Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 60/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 162
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 162 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") po rozpatrzeniu wniosku "A" Spółki z o. o. z siedzibą w G. – dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka" o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w okresie od dnia 26 lutego 2013 r. do dnia 29 marca 2013 r. pracownicy Urzędu Skarbowego (dalej jako "Urząd Skarbowy") przeprowadzili kontrolę podatkową u Skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za okres 31 października 2007 r. - 31 grudnia 2010 r. Do reprezentowania Spółki w toku kontroli została upoważniona przez Prezesa Zarządu - na podstawie art. 281 a § 1 O.p. - radca prawny J. M.-K.

Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Przedmiotowe postanowienie zostało zaadresowane na Spółkę i wysłane na adres jej siedziby (ul. [...]), i doręczone w trybie art 150 § 1 pkt 2 O.p. w dniu 24 grudnia 2013 r. Jednocześnie w treści tego postanowienia organ podatkowy poinformował, że na podstawie art. 136 O.p. strona może wyznaczyć pełnomocnika do reprezentowania jej przed organem podatkowym. W przypadku ustanowienia pełnomocnika, winien on dołączyć do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa zgodnie z art. 137 § 3 O.p., wraz z potwierdzeniem wniesienia stosownej opłaty skarbowej.

Decyzją z dnia 31 marca 2014 r., Naczelnik US określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Przedmiotowa decyzja została wysłana przesyłką poleconą na adres siedziby Spółki (ul. [...]). Przesyłka ta po dwukrotnym awizowaniu (pierwszy raz w dniu 2 kwietnia 2014 r., powtórnie w dniu 10 kwietnia 2014 r.) została przez Urząd Pocztowy [...] - wobec niepodjęcia jej w wyznaczonym terminie przez adresata - zwrócona w dniu 17 kwietnia 2014 r. do nadawcy.

W piśmie złożonym w dniu 9 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) radca prawny J. M.-K. w imieniu Spółki, powołując się na telefoniczną informację otrzymaną w dniu 9 czerwca 2014 r. o wydaniu decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, wystąpiła z żądaniem prawidłowego doręczenia decyzji. Wskazała, że pismem z dnia 5 marca 2012 r. zawiadomiła Urząd, że wszelka korespondencja w sprawie winna być kierowana na adres pełnomocnika.

W piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. Naczelnik US poinformował, że w aktach dotyczących rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. brak jest pełnomocnictwa udzielonego J. M.-K., wobec czego decyzję prawidłowo wysłano na adres Spółki.

J. M.-K. ponownie wniosła o niezwłoczne doręczenie decyzji na adres kancelarii. Organ podatkowy w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r., przestawił stanowisko, co do prawidłowości doręczenia decyzji na adres siedziby Spółki.

W piśmie z dnia 19 września 2014 r. P. K. - Prezes Zarządu Spółki wniósł o wydanie uwierzytelnionych odpisów decyzji określającej wymiar podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz koperty, w której decyzja ta została wysłana. Jednocześnie poinformował, że właściwym adresem do korespondencji jest, ul. [...], udzielone radcy prawnemu J. M.-K. (adres do doręczeń jw.) pełnomocnictwo nie zostało odwołane i nadal obowiązuje.

Żądane dokumenty zostały przesłane przy piśmie z dnia 13 października 2014 r., do Spółki na adres ul. [...], i odebrane w dniu 15 października 2014 r.

W dniu 22 października 2014 r. Spółka - reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego złożyła pismo; "Wniosek o przyjęcie do rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014 r. - sygn. akt [...], zawierającym m. in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od w/w decyzji.

Strona podniosła, że pismem z dnia 5 marca 2012 r. Prezes Zarządu poinformował Naczelnika US, iż wszelka korespondencja do Spółki winna być kierowana na adres [...]. Wobec wcześniejszego przesyłania przez Urząd korespondencji związanej z prowadzonym postępowaniem, w okresie kwiecień - październik 2013 r. na właściwy adres tj. [...] nie można - w jej ocenie - uznać za uzasadnioną nagłą zmianę i przesłanie decyzji na adres siedziby Spółki.

Jednocześnie Spółka wskazała, że po otrzymaniu telefonicznej informacji o wydaniu przez Naczelnika US decyzji kilkakrotnie zwracała się z pisemną prośbą o prawidłowe jej doręczenie na adres pełnomocnika, lecz spotkała się z odmową.

W jej ocenie decyzja z dnia 31 marca 2014 r., nie została skutecznie doręczona, a termin do wniesienia odwołania nie zaczął biec.

Jednakże z ostrożności - na wypadek odmiennej opinii, co do prawidłowości doręczenia - Spółka podniosła, że złożone pismo należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku tym wskazała, że:

- zawiadomiła Naczelnika US o właściwym adresie do korespondencji,

- wyznaczyła pełnomocnika, który - jak można było wnioskować z wymiany korespondencji w okresie kwiecień - październik 2013 - pozostawał w kontakcie z Urzędem,

- od kilkunastu miesięcy Spółka faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, a Prezes Zarządu mieszka poza G. i nie było możliwości, aby dowiedzieć się, że na adres skierowano jakąkolwiek korespondencję,

- Poczta Polska nie przekierowuje korespondencji urzędowej (wnioski o przesłanie listów poleconych na inny adres, obejmują wyłącznie przesyłki prywatne).

W związku z powyższym należy uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Spółki, która nie otrzymała zawiadomienia o awizowaniu. Jednocześnie strona zwróciła uwagę, że kilkakrotnie wnosiła o przesłanie decyzji, wskazując na prawidłowy adres do doręczeń. Uwierzytelniona kserokopia decyzji została jej ostatecznie doręczona w dniu 15 października 2014 r., który należy uznać za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 31 marca 2015 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że informację o wydaniu przez Naczelnika US decyzji J. M.-K. pełnomocnik Skarżącej uzyskała w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Skarbowego w dniu 9 czerwca 2014 r. Zatem ostatecznym terminem do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był dzień 16 czerwca 2014 r. Wobec powyższego organ stwierdził, że wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożony w dniu 22 października 2014 r. – termin do wniesienia którego upłynął w dniu 16 czerwca 2014 r. został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 162 §2 O.p.

Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 397/15 uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że powiadomienie radcy prawnego J. M. - K. telefonicznie o wydaniu przymiotowej decyzji nie może skutkować wobec Spółki, bowiem organ sam uznał, że w trakcie postępowania podatkowego i dalej do 23 grudnia 2014 r. radca prawny J. M.-K. nie była pełnomocnikiem Spółki.

W związku z powyższym Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uwzględni rozważania Sądu i ustali jaka była faktycznie data powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu decyzji i uchybieniu terminu do jej zaskarżenia i w zależności od tych ustaleń dokona oceny wniosku zgodnie z wymogami przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej.

3. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 136, art. 137 § 2, art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej stwierdził, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis i dopiero od tego momentu aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu.

W ocenie organu, pełnomocnictwo złożone przez Spółkę w dniu 18 czerwca 2008 r. nie wywołało skutku prawnego w zakresie postępowania podatkowego za 2008 rok, ponieważ takie postępowanie nie toczyło się w momencie złożenia przedmiotowego pełnomocnictwa. Również pismo z dnia 5 marca 2012 r. wskazujące, że w związku ze zmianą adresu przez pełnomocnika wszelka korespondencja winna być kierowana na adres pełnomocnika tj. [...], także nie wywołało skutku prawnego w aspekcie postępowania podatkowego za 2008 rok, gdyż w momencie wysłania postanowienia z dnia 9 września 2013 r. w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. J. M.-K. nie była pełnomocnikiem Spółki w tej sprawie.

Jakkolwiek Spółka podniosła, że pełnomocnik pozostała w kontakcie z Urzędem w okresie kwiecień - październik 2013 r., to korespondencja ta dotyczyła kontroli podatkowej. J. M.-K. posiadała upoważnienie udzielone w dniu 26 lutego 2013 r. przez Prezesa Zarządu Spółki do reprezentowania Skarżącej w zakresie kontroli podatkowych.

Chociaż Naczelnik US poinformował Skarżącą w postanowieniu z dnia 9 września 2013 r., że na podstawie art. 136 O. p. może wyznaczyć pełnomocnika do reprezentowania przed organem podatkowym, to stosowne pełnomocnictwo do akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. nie zostało w toku postępowania złożone.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, decyzja Naczelnika US z dnia 31 marca 2014 r. została prawidłowo wysłana do Spółki na adres jej siedziby.

W ocenie organu, przesyłkę awizowaną przez Urząd Pocztowy po raz pierwszy w dniu 2 kwietnia 2014 r. należy uznać za doręczoną - zgodnie z art.150 O.p. z dniem 16 kwietnia 2014 r., tj. z upływem ostatniego (14-tego) dnia okresu przechowywania w placówce pocztowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że dzień 16 kwietnia 2014 r. należy uznać za datę skutecznego doręczenia decyzji, od której jest liczony 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.

Zasadność uznania wskazanej daty za dzień doręczenia Spółce decyzji potwierdzona została przez WSA w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., A zatem podniesiony przez Spółkę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania argument, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona, i termin do wniesienia odwołania nie zaczął biec, należy uznać za niezasadny.

Wskazując na treść art. 162 O.p. oraz uwzględniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 397/15 Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w dniu 19 listopada 2015 r. przesłuchał w charakterze świadka J. M. - K. oraz w charakterze strony Prezesa Spółki P. K. na okoliczność ustalenia faktycznej daty powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu przez Naczelnika US decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.

W trakcie prowadzonego przesłuchania J. M. - K. potwierdziła fakt

uzyskania w miesiącu czerwcu 2014 r. z Urzędu Skarbowego informacji o wydaniu dla Spółki decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz stwierdziła, że poinformowała Prezesa Spółki o tym, że decyzja została wydana kiedy ją fizycznie otrzymała. Stwierdziła, że prawdopodobnie był to październik ubiegłego roku, kiedy decyzja została doręczona do kancelarii.

P. K. zapytany z kolei, w jakiej dacie otrzymał informację o wydaniu decyzji dla Spółki nie był w stanie tej daty wskazać, natomiast wyjaśnił, że wiadomość na ten temat otrzymał drogą e-mailową lub telefoniczną od J. M. – K. jesienią, prawdopodobnie w październiku.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że złożone zeznania nie potwierdzają stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy. Otóż jak już wspomniano wcześniej - P. K. pismem datowanym na dzień 19 września 2014 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego o wydanie uwierzytelnionych odpisów decyzji określającej wymiar podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz koperty, w której decyzja ta została wysłana.

Zdaniem organu, powyższe dowodzi, że już wcześniej niż w październiku Spółka posiadała informację o wydaniu przez Naczelnika US decyzji dla Spółki. Bezwzględnie należy przyjąć, że powzięcie wiadomości o istnieniu przedmiotowej decyzji nie mogło mieć miejsca w późniejszym terminie, niż data wynikająca z pisemnej prośby Prezesa Spółki o wydanie jej uwierzytelnionego odpisu.

Skoro więc przesłuchany w charakterze strony P. K. nie był w stanie wskazać konkretnej daty otrzymania wiadomości o wydaniu decyzji dla Spółki, to rozpatrując niniejszy wniosek należy przyjąć najkorzystniejszy dla Spółki wariant, a więc założenie, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nastąpiło w dniu 19 września 2015 r. tj. w dacie pisma z wnioskiem o wydanie odpisu decyzji.

Uwzględniając zatem fakt, że wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania został złożony w dniu 22 października 2014 r., organ uznał, że został on wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia określonego w art. 162 § 2 O.p.

Dokonując przeglądu orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz wskazując na treść art. 162 § 1 O.p. organ wyjaśnił, że bez znaczenia pozostaje fakt, kto ponosi winę za uchybienie terminu do dokonania czynności, dla której przewidziany był termin, gdyż skutki tego uchybienia i tak obciążają podatnika.

Zdaniem organu, z akt sprawy wynika, że radca prawny J. M. - K. nie posiadała legitymacji do reprezentowania Spółki w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., jednakże pozostawała w kontakcie z Urzędem Skarbowym na podstawie upoważnienia udzielonego w dniu 26 lutego 2013 r. przez Prezesa Zarządu Spółki. Pomimo uzyskania w dniu 9 czerwca 2014 r. informacji o wydaniu decyzji - do miesiąca października (tj. przez okres ok. 4 miesięcy) wiadomości tej nie przekazała Spółce.

W ocenie organu, datą, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - jest data uzyskania przez podmiot zainteresowany wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Nie wymienia się natomiast źródeł, z których wiadomość ta miałaby pochodzić. Dlatego też Spółka pomimo dokonania wyboru pełnomocnika we właściwy sposób oraz poniesienia negatywnych skutków zaniechania pełnomocnika (brak powiadomienia Spółki o wydaniu decyzji) - nie spełniła warunku co do braku zawinienia w uchybieniu terminu jako koniecznej przesłanki do ewentualnego przywrócenia terminu.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 listopada 2015 r., Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z uiszczoną opłatą skarbową.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiony został z uchybieniem terminu oraz art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w toku postępowania kontrolnego Spółka reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, a także wskazywała właściwy adres do doręczenia korespondencji, które to okoliczności zostały pominięte przez organy skarbowe.

Zdaniem Skarżącej Naczelnik US w zależności od subiektywnej oceny korespondował bądź z pełnomocnikiem, bądź kierował korespondencję na adres siedziby Spółki, pod którym Spółka nie prowadziła działalności, a w konsekwencji nie otrzymywała informacji o awizowaniu przesyłek. W toku postępowania w jednym miejscu organ stwierdzał, że Spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy dowiedział się o niej pełnomocnik Spółki, by w kolejnym zaprzeczać reprezentowaniu Spółki przez pełnomocnika. Subiektywnej oceny udzielonego pełnomocnictwa dokonał również Dyrektor Izby Skarbowej, albowiem w jednym miejscu zaskarżonego postanowienia przeprowadzono wywód o konieczności składania odpisu pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy, by w dalszej części orzeczenia stwierdzić, że w toku postępowania podatkowego Spółka nie była reprezentowana przez pełnomocnika.

Odnosząc się do przeprowadzonego w trakcie postępowania dowodu z przesłuchania Prezesa Spółki i J. M. - K. Skarżąca wskazała, że mimo iż żadne z zadanych pytań nie dotyczyło okoliczności przesłania przez Spółkę w dniu 19 września 2014 r. pisma do Naczelnika US, w którym zawarta została prośba o wydanie odpisu decyzji z dnia 31 marca 2014 r., w uzasadnieniu postanowienia podano, że zeznania Prezesa Zarządu Spółki oraz świadka "nie potwierdzają stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy" - czyli z pisma z 19 września 2014 r.

W ocenie Spółki, jeśli organ posiadał dowód potwierdzający, w jakiej dacie najpóźniej Spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji, zbędne było dokonywanie przesłuchań. Jeśli natomiast pismo to stanowiło wyłącznie podstawę przypuszczenia o tej okoliczności, należało kwestię tę rozstrzygnąć podczas przesłuchania, a tego organ zaniedbał.

Zdaniem Skarżącej, organ błędnie zastosował art. 162 Ordynacji podatkowej, albowiem odmawiając przywrócenia terminu do złożenia odwołania, błędnie przyjął, że dzień 19 września 2014 r. jest dniem ustania przyczyny uchybienia terminowi. Tymczasem faktyczną przyczyną braku terminowego złożenia odwołania od decyzji był brak wiedzy Spółki: o dacie wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2008; dacie doręczenia decyzji z trybie tzw. doręczenia zastępczego, od której to daty liczono termin do złożenia odwołania; wysokości zobowiązania podatkowego określonego przedmiotową decyzją; ustaleniach i dowodach zebranych w sprawie.

W konsekwencji powyższego nie może budzić wątpliwości fakt, że przyczyny powyższe ustały dopiero w momencie doręczenia Spółce kserokopii decyzji wraz z kopią koperty, na której dokonano adnotacji o awizowaniu.

Zdaniem Skarżącej, dzień 15 października 2014 r. może stanowić moment ustania przyczyny uchybienia terminowi, gdyż podatnik tego dnia zapoznał się z treścią decyzji i zawartym w niej pouczeniem o prawie złożenia odwołania.

Spółka wskazała, że w dniu 22 października 2014 r. obiektywnie nie posiadała wiedzy o uchybieniu, faktyczne powzięcie informacji o spóźnieniu nastąpiło dopiero w dniu 15 stycznia 2015 r., kiedy to Spółce doręczono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2015 r., stwierdzającego uchybienie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero po tej dacie Spółka dowiedziała się o uchybieniu terminowi i w tym dniu ziścił się warunek uzasadniający złożenie wniosku o przywrócenie terminu (który wyprzedzająco, z ostrożności, zawarto w piśmie z dnia 22 października 2014 r.).

W ocenie Skarżącej, terminowo złożyła wniosek o przywrócenie terminu, gdyż przyczyny uchybienia ustały najwcześniej w dniu 15 października 2014 r., choć obiektywnie wiedzę o przekroczeniu terminu Spółka uzyskała 15 stycznia 2015 r.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

6. W piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2016 r. Skarżąca odnosząc się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę nie zgadza się ze stwierdzeniem, że z treści pisma z dnia 21 października 2014 r. wynika jakoby Spółka posiadała wiedzę o uchybieniu terminowi złożenia odwołania.

Ponadto WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13 maja 2015 r. zalecił organowi ustalenie, jak była faktyczna data powzięcia przez Spółkę informacji o uchybieniu terminu do zaskarżenia decyzji. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy takiego ustalenia nie dokonał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

7.1. Skarga jest zasadna.

7.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

7.3. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, ze sprawa z wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania była już przedmiotem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 397/15 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że organ pominął okoliczność, iż w aktach postępowania podatkowego brak było pełnomocnictwa dla radcy prawnego J. M.-K.. Pełnomocnictwo wraz z opłatą zostało złożone przy piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd uznał, że powiadomienie radcy prawnego J. M.-K. telefonicznie o wydaniu decyzji nie mogło skutkować wobec Spółki, bowiem organ sam przyjął, że w trakcie postępowania podatkowego i dalej do 23 grudnia 2014 r. radca prawny J. M.-K. nie była pełnomocnikiem Spółki.

Sąd wskazał również, że w toku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uwzględni powyższe ustalenia i rozważania Sądu i ustali jaka była faktycznie data powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu decyzji i uchybieniu terminu do jej zaskarżenia i w zależności od tych ustaleń dokona oceny wniosku zgodnie z wymogami przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie, należy rozumieć wyrażony przez sąd pogląd co do wartości prawnej sprawy w jej warstwie materialnej i procesowej. Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę, jak też każdego innego organu orzekającego w danej sprawie, zawarty w orzeczeniu pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych jest wiążąca. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie.

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej wydając postanowienie z dnia 30 listopada 2015 r., będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku WSA z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 397/15 nie wykonał wskazań zawartych w powołanym wyroku, przez co naruszył przepis art. 153 p.p.s.a.

7.4. W myśl art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Należy przy tym podkreślić, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p. musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia.

W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku ma charakter terminu nieprzywracalnego, a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 O.p., nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie.

Należy podkreślić, że WSA w Gdańsku w powołanym wyroku z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 397/15 nakazał organowi ustalić jaka była faktycznie data powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu decyzji i uchybieniu terminu do jej zaskarżenia i w zależności od tych ustaleń dokonać oceny wniosku zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej.

Wprawdzie w dniu 19 listopada 2015 r. organ przesłuchał w charakterze świadka J. M. - K. oraz w charakterze strony Prezesa Zarządu Spółki P. K. na okoliczność ustalenia faktycznej daty powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu przez Naczelnika US decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., jednakże wynik tych czynności nie dał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, w jakiej dacie Spółka powzięła informację o wydaniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Z zeznań świadka wynika, że dowiedziała się po raz pierwszy o wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego prawdopodobnie w czerwcu 2014 r. o czym poinformowała prezesa spółki wtedy kiedy ją fizycznie otrzymała, prawdopodobnie w październiku 2014 r.

Natomiast z zeznań Prezesa Zarządu Spółki wynika, że przedmiotową wiadomość uzyskał prawdopodobnie drogą e-mailową lub telefoniczną od kancelarii pełnomocnika w październiku 2014 r.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wyjaśnienia pełnomocnika Spółki oraz jej prezesa nie potwierdzały stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy, bowiem powzięcie wiadomości o istnieniu przedmiotowej decyzji nie mogło mieć miejsca w późniejszym terminie, niż data wynikająca z pisma Spółki o wydanie uwierzytelnionego odpisu decyzji oraz koperty, w której decyzja została wysłana.

W ocenie organu skoro przesłuchany w charakterze strony P. K. nie był w stanie wskazać konkretnej daty otrzymania wiadomości o wydaniu decyzji dla Spółki, to rozpatrując niniejszy wniosek należało przyjąć najkorzystniejszy dla Spółki wariant, a więc założenie, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nastąpiło w dniu 19 września 2015 r. tj. w dacie pisma z wnioskiem o wydanie odpisu decyzji.

Zdaniem Sądu biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że złożenie przez Spółkę pisma z dnia 19 września 2015 r. potwierdza, że w dacie pisma Skarżąca wiedziała o wydaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014 r. wnosząc o wydanie uwierzytelnionych odpisów; decyzji określającej wymiar podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz koperty, w której decyzja ta została wydana.

Jednakże z treści pisma nie wynika, że Spółka posiadała informacje o uchybieniu terminu do jej zaskarżenia, a ustalenie daty powzięcia przez Spółkę informacji o uchybieniu terminu Sąd zobowiązał organ we wskazanym wyroku o sygn. akt I SA/Gd 397/15.

Dlatego też zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że takiego ustalenia w istocie organ nie dokonał, a w prowadzonym postępowaniu ograniczono się do badania daty, w której do Spółki mogła dotrzeć informacja o wydaniu decyzji.

Brak ustaleń w tym zakresie stanowiło naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast dokonując oceny przesłanki określonej w art. 162 § 1 O.p. uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ przyjął, że Spółka pomimo dokonania wyboru pełnomocnika we właściwy sposób oraz poniesienia negatywnych skutków zaniechania pełnomocnika (brak powiadomienia Spółki o wydaniu decyzji) - nie spełniła warunku co do braku zawinienia w uchybieniu terminu jako koniecznej przesłanki do ewentualnego przywrócenia terminu.

Należy podkreślić, że radca prawny J. M. - K. nie posiadała legitymacji do reprezentowania Spółki w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.,

W wyroku wydanym w niniejszej sprawie WSA stwierdził, że w aktach postępowania podatkowego brak było pełnomocnictwa dla radcy prawnego J. M.-K.. Pełnomocnictwo wraz z opłatą zostało złożone przy piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r.

Ponadto należy także wskazać, że w wyroku z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 398/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznał, że radca prawny J. M.-K., działając na podstawie upoważnienia do reprezentowania w trakcie kontroli udzielonego dnia 26 lutego 2013 r. na podstawie art. 281a § 1 O.p., nie była pełnomocnikiem Spółki.

Mając na uwadze powyższe wyroki prawidłowe jest stanowisko organu co kwestii braku prawidłowo ustanowionego pełnomocnika i doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014 r. na adres Spółki w trybie art. 150 i 151 O.p.

Jednakże w takiej sytuacji nie jest prawidłowe przyjęcie przez organ, że okoliczność uzyskania telefonicznej informacji w dniu 9 czerwca 2014 r. przez radcę prawnego J. M.-K. ( która nie była prawidłowo ustanowionym pełnomocnikiem) o wydaniu decyzji w sprawie i brak przekazania przez nią przez okres około 4 miesięcy wiadomości Spółce o wydaniu decyzji ma wpływ na ocenę winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Skoro Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że radca prawny J. M. – K. nie posiadała legitymacji do reprezentowania Spółki w postępowaniu podatkowym w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. a pełnomocnictwo skutecznie zostało złożone dopiero w dniu 23 grudnia 2014 r. i od tego dnia Spółka jest reprezentowana przez pełnomocnika, to nie można jednocześnie przyjmować dla potrzeb niniejszego postepowania, że okoliczność telefonicznego powiadomienia w dniu 9 czerwca 2014 r. o wydaniu decyzji osoby nie będącej prawidłowo ustanowionym pełnomocnikiem i data przekazania przez tę osobę informacji Spółce o wydaniu decyzji ma wpływ na ocenę zawinienia Spółki w uchybieniu terminu.

Reasumując powyższe w ocenie Sądu organ nie dokonał ustaleń w zakresie daty powzięcia przez Spółkę informacji o uchybieniu terminu, a okoliczność przekazania w dniu 9 czerwca 2014 r. telefonicznej informacji o wydaniu decyzji wskazanemu radcy prawnemu nie będącemu pełnomocnikiem Skarżącej nie może mieć wpływu zarówno na określenie daty powzięcia przez Spółkę wiadomości o wydaniu decyzji jak i oceny stopnia zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym zasadny jest zarzut naruszenia art. 162 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

7.5. Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku oraz wyroku WSA w Gdańsku z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 397/15.

7.6. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie 357 zł równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm).