Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 115/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 143b ust. 5, ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68 ust. 1, art. 22
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 44, poz. 262), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 104 k.p.a. - przyznał T.K. na rok 2007 jednolitą płatność obszarową w wysokości 32.056,72 zł (pomniejszoną o kwotę – 2.894,78 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną) oraz uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 16.352,76 zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podniósł, że łączna powierzchnia działek rolnych niespełniających warunków przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wyłączona z płatności ze względu na nieprawidłowości określone w protokole z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 20-21 września 2004 r. wynosi 4,80 ha. Działka nr ewid. 47 o pow. 4,80 ha nie była bowiem utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Z tego też powodu, biorąc pod uwagę zawyżenie zgłoszonej powierzchni działki rolnej o 4,80 ha, naliczono sankcję dla jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2.894,78 zł = 4,80 ha x 2 x 301,54 zł. Po uwzględnieniu sankcji kwota JPO przeznaczona do wypłaty wynosi 32.056,72 zł. Z kolei, jeśli chodzi o uzupełniającą płatność obszarową (UPO), to ustalono ją dla powierzchni 55,45 ha na kwotę 16.352,76 zł. Z uwagi na to, że żądanie wnioskodawcy w zakresie UPO zostało uwzględnione w całości organ odstąpił od uzasadnienia decyzji w tej części.

W odwołaniu od decyzji T.K. wniósł o przyznanie płatności bez pomniejszenia jej wysokości lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności:

a) pominięcie przy wydawaniu decyzji innych dowodów niż raport z czynności kontrolnych z 2004 r., którego ustalenia zostały zakwestionowane w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. W tym zakresie postępowanie dowodowe winno być uzupełnione, tak jak to wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r., co najmniej danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz dowodem z zeznań świadka.

b) zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie rodzaju, powierzchni uprawy i lokalizacji działki ewid. nr 47 oraz oceny wartości dowodowej raportu z czynności kontrolnych z 2004 r.

Dodatkowo strona podniosła zarzut naruszenia art. 8 i 15 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne, które uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zastosowanych przez organ administracyjny pomniejszeń. Z uzasadnienia decyzji w ogóle nie wynika zasadność zastosowania jakichkolwiek sankcji, nie wiadomo, co przesądziło o nałożeniu sankcji, brak jest również wyjaśnienia, na czym miałaby polegać kontrola administracyjna, kiedy została przeprowadzona i przez kogo, oraz czy w ogóle jest możliwym, żeby w ramach takich kontroli administracyjnych obejmować zdarzenia, które miały miejsce w 2003 i 2004 roku. Brak jest ponadto uzasadnienia, co do rozstrzygnięcia o przyznaniu uzupełniającej płatności obszarowej.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 44, poz. 262), art. 2 pkt 1 i 9, art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst pierwotny: Dz.U. nr 35, poz. 217, t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), § 1 ust. 1, § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U., nr 46, poz. 306), § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309), § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2007 r. (Dz.U. nr 204, poz. 1479), art. 8 pkt 3 i 4 lit. a, b i c ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10, poz. 76 ze zm.), art. 2 pkt g, art. 124 ust. 1, 2 i 4, art. 146 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. nr L 30 str. 16-99), art. 22, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18-58, Polskie wydanie specjalne: Rozdział 3 Tom 44 str. 243 - 283), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 roku, str. 1 ze zm.) w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE z 18 kwietnia 2009 r., nr L 100, str. 3) – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie Dyrektor wyjaśnił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2007 zostało wszczęte wnioskiem z dnia 12 maja 2007 r. i do dnia 15 marca 2008 r. nie zostało zakończone decyzją ostateczną, wobec czego w niniejszym postępowaniu zastosowanie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051). Następnie organ przedstawił szczegółowo stan faktyczny oraz prawny sprawy i stwierdził, że w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 20-21 września 2004 r. inspektorzy terenowi stwierdzili kod nieprawidłowości DR 10 w odniesieniu do całej działki rolnej o powierzchni 4,80 ha położonej na działce ewid. nr 47 (deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r.). Kod DR 10 oznacza, że "cała działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Kod mający wpływ na naliczenie". Nie stwierdzono bowiem uprawy deklarowanej, stwierdzono natomiast odłóg oraz, że działka rolna nie była wykorzystywana rolniczo od kilku lat. Na działce występowały liczne drzewka sosny i brzozy. Powyższe okoliczności potwierdzono stosowną dokumentacją fotograficzną.

Odnosząc się następnie do wyroków WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 190/08 i NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 295/07 organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik BP ARiMR w Ł. zastosował się do wskazań z nich wynikających. W dniu 15 grudnia 2008 r. przesłuchał w charakterze świadka S. D., natomiast w dniu 22 września 2008 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. z prośbą o udzielenie informacji odnośnie działki ewidencyjnej nr 47. W odpowiedzi Starostwo poinformowało, że użytki gruntowe na działce ewidencyjnej nr 47 nie były aktualizowane od czasu sporządzenia operatu klasyfikacyjnego w 1962 r. Całkowita powierzchnia w/w działki wynosi 4,80 ha, w tym 4,02 to grunty orne (R), zaś 0,78 ha to użytki zielone (UZ).

Jednocześnie organ powołując się na treść skargi kasacyjnej z dnia 8 czerwca 2007 r., protokoły rozpraw z dnia 20 listopada 2008 r. nr 4/2008 i z dnia 15 grudnia 2008 r. nr 7/2008 stwierdził, że wnioskodawca w 2004 r., w przypadku działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr 47, ograniczył się do przepisania do wniosku, powierzchni zagregowanego użytku, wynikającej z Ewidencji Gruntów i Budynków, tj. powierzchni 4,80 ha. Działkę tę zadeklarował do płatności, pomimo tego, że jej nie użytkował rolniczo zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej, co przyczyniło się do rozsiania na działce siewek drzew i ich wzrostu. Stan działki w dacie kontroli, tj. w dniach 20-21 września 2004 r., był podstawą do przyjęcia, iż co najmniej od roku (co najmniej na dzień 30 czerwca 2003 r.) na działce nie wykonywano zabiegów uprawowych, które świadczyłyby o przestrzeganiu zasad dobrej kultury rolnej. W związku z powyższym dane zawarte w EGiB, dotyczące działki ewidencyjnej nr 47, w dacie przeprowadzenia kontroli nie były aktualne i nie odpowiadały stanowi rzeczywistemu na gruncie, co potwierdził dowód z oględzin działki. Pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, producent zadeklarował w/w działkę również w roku 2007.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Dyrektor podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej przyznania płatności JPO, organ I instancji w sposób prawidłowy wskazał, iż we wniosku na 2007 r. producent zadeklarował do płatności JPO 120,71 ha. Z kolei powierzchnia, co do której została naliczona płatność JPO wynosiła 115,91 ha. W związku z zawyżeniem powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej, wynoszącym 4,14 %, na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 organ dokonał pomniejszenia początkowej kwoty płatności JPO wynoszącej 34.951,50 zł o dwukrotność stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i powierzchnią stwierdzoną, tj. w wysokości 2.894,78 zł, określając wysokość należnej płatności JPO za 2007 r. na poziomie 32.056,72 zł, przy stawce płatności JPO w 2007 r. wynoszącej 301,54 zł. Jeśli natomiast chodzi o treść uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji – to zdaniem Dyrektora – organ I instancji prawidłowo wyjaśnił, z jakich względów pomniejszył płatności. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie przedmiotowej płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane są mu zasady ich przyznawania, to brak jest podstaw do uznania, że strona nie ponosi winy w zgłoszeniu do płatności za rok 2007 działki nr 47. Ubieganie się bowiem o przyznanie środków publicznych do działek, nie użytkowanych rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r., zgodnie z wymogiem utrzymywania gruntów w dobrej kulturze, stanowi daleko idące nadużycie ze strony T.K., a jednocześnie przesądza o niedopuszczalności zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi o możliwości wyłączenia winy producenta, a co za tym idzie, o możliwości odstąpienia od zastosowania pomniejszenia płatności, w przypadku, gdy wniosek jest poprawny pod względem faktycznym lub gdy producent wykaże, że nie ponosi winy stwierdzonych nieprawidłowości.

Przechodząc w następnej kolejności do rozstrzygnięcia organu I instancji o przyznaniu uzupełniającej płatności obszarowej Dyrektor stwierdził, że producent zadeklarował w 2007 r. siedem działek rolnych oznaczonych literami: A, C, E, F, G, L, N o łącznej powierzchni 55,45 ha i do wszystkich działek przyznano uzupełniające płatności obszarowe. Z uwagi na to, że żądanie strony w tym zakresie zostało uwzględnione w całości, organ I instancji zasadnie zastosował regulację art. 107 § 4 k.p.a. i odstąpił od uzasadnienia decyzji w tej części. Konstatując, wobec zgodności z prawem decyzji organu I instancji Dyrektor ARiMR nie stwierdził podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego i orzekł o utrzymaniu w mocy kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.K. zarzucił naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności, co do nieutrzymania działki rolnej "O" w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., na podstawie rzekomego przyznania faktu przez stronę w skardze kasacyjnej i wadliwego raportu kontroli przeprowadzonej w innym postępowaniu dotyczącym 2004 r.,

2. art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niedopuszczalne oparcie się na istnieniu sankcji trwałej wynikającej wg. organu z postępowania dotyczącego płatności bezpośrednich z 2004 r., pomimo nieokreślenia takiej sankcji w sentencji uchylonej decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich za 2004 r.,

3. art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności na skutek włączenia nowych dowodów przez organ odwoławczy przy jednoczesnym powierzchownym postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji,

4. art. 107 § 3 i 4 k.p.a., poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym brak analizy wszystkich dowodów,

5. art. 8 k.p.a., poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia ze sposobem załatwienia wniosków skarżącego w przedmiocie płatności bezpośrednich za rok 2005 i 2006, a także płatności ONW za 2005 r., 2006 r. oraz 2007 r., w których zgłoszono tą samą działkę rolną i na etapie weryfikacji administracyjnej nie zostało to zakwestionowane,

6. przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...) w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, poprzez bezzasadne zastosowanie przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w sytuacji gdy, w myśl art. 86 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. stosuje się jeszcze poprzednie Rozporządzenie (WE) nr 796/2004,

7. ewentualnie § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm, poprzez nieuwzględnienie treści tego przepisu w sprawie,

8. ewentualnie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, poprzez jego niezastosowanie, przy przyjętych ustaleniach faktycznych i uznanie, że rolnik jest winny nieprawidłowości pomimo, że w poprzednich latach organ przyznawał płatności za sporną działkę rolną.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Do skargi strona załączyła kopie decyzji dotyczących płatności bezpośrednich za rok 2005, 2006 oraz płatności ONW za rok 2005, 2006 i 2007.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. stawił się skarżący –T. K., który poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa formalnego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Skład orzekający, badając w tak zakreślonych granicach legalność rozstrzygnięcia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, w pełni podziela ustalenia i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, a w rezultacie nie zachodzą przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy organy administracyjne obu instancji zasadnie przyznały T. K. jednolitą płatność obszarową na rok 2007 w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną - uprawnioną do przyznania płatności, argumentując, że skarżący zgłosił do płatności działkę rolną, która na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.). Akt ten został wprawdzie znowelizowany ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 44, poz. 262), jednakże z uwagi na treść art. 4 znowelizowanej ustawy i fakt, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 12 maja 2007 r. i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie znowelizowanej ustawy (15 marca 2008 r.) - w sprawie mają zastosowanie przepisy sprzed tej zmiany.

W myśl art. 7 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach (...) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 4 akapit pierwszy rozporządzenia 1782/2003, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki wskazane w przepisie.

Rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. UE. L.03.270.1) zostało uchylone i w jego miejsce w dniu 1 lutego 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - (Dz.UE.L.09.30.16).

Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 146 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonywane w niniejszym rozporządzeniu traktowane są jako odniesienia do tego rozporządzenia obowiązującego przed uchyleniem. Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Z tabeli tej wynika, że art. 146b ust. 4, 5 i 6 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 odpowiada art. 124 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

W świetle art. 124 ust. 2 tego rozporządzenia, do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikiem o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r. (...). W myśl ust. 1 tego przepisu - powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego (w tym Polski) (...), objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji (...). Tak więc przepis ten uzależnia przyznanie jednolitej płatności obszarowej od stanu faktycznego istniejącego na gruncie w przeszłości, a konkretnie na dzień 30 czerwca 2003 r. W tej sytuacji organ zobligowany jest do dokonania kontroli i przeprowadzenia weryfikacji danych zgłoszonych przez stronę we wniosku.

Sąd analizując zaskarżoną decyzję oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów prawa stwierdził, że T.K. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej deklarując we wniosku siedemnaście działek rolnych o łącznej powierzchni 120,71 ha. W trakcie weryfikacji rzeczonego wniosku, organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy prawidłowo – w ocenie Sądu – stwierdziły, że producent rolny zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej działkę rolną o pow. 4,80 ha, położoną w całości na działce nr ewid. 47, oznaczoną we wniosku literką "O", która na podstawie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 20-21 września 2004 r. opatrzona została kodem DR10 i trwale wyłączona z płatności do gruntów rolnych, ponieważ na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.

W tym miejscu godzi się podnieść, że Sąd nie podziela argumentacji skarżącego o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zarzutu, że przy wydawaniu decyzji organ bezpodstawnie oparł się na ustaleniach protokołu kontroli z 2004 r., które następnie zostały zakwestionowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 295/07. W ocenie skarżącego, postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 190/08 przynajmniej o dane z ewidencji gruntów i budynków oraz dowód z zeznań świadka. Przede wszystkim z całą stanowczością podkreślić należy, że w sprawach, w których wydane zostały wspomniane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego istota sporu, zasadzała się na zupełnie innym problemie, czego skarżący zdaje się w rozpoznawanej sprawie zupełnie nie dostrzegać. Otóż, jak wynika z motywów tych dwóch wyroków kontrowersje budziły wówczas prawidłowość i sposób ustalenia powierzchni działek wskazanych przez skarżącego we wniosku z dnia 8 czerwca 2004 r. (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków) urządzeniem GPS, warunkujące z jednej strony wielkość dopłat, z drugiej zaś wielkość ewentualnych pomniejszeń płatności i w konsekwencji ocena, czy wnioskodawca ponosi winę nieprawidłowego zadeklarowania powierzchni działek rolnych w rozumieniu art. 44 ust. 1 Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L z 2001 r. nr 237, str. 11). Przedmiotem sporu między stronami postępowania z całą pewnością nie był sposób zagospodarowania gruntów rolnych, a w szczególności ocena, czy na dzień 30 czerwca 2003 r. działki rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dodać również trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał żadnych wątpliwości co do ustaleń kontroli odnoszących się do jednej z działek, która została zgłoszona przez skarżącego jako łąka, natomiast w toku kontroli okazało się, że stanowiła ona kilkuletni odłóg. Tą działką niewątpliwie była działka rolna o pow. 4,80 ha, oznaczona nr ewid. 47, zakwestionowana przez organy obu instancji w niniejszym postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich za rok 2007.

Skoro zatem organy obu instancji trafnie ustaliły, że działka rolna "O", nr ewid. 47, o pow. 4,80 ha oznaczona została w roku 2004 kodem DR10, bowiem na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, to zasadny jest w przekonaniu Sądu wniosek, że skarżący zawyżył we wniosku powierzchnię działek rolnych kwalifikującą się z mocy prawa do przyznania rzeczonych płatności i w świetle powyższych ustaleń zachodziła podstawa prawna do wykluczenia z płatności wspomnianej działki rolnej. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 120,71 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania, czyli spełniająca wszystkie warunki przyznania pomocy wynosiła 115,91 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 4,80 ha, co stanowi 4,14% powierzchni stwierdzonej. W tej sytuacji stosownie do treści art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania (...) – Dz.U.UE.L.04.345.1 – z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE ) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę.

Wskazany wyżej przepis został wprawdzie skreślony art. 1 pkt 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009r. (Dz.U.UE.L.09.100.3), jednakże ta zmiana dotyczy wniosków o przyznanie pomocy w odniesieniu do lat rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2009 r., nie ma więc zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Reasumując w roku 2007 kwota płatności na 1 ha gruntów w ramach JPO wynosiła 301,54 zł, dlatego też skarżącemu prawidłowo nałożono sankcję w wysokości 2.894,78 zł ( 4,80 ha x 2 x 301,54 zł = 2.894,78 zł ) i przyznano płatności JPO w pomniejszonej wysokości 32.056,72 (115,91 ha x 301,54 zł – 2.894,78 zł = 32.056,72 ha).

Nie tracąc z pola widzenia poczynionych wyżej rozważań, skład orzekający w tej sprawie uważa za błędny zarzut skargi, jakoby organy administracyjne miały przy wydawaniu decyzji dążyć do poszukiwania innych dowodów, aniżeli wspomniany wcześniej protokół z kontroli z 2004 r. na okoliczność utrzymywania działki rolnej nr 47 w złej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Takiej tezie skarżącego przeczy w istocie regulacja art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który to przepis stanowi, że to strony (a nie organy orzekające) oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu (...), są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, to na T. K., który podważył wiarygodność dowodu przedstawionego przez organ ciąży obowiązek przedstawienia stosownych dowodów na tą okoliczność, a tak się w rozpoznawanej sprawie nie stało.

W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, twierdząc iż w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który pozwala organowi na niestosowanie obniżek i wyłączeń przy przyznawaniu płatności do gruntów rolnych w stosunku do rolnika, który złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. T.K. złożył wniosek, który bezspornie nie odpowiadał wskazanym wyżej przesłankom, a nadto świadomie zadeklarował do płatności za 2007 r. działkę, która trzy lata wcześniej została trwale wyłączona z prawnej możliwości przyznania płatności do gruntów rolnych. W tej sytuacji trudno jest mówić, że skarżący nie ponosi winy za stwierdzone przez organ nieprawidłowości. Dodać przy tym trzeba, że T.K. w trybie art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 miał prawną i faktyczną możliwość wycofania spornej działki nr 47 z płatności, co w rezultacie pozwoliłoby mu uniknąć sankcji finansowych zastosowanych w niniejszej sprawie i z możliwości tej nie skorzystał, licząc jak można przypuszczać, że skoro w latach poprzednich organy przyznawały płatności do wszystkich zgłoszonych działek w tym i działki nr 47, nie stosując pomniejszeń, to i tym razem jego wniosek o przyznanie płatności zostanie uwzględniony przez organ bez żadnych zastrzeżeń. Podkreślić również trzeba, że jeśli nawet jak twierdzi skarżący, organy w poprzednich latach przyznawały mu płatności nie dostrzegając, że działka rolna oznaczona nr ewid. 47 na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, działając tym samym sprzecznie z obowiązującą literą prawa, to nie sposób zaakceptować poglądu skarżącego, jakoby taki stan rzeczy miał być utrzymany również przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie płatności za 2007 r.

Według składu orzekającego organy administracyjne obu instancji, wbrew temu co podnosi skarżący nie miały również obowiązku badać, przyczyn przyznania JPO do powierzchni 120,71 ha bez pomniejszeń w latach 2005, 2006, a to z tego powodu, że decyzje administracyjne w tym przedmiocie, posiadają przymiot ostateczności i ich wzruszenie jest możliwe tylko przy zastosowaniu jednego z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Nadto przedmiotem uwagi organów obu instancji w niniejszej sprawie był wyłącznie wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, a nie na rok 2005, czy 2006.

Odnosząc się wreszcie do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.09.316.65 ze zm.) Sąd stwierdził, że przywołany przez skarżącego przepis, mając na względzie datę wydania rozporządzenia nr 1122/2009, nie obowiązywał w dacie orzekania przez organ II instancji, wobec czego Dyrektor ARiMR nie był związany jego dyspozycją.

Skład orzekający przechodząc w następnej kolejności do oceny legalności rozstrzygnięcia organów obu instancji w zakresie przyznania T.K. uzupełniającej płatności obszarowej nie dopatrzył się uchybień przepisom obowiązującego prawa. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że skarżący do UPO zadeklarował siedem działek o łącznej powierzchni 55,45 ha i organ w całości uwzględnił jego wniosek w tym zakresie przyznając mu płatność przy zastosowaniu stawki za 1 ha - 294,91 zł, określonej w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2007 r. (Dz.U. nr 204, poz. 1478 i 1479) - w wysokości 16.352,76 zł. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Dyrektora ARiMR co do prawidłowości zastosowania przez organ I instancji regulacji art. 107 § 4 k.p.a.

Podsumowując, zaskarżona decyzja w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych przez organy administracyjne ustaleń odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek przesłanek do usunięcia jej z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdziwszy podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi zobligowany był w tej sytuacji orzec o jej oddaleniu.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a.

B.C.