Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 144/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 17 ust 2, 61a, 105, 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 136 ust 3, ar 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią mocy decyzję Starosty P. z [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].06.2014 r. Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. M. - od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w W., w dzielnicy B., przy ul [...] oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów i budynków jako część działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], której prawo własności przeszło na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r.- utrzymał w całości zaskarżoną decyzję.

Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.

Urząd Dzielnicowy W. Wydział Terenów decyzją wywłaszczeniowo odszkodowawczą z dnia [...] stycznia 1975 r. orzekł o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności na rzecz Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego MSM "S." i poszerzenia ul. [...] - części nieruchomości o pow. 2381 m z ogólnej pow. 5000 m położonej w W. przy ul. [...], [...].

Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego W.. Starania inwestora o nabycie nieruchomości w drodze dobrowolnej umowy kupna-sprzedaży ze względu na nieudokumentowane prawo, własności do części nieruchomości po zmarłym S. S., nie dały pozytywnego rezultatu należało, więc zgodnie z wnioskiem należało orzec o wywłaszczeniu za odszkodowaniem. Stan prawny nieruchomości ustalono na podstawie zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego Nr L.dz. [...] z dnia [..] maja 1974 r. z którego wynikało, że nieruchomość jest współwłasnością:

■ M. S. w 1/8 części nieruchomości,

■ M. M. w 1/16 części nieruchomości,

■ S. S. w 1/16 części nieruchomości

■ B. K. w 1/8 części nieruchomości,

■ W. K. w 1/8 części nieruchomości,

■ W. i R. małż. S. w 1/4 części nieruchomości,

■ S. i M. małż. P. w 1/8 części nieruchomości,

■ A. P. w 1/8 części nieruchomości.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. Pani M. M. wystąpiła o zwrot działki, obecnie terenu szkolnego zajętego na cele dydaktyczno-ogrodnicze, dawna ul. [...], obecnie [...]. Prezydent Miasta W. wezwał wnioskodawczynię, aby ustalić jednoznacznie zgłoszone roszczenia poprzez sprecyzowanie żądania i wskazanie numeru działki i numeru obrębu. Ustalono, że wniosek dotyczy nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr ew. [...] część i nr ew. [...] część, z obrębu [...].

Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. wyłączył się z postępowania w tej sprawie.

Wojewoda [...] postanowieniem nr [...]. z dnia [...] marca 2013 r. wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku M. M. o zwrot części nieruchomości położonej w W. Dzielnicy B. w rejonie ulicy [...] , wchodzącej w skład ww. działek.

Starosta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wezwał M. M. i K. S. do uzupełnienia wniosku w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzez dołączenie oryginałów prawomocnych postanowień sądu lub aktów notarialnych poświadczenia dziedziczenia o nabyciu praw do spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości oraz złożenia przez następców prawnych oświadczeń, że przyłączają się do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

M. M. pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformowała Starostę [...], że S. P., M. P. oraz A. P. zmarli na początku lat 80 tych, i nie posiada informacji dotyczącej ich następców prawnych. Do tego pisma zostało załączone oświadczenie podpisane przez Panią B. K., Pana W. S. oraz osobę, która nie podała danych osobowych, a podpis jest nieczytelny.

Starosta [...] ponownie wezwał strony postępowania do uzupełnienia wniosku w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzez dołączenie oryginałów prawomocnych postanowień sądu lub aktów notarialnych poświadczenia dziedziczenia o nabyciu praw do spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości oraz złożenia przez następców prawnych oświadczeń, że przyłączają się do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Starosta [...] pismem z dnia [...] października 2013 r. zawiadomił strony zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 10 K.p.a., że przed wydaniem decyzji strony mogą składać dodatkowe wyjaśnienia i wnioski oraz zapoznać się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Strony prawidłowo zawiadomione nie skorzystały z przysługującego im prawa.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. M. M. przekazała do akt sprawy niedoświadczoną kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. (sygn. akt I Ns 1387/13), zgodnie z którym spadek po M. S. nabyły M. M. i B. S..

Strona do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie uzupełniła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która w dacie orzekania stanowiła współwłasność M. S. w 1/8 części nieruchomości, M. T. M. w 1/16 części nieruchomości, S. S. 1/16 części nieruchomości, B. K. w 1/8 części nieruchomości, W. K. w 1/8 części nieruchomości, W. i R. małż. S. w 1/4 części nieruchomości, S. i M. małż. P. w 1/8 części nieruchomości, A. P. w 1/8 części nieruchomości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Starosta [...] odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Organ II. instancji nie podzielił zarzutów i argumentów na ich uzasadnienie, podniesionych w odwołaniu.

Wskazał, że materialnoprawną podstawę do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., zwanej dalej u.g.n.), zgodnie z którym, jeżeli wywłaszczona nieruchomość bądź jej część stała się w rozumieniu treści art. 137 powołanej ustawy zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, wyłącznie poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu tej nieruchomości lub jej części.

Wyjaśnił, iż brzmienie art. 136 ust. 3 u.g.n. wskazuje jednoznacznie, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wszczynane jest na wniosek, z którym wystąpić mogą jedynie poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy. Powszechnie przyjmuje się, iż brak stosownego wniosku lub sprzeciw poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców stanowi negatywną przesłankę dla wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie Wojewody [...], za bezsporny i ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać pogląd zgodnie, z którym w postępowaniu, którego przedmiotem jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek zawierający żądanie jej zwrotu powinien pochodzić od wszystkich współwłaścicieli, bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Brak wniosku pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli wyłącza możliwość wydania pozytywnej decyzji. Jest to podstawowa dyrektywa przy stosowaniu art. 136 ust 3 u.g.n. w związku z art. 28 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2001 r. sygn. akt IVSA 2217/98 - Lex 53398). Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko to zostało przyjęte w orzecznictwie sadów administracyjnych jeszcze na gruncie nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (powołał wyroki NSA z dnia: 16 grudnia 1987 r. sygn. akt IV SA 642/87 - ONSA 1988, nr 1, poz. 19; 6 grudnia 1999 r. sygn. akt IVSA 2153/97 - Lex 48677) i nadal pozostaje aktualne (wyroki NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt IOSK1385/08 oraz wyroki: WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r. I SA/W a 382/2004- Lex nr 189027; WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2011 r. sygn. akt IISA/Kr 1507/10 - opubl. CBOSA; WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r. sygn. akt 907/11 - opubl CBOSA; WSA w Warszawie z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt 1169/11 - opubl. CBOSA).

Wojewoda [...] stwierdził zatem, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy braku wniosku wszystkich uprawnionych podmiotów do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, organ administracyjny nie może merytorycznie rozstrzygać o tym żądaniu (por. wyroki NSA: z dnia 15 lutego 1996 r. - IV SA 1264/94, z dnia 20 grudnia 1999 r. - IV SA 2282/97). Takie stanowisko NSA uzasadnił tym, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest czynnością przekraczającą granice zwykłego zarządu, do której potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.) dlatego, że skutkiem ewentualnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest powrót do poprzedniej sytuacji własnościowej danej nieruchomości bez żadnych modyfikacji lub przekształceń. Takie stanowisko NSA Wojewoda Mazowiecki orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela.

Nadmienił także, iż stanowisko to należy również uznać za ugruntowane w doktrynie prawa administracyjnego. W komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami (aut. G .Bieniek, St. Kalus, Z. Mar maj, E. Mzyk - " Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz.", Wyd. "LexisNexis", Warszawa 2007, wyd. 2, s. 475-476), stwierdzono, że wniosek z żądaniem zwrotu muszą złożyć wszyscy współwłaściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy, natomiast brak wniosku pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli wyłącza możliwość wydania pozytywnej decyzji w sprawie zwrotu nieruchomości; jest to brak usuwalny; starosta, poza pouczeniem, że żądanie zwrotu muszą zgłosić wszyscy współwłaściciele, powinien zakreślić zgłaszającemu wniosek termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku; dopiero nieuzupełnienie tego braku upoważnia starostę do wydania decyzji odmownej; żądanie zwrotu nieruchomości przekracza zakres zwykłego zarządu i nie może być zgłoszone przez jednego ze współwłaścicieli.

Wobec tego Wojewoda podał, że skoro w aktach niniejszej sprawy znalazły się wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podpisane jedynie przez część osób legitymowanych do wystąpienia z takim roszczeniem w chwili wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji wniosek nie został skutecznie złożony.

Ze stosownym żądaniem wystąpili: Pani M. M., Pani K. S., Pani B. K. , Pan W. S..

Nie wystąpili z nim natomiast spadkobiercy S. i M. P. oraz A. P.. Organ I. instancji dwukrotnie wzywał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku i uzasadnił powód wezwania, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazując, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może być prowadzone tylko na zgodny wniosek wszystkich tych osób, którym przysługiwało prawo własności przed wywłaszczeniem lub wszystkich ich spadkobierców. Pouczył również, iż nieusunięcie braków będzie skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Żadna ze stron postępowania w okresie od dnia [...] października do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie poczyniła, żadnych kroków by wskazać następców prawnych po Państwie S. i M. P. oraz Pani A. P. oraz nie poinformowała organu prowadzącego postępowanie o ewentualnym postępowaniu spadkowym po wyżej wymienionych osobach.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu iż wyroki sądów nie są, źródłem prawa i nie mogą być podstawą wydania decyzji administracyjnej, podkreślił iż Starosta [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie obowiązującego przepisu prawa tj. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

We wniesionej skardze, M. M. zarzuciła Wojewodzie [...]:

1. działania niezgodne z obowiązującą w Polsce Konstytucją;

2. łamanie Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 6 K.p.a.;

3. działanie niezgodne z obowiązującym prawem - wskazanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jako organu rozpatrującego skargę, zamiast wskazania właściwego Ministra jako organu odwoławczego - zgodnie z art. 17 pkt 2 K.p.a. Łamanie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami art. 137 pkt 3. Przekroczenie uprawnień kontrolnych wynikających z obowiązującej ustawy poprzez dowolną niczym nieuzasadnioną, nieznajdującą podstawy prawnej, w ustawie o gospodarce nieruchomościami, interpretację prawa.

Zdaniem skarżącej, odmowa zwrotu wywłaszczonego gruntu nie znajduje oparcia w obowiązującej ustawie - art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 137 cyt. ustawy w żadnej mierze nie wskazuje ograniczeń do odzyskania zwrotu nieruchomości przez byłych właścicieli. Ustawodawca nie wskazał, że na zwrot wywłaszczonej nieruchomości muszą wyrazie pisemną zgodę wszyscy współwłaściciele lub ich spadkobiercy tej nieruchomości. Narusza to konstytucyjnie chronione prawo własności.

Podniosła, że żaden z pozostałych współwłaścicieli nie sprzeciwił się pisemnie żądaniu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Należy zatem uznać, iż wniosek popierają wszyscy zainteresowani.

Zdaniem skarżącej, cytowane przez Wojewodę wyroki Sądów Administracyjnych nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie i należy je traktować jako odrębne orzeczenia znajdujące zastosowanie do konkretnie rozpatrywanych innych wywłaszczeń.

Zarzuciła też Wojewodzie [...], że nie podał aktu prawnego, na którym opiera odmowę przyznania zwrotu nieruchomości. Ponadto, jej zdaniem, Wojewoda [...] wprowadził w błąd wywłaszczonego obywatela wskazując drogę odwoławczą jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyraziła przekonanie, że zgodnie z art. 17 ust 2 K.p.a., władnym do rozpatrzenia skargi jest właściwy minister (jako organ kontrolny nad wojewodą) nadzorujący pracę Wojewody [...].

Wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości poparł argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z przyczyn w niej podniesionych.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w sytuacji, gdy organ I. instancji bezpodstawnie odmówił zwrotu przedmiotowej wywłaszczonej nieruchomości z wniosku niezłożonego przez wszystkich następców prawnych byłych współwłaścicieli tej nieruchomości.

Brzmienie art. 136 ust. 3 u.g.n. wskazuje jednoznacznie na to, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wszczynane jest na wniosek, z którym wystąpić mogą jedynie poprzedni właściciel (współwłaściciele) lub jego (ich) spadkobiercy. Zarówno w utrwalonym orzecznictwie Sądów Administracyjnych, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, iż brak stosownego wniosku lub sprzeciw poprzedniego właściciela albo jego spadkobierców stanowi negatywną przesłankę dla wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

W pierwszej kolejności należy zatem zgodzić się z organami obu instancji, że wymóg, aby wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony przez wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli znajduje uzasadnienie w konstrukcji współwłasności przyjętej w polskim systemie prawa - nie jest zatem podyktowany uznaniowością organów administracji publicznej orzekających w tzw. sprawach zwrotowych, lecz znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach. M. in. w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1284/10 (opubl. na stronie internetowej CBOSA) wskazano, że rozważając dopuszczalność zwrotu udziału we współwłasności nie można tracić z pola widzenia istoty współwłasności oraz skutków, jakie niesie ze sobą zwrot nieruchomości. Otóż z treści art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny wynika, że współwłasność charakteryzuje się trzema podstawowymi cechami: jednością przedmiotu, wielością podmiotów oraz niepodzielnością wspólnego prawa. Jedność przedmiotu i niepodzielność prawa oznacza, że w stosunku współwłasności przedmiotem prawa własności przysługującego kilku osobom jest jedna rzecz ruchoma lub nieruchomość. Żaden ze współwłaścicieli nie ma natomiast wyłącznego prawa do fizycznie wydzielonej części rzeczy, a każdemu z nich przysługuje jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli (Komentarz do art. 195 kodeksu cywilnego [w:] A. Kidy ba (red.), KA. Dadańska, T.A. Filipiak, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2009). Skoro zatem w odniesieniu do współwłasności nie jest możliwe ani wyodrębnienie udziału przysługującego jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości (można tylko określić wielkość tego udziału), ani wskazanie, w jakim zakresie udział ten odpowiada jej fizycznie oznaczonej części, a w konsekwencji wyłączone musi być fizyczne wydanie przedmiotu prawa rozumianego jako "udział w nieruchomości", należy stwierdzić, iż nie jest możliwe zastosowanie instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w stosunku do udziału we współwłasności nieruchomości.

Z tej też przyczyny, zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione i nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżąca bezpodstawnie powołała się także na art. 17 ust. 2 K.p.a., sugerując że Minister powinien sprawę tę rozpoznać. Przepis ten nie znajdował zastosowania w rozpatrywanej sprawie zważywszy, że została ona już rozpatrzona w dwóch instancjach, a postępowanie nadzwyczajne nie zostało przez skarżącą zainicjowane.

Sąd jednakże, działając z urzędu, dostrzegł inne uchybienia organów obu instancji, które musiały prowadzić do uchylenia ich rozstrzygnięć wydanych w tej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że jak wynika z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego Nr L.dz. [...] z dnia [...] maja 1974 r. przedmiotowa nieruchomość była współwłasnością:

■ M. S. w 1/8 części nieruchomości,

■ M. M. w 1/16 części nieruchomości,

■ S. S. 1/16 części nieruchomości

■ B. K. w 1/8 części nieruchomości,

■ W. K. w 1/8 części nieruchomości,

■ W. i R. małż. S. w 1/4 części nieruchomości,

■ S. i M. małż. P. w 1/8 części nieruchomości,

■ A. P. w 1/8 części nieruchomości.

Starosta [...] został wyznaczony jako organ właściwy do rozpoznania wniosku M. M. o zwrot części nieruchomości położonej w W. Dzielnicy B. w rejonie ulicy [...], oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów i budynków jako część działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], w związku z wyłączeniem się od jej rozpoznania Prezydenta m. W.. Rozstrzygał zatem organ uprawniony, wyznaczony przez Wojewodę [...].

Skoro zatem Starosta [...] najpierw pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a następnie przystąpił do ustalania, czy wniosek ów pochodzi od wszystkich uprawnionych podmiotów, w wyniku czego stwierdził, że tak nie jest – zobowiązany był przedmiotowe postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe, w oparciu o art. 105 K.p.a.

Tak się jednak nie stało i Starosta bezpodstawnie wydał w przedmiotowej sprawie decyzję merytoryczną, odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, tak jakby wniosek ów złożyły wszystkie uprawnione do tego osoby. W sentencji rozstrzygnięcia powołał się przy tym na art. 136 ust. 3 u.g.n. uprawniający poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - podczas gdy wniosku tego nie złożono skutecznie (nie podpisały go wszystkie uprawnione do tego osoby, części tych osób nie ustalono). Starosta w sentencji swej decyzji powołał się przy tym również na art. 137 u.g.n. normujący, kiedy nieruchomość jest uznawana za zbędną na wskazany cel.

Wobec tego przepisy umieszczone w sentencji decyzji Starosty i wskazane jako podstawa wydanego rozstrzygnięcia, w żaden sposób nie korespondują z treścią jej uzasadnienia. W uzasadnieniu bowiem Starosta wyraźnie podniósł brak podstaw do rozpoznania wniosku M. M., jako niezłożonego przez wszystkie uprawnione podmioty, następców prawnych byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, a więc wniesionego z pominięciem ustalenia następców prawnych zmarłych: S. i M. P. oraz A. P..

Wyraźnie podkreślić należy, że skoro wniosek ten nie został złożony przez wszystkie uprawnione osoby, Starosta [...], w oparciu o art. 61a K.p.a. -zważywszy, że przedmiotowe postępowanie z "innych ważnych przyczyn" nie mogło być wszczęte - zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro jednak błędnie i bezpodstawnie wszczął je, winien był je umorzyć w oparciu o art. 105 K.p.a., ze względu na bezprzedmiotowość.

W efekcie tego naruszenia przepisów postępowania doszło do sprzeczności pomiędzy sentencją decyzji z dnia [...].03.2014 r., sugerującą merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jej uzasadnieniem wskazującym w istocie na podstawy do umorzenia postępowania w sprawie.

Wskazane uchybienie winno skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa, czego nie dostrzegł Wojewoda [...] rozpoznając wniesione odwołanie. Nadmienić należy, że organ odwoławczy był zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy ponownie w jej całokształcie, na podstawie art. 15 K.p.a. Wobec tego sankcjonując wydanie w tej sprawie decyzji merytorycznej, w sytuacji, gdy to postepowanie administracyjne winno zostać umorzone, naruszył art. 15 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjął bowiem, że postępowanie ze wskazanego wniosku mogło być prowadzone.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1. i 2. sentencji. Orzekając w punkcie 3. sentencji Sąd miał na względzie, że zgodnie z art. 200 ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wobec tego w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy, zasądzono koszty postępowania sądowego, na które składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, rozpoznając wniosek M. M. oraz innych osób o zwrot nieruchomości położonej w W., w dzielnicy [...], przy ul. [...] oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów i budynków jako część działek nr [...] i nr [...] z obrębu [..], której prawo własności przeszło na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. – należy zastosować się do oceny prawnej i wskazań w nim zawartych, o ile wniosek ten nie zostanie poparty również przez następców prawnych zmarłych S. i M. P. oraz A. P., jeśli ci zostaną ustaleni.