Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 7/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 13, art. 13 ust. 1, art. 112a ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 149,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37, art. 61, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza przewlekłość postępowania, II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego A. P. w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. oddala wniosek o przyznanie od Wojewody sumy pieniężnej, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] grudnia 2021 r. A. P. - obywatel [...] (dalej powoływany jako: "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem Organu, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę (dalej przywoływany jako: "Wojewoda", "Organ"), w sprawie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2021 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, domagając się:

1). stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2). przyznania Skarżącemu od Organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

3). zasądzenia kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że Skarżący w dniu [...] sierpnia 2021 r. złożył do Wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a następnie w dniu [...] września 2021 r. zawiadomił Organ o ustanowieniu pełnomocnika oraz wniósł ponaglenie za pośrednictwem Wojewody do organu wyższego stopnia.

W dniu [...] października 2021 r. Organ wyższego stopnia uznał ponaglenie za bezzasadne, zaś w uzasadnieniu stwierdził, że wniosek zawierał braki formalne. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia jej wniesienia ani Skarżący ani pełnomocnik nie zostali wezwani do usunięcia jakichkolwiek braków, nie została doręczona jakakolwiek korespondencja w sprawie, nie zostały udostępnione akta i w ocenie Skarżącego, Organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie oraz nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania złożonego wniosku, co uzasadnia wniesienie skargi.

2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadniając swoje stanowisko Organ wskazał, że według art. 105 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec ma obowiązek osobistego złożenia wniosku a jeśli tego nie uczyni i złoży wniosek np. za pośrednictwem poczty to na wezwanie organu musi tę czynność konwalidować poprzez osobiste stawiennictwo w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, który to termin nie może być krótszy niż 7 dni. Mając na względzie powyższe pismem z dnia [...] grudnia 2021r. wezwano Skarżącego do osobistego stawiennictwa w dniu [...] stycznia 2022 r.

Wojewoda podkreślił, że nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy, gdyż wniosek od początku zawierała braki formalne. Okoliczność ta spowodowała, że Organowi I instancji nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu rozpatrzenia sprawy, w związku z czym nie dopuścił się on bezczynności.

Wojewoda wskazał też, że z uwagi na nadzwyczaj dużą liczbę wniosków w sprawach legalizacji pobytu możliwości Organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego wniosku są ograniczone. Powstaje pewien odstęp czasowy od momentu przyjęcia wniosku do momentu pierwszej czynności merytorycznej w sprawie.

Ponadto w związku z obowiązywaniem w okresie pandemii COVID-19 szczególnych rozwiązań prawnych dotyczących cudzoziemców wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważność dokumentów stanowiących podstawę legalnego wykonywania pracy z mocy prawa uległa przedłużeniu i ww. bez przeszkód mógł kontynuować pracę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

3. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

4. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Odnosząc się do treści pojęć bezczynność oraz przewlekłość podkreślić trzeba, że są to dwa stany zaniechania organu, w wyniku których konkretna sprawa indywidualna nie zostaje załatwiona w terminie. Oceniając działanie organów w tym kontekście uwzględnić trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Dokonując rozróżnienia stanu bezczynności i przewlekłości wskazać należy, że obydwa pojęcia zostały zdefiniowane odpowiednio w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. uzyskując odmienny znaczeniowo sens. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Pojęcie przewlekłości jest więc pojęciem nieco szerszym ponieważ przewlekłość to nie tylko długotrwała bezczynność, lecz również sytuacja, w której organ przykładowo mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 631/20, wszystkie powołane w uzasadnianiu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.

Przewlekłość z kolei obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłością mamy więc do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, tj. gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Stąd przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 26/21 i wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 21/19; i powołane tam orzecznictwo NSA).

5. Dodać należy, że w dacie rozpatrywania badanej sprawy przez Organ nie obowiązywały inne reguły procesowe, niż wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91; dalej przywoływana jako: "nowelizacja"). Na mocy art. 1 pkt 13 nowelizacji dodano art. 112a ustawy o cudzoziemcach. W ust. 1 ww. artykułu przewidziano, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym w myśl art. 112a ust. 2 nowelizacji termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie. W przepisie art. 13 nowelizacji przewidziano przepisy intertemporalne. I tak w myśl art. 13 ust. 1 nowelizacji wskazano, że w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa o cudzoziemcach) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 nowelizacji jeżeli terminy załatwienia spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W tej sytuacji podstawowym problemem jest ocena wpływu rzeczonej nowelizacji na sytuację prawną Skarżącego w tej sprawie, uwzględniając fakt, że skarga została wniesiona [...] grudnia 2021 r. czyli przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 17 grudnia 2021 r.

Z przepisu art. 13 nowelizacji wynika, że w celu zmiany m.in. terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy ustawodawca posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy.

Przepisy nowelizacji nie zawierają żadnych przepisów przejściowych dotyczących zmiany przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Zakres działania sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym. Skarga została złożona przez stronę przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Zarzuty skargi odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego na moment wniesienia skargi a zatem Sąd nie może dokonywać kontroli legalności bezczynności lub przewlekłości w oparciu o przepisy, których strona nie mogła znać na moment jej wniesienia. W konsekwencji niemożliwym jest zastosowanie w sprawie przepisów ustawy nowej (tak też WSA we Wrocławiu w wyroku z 17 lutego 2022 r. sygn. akt III SAB/Wr 2437/21).

6. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek Skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] sierpnia 2021 r. i wpłynął do Wojewody w dniu [...] sierpnia 2021 r. Metryka sprawy załączona do akt administracyjnych wskazuje, że przedmiotowy wniosek został zarejestrowany w wewnętrznym systemie Elektronicznego Zarzadzania Dokumentacją w dniu [...] sierpnia 2021 r., zaś w dniu [...] września 2021 r. dokonano rejestracji wniosku w systemie informatycznym Chronos. W dniu [...] września 2021 r. Organ odnotował w rejestrze wpływ do Organu w dniu [...] września 2021 r. ponaglenia Skarżącego (vide: metryka sprawy i karta 34 akt administracyjnych).

Wskazać w tym miejscu należy, że w dniu [...] listopada 2021 r. wpłynęło do Organu pismo pełnomocnika Skarżącego z wnioskiem o wgląd do akt.

Następną czynnością Organu wykonaną w tej sprawie było wystosowanie do pełnomocnika Skarżącego pisma, opatrzonego datą [...] grudnia 2021 r., wzywającego Skarżącego do osobistego stawiennictwa w siedzibie Organu w dniu [...] stycznia 2022r. ze względu na złożenie wniosku o pobyt czasowy drogą pocztową, z uwagi na obowiązek złożenia odcisków linii papilarnych.

Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd wniosek Skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy nie został załatwiony poprzez wydanie decyzji, ani też w inny przewidziany prawem sposób postępowanie to nie zostało zakończone.

7. Nie zasługuje na akceptację stanowisko Organu, że za datę wszczęcia postępowania należy uznawać datę, w której doszłoby do uzupełnienia braków formalnych wniosku i złożenia odcisków palców, nie zaś moment doręczenia Organowi wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Takie stanowisko stoi w oczywistej sprzeczności z art. 61 k.p.a. zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W sytuacji bowiem gdy brak formalny wniosku (podania) zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że wniosek nie był dotknięty brakiem od chwili jego wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II SAB/Gl 72/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 3/21).

Konsekwencją wniesienia żądania wszczęcia postępowania administracyjnego jest obowiązek organu jego procesowego załatwienia albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, albo poprzez nadanie sprawie biegu i następnie procesowego jej zakończenia w drodze wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Jeżeli natomiast podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Należy mieć też na względzie, że skoro ustawodawca nie określił dla organu innych niż kodeksowe terminów, w których ma on obowiązek podjąć działania w zainicjowanym wnioskiem postępowaniu, należy przyjąć, iż powinno one następować niezwłocznie. Natomiast jako całkowicie nieakceptowalne jawi się wystosowanie pierwszego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku dopiero po przekroczeniu terminu, w którym powinna była być załatwiona sprawa.

Zestawienie dat wpływu wniosku inicjującego postępowanie i pierwszej czynności Organu w celu załatwienia sprawy (wezwanie do stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych) wskazuje, że Organ po wpływie niekompletnego wniosku Skarżącego, przez okres 4 miesięcy nie podejmował żadnych działań zmierzających do jego rozpatrzenia. Nie ulega wątpliwości, iż w opisanym wyżej czasie Organ nie wykonywał obowiązku wynikającego z art. 64 k.p.a. tj. nie wzywał Skarżącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Należy mieć na względzie, że skoro ustawodawca nie określił dla Organu innych niż kodeksowe terminów w których ma on obowiązek wezwać Stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, to należy przyjąć, iż działanie takie powinno następować niezwłocznie. Jako więc całkowicie nieakceptowalne jawi się podjęcie pierwszej czynności w celu merytorycznego załatwienia sprawy, dopiero po kilkukrotnie przekroczonym terminie, w którym sprawa powinna być zakończona i dopiero po otrzymaniu ponaglenia ze strony Wnioskodawcy. Tym bardziej jest to niezrozumiałe dla Sądu, że jak sam wskazał Organ w odpowiedzi na skargę uzyskanie odcisków linii papilarnych od Wnioskodawcy ma kluczowe znaczenie dla dalszego toku postępowania z uwagi na art. 109 ustawy o cudzoziemcach.

Nie można też pominąć faktu, iż Organ, pomimo ustawowego obowiązku, nie informował Skarżącego o przedłużeniu terminu załatwiania sprawy (art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.).

8. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy Sąd dokonał analizy czynności podejmowanych przez Wojewodę w sprawie i uznał, że Organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły i do dnia wniesienia skargi do sądu pozostawał w bezczynności o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

9. Biorąc pod uwagę czas poszczególnych czynności oraz nieuzasadnione ich rozdzielanie, Sąd uznał na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że przewlekłość Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku).

Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., (sygn. akt II SAB/Ol 21/19) oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z 16 czerwca 2021 r. (sygn. akt. I SAB/Wr 495/21), że dokonując oceny czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na powyższą ocenę ma również wpływ nieskomplikowany charakter czynności, których nie wykonywał Organ, wśród których były działania o charakterze czysto technicznym jak odebranie odcisków palców w terminie wyznaczonym przez organ. Również wystosowanie wezwania w zakresie uzupełnienia innych braków formalnych wniosku nie sposób uznać za działanie o charakterze skomplikowanym.

Oceny powyższej nie zmiana też okoliczność wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowienia w postępowaniu zainicjowanym ponagleniem, w którym stwierdzono, iż jest ono nieuzasadnione. Sąd nie jest przy tym związany oceną dokonaną przez organ administracji wyższego stopnia w stosunku do Wojewody i jest zobligowany do oceny bezczynności organu w ramach własnych kompetencji.

10. Jednocześnie Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku Skarżącego, o czym orzeczono w pkt III sentencji.

11. Odnosząc się do wyrażonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a, Sąd uznał, że opisane wyżej okoliczności nie dają jednak podstaw do jej przyznania. W ocenie Sądu odpowiada ona stopniowi zawinienia organu w zaistnieniu opisanego wyżej stanu przewlekłości. Wyjaśnić przy tym należy, iż suma pieniężna ma charakter pewnego rodzaju rekompensaty za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ, jednak nie jest równoważna z odszkodowaniem za poniesioną szkodę. Jej przyznanie zostało pozostawione uznaniu sądu i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Stwierdzenie przewlekłości otwiera Skarżącemu drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 4171 § 3 k.c. w zw. z art. 448 k.c.). Wówczas Skarżący, który w wyniku zwłoki poniósł szkodę, będzie zobligowany udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt poniesienia szkody, jej wysokość i związek przyczynowy między szkodą, a zwłoką organu (art. 6 k.c.).

12. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.