Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 903/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-01-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 4, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – G. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 (dwadzieścia) złotych; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2009 roku G.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2005 roku.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach G.L. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci usług złotniczych w wysokości około 4.165 zł miesięcznie. Oświadczył przy tym, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 62 m2, w którym zamieszkuje. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. W uzasadnieniu wskazał, iż uiszczenie wpisu sądowego i innych kosztów w sprawie przekracza jego możliwości finansowe i pociągnęłoby za sobą niemożliwość wywiązania się z płatności na rzecz ZUS i urzędu skarbowego.

Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2009 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, ewidencji sprzedaży za ostatnie 3 miesiące bądź udokumentowanie w inny sposób wysokości aktualnego miesięcznego dochodu, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania, na które wskazuje we wniosku.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył do akt spraw o sygn. I SA/Łd 910-939/09 dokumenty potwierdzające, iż miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą około 531 zł (czynsz, prąd, gaz), około 45 zł stanowią wydatki skarżącego na telefon komórkowy. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w K., gdzie na ten cel wynajmuje lokal, ponosząc z tego tytułu miesięczną opłatę w wysokości 426 zł oraz koszty energii elektrycznej przeciętnie miesięcznie w wysokości około 40 zł. W świetle deklaracji VAT-7 miesięczne obroty z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w okresie od sierpnia do października 2009 roku wynosiły 3.414 zł. Ponadto z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do skarżącego wynika, iż za jego pośrednictwem skarżący reguluje raty kredytowe z tytułu dwóch kredytów w łącznej wysokości około 370 zł. Opłaca także zobowiązanie wynikające z karty podatkowej w wysokości 406 zł miesięcznie i ponosi koszty składek na ZUS w łącznej kwocie 837 zł miesięcznie.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.

Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych do akt spraw o sygn. I SA/Łd 910-939/09 dokumentów źródłowych, które Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej w postaci usług złotniczych w wysokości około 4.165 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 62 m2, w którym zamieszkuje. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą około 531 zł, ponadto około 45 zł stanowią wydatki na telefon komórkowy. Podatnik ponosi także koszty najmu lokalu użytkowego w K. w wysokości 426 zł oraz koszty energii elektrycznej za ten lokal w wysokości około 40 zł. Ponadto jego zobowiązanie wobec urzędu skarbowego i ZUS wynoszą 1.243 zł miesięcznie. Skarżący posiada także zobowiązania prywatnoprawne z tytułu kredytów, których miesięczna rata wynosi około 370 zł.

Jednocześnie w tym miejscu wskazać należy, iż w Wydziale I WSA w Łodzi ze skarg G.L. toczy się obecnie 58 postępowań, w których łączna wysokość wpisów od skarg wynosi 5.800 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść

art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało zatem uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i dlatego w celu zachowania prawa skarżącego do rozpoznania sprawy przed sądem zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 złotych.

Podkreślić przy tym należy, że zasadniczym elementem kosztów sądowych są opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, które stanowią rodzaj daniny publicznej. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest zatem partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic ich zabezpieczenia. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sytuacji, w której systematycznie reguluje on należności z innych tytułów (raty kredytowe), przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów postępowania na Skarb Państwa, czyli współobywateli. Nie ulega przy tym wątpliwości, że miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego pozwala na częściowe pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245

§ 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

(MSi)