Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 400/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 28 ust. 2, par. 29, par. 232, par. 272 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędziowie NSA Maria Wieczorek-Zalewska WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we F. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Postepowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w związku z pismem M. i A. małż. D. (współwłaścicieli działki nr ewid.[...]) z dnia [...] r., w którym domagali się oni przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem budowlanym wykonanej w 2006 r. przez J. S. (właścicielkę działki nr [...]) rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] we F..

W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. ustalili, że na działce o nr ewid. [...] we F. posadowiony jest budynek mieszkalny o wymiarach 8,40 m x 12,78 m i wysokości 6,40 m. Budynek ten zlokalizowany jest w odległości 2,92 m od ogrodzenia z działką nr [...] oraz w odległości 4,80 m od krawędzi ulicy [...]. Obiekt posiada konstrukcję murowaną z poddaszem użytkowym. Od strony ul. [...] posiada dach dwuspadowy pokryty blachą trapezową, zaś od strony podwórka zlokalizowane są lukarny. Budynek został ocieplony styropianem. Na jego ścianie zlokalizowanej od strony działki nr [...] znajduje się maszt z przyłączem telekomunikacyjnym. Okap dachu budynku jest wysunięty na około 10-15 cm w stronę granicy działki nr [...]. Okap lukarny, zlokalizowany od strony podwórka, jest natomiast cofnięty o ok. 0,50 m od zewnętrznej krawędzi ściany.

Według oświadczenia złożonego przez J. S. ww. budynek mieszkalny został wybudowany w 1949 r. i od tego czasu jego poddasze było użytkowane. W 2006 r. J. S. dokonała zgłoszenia wymiany dachu oraz cokołów w tym budynku. W tym samym roku zostały wykonane lukarny w połaci dachu. Inwestorka zaznaczyła, że na wymianę okapu oraz docieplenie budynku posiadała zgodę poprzednich właścicieli działki nr [...], zaś roboty przy zmianie mocowania przyłącza telekomunikacyjnego "wykonała firma TP".

Z kolei A. D. podczas oględzin zażądał usunięcia wystających części dachu i przyłącza telekomunikacyjnego oraz zabezpieczenia przed spływem wody opadowej z lukarny.

Do akt sprawy organ pierwszej instancji załączył kserokopię zgłoszenia robót budowlanych złożonego przez J. S. w dniu [...] r., dotyczącego wymiany dachu budynku mieszkalnego z blachy na blachę trapezową oraz wymiany cokołów w budynku. Jednocześnie załączono kopię pisma Starosty [...] z dnia [...] r., potwierdzającego przyjęcie zgłoszenia bez sprzeciwu.

W piśmie z dnia [...] r. firma [...] poinformowała organ pierwszej instancji, że napowietrzne przyłącze telefoniczne do budynku nr [...] przy ul. [...] we F. zostało wybudowane w 1998 r. i nie zachowały się dokumenty dotyczące jego budowy.

W toku postępowania ustalono również, że w dniu [...] r. zostały przeprowadzone czynności dotyczące ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomością stanowiącą własność A. i M. małż. D. (działką nr [...]), a działkami o nr ewid. [...] i [...]. Dokumentacja techniczna dotycząca przebiegu granic została włączona do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. w dniu [...] r. W dniu [...] r. Burmistrz F. wydał decyzję nr [...] orzekającą o rozgraniczeniu działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...].

Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją kasacyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., nr [...].

Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] r., działając na podstawie art. 106 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wystąpił do L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie zrealizowanych przez J. S. robót budowlanych.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] L. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia przedmiotowych robót budowlanych pod względem konserwatorskim wyjaśniając, że jego kompetencje nie obejmują robót już wykonanych.

W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] r. ponownie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.

Na mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] powyższa decyzja pierwszoinstancyjna została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ww. decyzję kasacyjną organu odwoławczego. Wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 888/15 skarga ta została przez Sąd oddalona. Powołany wyrok z dniem [...] r. stał się prawomocny.

W uzasadnieniu wyroku Sąd w całości podzielił przekonanie organu odwoławczego, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego i w konsekwencji przedwcześnie przyjął, że sporne roboty budowlane nie naruszają prawa, a w szczególności przepisów techniczno-budowalnych, a tym samym, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestora - w trybie art. 51 Prawa budowlanego - jakichkolwiek obowiązków, które miałyby na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd przyznał, że organ pierwszej instancji nie zweryfikował, czy wykonane przy użyciu styropianu ocieplenie spełnia wymogi odporności ogniowej, co jest szczególnie istotne w przypadku ściany usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr ewid.[...], która znajduje się bezpośrednio przy granicy i winna spełniać wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a tym samym powinna być wykonana z materiałów niepalnych. WSA w Lublinie podkreślił, że również kwestia naruszenia w ramach wykonanych robót budowlanych granicy z działką nr ewid.[...] podlegała zbadaniu przez organ nadzoru budowlanego. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że PINB w B. nie zajął stanowiska odnośnie kwestii spływania wód opadowych z lukarny oraz przyłącza telekomunikacyjnego.

W piśmie z dnia [...] r. [...] S.A. w W. zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o zdemontowaniu w dniu [...] r. przyłącza telefonicznego zasilającego budynek nr [...] przy ul. [...] we F..

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji w dniu [...] r. raz jeszcze dokonał oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Podczas tych czynności stwierdzono, że stan faktyczny sprawy zmienił się w stosunku do ustaleń z dnia [...] r. Przede wszystkim potwierdzono fakt demontażu przyłącza telekomunikacyjnego, jednak zauważono, że w miejscu dotychczas istniejącego przyłącza pozostawiono zwisający kabel o długości około 1 m oraz zaczep (maszt), na którym wspierał się kabel przyłącza. Ustalono również, że połać lukarny od strony podwórza i działki nr ewid.[...] zaopatrzona jest w rynnę, której odpływ nie jest połączony z rurą spustową, a woda opadowa z tej połaci lukarny spływa swobodnie na połać dachu. Ponadto potwierdzono, że cała ściana spornego budynku od strony działki nr ewid.[...] docieplona jest styropianem. Ściana poddasza wykonana jest natomiast w lekkiej technologii gipsowo-kartonowej i wypełniona od wewnątrz wełną mineralną. Od zewnątrz także docieplona jest styropianem. Ściana parteru i piwnic budynku od strony działki nr ewid.[...] wykonana jest z kamienia i posiada grubość całkowitą około 70 cm, z czego 10 cm stanowi warstwa docieplenia styropianem.

W dniu [...] r. firma [...] TP usunęła kabel i metalowy wysięgnik pozostawiony na ścianie przedmiotowego budynku usytuowanej od strony działki nr [...]. Okoliczność ta została potwierdzona fotografią przedłożoną przez J. S. w dniu [...] r.

W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której przesłuchani zostali w charakterze świadków poprzedni właściciele działki nr ewd. [...], tj. K. K. i T. K.. T. K. zeznał, że kilka lat przed sprzedażą ww. działki państwu D., państwo S. dokonywali docieplenia budynku na działce nr [...]. Gdy przybył wówczas na własną nieruchomość wystąpili do niego z zapytaniem, czy mogą docieplić ścianę budynku od strony działki nr [...] oraz czy mogą wykonać okap. T. K. udzielił na to zgody z zastrzeżeniem, że okap zostanie zabezpieczony w taki sposób, by wody opadowe nie uszkadzały istniejącego na działce nr [...] drewnianego budynku. T. K. udzielił też zgody na wysunięcie części dachu ponad działkę nr [...] z uwzględnieniem faktu, iż przekroczy ona granicę działek. Według świadka w okresie, gdy był on współwłaścicielem działki nr [...], nie przeprowadzano rozgraniczenia z działką J. S.. Jednocześnie T. K. stwierdził, że oświadczenie oznaczone datą [...] r. (wyrażające zgodę na docieplenie budynku i wysunięcie części dachu ponad działkę nr [...]) podpisał dopiero w dniu [...] r. na prośbę małż. S..

Z kolei K. K. zeznała, że latem 2006 r. J. S. kontaktowała się telefonicznie w sprawie docieplenia budynku. K. K. nie udzieliła wówczas zgody na wykonanie tych robót, lecz poprosiła o skontaktowanie się z jej mężem. Po przyjeździe z działki T. K. oświadczył, że zezwolił na docieplenie budynku, jednak o przekroczeniu granic działek nie było mowy.

W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nakazał J. S. wykonanie przy spornym budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] w terminie do dnia [...] r. następujących robót budowlanych:

- zamontowanie urządzenia do odprowadzania wody opadowej z połaci dachu lukarny zlokalizowanej od strony działki nr ewid.[...] i od strony podwórza, poprzez podłączenie rynny zamontowanej na połaci tej części dachu z rurą spustową i skierowanie odpływu wody na teren własnej działki, tak aby nie przenikały na teren działki sąsiedniej;

- demontaż płyt styropianowych zamontowanych na ścianie szczytowej budynku zlokalizowanej od strony działki nr ewid.[...];

- skrócenie części dachu wystającego poza granicę działki nr ewid. [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. po raz kolejny powołała się na rzekome wprowadzenie jej w błąd przez pracownika Starostwa Powiatowego w B. odnośnie zakresu robót budowlanych, jakie może zrealizować w oparciu o dokonane zgłoszenie. Podniosła też kwestię "zatajenia" w akcie notarialnym umowy sprzedaży działki nr [...], że nieruchomość ta została obciążona prawami osób trzecich. Odwołująca wyjaśniła, że wykonane ocieplenie było związane z panującą w mieszkaniu niską temperaturą oraz wilgocią i pleśnią. W jej ocenie usunięcie ocieplenia spowoduje zagrożenie dla zdrowia i życia.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy na wstępie zwrócił uwagę na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. nowelizacji Prawa budowlanego przyjętej ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255). Z uwagi jednak na treść art. 26 ust. 1 i 2 ww. ustawy uznał, że w niniejszej sprawie, w której postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie powołanej nowelizacji, zastosowanie mają nadal przepisy dotychczasowe.

Powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "c" Prawa budowlanego organ drugiej instancji stwierdził, że skoro wysokość budynku J. S. wynosi niespełna 12 m, wykonanie jego docieplenia nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. W chwili realizacji przez J. S. docieplenia budynku, tj. w 2006 r., powołane przepisy nakładały natomiast na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia tego rodzaju robót budowlanych.

Z kolei przebudowa dachu poprzez wykonanie lukarn w połaci dachowej w 2006 r., tj. w okresie jej dokonania, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w świetle przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszym postepowaniu - wymaga zgłoszenia.

W toku postępowania ustalono, że zgłoszenie J. S. z dnia [...] r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, dotyczyło wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] we F. z blachy na blachę trapezową oraz wymiany cokołów w budynku. Roboty budowlane zrealizowane przez J. S. – jak stwierdził organ odwoławczy – wykroczyły zatem poza zakres ww. zgłoszenia.

Po dokonanej ocenie materiału dowodowego L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z uwagi na wykonanie przebudowy dachu budynku bez zgłoszenia (z przekroczeniem jego zakresu), zaistniały w sprawie przesłanki wynikające z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż użyty wyrób (styropian) do docieplenia ściany budynku usytuowanej od strony działki nr [...] -zważywszy na jej położenie - jest niezgodny z przepisem § 232 ust. 1 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ podkreślił również, że w obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego budynku tj. w 1949 r., przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o Prawie budowlanym i o budowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202; tj. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216), został określony w rozdziale 5 wymóg dotyczący muru ogniochronnego. W świetle art. 196 tego rozporządzenia budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jak też budynki nieogniotrwałe wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Natomiast zgodnie z art. 197 cyt. rozporządzenia, w razie, gdy zachodzi potrzeba wpuszczenia do muru ogniochronnego drewnianych konstrukcyjnych części, wówczas grubość muru powinna być taka, ażeby od drzewa do zewnętrznej powierzchni muru pozostawał pełny mur grubości co najmniej połowy długości cegły, w wypadkach zaś wspólnej ściany - mur do jej środka również grubości co najmniej połowy długości cegły.

Użyty do ocieplenia styropian, jako tworzywo sztuczne, klasyfikowany jest w kategorii E jako tzw. materiał samogasnący, ale palny. Dlatego, zdaniem organu, nie może być używany do docieplenia ścian zewnętrznych obiektów budowlanych stanowiących ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna być bowiem wykonana z materiałów niepalnych. Dotyczy to wszystkich elementów ściany, w tym także jej ocieplenia.

W tej sytuacji, z uwagi na naruszenie ww. przepisów techniczno-budowlanych, organ drugiej instancji uznał za słuszne nałożenie na inwestorkę spornych robót - w celu doprowadzenia ich do zgodności z przepisami prawa - obowiązku dokonania demontażu płyt styropianowych docieplających ścianę szczytową budynku usytuowaną przy granicy działki nr ewid.[...]

Powołując się natomiast na przepisy § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a następnie konfrontując treść tych regulacji z ustaleniami dokonanymi w trakcie oględzin z dnia [...] r., organ odwoławczy uznał za zasadne nakazanie J. S. zamontowania urządzenia do odprowadzania wody opadowej z połaci dachu lukarny zlokalizowanej od strony działki nr ewid.[...] i od strony podwórza, poprzez podłączenie rynny zamontowanej na połaci tej części dachu z rurą spustową i skierowanie odpływu wody na teren własnej działki nr ewid. [...].

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił też uwagę na konieczność uwzględnienia przy rozpoznawaniu sprawy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, z którego wynika obowiązek poszanowania przy budowie obiektu budowlanego uzasadnionych interesów osób trzecich. W tym kontekście wskazał, że A. i M. małż. D. mają możliwość zabudowy swojej działki poprzez zlokalizowanie budynku bezpośrednio w granicy działki sąsiedniej, co wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta F. i możliwości takiego sytuowania budynku w świetle przepisu § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. Obecnie postępowanie w przedmiocie udzielenia im pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w tzw. zabudowie bliźniaczej zostało na mocy postanowienia Wojewody L. z dnia [...] r. zawieszone do czasu rozstrzygnięcia niniejszego postępowania z uzasadnieniem, że elementy budynku J. S. pozostają w kolizji z projektowanym budynkiem na działce nr [...].

Wobec wskazanych okoliczności organ drugiej instancji zgodził się z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż zachodzi konieczność skrócenia części dachu budynku J. S. wystającego poza granicę działki nr [...] z działką nr [...]. Odnosząc się natomiast do powoływanej przez zobowiązaną zgody udzielonej w formie pisemnej przez byłych właścicieli działki nr ewid.[...], organ wskazał, że w świetle zeznań tych osób oświadczenie to zostało podpisane dopiero w dniu [...] r., tj. po wykonaniu robót budowlanych. Akt notarialny Rep. A [...], dotyczący umowy sprzedaży działki nr ewid.[...], zawierał natomiast stwierdzenie, że T. i K. małż. K. oświadczyli, iż przedmiotowa działka nie jest obciążona żadnymi prawami osób trzecich. Księga wieczysta nr [...] [...], prowadzona dla tej nieruchomości, także nie zawiera wpisów odnośnie istniejących obciążeń na rzecz osób trzecich. W tej sytuacji ewentualna ustna zgoda ówczesnych właścicieli działki nr [...] - zdaniem organu odwoławczego - nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ponadto organ drugiej instancji zauważył, że do zgłoszenia z dnia [...] r. J. S. załączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obejmujące wyłącznie działkę nr [...].

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że kwestie poruszone przez J. S. w odwołaniu pozostają bez wpływu na zapadłe orzeczenie. Strona nie jest pozbawiona możliwości wykonania nowego docieplenia ściany szczytowej jej budynku, jednak użyty do tego materiał musi być niepalny. Ponadto winna ona mieć na względzie konieczność posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na opisaną wyżej decyzję ostateczną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. S. podniosła następujące zarzuty:

1. Prowadzone postępowanie jest narzędziem w konflikcie sąsiedzkim;

2. Brak możliwości wypowiedzenia się co do zgłoszonych przez stronę przeciwną żądań czy zebranych materiałów w sprawie w wyznaczonym terminie przed organem drugiej instancji (skarżąca zaznaczyła, że nie otrzymała żadnego pisma w tej kwestii);

3. Wprowadzenie w błąd przez urzędnika Starostwa Powiatowego w B. co do treści zgłaszanych robót;

4. Pominięcie ekspertyzy budynku skarżącej wykonanej przez inż. P. S.;

5. Nieuwzględnienie umowy między skarżącą, a byłymi właścicielami działki nr [...].

6. Nieuwzględnienie prawa do życia i zdrowia skarżącej i jej rodziny.

Powołując się na powyższe twierdzenia skarżąca wniosła o "częściową zmianę decyzji odnośnie demontażu płyt styropianowych, co zagraża życiu i zdrowiu oraz pociąga za sobą ogromne środki finansowe, których w obecnym czasie nie posiada",

W ocenie skarżącej postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji ujawniło, że poprzedni właściciele działki nr [...] – K. i T. małż. K. zataili w akcie notarialnym, że ich działka jest obciążona prawami osób trzecich. Skarżąca stwierdziła, że jest w stanie zgodzić się z dwoma punktami decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., dotyczącymi zamontowania urządzenia do odprowadzania wody opadowej i skrócenia wystającej części dachu. Demontaż płyt styropianowych wraz z zaprawą i elewacją jest natomiast – w jej ocenie – nakazem naruszającym prawo do życia i zdrowia jej rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. odpowiadają prawu.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w wyniku przeprowadzenia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – dalej jako "Pr.bud.") postępowania naprawczego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez J. S. w 2006 r. przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we F.. Bezspornym pozostaje, że roboty te – obejmując m.in. przebudowę dachu, wykonanie docieplenia budynku, a także wykonanie lukarny oraz balkonu – wykroczyły poza zakres dokonanego przez skarżącą w dniu [...] r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych (ograniczającego się wyłącznie do wymiany pokrycia dachu oraz wymiany cokołów w budynku), co stanowiło podstawę do wszczęcia przedmiotowego postepowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 50 ust. 1 pkt 3 Pr. bud.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było przez organy nadzoru budowlanego dwukrotnie. Uprzednio wydana w tej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., orzekająca o umorzeniu postępowania ze względu na brak podstaw do nałożenia na inwestorkę jakichkolwiek obowiązków, została uchylona decyzją kasacyjną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., w której wytknięto organowi pierwszej instancji szereg uchybień w przeprowadzonym wówczas postepowaniu dowodowym. Co istotne, skarga J. S. na powołaną decyzję kasacyjną organu odwoławczego została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 888/15, w uzasadnieniu którego Sąd przychylił się w całości do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej wówczas decyzji, aprobując (a jednocześnie uzupełniając) zarzuty organu odwoławczego względem przeprowadzonego na ówczesnym etapie postępowania organu pierwszej instancji. W konsekwencji kontrola wydanych na dalszym etapie postępowania decyzji organów nadzoru budowlanego nie może być dokonywana w oderwaniu od oceny prawnej przedstawionej w ww. wyroku oraz od sformułowanych w nim wytycznych. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z poglądem wyrażonym we wcześniej wydanym w sprawie prawomocnym wyroku, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568). W orzecznictwie nie budzi przy tym wątpliwości, że związanie organów i sądów na mocy art. 153 p.p.s.a. dotyczy również oceny prawnej przedstawionej w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, zwłaszcza gdy jej przedmiotem było rozstrzygnięcie kasacyjne, względem uzasadnienia którego ocena prawna sądu ma charakter uzupełniający bądź korygujący (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, publ. OSP 2005, z. 2, poz. 18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1203/05, LEX nr 179010).

W ocenie Sądu, prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zastosował się do uwag i wniosków przedstawionych w ww. wyroku z dnia [...] r., prawidłowo ustalił stan faktyczny eliminując dotychczasowe uchybienia w tym zakresie, zaś na podstawie poczynionych ustaleń podjął właściwe rozstrzygnięcie.

W powołanym wyroku Sąd w pierwszej kolejności – zgadzając się z wytykiem organu odwoławczego – stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zweryfikował, czy wykonane przez skarżąca ocieplenie spełnia wymogi odporności ogniowej. Podkreślono przy tym, że konieczność zbadania tej kwestii dotyczy w szczególności ściany usytuowanej od strony działki nr [...], która – znajdując się bezpośrednio przy tej granicy – winna spełniać wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a tym samym powinna być wykonana z materiałów niepalnych oraz zachowywać odpowiednią klasę odporności ogniowej (sąd powołał się w tym względzie na dyspozycję § 272 ust. 3 oraz art. 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych").

Podczas dwukrotnie przeprowadzonych w sprawie oględzin jednoznacznie potwierdzono, że do docieplenia przedmiotowego budynku użyto styropianu. Styropian nie jest materiałem niepalnym, a w związku z tym nie może być wykorzystany do budowy (docieplenia) ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Fakt, iż styropian (co stanowi polską nazwę handlową dla spienionego polistyrenu) jest materiałem palnym, jednoznacznie potwierdza ponadto załączone do akt sprawy pismo L. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] r. znak: [...] (k. 40 – tom II akt adm. I inst.).

Z powyższych względów organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że użycie styropianu do docieplenia ściany budynku skarżącej usytuowanej bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], narusza wymogi określone w powołanych wyżej przepisach techniczno-budowlanych. W konsekwencji zasadnie też nakazano skarżącej – na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. – demontaż płyt styropianowych z tej ściany, celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem w zakresie wymogów dotyczących ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

W zapadłym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Lu [...] stwierdzono, że również kwestia naruszenia w ramach wykonanych robót budowlanych granicy z działką nr [...], podlegała zbadaniu przez organ nadzoru budowlanego w kontekście ustalenia, czy inwestor, wykonując roboty budowlane, posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd stwierdził, że ewentualna negatywna ocena tej kwestii winna prowadzić do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – w tym wypadku do stanu nienaruszającego uzasadnionych interesów właścicieli działki nr [...], opartych na ich prawie własności. Podkreślił przy tym, że organ powinien był zbadać uprawnienie inwestora w tym zakresie w kontekście oświadczenia K. i T. małż. K. (byłych właścicieli działki nr [...]) z dnia [...] r., w którym wyrazili oni zgodę na ocieplenia budynku mieszkalnego skarżącej oraz na wysunięcie dachu domu. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie do przyjęcia jest argumentacja strony skarżącej o ustanoweniu przez byłych właścicieli działki nr [...] służebności osobistej na jej rzecz, gdyż w świetle art. 245 § 2 k.c. do oświadczenia właściciela ustanawiającego służebność potrzebna jest forma aktu notarialnego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji – stosując się do powyższych wskazań – przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której przesłuchał w charakterze świadków K. K. i T. K.. Z zeznań tych świadków jednoznacznie wynika, że przed realizacją spornych robót budowlanych nie udzielili oni (łącznie – jako współwłaściciele nieruchomości) J. S. zgody na przebudowę ("wysunięcie") dachu przedmiotowego budynku z przekroczeniem granicy z działką nr [...], zaś przedłożone przez skarżąca oświadczenie o wyrażeniu takowej zgody, oznaczone datą [...] r. (k. 8 akt adm. II inst.), w rzeczywistości podpisali dopiero w dniu [...] r., a więc już po zbyciu działki nr [...] na rzecz A. i M. małż. D., co miało miejsce w dniu [...] r. (zob. akt notarialny Rep. A Nr [...] - k. 17-18 akt adm. II inst.). Oznacza to, że w chwili przebudowy dachu budynku na działce nr [...] J. S. nie posiadała prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, a tym samym nie była uprawniona do wysunięcia przedmiotowego dachu poza granicę tej działki. Podkreślić przy tym trzeba, że twierdzenie skarżącej o ustanowieniu na jej rzecz przez byłych właścicieli działki nr [...] służebności osobistej, zostało – wobec braku oświadczenia o takiej treści mającego formę aktu notarialnego – jednoznacznie negatywnie ocenione przez Sąd w wyroku z dnia [...] r. W toku zaś ponownego postępowania skarżąca również nie przedłożyła aktu notarialnego oświadczenia o ustanowieniu służebności.

Wobec powyższych okoliczności zasadne jest nałożenie na skarżącą obowiązku skrócenia części dachu wystającej poza granicę działki nr [...] z działką nr [...], co prowadzić będzie do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, tj. stanu, w którym – stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. – poszanowane będą uzasadnione interesy aktualnych właścicieli działki nr [...] wynikające z ich prawa własności obejmującego prawo do zagospodarowania tej działki.

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustalenie naruszenia w wyniku zrealizowanych robót budowlanych granicy pomiędzy działkami nr [...] i 1309, nie mogło budzić żadnej wątpliwości wobec faktu, że przebieg tej granicy został ustalony w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza F. z dnia [...] r. nr [...], której kserokopia została załączona do akt niniejszej sprawy wraz z załączonym szkicem i protokołem granicznym (k. 4-8 – tom I akt adm. I inst.).

Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. prawidłowo też wyjaśnił i rozstrzygnął kwestię spływania wód opadowych z lukarny budynku na działce nr [...]. Przeprowadzone w dniu [...] r. ponowne oględziny tego obiektu wykazały, że połać lukarny od strony podwórza i działki nr ewid.[...] zaopatrzona jest w rynnę, której odpływ nie jest połączony z rurą spustową, a woda opadowa z tej połaci lukarny spływa swobodnie na połać dachu. Taki stan – jak słusznie stwierdziły organy – jest sprzeczny z dyspozycją § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, że w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Stwierdzone w tym zakresie nieprawidłowości mogą ponadto prowadzić na naruszenia § 29 rozporządzenia, albowiem spływanie wody opadowej swobodnie na połać budynku zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy nieruchomości mogło też prowadzić do zalewania tą wodą ternu działki sąsiedniej.

W związku z powyższym również obowiązek zamontowania urządzenia do odprowadzania wody opadowej, nałożony na skarżącą decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r., jest zasadny zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym.

Końcowo podkreślić wypada, że skoro będące uprzednio również przedmiotem sporu przyłącze telekomunikacyjne zamontowane w ścianie budynku skarżącej usytuowanej od strony działki nr [...], zostało bezspornie w toku postępowania całkowicie zdemontowane przez pracowników firmy [...], organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że nałożenie na J. S. jakichkolwiek obowiązków dotyczących tego przyłącza stało się zbędne.

Podsumowując stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nie naruszają prawa. Rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w ramach którego uwzględnione zostały wskazania wyrażone w wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 maja

2016 r. sygn. akt II SA/Lu 888/15. Organy, w wyniku ponowne przeprowadzonego postępowania, rzetelnie ustaliły stan faktyczny, a następnie dokonały jego właściwej subsumpcji do przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.