Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 755/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Małgorzata Rysz (spr.) Protokolant Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 4/10 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L., 2. odstępuje od zasądzenia od P. K. na rzecz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2010r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 4/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w L. z dnia [...] października 2009r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2009r. wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przez Kierownika Placówki Terenowej w P. po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego od decyzji z dnia [...] września 2009r. Nr [...] o rozłożeniu na raty i odmowie rozłożenia na raty spłaty należności za okres 2009/1 – 2009/2 utrzymał w mocy powyższą decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), dalej jako u.s.r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w motywach rozstrzygnięcia podniósł, że zastosowana ulga w postaci układu ratalnego jest korzystnym rozwiązaniem ponieważ na dzień złożenia podania wstrzymany jest bieg naliczania ustawowych odsetek, a wysokość rat jest dostosowana do sytuacji majątkowej wnioskującego.

Po rozpatrzeniu skargi P. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. stwierdził, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2009r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej jako p.p.s.a.).

Powołując przepisy art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 u.s.r. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawach umarzania, rozkładania na raty należności z składek na ubezpieczenie społeczne następuje w formie decyzji Prezesa Kasy albo upoważnionego przez niego pracownika. Prezes Kasy zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.r. jest centralnym organem administracji rządowej. W myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Sąd wskazał, że stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, powyższa zasada znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wyrażając taki pogląd powołał się na m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008r. sygn. akt II GSK 472/07, w którym sąd ten wskazał że stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007r. ., sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61), w której stwierdzono, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a., i rozpoznawanej przez samorządowe kolegium odwoławcze zastosowanie znajduje art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ma zastosowanie także do pracownika jednoosobowego organu administracji publicznej, tak jak w sprawie w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozpoznaje ten sam organ.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy stanowi bowiem zwykły środek zaskarżenia różniący się od odwołania jedynie brakiem dewolutywności, ponieważ nie powoduje rozpoznania sprawy do wyższej instancji. Po złożeniu takiego wniosku objęta nim decyzja traci charakter ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym (tak postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 1994r., sygn. akt II SA 2616/93, ONSA 1995 Nr 1, poz. 34).

Sąd podkreślił również, że do istoty i celu tego wniosku należy zagwarantowanie stronie prawa dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie dokonanie autokontroli decyzji jak w art. 132 § 1 i § 2 k.p.a. Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005r. sygn.akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20) zwrócił uwagę na ważną rolę jaką odgrywają przepisy o wyłączeniu pracownika w celu zapewnienia stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu podniesiono, że zarówno decyzja z dnia [...] października 2009r. jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2009r. zostały podpisane z upoważnienia Prezesa Kasy przez tą samą osobę Kierownika Placówki Terenowej w P. – J. K.. W związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. osoba ta podlegała wyłączeniu od ponownego rozpoznania sprawy.

Sąd wskazał, że uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn proceduralnych i nie oznacza, że wniosek skarżącego o rozłożenie należności na raty uznano za zasadny bądź niezasadny. W tej sytuacji przedwczesna bowiem byłaby wypowiedź Sądu co do prawidłowości dokonanej przez organy rentowe oceny rozłożenia na raty należności obciążających skarżącego oraz ocena zasadności zarzutów skargi w tym zakresie.

W skardze kasacyjnej Prezes KRUS wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a - poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie przez sąd, że uchylona decyzja Prezesa KRUS została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania,

- art. 1 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, ze decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest niezgodna z prawem, podczas gdy przy podejmowaniu decyzji nie został naruszony żaden przepis prawa materialnego lub procesowego;

2) naruszenie prawa materialnego

- art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu pracownik wydający decyzję wskutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli ten pracownik brał udział w wydaniu decyzji w I instancji przez Prezesa KRUS, podczas gdy przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie znajduje zastosowania w postępowaniu wywołanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że wydane w niniejszej sprawie decyzje są decyzjami Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, będącego w świetle art. 2 u.s.r. centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zalicza się, jego zdaniem, do środków odwoławczych, dlatego, że nie uruchamia toku instancji gdyż nie przenosi kompetencji do rozpoznania sprawy z instancji niższej do wyższej. W postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy przepisy o odwołaniach znajdują zastosowanie tylko odpowiednie, nie znajdują natomiast zastosowania te przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego, które są związane z cechą dewolutywności odwołania.

Skoro postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uruchamia toku instancji, to należy wykluczyć w nim możliwość odpowiedniego stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. o wyłączeniu pracownika.

W ocenie organu uchwała składu 7 sędziów z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 została powołana błędnie, gdyż sam Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na różnice między ministrem jako organem monokratycznym, a samorządowym kolegium odwoławczym jako organem kolegialnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Mając powyższe zasady na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Problem wyłączenia pracownika od udziału w sprawie, który w imieniu Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydawał decyzję na podstawie art. 41a ust. 1pkt 1 u.s.r., a następnie orzekał w postępowaniu wywołanym wnioskiem złożonym na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. był już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W szczególności w wyroku z dnia 19.01.2011r. w sprawie sygn. akt II GSK 76/10 NSA orzekał w takim samym stanie faktycznym oraz z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego – z 22 lutego 2007r. w sprawie II GSK 2/06 i z 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 13/09. NSA wyraził poglądy, które Sąd w tym składzie całkowicie podziela i przyjmuje za swoje.

Zagadnienie dotyczące stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, wywoływało w orzecznictwie rozbieżności. Na tym tle wypowiedział się NSA w uchwale z dnia 22 lutego 2007r. sygn. akt II GSP 2/06 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61), Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008r. w sprawie, o sygn. akt P 57/07, a także NSA w składzie 7 sędziów w wyroku z dnia 10 marca 2009r. sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 60).

We wspomnianej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, iż przepisy o wyłączeniu pracownika mają zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, jak również do osoby piastującej funkcję organu. Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 127 § 3 k.p.a.

Stanowisko to podzielił w pełni Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008r. orzekając, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania, z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W powołanym wyroku z dnia 10 marca 2009r. NSA kierując się poglądem zaprezentowanym przez Trybunał Konstytucyjny uznał, że członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 78 konstytucji RP.

W orzeczeniu z dnia 22 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 213/06 NSA przyjął, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na mocy art. 127 k.p.a. także wówczas, gdy decyzję w charakterze organu I instancji wydał piastun funkcji ministra lub upoważniona przez niego osoba. Podobne w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 18 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1507/08.

Odmienne stanowisko, że w postępowaniu z art. 127 § 3 k.p.a. nie ma zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zostało wyrażone w wyrokach NSA z dnia 22 listopada 1999r. sygn. akt II SA 699/99, z dnia 6 września 2007r. sygn. akt I OSK 909/07, z dnia 3 lutego 2009r. sygn. akt II GSK 696/08.

Przedstawione zagadnienie prawne stało się przedmiotem uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 13/09 podjętej na kanwie sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Geodety Kraju, w której stwierdzono, że "art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a."

Opisana uchwała została podjęta w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. przewidzianym dla rozstrzygania wątpliwości prawnych, które wystąpiły przy rozpoznawaniu kasacji (zażalenia), co oznacza, że ma charakter uchwały konkretnej, wykazującej ścisły związek z postępowaniem w indywidualnej sprawie (sądowoadministracyjnej) zawisłej przed NSA. Z uwagi jednak na podstawowy cel podejmowanych uchwał (zarówno abstrakcyjnych jak i konkretnych) jakim jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego treść tej uchwały ma znaczenie również dla rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem rozważań NSA orzekającego w niniejszym składzie.

W uchwale z dnia 20 maja 2010r. podkreślono, że organy administracji publicznej w znaczeniu nadanym w art. 5 § 2 pkt 1 k.p.a. , jak też w zakresie pojęcia minister – mają kompetencje przyznaną przepisami materialnego prawa administracyjnego i przepisami procesowego prawa administracyjnego do:

1. wykonywania administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej w zwykłym trybie postępowania administracyjnego;

2. ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji w toku instancji w postępowaniu odwoławczym oraz nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego;

3. odwołalności wydanych przez siebie decyzji (na podstawie art. 127 §3, 157 § 1, 150 § 3, 154 § 1, 155, 161 § 1 k.p.a.).

Przyznanie organom administracji publicznej kompetencji do wykonywania administracji publicznej oznacza obowiązek działania. Konstrukcja prawna instytucji procesowej wyłączenia pracownika (bądź organu, czy też członka organu kolegialnego) nie może więc prowadzić do pozbawienia organów administracji publicznej zdolności do wykonywania zadań publicznych, a zatem do pozbawienia kompetencji przyznanych przepisami prawa. Organ administracji publicznej, wykonując kompetencje, do jakich został powołany, realizuje zadania publiczne, a nie reprezentuje i nie broni własnego interesu prawnego. Zwrócono uwagę, iż w doktrynie prawa administracyjnego jedną z generalnych zasad jest zasada statuująca zakaz przekazywania kompetencji na inny organ (niedopuszczalność przenoszenia kompetencji między organami administracji), nawet hierarchicznie podporządkowany, bez wyraźnej podstawy prawnej. Przepisy upoważniające do przenoszenia kompetencji jako przepisy szczególne wobec zasady ogólnej, nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Wyrażone w uchwale z dnia 20 maja 2010r. stanowisko dotyczące wyłączenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju można wprost odnosić do weryfikacji w tym trybie decyzji przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Analogię uzasadnia ta sama specyfika organu, a mianowicie zarówno Główny Geodeta Kraju jak i Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pełnią funkcję piastuna organu monokratycznego. Oba wymienione organy administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 3 i 4 k.p.a. mieszczą się w pojęciu ministra. Wniosek zaś o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze.

W rozpoznawanej sprawie, obie decyzje: z dnia [...] października 2009r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2009r. w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności za okres 2003.01. – 2009.03 zostały podpisane w imieniu uprawnionego organu przez tą samą osobę J. K. Rozważenia wymaga zatem sytuacja wydawania decyzji w trybie art. 127 § 3 k.p.a. przez pracowników organów monokratycznych, a nie przez sam organ.

Przepisy administracyjnego prawa procesowego w związku z przepisami prawa materialnego przyznają kompetencje organom administracji publicznej. Przepisy te nie przyznają kompetencji pracownikom aparatu pomocniczego organu administracji publicznej.

Podobny pogląd prezentuje doktryna prawa administracyjnego, w której wskazuje się, że "pracownik lub inny podmiot, który został upoważniony do wykonywania kompetencji , nie staje się przez to organem administracji, wykonuje bowiem tylko kompetencje innego organu, lecz ich nie ma. Ponieważ działania podmiotu upoważnionego zaliczane są na rachunek organu upoważniającego, traktowane są jako rozstrzygnięcia organu upoważniającego" (M.Wierzbowski, A.Wiktorowska: Prawo administracyjne, Warszawa 2009, s. 105).

Podstawę orzekania w sprawach wymienionych w art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r. czyli rozkładania na raty należności Kasy z tytułu nieopłaconych składek stanowi art. 36 u.s.r., który określa, że rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z unormowania art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r. wprost wynika, że w zakresie wskazanym tym przepisem decyzje wydaje również upoważniony przez Prezesa Kasy pracownik tego organu. Upoważnienie pracownika do wydawania decyzji nie oznacza więc przeniesienia kompetencji do wykonywania powierzonych przez ustawę zadań publicznych na inny organ, niż Prezesa KRUS. Upoważniony pracownik, nawet jeżeli przygotowuje lub podpisuje decyzję administracyjną, nadal wykonuje kompetencje organu, w imieniu organu i na rachunek organu. Ta okoliczność, zdaniem NSA przesądza o jednakowym traktowaniu weryfikacji decyzji w trybie art. 127 § 3 k.p.a. przez sam organ monokratyczny, jak również przez podmiot, działający z upoważnienia organu.

Przyjęcie w stosunku do upoważnionego przez piastuna organu pracownika odmiennego od wyrażonego w uchwale z dnia 20 maja 2010r. poglądu nie stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. do piastuna organu – jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), byłoby nieuprawnione i przeczyłoby zasadzie generalnej nieprzenoszenia kompetencji.

Podnieść również należy, na co zwrócił już uwagę NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2009r. sygn. akt II GSK 696/08, "że pracownicy podlegli organowi monokratycznemu obowiązani są, w ramach podległości pracowniczej i służbowej, respektować stanowisko organu i jego piastuna w zakresie wykładni i stosowania prawa, nawet w konkretnej sprawie. W zakresie załatwiania spraw nie są niezawiśli. Prezentowane w formie przygotowywanej czy wydawanej decyzji stanowisko jest w istocie wyrazem poglądów prezentowanych przez sam organ, a w praktyce piastuna". W tych okolicznościach stosowanie w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a instytucji wyłączenia pracownika przewidzianej przepisami art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. tworzyłoby wyłącznie pozory bezstronności, a nie gwarancję bezstronnego załatwienia sprawy.

Biorąc zatem pod uwagę wszystkie te okoliczności, zdaniem NSA, brak jest podstaw do dostąpienia od poglądu wyrażonego w cytowanej wyżej uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 13/09, także w przypadku wydania w sprawie decyzji przez pracownika organu monokratycznego.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd I instancji nie dokonał kontroli decyzji wydanej w sprawie P. K. pod kątem prawidłowości ustaleń odnoszących się do możliwości rozłożenia na raty należności z tytułu składek, w związku z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazując, że rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i nie oznacza, że wniosek o rozłożenie na raty uznano za zasadny lub nie zasadny. Z tej przyczyny konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji, tak aby Sąd ten mógł zbadać, czy organ administracji w sprawie skarżącego w sposób prawidłowy ocenił przesłanki udzielenia ulgi w spłaceniu zaległych składek.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga została oparta na usprawiedliwionych podstawach i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Fakt, że wadliwe uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej przez P. K. decyzji nastąpiło z przyczyn innych niż podnoszone w skardze do sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za okoliczność uzasadniającą odstąpienie – z mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. – do zasądzenia na rzecz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.