Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1452/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. D. i K. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących J. D. i K. D. solidarnie kwotę 400 zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.D. i K.D. wspólników spółki cywilnej Usługi Transportowe s.c., D.K., D.J., [...] w [....], jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: zwany GITD) z dnia [...] września 2019 r., znak [...], wydana w sprawie nałożenia na skarżących kary pieniężnej w łącznej wysokości 13 150 zł.

Organ odwoławczy w zaskarżonej do Sądu decyzji ustalił, że na podstawie upoważnienia z dnia [...] września 2018 r., inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) przeprowadzili kontrolę w siedzibie w/w przedsiębiorców. Przedmiotem tej kontroli było przestrzeganie obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających za aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.; zwana dalej u.t.d.). Kontrolą objęto okres od dnia [...] listopada 2017 r. do [...] marca 2018 r. Ustalenia kontroli potwierdzono protokołem nr [...]. Przedsiębiorca w okresie kontroli zatrudniał średnio 16 kierowców.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WINTD) decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], nałożył na Skarżących karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. W powyższej decyzji stwierdzono następujące naruszenia : obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.2.17), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.11), skrócenie dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3), skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (lp. 5.5), skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku (lp. 5.4), niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (lp. 5.6), nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego (lp. 6.3.16).

Decyzję Organu I instancji zaskarżyli odwołaniem do GITD wspólnicy Spółki podkreślając, iż wszystkie stwierdzone przypadki naruszeń czasu pracy wynikały z zaistnienia nadzwyczajnych, niedających się przewidzieć okoliczności. Ponadto, Organ do okresów aktywności zaliczył dni, kiedy nie wykonywano przewozów. Wskazano także, że podczas kontroli przekazano pliki z danymi cyfrowymi i wykresówki. Organ na żadnym etapie kontroli nie wzywał do uzupełnienia braków dokumentacji. Wykresówki były archiwizowane przez rok.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2019 r., po rozpoznaniu wniesionego odwołania postanowił na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylić w całości rozstrzygnięcie WITD i jednocześnie nałożył na Strony karę pieniężną w wysokości 13 150 zł.

Na podstawie materiału w postaci danych cyfrowych kierowców, ponownej analizy z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia, Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie dochowała wyznaczonego przepisami prawa maksymalnego okresu na odczytywanie danych z karty kierowcy D.M. Przedsiębiorca okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych tego kierowcy w dniu [...] stycznia 2018 r., a następnie [...] lutego 2018 r. Tak więc pomiędzy odczytami minęło 33 dni zarejestrowanej automatycznie przez tachograf działalności, co stanowi naruszenie lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., zaś kara wynosi 500 zł. K.D. dnia [...] marca 2018 r. prowadził pojazd przez 4 godziny i 47 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 17 minut, co stanowi naruszenia lp. 5.11, zaś kara wynosi 100 zł. Ponadto stwierdzono na podstawie analizy danych cyfrowych kart kierowców, iż K.D. (przedsiębiorca), J.D., dwukrotnie I.M., skrócili dzienny czas odpoczynku o czas powyżej 15 minut do 1 godziny oraz powyżej godziny. Kara pieniężna w tym stanie faktycznym wynosi wg Organu odwoławczego kwotę 1600 zł, co wynika m.in. z lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. J.D. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 5 minut, za co kara wynosi 300 zł (lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.). Kierowca K.N. skrócił dzienny czas odpoczynku o 26 minut i kara za to naruszenie wynosi 100 zł (lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.). Kierowca J.D. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 44 minuty w odniesieniu do normy 45 godzinnej i kara pieniężna za to naruszenie wynosi 50 zł. Natomiast odnośnie czynu opisanego w lp. 6.3.16 załącznika do u.t.d. dotyczącego nieudostępnienia podczas kontroli wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, że Organ kontrolny pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., zawiadomił K.D. o zamiarze wszczęcia kontroli. W piśmie tym wezwano stronę do okazania kart kierowców oraz pojazdów z okresu objętego kontrolą, tj. od [...] października 2017 r. do [...] lipca 2018 r. Wezwanie to Strona odebrała dnia [...] sierpnia 2018 r. Pismem z dnia [...] września 2018 r. Organ ponownie wezwał wspólników Spółki do okazania wykresówek, danych cyfrowych z kart kierowców oraz pojazdów. Termin okazania dokumentów wskazano na dzień [...] września 2018 r. Dnia [...] września 2018 r. skarżący okazali dokumenty zgodnie z treścią protokołu z okazania karta 15 akt sprawy. Stwierdzono, iż fakt doręczenia stronie protokołu z kontroli w marcu 2019 r., nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem strona powinna okazać wszystkie posiadane przez siebie wykresówki i dane cyfrowe po doręczeniu wezwań w miesiącu sierpniu i wrześniu 2018 r. Strona dysponując wszelkimi dokumentami dotyczącymi czasu pracy kierowców miała je okazać do kontroli podczas trwania czynności kontrolnych, a skoro skarżący tego nie uczynili, to Organ orzekł na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału. Łącznie nie okazano danych za 21 dni, a kara za powyższe wynosi 10 000 zł.

Skarżący nie zgodzili się z wydaną przez Organ odwoławczy decyzją, uważając rozstrzygnięcie w niej zawarte za niezgodne z obowiązującym prawem i nieodzwierciedlające stanu faktycznego, w zakresie naruszeń w niej określonych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA), wskazali, że wydaną decyzję zaskarżają w całości, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie wskazanych w decyzji naruszeń;

- art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez wydanie decyzji, podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione;

- art. 10 ust. 5 lit. a ppkt i Rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1 z późn. zm.), w zw. z pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.10.168.16), poprzez uznanie że termin sczytywania tachografów samochodowych oraz termin poboru danych z kart kierowców powinien być wyznaczany według dni kalendarzowych, a nie według dni zarejestrowanej działalności (kierowców i pojazdów);

- uchybienie art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich bezzasadne niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli przedstawione wyżej zarzuty. Odnośnie naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy podnieśli, że organy obu instancji do okresów aktywności zaliczyły dni kiedy nie wykonywano przewozów. Podkreślili, że organ określił wyłącznie datę dokonanych w jego ocenie poborów danych, a cały okres następujący pomiędzy dwoma poborami uznał za okres wliczany do 28-dniowego terminu. Przytaczając treść art. 1 ww. Rozporządzenia Komisji nr 581/2010, podnieśli, że do wskazanych tam terminów wyznaczonych do poboru danych z karty kierowcy i z pamięci tachografu cyfrowego wlicza się wyłącznie dni zarejestrowanej działalności danego kierowcy, czy też pojazdu. W ocenie Skarżących działalnością jest rejestrowanie okresów jazdy, innych prac czy dyspozycji. Niezrozumiałe jest dla nich, dlaczego działalnością, którą kierowca ma rejestrować na karcie jest brak działalności tj. fakt, iż nie prowadził pojazdu.

W kwestii naruszenia dotyczącego nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego Skarżący wyjaśnili, że podczas rozpoczęcia kontroli w dniu 17 września 2018 r. przekazano pliki z danymi cyfrowymi i wykresówki. Zaznaczyli, że na żadnym etapie kontroli nie byli informowani, iż w dokumentacji są braki. Wskazując na przepisy art. 33 ust. 2 Rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 oraz art. 10 ust. 5 ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Skarżący wyjaśnili, że stosując się do ww. przepisów dane i wykresówki za 2017 rok były archiwizowane do końca 2018 roku. Z tego względu nie mogli zastosować się do wezwania, ponieważ nie posiadali już żadnych plików cyfrowych czy wykresówek za 2017 rok. Skarżący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, ponieważ pełne dane dotyczące okresów pracy i odpoczynków wszystkich kierowców, zostały przedstawione do kontroli w formie wykresówek, plików pobranych z tachografów cyfrowych oraz kart kierowców, które obejmują pełny zakres aktywności kierowców w okresie objętym kontrolą. W ich ocenie treść lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazuje w sposób alternatywny sposób dokumentacji dni pracy kierowcy, tj. przedstawienie za dany dzień dokumentu w postaci wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu lub danych z karty kierowcy lub danych z tachografu cyfrowego. Wskazane przez organ braki danych cyfrowych z kart kierowców J.D. oraz M.D., zdaniem Skarżących, wypełniają ewentualnie znamiona naruszenia określonego pod lp. 6.3.17 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę. Ponadto podnieśli, że z treści decyzji wynika, że kierowca M.V. posiadał wykresówki z dni [...] i [...] grudnia 2017 r.

Skarżący zauważyli również, że protokół kontroli nie posiada daty jego sporządzenia, a otrzymali go dopiero po prawie pół roku od zakończenia kontroli.

Odnośnie pozostałych naruszeń Skarżący wyjaśnili, że wszystkie ich przypadki wyniknęły z zaistnienia nadzwyczajnych sytuacji na drodze, wynikających np. z korków, wymuszonych zmian tras przejazdu, wypadków, etc. Jedynym błędem kierowców był brak odnotowania na wydrukach z tachografu, przyczyn które spowodowały zaistnienie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców. Końcowo podkreślili, że nie zgadzają się z twierdzeniami zawartymi w decyzji, iż nie spełniają przesłanek określonych w art. 92 b i 92 c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. GITD z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako częściowo zasadna została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przypomnieć należy, iż Skarżący w niniejszej sprawie zakwestionowali przed WSA decyzję administracyjną GITD o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 13 500 zł, za naruszenia określone w treści lp. załącznika nr 3 do u.t.d.

Wobec tak określonego przedmiotu skargi przypomnieć należy, iż art. 92a ust. 1 u.t.d., w brzemieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji GITD, stanowił : Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.

Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów stwierdzić należało:

I. Zarzut naruszenie przez Organy przepisów o obowiązku zszczytywania danych nie okazał się uzasadniony.

Otóż w myśl art. 1 pkt 3 lit. rozporządzenia Komisji nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L2010.168.16; zwane dalej rozporządzeniem Komisji), maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy, co najmniej raz na 28 dni.

Stosownie zaś do art. 34 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 4 lutego 2014 r. nr 165/2014, w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.2014.60.1), kierowcy mają obowiązek właściwej obsługi tachografów (tj. obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów), tak aby zapewnić przy ich wykorzystaniu osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

• czas prowadzenia pojazdu,

• inną pracę,

• okresy gotowości, przerwy lub odpoczynek.

Jednocześnie w myśl art. 34 ust. 5 lit. b ppkt (ii) przez "inną pracę", rozumieć należy wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe, to okresy "innej pracy", "gotowości", "przerw" lub "odpoczynku" wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf (art. 34 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 165/2014). Dniami zarejestrowanej działalności są dni aktywności kierowcy w ujęciu norm rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 165/2014, czyli takie dni, w których występują okresy aktywności kierowcy, podlegające wprowadzeniu manualnie na karcie kierowcy (zgodnie z art. 34 ust. 3 i 5 rozporządzenia nr 165/2014).

Określając okresy aktywności kierowcy podlegające rejestracji, należy uwzględniać definicje zawarte w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1; zwane dalej rozporządzeniem 561/2006).

Skarżący odnośnie naruszenia opisanego jako naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy stoją na stanowisku, że przez dni zarejestrowanej działalności należy rozumieć wyłącznie dni, w których kierowca prowadzi pojazd. Według skargi kierowca mógł nie prowadzić pojazdu przez miesiąc czy rok i zdaniem kontrolującego, również miałby obowiązek odczytania danych, jeżeli dokonałby wpisu manualnego odpoczynkiem za cały ten okres.

W tym względzie, należało przyznać rację twierdzeniom Organów, które podnoszą, że dniami zarejestrowanej działalności są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych w rozporządzeniu nr 561/2006. Okresami składającymi się z nierejestrowanej działalności są zaś okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, a więc dni, w których tenże nie prowadzi pojazdu i nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Dniami nierejestrowanej działalności są okresy, w których kierowca przebywa na urlopie wypoczynkowym i zwolnieniu chorobowym. Jedynie te okresy jako niestanowiące dni zarejestrowanej działalności nie powinny być uwzględniane w przy określaniu zachowania terminu na wczytanie danych z kart kierowców.

Organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, że przy określeniu 28 dniowego terminu na sczytanie danych z karty kierowcy wziął pod uwagę wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, na które składają się dni zarejestrowane automatycznie na kartach kierowców, jako praca lub dyspozycja oraz dni wynikające z zestawień ze oświadczeń kierowców, w których kierowcy mieli czas wolny, odpoczywali lub wykonywali inną prace, a więc nie dni w których nie brali urlopu wypoczynkowego jak również nie byli na zwolnieniu chorobowym. Dlatego też podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez GITD przepisu lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., nie mógł zostać przez WSA uwzględniony, zaś kara za to naruszenie została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami.

II. W skardze znalazł się także zarzut oparty na naruszeniu przez GITD art. 92b i art. 92c u.t.d. w odniesieniu do naruszeń związanych z przestrzeganiem przepisów o czasie pracy kierowców, to jest przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skróceniem dziennego czasu odpoczynku, skróceniem wymaganego regularnego okresu odpoczynku, skróceniem tygodniowego czasu odpoczynku.

Skarżący nie mogą zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w decyzji, iż nie spełniają przesłanek określonych w art. 92c u.t.d. zaś wszystkie przypadki dotyczące stwierdzonych naruszeń powstały w wyniku nadzwyczajnej sytuacji na drodze wynikających z korków, wymuszonych zmian w trasach przejazdu. Jedynym błędem kierowców był w ich przekonaniu brak na wydrukach z tachografu wskazania powodów usprawiedliwiających zaistnienie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców.

Zdaniem Sądu, działania organów i ich stanowisko zasługuje w tym obszarze zarzutów na pełną aprobatę. Strona skarżąca podnosi, że naruszenia przepisów normujących czas pracy i czas odpoczynku, były spowodowane sytuacjami niezależnymi od przedsiębiorcy oraz od jego pracowników. Sąd odnosząc się do tej kwestii, a więc do naruszenia przez Organy art. 92b i art. 92c u.t.d., - przepisów określających przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika - podziela w całości stanowisko GITD o niewykazaniu przez skarżącą Spółkę podstaw do ich zastosowania.

Podmiot świadczący usługi transportowe domagając się zastosowania wobec siebie przesłanek wyłączających odpowiedzialność winien wykazać w postępowaniu, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Wymaga szczególnego tu podkreślenia, że ewentualność stosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność przewoźnika może dotyczyć przypadków jedynie wyjątkowych na tle całokształtu działalności przewoźnika, nie zaś sytuacji w których ilość i skala naruszeń świadczy o ewidentnym braku właściwej kontroli pracy podległych kierowców. Strony winne pamiętać, o tym że miały możliwość reagowania na działania osób, którymi posługują się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Ich powinnością jako przewoźników, czyli pomiotu w którego status wpisane jest uczestniczenie w ruchu drogowym, jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać obowiązujące przepisy, ale również bieżące kontrolowanie wykonania powierzonych obowiązków (zob. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2014 r., o sygn. II GSK 1473/13, opubl. w CBOSA). Wyłącznie poprzez bieżącą kontrole i nadzór można zminimalizować niebezpieczeństwa w ruchu drogowym jakie niesie z sobą nieprzygotowanie kierowcy do jazdy, na skutek przekroczenia norm określających czas jego pracy i odpoczynku.

Warto też podkreślić, iż Skarżąca strona nie kwestionuje, iż jej pracownicy naruszyli art. 12 rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1; dalej zwane rozporządzeniem), skoro nie spełnili wynikającego z tej regulacji warunku w postaci wskazania powodów zaistniałych odstępstw od zasad normujących czas pracy i odpoczynku (art. 6-9 w/w rozporządzenia) na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy. Ten niekwestionowany fakt nie potwierdza twierdzeń skarżących przewoźników o zachowaniu właściwej organizacji pracy w ich przedsiębiorstwie. W tej sytuacji w ogóle nie sposób kwestionować działań Organów, które nie miały jakiejkolwiek możliwości ocenić czy przyczyny uchybień przepisów o czasie pracy kierowców zostały naruszone w sposób usprawiedliwiony.

III. Zdaniem WSA, skarga słusznie podnosi kwestie naruszenia przez GITD przepisu lp 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. art. 10 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1) oraz art. 33 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1; zwane dalej rozporządzeniem w sprawie tachografów). Nie wykazano bowiem w myśl reguł dowodzenia z art. 7 K.p.a. podstaw faktycznych do zastosowania przepisu sankcyjnego.

Z przytoczonych wyżej przepisów prawa UE, Skarżący wysunęli poprawny wniosek o ciążącym na nich obowiązku przechowywania wszystkich danych wczytanych zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu. Na mocy art. 33 ust. 2 rozporządzenia w sprawie tachografów, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Wyrażenie "co najmniej", w tym układzie zdania normatywnego musi oznaczać, że okres 12 miesięcy, jest czasem minimalnym przechowywania przez przewoźnika w/w danych i jednocześnie czasem istnienia prawnego obowiązku, dostarczenia tych danych na wezwanie organu kontroli, którego niedochowanie będzie skutkować konsekwencją w postaci kary pieniężnej. Po jego upływie nie można skutecznie czynić przewoźnikowi zarzutu niedostarczenia danych, wyłączonych przez prawodawcę spod obowiązku archiwizowania. Zgodnie z lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcji podlega nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy w wysokości 500 zł.

W przekonaniu składu orzekającego WSA, karze pieniężnej z lp. 6.3.16, będzie podlegać przewoźnik, na którym to w chwili wezwania do udostępnienia danych, ciążyć będzie obowiązek przechowywania brakujących danych, czyli w terminie 12 miesięcy po ich zarejestrowaniu. Ponieważ powołane przepisy zwalniają przewoźnika od obowiązku przechowywania danych po upływie terminu rocznego, to organy inspekcji nie mogą wymagać od strony, pod groźbą ukarania, przedłożenia danych, które mogły ulec legalnemu usunięciu. Na ten kierunek wykładni wpływa art. 7a § 1 i 2 K.p.a., który na gruncie postępowania administracyjnego ustanawia zasadę rozstrzygania wątpliwości, co do treści normy prawnej w sprawach ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia.

Znajduje potwierdzenie w aktach sprawy ustalenie GITD, iż przedsiębiorcy przed wszczęciem postępowania kontrolnego wraz zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] sierpnia 2018 r., jak również wezwaniem z dnia [...] września 2018 r., zostali poinformowani o obowiązku przedłożenia do kontroli danych cyfrowych zawartych na kartach kierowców za kontrolowany okres oraz wydruków z kart kierowców, jeżeli były sporządzane jak również danych cyfrowych tachografów cyfrowych z kontrolowanego okresu oraz wydruków z tachografów cyfrowych, jeżeli były sporządzane.

Jednocześnie z przesłanych do WSA akt administracyjnych sprawy wynika, że informację o braku konkretnych danych cyfrowych oraz wykresówek za ściśle określone okresy czasu podlegających kontroli, przewoźnicy wraz z wezwaniem do ich uzupełnienia otrzymali w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. doręczonym dnia [...] marca 2019 r., czyli znacznie po upływie okresu kontroli, który przypadał od [...] września 2018 r. do [...] października 2018 r. Dopiero tym dokumentem Strony zostały formalnie powiadomione o niewydaniu kontrolującym inspektorom danych cyfrowych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] za okres od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2017 r., danych cyfrowych z pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] za okres od [...] listopada 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. oraz wykresówki kierowcy M.V. z okresu [...]-[...] grudnia 2017 r.

Należy zwrócić uwagę, że wszystkie brakujące dane zostały wygenerowane przed końcem 2017 r., co powoduje że obowiązek ich przechowania przez przedsiębiorców wygasł już przed upływem 2018 r. Powyższe braki dokumentacji zostały wykazane także w protokole z kontroli, ale jak podnoszą w skardze przewoźnicy, brak jest jakichkolwiek dowodów kiedy dokładnie protokół z kontroli został odebrany przez strony. Natomiast według treści skargi dokument ten strony otrzymały pocztą dnia [...] marca 2019 r. Prawdą jest też i to, że w protokole brakuje daty sporządzenia, wskazano zaś dzień zakończenia kontroli jako dzień [...] październik 2018 r. W aktach administracyjnych znajduje się notatka urzędowa podpisana przez K.K. - inspektora transportu drogowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego - z dnia [...] marca 2019 r., jednakże z notatki tej także nie wynika, aby wezwania o dostarczenie brakujących danych, których obowiązek przechowywania wygasł w grudniu 2018 r., były kierowane do wspólników spółki w czasie kiedy z mocy przytoczonych wyżej przepisów ciążył na nich obowiązek przechowywania brakujących danych. Innymi słowy, z uwagi na brak dokładnej informacji kiedy wezwania ustne Inspektora były kierowane do Wspólników, nie można ustalić czy dopuszczalnym było wymaganie od przewoźników dostarczenia danych cyfrowych, których brak został stwierdzony w protokole kontroli (bez daty sporządzenia), a następnie w wydanych przez Organ decyzjach. Skoro zatem jedynym dokumentem Inspekcji jest wezwanie z dnia [...] marca 2019 r., w którym to pojawiają się informacje o braku konkretnych danych kontrolowanych przewoźników, a pochodzących z miesiąca listopada i grudnia 2017 r., to Organy Inspekcji nie mogły w tym czasie wymagać od kontrolowanych, aby przedłożyli te informacje bowiem obowiązek ich archiwizowania w chwili doręczenia pisemnego wezwania w świetle prawa już nie istniał.

Sąd stoi na stanowisko, iż wywodzenie możliwości ukarania skarżących przedsiębiorców wyłącznie na podstawie niewykonania ogólnie sformułowanych wezwań o dostarczenie danych cyfrowych i wykresówek, ze względu na sankcyjny charakter stosowanych przepisów u.t.d., jest interpretacją zbyt daleko restrykcyjną w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady informowania. Dopiero wówczas, gdy przedsiębiorca na wezwanie organu inspekcji nie dostarcza podczas kontroli ściśle określonych danych za ściśle określone okresy i stan ten trwa pomimo doręczenia wezwania precyzującego dostrzeżone braki, to można mówić o popełnieniu czynu sankcjonowanego mocą lp. 6.3.16 załącznika numer 3 do u.t.d. Jeżeli kontrolerzy w toku kontroli stwierdzili braki w przekazanej im dokumentacji za czas podlegający kontroli, to winni byli już w czasie kontroli odpowiednio zareagować kierując pisemne wezwanie do przewoźników pozwalające im na ustalenie jakich konkretnych danych brakuje. Takie działania umożliwiałoby Skarżącym przekazanie żądanych danych cyfrowych oraz wykresówek i uniknięcie wysokiej kary administracyjnej. Obligowała do tego zasada informowania stron o wszystkich okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego – art. 9 K.p.a. Tym bardziej, że w niniejszej sprawie istniały czasowe możliwości, aby z tego standardu się wywiązać jeszcze przed upływem rocznego obowiązku przechowywania danych.

Zatem zgromadzone przez Organy dowody nie wykazują, aby kara nałożona przez Organ odwoławczy w kwocie 10 500 zł została nałożona zasadnie. W tej sytuacji, należało w postępowaniu zastosować art. 81a § 1 K.p.a., który stanowi: Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Reasumując, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego, tj. art. 7, 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 80a § 1 K.p.a. w zakresie ustalania odpowiedzialności administracyjnej Skarżących przewoźników określonej w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., Sąd uchylił decyzję GITD na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wskazania Sądu, co do wyeliminowania dostrzeżonych uchybień w tym wykładni przepisów prawa materialnego, wynikają z treści uzasadnienia niniejszego orzeczenia. W pozostałym zakresie sprawy WSA nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń prawa procesowego jak i materialnego, zarówno rozpatrując zarzuty jak i działając z urzędu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z tych wszystkich przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Wobec wstrzymania wykonania przedmiotu skargi przez GITD, należy poinformować strony, że według art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę. Natomiast według art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.