Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 169/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149, art. 154
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 109, art. 112a
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 1 pkt 13, art. 13
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego A. D. w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości 2000 ( dwa tysiące ) złotych, 4. oddala skargę w pozostałej części, 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 9 sierpnia 2021 r. A. D. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2500 zł, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dnia 20 czerwca 2017 r. złożył wniosek celem uzyskania decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy, a zatem termin na zakończenie postępowania upłynął w dniu 19 lipca 2017 r.

W dniu 8 maja 2021 r. skarżący złożył ponaglenie na działanie organu, nie otrzymał jednak informacji, czy ponaglenie to zostało przekazane do właściwego organu. Ponowne ponaglenie wniósł w dniu 12 czerwca 2021 r.

Organ nie wydał decyzji, ani też nie odniósł się do zarzutów wniesionych ponagleń.

W ocenie skarżącego organ pozostaje w bezczynności od ponad 4 lat, co uzasadnia stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak również wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Organ wskazał na konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na zmieniających się pracodawców skarżącego. Wskazał też na fakt niezwłocznego podejmowania czynności przy zachowaniu kolejności wpływających wniosków, fakt niedostatecznych zasobów kadrowych oraz ograniczenie bezpośredniej obsługi petentów z uwagi na sytuację epidemiczną i wprowadzony reżim sanitarny, co miało wpływ na wydłużenie terminów załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Skarga, co do zasady, podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Stosownie bowiem do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

W niniejszej sprawie skarżący w dniu 8 maja 2021 r. (wpływ do organu w dniu 11 maja 2021 r.) wniósł - za pośrednictwem Wojewody - do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie w sprawie dotyczącej złożonego przez niego wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, co oznacza, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność Wojewody zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięciem ww. zasady jest treść art. 35 § 1-3 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego zachodzi tak rozumiana bezczynność organu. Skierowany bowiem do Wojewody wniosek o udzielenie skarżącemu (cudzoziemcowi) zezwolenia na pobyt czasowy w celu poszukiwania pracy wpłynął do organu w dniu 22 czerwca 2017 r. i nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przyjmując termin wydłużony - dwumiesięczny (art. 35 § 3 k.p.a.).

Obowiązku osobistego złożenia wniosku skarżący dochował w dniu 22 sierpnia 2017 r., składając jednocześnie w tym samym dniu oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia skarżącemu wykonywania pracy.

Natomiast pierwsza czynność w niniejszej sprawie została podjęta przez organ dopiero w dniu 11 października 2017 r., bowiem pismem z tego dnia Wojewoda, stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( tekst jednolity: Dz.U. z 2021, poz. 2354 ze zm.), zwrócił się do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji, Komendanta Oddziału Straży Granicznej oraz Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Następnie skarżący w dniach 7 i 9 marca 2018 r. przedłożył informację kolejnego pracodawcy, powierzającego skarżącemu wykonywanie pracy, wraz z informacją starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego pracę w oparciu o zasoby rynku lokalnego, a także oświadczeniem pracodawcy o miejscu zamieszkania skarżącego oraz umową o pracę.

Wojewoda w dniu 5 września 2018 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do złożenia w terminie 7 dni dokumentów uzasadniających pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powyżej 3 miesięcy pod rygorem rozpatrzenia wniosku na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał dokumentów objętych ww. wezwaniem, jednakże konsekwencją powyższego nie stało się wydanie decyzji przez Wojewodę zgodnie ze wskazanym w wezwaniu rygorem. Przez załatwienie sprawy w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy należy przy tym rozumieć nie tylko wydanie korzystnej dla strony decyzji o udzieleniu zezwolenia, leczy również decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia.

Następnie skarżący w dniu 14 grudnia 2018 r. poinformował, że zamierza zakończyć pracę u dotychczasowego pracodawcy i podjąć zatrudnienie u kolejnego pracodawcy, zaś w dniu 1 sierpnia 2019 r. złożył oświadczenie o zatrudnieniu u kolejnego pracodawcy wraz ze wskazaniem miejsca swego zamieszkania oraz informacją od podmiotu powierzającego wykonywanie pracy.

Z akt administracyjnych wynika, że zawiadomieniem z dnia 2 sierpnia 2019 r. Wojewoda przedłużył termin do wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 5 sierpnia 2019 r. i w tym samym dniu wezwał skarżącego do przedłożenia informacji starosty, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, którą to informację skarżący przedłożył w dniu 23 sierpnia 2019 r. Następnie w dniach 23 września 2019 r. i 12 listopada 2019 r. skarżący przedłożył dokumenty wskazujące na podjęcie zatrudnienia u kolejnego pracodawcy.

W dniu 13 listopada 2019 r. Wojewoda wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w charakterze strony w celu złożenia wyjaśnień.

Z kolei w dniu 27 września 2021 r. skarżący przedłożył formularz wypełniony przez kolejny podmiot powierzający wykonywanie pracy oraz umowę najmu lokalu mieszkalnego. Zawiadomieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. organ przedłużył termin wydania decyzji w sprawie do dnia 31 stycznia 2022 r. i wezwaniem z tego samego dnia wezwał skarżącego do doręczenie w terminie 14 dni umowy, na podstawie której jest lub będzie przez niego świadczona praca.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że rozpoznając skargę na bezczynność organu sąd bada jedynie, czy organ miał, wynikający z przepisów prawa, obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym przepisami.

Sąd do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie nie uzyskał od organu żadnej informacji o załatwieniu wniosku skarżącego. Ostatnią czynnością, mającą odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, było wezwanie skarżącego do złożenia w terminie 14 dni umowy, na podstawie której jest lub będzie przez niego świadczona praca, zaś wezwanie to miało miejsce w dniu 16 grudnia 2021 r.

W tym kontekście zauważyć należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula (...) lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).

Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie określały do dnia 28 stycznia 2022 r. terminu, w jakim powinna zostać wydana decyzja w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej materii należało zatem odwoływać się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mając jednakże na uwadze treść regulacji zawartych w ww. art. 109 ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach, które przewidują zwrócenie się do określonych organów o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Obecnie kwestię terminu wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy cudzoziemca reguluje przepis art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 91), zmieniającej ustawę o cudzoziemcach z dniem 29 stycznia 2022 r., który stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

Z kolei art. 13 ww. ustawy nowelizującej wprowadzono przepisy intertemporalne. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej, jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Stwierdzić zatem należy, że Wojewoda nie zachował zarówno ustawowych terminów załatwienia sprawy, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mających zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu od dnia doręczenia wniosku organowi do dnia 28 stycznia 2022 r., ani też terminu wynikającego z art. 112a ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 13 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej. W świetle obecnie obowiązujących przepisów termin 60 dni liczony od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej na załatwienie sprawy upłynął w dniu 31 marca 2022 r., a zatem na dzień wydania wyroku termin ten nie tylko nie został zachowany, ale również przekroczony o kolejne 55 dni. Organ nie dochował również terminu przez siebie wyznaczonego na dzień 31 stycznia 2022 r., a wynikającego z zawiadomienia z dnia 16 grudnia 2021 r.

Wobec powyższego Sąd uznając za niewątpliwe, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1. sentencji wyroku).

Sąd, orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że doszło w niej do bezczynności organu, która ma charakter rażący. Analiza akt wskazuje na to, że nawet przy uwzględnieniu dokonywanych przez skarżącego w toku postępowania szeregu czynności wynikających z podejmowania zatrudnienia u kolejnych pracodawców, termin do załatwienia sprawy nie został zachowany już na początkowym etapie postępowania, bowiem od dnia złożenia wniosku przez skarżącego do dnia podjęcia przez organ pierwszej standardowej czynności w sprawie upłynęły ponad 3,5 miesiąca. Czynność ta, stanowiąca zwrócenie się do właściwych organów w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, mogła i powinna zostać podjęta niezwłocznie po jego wpłynięciu. Analiza akt postępowania prowadzi nadto do wniosku, że organ pozostawał biernym również na dalszych etapach postępowania. Jednocześnie z akt nie wynika, by organ dochowywał w sposób zgodny z prawem obowiązków informacyjnych określonych w art. 36 k.p.a. O każdym bowiem przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W konsekwencji powyższych uwag Sąd uznał, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego doszło do bezczynności organu, cechującej się rażącym naruszeniem prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może też usprawiedliwiać braku wydania stosownego aktu niedostosowaniem zasobów kadrowych do liczby wpływających wniosków, czy też zmianą zasad przyjmowania wniosków w związku z wprowadzonym reżimem sanitarnym wobec sytuacji epidemicznej. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach, nie są przesłanką, której zaistnienie wyklucza możliwość uznania, że organ dopuścił się rażącej bezczynności.

Należy mieć też na uwadze, że bezczynność organu należy uznać za rażącą biorąc pod uwagę jedynie termin dwumiesięczny na załatwienie sprawy, wprowadzony do ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda bowiem już dużo wcześniej zawrócił się do organów, o których mowa w art. 109 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, o wymagane informacje, wobec czego nie zaistniała konieczność oczekiwania na udzielenie przez nie odpowiedzi. Ponadto organ w dniu 16 grudnia 2021 r. wezwał skarżącego do nadesłania - w terminie 14 dni od doręczenia pisma - umowy , na podstawie której świadczona będzie przez niego praca wskazując, że nieusunięcie braków w w/w terminie spowoduje rozpatrzenie wniosku na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zakreślony termin niewątpliwie upłynął w dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy o cudzoziemcach, wobec czego brak było przeszkód do niezwłocznego załatwienia sprawy.

Z powyższych względów Sąd – na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdził, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2. sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności lub przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Sądowi pozostawiono również ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują także na konieczność zrekompensowania tego faktu stronie skarżącej.

W przypadku grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., główną funkcją jej wymierzenia jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą szybkości postępowania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Wskazana grzywna służy nie tylko zdyscyplinowaniu organu w konkretnym postępowaniu, którego dotyczy skarga na bezczynność organu czy przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania, lecz ma także służyć zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Poza jednak funkcją prewencyjną i dyscyplinującą nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za utrudnienie lub uniemożliwienie stronie otrzymania istotnego dla niej rozstrzygnięcia w zakresie jej praw i obowiązków o charakterze administracyjnym.

Z kolei uprawnienie sądu administracyjnego do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i przyznanie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód ewentualnie poniesionych przez stronę. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 17/21 oraz we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 505/20, publ. CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że adekwatną sankcją dla Wojewody - biorąc pod uwagę w szczególności prewencyjny charakter wymierzanej grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. – będzie wymierzenie grzywny w wysokości dwóch tysięcy złotych, o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku. Niewątpliwie przepisy p.p.s.a. nie wskazują zasad miarkowania tej kwoty, stąd też jej wysokość uzależniona jest od okoliczności danej sprawy. Sąd ustalając wysokość grzywny miał na uwadze , że w niniejszej sprawie sposób działania organu cechowała wyjątkowo zła wola , by postępowanie zakończyć. Organ nie załatwił sprawy , gdy taka możliwość istniała. Zmiany w sytuacji życiowej skarżącego organ co prawda zauważał, wzywając go do przedłożenia aktualnych dokumentów, nie skutkowało to jednak załatwieniem sprawy i wydaniem stosownego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu wymierzenie organowi grzywny we wskazanej wysokości spowoduje zdyscyplinowanie organu, który w przyszłości powinien mieć świadomość konsekwencji zaniechania załatwienia sprawy w terminach wynikających z obowiązującego prawa.

Sąd uznał natomiast, że brak jest okoliczności przemawiających za przyznaniem skarżącemu wnioskowanej przez niego sumy pieniężnej. Funkcja prewencyjna i dyscyplinująca wobec organu została zrealizowana poprzez wymierzenie grzywny. Natomiast przyznanie sumy pieniężnej, jak już wyżej wskazano, obok funkcji prewencyjnej pełni funkcję kompensacyjną, mającą na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez stronę skarżącą w treści wnoszonej skargi (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17, publ. CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3094/19 ( publ. CBOSA), "wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją."

Skarżący nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez niego uszczerbku, straty czy krzywdy, które są wynikiem bezczynności organu, a które wymagałyby zrekompensowania.

Zdaniem Sądu żądaniu sumy pieniężnej, szczególnie we wskazanej przez skarżącego wysokości (2500 zł), winno towarzyszyć szczegółowe uzasadnienie odnoszące się do konkretnych okoliczności, uzasadniających żądanie przyznania sumy pieniężnej. Sąd, w braku wskazania tych okoliczności, okoliczności takich nie znajduje. Z akt administracyjnych w sposób niewątpliwy wynika bowiem, że skarżący, ubiegający się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, nie tylko przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale jest aktywny zawodowo, ma zapewnione stałe źródło dochodu na podstawie kolejnych umów o pracę oraz miejsce zamieszkania ( czy to poprzez najem lokalu mieszkalnego, czy też zapewnienie miejsca zamieszkania przez pracodawców).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej – skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako bezzasadną oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 5. sentencji wyroku)