Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 706/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: organ, Minister) decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy

z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, z późn. zm., dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), po rozpatrzeniu wniosku A. G. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona) z [...] października 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący został zwolniony ze służby

w Policji z dniem [...] czerwca 2011 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Minister ustalił, że całkowity okres pełnionej przez skarżącego służby wynosił 23 lata, 3 miesiące i 15 dni. Trwał od dnia 1 marca 1988 r. do dnia 15 czerwca 2011 r.

Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym Informację o przebiegu służby wynika zaś, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w okresie od dnia 1 marca1988 r. do dnia 31 lipca 1990 r. tj. przez okres 2 lat, 5 miesięcy. Całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata, 3 miesiące i 15 dni.

Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawca został przyjęty do służby w resorcie spraw wewnętrznych w dniu 1 marca 1988 r. do Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], na stanowisko młodszego inspektora Wydziału [...]Służby Bezpieczeństwa. We wskazanej komórce organizacyjnej realizował zadania na odcinku kontrwywiadowczego zabezpieczenia gospodarki. Z dniem 1 września 1988 r. wymieniony został skierowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej w [...]. W trakcie odbywania nauki, w lipcu 1990 r., został poddany procedurze kwalifikacyjnej. Komisja kwalifikacyjna w wydanej Opinii uznała że A.G. odpowiada wymogom przewidzianym dla funkcjonariuszy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych określonym w ustawie i posiada kwalifikacje moralne do pełnienia służby w Policji.

W wyniku reorganizacji, we wrześniu 1990 r., wnioskodawca został przeniesiony do Wyższej Szkoły Policji w [...], w celu kontynuowania wyższych studiów zawodowych. Znaczną część aktywności zawodowej wnioskodawca spędził w pionie informatyki Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w [...]. Podczas ponad 20 -letniej służby w Policji był wielokrotnie awansowany i nagradzany, realizował złożone

i różnorodne zadania. W uznaniu osiągnięć służbowych, został uhonorowany Brązową Odznaką Zasłużonego Policjanta. Ponadto wnioskodawca przez praktycznie cały okres służby posiadał uprawnienia do dodatkowego urlopu tzw.: "zdrowotnego" w wymiarze

5 dni, z uwagi na fakt pełnienia służby w warunkach 1 stopnia szkodliwości

i uciążliwości dla zdrowia.

Kopie akt osobowych o sygn. [...], przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie zawierają dokumentów wskazujących nierzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych przez stronę.

Organ powołał art. 8a ustawy i wskazał, że przesłankami jego zastosowania jest krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia

i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wyjaśnił, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość należy utożsamiać z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Istotne jest, aby zagrożenie nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Minister wskazał, że spełnienie tego warunku postrzegać należy przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy.

Nie kwestionując rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego

w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., nie stwierdził, aby służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Minister stwierdził, że w sprawie niniejszej nie została spełniona przesłanka krótkotrwałości pełnienia służby. Wyjaśnił, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat, 5 miesięcy. Zatem okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ocenie Ministra nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Końcowo Minister podkreślił, że w sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze na decyzję Ministra, wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj. art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy przez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że:

- jednym z kryteriów wymaganych przez ustawodawcę do zastosowania przez organ art. 8 a ustawy emerytalnej jest "szczególne uzasadniony przypadek" podczas gdy kryteriami wymaganymi przez ustawodawcę do wyłączenia względem Skarżącego art. 15 c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jest spełnienie łącznie wymogu "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz wymogu "rzetelnego wykonywania zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., "w szczególności z narażeniem zdrowia

i życia" oraz nie dokonanie przez organ sprecyzowania przedmiotowego sformułowania poprzez określenie jakie okoliczności czy zdarzenia spełniają ten warunek,

- pojęcie "krótkotrwałości" w przesłance określonej w art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy emerytalnej oraz pojęcie "rzetelność", o którym mowa w art. 8 a ust. 1 pkt. 2 tejże ustawy, należy interpretować w oparciu o wykładnię językowa, tj. w oparciu

o słownikowe znaczenie tych pojęć, podczas gdy winny być one interpretowane indywidualnie,

- że okresem traktowanym jako "służba na rzecz totalitarnego państwa", w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej, jest okres służby przypadający do dnia 31 lipca 1990 r., podczas gdy art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że już od dnia 12 września 1989 r. okres służby, pod warunkiem, rzetelnego wykonywania zadań

i obowiązków, jest traktowany jako przesłanka pozytywna, w kontekście możliwości skorzystania z art. 8 a ustawy emerytalnej,

- pojęcie "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia", o którym mowa w art. 8 a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej, odnosi się do zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służy i powinno być rzeczywiste dowiedzione i mieć charakter wyjątkowy, podczas gdy takie uwarunkowania przypisane są do pełnienia służby w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższana emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...) (Dz.U. nr 86, poz. 734 ze zm.) dalej zwanego rozporządzeniem, których to wystąpienia nie wymaga ustawodawca w art. 8 a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej odnosząc się do zagrożenia standardowo wpisanego w istotę służby formacji mundurowych i stanowi element dodatkowy, a nie decydujący o spełnieniu kryterium z art. 8 a ust. 1 pkt. 2 ustawy, i w związku z tym niezastosowaniem przez organ, w przypadku Skarżącego, art. 8 a ust. 1 ustawy emerytalnej, mimo spełnienia łącznie wymaganych przesłanek.

2. art. 7, art. 77 par. 1,art. 75 par. 1, art. 80 w z zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy emerytalnej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji tj. w szczególności:

- o dokonanie oceny spełnienia przez Skarżącego kryterium "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. przez pryzmat definicji "słownikowej", a nie stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie i z pominięciem faktu, iż rzetelna służba od dnia 12 września 1989 r., została potraktowana przez ustawodawcę jako przesłanka pozytywna, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co mogło mieć istotne znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia,

- o dokonanie oceny spełnienia przez Skarżącego kryterium, o którym mowa w art. 8 a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej jedynie przez pryzmat wykonywania obowiązków

z "narażeniem życia i zdrowia", rozumianych przez organ, jako kwalifikowane narażenie, w sytuacji gdy jest to czynnik dodatkowy wpływający na ocenę spełnienia tego kryterium, a nie decydujący o jego spełnieniu, jednocześnie organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez Skarżącego obowiązków służbowych,

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 a ust. 1 pkt. 1 ustawy emerytalnej poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. tj. bez jednoznacznego wskazania:

- dlaczego Skarżący nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 8 a ust. 1 pkt. 1 ustawy emerytalnej, a także niewyjaśnienie przez organ jaki okres służby na rzecz totalitarnego państwa można uznać za krótkotrwały w ujęciu zarówno proporcjonalnym jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za taki okres,

- dlaczego organ uznał, iż zagrożenie życia i zdrowia wpisane w pełnienie służby

w formacjach mundurowych nie wypełnia dyspozycji art. 8a ust. 1 pkt. 2 zd. drugie ustawy emerytalnej, zważywszy, iż przepis ten nie odwołuje się do kwalifikowanej postaci tego zagrożenia, o której mowa w cyt. rozporządzeniu,

- na jakiej podstawie organ przyjął, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", pomijając dokonania skarżącego wyróżniające go na tle innych funkcjonariuszy

Uzasadniając skargę rozwinął postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra z [...]lipca 2019 r. nr [...]o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego).

Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie

w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W świetle art. 8a ust. 1 ustawy decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy.

Zauważenia wymaga, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Organ jest zobowiązany do rzetelnej

i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać jedynie, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem,

z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na prawidłowość uzasadnienia decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy

w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Cytowany art. 8a ust. 1 zawiera w istocie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać

z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym podziela argumentację skarżącego, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wszechstronnej analizy okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a zatem naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku (I OSK 1895/19) wskazał, cyt.: "największe trudności interpretacyjne budzi wykładnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości pojęcia "krótkotrwałości" czyniący je w istocie pojęciem nieczytelnym. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś" to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś". Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r.

w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba niespełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą".

W realiach rozpoznawanej sprawy Minister w zaskarżonej decyzji nie dokonał

w sposób prawidłowy analizy, czy służba A. G. przed 31 lipca 1990 r. mogła być traktowana jako służba krótkotrwała. Poza przywołaniem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia okresów służby pełnionej przez skarżącego, w tym na rzecz totalitarnego państwa, nie stwierdził, czy w sprawie ziściła się przesłanka z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Jednocześnie Sąd nie neguje stanowiska organu, że krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, jest przeciwieństwem długotrwałości. Należy zatem ocenić czy okres służby skarżącego wynoszący 2 lata i 5 miesięcy (przed dniem 31 lipca 1990 r.), w kontekście całkowitego okresu służby wynoszącego 23 lata 3 miesiące i 15 dni, faktycznie nie był okresem krótkotrwałym. Rozważenia wymaga czy rzeczywiście nie był to okres marginalny,

a nawet epizodyczny, na tle służby pełnionej przez ponad 23 lata. Także zwrócenia uwagi wymaga, że był to początkowy okres służby związany z nauką w Szkole Oficerskiej w [...], następnie w Wyższej Szkole Policji w [...].

Powyżej wskazaną okoliczność niewątpliwie należało ocenić, czego organ nie uczynił, przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku, co wyraźnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w najnowszym orzecznictwie ( I OSK 1464/19, I OSK 1845/19, I OSK 1924/19).

Po drugie zaznaczenia wymaga, że również nie jest jasne stanowisko organu, co do oceny rzetelności służby skarżącego. Z jednej strony organ przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań

i obowiązków przez skarżącego w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r., co potwierdza opinia Komendanta Głównego Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność służby strony. Nie mniej przy powyższej ocenie, Minister nie odniósł się do okoliczności uhonorowania skarżącego Brązową Odznaką Zadłużonego Policjanta, awansowania go czy nagradzania.

Z ustaleń Ministra nie wynika, aby skarżący był karany dyscyplinarnie.

Sąd dostrzega także, odnotowanie w decyzji, iż skarżący był uprawniony do dodatkowego urlopu tzw. "zdrowotnego" w wymiarze 5, z uwagi na fakt pełnienia służby w warunkach I szkodliwości i uciążliwości dla zdrowia, co z kolei nie zostało dostrzeżone przez Ministra.

Sąd stwierdza, że Minister, uznając, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, w zasadzie pominął kwestię dotyczącą przebiegu służby skarżącego po 31 lipca 1990 r. Minister podał wprawdzie, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, gdy funkcjonariusz (poza spełnieniem przesłanek wymienionych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2) legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy, to w rozpoznawanej sprawie nie zbadał i nie ocenił wyczerpująco osiągnięć funkcjonariusza w służbie, mimo, że podnoszono pewne okoliczności dotyczące tej służby, tj. stałe awansowanie, premiowanie, nagradzanie pieniężne, nienaganny przebieg służby. Z przedstawionej opinii Komendanta Głównego Policji wynika, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji.

Podkreślenia wymaga, iż działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem kary będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać

w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") przemawiają za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków.

Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej

z narażeniem zdrowia i życia. Wskazać to wypada, że gdyby ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Zwrot "w szczególności" nie wyraża tego rodzaju warunku,

a zatem nie można przyjąć, że zwrot ten użyty w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej oznacza, że jedynie narażanie zdrowia i życia – jako wyłączna kwalifikacja – może decydować o podstawach badania kryterium pełnienia służby

w sposób rzetelny, a tym samym przesądzać o spełnieniu tego kryterium wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w powołanym wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia – w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami

i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku niestwierdzenia okoliczności faktycznego narażania zdrowia i życia.

Powyższe kwestie, istotne dla strony zostały przez Ministra pominięte.

Również nie można się zgodzić z poglądem, że wolą ustawodawcy było zastosowanie tego przepisu jedynie wobec funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych

w służbie, bowiem wprost takiego kryterium ustawodawca nie wyartykułował. Zatem trudno zaakceptować pogląd, iż wolą ustawodawcy było wyjęcie z sytemu ograniczenia przywilejów emerytalnych i rentowych związanych z pracą w aparacie bezpieczeństwa PRL jedynie funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych, którzy narażali życie, utracili zdrowie w służbie lub legitymują się wybitnymi osiągnięciami w służbie, a bezwzględne pominięcie tych funkcjonariuszy, którzy krótko, epizodycznie na początku swojej kariery zawodowej, pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa, a następnie długotrwale rzetelnie wykonywali obowiązki służbowe sądząc, iż sumienna służba spowoduje wypracowanie okresu uprawniającego do godziwej emerytury. Zaakceptowanie powyższego stanowiska godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną

w art. 2 Konstytucji RP.

Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy służba skarżącego była krótkotrwała, uwzględniając przy tym tezy i wywody najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki powołane powyżej) ponadto oceni także czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Minister dokona również oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed 12 września 1989 r., w szczególności biorąc pod uwagę stosunek okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, ale też i charakter pełnionej służby.

Nie przesądzając zatem, że okres 2 lata 5 miesięcy stanowił okres krótkotrwały, w ocenie sądu w składzie orzekającym, dopiero wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z okresem jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.