Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1179/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 7  ust. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez R. B., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2021 r. orzekającą o zatrzymaniu R. B. prawa jazdy kat. B, C, dokument nr: [...], nr druku [...], wydany 13 października 2003 r. przez Starostę.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Starosty z dnia [...] 2021 r. orzeczono o zatrzymaniu R. B. prawa jazdy kat. B, C, dokument nr: [...], nr druku [...], wydany 13 października 2003 r. przez Starostę. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 stycznia 2021 r. informujący, że w okresie od 20 do 29 października 2019 r. R. B. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 41 punktów, co zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 z późn. zm.) stanowiło podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W odwołaniu od ww. decyzji R. B. wniósł o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania, jak też o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, iż do dnia rozpatrzenia tej sprawy Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Zdaniem odwołującego się sytuacja taka jest nie do zaakceptowania w świetle konstytucyjnych gwarancji praw obywatelskich oraz podważa zaufanie odwołującego się do organów stosujących prawo i dlatego powinna wpływać na rozstrzygniecie w niniejszej sprawie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ustawodawca uznaje za zbędne zatrzymywanie prawa jazdy na arbitralny wniosek policji, a utrzymywanie poprzedniego stanu, w którym jest to możliwe, ponieważ organy państwa nie radzą sobie przez kilka lat z technicznym wdrożeniem nowych rozwiązań. W takiej sytuacji mamy do czynienia z naruszeniem praw konstytucyjnych, których uwzględnienie jest konieczne w postępowaniu z pierwszeństwem przed wadliwą normą ustawową i czyni koniecznym przyjęcie braku podstawy do zatrzymania prawa jazdy. W ocenie odwołującego się zatrzymanie prawa jazdy narusza zasadę zaufania obywatela do państwa wynikającą z art. 2 Konstytucji, jak też zasadę proporcjonalności ograniczeń praw obywatelskich wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ powołał art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 ze zm.), art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) oraz art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.).

Organ odwoławczy ustalił, że w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdami liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, organ I instancji był zobligowany do zatrzymania prawa jazdy i stwierdził, że okoliczności podniesione w odwołaniu, dotyczące braku określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, wbrew twierdzeniom odwołującego nie mają żadnego wpływu na podjęcie decyzji w tej sprawie i nie zasługują na uwzględnienie. Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, a tym samym zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji oraz zasady proporcjonalności ograniczeń praw obywatelskich wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od ww. decyzji SKO skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, poprzez błędne zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy kat B i C, mimo iż przepis przewidujący taką przesłankę zatrzymania prawa jazdy został uchylony, jednakże przed wejściem w życie przepisu uchylającego, wyłącznie z uwagi na opieszałość organów państwa we wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych o naruszeniach, utrata mocy obowiązującej przepisu przewidującego ww. przesłankę zatrzymania prawa jazdy została odroczona.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony, jednak znajduje on zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, bowiem w myśl art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) przepis ten w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach wcześniej z zamieszczanych w ewidencji prowadzonej na podstawie tego przepisu. Następnie podniósł, że do dnia dzisiejszego nie wdrożono ww. rozwiązań, które skutkowałoby tym, że zatrzymanie prawa jazdy mogłoby mieć miejsce dopiero, gdyby skarżący nie przedstawił zaświadczenia o odbyciu kursu, na który byłby skierowany przez organ.

Ponadto wskazał, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ustawodawca uznaje za zbędne zatrzymywanie prawa jazdy na arbitralny wniosek policji, a utrzymywanie poprzedniego stanu, w którym jest to możliwe ponieważ organy państwa nie radzą sobie przez kilka lat z technicznym wdrożeniem nowych rozwiązań. Podkreślił, że taka sytuacja stanowi naruszenie praw konstytucyjnych

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o wstrzymanie jej wykonania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja z dnia 14 maja 2021 r. SKO utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] 2021 r. o zatrzymaniu R. B. prawa jazdy kat. B, C.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (czyli ustawie z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Dz.U. z 2015, poz.155, w skrócie: u.k.p.): starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (czyli: ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. , w skrócie: p.r.d.).

Zgodnie z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957 oraz z 2019 r. poz. 730), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 p.r.d.

Artykuł 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 957) stanowi, że przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. Wg art.16 ust. 2 ww. ustawy Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie staroście informacji z centralnej ewidencji kierowców, w przypadkach, o których mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 2, przepisu art. 102 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się.

W sprawie bezspornym było, że skarżący za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymał w okresie od 20 do 29 października 2019 r. łącznie 41 punktów karnych, a Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się o zatrzymanie prawa jazdy oraz skierowanie go na badania psychologiczne i wystąpił o sprawdzenie jego kwalifikacji do kierowania pojazdami. Niespornym również jest, że do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji, Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach.

W rezultacie w niniejszej sprawie zastosowanie znajdywał m. in. art. 136 ust. 1 u.k.p. oraz art. 130 u.p.d.

W świetle powyższego organy I i II instancji zasadnie ustaliły fakt obowiązywania przepisów materialnoprawnych stanowiących podstawę do wydania decyzji, w świetle których w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie budzi także jakichkolwiek wątpliwości, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. W tym zakresie właściwy jest Komendant Wojewódzki Policji, którego działania ewidencyjne mogą być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. W przypadku, gdy w ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania do starosty odpowiedniego wniosku, zaś starosta po otrzymaniu tego wniosku zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ miał zatem obowiązek zatrzymać skarżącemu prawo jazdy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy zgodność działania organu z obowiązującymi przepisami. Nie została naruszona zasada zaufania obywatela do państwa wynikającą z art. 2 Konstytucji, gdyż procedura zastosowana przez organ I instancji jest jasna i konkretna – ponieważ nie został ogłoszony komunikat Ministra Cyfryzacji, stosuje się przepisy przejściowe. Nie zostały spełnione przesłanki niestosowania art. 130 p.r.d. określone w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018, poz. 957) w związku z czym w niniejszej sprawie – w przeciwieństwie do twierdzeń skarżącego – nie doszło do uchylenia tego przepisu.

Co do zarzutu obstrukcji ze strony Ministra Cyfryzacji, można jedynie wskazać, że nie został określony dokładny termin do wprowadzenia przedmiotowych rozwiązań technicznych. Ustawodawca przewidując, że skomplikowana materia i potrzeba koordynacji działań na wielu płaszczyznach, powodują, że wprowadzenie przedmiotowych rozwiązań przez odpowiednie ministerstwo wymaga czasu, odstąpił od sztywnego wskazania obowiązywania przepisów przejściowych. Gdyby jednakże uznał inaczej to wskazałby dokładną datę do której dany komunikat należy opublikować i określiłby vacatio legis nowej ustawy w zakresie przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Sąd nie dopatrzył się w działach organu I, ani II instancji naruszeń prawa materialnego, ani procesowego w rozumieniu art. 145 p.p.s.a., które mogłyby skutkować wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.

Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów opisanych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącego. W konsekwencji decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jest zgodna z prawem.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.