Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1127/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 21 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 1200,00 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznał P. W. płatność rolnośrodowiskową realizowanej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2013 w łącznej wysokości 13 993,48 zł. Na mocy tej decyzji powierzchnię uprawnioną do ww. płatności oszacowano na poziomie 17,25 ha (trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności), 0,2 ha (uprawy warzywne z certyfikatem zgodności), 4,24 ha (ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000), 5,04 ha (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] stwierdził nieważność całości decyzji nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że analizowana decyzja odznaczała się brakiem prawidłowego określenia zmniejszeń płatności wskazanych w tej decyzji i powodów tych zmniejszeń. Jak ustalił Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w toku rozpatrywania sprawy organ I instancji nieprawidłowo oszacował zmniejszenia płatności przyznanej skarżącemu. Dotyczyło to zmniejszenia związanego z brakiem zachowania wymaganego poziomu powierzchni trwałych użytków zielonych. W analizowanej decyzji pomniejszenie zastosowano wobec kwoty przyznanej do powierzchni uprawnionej, tymczasem prawidłowo powinno mieć to miejsce w odniesieniu do kwoty przyznanej do powierzchni uprawnionej, ale już pomniejszonej w związku z zawyżeniem powierzchni uprawnionej do wsparcia. Dalej organ wskazał, że w analizowanej decyzji, błędnie ustalono kwoty sankcji za nieutrzymanie trwałego użytku zielonego. Sankcja 20% została ustalona nieprawidłowo, tj. od kwoty po zmniejszeniu, nie uwzględniając kwoty sankcji, zatem sankcje zostały zawyżone. Prawidłowo wyznaczona kwota sankcji powinna być wyliczona od kwoty po zmniejszeniach oraz po sankcjach, wynikających z przedeklarowania powierzchni powyżej 3% w ramach wariantów.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, art. 16 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z art. 2 pkt c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, § 2, § 3, § 8, § 14, § 21, § 7, § 9, § 7 i § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz art. 104 K.p.a., rozpoznając ponownie sprawę z wniosku P. W. przyznał mu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w kwocie 14 207, 04 zł z tytułu: trwałych użytków zielonych (z certyfikatem zgodności) 3 588,00 zł, upraw rolniczych (z certyfikatem zgodności) 2 667, 04 zł, uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) 208,00 zł, ekstensywnej gospodarki na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 1360,00 zł, zachowania zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie 6 384,00 zł.

Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał na szczegółowe wyliczenia należnych skarżącemu płatności, jednocześnie stwierdził nieprawidłowości, które miały wpływ na wysokość płatności, tzn. działka rolna jest niespójna (zadeklarowano kilka działek rolnych, niesąsiadujących ze sobą, na których prowadzona jest jedna uprawa, jako jedną działkę rolną), zmniejszenie powierzchni PEG, zwiększenie powierzchni PEG lub zmiana położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej, zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej, granice uprawy wykraczają poza granicę działek referencyjnych, zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej, producent rolny nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych.

Następnie organ stwierdził, że na przyznaną kwotę miała wpływ nieprawidłowość w postaci niezachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) § 4 ust. 2 rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 pkt rozporządzenia nr 796/2004, zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody, natomiast zgodnie z § 27 ust. 4 ww. rozporządzenia jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że łączna kwota zmniejszeń wynosi 5231,46 zł i stanowi sumę kwot zmniejszeń ze wszystkich wariantów oraz kwoty sankcji ze wszystkich wariantów i kwoty sankcji za niedochowanie obowiązku utrzymania trwałych użytków zielonych ze wszystkich wariantów.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. W., podnosząc, iż nie zmniejszył trwałego użytku zielonego, a tylko dokonał rekultywacji, odnowienia, gdyż działka była zachwaszczona.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że najważniejsze dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku P. W. oraz kontroli jego gospodarstwa w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej dnia 23 października 2012 r.

Następnie organ odnosząc się do treści odwołania, stwierdził, że inspekcja terenowa, pozwala ustalić pełną kwalifikowalność danej działki zdolnej do dopłat, pozwala również ustalić jej powierzchnię na dany rok, oraz ustalić poprawność deklaracji rodzaju uprawy, a także przestrzegania norm. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostatecznie wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary. Rezultaty kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni utrwalono w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w materiale fotograficznym. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi podczas kontroli na miejscu działka na obszarze 0,42 ha została zaorana, wbrew temu, co podnosi skarżący doszło do zabiegów agrotechnicznych likwidujących deklarowany trwały użytek zielony, a nie tylko jego rekultywacji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, iż trwałe użytki zielone stanowią grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączonych do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej. Definicja trwałych użytków zielonych świadczy, iż wymóg pięcioletniego wyłączenia upraw z płodozmianu ukierunkowany jest wstecz. Oznacza to, że dofinansowanie związane jest z utrzymaniem trwałych użytków zielonych, a więc nie ich tworzeniem, zakładaniem, zmienianiem, ale tylko z utrzymaniem istniejących już trwałych użytków zielonych. Dalej organ uznał, że drugą przesłanką uznania uprawy za trwały użytek zielony jest uznanie, iż przedmiotowy grunt służy produkcji rolnej polegającej na uprawie traw lub innych upraw zielnych. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa chodzi tu o przeznaczenie gruntu, którego plonem głównym są zwykłe trawy.

Zdaniem organu odwoławczego w oparciu o dostępny materiał dowodowy, organ I instancji zasadnie stwierdził, że na przedmiotowym gruncie doszło do prac agrotechnicznych mających na celu zniszczenie trwałego użytku zielonego, na łącznym obszarze 0,42 ha. Wobec powyższego teren objęty użytkami zielonymi na działce rolnej wynosił 0,87 ha. Organ odwoławczy stwierdził też, kwota płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 została obliczona prawidłowo.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. W.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ II instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., jak również wbrew zasadom wynikającym z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w szczególności przez:

1/ uznanie, iż działka ewidencyjna nr [...] została zaorana na obszarze 0,42 ha, podczas gdy w rzeczywistości działka ta – z uwagi na duże zachwaszczenie – została poddana jedynie zabiegom pielęgnacyjnym (rekultywacji), co nie może być podstawą do stwierdzenia innej grupy płatności JPO na ww. powierzchni 0,42 ha;

2/ uznanie, iż na działce nr [...] w praktyce doszło do zabiegów agrotechnicznych likwidujących deklarowany trwały użytek zielony, podczas gdy w rzeczywistości na ww. działce doszło jedynie do zabiegów pielęgnacyjnych (rekultywacji, odnowienia);

3/ uznanie, iż skarżący na przedmiotowej działce nie uprawiał traw jako trwały użytek zielony – i że doszło do pomniejszenia wymogu powierzchni trwałych użytków zielonych, podczas gdy w rzeczywistości skarżący uprawiał tylko i wyłącznie trawy, odchwaszczenie nie może stanowić podstawy do uznania, że doszło do prac agrotechnicznych, mających na celu zniszczenie trwałego użytku zielonego;

4/ uznanie, że na przedmiotowej działce doszło do zniszczenia trwałego użytku zielonego o łącznym obszarze 0,42 ha i w konsekwencji błędne przyznanie, iż zachodziła podstawa do zmniejszenia przyznawanego świadczenia oraz naliczania kwot sankcji za niedochowanie obowiązku utrzymywania trwałego użytku zielonego;

5/ uznanie, iż skarżący nie zachował wymaganego poziomu powierzchni trwałych użytków zielonych oraz że zawyżył powierzchnię uprawnioną do wsparcia.

Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. poprzez błędną i dowolną wykładnię, i w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie utrzymywał trwałych użytków zielonych, podczas gdy wszelkie zabiegi wykonane przez skarżącego polegały tylko i wyłącznie na odchwaszczaniu (odnowieniu) przedmiotowej działki i doprowadzeniu jej do stanu sprzed zachwaszczenia i ponad wszelką wątpliwość grunty te były wyłączone z płodozmianu, a służyły i służą wyłącznie uprawie traw.

Zarzucił również naruszenie § 27 ust. 4 rozporządzenia środowiskowego, poprzez jego niewłaściwą interpretację przez organ oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania.

P. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ II instancji powołując się na fakt zaorania działki rolnej nie wskazuje, jak ono wyglądało i jaki miało przebieg. Autor skargi wskazał, że skarżący nie sadził niczego na działce (prócz trawy) i nie dokonywał innych czynności, które zmierzałyby do zmiany terenu pod inne uprawy i jego przeznaczenia. Przedmiotowa działka stanowiła i nadal stanowi grunty zajęte pod uprawę traw.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując przy tym argumenty użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący w uzupełnieniu uzasadnienia skargi zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2 października 2014 r. w sprawie C-47/13 M. G. przeciwko Landesamt für Landwirtschraft, Umwelt Und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein, który zawiera wykładnię definicji pojęcia "trwałe użytki zielone". Trybunał orzekł, że definicję "trwałych użytków rolnych" zawartą w art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ona grunty rolne, które są aktualnie i od co najmniej pięciu lat wykorzystywane pod uprawę trwa lub innych pastewnych roślin zielnych również wtedy, gdy grunty te były w tym okresie orane i obsiewane inną odmianą pastewnej rośliny zielnej niż odmiana uprawiana na nich poprzednio.

Pismem procesowym z dnia 27 stycznia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustosunkował się do pisma, stwierdzając, że definicja "trwałych użytków zielonych" stworzoną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości obejmuje grunty, które były orane i obsiewane odmianą pastewnej rośliny zielnej inną niż uprawiana poprzednio, jednakże zdaniem organu skarżący powinien udowodnić, że zasiał na działce nr [...] rośliny trwałego użytku zielonego, bowiem samo "zrekultywowanie" działki bez obsiania nie wystarcza do stwierdzenia, że zrealizowane zostały warunki określone w definicji trwałych użytków zielonych w świetle wykładni Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego oświadczył, że przedmiotowa działka została zrekultywowana i obsiana trawą, co potwierdzają wyniki kontroli działki w 2013r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota problemu w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji pojęcia trwały użytek zielony.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa twierdzi, iż trwałe użytki zielone stanowią grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączonych do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej. Dofinansowanie związane jest z utrzymaniem trwałych użytków zielonych, a więc nie ich tworzeniem, zakładaniem, zmienianiem, ale tylko z utrzymaniem istniejących już trwałych użytków zielonych. Nadto przedmiotowy grunt służy produkcji rolnej polegającej na uprawie traw lub innych upraw zielnych. Chodzi więc o przeznaczenie gruntu, którego plonem głównym są zwykłe trawy.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, ze działka na obszarze 0,42 ha została zaorana, doszło, więc do zabiegów agrotechnicznych likwidujących deklarowany trwały użytek zielony, a nie tylko jego rekultywacji. Zdaniem organu zaoranie działki automatycznie powoduje że dana działka traci charakter trwałego użytku zielonego w rozumieniu przepisów o płatnościach.

Natomiast zdaniem skarżącego na działce nr 181 na powierzchni 0,42 ha nie doszło do zabiegów agrotechnicznych likwidujących deklarowany trwały użytek zielony, doszło jedynie do zabiegów pielęgnacyjnych (rekultywacji, odnowienia), została zasiana trawa. Zatem działka zachowała charakter deklarowanego trwałego użytku zielonego.

Ustosunkowując się do obu stanowisk zdaniem sądu stanowisko organu odwoławczego, że każde zaoranie działki kwalifikowanej, jako trwały użytek zielony jest nieprawidłowe. Wynika to z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2 października 2014 r. w sprawie C-47/13 M. G. przeciwko Landesamt für Landwirtschraft, Umwelt Und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein. Trybunał w tym orzeczeniu znacznie szerzej rozumie pojęcie trwałych użytków zielonych niż to przedstawił organ odwoławczy. Dopuszcza wykorzystywane tych gruntów pod uprawę traw lub innych pastewnych roślin zielnych również wtedy, gdy grunty te były w tym okresie orane i obsiewane inną odmianą pastewnej rośliny zielnej niż odmiana uprawiana na nich poprzednio.

W tym kontekście organ powinien wnikliwie ocenić charakter działań skarżącego na przedmiotowej działce i ich rezultat odnośnie stałej ciągłej uprawy trawy, czego organ zdaniem sądu, nie uczyniły.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 powołanej przez organy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2013, poz. 173) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Reguły sformułowane w przywołanej ustawie stanowią powtórzenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności.

Pierwszą z nich jest zasada praworządności, którą odzwierciedlają postanowienia art. 7 K.p.a. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto tu przypomnieć, że druga z zasad została ograniczona w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 K.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego.

Sąd ma na uwadze, że wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Art. 21 ust. 3 ustawy stanowi, że, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Jednak zdaniem sądu skarżący wywiązał się ze swojego obowiązku, w odwołaniu wprawdzie lakonicznym, ale jednoznacznie stwierdził, że zabiegi na działce podlegały na odnowieniu uprawy. Zatem jeżeli organ miał wątpliwości w tym zakresie to powinnością organu było zażądanie uściślenia pojęcia odnowienia, celem uniknięcia ewentualnych błędnych wniosków. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego potwierdził to stanowisko skarżącego, że działka po zaoraniu została obsiana trawą. W tych okolicznościach twierdzenie organu odnoszącego się do wyżej powołanego wyroku Trybunału, że skarżący powinien udowodnić, że zasiał na działce nr 181 rośliny trwałego użytku zielonego, bowiem samo "zrekultywowanie" działki bez obsiania nie wystarcza do stwierdzenia, że zachowano trwały użytek zielony jest nieprzekonywujące i niezweryfikowane.

Podsumowując poczynione rozważania należało stwierdzić, że w efekcie sądowej kontroli zakwestionowanej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy doszło więc do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wskazanych wyżej unormowań dokonując w szczególności szczegółowej analizy zdjęć i dokumentów kontroli za 2013 r. tego obszaru, w zakresie czy zabiegi rekultywacyjne lub agrotechniczne działki spowodowały albo nie likwidację trwałego użytku zielonego, mając w szczególności na uwadze definicje trwałego użytku zielonego określonego w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2 października 2014 r. w sprawie C-47/13 M. G. przeciwko Landesamt für Landwirtschraft, Umwelt Und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein. "

W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. z 2013r, poz. 490).