Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 94/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 76 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 704/14 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. B. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. oddalił skargę K. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie odmowy płatności rolnośrodowiskowej.

Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:

W dniu 7 maja 2013 r. K. B. (skarżący) złożył w organie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Złożone pismo było wnioskiem o czwartą płatność rolnośrodowiskową (wskutek przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego od J. B., który realizację programu rozpoczął w 2010 roku), w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 13,43 ha. Do wniosku zostały dołączone: deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz załączniki graficzne.

W związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę, z której został sporządzony raport nr [...]. Do raportu dołączono szkice z pomiaru poszczególnych działek rolnych (z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą) i dokumentację fotograficzną. Podczas kontroli, w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych, stwierdzono nieprawidłowości. Organ podniósł, że kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej wykazała, że na jednej z działek rolnych - działce K (niedeklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej) stwierdzono częściowo nieskoszony ugór na powierzchni 3,39 ha, przez co naruszono normę określoną jako N.03.1 oznaczającą, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. W zakresie dotkliwości i trwałości stwierdzonego naruszenia przypisano odpowiednio po 1 i 3 punkty. Ponadto wskazał, że Jednostka Certyfikująca sporządziła i przekazała Agencji wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył także producenta K. B., we wykazie wskazano powierzchnię 13,43 ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (dla których zakończono okres przestawiania - symbol wariantu 2.9).

Rolnik odmówił podpisania raportu, gdyż uznał, że oględziny uprawy sadowniczej zostały niewłaściwie przeprowadzone. Powołał się również na pozytywne wyniki kontroli w rolnictwie ekologicznym Jednostki Certyfikującej [...] Sp. z o.o., zwanej dalej: "Jednostka Certyfikującą", która nie stwierdziła nieprawidłowości w stanie materiału nasadzeniowego. Zastrzeżenia skarżącego nie zostały uwzględnione przez wykonawcę kontroli z powodu ich wniesienia przez rolnika po terminie.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu s. (zwany dalej: "Kierownikiem"), decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] odmówił K. B. przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wskazał, że toku kontroli stwierdzono, iż na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.33.262 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.", a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, iż na części działek o identyfikatorach od A do E, rolnik nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. W decyzji wymieniono konkretne wartości w zakresie braków, co do minimalnej obsady wymaganej dla danego obszaru. Wskazano również, że wyliczenie uwzględnia granicę błędu do 5% wymaganej obsady, określoną w załączniku nr 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz.U.2012.278). Organ wskazał, że przeprowadzona w gospodarstwie rolnika kontrola, której wyniki uwzględnił w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, odbyła się zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dnia 2 grudnia 2009 r.). Według organu, z analizy raportu z czynności kontrolnych wynika, że został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawierał błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł odwołanie od decyzji.

W uzasadnieniu wskazał na uchybienia kontrolerów Agencji, którzy nie uwzględnili wyników kontroli Jednostki Certyfikującej poprzedzającej kontrolę z sierpnia 2013 roku. Zwrócił także uwagę na rozbieżności pomiędzy kontrolami i nieprawidłowe postępowanie Kierownika, który w uzasadnieniu swojej decyzji wielokrotnie powoływał nieobowiązujące rozporządzenie dotyczące warunków i trybu przyznawania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor) uznał podniesione zarzuty za nietrafne i decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika, co do stwierdzonych nieprawidłowości oraz zasadności zastosowanych w tej sprawie przepisów. Podkreślił, że zasadnicze znaczenie miały ustalenia kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Agencji w gospodarstwie rolnika w dniu 13 sierpnia 2013 r. Wyniki tej kontroli Dyrektor uznał za rzetelne i prawidłowo udokumentowane. Organ podkreślił, że po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę, polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji. Dyrektor zaznaczył, że rolnik nie podpisał raportu bezpośrednio po zakończeniu kontroli, a przesłanie zastrzeżeń z uchybieniem 7-dniowego terminu musiało skutkować i skutkowało ich nieuwzględnieniem. Organ odwoławczy stwierdził, że rolnik zapoznał się z treścią raportu, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów E2, E6 i E7, których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za wariant 2.9) - po czym wniósł odwołanie, nie zgadzając się z wynikami kontroli. W ocenie Dyrektora, z zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wymagana obsada drzewek na działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych, co do wysokości i grubości pnia. W ocenie organu, inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Dyrektor podkreślił, że spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni domowej wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego. Organ zaakcentował, że rolnik miał świadomość, iż działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Powyższe wynika m.in. z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Dyrektor nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego nierzetelnego przeprowadzenia kontroli. W tym zakresie wskazał, że z uwagi na obszerny materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli, tj. raport, dokumentację fotograficzną i szkice pomiarowe, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację fotograficzną, a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu związanego z nieuwzględnieniem wyników kontroli Jednostki Certyfikującej poprzedzającej przedmiotową kontrolę Dyrektor wskazał, że przedmiotem weryfikacji terenowej działek rolnych zgłoszonych do płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego było ustalenie czy określone w rozporządzeniu PRS2009 warunki i wymogi określone dla gruntów z realizowanym i zadeklarowanym we wniosku wariantem 2.9, zostały spełnione. Z kolei Jednostka Certyfikująca przeprowadzając kontrole w gospodarstwie rolnika, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń. – dotyczących m.in. produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Jednostka wykonując działania kontrolne, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych. Organ zauważył, że kontrolując plantację w dniu 24 lipca 2013 r. jednostka ta wskazała na dostrzeżone wówczas ubytki w obsadzie i wysokość drzewek w granicach 50 – 120 cm, co zostało zaakceptowane przez rolnika.

Organ odwoławczy uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego poprzez powołanie przepisów rozporządzenia z 2009 r., z uwagi na uchylenie tego aktu wykonawczego w dniu 15 marca 2013 r. Według Dyrektora, organy zobowiązane są bowiem stosować to rozporządzenie w związku z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.) – zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę K. B. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Według Sądu I instancji, organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Zdaniem WSA, ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody, dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. W ocenie WSA, zaskarżona decyzja została uzasadnione w sposób przekonujący i jasny zarówno, co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Według Sądu I instancji, kontrole przeprowadzane przez Jednostkę Certyfikującą [...] odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR. Kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj.: rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy o rolnictwie ekologicznym, natomiast kontrole ARiMR na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013 (Dz.U. 168.1181 ze zm.). Odmienny jest również zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Sąd podkreślił, że Jednostka Certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych. WSA zauważył również, że jakkolwiek ustalenia poczynione przez jednostkę certyfikującą nie są miarodajne dla ustaleń dokonanych pod względem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego, to jednak w rozpoznawanej sprawie – jak wskazał organ II instancji - nawet inspektor rolnictwa ekologicznego kontrolując plantację w dniu 24 lipca 2013 r., wskazał na ubytki w obsadzie i wysokość drzewek w granicach 50-120 cm, które to wnioski zostały zaakceptowane przez rolnika. Sąd zwrócił także uwagę, że organ I instancji nie wiedział, że został sporządzony protokół z kontroli wyrywkowej niezapowiedzianej, przeprowadzonej w dniu 22 października 2013 r., w związku z czym nie miał możliwości odniesienia się do jego treści, bowiem ujawniono go dopiero w odwołaniu. Do tej kwestii ustosunkował się jednak organ odwoławczy w swojej decyzji. Ponadto, inspektorzy Agencji przedstawiają stan upraw na podstawie własnych pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń, zaś ich obserwacje znajdują potwierdzenie w materiale fotograficznym. Wobec powyższego, za nieuzasadniony uznał zarzut niezgodności ustaleń Jednostki Certyfikującej z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, bowiem już w dniu 24 lipca 2013 r. (a zatem miesiąc przed kontrola przeprowadzona przez inspektorów Agencji) zostały zauważone nieprawidłowości w uprawie sadowniczej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. B. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił Sądowi naruszenie art. 3 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej - oddalił skargę, pomimo iż skarżący wykazał, iż postępowanie dotknięte było wadami. Takie działanie Sądu stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów postawionych w jej petitum.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna K. B. nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, zatem podlega oddaleniu.

W myśl art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać, że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie w pełni odpowiada wymogom, jakie stawia przed tym środkiem zaskarżenia ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, mimo to podlega rozpoznaniu, w związku z treścią uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, według którego podstawy kasacyjne mogą być również wydedukowane z uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 492).

W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto wyłącznie na drugiej z wymienionych podstaw kasacyjnych a mianowicie zarzucono naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a oraz art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji kontroli i oddalenie skargi pomimo braku rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Formułując powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie upatruje wadliwość zaskarżonego wyroku w tym, że WSA w Szczecinie w pełni zaaprobował materiał dowodowy sprawy, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej. Według skarżącego kasacyjnie, ustalenia agencji płatniczej odbiegają od ustaleń jednostki certyfikującej, która stwierdza, że w okresie przed kontrolą agencji płatniczej oraz po tej kontroli nie było przesłanek do odmowy przyznania płatności.

Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli. Stosownie do treści tego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd może naruszyć art. 3 § 1 p.p.s.a. wykraczając poza wyznaczoną nim właściwość rzeczową, bądź odmawiając merytorycznego rozpoznania sprawy leżącej w jego właściwości. Nie może zaś mu uchybić dokonując tej kontroli nawet, gdy jej wynik nie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji i zastosował środek przewidziany w ustawie, to znaczy wydał wyrok. W tej sytuacji, za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia powyższego przepisu.

Nie można też podzielić zarzutu skarżącego, że w toku postępowania administracyjnego nie spełniono wymogów przewidzianych w art. 7, art. 8 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. na skutek czego doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Uznając ten zarzut za nietrafny, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. - Dz.U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.), dalej powoływana, jako "ustawa z 7 marca 2007 r.". W myśl art. 21 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy).

Należy podkreślić, że konsekwencją modyfikacji zasady prawdy obiektywnej, zasady uzyskiwania informacji i czynnego udziału na wszelkich etapach postępowania jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Należy przy tym dodać, że choć po stronie organu brak jest obowiązku dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, w żadnym razie nie oznacza to, że organ nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek działania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ musi przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że wbrew sugestiom skarżącego kasacyjnie, organ uwzględnił ustalenia jednostki certyfikującej zawarte w przywołanych protokołach kontroli wskazując, że jakkolwiek kontrole te odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzonych przez ARiMR, to nawet inspektor rolnictwa ekologicznego wskazał na ubytki w obsadzie i wysokości drzewek w granicach 50-120 cm, które to wnioski zostały zaakceptowane przez rolnika (skarżącego kasacyjnie). Organ odniósł się także do protokołu kontroli wyrywkowej sporządzonego przez jednostkę certyfikującą. Również w tym zakresie dokonał oceny tego dowodu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawidłowość powyższych ocen została następnie poddana kontroli przez Sąd I instancji, co wynika z motywów zaskarżonego wyroku. Należy jednocześnie podkreślić, że z uzasadnienia podniesionego zarzutu kasacyjnego nie wynika, jakie konkretnie ustalenia poczynione przez ARiMR oraz jednostkę certyfikującą skarżący uznaje za ewidentnie sprzeczne ze sobą. K. B. wyłącznie ogólnie wskazuje na istniejące, jego zdaniem, rozbieżności. Nie mniej jednak skarżący w istocie nie podważa twierdzeń organu, zaakceptowanych przez Sąd I instancji, który prawidłowo wywiódł, że kontrole jednostek certyfikujących w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego mają na celu stwierdzenie zgodności produkcji rolniczej z przepisami regulującymi produkcję ekologiczną produktów rolnych m.in. z ustawą o rolnictwie ekologicznym. Z uwagi natomiast na zakres przeprowadzanych kontroli ich wyniki nie mogą być wiążące dla ARiMR w przypadku określania czy spełniono warunki niezbędne dla przyznania płatności. Wypada zauważyć, że na stronie 4 skargi kasacyjnej K. B. wprost przyznaje, iż zakresy kontroli jednostki certyfikującej oraz ARiMR są odmienne.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że jednostki certyfikujące, co do zasady certyfikują jedynie produkty rolne oraz uprawy i nie mają żadnych odrębnych uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności, ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Nie mogą też weryfikować prawidłowości wniosku złożonego przez producenta. Sporządzony przez jednostkę certyfikującą protokół kontroli nie może, zatem stanowić dokumentu, na podstawie, którego inny uprawniony organ nalicza płatności. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek, jako uprawnionych do płatności obszarowych należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR zgodnie z regulacjami ustawowymi (v. m.in. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1790/13 – opubl. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, w świetle tego co już powiedziano, należy stwierdzić, że zaakceptowanie poglądu, iż wyniki kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą nie są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych nie oznacza, że dowód z ustaleń takiej kontroli nie może stanowić elementu materiału dowodowego sprawy i podlegać ocenie dowodowej. Tak też stało się na gruncie rozpatrywanej sprawy. Skarżący powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonych przez jednostkę certyfikującą. Organ nie poprzestał na arbitralnym stwierdzeniu nieprzydatności wzmiankowanych dowodów, lecz dokonał ich oceny. Podobnie uczynił Sąd I instancji, poddając z kolei ocenie stanowisko organu, w konsekwencji uznając je za prawidłowe. Subiektywne przekonanie skarżącego kasacyjnie o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego nie może natomiast być podstawą stwierdzenia naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem. Na gruncie tej sprawy organy dopuściły, jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem, w tym dokumenty urzędowe. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonały oceny okoliczności faktycznych. Należy zauważyć, że raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych, jako dokument urzędowy, ma zasadniczo decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Obowiązek przeprowadzenia kontroli, jak i obowiązek sporządzenia raportu z czynności kontrolnych wynika z przepisów powołanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804)