Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1674/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: par. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 145 poz. 670
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy.
Teza: Profesjonalizm importera, który w dodatku korzysta z usług specjalistycznej Agencji Celnej wymaga należytej staranności w sprawdzeniu stanu prawnego, a więc w uzyskaniu źródłowej wiedzy z jakiej stawki celnej korzysta sprowadzany towar, szczególnie, że importer wielokrotnie i w różnym czasie sprowadzał określony towar.

TEZY

Profesjonalizm importera, który w dodatku korzysta z usług specjalistycznej Agencji Celnej wymaga należytej staranności w sprawdzeniu stanu prawnego, a więc w uzyskaniu źródłowej wiedzy z jakiej stawki celnej korzysta sprowadzany towar, szczególnie, że importer wielokrotnie i w różnym czasie sprowadzał określony towar.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "A.-T." Biuro Handlowe Roman J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 maja 1998 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wymiarze cła - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 maja 1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 3 grudnia 1997 r. (...) w sprawie wymiaru cła.

W uzasadnieniu podano, że decyzją zawartą w JDA SAD (...) z dnia 21 marca 1997 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym folię miedzianą z miedzi rafinowanej, która została zaklasyfikowana według kodu PCN (...), ze stawką celną w wysokości "0" procent. Zastosowana przez Dyrektora Urzędu Celnego w G. zawieszona zerowa stawka celna na folię miedzianą z miedzi rafinowanej, zgłoszonej do odprawy celnej w dniu 21 marca 1997 r. była nieprawidłowa, bowiem na ww. towar objęty kodem PCN (...) obowiązywała w tym dniu 16,6 procent konwencyjna stawka celna. W związku z tym, organ II instancji postanowieniem z dnia 22 września 1997 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w ww. JDA SAD celem stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie decyzją z dnia 31 grudnia 1997 r. stwierdził nieważność decyzji organu I instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę, Prezes GUC nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji. Organ I instancji zastosował bowiem nieprawidłowo par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 145 poz. 670/. W sposób oczywiście sprzeczny z prawem przyjęto stawkę celną w wysokości "0" procent określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1995 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów /Dz.U. nr 152 poz. 752/, które obowiązywało tylko do 31 grudnia 1996 r. Zdaniem organu celnego, strona w dacie odprawy celnej była świadoma, że stawka celna na importowany towar wynosi 16,6 procent, niemniej zadeklarowała we wniosku o wszczęcie postępowania stawkę celną "0" procent.

Według Prezesa GUC stawki celne obniżone dla towarów importowanych z krajów UE, EFTA i CEFTA wynikają z umów międzynarodowych między Rzecząpospolitą Polską a tymi krajami, mogą zostać zastosowane po udokumentowaniu pochodzenia towaru poprzez przedłożenie prawidłowego świadectwa pochodzenia oraz po spełnieniu warunku bezpośredniego przywozu z tych krajów. W niniejszej sprawie przedmiotowa folia miedziana pochodziła z Chin /kraju nie należącego do żadnego stowarzyszenia/, a więc powoływanie się strony, zdaniem Prezesa GUC, na stawki celne obniżone jest pozbawione podstaw faktycznych.

Powyższą decyzję zaskarżyło "A.-T." Biuro Handlowe Roman J. w E., wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił. niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 156 par. 1 Kpa przez przyjęcie, że zastosowanie niewłaściwej stawki celnej jest rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie art. 136 Kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.

Jak wynika z twierdzeń skarżącego, nie ustalono właściwego stanu faktycznego, bowiem nie uwzględniono faktu, że pracownicy Urzędu Celnego udzielali skarżącemu informacji o obowiązujących stawkach celnych. Błędem skarżącego jest, że nie uzyskał tych informacji na piśmie, ale w momencie ich otrzymania nie widział konieczności żądania potwierdzenia na piśmie informacji uzyskanej telefonicznie. Organ nie wyjaśnił dlaczego pracownicy Urzędu Celnego - jeżeli stan prawny był tak oczywisty - w dniu 13 stycznia 1997 r., do dwóch partii towaru zastosowali stawkę 16,6 procent, a po wniesieniu odwołania od tych decyzji przez skarżącego, w dniu 4 lutego 1997 r. do kolejnych partii towaru -stawkę "0" procent. Zdaniem skargi, wydanie decyzji ze stawką "0" procent nie jest skutkiem błędu lub złej woli skarżącego, a wynikiem błędu pracownika organu. Nadto błędna jest interpretacja przez organ pojęcia rażącego naruszenia prawa.

Sąd Najwyższy w kilku wyrokach /m.in. III ARN 56/93 i III ARN 15/94/ stwierdził, że nie do przyjęcia jest stanowisko, zgodnie z którym każdorazowe naruszenie taryf celnych mogłoby być zawsze utożsamiane z rażącym naruszeniem prawa i to bez uwzględnienia jakichkolwiek innych okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1995 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów /Dz.U. nr 152 poz. 752/ stanowiło, że zawiesza się pobieranie ceł określonych w Taryfie celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/. Na użytek tej sprawy podkreślić należy, że na podstawie tego rozporządzenia zawieszono między innymi pobieranie ceł do dnia 31 grudnia 1996 r. w odniesieniu do towarów wymienionych w załączniku nr 1 do wyżej wymienionego rozporządzenia w wys. określonej w załączniku. Dla kodu (...) obowiązująca stawka celna była "0". W związku z powyższym stwierdzić należy, że dla sprowadzonego przez stronę towaru stawka wynosiła "0", ale tylko do 31 grudnia 1996 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy opublikowane w Dz.U. nr 145 poz. 670 w dniu 12 grudnia 1996 r., w par. 1 ustanowiło stawki celne na towary przywożone z zagranicy w wysokości określonej w taryfie celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia. Stawki celne są określone w procentach od wartości celnej towaru /ad valorem/, chyba że taryfa celna stanowi inaczej. Z mocy tego rozporządzenia obowiązującą stawką celną od dnia 1 stycznia 1997 r. jest stawka 16,6 procent jako stawka podstawowa.

Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 1997 r. i tym samym utraciło moc rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 ze zm./.

Par. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1996 r. jest szczególnym przepisem przejściowym bowiem stanowi, że do towarów objętych kontraktami zawartymi nie później niż przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się stawki celne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 ze zm./, jeżeli stawka celna określona w taryfie celnej, o której mowa w par. 1 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1996 r. jest wyższą albo kraj lub region pochodzenia towaru był objęty preferencjami celnymi, które zostały ograniczone lub zniesione na mocy cyt. rozporządzenia, pod warunkiem, że towary te zostały zgłoszone do odprawy celnej w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Przez kontrakty, o których mowa rozumie się kontrakty potwierdzone fakturami wystawionymi nie później niż w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

W sprawie niniejszej stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Załączony do akt sprawy kontrakt - umowa sprzedaży zawarty miedzy "A.-T." - Biurem Handlowym, 82-300 E. a firmą K I.-L. w Niemczech pochodzi z dnia 8 listopada 1996 r. jak również rachunek z dnia 6 grudnia 1996 r.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w myśl par. 7 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1996 r. zarówno kontrakt jak i faktura zostały wystawione przed dniem 1 stycznia 1997 r., a więc istnieje możliwość, że sprowadzony towar może korzystać ze stawki celnej określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. /Dz.U. nr 151 poz. 737 ze zm./.

Jak wynika z taryfy celnej /załącznik do nr 151 poz. 737 z dnia 14 grudnia 1995 r./ na towar o kodzie PCN (...) przewidziana była stawka podstawowa 17,7 procent, a więc wyższa niż obowiązująca w roku 1997 a wprowadzona rozporządzeniem z dnia 3 grudnia 1996 r.

Z tych przyczyn należało uznać, że rozważanie Prezesa GUC dotyczące stawek wprowadzonych rozporządzeniem z dnia 3 grudnia 1996 r. było zasadne.

W tym stanie prawnym stwierdzić należy, że w dacie odprawy celnej obowiązywała taryfa celna stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. /Dz.U. nr 145 poz. 670/ i według niej wprowadzony towar w dniu 21 marca 1997 r. winien być oclony według stawki celnej 16,6 procent. Określenia stawki "0" w decyzji o wymiarze cła dokonano bez podstawy prawnej. Z tych przyczyn zasadne było stwierdzenie nieważności decyzji zawartej w JDA SAD na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Co do zarzutów skargi to stwierdzić należy, że towar do odprawy celnej zgłaszała Agencja Celna C. Hartwig G. i w JDA SAD wypełniła pole 47 określając typ 111 "stawka 0". Jednocześnie w polu 44 powołała się na rozporządzenie opublikowane w Dz.U. nr 145 poz. 670 i wnosiła o zastosowanie stawek celnych z 1996 r. Powyższe adnotacje przyczyniły się do zastosowania bez podstawy prawnej stawki "0", bowiem jak wspomniano wyżej, nawet par. 7 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1996 r. /Dz.U. nr 145 poz. 670/ nie dawał podstaw do zastosowania zawieszonej stawki celnej. Natomiast profesjonalizm importera, który w dodatku korzysta z usług specjalistycznej Agencji Celnej wymaga należytej staranności w sprawdzeniu stanu prawnego, a więc w uzyskaniu źródłowej wiedzy z jakiej stawki celnej korzysta sprowadzony towar, szczególnie że skarżący wielokrotnie i w różnym czasie sprowadzał określony towar.

Przytoczone orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyły nieprawidłowego zastosowania do danego towaru - kodu i co za tym idzie określenie nieprawidłowej stawki celnej. W sprawie niniejszej jest brak podstawy prawnej do zastosowania stawki "0" przy prawidłowym kodzie taryfy celnej.

W sprawie niniejszej, jak wynika z JDA SAD, strona działająca przez Agencję Celną musiała być powiadomiona o treści rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1996 r., jeżeli w tym dokumencie powołano się na treść par. 7 tego rozporządzenia. Przepis ten jednak, jak podniesiono wyżej, również nie stanowił podstawy do zastosowania zawieszonej stawki "0".

Z tych wszystkich względów należało uznać, ze zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.