Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 63/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 920/04 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez gminę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2005 r. I SA/Wa 920/04 oddalił skargę Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2004 r. [...], którą uchylono decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] - stwierdzającą, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. Gmina nabyła nieodpłatnie własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położoną w obrębie nr [...] jednostki ewidencyjnej Kraków Nowa Huta - i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Sąd podzielił stanowisko Komisji, że znajdował zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stanu ewidencyjnego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., gdyż działka [...] została wydzielona po tym dniu, natomiast odpowiadająca jej powierzchnią i położeniem działka nr [...] - jak wynika z wypisu z księgi wieczystej KW [...] z dnia 10 sierpnia 2003 r. - pozostawała w zarządzie i użytkowaniu Huty im. Lenina w Krakowie.

Sąd uznał w szczególności, że - jeżeli nawet działka nr [...] odpowiada dawnej działce nr [...] - skutek, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 Przepisów wprowadzających... mógłby powstać tylko wówczas, gdyby oznaczenie nieruchomości w dniu wydania decyzji komunalizacyjnej odpowiadało oznaczeniu ewidencyjnemu istniejącemu w dniu 27 maja 1990 r.

Sąd uznał ponadto, że jednoznacznego wyjaśnienia wymaga, czy i jakie prawo do tej nieruchomości przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu państwowemu Huta im. Lenina w Krakowie.

Wnosząc skargę kasacyjną Gmina Miejska Kraków jako jej podstawę przytoczyła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że przedmiotem komunalizacji jest mienie, istnienie zaś przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy oraz jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów, uległa nieruchomość po dniu 27 maja 1990 r.

Wpis w ewidencji gruntów bowiem ma tylko informacyjny charakter i nie wywołuje skutków materialnoprawnych, stąd uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku podziału dokonanego w 1999 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, jest pozbawione racji i skutkuje naruszeniem art. 5 ust. 1.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że wpis w księdze wieczystej w części dotyczącej zarządu i użytkowania przysługującego Hucie był błędny - ponieważ został dokonany tylko na podstawie orzeczenia wywłaszczeniowego - i dlatego, na wniosek Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 marca 2003 r., został pominięty przy ujawnianiu w księdze wieczystej aktualnego oznaczenia nieruchomości.

W odpowiedzi Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa oraz M. S.A. w K. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym, odnoszącym się do odpowiedzi na skargę kasacyjną, Gmina Miejska Kraków podtrzymała swoje stanowisko i ponownie podkreśliła, że "to, czy dana nieruchomość była oznaczona w dniu 27 maja 1990 r. w inny sposób niż na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej, nie zmienia faktu, iż na dzień 27 maja 1990 r. była i jest to ta sama nieruchomość (określona jako część powierzchni ziemskiej)".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin (mieniem komunalnym).

Stwierdzenie, że zostały spełnione ustawowe warunki nabycia mienia przez gminę wymaga ustalenia, o jakie mienie chodzi, oraz jaka była dotychczasowa przynależność tego mienia, w obydwu przypadkach według stanu na dzień 27 maja 1990 r., gdyż w tym dniu mienie państwowe podlega przekształceniu w mienie komunalne.

Będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego nieruchomość jest oznaczona jako działka nr [...] dopiero od 1999 r., stąd konieczność jej identyfikacji i wskazania oznaczenia, jakie nosiła w dniu, w którym nastąpił ustawowy skutek.

Według tego samego dnia należy również badać przynależność mienia, podczas gdy z akt wynika, że jeszcze do 10 sierpnia 2003 r. w księdze wieczystej dotyczącej działki nr [...] (którą zastąpiła działka nr [...]) Huta im. Lenina była wpisana jako jej zarządca i użytkownik - co przeczy przynależności w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających... - po czym (już w nowej księdze wieczystej) wpis ten pominięto, jednak dopiero wówczas, stąd zagadnienie, jaki był rzeczywisty stan prawny podlegającego komunalizacji mienia w dniu 27 maja 1990 r., zwłaszcza, czy i jakie prawa przysługiwały Hucie.

Rozstrzygnięcie sprawy wymaga więc uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji i właśnie taki był pogląd Sądu, który nie uznał, aby art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających... nie znajdował zastosowania, lecz uznał tylko, że zastosowanie znajduje art. 138 § 2 k.p.a.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.