli koszty takie nie zostały określone przez Zarząd Dróg Miejskich, poprzez zaniechanie ustalenia ich wysokości przez SKO;

b) art. 130a ust. 2a p.r.d. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, tj. pominięcie wysokości faktycznie poniesionych kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a jedynie oparcie się na uchwale Rady Miasta [...] i stawkach z niej wynikających.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r.

5. W odpowiedzi na obie złożone skargi, SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skargi okazały się zasadne.

1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2124/11). Z kolei przepis art. 3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca prawo naruszają.

2. Wskazać również trzeba, że ustawodawca w przypadku, kiedy jedna i ta sama decyzja dotyczy interesów prawnych więcej niż jednego podmiotu, dopuszcza wniesienie skargi przez jeden z tych podmiotów, przez kilka z tych podmiotów lub przez wszystkie te podmioty (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1508/12). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu. Jedna decyzja dotyczyła interesów zarówno osoby fizycznej jak i spółki. W związku z tym, na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2856/18 i sygn. akt VII SA/Wa 2857/18 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić postępowanie pod sygn. akt VII SA/Wa 2856/18.

3. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję organu I instancji, ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu z powodu zaparkowania w miejscu niedozwolonym.

Organy wskazały, że do zapłaty tych kosztów w wysokości 478 zł zobowiązani zostali solidarnie Pan M. W. i [...] sp. z o.o.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie faktem bezspornym jest, że pojazd był zaparkowany wzdłuż linii ciągłej podwójnej, zmuszając innych kierujących do najeżdżania na tą linię i tamowaniu ruchu w momencie wymijania zaparkowanego auta, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz, że odstąpiono od usunięcia pojazdu, co potwierdzają Skarżący. Zatem nie ulega wątpliwości, że czyn powyższy, może stanowić wykroczenie i odpowiada dyspozycji przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 p.r.d., stanowiącym o obligatoryjnym usunięciu pojazdu. Dyspozycja usunięcia pojazdu (odholowania), jak wynika z akt sprawy wydana została przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...].

Jako podstawę prawną nałożonego organ obowiązku przywołał art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a p.r.d. oraz załącznik nr 2 do uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014.

Stosując wskazane przepisy organy ustaliły, że pan M. W. i spółka [...] są właścicielami wskazanego w decyzji pojazdu oraz, że w dniu [...] października 2014 r. kierujący pojazdem dopuścił się wykroczenia drogowego polegającego pozostawieniu pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.

W związku z tym zdarzeniem doszło także do wydania dyspozycji o nr [...] usunięcia wskazanego w decyzjach pojazdu. Z akt sprawy wynika, że dyspozycję wydano w dniu [...] października 2014 r. o godzinie 12:48. O godzinie 12:54 zlecenie zostało odwołane.

W ocenie organu, dyspozycja ta wywołała koszty, a potwierdza to faktura wystawiona przez firmę holującą. W aktach sprawy znajduje się faktura zbiorcza VAT z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wystawiona przez [...] sp. z o.o. wraz z zestawieniem, z którego wynika, że koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 31,95 zł netto. Nie wynika z niej natomiast długość trasy, jaką przejechał holownik.

W takich okolicznościach organ I instancji ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu w kwocie 478 zł i wskazał, że do zapłaty tych kosztów zobowiązany jest solidarnie Skarżący i spółka [...].

4. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje naruszają art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., jak i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 130a ust. 2a p.r.d. Nie można bowiem uznać, że przed ich wydaniem przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Analizując wskazane przepisy przyjąć należy, że przepisy p.r.d. nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu.

Niemniej, analizując i stosując te przepisy, brak jest podstaw by przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 2a p.r.d. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych tj. rzeczywistych kosztów.

Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno obejmować m.in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można w tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję, to choć została ona cofnięta, wywołała określone koszty. Sąd w pełni podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, iż w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 207/14; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1255/12).

5. W niniejszej sprawie organy orzekające nie wyjaśniły czy doszło do rzeczywistego powstania kosztów związanych z wydaniem w dniu [...] października 2014 r. dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Z akt sprawy wynika, że:

- dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana w dniu [...] października 2014 r. o godzinie 12:48;

- odstąpiono od usunięcia pojazdu w tym samym dniu o godzinie 12:54;

- ze zbiorczego zestawienia pojazdów odholowywanych w tym dniu, pod pozycją 110 zawarte są dane wskazanego samochodu, numer rejestracyjny, miejsce wykroczenia, data i godziny oraz minuty wydania dyspozycji i jej anulowania oraz ryczałtowe koszty (31,95 zł netto);

- z pisma firmy holowniczej [...] z dnia 11 grudnia 2017 r. ([...]) wynika również, że po otrzymaniu dyspozycji usunięcia pojazdu: "(...) kierowca niezwłocznie podjął czynności zmierzające do realizacji zlecenia";

- w ww. piśmie jednocześnie wskazano, że: "(...) zapisy w systemie GPS są dostępne od dnia montażu urządzeń GPS czyli od 22 października 2014 r., co oznacza, że system nie mógł zapisać ruchu pojazdu".

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony przez organy nie pozwala na udzielenie odpowiedzi czy powstały rzeczywiste koszty związane z dyspozycją usunięcia pojazdu. Okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i przystąpienia do realizacji tej dyspozycji powinny być bowiem ustalone bezspornie, a to w sprawie nie miało miejsca, na żadnym etapie. W sprawie nie zostało nawet w żaden sposób udowodnione, że pojazd holujący w ogóle do tej konkretnej interwencji wyjechał. Pod pojęciem "czynności zmierzające do realizacji zgłoszenia" mogą się bowiem kryć różnego rodzaju czynności faktycznie, niekoniecznie związane z faktycznym wyjazdem holownika. Nie ma w sprawie żadnego dowodu wskazującego na faktyczny wyjazd holownika, co potwierdza również firma [...], wskazując na brak systemu GPS w pojazdach w dniu zdarzenia – tj. [...] października 2014 r. System ten miał bowiem działać dopiero dwa dni później, tj. od 22 października 2014 r. Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie już generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a p.r.d. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn akt VII SA/Wa 1341/18).

Zdaniem Sądu, z przepisu art. 130a ust. 2a p.r.d. jednoznacznie wynika, że ustawodawca uzależnił pokrycie kosztów, spełnieniem określonego warunku - jeżeli wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, to, dopiero wtedy, do ich usunięcia zobowiązany jest właściciel pojazdu. Nie chodzi tutaj o koszt telefonicznej rozmowy, która może być w ramach abonamentu bezpłatna, lecz o koszty istotne, które rzeczywiście powstały, i dopiero te powstałe koszty - jeżeli powstały - umożliwiają nałożenie na właściciela pojazdu obowiązku ich pokrycia, stosownie do art. 130a ust. 6 p.r.d. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2017 r. VII SA/Wa 2732/16). Zatem ewentualny koszt rozmowy telefonicznej i podjęcie bliżej niedookreślonych "czynności zmierzających do realizacji zlecenia" – nie sposób uznać za wystarczający do realizacji dyspozycji przepisu art. 130a ust. 2a p.r.d. Automatyczne założenie, że samo zgłoszenie dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze, samo w sobie już generuje koszty – jest nie do przyjęcia.

6. Zatem, w niniejszej sprawie należało ustalić, czy koszty, o którym mowa powyżej w rzeczywistości powstały, a więc, czy interwencja usunięcia danego pojazdu została faktycznie podjęta i spowodowała konkretne wydatki. Wątpliwości w tej materii są o tyle uzasadnione, że akta sprawy nie zawierają pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza dotyczącego faktycznego wyjazdu holownika i trasy jaką ewentualnie przejechał.

Z tych przyczyn Sąd uznał, iż decyzje wydane w sprawie zapadły z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i k.p.a., art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a p.r.d., w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji powinien uwzględnić powyżej zaprezentowane wskazania Sądu, uzupełniając materiał dowodowy i raz jeszcze dokonać jego oceny z uwzględnieniem zasady uregulowanej w art. 80 k.p.a. Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu faktycznie zaistniało, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie i wyjaśnienie wysokości tych kosztów.

7. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.