Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2860/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: 1. Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów wydana w postępowaniu weryfikacyjnym, przyznająca skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułów i za okresy w niej oznaczone, jeżeli dotyczy sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, obciążona jest wadą uzasadniającą z mocy art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa stwierdzenie jej nieważności.

2. Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371/ dotyczące weryfikacji przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich, w przypadku stwierdzenia w postępowaniu weryfikacyjnym istnienia przesłanek pozbawienia uprawnień, przewidują wydanie przez organ administracji decyzji orzekającej o pozbawieniu określonej osoby przyznanych jej wcześniej uprawnień kombatanckich. Wyłączają więc w takim przypadku stosowanie w postępowaniu weryfikacyjnym instytucji wznowienia postępowania administracyjnego.

TEZY

1. Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów wydana w postępowaniu weryfikacyjnym, przyznająca skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułów i za okresy w niej oznaczone, jeżeli dotyczy sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, obciążona jest wadą uzasadniającą z mocy art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa stwierdzenie jej nieważności.

2. Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371/ dotyczące weryfikacji przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich, w przypadku stwierdzenia w postępowaniu weryfikacyjnym istnienia przesłanek pozbawienia uprawnień, przewidują wydanie przez organ administracji decyzji orzekającej o pozbawieniu określonej osoby przyznanych jej wcześniej uprawnień kombatanckich. Wyłączają więc w takim przypadku stosowanie w postępowaniu weryfikacyjnym instytucji wznowienia postępowania administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 września 2001 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - stwierdza nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 kwietnia 2001 r. (...) oraz postanowienia tego organu z dnia 9 maja 2001 r. (...); oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie decyzji Zarządu Dzielnicowego ZBoWiD W.-M. z dnia 22.04.1983 r. Jan J. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Wojsku Polskim od września 1944 r. do maja 1945 r. oraz z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od stycznia 1946 r. do marca 1947 r.

W postępowaniu weryfikacyjnym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5.04.2001 r. (...) potwierdził uprawnienia kombatanckie Jana J., przyznając je za okres od września 1944 r. do maja 1945 r. z tytułu służby w Wojsku Polskim podczas działań wojennych i zachowania uprawnień za utrwalanie władzy ludowej za czas od stycznia 1946 r. do marca 1947 r.

Postanowieniem z dnia 9.05.2001 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją z 5.04.2001 r., wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że na podstawie otrzymanego w dniu 30.04.2001 r. pisma Urzędu Ochrony Państwa z 26.04.2001 r. ujawniona została nieznana mu wcześniej okoliczność, że w latach 1953-1956 Jan J. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego w charakterze funkcjonariusza.

Ze względu na te ostatnią okoliczność Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją z dnia 31.05.2001 r. (...) pozbawił Jana J. uprawnień kombatanckich i decyzję te, po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzją z dnia 27.09.2001 r. (...).

Jako podstawę prawną tej treści rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371/, stanowiące o pozbawieniu uprawnień kombatanckich osób pełniących służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.

W skardze na decyzję z dnia 27.09.2001 r. Jan J., potwierdzając pełnienie służby w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1953-1956, podniósł, że organ orzekający nie wziął pod uwagę, że skarżący walczył w II wojnie światowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Orzekając w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Powołana wyżej decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z 5.04.2001 r. wydana w postępowaniu weryfikacyjnym, przyznająca skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułów i za okresy w niej oznaczone, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją ZBoWiD z 22.04.1983 r. (...).

Obciążona jest więc wadą uzasadniającą z mocy art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa stwierdzenie jej nieważności.

Stwierdzenie nieważności uzasadnione jest również w odniesieniu do postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia 9.05.2001 r., skoro jego przedmiotem jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją podlegającą orzeczeniu stwierdzającemu jej nieważność, a ponadto z tego względu, że postanowienie to wydane zostało w braku podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

Przepisy ustawy dotyczące weryfikacji przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich, w przypadku stwierdzenia w postępowaniu weryfikacyjnym istnienia przesłanek pozbawienia uprawnień, przewidują wydanie przez organ administracji decyzji orzekającej o pozbawieniu określonej osoby przyznanych jej wcześniej uprawnień kombatanckich. Wyłączają więc w takim przypadku stosowanie w postępowaniu weryfikacyjnym instytucji wznowienia postępowania administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało stwierdzić nieważność wydanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów decyzji z 5.04.2001 r. i postanowienia z 9.05.2001 r.

Rozstrzygnięcie to ma ten skutek, że kończącym postępowanie weryfikacyjne jest, będąca przedmiotem skargi, decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z 27.09.2001 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 31.05.2001 r. w przedmiocie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, które jak wskazano wyżej uzyskał je w 1983 r. z określonych na wstępie tytułów.

W ocenie zaskarżonej decyzji rozstrzygająca jest treść przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach, w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez organ administracji zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzją.

W myśl tych przepisów pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.

W niniejszej sprawie z informacji Urzędu Ochrony Państwa (...) wynika i jest poza sporem, że w latach 1953-1956 skarżący był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego w charakterze funkcjonariusza.

Uzasadnia to z mocy powołanych przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów, w tym także z tytułu służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od września 1944 r. do maja 1945 r.

Nie zachodzą bowiem w sprawie przesłanki zachowania uprawnień kombatanckich przewidziane w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, dotyczące osób, które do organów bezpieczeństwa publicznego zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zostały zwerbowane w celu udzielania im pomocy.

W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA, należało oddalić skargę jako niezasadną.