Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 883/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-02-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. J. i E. J. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki altany postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2014 r., skarżący – E. J. i skarżąca – I. J., będący małżonkami, zwrócili się z "ponownym wnioskiem o udzielenie (...) prawa pomocy" oraz "przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej skarżących znajdującej się w aktach sprawy". W uzasadnieniu podnieśli, iż skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś skarżący został pozbawiony prawa do zasiłku, więc obecnie znajdują się w dużo gorszej sytuacji materialnej niż w chwili składania skargi i pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedłożył wniosek z dnia 9 stycznia 2015 r., z którego rubryki nr 4 wynika, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, będącym uczniem. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 7.1. w poz. "mieszkanie" wpisał: "komunalne "[...]"", natomiast w rubryce nr 10 – nie wykazał żadnych dochodów.

Na wstępie zauważyć należy, iż skarżący nie wypełnił wprawdzie rubryki nr 8, w której wskazać należy stan majątkowy osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, lecz mając na uwadze to, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 stycznia 2015 r., złożonym przez skarżącą, poza mieszkaniem komunalnym, nie wykazała ona żadnego majątku własnego i syna, w zgodzie z zasadą ekonomiki procesowej uznano, że w warunkach niniejszej sprawy brak ten nie stanowi formalnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania wniosku i przyjęcia - bez konieczności jego uzupełnienia, że osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają odrębnego majątku. Dodać również należy, iż z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez skarżącą, wynika ponadto, że obecnym źródłem utrzymania 3-osobowej rodziny jest dochód skarżącego z tytułu "prac dorywczych" w kwocie "[...]".

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe.

Mając to na uwadze zauważyć należy, że rozpoznawany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 września 2014 r., Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, iż pomimo skierowanego do niego - w trybie art. 255 ppsa - wezwania nie przedłożył on wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wyjaśnił też przyczyn tego stanu rzeczy. Starszy referendarz sądowy wskazał, iż skarżący nie wskazał od kiedy jego żona jest osobą bezrobotną, czy przysługiwał jej zasiłek dla bezrobotnych i przez jaki okres czasu, nie wskazał też wysokości dochodów uzyskiwanych przez nią w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed utratą pracy/rejestracją w urzędzie pracy i tytułów z jakich pochodziły (pkt 3 wezwania); nie złożył kopii dokumentu, z którego wynika wysokość netto jego dochodu z tytułu zasiłku (pkt 5 wezwania) oraz nie wskazał od kiedy zasiłek ten jest mu wypłacany oraz wysokości jego dochodów uzyskiwanych w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed pierwszą wypłatą zasiłku (pkt 6 wezwania). Pomimo złożenia oświadczenia o posiadaniu osobistych kont bankowych, zarówno przez skarżącego, jak i jego żonę, skarżący nie przedłożył też żądanych wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (pkt 9 wezwania) i nie wyjaśnił powodów, dla których tego nie uczynił. Na wezwanie do wskazania, czy w latach 2013-2014 skarżący i/lub osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym korzystali i/lub korzystają nadal ze świadczeń z pomocy społecznej/świadczeń rodzinnych lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje bądź osoby trzecie lub też z pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny, a jeśli tak – to z czyjej pomocy korzystali/korzystają, jakiego rodzaju pomoc otrzymali/otrzymują (jeśli finansową – to w jakiej wysokości) oraz kiedy i przez jaki okres czasu (pkt 7 wezwania), skarżący stwierdzili jedynie, iż nie korzystają "z polskich ośrodków pomocy społecznej. Jedynie tylko z "[...]" świadczeń", lecz nie wskazali z jakich ""[...]" świadczeń" korzystają. Nie przedłożyli również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia wykazanych wydatków w określonej wysokości (pkt 8 wezwania). Wobec powyższego Starszy referendarz sądowy uznał, że niezłożenie przez skarżącego wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie pozwala ocenić jak kształtowała się i kształtuje obecnie sytuacja finansowa 3-osobowej rodziny skarżącego i stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, mimo aktualnych problemów z zatrudnieniem małżonków i wypłatą zasiłku, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów postępowania sądowego w całości lub w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Stwierdził, iż nieujawnienie przez skarżącego, pomimo wezwania, sytuacji materialnej 3-osobowej rodziny w pełnym zakresie, uniemożliwia podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego skarżący nie uczynił. Przedmiotowe postanowienie stało się prawomocne z dniem 30 września 2014 r.

W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący (wspólnie ze skarżącą) złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy (data nadania: 21 października 2014 r.). Pismem z dnia 29 października 2014 r. skarżący wezwany został do złożenia wypełnionego, urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym wezwaniu, zasygnalizowano jednocześnie potrzebę dostarczenia przez skarżącego: 1/ pisemnego oświadczenia wskazującego: obecne źródło utrzymania; w jakim okresie skarżący pobierał zasiłek; wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed utratą pracy; od kiedy skarżąca jest osobą bezrobotną, przez jaki okres i w jakiej wysokości pobierała zasiłek dla bezrobotnych; wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed utratą pracy/rejestracją w urzędzie pracy i tytuły z jakich pochodziły; czy skarżący korzystali jeszcze z innych ""[...]" świadczeń", a jeśli tak, to w jakim okresie i w jakiej wysokości oraz 2/ dokumentów źródłowych: kopii dokumentu, z którego wynika wysokość ostatniej wypłaty zasiłku skarżącego; kopii dowodów opłacenia wydatków mieszkaniowych i ewentualnych kosztów leczenia oraz wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżących z ostatnich czterech miesięcy. Pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedłożył również dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych. W konsekwencji, zarządzeniem z dnia 17 listopada 2014 r., Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne z dniem 2 grudnia 2014 r.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżący, składając kolejny wniosek, poza zawężeniem jego zakresu i powołaniem się na pogorszenie sytuacji materialnej rodziny, w żaden sposób nie odniósł się do stanowiska Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie co do nieujawnienia przez niego pełnych danych na temat rzeczywistej sytuacji materialnej w zakresie wskazanym w postanowieniu z dnia 18 września 2014 r. Wyjaśnienie w uzasadnieniu tego postanowienia jak istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ma rzetelne poparcie go informacjami we wskazanym zakresie usprawiedliwia zaniechanie ponownego wzywania skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego przy rozpatrywaniu kolejnego jego wniosku i stwierdzenie, że również obecnie nie wykazał, że spełniona została przesłanka, uzasadniająca jego uwzględnienie. Nie dysponując pełną wiedzą na temat sytuacji materialnej 3-osobowej rodziny skarżącego i tego jak się ta sytuacja kształtowała poczynając od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie można stwierdzić bowiem, że skarżący wykazał, iż nie posiadał i nie posiada możliwości sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić jednocześnie należy, że skarżący miał świadomość konieczności przedłożenia określonych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej jego 3-osobowej rodziny, gdyż potrzeba ich przedłożenia wynikała zarówno z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 18 września 2014 r., jak i wezwania z dnia 29 października 2014 r. Pomimo tego, we wniosku z dnia 23 grudnia 2014 r. skarżący wniósł o "przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej skarżących znajdującej się w aktach sprawy", nie uzupełniając jej w żadnym zakresie, nie załączył też żadnych dokumentów odnoszących się do przeszłej i obecnej sytuacji materialnej jego 3-osobowej rodziny do wniosku z dnia 9 stycznia 2015 r. Skoro zatem skarżący uchyla się od ujawnienia w sposób kompletny danych na temat rzeczywistej sytuacji materialnej jego 3-osobowej rodziny, to nie można przyjąć, że wykazał, że nie był i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.