Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 185/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skargi I.I. i P. I. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia budynku gospodarczego do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. nr [...].


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r, poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przy przebudowie budynku gospodarczego w związku z zamierzoną zmianą sposobu użytkowania budynku, położonego w Ch., przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch., nałożył na D.Ś., obowiązek dostarczenia następujących dokumentów: 1 inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych oraz wskazaniem planowanych do wykonania robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego (dawnej stodoły), opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; 2 czterech egzemplarzy projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego przystosowanego do określonej planowanej nowej funkcji wraz z wymaganymi na podstawie przepisów szczególnych uzgodnieniami i opiniami, opracowanego w/g zasad określonych w art. 5 i z uwzględnieniem przepisów art. 32 ust.1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290); w terminie do dnia 16 sierpnia 2016 r. Na uzasadnienie organ wskazał, że w dniu 02.03.2016 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło pismo I. i P. I., informujące o wykonaniu przez D.Ś. - właściciela działki nr [...] - przebudowy oraz docieplenia usytuowanego na tej nieruchomości budynku dawnej stodoły. Wnioskodawcy podnieśli, iż budynek gospodarczy po przebudowie wykracza swoim obrysem 50 cm poza obszar działki nr [...], naruszając granice sąsiedniej działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do nieruchomości nr [...], [...], [...], a w konsekwencji uniemożliwia wykonanie docelowego zjazdu z drogi wojewódzkiej w ul. [...], zaopiniowanego w roku 2007 przez D. Zarząd Dróg Wojewódzkich we W. W wyniku przeprowadzonych w dniach 15 kwietnia 2016 r. i 20 maja 2016 r. oględzin w terenie stwierdzono realizację robót budowlanych polegających, między innymi, na przebudowie budynku gospodarczego (dawnej stodoły) o powierzchni zabudowy ok. 120 m2, położonego przy drodze wojewódzkiej w miejscowości Ch. (ul. [...]), na działce nr [...] obręb [...] miasta Ch., bez wymaganego na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290) pozwolenia na budowę. Ustalono, na podstawie przeprowadzonych oględzin i zgromadzonych informacji, iż roboty budowlane obejmują remont i przebudowę budynku gospodarczego (dawniej stodoły), a w szczególności przebudowę przyziemia tego budynku z przystosowaniem do nowej funkcji, wykonanie nowych otworów okiennych i drzwiowych oraz przebudowę poddasza wraz z montażem wewnętrznych schodów stalowych, co skutkowało wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Brak wymaganej prawem decyzji organu administracji architektoniczno- budowlanej w przedmiocie pozwolenia na przebudowę budynku z przystosowaniem do nowej funkcji, wyczerpuje znamiona naruszenia prawa określonego w art. 28 ust. 1 i art. 71 ust. 3 obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Samowolne działanie, polegające na przystąpieniu do robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, zostało w toku dotychczasowego postępowania stwierdzone bezspornie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. działając na mocy obowiązujących przepisów podjął działania w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Niniejsza decyzja określa niezbędne do wypełnienia obowiązki warunkujące doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego (dawniej stodoły) w związku z zamierzoną zmianą sposobu użytkowania tego obiektu. Natomiast niezastosowanie się do wymogów niniejszej decyzji musi skutkować wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane,

nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Następnie decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290), art: 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy wykonywania robót budowlanych w budynku gospodarczym z dachem dwuspadowym (w układzie połaciowym w stosunku do drogi), na działce nr [...] w miejscowości Ch., wskazujących na przystosowanie do nowej funkcji bez wymaganego prawem pozwolenia nakazał D. Ś., zam. 59-[...]Ch., ul. [...] [...], przywrócenie budynku gospodarczego - dawnej stodoły, położonego w Ch. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch., do stanu poprzedniego poprzez: 1 rozbiórkę nowo zamontowanych okien i zamurowanie otworów okiennych w całym budynku w ilości 8 szt., 2 likwidację pomieszczenia na poddaszu wraz z powstałym stropem i schodami prowadzącymi do ww. pomieszczenia, 3 rozbiórkę nowo zamontowanych drzwi zewnętrznych z doprowadzeniem otworu wejściowego do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 2 lutego 2016 r. do tut. Inspektoratu wpłynął wniosek I. i P. I., informujący o wykonaniu robót na działce nr [...] w Ch., w warunkach samowoli, w zakresie przebudowy budynku gospodarczego- dawnej stodoły PINB w celu ustalenia stanu faktycznego na posesji - działka nr [...], przeprowadził w dniach 15 kwietnia i 20 maja 2016 r. wizję. Oględziny na miejscu oraz złożone przez wnioskodawców i właściciela D.Ś. wyjaśnienia, a także uzyskane informacje, potwierdziły zasadność odbytej interwencji. Rozpatrywana sprawa dot. budynku istniejącego od lat, o powierzchni zabudowy ok. 120 m2 i wysokości około 7,50 m usytuowanego przy drodze wojewódzkiej - ul. [...], na działce nr [...] - obręb [...] miasta Ch., który -jak wynika z decyzji z dnia [...]r. znak [...] Burmistrza Miasta i Gminy Ch., był posadowiony w całości na działce nr [...]. Dopiero, po podziale nieruchomości powyższą decyzją - działka nr [...], została podzielona na działki o nr: [...], [...], [...] i [...]. Wobec tego, część budynku gospodarczego ( dawnej stodoły), znalazła się na długości ściany szczytowej ok. 40 cm - na działce nr [...], stanowiącej współwłasność stron tj, I.i P. I.i Pana D.Ś. Jedynie, wykonane ocieplenie ściany szczytowej - tego budynku, powiększyło zajęcie wspólnej działki nr [...], - o ok. 10 cm na dł. ściany szczytowej. Ponadto, stwierdzono, iż budynek w trakcie oględzin nie był w użytkowaniu. Prawdopodobnie przebudowa jest związana z przystosowaniem budynku do nowej funkcji. Roboty budowlane zostały w nim wykonane bez uzyskania wymaganego pozwolenia organu tj. Starosty, wynikającego z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290). W trakcie oględzin ustalono zakres wykonanych robót: 1. wykucie otworów okiennych w ścianach zewnętrznych budynku i osadzenie okien w ilości 8 szt,.2. zamurowanie istniejącego otworu drzwi wjazdowych do budynku gospodarczego - (dawnej stodoły) i zamontowanie drzwi wejściowych o mniejszych rozmiarach 1 szt. 3. zamontowanie schodów stalowych do wykonanego pomieszczenia - tzw. pokoju na poddaszu, 4. ocieplenie styropianem o grubości ok. 10 cm, ścian budynku gospodarczego po zewnętrznej stronie. Wykonanie powyższych robót przez właściciela, zostało w toku postępowania stwierdzone bezspornie. Ustalenie powyższych okoliczności skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, którego celem było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego PINB: postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych bez stosownego pozwolenia na budowę i nałożył na inwestora D.Ś. decyzją nr [...] z dnia [...] r. obowiązek dostarczenia w określonym terminie następujących dokumentów: inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z opinią techniczną wykonanych robót budowlanych, z określeniem przystosowania do nowej funkcji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego, opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń, w odpowiedniej specjalności w czterech egzemplarzach. W decyzji, PINB poinformował, iż, niezastosowanie się do wymogów wydanej decyzji będzie skutkowało wydaniem decyzji w trybie art. 51 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Na wydaną przez PINB decyzję D.Ś. złożył w dniu [...] r. do tut. Inspektoratu wniosek o przedłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków z powodu wyjazdu za granicę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pismem z dnia -08.08.2016r. znak- [...] poinformował D. Ś.o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu nałożonego ww. decyzją do dnia [...] r. Organ podkreśla, że pomimo przedłużonego ww. terminu (do 30.10.2016r.), inwestor nie wykonał nałożonego powyższą decyzją nr [...] z dnia [...]r. obowiązku. W dniu 13.09.2016 r. do tut. Inspektoratu wpłynęło dodatkowe -. pismo z dnia 09.09.20116r. D. Ś. o umorzenie postępowania, wyjaśniające iż, w jego ocenie wykonane przez niego prace nie wyczerpują znamion naruszenia prawa, określonego w art. 28.ust. 1 i art. 71 ust 3 - obowiązującej ustawy Pb. Na to pismo tut.-Inspektorat udzielił D.Ś. - pismem z dnia 14.09.2016 r. znak [...] odpowiedzi, informując o wydanej wcześniej decyzji nr [...] z dnia [...] r. (z obszernym uzasadnieniem jej wydania), od której strony nie wniosły odwołania. Z uwagi na niedostarczenie przez inwestora nałożonych powyższą decyzją zobowiązań, PINB wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. w trybie określonym w art. 51 ust. 3 pkt. 2, ustawy Pb - zaniechania robót budowlanym w budynku gospodarczym - dawnej stodoły. W dniu 06.12.2016 r. I. i P.I. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, domagając się wydania nakazu, rozbiórki tej części budynku gospodarczego, która znajduje się na działce nr [...] stanowiących ich współwłasność - w udziale wynoszącym 1/3. DWINB we W.uchylił decyzję nr [...] z dnia [....]r.- decyzję PINB nr [...] - w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 12 czerwca 2017 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB w P. wydał Decyzję nr [...]z dnia [...]r., którą również pismem z dnia 23.06.2017 r. zaskarżyli do DWINB we W. I. i P. I. DWINB we W. po analizie powyższego odwołania i przesłanych akt sprawy stwierdził, iż nakaz dostarczenia dokumentów w decyzji nr [...] z dnia [...] r. dotyczy tego samego podmiotu oraz tego samego budynku gospodarczego o pow. zabudowy około 120 m2, położonego przy drodze wojewódzkiej ( dawnej stodoły) w miejscowości Ch. na działce nr [...] obręb [...] Ch. bez wymaganego zezwolenia, został już wydany decyzją nr [...] z dnia [...] r.. Pomiędzy wskazanymi decyzjami zachodzi tożsamość. Zgodnie z wyrokiem W$A w Lubinie (sygn. II SA/Lu923/07) o tożsamości sprawy można, bowiem mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W przedmiotowej sprawie adresatem każdej z nich jest D.Ś., organem wydającym decyzję jest PINB w P. Przedmiotem jest natomiast obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów w związku z przebudową budynku gospodarczego (dawnej stodoły) bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Strony nie skorzystały z prawa odwołania od decyzji w terminie 14 dni od doręczenia, tym samym decyzja nr [...] z dnia [...]r. stała się ostateczna". Natomiast decyzja nr [...] r. z [...] roku została przez DWINB we W. uchylona, a postępowanie odwoławcze umorzone.

Uzasadniając, obecną decyzję, PINB stwierdził, iż na wykonanie powyższych robót budowlanych naruszających konstrukcje budynku (dot. - pkt. 1, 2, 3, w decyzji), jest wymagane uzyskanie stosownej decyzji Starosty -o pozwoleniu na budowę, gdyż nie są to roboty ujęte i wymienione enumeratywnie w art. 30 ustawy, Pb. Tylko zgodnie z art. 28 - "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie- na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast, poz. 4 dot. wykonanego ocieplenia budynku po zewnętrznej stronie, o grubości ok. 10 cm, zgodnie z art. 30.ust. 1 pkt. 2 c: nie wymaga uzyskania zgody Starosty. Wykonane przez D.Ś. - docieplenie budynku o wymiarach niższych niż wymienione ww. art. 30 pkt. 2c, nie zobowiązywało inwestora— do dokonania zgłoszenia organowi. Wysokość przedmiotowego budynku to ok.7, 50 m. Jako dowody w rozpatrywanej sprawie zostały brane pod uwagę sporządzone protokoły z oględzin, szkic orientacyjny z terenu i mapki, oświadczenia wyjaśniające D.Ś. z dnia [...] r. oraz wykonane fotografie potwierdzające zastany stan. Wobec powyższego, PINB uznał, iż zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 51 ustawy Pb, należy przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, wykonanych robót na powyższym budynku - co sumując uczynił. Ze wzgledu na nie dostosowanie się inwestora do nałożonych decyzją nr [...] z dnia [...]r. obowiązków została wydana zgodnie z art. 51 ust.3 pkt. 2 ustawy Pb. niniejsza decyzja.

Następnie decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I.i P.I. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.nr [...] z dnia [...] roku, nakazującej D.Ś., zam. ul. [...], [...] Ch., przywrócenie budynku gospodarczego - dawnej stodoły, położonego w Ch. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch., do stanu poprzedniego poprzez: 1. rozbiórkę nowo zamontowanych okien i zamurowanie otworów okiennych w całym budynku w ilości 8 sztuk; 2. likwidację pomieszczenia na poddaszu wraz z powstałym stropem i schodami prowadzącymi do ww. pomieszczenia; 3 rozbiórkę nowo zamontowanych drzwi zewnętrznych z doprowadzeniem otworu wejściowego do stanu poprzedniego; utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie wskazano, że dnia 2 marca 2016 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło pismo I.i P. I., informujące o wykonywaniu robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...]przez jej właściciela D. Ś. Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 roku PINB w P. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem przeprowadzonych robót budowlanych i rozbiórkowych oraz legalności użytkowania obiektów usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości Ch. Z protokołu oględzin z dnia 15 kwietnia 2016 roku wynika, iż budynek po byłej stodole został przebudowany i ocieplony. Powstały nowe otwory okienne i drzwiowe. Ocieplony został styropianem grubości 10 cm. Zostało wymienione pokrycie dachowe (blacho-dachówka). Na działce znajduje się zespół garaży blaszanych (5 sztuk o wymiarach 4,93 x 2,98 x 2,16). Budynek gospodarczy został przebudowany na 2 garaże o wymiarach 5,81 x 6,08 x 2,96. W budynku stajni powstał otwór bramy garażowej. Na terenie działki znajduje się również utwardzony wjazd od strony drogi wojewódzkiej o wymiarach: 3,74 x 10,70; 8,37 x 5,42 oraz 7,22 x 5,50. Z oświadczenia D.Ś. z dnia 16 maja 2016 roku wynika, iż blaszane garaże na działce nr [...] zostały rozebrane. Potwierdza to również pismo I. i P. I. z dnia 17 maja 2016 roku. Z protokołu oględzin z dnia 20 maja 2016 roku wynika, iż narożniki budynku od strony drogi wjazdowej nr [...] znajdują się w odległości 3,70 m do ściany (równoległej) sąsiedniego budynku. Od narożników zostało wykonane uzupełnienie muru (ściany szczytowej od podstawy do wierzchołka dachu; budynek ma uzupełnioną ścianę szczytową został ocieplony styropianem o grubości 10 centymetrów); konstrukcja dachu została wysunięta poza krawędź budynku (szczytu). Dnia [...] roku PINB w P. wydał postanowienie nr [...], nakazujące D. Ś., zam. ul. [...], [...]Ch., wstrzymanie w terminie natychmiastowym robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przy przebudowie budynku gospodarczego, położonego przy ul. [...] w Ch., na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch. Dnia [...]roku PINB w P. wydał decyzję nr [...], którą nałożył na D. Ś. obowiązek dostarczenia następujących dokumentów: inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych oraz wskazaniem planowanych do wykonania robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego (dawnej stodoły), opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, a także czterech egzemplarzy projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego przystosowanego do określonej planowej nowej funkcji wraz z wymaganymi na podstawie przepisów szczególnych uzgodnieniami i opiniami, opracowanego według zasad określonych w art. 5 i z uwzględnieniem przepisów art. 32 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w terminie do dnia 16 sierpnia 2016 roku. Dnia 14 lipca 2016 roku PINB w P. wydał postanowienie nr [...], nakazujące D. Ś. wstrzymanie, w terminie natychmiastowym, prowadzenia robót budowlanych w budynkach gospodarczych na działce nr [...] w mieście Ch.stanowiących własność D. Ś.. Dnia [...] roku PINB w P. wydał decyzję nr [...], nakazującą D.Ś., zam. ul. [...], [...] Ch., zaniechanie robót budowlanych w budynku gospodarczym z dachem dwuspadowym (w układzie połaciowym w stosunku do drogi), realizowanych na działce nr [...] w miejscowości Ch., wykonanych w celu przystosowania do nowej funkcji bez wymaganych prawem pozwoleń. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku DWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na to, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że zaniechanie robót budowlanych na ówczesnym etapie postępowania administracyjnego nie miało odzwierciedlenia w sprawie, ponad to sprowadzało się do zalegalizowania przedmiotowych robót pomimo nie wykonania przez D.Ś.nałożonych na niego obowiązków legalizacyjnych. Dnia [...] roku PINB w P.wydał postanowienie nr [...], nakazujące D.Ś., zam. ul. [...], [...] Ch., wstrzymanie w terminie natychmiastowym prowadzenia robót budowlanych w budynku z dachem dwuspadowym (w układzie połaciowym w stosunku do drogi), na działce nr [...]w miejscowości Ch. wykonanych w celu przystosowania do nowej funkcji bez wymaganych prawem pozwoleń. W dniu [...] roku organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nr [...], nakładającą na D.Ś.obowiązek przedłożenia wskazanych w niej dokumentów do dnia 31 sierpnia 2017 roku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] roku DWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Dnia [...] roku PINB w P.decyzją nr [...], nakazał D.Ś., przywrócenie budynku gospodarczego - dawnej stodoły, położonego w Ch. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch., do stanu poprzedniego poprzez: 1. rozbiórkę nowo zamontowanych okien i zamurowanie otworów okiennych w całym budynku w ilości 8 sztuk; 2. likwidację pomieszczenia na poddaszu wraz z powstałym stropem i schodami prowadzącymi do ww. pomieszczenia; 3. rozbiórkę nowo zamontowanych drzwi zewnętrznych z doprowadzeniem otworu wejściowego do stanu poprzedniego. Od tej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołanie wnieśli I.i P. I. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu I instancji stanowi art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: (...) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jak już wskazano w decyzji DWINB nr [...] z dnia [...] roku, zastosowanie przepisu było zasadne, bowiem PINB w P.wydał dnia [...] roku decyzję nr [...]na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Konsekwencją niewykonania obowiązku nią nałożonego jest zastosowanie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy. Przywołany przepis przewiduje 3 rodzaje rozstrzygnięć: 1) nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych; 2) rozbiórkę obiektu lub jego części; 3) doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zaniechanie dalszych robót budowlanych na tym etapie postępowania nie ma odzwierciedlenia w sprawie. Organ nadzoru budowlanego I stopnia zobligowany był więc do wydania jednego z dwóch pozostałych możliwych rozstrzygnięć. Z wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2017 roku, sygn. akt II OSK 1526/15, wynika, że podejmując decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Pb właściwy organ winien dokonać wyboru jednego z dopuszczalnych tam sposobów rozstrzygnięcia sprawy, w której uprzednio wydano nakaz wykonania oznaczonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skoro w powyższym przepisie ustawodawca posłużył się spójnikami typu "bądź" względnie "lub", to oznacza to równorzędność dopuszczalnych prawem rozstrzygnięć. Innymi słowy, wybierając jedno z dopuszczalnych przepisem art. 51 ust. 3 pkt 2 Pb rozstrzygnięć, należy to uczynić uwzględniając wszystkie okoliczności związane z wykonanymi robotami. Podejmując decyzję o nakazie rozbiórki obiektu należałoby wykazać, że nie jest możliwe ograniczenie się w tej decyzji nakazowej do rozbiórki wyłącznie części obiektu, w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Z licznego orzecznictwa wynika, że orzeczenie nakazu rozbiórki powinno być traktowane jako ostateczność. W związku z tym, iż PINB w P. uznał, że możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, nakazał D.Ś.uczynienie tego poprzez wykonanie wskazanych w zaskarżonej decyzji robót. Zdaniem DWINB roboty te zostały prawidłowo określone, ponieważ z protokołu oględzin z dnia 15 kwietnia 2016 roku wynika, iż budynek po byłej stodole został przebudowany i ocieplony. Powstały nowe otwory okienne i drzwiowe. Ocieplony został styropianem grubości 10 cm. Zostało wymienione pokrycie dachowe (blacho- dachówka). Jednakże z art. 30 ust. 1 pkt 2c Pb wynika, że na wykonane docieplenie budynku nie wymagane było zgłoszenie. Odnosząc się natomiast do treści odwołania wyjaśnić należy, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby ściana szczytowa została dobudowana. Ponadto wskazać należy, że organ nadzoru budowlanego I stopnia wszczął przedmiotowe postępowanie administracyjne z urzędu nie jest więc związany treścią wniosku I. i P. I. Organ wskazuje, że zobowiązania zawarte w umowie cywilno-prawnej zawartej w formie aktu notarialnego wiążą strony tej umowy. Wszelkie roszczenia związane z jej nieprzestrzeganiem mogą być rozstrzygane na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi. Kwestie te nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego i pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Decyzja wydana w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 2 Pb nie musi zawierać terminu na wykonanie nałożonych nią obowiązków. Decyzja podlega wykonaniu z chwilą jej uprawomocnienia.

Działając w imieniu własnym skargę od decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli uczestnicy postępowania. W motywach wskazali, że w wymienionej decyzji DWINB stwierdził "iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby ściana szczytowa została dobudowana". To stwierdzenie jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz istniejącymi dokumentami. W protokole z oględzin z dnia 20.05.2016 stwierdzono, że na budynku (dawna stodoła) zostało wykonane od narożników uzupełnienie wnęki muru ściany szczytowej od podstawy do wierzchołka dachu. Zdziwiło nas, że wylanie fundamentu oraz dobudowanie na nim około 30m2 ściany szczytowej do istniejącej ściany (MUR PRUSKI) nazwano uzupełnieniem. Jak się później okazało, to sformułowanie miało podstawowe znaczenie na wydaną decyzję przez DWINB, a przez inspektorów PINB w P., patrząc z perspektywy prowadzonej sprawy, zostało celowo użyte dla wydania późniejszych decyzji na naszą niekorzyść. Osobiście widzieliśmy wszystkie wykonywane roboty budowlane związane z przebudową stodoły, w tym dobudowanie ściany szczytowej usytuowanej na działce [...], której jesteśmy współwłaścicielami.

W decyzji nie uwzględniono również zmiany konstrukcji i przebudowy dachu, który został wysunięty o 15 cm poza konstrukcję przebudowanego i docieplonego budynku. Prace budowlane: wybudowanie ściany szczytowej, przebudowa, w tym przedłużenie dachu, docieplenie budynku- zostały wykonane na działce nr [...] z naruszeniem prawa własności oraz prawa budowlanego. Z przebiegu sprawy prowadzonej przez PINB w P., według naszej oceny, widać stronniczość oraz próbę legalizacji samowoli budowlanej. Potwierdzeniem tego są wydawane decyzje, a w szczególności decyzja nr [...] z dnia [...] r., w której inspektor nakazał zaniechanie robót budowlanych w budynku gospodarczym z dachem dwuspadowym. Jest to o tyle szokujące, gdyż przebudowa budynku została zakończona kilka lat wcześniej i funkcjonowała tam myjnia samochodowa, a następnie budynek został ponownie przebudowany i przystosowany do nowej funkcji, oczywiście bez wymaganych pozwoleń i projektu. Decyzja ta jak i wszystkie pozostałe, oprócz ostatniej, zostały uchylone w całości przez DWINB. Kolejnym niepodważalnym dowodem na dobudowanie ściany szczytowej jest mapa ewidencyjna wydana przez Starostwo Powiatowe w P. - skala 1:500, do której inspektorzy mieli dostęp. Na mapie widać usytuowanie stodoły przed wykonaniem prac budowlanych. Stodoła przed przebudową wystawała około 15 cm poza granicę działki Nr [...] na drogę dojazdową- działka Nr [...]. Całość przebudowy stodoły zwężyła drogę dojazdową o 0,55 m. Zgodnie z przepisami i projektem podziału działki szerokość drogi powinna wynosić 4,0 m, a aktualnie wynosi 3,45 m, co ukazuje dołączone do odwołania zdjęcie. Jest to jedyna droga dojazdowa, zgodnie z dokumentacją, do wszystkich działek, które powstały po podziale.

Zgodnie z aktem notarialnym, przekazanym PINB P., a także zaświadczeniem NR [...]stodoła przeznaczona była do rozbiórki, celem wykonania na powstałym terenie drogi dojazdowej do nowo powstałych działek budowlanych. W związku z tym wydana decyzja nr [...] z dnia [...] r. przez PINB w P.i utrzymana decyzją nr[...] przez DWINB jest niezgodna z istniejącymi i zebranymi w toku postępowania dokumentami, a także nie rozwiązuje meritum sprawy - działki [...], (zwężenia drogi dojazdowej poprzez dobudowanie i ocieplenie ściany szczytowej), o którą toczy się sprawa od 02.03.2016 r.

W tej sytuacji, w opinii skarżących, jedynym właściwym rozwiązaniem i zakończeniem tak przewlekłego postępowania powinno być wydanie nakazu rozbiórki, stwierdzonej i udokumentowanej samowoli budowlanej, wykonanej na drodze dojazdowej - działka NR[...]. Zapewni to wykonanie drogi dojazdowej do działek, zgodnie z przepisami i ustaleniami dokonanymi w umowie zniesienia współwłasności oraz decyzji o podziale nieruchomości zatwierdzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy Ch. z dnia [...]r.-[...].

W doręczonej sądowej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w za-kresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności ad-ministracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podsta-wie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami admini-stracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), co jest szczególnie istotne dla wyniku kontroli tego postepowania administracyjnego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a. Nadto, stosownie do treści art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Wydanie decyzji w sprawie, w szczególności decyzji nakładającej obowiązek, skutkiem czego organ z kolei wydał decyzję nakazującą przywrócenie stodoły do stanu poprzedniego, nie zostało poprzedzone należytym ustaleniem stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa), a co za tym idzie było co najmniej przedwczesne.

Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie decyzji są przepisy prawa budowlanego (t. j. Dz. U 2017, poz. 1332), w szczególności unormowania zawarte w art. 51 ust.1 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którymi, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Na tej właśnie podstawie kompetentny organ wydał decyzję, którą nakazał inwestorowi (...), po rozpatrzeniu sprawy wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przy przebudowie budynku gospodarczego w związku z zamierzoną zmianą sposobu użytkowania budynku, położonego w Ch., przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] miasta Ch., obowiązek dostarczenia następujących dokumentów: 1 inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych oraz wskazaniem planowanych do wykonania robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego (dawnej stodoły), opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; 2 czterech egzemplarzy projektu budowlanego przebudowy budynku gospodarczego przystosowanego do określonej planowanej nowej funkcji wraz z wymaganymi na podstawie przepisów szczególnych uzgodnieniami i opiniami, opracowanego w/g zasad określonych w art. 5 i z uwzględnieniem przepisów art. 32 ust.1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w terminie w decyzji tej określonym, który jak wskazują akta sprawy został na prośbę inwestora przesunięty.

Dalej trzeba pamiętać, że ta czynność orzecznicza organu została poprzedzona (między innymi) dwukrotną wizja lokalną, przeprowadzoną w terenie przez organ pierwszej instancji. I tak w protokole oględzin z dnia 15 kwietnia 2016 r. zapisano, że "dokonano oględzin (między innymi) wjazdu utwardzonego, budynku gospodarczego przeznaczonego do rozbiórki (?) posadowionego przy drodze wojewódzkiej. Z treści protokołu wynika, że zdaniem osoby spisującej ten dokument (budynek przyp. sądu) został wyremontowany i ocieplony o gr. 10 cm, które wychodzi na działkę sąsiednią, współwłasność Państwa I. i Pana Ś. Na następnej stronie napisano (odnośnie do dawnej stodoły), że budynek został przebudowany i ocieplony. Powstały nowe otwory okienne i drzwiowe (dokumentacja fotograficzna + załącznik). Ocieplony został gr. 10 cm. styropianem. Zostało (przyp sądu) wymienione pokrycie dachowe – blachodachówka". Jako załącznik do tego protokołu widnieje odręczny szkic, z którego zdaje się wynikać, że droga dojazdowa (wyjazd z posesji w części e jej głębi posiada szerokość 5,42 +1,8 m, dalej 5,42, a w części wiodącej do wyjazdu 3,74 (opis wskazuje, że taka szerokość jest na długości 10,70). Następnie, zdanie sądu, należy wskazać na kolejne dowody, jakie stanowi dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna. I tak na jednej z fotografii istnieje napis "widok odkopanego muru (fundamenty wzmocnione z ociepleniem- starej stodoły- grubość ocieplenia 10 cm. Na kolejnym zdjęciu z kolei widoczny jest (prawdopodobnie, bo nie jest opisane) styk działek [...] i [...]. Na tym zdjęciu są widoczne paliki (oznaczone na żółto i fragment betonowego ogrodzenia, a za nim ściana starej stodoły (?). Wyraźnie na tej fotografii widać, że to ogrodzenie i te paliki są odsunięte w głąb działki (chyba [...]) w stosunku do ściany budynku. Na kolejnym zdjęciu widać następnie ścianę boczną (także stodoły) z opisaniem 10 cm docieplenia, przy czym zdjęcie wydaje się wskazywać, że ściana "wchodzi" w działkę sąsiednią głębiej niż owe 10 cm. Na kolejnych zdjęciach napisano "wejście w planowaną drogę ok. 0,5 m. w rzeczywistości; 10 cm ociepleniem. Dalsze zdjęcia opisano, że "murek na granicy działki nr [...] po podziale działek".

Te wszystkie dotychczas podniesione okoliczności, zdaniem sądu, powodują, że nie sposób uznać, iż stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a także nie wszystkie dowody zostały należycie przez organ omówione (art. 80 kpa).

Nadto, zastrzeżenia sądu budzi także sama osnowa decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...]. Treść tej decyzji została wcześniej przytoczona i trzeba stwierdzić że nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z nakazem ustawowym, to organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a z sentencji decyzji wynika, że (w istocie) to nie organ, a inwestor miał dokonać inwentaryzacji stanu istniejącego. W efekcie osoba, która dokonała samowoli, miała wskazać osobie posiadającej uprawnienia budowlane zakres samowoli. Zdaniem sądu, z jednej strony nie wyczerpuje to obowiązków organu nadzoru budowlanego, a z drugiej pozwala sprawcy samowoli decydować o zakresie planowanych robót i w konsekwencji co należy wykonać, aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem.

Nie podziela także sąd argumentacji organu drugiej instancji w zakresie przedmiotu sprawy, jaki określił organ pierwszej instancji. Z akt wynika wprost, że zamiarem organu było objecie postępowaniem "wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przy przebudowie budynku gospodarczego w związku z zamierzoną zmianą sposobu użytkowania budynku". Czyli sam organ określił przedmiot postępowania kompleksowo, odnośnie do samowoli budowlanej jako całości.

Nadto organ powinien poddać szczegółowej analizie dołączone do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z dnia [...]r. ([...]) map, w kierunku zarzutu wysunięcia ściany stodoły na działkę [...] oraz wszystkie dotychczas zgromadzone dowody w sprawie, ewentualnie, w razie potrzeby, uzupełnić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie.

Dopiero uzupełnienie ustaleń we wskazanym zakresie pozwoli organowi wydać prawidłową decyzję w sprawie.

Reasumując, mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 1c ppsa należało orzec jak na wstępie.