Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 405/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.
article: art. 24f ust. 1, art. 98 a
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi W. G. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...]nr[...], działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2013 r. poz.594, 645 i 1318) oraz art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.) w związku z art. 16 ust.2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks Wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.) Wojewoda [...]stwierdził wygaśnięcie mandatu radnej Rady Gminy R. W. G.

W uzasadnieniu wskazano, iż do Wojewody [...], jako organu nadzoru nad działalnością gmin, wpłynęła skarga mieszkanki gminy R., z której wynika, iż Stowarzyszenie A , którego prezesem jest radna Rady Gminy R. W. G. wygrało przetarg na kuchnię w szkole publicznej w R.

Tymczasem zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Naruszenie zaś ustawowego zakazu, łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego.

W związku powyższym organ nadzoru pismem z dnia 15 lipca 2013 r. zwrócił się do Rady Gminy R. o zbadanie ww. sprawy w kontekście przepisów antykorupcyjnych oraz o przesłanie zajętego w tej sprawie przez Radę Gminy stanowiska.

W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Przewodniczący Rady Gminy pismem z dnia 26 lipca 2013 r. przesłał informację, że sprawą radnej W. G. Rada Gminy zajmie się na sesji w sierpniu. Ostatecznie zaś sprawą tą Rada zajęła się podczas sesji odbytej w dniu 17 września 2013 r. Przy czym, jak wynika z pisma Przewodniczącego Rady Gminy z dnia 23 września 2013 r., Rada przyjęła, że jej stanowisko w tej sprawie jest takie samo jak Komisji Rewizyjnej, tj. zbieżne z opinią radcy prawnego Urzędu Gminy.

Wobec powyższego organ nadzoru pismem z dnia 2 października 2013 r. wystąpił do Wójta Gminy R. z zapytaniem czy Gmina R. zleciła Stowarzyszeniu A w R. prowadzenie działalności gospodarczej, o której mowa w skardze oraz o przesłanie informacji w tej sprawie wraz kopiami dokumentacji dotyczącej ewentualnego zlecenia (umowa, statut stowarzyszenia).

W odpowiedzi, pismem Zastępcy Wójta z dnia 10 października 2013 r. organ nadzoru został poinformowany, że w dniu 19 grudnia 2012 r. została zawarta ze Stowarzyszeniem A z siedzibą w Z. umowa Nr [...]na wykonanie usługi polegającej na przygotowaniu, dowiezieniu i wydaniu posiłków dla uczniów na terenie Gminy R. Stowarzyszenie to złożyło bowiem najkorzystniejszą ofertę w ogłoszonym na tę usługę przetargu nieograniczonym. Do pisma dołączono przedmiotową umowę oraz Statut Stowarzyszenia A. Z kolei przy piśmie z dnia 14 października 2013 r. Wójt Gminy dosłał umowę najmu Nr 2/2013 lokalu użytkowego w budynku Publicznej Szkoły Podstawowej w R. z dnia 2 stycznia 2013 r. zawartą pomiędzy Publiczną Szkołą Podstawową a Stowarzyszeniem A.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym organ nadzoru ustalił, że skarżąca jest Prezesem Zarządu Stowarzyszenia A z siedzibą w Z. Ze Statutu tego Stowarzyszenia (§21 ust. l i 2 ) wynika, że jest ona upoważniona do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia. Stowarzyszenie A zaś zgodnie z § 27 może prowadzić działalność gospodarczą, z której dochód przeznaczony jest na realizację celów statutowych. Ustalono także, że w dniu 19 grudnia 2012 r. między Stowarzyszeniem A reprezentowanym przez W. G. - Prezesa Zarządu i Gminą R. reprezentowaną przez Wójta Gminy doszło do zawarcia umowy Nr[...]. Z § 1 i § 2 ust. 1 tej umowy wynika, że jej przedmiotem było wykonanie usługi polegającej na przygotowaniu, dowiezieniu i wydawaniu posiłków dla uczniów na terenie Gminy R. w okresie od 2.01.2013 r. do 27.06.2013 r. oraz od 04.09.2013 r. do 20.12.2013 r. Z kolei w § 3 ust. 1 umowy przyjęto, iż posiłki przygotowywane będą z wykorzystaniem bazy kuchennej w Publicznej Szkole Podstawowej w R. po zawarciu stosownej umowy najmu/dzierżawy z Dyrektorem Szkoły. Postanowienie to zostało zrealizowane. Umową Nr 2/2013 z dnia 2 stycznia 2013r. Szkoła wynajęła, bowiem ww. Stowarzyszeniu reprezentowanemu przez W. G. - Prezesa Zarządu lokal użytkowy opisany w § 1 ust.3, obejmujący m.in. kuchnię. Ponadto udostępniła najemcy pomieszczenia socjalne ( 2 ust.5 ).

Powyższe w ocenie organu nadzoru jednoznacznie wskazuje na to, iż radna naruszyła zakaz wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż jako Prezes Zarządu Stowarzyszenia A zarządza prowadzoną przez Stowarzyszenie działalnością gospodarcza, i jak wynika to z ww. umów przy wykorzystaniu mienia gminy R.

Organ nadzoru uznał więc, że zaistniała przesłanka wygaśnięcia mandatu określona w art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw i rada winna to stwierdzić w uchwale podjętej w trybie art. 190 ust. 2 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

Dlatego też pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. skierowane zostało wezwanie do Rady Gminy R. w sprawie podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia (pismo doręczono 11 grudnia 2013 r.).

Rada Gminy R. nie podjęła jednak uchwały w tej sprawie. Z wyjaśnień Przewodniczącego Rady Gminy R. zawartych w piśmie z dnia 15 stycznia 2014r. wynika, iż wprawdzie porządek obrad XXXVII Nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy R., która odbyła się w dniu 10 stycznia 2014 r., przewidywał podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej, ale został zgłoszony i przegłosowany wniosek o zdjęcie tego punktu z porządku obrad.

Wobec powyższego zgodnie z art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, po powiadomieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji pismem z dnia 10 lutego 2014 r., wydanie zarządzenia zastępczego stało się konieczne i uzasadnione.

W skardze z dnia 4 kwietnia 2014 r. W. G. powyższemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24f u.s.g. polegające na błędnej wykładni określonego w art. 24 f u.s.g. pojęcia "wykorzystanie mienia komunalnego gminy" oraz w konsekwencji na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki warunkujące wygaśnięcie mandatu radnego.

2) naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art. 98a ust. 2 u.s.g. przez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i wydanie zarządzenia zastępczego, podczas gdy nie zaistniała przesłanka określona w art. 190 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Odynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw, uzasadniająca wygaszenie mandatu radnego przez Radę Gminy R.

b) art. 7, 77 § 1 kpa wskutek braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego i tym samym braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do przyjęcia przez organ stanowiska, że doszło do wykorzystania mienia komunalnego gminy, podczas gdy okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie uprawniają do powyższej konstatacji.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia zastępczego, jako wydanego niezgodnie z prawem oraz o zasądzenie od Wojewody [...]na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych. Skarżąca wskazała, że Stowarzyszenie, którego jest Prezesem, w dacie podpisania umów z gminą i szkoła, nie jest i nie było podmiotem prawnym, którego działalność nastawiona była czy jest na zysk, o czym świadczy chociażby to, że podejmując decyzję o wystartowaniu w przetargu i proponując niską cenę za przygotowanie posiłków członkowie stowarzyszenia mieli na uwadze dobro dzieci oraz ze dotychczasowa usługa budziła wątpliwości. W ocenie skarżącej Wojewoda [...]nie ustalił, czy Stowarzyszenie faktycznie wykonywało działalność z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminny. Organ nadzoru nie ustalił, co legło u podstaw zawarcia umowy najmu lokalu szkolnego ze szkołą nie zaś z gminą, nie ustalił także w jakim zakresie i czy w ogóle stosunek cywilnoprawny łączący skarżącą ze szkołą oraz w kontekście rozporządzania mieniem komunalnym gminy – w jakikolwiek sposób ograniczał możliwość swobodnego dysponowania przez gminę mieniem komunalnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. zarządzenie zastępcze wojewody.

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu (art. 1 § 2 ustawy p.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji Sąd bada zatem prawidłowość zastosowanych przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było zarządzenie zastępcze Wojewody [...]z dnia [...]stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnej Rady Gminy R. – W. G. Dokonując oceny legalności przedmiotowego zarządzenia Sąd stwierdził, że Wojewoda [...]nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie organu nadzoru skarżąca naruszyła zakaz wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 t.j.), bowiem jako Prezes Zarządu Stowarzyszenia A zarządza prowadzoną przez Stowarzyszenie działalnością gospodarczą przy wykorzystaniu mienia gminy R. Stowarzyszenie to bowiem wygrało przetarg na prowadzenie kuchni w szkole publicznej w R. Natomiast w ocenie skarżącej sam fakt zawarcia przez Stowarzyszenie umowy z gminą R. na świadczenie usługi w postaci przygotowania, dowożenia i wydawania posiłków nie może stanowić samodzielnej podstawy do uznania, że wykorzystano mienie komunalne gminy. Zdaniem skarżącej fakt wynajmu pomieszczeń od szkoły nie jest jednoznaczny z tym, że wykorzystano mienie komunalne. Jeśli chodzi o radnych gmin, w ocenie skarżącej, nie każde korzystanie z nieruchomości gminnych będzie wyczerpywało zakaz, o którym mowa w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu przypomnieć należy, że zaskarżone zarządzenie zastępcze wydane zostało na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.) i art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawy- Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21 poz. 113 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 98 a ust. 1 u.s.g., jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni.

W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98 a ust. 2 u.s.g.). Z treści powołanych przepisów wynika, że zarządzenie zastępcze stanowi środek nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego. Ma ono na celu wypełnienie luki powstałej wskutek braku działania organu samorządowego.

Natomiast w myśl art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw znajdują zastosowanie do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnych kadencji 2010 - 2014, na podstawie art. 16 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113 ze zm.). Kwestie intertemporalne związane z datą wejścia w życie ustawy Kodeks wyborczy były przedmiotem rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok TK z dnia 20 lipca 2011 r., K 9/11). Przytoczone przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, w brzmieniu nadanym po wejściu w życie cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nakazują stosowanie do niniejszego postępowania przepisów ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (por. wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 1304/12, LEX nr 1216332 i II OSK 1305/12, LEX nr 1216722, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., II OSK 1501/12, LEX nr 1219249).

Dokonując wstępnej oceny dopuszczalności skargi Sąd stwierdził, że skarga W. G. została wniesiona w ustawowym terminie określonym w art. 98 ust. 1 u.s.g. Jak wynika bowiem z akt sprawy zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało doręczone skarżącej w dniu 5 marca 2014 r., a skarga została wniesiona w dniu 4 kwietnia 2014 r. (k. 11).

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że radna W. G. pełni funkcję Prezesa Zarządu Stowarzyszenia A z siedzibą w Z. Jak wynika z § 21 ust. 1 i 2 Statutu Stowarzyszenia jako Prezes jest upoważniona do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie do treści § 27 Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, z której dochód przeznaczony jest na realizację celów statutowych (akta admin.).

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w dniu 19 grudnia 2012 r. między Stowarzyszeniem A reprezentowanym przez W. G. - Prezesa Zarządu i Gminą R. reprezentowaną przez Wójta Gminy doszło do zawarcia umowy Nr[...], której przedmiotem było wykonanie usługi polegającej na przygotowaniu, dowiezieniu i wydawaniu posiłków dla uczniów na terenie Gminy R. w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 27 czerwca 2013 r. oraz od 4 września 2013 r. do 20 grudnia 2013 r. (§ 1 i 2). W § 3 ust. 1 umowy przyjęto, że posiłki przygotowywane będą z wykorzystaniem bazy kuchennej w Publicznej Szkole Podstawowej w R. po zawarciu stosownej umowy najmu/dzierżawy z Dyrektorem Szkoły. Umową Nr 2/2013 z dnia 2 stycznia 2013 r. Publiczna Szkoła Podstawowa w R. oddała Stowarzyszeniu A reprezentowanemu przez skarżącą do używania lokal użytkowy o powierzchni 90m², wkład którego wchodzi m.in. kuchnia. (§ 1 ust. 3, § 2 ust. 1). W § 1 ust. 1 wynajmujący oświadczył, że jest zarządcą nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej we wsi R. przy ul.A, na podstawie decyzji nr [...] Zarządu Gminy R. z dnia [...]. w sprawie oddania w zarząd nieruchomości stanowiących mienie komunalne na rzecz Publicznej Szkoły Podstawowej w R.

Powyższe oznacza, że skarżąca jako Prezes Stowarzyszenia A zarządza działalnością gospodarczą prowadzoną przez Stowarzyszenie przy wykorzystaniu mienia gminy R. Tym samym, w ocenie Sądu, zachodzi sytuacja określona w art. 24f ust. 1 u.s.g. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Bezsporny pozostaje również fakt, że Rada Gminy R., pomimo obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 190 ust. 6 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu skarżącej w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania Wojewody [...] do podjęcia stosownej uchwały (art. 98 a ust. 1 u.s.g.). Jak wynika z wyjaśnień Przewodniczącego Rady Gminy R. z dnia 15 stycznia 2014 r. porządek obrad XXXVII Nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy R. przewidywał podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, ale został przegłosowany wniosek o zdjęcie tego punktu z obrad.

Konieczne i zasadne było zatem, w ocenie Sądu, wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, które potwierdzało jedynie skutek prawny jaki nastąpił z mocy ustawy. Zawarta bowiem w powołanym art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw regulacja jednoznacznie przesądza o tym, że brak rezygnacji skarżącej z określonej funkcji w ustawowym terminie rodziła wprost skutek w postaci wygaśnięcia mandatu radnego, zaś uchwała Rady Gminy R. w tej kwestii miałaby charakter deklaratoryjny. Natomiast milczenie organu stanowiącego gminy, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki określone w w/w przepisie, skutkowało wydaniem przez Wojewodę [...] zarządzenia zastępczego, które nie narusza interesu społeczności lokalnej, wyrażonego w działaniu organu samorządu na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Istotą zarządzenia zastępczego jest bowiem gwarancja osiągnięcia skutku wymaganego przez prawo w sytuacji, gdy właściwy organ samorządowy nie wykonując swoich kompetencji skutek ten udaremnia.

Podkreślić również należy, że przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie pozostawia luzu decyzyjnego organowi stanowiącemu gminy, co oznacza, że nawet jednorazowe działanie, polegające na wykorzystaniu mienia gminy przy prowadzeniu, czy zarządzaniu działalnością gospodarczą, musi skutkować wygaśnięciem mandatu radnego.

Natomiast, co do podniesionych w skardze zarzutów Sąd uznał je za bezzasadne. Skarżąca wskazała, że Stowarzyszenie, którego jest Prezesem w dacie podpisania umów z gminą i szkołą, nie jest i nie było podmiotem prawnym, którego działalność nastawiona była czy jest na zysk, o czym świadczy, że podejmując decyzję o wystartowaniu w przetargu zaproponowano niską cenę za przygotowywanie posiłków, mając na względzie dobro dzieci. Jednocześnie skarżąca podniosła, że umowy były zawierane ze Stowarzyszeniem A, a nie ze skarżącą jako osobą fizyczną, co oznacza, że cel wprowadzenia zakazu jakim jest ograniczenie wykorzystywania stanowisk publicznych dla własnych, prywatnych celów z pewnością nie mógł zostać osiągnięty. Wobec powyższego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 24 f u.s.g. poprzez błędną wykładnię pojęcia "wykorzystanie mienia komunalnego gminy". W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe okoliczności nie wyłączają odpowiedzialności skarżącej za naruszenie zakazu zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, skutkującej obowiązkiem rady gminy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Skarżąca jako Prezes Stowarzyszenia A, stosownie do treści § 21 Statutu upoważniona jest do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia (ust. 1), oraz działając łącznie z innym członkiem Zarządu upoważniona jest do zaciągania zobowiązań majątkowych w jego imieniu (ust. 2). Skarżąca zatem "zarządza" działalnością Stowarzyszenia, które wygrało przetarg na przygotowywanie posiłków dla szkoły publicznej prowadzonej przez gminę i zawarło umowę najmu lokalu użytkowego z Dyrektorem Szkoły – zarządcą nieruchomości stanowiącej własność gminy. Stowarzyszenie A korzysta zatem mienia będącego mieniem komunalnym gminy, a skarżąca jako jego prezes należy, w ocenie Sądu, do kręgu osób "zarządzających działalnością prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy" , o których m.in. mowa w art. 24 f ust. 1 u.s.g., a więc mogących czynić użytek z atrybutów prawa majątkowego wchodzącego w skład mienia komunalnego Gminy R. Warto również zwrócić uwagę, że dla zaistnienia przesłanki z powołanego art. 24 f ust. 1 u.s.g. nie ma znaczenia, że działalność Stowarzyszenia nie jest nastawiona na zysk, a kwota wynagrodzenia za przygotowywanie posiłków jest, jak twierdzi skarżąca, niska. W tej kwestii Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OSK 140/11, z którego wynika, że w kontekście art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest istotne, czy radny – uczestniczący w zarządzaniu działalnością z udziałem mienia komunalnego – uzyskuje dochód lub inne korzyści osobiste z tytułu zarządzania taką działalnością, czy też zarządza nią nieodpłatnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., publ. Baza orzeczeń COIS). Celem ustanowienia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego oraz zarządzania taką działalnością, było zapobieżenie ewentualnemu wykorzystaniu mandatu radnego do ułatwienia dostępu do tego mienia zarówno przez samego radnego, jak i przez podmiot wykorzystujący takie mienie, jeżeli radny uczestniczy w zarządzaniu taką działalnością. Nie można przy tym tracić z pola widzenia okoliczności, że radna, jako Prezes ma z jednej strony wpływ na działalność Stowarzyszenia, z drugiej zaś, jako członek organu stanowiącego gminy, dysponuje instrumentami oddziałującymi na sposób wykorzystania mienia komunalnego w stopniu znacznie większym aniżeli osoba niemająca takiego statusu, np. w trakcie procedury przetargowej. Zauważyć bowiem należy, że Stowarzyszenie A wygrało przetarg publiczny ogłoszony przez gminę R., której radną jest skarżąca.

Niewątpliwie zatem sytuacja podmiotu korzystającego z mienia gminnego, jakim jest lokal użytkowy o powierzchni 90 m² wraz z zapleczem kuchennym, którym zarządza osoba będąca jednocześnie radną w Radzie tej Gminy, może rodzić wątpliwości co do bezstronności radnej np. w toku głosowań w trakcie posiedzeń Rady Gminy R. Trzeba mieć na uwadze, iż przy ocenie prawnej okoliczności w jakich znajduje się skarżąca należy mieć na uwadze antykorupcyjny cel rozwiązań zawartych w ustawach samorządowych, w tym w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. wyeliminowanie związków pomiędzy mieniem jednostki samorządowej a jej radnym, w tym niedopuszczenie do sytuacji, gdy radny poprzez wykorzystywanie swojej funkcji, uzyskiwałby nieuzasadnione preferencje lub korzyści. Podkreślić też należy, że ustawodawca w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Korzystanie to nie musi stanowić istoty działalności gospodarczej, może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu prowadzenia określonej części działalności gospodarczej. Z powołanego przepisu nie można wywodzić również innych przesłanek, które miałyby zawęzić zakres jego stosowania. Sam fakt wykorzystywania mienia komunalnego bezpośrednio lub pośrednio jest już wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 921/10, publ. Baza orzeczeń CBOIS). W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 98a ust. 2 u.s.g.

Odnosząc się do wskazanych w skardze wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OSK 2255/13 oraz II OSK 2357/12 należy zauważyć, że zostały wydane w innym stanie faktycznym, zatem nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.) Sąd uznał je za niezasadne. Stan faktyczny sprawy został przez organ nadzoru prawidłowo ustalony i dawał podstawę do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Uzasadnienie zarządzenia zawiera analizę okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zawiera także wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 24f ust. 1 i art. 98a ust. 2 u.s.g. oraz art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności zarządzenia zastępczego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę .

k.ż.