Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 399/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005r. w częściach dotyczących nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz W. U. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2005r. na drodze krajowej nr [...]miejscowość K. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] prowadzony przez kierowcę Z. O., a należący do W. U. prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji drzewa. Pojazdem wykonywany był transport tarcicy wyprodukowanej przez skarżącego W. U. z L. do J. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż kontrolowany kierowca nie posiada wypisu z licencji, nie okazał również wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z dnia [...].07.2005r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia. Stwierdzono ponadto nieprawidłowe wypełnienie okazanej do kontroli dobowej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2005r. zawiadomiono W. U.

o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W trakcie toczącego się postępowania wezwano W. U. m.in. do nadesłania umowy o pracę zawartej z prowadzącym pojazd w dniu kontroli kierowcą Z. O. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 20 września 2005r. skarżący wyjaśnił, iż kierowca Z. O. zatrudniony był tylko na jeden dzień i dlatego zawarł z nim umowę o dzieło. Wyjaśnił, iż nie wykonuje zarobkowego transportu drogowego rzeczy lecz na przewozy własne, na co posiada stosowne zezwolenie. Nie zatrudnia kierowców na stałe, albowiem sam jeździ z wyprodukowanym w swojej firmie towarem. Jednakże w dniu kontroli nastąpiła kolizja terminów i musiał skorzystać z pomocy Pana Z. O.

W dniu [...] października 2005r. W. U. uzupełnił te wyjaśnienia uznając za bezpodstawne twierdzenia organu zawarte w piśmie z dnia [...] października 2005r., że osoba prowadząca w dniu kontroli pojazd nie była jego pracownikiem. Praca wykonywana była na rzecz skarżącego za wynagrodzeniem, a zatem kierowca był jego pracownikiem.

Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art.93 ust.1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088 ) oraz lp.1.1.1; lp.1.4.4. i lp.1.11.11.ust.1 1it b załącznika do wskazanej ustawy nałożył na W. U. karę pieniężną w łącznej kwocie 8900 zł ( osiem tysięcy dziewięćset złotych). Na kwotę tę składały się : kara pieniężna w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek; kara w wysokości 400 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz kara 500 zł za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wykonywany w dniu

[...] lipca 2005r. przewóz pojazdem pozostającym w dyspozycji W. U. nie spełniał ustawowych warunków koniecznych do uznania za przewóz na potrzeby własne, a mianowicie nie był wykonywany przez pracownika przedsiębiorcy, ale osobę zatrudnioną na umowę o dzieło, a więc nie w systemie pracowniczym. Dlatego też W. U. powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Ponadto bezsporne w sprawie było nieokazanie podczas kontroli dwóch wykresówek oraz to, że karta opłaty drogowej nie została prawidłowo wypełniona. Nieprawidłowość polegała na tym, iż w rubrykach ważna "od" i "do" zamieszczono następujący wpis [...]/07/005 godzina 10:20, a powinno być [...]/07/2005 godzina 10:20. Stwierdzenie powyższych naruszeń uzasadniało, więc nałożenie na stronę kar pieniężnych w wysokości określonej w załączniku ustawy o transporcie drogowym.

W dniu [...] listopada 2005r. W. U. skierował odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, iż jego firma nie prowadzi działalności transportowej, a transport jest działalnością pomocniczą

w stosunku do podstawowej działalności tj. wyroby z drewna, dlatego brak jest podstaw do żądania od niego licencji. Ponieważ odwołujący się posiada stosowne uprawnienia do kierowania pojazdami ciężarowymi, nie zatrudnia na stałe kierowcy lecz sam przewozi wyprodukowany towar. Z uwagi jednak na kolizję terminów w dniu kontroli tj. [...] lipca 2005r. zmuszony był zatrudnić kierowcę na ten konkretny przewóz. Zakwestionował również nałożoną na niego karę pieniężną w wysokości 500 zł za niewłaściwe wypełnienie okazanej dobowej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych podnosząc, że wprawdzie karta została wypełniona nieczytelnie to jednak nie mogła być ponownie wykorzystana.

Po rozpoznaniu odwołania W. U., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.) art. 5 ust. 1, 2 i 3 ,art. 42 ust. 1, art. 87, ust. 1, art. 92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 204 poz.2088) oraz lp.1.1.1;lp.1.4.4;lp.1.11.11 ust.1 b załącznika do wymienionej ustawy,

§ 2 ust. 2 ,§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r.w w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych( Dz. U. Nr 150 poz.1684 ze zmianami) , art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. z 2004r. Nr 92 poz.879 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd nie spełniał warunków koniecznych do uznania go za przejazd na potrzeby własne, albowiem nie został spełniony warunek wykonywania przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Jednocześnie organ definiując pojęcie pracownika odwołał się do definicji zawartej w art. 2 kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Prowadzący kontrolowany pojazd kierowca był zatrudniony na podstawie umowy o dzieło. Organ II instancji uznał, iż w przedmiotowym stanie faktycznym doszło również do naruszenia przepisów prawa w zakresie prawidłowości wypełnienia karty opłaty za przejazd po drogach publicznych, gdyż okazana karta nie została wypełniona w sposób ściśle określony w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r.

w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Ponieważ kierowca nie okazał do kontroli dwóch wykresówek z dnia [...].07.2005r. oraz z ostatniego z dnia poprzedniego tygodnia ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu naruszył tym samym przepisy prawa w zakresie obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy.

W dniu [...] stycznia 2006r. W. U.skierował za pośrednictwem organu skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję. Ponownie podniósł, iż wykonywany w dniu [...] lipca 2005r. nie był usługą transportową, ale przewozem na potrzeby własne zgodnie z posiadanym zezwoleniem. Ponieważ tego dnia nie mógł osobiście dostarczyć wyprodukowanego towaru zatrudnił w tym celu sąsiada Z. O. , który jest kierowcą. W tym też celu zawarł z nim umowę o dzieło, aby uniknąć wypełniania zbędnej dokumentacji. Jego zdaniem okazana do kontroli dobowa karta opłaty za przejazd po drogach publicznych, mimo błędnego zapisu, zawierała podstawowe dane i nie mogła być powtórnie wykorzystana. Przyznał, iż kierowca podczas kontroli nie okazał wymaganych wykresówek.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

W uzupełnieniu skargi w dniu [...] maja 2006r. skarżący W. U. nadesłał do Sądu pismo procesowe wraz załącznikami. Jak wyjaśnił, po konsultacji

z Państwową Inspekcją Pracy zawarł z kontrolowanym kierowcą Z. S. umowę o pracę obejmującą kontrolowany dzień tj. [...] lipiec 2005r. dokonując zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący nadesłał kopie tych dokumentów.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2006r. Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił z urzędu przeprowadzić dowód uzupełniający z nadesłanych przez skarżącego wskazanych wyżej dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p. s. a.).

Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, tj. w zakresie dotyczącym nałożenia na skarżącego W. U. kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego be wymaganej licencji. Gdy chodzi natomiast o nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 400 zł za brak wykresówek oraz kary 500 zł z tytułu nieprawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd pod drogach krajowych Sąd uznał, iż w tym zakresie zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Stosownie do treści art.145 §1 ust.1 pkt b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek określonych w art.145 § 1 i art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż wykonywany w dniu [...] lipca 2005r. przejazd pojazdem marki [...] nr rej. [...] prowadzonym przez kierowcę Z. O., a należący do W. U. prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji drzewa nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i z tego tytułu obciążyły skarżącego karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych. Jednocześnie organy I i II instancji definiując pojęcie pracownika odwołały się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy zgodnie z którą pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym zdaniem organów zatrudnienie kierowcy Z. O. na podstawie umowy o dzieło, a więc umowy cywilnoprawnej nie pozwala na przyjęcie, iż był pracownikiem skarżącego, a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne.

Strona skarżąca podnosiła natomiast , że zatrudniony w celu wykonania tego konkretnego przewozu kierowca był w rzeczywistości jego pracownikiem, albowiem praca wykonywana była na rzecz i pod kierownictwem skarżącego oraz, że brak jest przepisów zabraniających zatrudniania kierowców nawet na jeden dzień. Aby uniknąć jednak zbędnych formalności będących konsekwencją zawarcia

z kierowcą umowy o pracę, skarżący wybrał umowę cywilnoprawną. Powyższe

zdaniem skarżącego nie zmienia jednak faktu, iż wykonujący przewóz kierowca był jego pracownikiem. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przy piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2006r. nadesłał dokumenty potwierdzające ,iż wykonujący przewóz w dniu [...] lipca 2005r. Z. O. był pracownikiem skarżącego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeksu pracy, a mianowicie: kopię umowy o pracę z dnia [...] lipca 2005r. , świadectwo pracy z dnia [...] lipca 2005r., dokumenty potwierdzający zgłoszenie zatrudnionego kierowcy do ubezpieczeń społecznych oraz wyrejestrowanie z tych ubezpieczeń.

A zatem w sprawie ujawnione zostały nowe okoliczności (istniejące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jednakże nie znane organowi który wydawał zaskarżoną decyzję), wskazujące na to, iż prowadzący pojazd w dniu kontroli kierowca Z. O. w rzeczywistości zatrudniony był przez skarżącego W. U. w systemie pracowniczym. Ponieważ przedstawione okoliczności są istotne i prowadzić mogą do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji mogą mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestii zasadniczej, zdaniem Sądu zachodziła obligatoryjna przesłanka uchylenia decyzji I i II instancji w częściach nakładających na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w pozostałej części tj. nakładającej na W. U. karę pieniężną wysokości 400 zł za brak wykresówek oraz kary 500 zł z tytułu nieprawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd pod drogach krajowych uznając, iż w tej części zaskarżone decyzję nie naruszając prawa. Bezsporne w sprawie jest nieokazanie przez kontrolowanego kierowcę podczas kontroli wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu z dnia [...].07.2005r. oraz ostatniego dnia poprzedniego tygodnia. Powyższe stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 zgodnie z którym kontrolowany kierowca okazuje na żądanie upoważnionego funkcjonariusza wykresówki za bieżący tydzień jaki i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia oraz art. 31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz1354 z późn. zm.) stanowiącego, że kierowca który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię

i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Stwierdzenie powyższych naruszeń skutkowało nałożeniem na skarżącego W. U. kary pieniężnej w wysokości określonej po pozycja 1.11.11. ust.1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem Sądu nie budzi również wątpliwości, iż okazana podczas przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2005r. kontroli dobowa karta opłaty za przejazd po drogach krajowych nie została wypełniona w sposób właściwy. Stosownie do treści § 5 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r.

w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych - kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Emisję spalin pojazdu samochodowego oznacza się przez ukośne skreślenie w rubryce "EURO" odpowiedniego pola "0" lub "1", tak aby właściwe oznaczenie emisji spalin pozostało nieskreślone. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym. Nieprawidłowość polegała na umieszczeniu w rubrykach ważna "od" i "do" następującego wpisu: [...]/07/005 godzina 10:20, gdy prawidłowo powinno być: [...]/07/2005 godzina 10:20. Bez znaczenia dla oceny wskazanego naruszenia jest to, że karta nie nadawała się do ponownego użycia, albowiem stosownie do lp.1.4.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca przewidział sankcję w postaci kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi o kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł o niewykonywaniu decyzji w uchylonym zakresie do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.