Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 222/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. Ś. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], na podstawie art. 104 i 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2 i 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwana dalej k.p.a.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2405/10, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] października 2007 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie remontu kapitalnego budynku gospodarczego i postawionej wiaty drewnianej obudowanej na działce o nr ew. [...] w C., przy ul. G., stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] października 2007 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił na wstępie przebieg postępowania administracyjnego.

Wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...] marca 2007 r. wszczął, z wniosku J. K., postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanego remontu kapitalnego budynku oraz w sprawie postawionego obiektu drewnianego na działce o nr ew. [...] w C., przy ul. G., należącej do T. i K. Ś.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], organ powiatowy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie remontu kapitalnego budynku gospodarczego i postawionej wiaty drewnianej obudowanej na działce o nr ew. [...] w C., przy ul. G.

Powyższa decyzja z dnia [...] października 2007 r. została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...].

Pismem z dnia 5 czerwca 2009 r., znak: [...], GUNB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] października 2007 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie remontu kapitalnego budynku gospodarczego i postawionej wiaty drewnianej obudowanej na działce o nr ew. [...] w C., przy ul. G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1713/09, uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] , utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2405/10, uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż zgodnie z art. 153 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), jest związany powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyjaśnił również istotę i charakter postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że sporna wiata znajduje się w odległości 1,55 m od granicy z działką nr [...] i nie posiada żadnych otworów okiennych od strony tejże działki. Podniósł, że organy nie zbadały jednak czy spełnione są wymagania zawarte w przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2007 r., nr [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. przywołał § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), z którego wynika, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Ponadto wskazał, że zgodnie z ust. 3 § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.

Organ powiatowy w żaden sposób jednakże nie zbadał, czy w przedmiotowej sprawie przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt umożliwiały sytuowanie obiektów w odległości mniejszej niż określone w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto nie wykazał, czy nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia ze względu na rozmiary działki.

Mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r., organ nadzoru wskazał, iż zarówno organ powiatowy jak i wojewódzki, nie odniósł się do podnoszonego przez J. K. zarzutu naruszenia przepisów ochrony przeciwpożarowej, wskazując na zgodność usytuowania spornej wiaty z wymaganiami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniósł, iż zdaniem Sądu ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić biorąc pod uwagę, że warunki techniczne zawierają odrębny dział: "VI. Bezpieczeństwo pożarowe". Zaznaczył także, że w aktach sprawy znajduje się pismo Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], skierowane do J. K., w którym wskazuje się, że ze względu na brak zachowania wymaganych odległości wynikających z przepisów Prawa budowlanego pomiędzy rozpatrywanymi obiektami istniejąca wiata drewniana na działce Pana Ś. może stanowić zagrożenie w przypadku powstania pożaru dla budynku gospodarczego usytuowanego na działce J. K.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył ponadto, również powołując się na ww. wyrok z dnia 20 lipca 2011 r., iż organ powiatowy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie remontu kapitalnego budynku gospodarczego i postawionej wiaty drewnianej obudowanej na działce o nr ew. [...] w C., przy ul. G. Tymczasem z uzasadnień rozstrzygnięć organów I i II instancji wynika, że organy ograniczyły postępowanie wyjaśniające do ustalenia czasu powstania obiektów na gruncie, tj. wiaty i budynku gospodarczego. W żaden sposób uzasadnienia te nie wskazują natomiast na czym polegał "kapitalny remont budynku gospodarczego" i kiedy został przeprowadzony. Powyższe, w ocenie organu nadzoru, oznacza, że uzasadnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nie odnosi się do zakresu umorzonego postępowania.

Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż postępowanie w ramach nadzoru budowlanego zostało wszczęte nie z urzędu, lecz na wniosek J. K., który żądał, w postępowaniu odwoławczym od badanej decyzji organu powiatowego, rozbiórki wiaty. Mając tak sformułowane żądanie, organy, a zwłaszcza organ wojewódzki, nie mogły ostatecznie orzec o umorzeniu postępowania w sprawie tego obiektu, nie odnosząc się do żądania strony. Skoro postępowanie było prowadzone na wniosek, a następnie wnioskodawca doprecyzował, że chodzi mu o nakaz rozbiórki obiektu, to organ miał obowiązek odnieść się do tego żądania poprzez wydanie decyzji co do istoty sprawy.

Nadto organ nadzoru zauważył, iż organy w jednej decyzji rozstrzygnęły dwie różne sprawy, tj. jedną dotyczącą wiaty, a drugą remontu kapitalnego budynku gospodarczego. Ze względu na fakt, że dotyczą one dwóch różnych przedmiotów i zastosowanie do nich mają różne stany faktyczne i prawne, rozstrzygnięcie tych spraw jedną decyzją było niedopuszczalne.

W konkluzji organ stwierdził, iż badana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] października 2007 r., oraz utrzymująca ją w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 105 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. K. oraz T.Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2011 r., podtrzymując w całości argumentację w nim przedstawioną.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T.z Ś.

Skarżący T. Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., zarzucił naruszenie przepisów zawartych rozdziale II Kodeksu postępowania administracyjnego, ponadto art. 28, art. 40, art. 61 § 4, art. 77, art. 107, art. 109 § 1 oraz art. 156 § 1 k.p.a.

Skarżący wskazał, iż przedmiotowa decyzja w sposób stronniczy otwiera drogę procesową stronie, która nie skorzystała, prawidłowo pouczona, z sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Zaznaczył także, iż w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wspomina, w jaki sposób dowiedział się o takim naruszeniu prawa w decyzjach ostatecznych dotyczących wiaty drewnianej, na jakiej podstawie prawnej zaczął w ogóle prowadzić postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Takie działanie organu, zdaniem strony skarżącej, jest działaniem naruszającym podstawową zasadę równości wobec prawa wszystkich obywateli, gdyż organ nieprawnie wszczął postępowanie unieważniające decyzję ostateczną, faworyzując jedną ze stron. Z żadnego zaś pisma organu nie wynika, ażeby J.K. wnosił o wznowienie postępowania bądź unieważnienie decyzji.

Ponadto T. Ś. podniósł, iż przedmiotowy budynek powstał w latach sześćdziesiątych i jest oddalony od granicy 1,55 m, a budynek J. K. któremu rzekomo ma zagrażać, powstał w latach siedemdziesiątych i stoi na granicy. Wskazał także, iż nie jest mu wiadome, jakie były plany zagospodarowania przestrzennego, przepisy przeciwpożarowe i budowlane w latach sześćdziesiątych, w momencie powstawania spornego budynku, jednakże stosowanie obecnych przepisów uważa za niesprawiedliwe. Zaznaczył również, iż od połowy 2009 r. nie jest właścicielem spornego budynku i nie był właścicielem w momencie jego budowy.

Zarzucił nadto organowi, iż ten rozszerzająco zastosował przepis art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał, iż oczywiste naruszenie prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, tymczasem organ musiał zastosować wykładnię art. 105 k.p.a., powołując się na wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną naruszył art. 153 p.p.s.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. A zatem w postępowaniu prowadzonym w następstwie dokonania takiej oceny zarówno organ administracyjny, jak i sąd administracyjny nie mogą formułować nowych ocen, czy też odmiennych ocen, które zostały zawarte w wyroku zapadłym w tej samej sprawie. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając decyzje obu instancji, w ogóle nie zastosował się ani do oceny prawnej, ani do wytycznych zawartych w dwóch wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanych w sprawie wniosku J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Nr [...], tj. wyroków wydanych w sprawach o sygn. akt: VII SA/Wa 1713/09 i VII SA/Wa 2405/10.

Przede wszystkim Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając decyzje obu instancji po zapadłych w sprawie dwóch wyrokach Sądu Administracyjnego, pomimo zawartych w obu wyrokach wytycznych co do przeprowadzenia oceny decyzji objętych wnioskiem nieważnościowym pod kątem istnienia przesłanek nieważnościowych, po raz kolejny uchyla się od dokonania takiej oceny. W obu decyzjach organ nadzory przytoczył wyłącznie stanowisko Sądu zawarte w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2405/10, w którym poddano w wątpliwość, czy kontrolowane w trybie nieważnościowym decyzje zostały wydane zgodnie z art. 7, 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Jednak dokonanie takiej oceny w postępowaniu nieważnościowym wymagało ustalenia kwalifikowanej formy naruszenia prawa, tj. zbadania, czy ww. przepisy zostały naruszone w sposób rażący, przy czym Sąd w obu zapadłych wyrokach wskazał, że taka ocena winna być przeprowadzona zgodnie z prezentowanym jednolicie orzecznictwem sądowoadministracyjnym. W obu decyzjach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawarł nawet stanowiska, że wskazane przez niego naruszenia prawa mają kwalifikowaną postać. Ponadto organ nadzorczy w ogóle nie rozważył wpływu na wynik sprawy, okoliczności wszczęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. postępowania w sprawie nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty, do czego był zobligowany w związku z zapadłymi w niniejszej sprawie ww. wyrokami Sądu Administracyjnego.

W tym miejscu wskazania organowi wymaga, że zgodnie z prezentowaną jednolicie wykładnią pojęcia "rażącego naruszenia prawa" naruszenie to, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza wadliwość aktu administracyjnego skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2003 r., sygn. akt IV SA 905/02, publ. Lex Polonica nr 364318). Ponadto w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przed stwierdzeniem nieważności decyzji niezbędne jest zatem dokonanie oceny naruszenia prawa jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze z którymi nie daje się pogodzić zasada praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1306/07, oraz z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 1729/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z treści uzasadnień obu decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego takiej oceny ani nie przeprowadził, ani nie sformułował, tj. nie ocenił i zawarł tezy, że postępowanie dowodowe w postępowaniu zwykłym zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 7, 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Organ nieważnościowy dokonując takiej oceny winien jednak w pierwszej kolejności poddać ocenie zakres żądania J. K. zawarty we wniosku z dnia 22 marca 2007 r., a mianowicie, że domagał się on przeprowadzenia postępowania w sprawie legalności "kapitalnego remontu budynku mieszkalnego" oraz "postawienia drewnianej budy" (wiaty), które to roboty budowlane przeprowadzone w stosunku do tych obiektów, w ocenie J. K. nastąpiły bez pozwolenia na budowę. Ta powinność organu wynika bowiem z tego, że w zasadzie przedmiot postępowania administracyjnego determinuje kształt postępowania dowodowego, a także kierunek ustaleń faktycznych organu, co z kolei ma istotny wpływ na ocenę prawidłowości zastosowania w sprawie takich przepisów postępowania jak: art. 7, 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., tj. dokonania oceny czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Organ nadzorczy winien też uwzględnić, że zgodnie z żądaniem zawartym w ww. wniosku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął i przeprowadził postępowanie, wydając wspólną decyzję w zakresie dwóch obiektów, a mianowicie remontu kapitalnego budynku mieszkalnego i postawionej wiaty. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozpoznanie tych obu przedmiotów jedną decyzją było niedopuszczalne. Organ jednak nie stwierdził, czy ta niedopuszczalność stanowi o rażącym naruszeniu prawa. W tym miejscu na uwagę zasługuje to, że stawiając powyższą tezę organ nadzorczy pominął, co w zasadzie wynika z akt sprawy, iż w sprawie mieliśmy do czynienia z jednym przedmiotem postępowania, ponieważ organ nadzoru budowlanego (protokół z dnia 24 kwietnia 2007 r.) ustalił, wbrew twierdzeniom J. K., że w budynku mieszkalnym nie przeprowadzono żadnych prac remontowych. Poza tym na uwagę zasługuje pewna niekonsekwencja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który co prawda wskazał na okoliczność, że J. K.i na etapie postępowania odwoławczego przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego domagał się rozbiórki wiaty, to w dalszym ciągu podnosi jako istotną okoliczność wydania jednej decyzji w dwóch sprawach. Organ nadzorczy winien więc wziąć pod uwagę to, że w odwołaniu od decyzji Nr [...] J. K. kwestionował wyłącznie ustalenia w zakresie wiaty, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, także na wcześniejszym etapie postępowania odnosił się wyłącznie do nielegalnej budowy wiaty, bowiem już w protokole z dnia 24 kwietnia 2007 r. nie kwestionował ustaleń organu co do braku przedmiotu postępowania w zakresie przeprowadzonego remontu budynku mieszkalnego, którego nie było. Z tego względu, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien rozważyć, czy wypływający z akt sprawy de facto brak przedmiotu postępowania co do "kapitalnego remontu budynku mieszkalnego" ma jakiekolwiek znaczenia z punktu widzenia zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa w związku z objęciem wspólnym rozstrzygnięciem sprawy remontu i sprawy wiaty.

W związku z treścią art. 153 p.p.s.a. w tym miejscu przywołania wymaga wiążąca w sprawie ocena prawna zawarta w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 1713/09, a mianowicie, że nie można uznać, tak jak przyjął organ, iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe rażąco narusza art. 105 § 1 k.p.a. jedynie z tego powodu, że strona na wniosek, której wszczęto postępowanie domagała się "nakazu rozbiórki wiaty", a więc wydania decyzji merytorycznej, ponieważ jak się okazało w związku ze sprecyzowaniem żądania przez J. K., co do rozbiórki wiaty, a nie jej legalności, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął oddzielne postępowanie administracyjne, w którym organ może bezpośrednio wypowiedzieć się co do istoty sprawy, a mianowicie nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję, nie poddał ocenie wpływu wszczęcia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki wiaty na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w związku z umorzeniem postępowania w sprawie postawionej wiaty drewnianej obudowanej. Dokonanie takiej oceny przez organ nadzorczy jest jednak bardzo skomplikowane z uwagi na stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Jak wynika z akt sprawy, w sprawie nakazu rozbiórki choć została wydana decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie nakazu rozbiórki wiaty, to w wyniku uchylenia tej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego (decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], zawiesił postępowanie z urzędu do czasu rozpoznania sprawy nieważności decyzji dotyczących umorzenia postępowania. A zatem powinnością Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego winno być rozważenie tożsamości przedmiotu postępowania będącego przedmiotem umorzenia, który jak wynika z akt sprawy dotyczył sprawdzenia legalności budowy wiaty, tj. czy w tym zakresie mieści się to samo żądanie nakazu rozbiórki (wynikające z tej samej podstawy prawnej), które jak wynika z akt sprawy przy umorzeniu postępowania zostało zupełnie pominięte przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pierwotnie J. K. domagał się zbadania legalności budowy obiektu budowlanego wiaty jako zrealizowanej bez pozwolenia na budowę. W tym zakresie organy nadzoru budowlanego jednak ustaliły, że brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do wybudowania wiaty samowolnie (bez pozwolenia na budowę). Należy mieć na względzie, że w tym zakresie organ ustalił, iż: obiekt ten istniał od 1960 r.; brak jest w archiwach akt z tego okresu; a przedmiotowa nieruchomość kilkukrotnie przechodziła na własność różnych osób. W tym miejscu należy wyrazić pogląd, że trudno jest wymagać od obecnego właściciela dokumentów obiektu, którego prawo własności przechodziło kilkakrotnie na kolejnych właścicieli. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął, że ww. wersję co do daty budowy wiaty potwierdzili świadkowie, a twierdzenia J. K., że było inaczej, nie zostały potwierdzone przez świadków. Nie ulega więc wątpliwości, że nakaz rozbiórki ww. wiaty nie mógł być wynikiem stwierdzenia, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, ponieważ twierdzeń w tym zakresie nie potwierdza materiał dowodowy. Dlatego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ustalić, czy w związku z pierwotnym żądaniem J. K. organ mógł również sprawdzić kwestię zgodności budowy ww. wiaty z przepisami techniczno-budowlanymi, a co za tym idzie, czy mogło zostać wszczęte oddzielne postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki wiaty w związku z brakiem zachowania odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, o jakiej mowa rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak stanowi bowiem § 207 ust. 2 tego rozporządzenia, jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Przepis ten wskazuje zatem jakie przesłanki muszą być spełnione do zastosowania obowiązujących przepisów w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W ocenie Sądu ta kwestia nie mogła być przedmiotem postępowania odnośnie samowoli budowlanej, w sytuacji gdy postępowanie to wykazało brak podstaw do uznania, że w sprawie doszło do takiej samowoli. Natomiast powyższa kwestia może zostać objęta nowym postępowaniem dotyczącym nakazu rozbiórki, którego podstawą żądania, jak wynika z treści pism J. K. jest niezachowanie ochrony przeciwpożarowej, a więc nieodpowiedni stan techniczny wiaty, która służy do przechowywania m.in. ziarna, stanowiąc zagrożenie dla jego garażu.

Ponadto wskazania wymaga, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia klasycznego przypadku samowoli budowlanej, a postępowanie w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego, czy robót wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, prowadzone są w oparciu o różne podstawy prawne. W związku z dokonanymi ustaleniami co do stanu faktycznego, tj. że wiata istniała od 1960 r., oraz w związku treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., co do obiektu który został wybudowany bez pozwolenia na budowę postępowanie winno toczyć się w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., natomiast w innych wypadkach nie objętych dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., w trybie nowej ustawy, co oznacza, że ocena ochrony przeciwpożarowej winna być przeprowadzona w oparciu o przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. A więc stwierdzenie, że wiata nie została realizowana w warunkach samowoli budowlanej nie powinno zamykać drogi administracyjnej w domaganiu się stwierdzenia, czy przedmiotowa wiata spełnia warunki bezpieczeństwa pożarowego, tym bardziej, że w decyzji o umorzeniu postępowania organy nadzoru obu instancji nie odniosły się do takiej zgodności, powołując się wyłącznie na § 12 ww. rozporządzenia, jak również z uwagi na brak dokumentacji w zakresie udzielonego pozwolenia na budowę wiaty, nie jest możliwym ustalenie, czy w decyzji tej zatwierdzono w tym zakresie jakiekolwiek odstępstwa.

Ponownie przeprowadzając postępowanie nieważnościowe obowiązkiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego będzie uwzględnienie ww. rozważań Sądu i jednoznaczne ustalenie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie jednej decyzji dla dwóch obiektów odbyło się z rażącym naruszenie prawa. Ponadto organ winien ustalić, czy w trakcie postępowania zwykłego organy nadzoru budowlanego dopuściły się rażącego naruszenia art. 7, 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz jaki wpływ na tę ocenę ma fakt wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, który to nakaz w zależności od tego co jest przedmiotem ustaleń organu może wypływać z zupełnie innych podstaw prawnych.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekła jak w sentencji wyroku. W pkt. II. i III. orzeczono na podstawie art. 152 i 200 p.p.s.a.