Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1562/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński /spr./ sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2076/09 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 2076/09 WSA w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] maja 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia A. K. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w związku z informacją uzyskaną z Komendy Głównej Policji, wskazującą, że w dniu [...] maja 2009 r. A. K. zostały przedstawione zarzuty o popełnienie czynu z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, o popełnienie czynu z art. 231 § 1 kk oraz czynu z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 kk. W toku postępowania organ uzyskał informację o stronie z Krajowego Rejestru Karnego, opinię z Polskiego Związku Łowieckiego Zarząd Okręgowy w Suwałkach oraz wywiad środowiskowy z miejsca zamieszkania sporządzony przez Komisariat Policji w Białej Piskiej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie cofnął A. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na powyższe fakty. Wyjaśnił, że w przypadku posiadaczy broni wymagana jest nieskazitelna postawa, a osoba, co do której prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwo z katalogu przestępstw przeciwko mieniu, nie daje rękojmi, że posiadana przez nią broń nie zostanie użyta sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku strony zaistniała zatem przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i to ustawodawca przesądził, jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W świetle tego przepisu osoby skazane za przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw stwarzają uzasadniona obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji w tego rodzaju sprawach muszą jedynie ustalić, czy przeciwko posiadaczowi broni prowadzone jest postępowanie karne lub czy jest prawomocnie skazany.

Od decyzji tej A. K. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że zarzuty, jakie mu postawiono zostały oparte na nieprawdziwych zeznaniach oraz niekompletnych dokumentach. Podniósł też, że nie miał do tej pory żadnych możliwości udowodnienia swojej niewinności. Przedstawił również argumentację wskazującą na bezpodstawność zarzutów. Podkreślił też, że Prokuratura Rejonowa w P. prowadziła śledztwo, które zostało umorzone. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o wstrzymanie się z podjęciem ostatecznej decyzji w jego sprawie do czasu zakończenia śledztwa. Podkreślił też, że czynnie uczestniczy w życiu politycznym oraz społecznym, jest m. in. radnym Sejmiku Warmińsko-Mazurskiego.

Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 15 października 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Z woli ustawodawcy prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną, ponieważ ustawodawca nakazał takie rozstrzygnięcie także w sytuacji, gdy przeciwko takiej osobie tylko toczy się postępowanie karne, m. in. o przestępstwo wymienione przykładowo w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W ocenie Komendanta Głównego Policji zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że A. K. stoi pod zarzutem popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk (nadużycie funkcji oraz fałszerstwo), art. 231 § 1 kk (nadużycie władzy), art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk (m. in. oszustwo - przestępstwo przeciwko mieniu oraz oszustwo kredytowe). Dwa z tych przestępstw zostały wskazane wprost przez samego ustawodawcę jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji tj. sprzecznie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym stanie rzeczy organ I instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że organy administracji publicznej nie oceniają, czy osoba posiadająca pozwolenie na broń palną jest winna popełnienia zarzucanego jej w postępowaniu karnym przestępstwa. Nie weryfikują także prawidłowości postępowania karnego i trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych. Organ wskazał również, że od posiadaczy broni oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego, z uwagi na ścisły związek prawa do broni z wymogami ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W świetle natomiast zebranego w sprawie materiału dowodowego stronę należy zaliczyć niewątpliwie do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a oceny takiej nie mogą zmienić nawet dowody korzystnie o stronie świadczące np. pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, czy też pozytywna opinia z Polskiego Związku Łowieckiego.

W skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.K. zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem. Podkreślił, że Prokuratura Rejonowa w P. umorzyła postępowanie w jego sprawie. Organ jako podstawę do kwalifikacji "prowadzenia postępowania karnego" z art. 15 ust. 1 pkt 6 powinien przyjąć postanowienie o otwarciu postępowania na nowo, które nie zostało jednak wydane. Stąd też postanowienie o przedstawieniu zarzutów nie może w okolicznościach niniejszej sprawy stanowić podstawy do cofnięcia mu pozwolenia na broń.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] września 2009 r. wystąpił do Prokuratury Okręgowej w Warszawie z zapytaniem na jakim etapie znajduje się prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne. Z odpowiedzi Prokuratury wynika, że postępowanie to toczy się. Organ otrzymał też uwierzytelnioną kopię postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutów.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2010 r. zwrócił się do Sądu o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej w P. o udostępnienie akt sprawy o sygn. [...]. Skarżący podkreślił, że po prawomocnym umorzeniu postępowania przygotowawczego prokurator bez zastosowania instytucji przewidzianych w art. 327 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 328 k.p.k. nie dysponuje prawem do skargi publicznej i nie może go odzyskać w innym postępowaniu, jak to ma miejsce w tym przypadku, Akt oskarżenia wobec jego osoby sporządzony przez prokuratora trzeba zatem traktować jako pochodzący od osoby, która skutecznie wyzbyła się swego uprawnienia. Jedyną zaś przewidzianą przez ustawę formą ponownego otwarcia umorzonego procesu jest wydanie postanowienia o podjęciu na nowo postępowania przez prokuratora, czego w tym przypadku nie było.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie w dniu 1 kwietnia 2010 r. skarżący podtrzymał wniosek zgłoszony w piśmie procesowym o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w P. sygn. akt [...]. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, iż materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy wskazane w zaskarżonej decyzji, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) Zastosowanie przez organy Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia lub podejrzenie popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Prawidłowość powyższej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została potwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, gdzie NSA podkreślił, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa. Dotyczy to osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Ustawodawca przyjął, że obawę niewłaściwego użycia broni stwarzają nie tylko osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, ale także te, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przepisie tym położono akcent na rodzaj (charakter) przestępstw, a nie na to czy doszło do prawomocnego skazania za ich popełnienie. Obawę użycia broni niezgodnie z przepisami stwarza więc już osoba podejrzana o popełnienie wyszczególnionych w tym przepisie przestępstw.

Organy Policji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń ustaliły, że w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie m. in. o popełnienie czynów z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. Uzyskały również poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Prokuratura Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia [...] maja 2009 r. o postawieniu skarżącemu zarzutów. Skoro zatem organy w toku postępowania administracyjnego ustaliły, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Organy Policji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń nie były natomiast uprawnione do badania, czy postępowanie karne przeciwko skarżącemu jest prowadzone w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania karnego. Nie były zatem uprawnione do oceny zasadności zarzutów skarżącego, czy wcześniejsze umorzenie postępowania przez Prokuraturę Rejonową w P. stanowiło przeszkodę do wszczęcia kolejnego postępowania karnego w jego sprawie. Istotny był jedynie fakt, że postępowanie takie, o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, jest w stosunku do skarżącego prowadzone.

Organy Policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej skarżącemu jako osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o pozytywnej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto wydając określone rozstrzygnięcie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika A.K., zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że prowadzenie postępowania karnego jest obligatoryjną przesłanką do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską bez konieczności wykazywania, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,

2. przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt l lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej,

- art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez pominięcie przez Sąd I instancji istotnych okoliczności (dotyczących prawomocnego umorzenia postępowania karnego w sprawach, w których następnie inny prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów) podnoszonych w postępowaniu administracyjnym, a także zawartych w skardze na Komendanta Głównego Policji.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku oraz o uchylenie decyzji nr [...] z Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania za obie instancje, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa prawnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na brak związku przyczynowego pomiędzy prowadzeniem postępowania karnego a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, m.in. poprzez zaakceptowanie braku wpływu cech osobistych skarżącego na ocenę tych przesłanek, odnosząc się także do regulacji Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i poosiadania broni (01/477/EWG), Dz.Urz.UE L 2008, Nr 179). Podniesiono także kwestię skutków wcześniejszego umorzenia postępowania i dołączenia akt do innej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do unormowania art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, określić ich charakter na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieścić uzasadnienie uchybień zarzucanych sądowi.

Autor skargi kasacyjnej formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się wokół wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, których błędna wykładnia w jego ocenie doprowadziła do nieprawidłowej oceny dokonanych przez organy Policji ustaleń faktycznych. W związku z powyższym związkiem treściowym, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. ze wskazanymi przepisami k.p.a.

W ocenie Składu Orzekającego rozważenie zasadności naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (w brzmieniu obowiązującym w momencie podejmowania decyzji) zakładać winno wyróżnienie dwóch sytuacji normatywnych, rzutujących na sposób kwalifikacji danego czynu, w związku z którym rozważane jest cofnięcie pozwolenia na broń. Należy więc rozróżnić sytuację normatywną, w której posiadacz broni jest skazany lub toczy się w stosunku do niego postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw od sytuacji, w której prowadzone postępowanie lub skazanie za taki czyn nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Stanowisko takie wynika z zastosowania reguł wykładni, tak językowej jak i systemowej (polegającej na zestawieniu treści wypowiedzi normatywnej z obu wskazanych przepisów), które jednoznacznie wskazują na trafność wyników wykładni dokonanej przez Sąd I instancji oraz przez organy administracji.

Zgodnie bowiem art. 18 ust. 1 ustawy "organ Policji cofa pozwolenie na broń", co kreuje sytuację braku jakiegokolwiek uznania w tej kwestii. Podstawowego znaczenia nabiera zatem prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 w pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Pkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego wyżej odesłania z art. 18 ustawy, nakłada na organ obowiązek cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, ze może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka została m.in. skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo, m.in. przeciwko mieniu.

Na gruncie reguł wykładni językowej (gramatycznej), wyrażenie "w szczególności" pełni co do istoty funkcję uszczegółowienia egzemplifikacyjnego wyrażenia bardziej ogólnego, wskazanego w części wypowiedzi normatywnej, znajdującej się przed zwrotem "w szczególności". Polega ono na tym, że wyliczenia występujące po nim mają charakter przykładowy i określają zwykle szczególne przypadki zjawiska ogólnego. Nawet jeśli nie wyczerpują wszystkich możliwych przypadków, obejmują w jakimś sensie najważniejsze z nich dla określenia istoty właściwości ogólnej i nie mogą stanowić podstawy wyłączenia jakichś przesłanek wskazanych w ramach tego wyliczenia z klasy cech charakteryzujących to wyrażenie ogólne. Wprawdzie sformułowane w ramach art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy wyrażenia ("istnieją uzasadnione obawy..." oraz wskazane po zwrocie "w szczególności" formy popełnienia określonych przestępstw, nie stanowią klasy określeń szczegółowych w stosunku do wyrażenia ogólnego, bowiem warunki określone po wyrażeniu "w szczególności" nie są stricte szczególnymi przypadkami "obawy", o której mowa w tym przepisie, jednakże nie może to znaczyć, że zasadne jest traktowanie wskazanego w art. 15 ustawy przestępstwa jako zdarzenia, nie stanowiącego przykładu wywołującego obawę, w świetle budowy wypowiedzi normatywnej zawartej w tym przepisie. Konstrukcja normatywna art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy zakłada przesądzenie przez ustawodawcę, że w każdym przypadku popełnienia wskazanych tam przestępstw lub toczenia się postępowania o ich popełnienie obawa zachodzi niejako automatycznie i nie wymaga odrębnego badania. Takie badanie winno mieć natomiast miejsce wówczas, gdy okoliczności wskazane w drugiej części zdania złożonego nie mają miejsca. Inna konkluzja oznaczałaby przyjęcie innej konstrukcji normatywnej (zdania warunkowego) oraz zrównanie funkcji gramatycznej spójników "jeśli" ("pod warunkiem", "o ile") oraz "w szczególności", co jest zabiegiem nieuprawnionym.

W tym kontekście wykładnia dokonana przez Sąd I instancji odpowiada przyjętym w doktrynie regułom językowo-gramatycznym i w tym sensie odpowiada prawu, nie naruszając w żadnym zakresie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Sytuacje odróżniające poszczególne przypadki zastosowania normy zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wyraźnie odróżnia Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., (II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5), odnosząc się wprawdzie zarówno w tezie jak i w zasadniczej części uzasadnienia do sytuacji prawomocnego skazania za czyn, stanowiący jedno z przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), niemniej jednoznacznie w związku z tym wskazując, że takie ograniczenie zakresu wykładni tego przepisu spowodowane było treścią wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, którą NSA jest związany i w zakresie którego mógł podjąć uchwałę jedynie w odniesieniu do fakty skazania za takie przestępstwo, chociaż, jak to zostało ujęte w tekście uzasadnienia uchwały, "podjęta uchwała dotyczy wyjaśnienia przepisów z uwzględnieniem tej przesłanki, mimo, że rozważania w uzasadnieniu wniosku dotyczą także odrębnej przesłanki, którą stanowi okoliczność, iż wobec osoby, której wydano pozwolenie na broń, toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa" (s. 101).

W ocenie Składu Orzekającego, rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną, nie pozostawia to wątpliwości co do intencji Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie do objęcia swoimi rozważaniami i ustaleniami interpretacyjnymi także drugiej sytuacji szczegółowej, występującej po zwrocie "w szczególności" (na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6), związanej z toczącym się postępowaniem w sprawie jednego z tych typów przestępstw. Przekonanie to jest dodatkowo oparte na wyrażeniu przez NSA w uzasadnieniu powyższej uchwały poglądu, iż redakcja powyższego przepisu "jest na tyle jednoznaczna, że brak jest uzasadnienia aby odstąpić od językowej wykładni wspomnianego przepisu na rzecz innych rodzajów wykładni" (s. 99), a tylko przy zastosowaniu jednej z pozajęzykowych i pozasystemowych reguł wykładni można byłoby ograniczyć zakres zastosowania normy zobowiązującej organ do cofnięcia pozwolenia na broń.

Akceptacja powyższych poglądów, sformułowanych w uzasadnieniu uchwały pozwala na przyjęcie tezy o możliwości i zasadności rozszerzenia zakresu zastosowania tezy uchwały, dotyczącej skazania za przestępstwo popełnione przeciwko mieniu na sytuacje toczenia się postępowania, a co za tym idzie uznania, iż w każdym przypadku toczenia się postępowania karnego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, spełniony jest warunek cofnięcia pozwolenia na broń.

W ocenie Składu Orzekającego nie może zmienić tego stanowiska odwołanie się do argumentów wskazanych w skardze kasacyjnej w związku z wyrokami NSA (z dnia 4 marca 2010, II OSK 318/09 czy z dnia 8 kwietnia 2010 r., II OSK 2022/09), odmiennie traktującymi powyższy zakres normowania.

Po pierwsze bowiem, regulacja Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i poosiadania broni (01/477/EWG), Dz.Urz.UE L 2008, Nr 179), mimo, że ogranicza modelowo sytuacje, w których winno się pozbawiać pozwolenia na broń do właściwości, które związane są ze skazaniem za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, mając m.in. na uwadze specyficzną pozycję dyrektyw w systemie źródeł prawa UE (w związku z koniecznością ich implementacji do prawa krajowego) dopuszcza w art. 3 możliwość ustanowienia regulacji ostrzejszych (surowszych) niż te, które zostały w niej przyjęte, z czego ustawodawca krajowy skorzystał o tyle, o ile obowiązywały w dacie podejmowania decyzji administracyjnej przepisy, które dopuszczały cofnięcie pozwolenia na broń na tej podstawie, że toczy się przeciwko posiadaczowi takiego pozwolenia postępowanie w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko mieniu.

Po drugie natomiast, co także znalazło swój wyraz w stanowisku zaprezentowanym w powołanej wcześniej uchwale NSA, odwoływanie się do systemu ochrony praw czy nabytych uprawnień winno być widziane w kontekście tezy, iż posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i wiąże się w polskiej tradycji oraz na gruncie obowiązującego porządku prawnego z szeregiem obostrzeń, że jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Stąd ochrona prawna takiego uprawnienia nie może nie wiązać się z wyższymi (surowszymi) wymogami, które jeśli są przewidziane przez prawodawcę, winny znaleźć wyraz w praktyce stosowania prawa. Nie jest więc zasadnym wiązanie cofnięcia pozwolenia na broń, traktowanego jako rodzaj uprawnienia szczególnego (wyjątkowego) ze złamaniem zasady domniemania niewinności czy kary dodatkowej, które będąc instytucjami prawa karnego sensu stricto oraz składnikami decyzji sankcjonującej w tym dziale prawa, nie wiążą się bezpośrednio z formalnym stwierdzeniem toczenia się postępowania karnego. Cofnięcie uprawnienia o charakterze wyjątkowym, mimo, że może być odbierane przez adresata jako rodzaj kary, w istocie karą w sensie represji nie jest. Ponadto, nawiązania do argumentu o karze dodatkowej i tak nie można byłoby uniknąć przy przyjęciu, iż jedynie skazanie uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Nie można zatem także zastosować w tym przypadku, wiążącej się z powyższymi założeniami, zasady proporcjonalności, jako korekty reguły wyrażonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w odniesieniu do przesłanki związania cofnięcia pozwolenia na broń z faktem toczenia się postępowania karnego w tych trzech wskazanych typach przestępstw.

Ponadto po trzecie, w ocenie Składu Orzekającego, gdyby w każdym przypadku toczenia się postępowania w związku z przestępstwem przeciwko mieniu wymagane było od organu wskazanie bezpośredniego związku między zarzucanym czynem, cechami charakteru i jego dotychczasowym postępowaniem a uzasadnioną obawą użycia przez taką osobę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, to w odniesieniu właśnie do tych przestępstw (przy przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu takie wykazanie mogłoby być bardziej prawdopodobne), w sytuacji braku jednoznacznych ustaleń faktycznych przed zakończeniem tego postępowania, oznaczałoby to istotne ograniczenie, jeśli nie praktyczne wyeliminowanie możliwości cofnięcia pozwolenia z tego powodu. Dopóty zatem, dopóki ustawodawca przewiduje takie rozwiązanie normatywne, należy zakładać, że ma ono być skuteczne i egzekwowalne z punktu widzenia podejmowania decyzji administracyjnej. Także zatem z tego powodu norma, obowiązująca w dacie wydawania zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji, winna być interpretowana tak, aby można ją było wykorzystać jako podstawę budowy treści decyzji.

Przyjęcie powyższego stanowiska rzutuje na uznanie za niezasadność, podniesionego w skardze kasacyjnej w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności wskazanie na rozwiązania proceduralne, związane z umorzeniem jednego postępowania oraz włączeniem akt skarżącego do innej sprawy nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego wobec jednoznacznego stwierdzenia organu, podjętego na gruncie informacji otrzymanej z prokuratury, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne w związku z przestępstwem przeciwko mieniu. Tym bardziej, w świetle ustaleń zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu, niezasadny jest argument, dotyczący możliwości oparcia kontroli kasacyjnej na niewziętych pod uwagę przez Sąd I instancji oraz organy Policji, zasadach ogólnych z art. 7 k.p.a. w postaci prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.

Tym samym, niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem stan faktyczny został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiony, tyle, że jego kształt oraz ocena z punktu widzenia wpływu na treść rozstrzygnięcia nie są zgodne z oczekiwaniami skarżącego. Wskazany natomiast brak odniesienia się do zarzutów skargi, w tym zwłaszcza do kwestii związanych z samym postępowaniem karnym jest nietrafny z powodu ograniczenia się przez Sąd do stwierdzenia istotnego dla kontroli decyzji administracyjnej faktu toczenia się postępowania karnego (s. 8 uzasadnienia wyroku), co w świetle przyjętej i szczegółowo wskazanej (s. 6-9 uzasadnienia) wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z powołaniem się na treść uchwały NSA, stanowiło podstawę oddalenia skargi.

Biorąc pod uwagę argumenty zaprezentowane powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.