Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1389/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 3 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2107/14 w sprawie ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 maja 2014 r. nr SKO 4121/441/2014 w przedmiocie podatku rolnego za 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2107/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 maja 2014 r. nr SKO 4121/441/2014 w przedmiocie podatku rolnego na 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] (pkt 1 wyroku); stwierdził , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 2 wyroku); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu kwotę 717,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

(pkt 3 wyroku). WSA orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 maja 2014 r., nr SKO [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W.z dnia 25 marca 2014 r., określającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (zwanej dalej podatnik, strona, skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 2013 r. Prezydent Miasta W., po uprzednim wezwaniu do złożenia deklaracji i wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 2013 r. w wysokości 1.890,00 zł. Wskazał, że na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 11 kwietnia 2012 r., Nr [...] (ostatecznej z dniem 9 czerwca 2012 r.) zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Obwodnicy Miasta W. w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2 + 350 do km 8 + 250", strona stała się trwałym zarządcą nieruchomości położonych w W., z których część stanowią grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne.

Przytaczając treść art. 1, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., zwanej dalej u.p.r.) wskazał, że grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny, podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, chyba, że został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza - wówczas obciąża go podatek od nieruchomości. Stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka zajęcia użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, a zatem grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, zwanej dalej specustawa drogowa), zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wchodzące w skład nieruchomości przeznaczonych na realizację dróg publicznych, nabytych po dniu 1 stycznia 2007 r., odpowiednio na własność lub w trwały zarząd m.in. Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad na okres wskazany w tym przepisie. Podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym zwolnienie dotyczy tylko gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co wynika bezpośrednio z art. 1b ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. U.p.r. nie zawiera natomiast takiego zwolnienia. Jeżeli zatem grunty nabyte na budowę dróg publicznych i przekazanych w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, to podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym do czasu zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem to na stronie, w posiadaniu której są sporne grunty, ciąży obowiązek złożenia deklaracji oraz rozliczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego na 2013 r. Zaznaczył, że ww. przepis art. 22 ust. 2 specustawy drogowej w sposób wyraźny odnosi się do zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Wyjaśnił również, że okoliczność przywrócenia Miastu W. statusu miasta na prawach powiatu nie wywiera wpływu na stan faktyczny sprawy. Nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że Prezydent Miasta W. z dniem 1 stycznia

2013 r. stał się z mocy prawa zarządcą wszystkich dróg publicznych w granicach tego miasta, zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, zwanej dalej u.d.p.). Strona mylnie wiąże powyższy fakt zarządzania drogami publicznymi z przeniesieniem statusu podatnika w podatku rolnym. Podatnikiem tym pozostaje trwały zarządca nieruchomości. W odwołaniu strona podniosła, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 14 czerwca 2013 r. (nr [...]) o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia trwałego zarządu została uchylona przez Wojewodę [...], w związku z czym sprawa wygaśnięcia tego zarządu jest w toku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 27 maja 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 25 marca 2014 r.

Organ podkreślił, że poza sporem pozostaje okoliczność, że na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 11 kwietnia 2012 r., Nr [...] (ostatecznej z dniem

9 czerwca 2012 r.) zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej, strona uzyskała trwały zarząd w stosunku do będących przedmiotem tej inwestycji nieruchomości położonych w W.,

z których część sklasyfikowana została jako użytki rolne. W sprawie ustanowienia na jej rzecz od dnia 9 czerwca 2012 r. trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa (położonych na obszarze gminy W.) Wojewoda [...] wydał ostateczne decyzje z dnia 25.02.2013 r., 22.02.2012 r. oraz 6.02.2012 r. Następnie, przytaczając treść art. 43 oraz art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej u.g.n.), organ odwoławczy omówił instytucję trwałego zarządu i sposoby jego wygaśnięcia. Podkreślił, że na dzień wydania decyzji wymiarowej, nie zostało w trybie administracyjnym decyzją ostateczną stwierdzone wygaśnięcie trwałego zarządu strony w odniesieniu do nieruchomości będących przedmiotem postępowania wymiarowego w podatku rolnym za 2013 r. Zatem, pomimo wszczętej procedury administracyjnej w tym przedmiocie, strona do dnia wydania decyzji wymiarowej nie utraciła wobec spornych użytków rolnych trwałego zarządu.

Organ odwoławczy dodał, że przywrócenie miastu W. statusu miasta na prawach powiatu nie wywiera wpływu na stan faktyczny w niniejszej sprawie. Wprawdzie z dniem 1 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta W. z mocy prawa stał się zarządcą wszystkich dróg w granicach miasta W., bowiem zgodnie z art. 19 ust. 5 u.d.p. w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta, to jednak zmiana zarządcy drogi nie jest tym samym co zmiana podmiotu posiadającego tytuł prawny w formie trwałego zarządu do danej nieruchomości.

Strona w skardze do WSA zarzuciła naruszenie:

1/ art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r. w zw. z art. 336 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że status trwałego zarządcy posiadany przez skarżącą daje podstawy do jednoczesnego przypisania skarżącej podmiotowości podatnika i płatnika podatku rolnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.;

2/ art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.r. w zw. z art. 336 k.c. poprzez ich niezastosowanie i nieobciążenie Prezydenta Miasta W. zobowiązaniem podatkowym za rok 2013, w sytuacji w której Prezydent Miasta W. jest samoistnym posiadaczem użytków rolnych;

W sytuacji w której powyższe zarzuty nie zostałyby uwzględnione przez Sąd, zaś Prezydent Miast W. został uznany za posiadacza zależnego gruntów rolnych, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 ust. 5 u.p.r. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku solidarnego zobowiązania skarżącej i Prezydenta Miasta W. do zapłaty podatku rolnego za rok 2013. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę strony. W uzasadnieniu podkreślił, że trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną (art. 43 ust. 1 u.g.n.). Posiadanie

"z innego tytułu prawnego", o którym mowa w drugiej części przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 a u.p.r. (określającego podatników podatku rolnego), to między innymi zarząd, użytkowanie (art. 252 k.c.) oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (por. L. Etel: podatek od nieruchomości, rolny, leśny. Warszawa 2005, s. 167). Będzie nim również przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Za prawidłową uznał ocenę organu podatkowego, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżąca nie utraciła wobec spornych użytków rolnych trwałego zarządu. Wygaśnięcie trwałego zarządu nieruchomością może bowiem nastąpić albo z mocy prawa z chwilą upływu terminu, na jaki zarząd ten został ustanowiony (art. 46 ust. 1 u.g.n.), albo w wyniku wydania przez właściwy organ decyzji administracyjnej o wygaśnięciu trwałego zarządu (art. 46 ust. 1 i 2 u.g.n.). Tymczasem w sprawie do dnia wydania zaskarżonej decyzji trwały zarząd skarżącej nie wygasł z mocy prawa, jak też nie została wydana ostateczna decyzja administracyjna o wygaśnięciu trwałego zarządu. Natomiast wszczęta procedura administracyjna w tym przedmiocie, nie stanowiła przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż trwały zarząd wygasa z chwilą, w której decyzja o jego wygaśnięciu stała się ostateczna. WSA wskazał, że wprawdzie przepis art. 19 ust. 5 u.d.p. wyłącza zarząd drogami krajowymi znajdującymi się w granicach miast powiatowych spod kompetencji GDDKiA na rzecz prezydenta danego miasta, nie oznacza to jednak zdaniem Sądu, że dotychczasowy zarządca staje się zarządcą niewłaściwym. Co więcej brak jest w przepisach obecnie obowiązującej ustawy o drogach publicznych, regulacji z których można by wywnioskować, że wcześniej ustalony trwały zarząd na nieruchomości znajdującej się na obszarze miasta, przechodzi obligatoryjnie na podstawie tej ustawy na rzecz prezydenta danego miasta. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z przepisu tego wynika, że zasadniczym warunkiem opodatkowania gruntów podatkiem rolnym oprócz odpowiedniego sklasyfikowania gruntów w ewidencji jest to, aby owe grunty były zajęte na prowadzenie działalności rolniczej. Jeśli bowiem użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych zajęte są pod prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Z kolei z art. 2 ust. 2 u.p.r. za działalność rolniczą uważa się produkcje roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Zdaniem Sądu, wydając swoje decyzje w ogóle pominęły opisany wyżej warunek opodatkowania podatkiem rolnym (zajęcie gruntów pod działalność rolniczą) i przyjęły, że sam fakt sklasyfikowania gruntu w ewidencji jako użytku rolnego jest wystarczającym do opodatkowania gruntu podatkiem rolnym. Wskazując także, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka zajęcia użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Taka wykładnia i zastosowanie przepisu art. 1 u.p.r. w związku z art. 2 ust. 2 u.p.r. w niniejszej sprawie jest – w ocenie Sądu – błędna.

Następstwem błędnej wykładni było zaniechanie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy przedmiotowe grunty stanowiące użytki rolne

w 2009 r. były i mogły być zajęte na prowadzenie działalności rolniczej przez skarżąca, a w konsekwencji przedwczesne uznanie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka zajęcia użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, czym naruszono art.122, art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej. Ze względu na ścisły związek między u.p.r. a ustawą z dnia 12 stycznia

1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2006 r., Nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami, zwanej dalej u.p.o.l.). wydaje się – zdaniem Sądu - zasadne wykorzystanie pojęcia "działalność gospodarcza" zawartego w u.p.o.l. dla dokonania wykładni tego pojęcia z art. 1 u.p.r. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. działalnością gospodarczą jest działalność, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Dodał, że zarówno u.p.o.l. (art. 1a ust. 2 pkt 1), jak i ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (art.3) nie traktują działalności rolniczej za działalność gospodarczą w rozumieniu obu tych ustaw.

Następnie dokonał rozróżnienia gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zwracając uwagę, że u.p.o.l. definiuje jedynie te ostatnie. Podkreślił, że opodatkowanie podatkiem rolnym będą grunty, które nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolna ani z nią niezwiązane. Przy czym w odniesieniu do przedsiębiorców, w przypadku każdego innego gruntu niż rolny, istnieje domniemanie, że związek z działalnością realizowany jest przez sam fakt posiadania gruntu. Tak więc opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne, z produkcji rolnej.

Wskazał też, że na art. 1b ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wchodzących w skład nieruchomości przeznaczonych na budowę dróg publicznych, nabytych odpowiednio na własność lub trwały zarząd: 1) Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, 2) właściwych jednostek samorządu terytorialnego – regulują przepisy specustawy drogowej.

Z art. 22 ust. 2 specustawy drogowej wynika zaś, że zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wchodzące w skład nieruchomości przeznaczonych na budowę dróg publicznych, nabytych, po dniu 1 stycznia 2007 r., odpowiednio na własność lub w trwały zarząd: 1) Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, 2) właściwych jednostek samorządu terytorialnego - w trybie określonym w niniejszym rozdziale, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym nastąpiło nabycie, nie dłużej niż przez okres 5 lat w odniesieniu do gruntów i 1 roku w odniesieniu do budynków.

Przypomniał w tym kontekście, że nieruchomości położone w W. za które wymierzono podatek rolny zostały nabyte (przeznaczone) na budowę dróg publicznych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a następnie przekazane w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Podniósł, że podstawowym celem ww. ustawy jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych a zwłaszcza uwolnienie nabytych gruntów pod budowę dróg od obciążeń fiskalnych.

Mając na uwadze wskazane wyżej cele ustawy stwierdził, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w całości realizuje powierzone jej zadania w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa i należy dokonywać wykładni funkcjonalnej oraz celowościowej przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w kontekście uwolnienia od podatków lokalnych nieruchomości przejętych pod budowę dróg publicznych. Zwrócił uwagę, że w art. 22 tej ustawy zawarto regulację dotyczącą zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów nabytych (przeznaczonych) pod budowę dróg publicznych.

Nie jest zatem możliwe, zdaniem Sądu, przyjęcie właściwej kwalifikacji podatkowej w niniejszej sprawie bez całościowej analizy przepisów: ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powołanej wyżej ustawy oraz przepisów ustawy o drogach publicznych. Dokonując analizy możliwości zajęcia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad spornych gruntów na prowadzenie działalności rolniczej oraz na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, należy – zdaniem WSA - rozważyć cel nabycia i przeznaczenia spornych gruntów, na jaki cel zostały przekazane w trwały zarząd oraz zakres ustawowych zadań Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad określony w art. 18 ust. 1 i 2 w związku z art. 18a u.d.p. Ustalenie przez organy podatkowe, że przedmiotowe użytki rolne zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza przeniesie rozważania na płaszczyznę u.p.o.l., a w szczególności na to, czy w sprawie nie zachodzą podstawy do zwolnienia od opodatkowania tym podatkiem wskazane w art. 1b ust. 3 u.p.o.l. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji zobowiązał organy podatkowe do: 1. uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisu art.1 w związku z art. 2 ust. 2 u.p.r.;

2. uwzględnienia celu nabycia przez skarżącą przedmiotowych użytków rolnych,

a także czy są one faktycznie wyłączone z działalności rolniczej i od kiedy;

3. rozważenia na podstawie przepisów u.d.p., a także przepisów ustawy z dnia

10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg jaki charakter instytucjonalny ma strona postępowania podatkowego oraz jaką działalność prowadzi. Te ustalenia będą przydatne do stwierdzenia, czy strona prowadzi (może prowadzić) działalność rolniczą, czy też nie. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku SKO zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm. dalej P.p.s.a.):

I. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § P.p.s.a. w związku z art.122,

art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo braku przesłanek do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, wobec nie dopuszczenia się przez organ podatkowy naruszenia ww. przepisów postępowania podatkowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w związku z 133 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art.122 art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo braku przesłanek do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, bowiem wskazana w zaskarżonym wyroku jako niewyjaśniona przez organy podatkowe okoliczność zajęcia w 2009r. posiadanych przez podatnika gruntów - użytków rolnych, na działalność rolniczą, nie ma żadnego znaczenia dla opodatkowania tych użytków rolnych podatkiem rolnym w świetle

art. 1 u.p.r.

II. naruszenie prawa materialnego tj.:

1) naruszenie art. 1 u.p.r. przez błędną wykładnię tego przepisu i w rezultacie wadliwe przyjęcie przez Sąd, że z przepisu tego wynika, że zasadniczym warunkiem opodatkowania gruntów podatkiem rolnym oprócz odpowiedniego sklasyfikowania gruntów w ewidencji jest to aby owe grunty były zajęte na prowadzenie działalności rolniczej , w sytuacji gdy zdaniem Kolegium Odwoławczego z cytowanego przepisu nie wynika aby zajęcie gruntu (użytku rolnego) na prowadzenie działalności rolniczej było warunkiem jego opodatkowania podatkiem rolnym. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zaakcentowano, że to sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków ma pierwsze i podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 z późn. zm.). Tym samym, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie, grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, to co do zasady powinny zostać opodatkowane podatkiem rolnym. Od reguły tej istnieje wyjątek dotyczący gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza (te bowiem podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości). Wyjątek ten w rozpatrywanej sprawie jednak nie zaistniał, co jest bezsporne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu.

Podstawowe znaczenie w tej sprawie ma ustalenie tego, czy grunty podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokonana przez Sąd I instancji

w zaskarżonym wyroku wykładnia przepisu art. 1 u.p.r. jest błędna. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że aby grunty podlegały opodatkowaniem podatkiem rolnym, obok sklasyfikowania gruntu w ewidencji jako użytku rolnego, grunt musi być zajęty pod działalność rolniczą, ma na nim być prowadzona działalność rolnicza.

Artykuł 1 u.p.r. stanowi, że: "Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza". Warunkiem opodatkowania gruntu na podstawie tego przepisu jest więc to by był on sklasyfikowany w ewidencji jako użytek rolny (...), a także by nie był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej inna niż działalność rolnicza. Ustawodawca wprost odnosi się do sposobu sklasyfikowania w ewidencji, nie wspomina o rzeczywistym wykorzystaniu gruntów. Z powyższego płynie wniosek, że podatkowi rolnemu podlegają grunty, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Niewątpliwie grunty w spornej sprawie zostały sklasyfikowane jako użytki rolne. Sam fakt posiadania użytków rolnych - jeżeli nie są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej - powoduje, że ich posiadacz jest zobowiązany do uiszczenia podatku rolnego.

Nie ma tu również znaczenia w jakim celu użytki rolne zostały nabyte oraz czy strona prowadzi czy też może prowadzić działalność rolniczą. Dodać należy, że art. 1b ust. 3 u.p.o.l. w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) zwalnia grunty z podatku od nieruchomości, jeżeli grunty te przeznaczone są na budowę dróg publicznych. Zwolnienie to nie dotyczy jednak gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne. Skoro na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

w zakresie dróg publicznych nieruchomość nie jest zwolniona z podatku od nieruchomości, nie jest również zwolniona z niego na podstawie ustawy o podatku rolnym – to podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Nie można zignorować wpisu do ewidencji, dając pierwszeństwo faktycznemu wykorzystaniu gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12 (opublikowane na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że: "Wprowadzony od dnia 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wprost odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków. W orzecznictwie zauważa się, że tym samym również na gruncie ustaw podatkowych ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dane zawarte m.in.

w ewidencji gruntów i budynków (podobnie jak w księgach wieczystych i innych ewidencjach i rejestrach), stanowią nadto materiał źródłowy dla budowania prowadzonej przez organy podatkowe w systemie informatycznym ewidencji podatkowej nieruchomości, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego (art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l.)".

Przyjęcie innego stanowiska, prezentowanego w wyroku sądu pierwszej instancji mogłoby prowadzić do sytuacji patowej. Można sobie wyobrazić sytuację, gdy posiadacz użytków rolnych na nieruchomości nie prowadzi działalności rolniczej.

W związku z zasadą swobody prowadzenia działalności gospodarczej – nie można go do tego zmusić. Jeżeli nie prowadzi działalności rolniczej – nie jest zobowiązany do uiszczenia podatku rolnego. Gdyby podmiot ten był przedsiębiorcą i nieruchomości nie były zajęte na prowadzenie działalności rolniczej - nie byłby zobowiązany również do uiszczenia podatku od nieruchomości.

Wykładnia i zastosowanie przepisu art. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.r. jaka została zaprezentowana w decyzjach jest prawidłowa. Z tego też względu nie było konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia , czy przedmiotowe grunty stanowiące użytki rolne były i mogły być zajęte na prowadzenie działalności rolniczej przez skarżącą. Poza tym strona skarżąca nie wskazała, że na gruntach rolnych prowadzona jest działalność gospodarcza

co spowodowałoby w konsekwencji wyłączenie przedmiotowych gruntów

z opodatkowania podatkiem rolnym.

Konstrukcja wyłączeń nie przystaje do niniejszej sprawy bowiem ustawodawca nie przewidział, że grunty sklasyfikowane jako rolne będą przeznaczone pod budowę dróg. Jedyne, co można było zrobić w tej sprawie to uaktualnić wpis w ewidencji. Skoro nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych – własnych – ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku rolnego. Zatem za nieprawidłowe należy uznać stanowisko sądu pierwszej instancji, który uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Przyjmując za Sądem pierwszej instancji, że Strona jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r. i na dzień wydania zaskarżonej decyzji Skarżąca nie utraciła wobec spornych gruntów leśnych trwałego zarządu, a fakt, że z dniem 1 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta z mocy prawa stał się zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, w granicach miasta, nie oznacza, że dotychczasowy zarządca staje się zarządcą niewłaściwym, uznać należy, że były w tej sprawie podstawy do oddalenia skargi w całości stosownie do art. 151 p.p.s.a

Z uwagi na to, że stan faktyczny sprawy był wyjaśniony w sposób wystarczający dla orzeczenia co do istoty sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok

i oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.