Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1485/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.35 ust. 1, art. 78ust.1 i1a
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: art. 91par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 52
law: Ustawa  z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi L.H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia stanowiska służbowego, w części dot. grupy uposażenia określonej dla tego stanowiska służbowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej (dalej: "Minister"), działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1, a także art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) utrzymał w mocy własną decyzję (w zakresie zaskarżonego pkt 2) nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie stwierdzenia objęcia stanowiska służbowego przez [...] L. H. (dalej: "skarżący", "oficer"), w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia 16.

Z akt sprawy wynikało, że decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej stwierdził objęcie przez L. H. stanowiska służbowego Sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dniem [...] lutego 2020 r. W decyzji zaszeregowano skarżącego do grupy uposażenia zasadniczego - 16.

Oficer złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Obrony Narodowej, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o stwierdzenie jej nieważności. Podniósł, że na podstawie decyzji nr [...] Ministra z dnia [...] września 2009 r. został mianowany na stopień [...], w związku z wyznaczeniem na stanowisko służbowe [...] Sądu Okręgowego w [...]. Decyzją Nr [...] Ministra z dnia [...] kwietnia 2018 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe Sędziego Sądu Okręgowego w [...] zaszeregowane do stopnia etatowego [...] i grupy uposażenia 16A. Z kolei zaskarżoną decyzją Nr [...] Ministra z dnia [...] marca 2020 r. wyznaczono go na to samo stanowisko, tym razem obniżając grupę uposażenia zasadniczego na 16.

Skarżący podkreślił, że wyznaczony został na stanowisko służbowe decyzją Ministra z mocą wsteczną, a zaskarżana decyzja narusza jego interes oraz doprowadziła do dualizmu w obrocie prawnym, ponieważ nie uchyliła poprzedniej decyzji Ministra w tym zakresie. Wskazał również na naruszenie art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860) oraz § 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, gdyż doprowadziło to do zmiany wysokości uposażenia wojskowego i jego pochodnych, a mianowicie dodatku wyrównawczego przysługującego sędziom sądów wojskowych.

W tym stanie rzeczy Minister wydał wymienioną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że stwierdził jedynie objęcie stanowiska służbowego przez sędziego. Decyzja ta ma w tym zakresie charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie określony fakt objęcia stanowiska służbowego. Wskazał, że decyzja wydana w I instancji nie ma charakteru decyzji administracyjnej, bowiem nie rozstrzyga o usytuowaniu żołnierza w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Status kadrowy oficera został określony aktem powołania na urząd sędziego wojskowego sądu okręgowego. Jednym z elementów stanowiska służbowego jest grupa uposażenia, która nie wynika z aktu powołania na urząd sędziego. W tym zakresie więc, decyzja Ministra nr [...] (w pkt 2) z dnia [...] marca 2020 r. posiada cechę decyzji administracyjnej, bowiem rozstrzyga o istotnym elemencie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Organ uznał za dopuszczalne wniesienie środka odwoławczego od decyzji Ministra w części dotyczącej grupy uposażenia. Za bezzasadny uznał zarzut związany ze wstecznym wyznaczaniem na stanowisko służbowe sędziego.

Odnosząc się do kwestii zaszeregowania organ wskazał, że w myśl art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Wskazał, że stanowisko służbowe - Sędziego Sądu Okręgowego w [...] - było zaszeregowane do stopnia etatowego [...] i grupy uposażenia 16A. Minister wyjaśnił, że przypisanie do nowego stanowiska służbowego oznacza, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, wyznaczenie oficera na równorzędne stanowisko służbowe. Zmiana zaszeregowania stanowisk służbowych sędziów wojskowych wynika z dokonanych zmian organizacyjnych. Obecnie w etatach sądów wojskowych nie występują stanowiska funkcyjne lecz wszystkie stanowiska sędziowskie mają tą samą nazwę "sędzia wojskowego sądu okręgowego" oraz są zaszeregowane do jednego stopnia wojskowego [...], a także do jednej grupy uposażenia. Ponadto przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych nie określają zasad zaszeregowania stanowisk przeznaczonych dla sędziów sądów wojskowych do grup uposażenia.

Minister wskazał, że w świetle przywołanych wytycznych w zakresie zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia nie jest możliwe uwzględnianie aspektu historycznego, tj. poprzedniej grupy uposażenia. Natomiast, gdy żołnierzowi zawodowemu na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym przysługiwało wyższe uposażenie, to żołnierz zachowuje poziom dotychczasowego uposażenia.

Od wymienionej na wstępie decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył L. H., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 78 pkt 1 i art. 79 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 135) i z dnia 31 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 572).

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja Ministra nr [...] obniżająca grupę uposażenia zasadniczego rażąco naruszyła art. 78 pkt 1 i art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych albowiem doprowadziła do zmiany wysokości uposażenia wojskowego i jego pochodnych, a mianowicie dodatku wyrównawczego przysługującego sędziom sądów wojskowych. Wskazał, że niniejsza kwestia była przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, gdzie wskazywano, iż skarżącego można wyznaczyć jedynie na stanowisko równorzędne w stosunku do stanowiska [...] sądu (o parametrach: ste: pułkownik, U:16A). Skoro takiego stanowiska nie ma obecnie w stanie etatowym Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], to należy utrzymać dotychczasowe parametry stanowiska. Skarżący podkreślił, że przyznane mu wcześniej uposażenie zasadnicze nie mieści się w grupie uposażenia przypisanej na podstawie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie wskazując na okoliczności przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania.

W przedmiotowej sprawie stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowisko służbowe, to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska:

a) nazwą,

b) stopniem etatowym, dla którego określono jeden lub kilka stopni wojskowych,

c) grupą lub grupami uposażenia,

d) korpusem osobowym,

e) grupą osobową,

f) specjalnością wojskową.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych, posiadanej oceny w opinii służbowej oraz modelu przebiegu służby w poszczególnych korpusach osobowych (grupach osobowych).

Zgodnie z art. 78 ust. 1 i 1a ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Przywołane reguły ustalania wysokości uposażenia należy także stosować w odniesieniu do żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych, z uwzględnieniem szczególnych regulacji wynikających z Prawa o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia wynika z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz mającego odpowiednie zastosowanie art. 91 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z przywołanymi przepisami, żołnierz zawodowy nabywa prawo do uposażenia od dnia zajmowania stanowiska sędziego. To więc przepisy pragmatyki sędziowskiej określają zasady przysługiwania uposażenia sędziom sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, natomiast przepisy pragmatyki wojskowej określają wysokość poszczególnych składników tego uposażenia oraz tryb ich ustalania i przyznawania. Oznacza to, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia nie można wiązać tylko z pełnieniem przez niego zawodowej służby wojskowej, lecz przede wszystkim z posiadanym przez niego statusem sędziego.

Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2009 r. skarżący został mianowany na stopień [...], w związku z wyznaczeniem na stanowisko służbowe [...] Sądu Okręgowego w [...]. Decyzją Nr [...] Ministra z dnia [...] kwietnia 2018r. został wyznaczony na stanowisko służbowe Sędziego Sądu Okręgowego w [...] zaszeregowane do stopnia etatowego [...] i grupy uposażenia 16A. Następnie zaskarżoną decyzją Nr [...] Ministra z dnia [...] marca 2020 r. wyznaczono go na to samo stanowisko, obniżając grupę uposażenia zasadniczego na 16.

Decyzja z dnia [...] marca 2020r. w zakresie zaszeregowania do stopnia etatowego [...] jedynie potwierdzała stan prawny wynikający z decyzji z dnia [...] kwietnia 2018r. Nowym elementem w decyzji z dnia [...] marca 2020r. było natomiast obniżenie grupy uposażania z 16A na grupę 16.

Minister wyjaśnił wprawdzie, że przypisanie do nowego stanowiska służbowego oznacza, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, wyznaczenie oficera na równorzędne stanowisko służbowe. Zmiana zaszeregowania stanowisk służbowych sędziów wojskowych wynika z dokonanych zmian organizacyjnych. Wskazał, iż obecnie w etatach sądów wojskowych nie występują stanowiska funkcyjne lecz wszystkie stanowiska sędziowskie mają tą samą nazwę "sędzia wojskowego sądu okręgowego" oraz są zaszeregowane do jednego stopnia wojskowego [...], a także do jednej grupy uposażenia Ponadto przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych nie określają zasad zaszeregowania stanowisk przeznaczonych dla sędziów sądów wojskowych do grup uposażenia. Minister wskazał, że w świetle przywołanych wytycznych w zakresie zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia nie jest możliwe uwzględnianie aspektu historycznego, tj. poprzedniej grupy uposażenia. Natomiast, gdy żołnierzowi zawodowemu na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym przysługiwało wyższe uposażenie, to żołnierz zachowuje poziom dotychczasowego uposażenia.

Nie można jednak przyjąć ww. stanowiska za prawidłowe gdyż grupa uposażenia 16A została utrzymana po odwołaniu skarżącego z funkcji [...] Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] i sprawowaniu przez ww. od dnia [...] lutego 2018r. wyłącznie urzędu Sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego. W dacie decyzji z dnia [...] marca 2020r. w powyższym zakresie nie nastąpiła żadna zmiana faktyczna i prawna (podobnie w dacie wydania decyzji przez organ II instancji). Nie można zatem mówić o "aspekcie historyczny". Zwłaszcza, że funkcji [...] Wojewódzkiego Sądu Okręgowego skarżący nie pełnił od lutego 2018r., niezależnie od tego czy to stanowiska funkcyjne zostało utrzymane czy uległo likwidacji.

W ocenie Sądu obniżenie grupy uposażenia z 16A do 16 przy zaszeregowaniu do stopnia etatowego [...] i niezmienionym zakresie obowiązków służbowych naruszało w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. ówczesny Dz. U. z 2019 r. poz. 2216) oraz § 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zmiana zaszeregowania stanowisk służbowych sędziów wojskowych poprzez likwidacje stanowisk funkcyjnych i jednolite określenie stanowisk ("sędzia wojskowego sądu okręgowego") oraz zaszeregowane do jednego stopnia wojskowego [...], a także do jednej grupy uposażenia nie może automatycznie przekładać się na obniżenie grupy uposażenia skarżącego. Działanie takie nie znajduje bowiem umocowania w obowiązujących przepisach.

Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.