Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 478/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 10 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 20 kwietnia 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego R. C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 10 sierpnia 2012 r., nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję Prezydenta Miasta Opola z 20 kwietnia 2012 r. i orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z 27 maja 2008 r., nr [...].

Powołana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 27 maja 2008 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Spółka Jawna pozwolenia na budowę osiedla domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...], na działkach nr A, B k.m. [...], [...], obręb [...]. Pozwolenie na budowę poza wymienionymi w jego treści domkami jednorodzinnymi obejmowało budowę ekranów akustycznych o długości 38 m i 72,6 m zaprojektowanych wzdłuż ul. [...], celem zapewnienia mieszkańcom nowego osiedla wymaganego poziomu ochrony akustycznej w związku z istniejącym ruchem kołowym. W projekcie budowlanym wskazano, że ekrany akustyczne będą wykonane w formie muru- ogrodzenia z prefabrykowanych elementów betonowych wypełnionych ziemią, ułożonych na wale ziemnym i rozmieszczonych po obu stronach wjazdu na teren inwestycji o łącznej wysokości, ekranu wraz z wałem, 2,80 m. Założono, że w wyniku wykonania tych ekranów uzyska się poziom tłumienia hałasu na poziomie 8-10 dB. Powyższych ustaleń organ dokonał, na podstawie raportu firmy ECOPLAN w odległości 2 m od fasady najbliższego budynku- tj. 18 m od drogi. Projekt budowlany dopuszczał również możliwość zastosowania innych rozwiązań technicznych lub systemowych konstrukcji ekranów przy zachowaniu wymaganego poziomu tłumienia hałasu. Pozwolenie na budowę z dnia 27 maja 2008 r., Prezydent Miasta Opola, na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przeniósł na rzecz B Sp. z o.o. – spółka komandytowa, decyzją z dnia 26 stycznia 2011 r.

Wnioskiem z dnia 7 lutego 2011 r. R. C. wystąpił do Prezydenta Miasta Opola z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 maja 2008 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podając, iż jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym tego pozwolenia. Postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r. Prezydent Miasta Opola wznowił postępowanie w sprawie w trybie art. 149 § 1 w związku z art. 147 K.p.a.

W toku postępowania wznowieniowego pismami z dnia 11 kwietnia 2011 r. oraz 10 maja 2011 r. organ I instancji wezwał pierwotnego inwestora A Sp. jawna, a następnie inwestora na rzecz, którego została przeniesiona decyzja o pozwoleniu na budowę – B Sp. z o.o., spółka komandytowa do uzupełnienia projektu budowlanego z 11 kwietnia 2011 r. o informację w zakresie poziomu hałasu wywołanego realizacją ekranów akustycznych w stosunku do terenów zabudowy mieszkaniowej znajdującej się po północnej stronie ul. [...]. Wobec nieuzupełnienia żądanych braków, organ I instancji pismem z dnia 17 czerwca 2011 r., działając na zasadzie art. 20 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wezwał projektanta osiedla- architekta S.S. do uzupełnienia braków projektu budowlanego. Projektant swoje stanowisko przedstawił w odpowiedzi z dnia 6 lipca 2011 r. uznając, że nie znajduje podstaw prawnych ani formalnych, które nakazywałyby mu analizowanie wpływu ekranu akustycznego na poziom hałasu wywołanego ich budową.

Organ I instancji, postanowieniem z dnia 22 lipca 2011 r., wydanym na postawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości i braków projektu, powołując się na § 8 pkt 1 ppkt 7 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wraz z odniesieniem się do wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826).

Odpowiedzi na to postanowienie udzielił projektant S. S. w piśmie z dnia 2 sierpnia 2011 r., i powołując się na oświadczenie Przedsiębiorstwa C Sp. z o.o., wyjaśnił, "że ekran akustyczny został wykonany w około 50 % z elementów wysoko absorpcyjnych o najwyższej klasie pochłanialności," a symulacje komputerowe wykonane przez firmę wykonawczą nie wykazały pogorszenia stanu klimatu akustycznego po drugiej stronie drogi lub wpływ ten był marginalny.

Decyzją z dnia 11 października 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 27 maja 2008 r., nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy Wojewoda Opolski decyzją z dnia 27 marca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że z dokumentów oraz decyzji Prezydenta Miasta Opola nie wynika w sposób jednoznaczny, czy nieruchomość należąca do R. C. znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Ponadto organ I instancji oceniał ekran akustyczny wykonany, a ten różni się od przewidzianego w projekcie budowlanym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta Opola, decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r., umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka R. C. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego osiedla w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, bowiem cały obszar w obrębie ul. [...] jest skażony akustycznie w związku z hałasem komunikacyjnym. W konsekwencji, podanie o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony postępowania. Dlatego prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe i na zasadzie art. 105 K.p.a. podlega umorzeniu.

Ponowne odwołanie wniósł R. C., zarzucając skarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art.11, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 28 Prawa budowlanego. Argumentował, że wybudowany ekran powoduje znaczne oddziaływania na jego nieruchomość zarówno, co do hałasu jak i zanieczyszczeń spalinami. Zarzucił organowi I instancji, że w ramach prowadzonego postępowania, domagał się od inwestora, a potem jego następcy, dokumentacji dotyczącej oddziaływania hasłu na sąsiednie nieruchomości. Podnosił, iż organ I instancji nie odniósł się do kwestii wzmożonej ilości spalin, jak również hałasu i nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania.

W toku postępowania odwoławczego skarżący przedłożył do akt sprawy opinię sporządzoną przez profesora Politechniki Opolskiej w Opolu, J.Ż. z 24 października 2011 r., wykonaną na zlecenie mieszkańców ulic: [...], [...], [...], a dotyczącą oceny wpływu ekranu akustycznego

W opinii wskazano, iż powstające w pasie drogowym fale dźwiękowe rozchodzą się we wszystkich kierunkach, przy czym dźwięki przemieszczające się w kierunku Osiedla [...], natrafiając na ekran, mogą być przez ten ekran pochłaniane lub odbite w kierunku przeciwległym. Nie ulega wątpliwości, zdaniem opiniującego, że wskutek odbijania się fal dźwiękowych od ekranu natężenie hałasu po przeciwległej stronie drogi musi być wyższe po instalacji ekranu. Sprzyja temu zastosowanie do budowy ekranu szklanych elementów o niesklasyfikowanej pochłanialności dźwięków.

Wojewoda Opolski, decyzją z dnia 10 sierpnia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję Prezydenta Miasta Opola z 20 kwietnia 2012 r. i orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji organu I instancji z 27 maja 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Opolski przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane i K.p.a. Cytując treść art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, iż w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 k.p.a., są podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego tj. inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Reguła ta dotyczy także spraw rozpatrywanych w trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie wznowienia postępowania. Wyjaśnił, iż w sprawie pozwolenia na budowę organ każdorazowo winien uwzględnić obowiązujące przepisy odrębne i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. W przypadku żądania wznowienia postępowania przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu, organ winien ustalić, w jaki sposób nieruchomość należąca do tego wnioskodawcy jest położona względem spornej inwestycji oraz czy znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji.

Oceniając zaskarżoną decyzję organ I instancji stwierdził, bezprzedmiotowość postępowania, będącą konsekwencją braku legitymacji czynnej skarżącego, wobec braku wykazania przepisów prawa stanowiących, że wykonane roboty budowlane naruszają jego uzasadniony interes prawny. W ocenie organu odwoławczego, brak przymiotu strony postępowania nie uzasadnia umorzenia postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta Opola. Analizując akta sprawy Wojewoda wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania R. C. powoływał się na okoliczność ustawienia na nowo wybudowanym Osiedlu [...] ekranów akustycznych, co spowodowało wzrost hałasu na jego nieruchomości, a na dowód powyższego przedłożył opinię o efektywności ekranu akustycznego. Organ stwierdził, że projekt budowlany dopuszczał zastosowanie innych rozwiązań technicznych lub systemowych konstrukcji ekranów przy zachowaniu wymaganych poziomów tłumienia hałasu.

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że działka należąca do R. C. oznaczona numerem ewidencyjnym C, objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjętego uchwałą Rady Miasta Opola z 22 lutego 2001 r., nr XXXVII/504/01 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy z 2001 r. ustalał obszary ograniczonego użytkowania terenu, co wynika z uciążliwości akustycznej ruchu komunikacyjnego od ul. [...]. Według organu, budowa osiedla łącznie z ekranem nie zmienia faktu, iż na działce R. C. występuje ograniczenie w jej zagospodarowaniu. Jeżeli przekroczenie norm hałasu istniało w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tj. 27 maja 2008 r., to nie można uznać R. C. za stronę postępowania, gdyż nie wykazał się indywidualnym interesem prawnym. R. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się uchylenia decyzji Wojewody Opolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Opola oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi powtórzył częściowo argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania. Przywołując treść art. 5 ust. 1 pkt 10 prawa budowlanego wywodził, że jeżeli po dwóch stronach drogi znajdują się tereny mieszkaniowe, to organ winien był ustalić czy zabezpieczeń akustycznych nie należy umieścić jednocześnie po obydwu stronach drogi. Umieszczenie zaś ekranu akustycznego po jednej stronie doprowadziło do zwiększonego oddziaływania na tereny mieszkaniowe po drugiej stronie ulicy. Okoliczność, że jego dom znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania wywołanego lokalizacją drogi, nie może upoważniać do zwiększenia uciążliwości już istniejącej bez żadnych ograniczeń. Ponadto dodał, że organ pominął dowód złożony przez niego do akt sprawy-opinię sporządzoną przez osobę posiadającą stosowną wiedzę dotyczącą efektywności wykonanych przez inwestora ekranów akustycznych.

Uczestnik postępowania- E. R., wspólnik Spółki Jawnej oraz prokurent Spółki Komandytowej "B" Sp. z o.o., przychylił się do stanowiska organu oświadczając, że ekran został wykonany z materiałów dźwiękochłonnych pochłanialnych oraz z betonowej podmurówki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) –zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), a także innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd w granicach sprawy, kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie odpowiadają przepisom prawa.

Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji I instancji prowadzone było po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a., po wznowieniu postępowania organ winien w pierwszej kolejności zbadać istnienie przyczyn wznowienia. W badanej sprawie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 27 maja 2008 r. wszczęte zostało na wniosek, R. C., który jako przesłankę wznowienia podał okoliczność, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, jako strona. Stąd wskazanie we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. determinowało zakres prowadzonego przez organy obu instancji postępowania.

Dokonując kontroli prawidłowości stanowiska organów, celowym jest wskazanie znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) dalej też Prawo budowlane, zawierającego definicję strony w postępowaniu w sprawach o pozwolenie na budowę. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Analizując treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zauważyć należy, że przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji odrębnych i mówi o obszarze wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie innych przepisów, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Definicję obszaru oddziaływania obiektu należy, zatem rozumieć w ten sposób, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwoleniu na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa (por. wyrok z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 644/10 opublikowany na stronach internetowych NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto wskazać należy, że z normy art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika, iż w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji, organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego.

Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 631/08, opubl. Lex nr 569211). Sąd w tym wyroku podkreślił, że przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Powyższe oznacza, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na tereny otaczające działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949).

Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Wskazać przy tym wypada, że do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowanego należy zaliczyć przepisy rozporządzeń wykonawczych, a zatem przepisy techniczno-budowlane, ale także przepisy dotyczące m.in. ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisy prawa miejscowego. Za sąsiednie działki można także uznać nieruchomości niegraniczące ze sobą bezpośrednio, ale pozostające w zasięgu swoich wpływów. W sprawie pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania), krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, Lex nr 339465).

Ustalając krąg osób posiadających interes prawny w postępowaniu dotyczącym udzielania pozwolenia na budowę należy mieć również na uwadze przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ale też ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, jak też ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (por. wyrok WSA z dnia 1 lutego 2006r., VII SA/Wa 1592/05, opubl. Lex nr 203686), emisję pyłów i ostrych zapachów, czy ochronę przed pogorszeniem warunków sanitarnych (por. wyrok SN z 26 kwietnia 1996 r. III ARN 87/95, opubl. OSNAP 1996. Nr 21, poz. 316).

Zastrzec przy tym trzeba, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, jest ochroną o bardzo szerokim zakresie oddziaływania, gdyż wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter jedynie przykładowy.

Sprawa o wznowienie postępowania jest nową sprawą, zatem w tym nadzwyczajnym trybie organy orzekające obowiązane są samodzielnie ustalić strony prowadzonego postępowania, oceniając wpływ inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżącego domagającego się wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę i posiadania przez niego przymiotu strony. Organy obu instancji powinny były odnieść się do funkcji, konstrukcji i innych cech obiektu oraz ustalić, czy wykonany ekran akustyczny powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu w tym w szczególności po drugiej stronie ulicy [...]. Na terenie zabudowy mieszkaniowej wydano pozwolenie na budowę osiedla domków jednorodzinnych. Projekt budowlany obejmował również budowę ekranów akustycznych o długości 38 m i 72,6 m wzdłuż ul. [...], które zapewnić miały mieszkańcom nowego osiedla wymagany poziom ochrony akustycznej w związku z istniejącym na tej ulicy ruchem kołowym. W projekcie budowlanym przyjęto, że ekrany akustyczne zostaną wykonane w formie muru- ogrodzenia z prefabrykowanych elementów betonowych wypełnionych ziemią, ułożonych na wale ziemnym i rozmieszczonych po obu stronach wjazdu na teren inwestycji o łącznej wysokości ekranu wraz z wałem 2,80 m. Ekrany te miały powodować wytłumienie hałasu na poziomie 8-10 dB. Ponadto projekt budowlany dopuszczał zastosowanie innych rozwiązań technicznych lub systemowych konstrukcji ekranów przy zachowaniu wymaganego poziomu tłumienia hałasu.

Dlatego ponownie podkreślić trzeba, że położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostały konkretne normy prawa materialnego (np. przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska), z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny, jako strony postępowania. Stroną w rozumieniu powołanego przepisu będzie, bowiem tylko ten podmiot, któremu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Takiej okoliczności organy, uzasadniając swoje stanowisko, nie rozpatrywały. Trzeba przypomnieć, że uzasadnienie organu I instancji sprowadza się do podania, że skarżący nie miał przymiotu strony, bowiem jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego osiedla zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a to z uwagi na fakt, iż cały obszar w obrębie ul. [...] jest skażony akustycznie w związku z hałasem komunikacyjnym, co w ocenie organu uzasadniało umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Z kolei, Wojewoda Opolski w swej decyzji, nie podzielił stanowiska organu w kwestii umorzenia postępowania. Organ odwoławczy wskazał za to, że objęte pozwoleniem na budowę z dnia 27 maja 2008 r. ekrany akustyczne zostały wykonane z innych materiałów niż przewidywał projekt, gdyż projekt budowlany dopuszczał zastosowanie innych rozwiązań technicznych lub systemowych konstrukcji ekranów przy zachowaniu wymaganych poziomów tłumienia hałasu. Powołując się w tym zakresie na opinię projektanta S. S. wskazał, że ekran został wykonany w około 50 % z elementów wysoko absorpcyjnych o najwyższej klasie pochłanialności A4. W ocenie tego projektanta wykonanie ekranów akustycznych nie pogorszyło klimatu akustycznego po drugiej stronie ul. [...] lub wpływ ten jest marginalny. Organ odwoławczy zupełnie natomiast pominął opinię J. Ż., przyznając walor wiarygodności oświadczeniu złożonemu przez projektanta inwestora. Opinia złożona przez projektanta nie jest opinią bezstronną w tym sensie, że jest on zainteresowany na równi z inwestorem utrzymaniem dotychczasowego stanu realizacji inwestycji. Nie można też pomijać, że opinię tą projektant oparł na hipotetycznych symulacjach komputerowych klimatu akustycznego okolic inwestycji, a wykonawca ekranów przyznał, że elementy ogrodzenia częściowo wykonano z materiałów nie klasyfikowanych pod względem pochłanialności.

W tej sytuacji organ winien był rozważyć zasięgnięcie opinii innego, niezależnego biegłego celem ustalenia wpływu natężenia hałasu w obrębie inwestycji (ekranów akustycznych) na działkę skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 589/00 (opubl. CBOIS NSA), wskazał, iż "zakwalifikowanie inwestycji do kategorii ekranów akustycznych wymaga opinii biegłych w dziedzinie akustyki, co do obniżenia poziomu hałasu w związku z budową ekranu akustycznego". Dodać również wypada, iż przyznanie przez organ odwoławczy, że do wykonania ekranu akustycznego użyto innych materiałów niż przewidywał projekt, wobec braku badań w zakresie natężenia hałasu na działkach sąsiednich, nie uzasadnia uznania przez organ odwoławczy, że wykonany z innych materiałów ekrany akustyczny spełnia wymagania, co do poziomu wytłumienia hałasu przyjętego w projekcie budowlanym.

Organ odwoławczy bez dokonania dogłębnej analizy przyjął, na podstawie zapisów projektu budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz opinii wydanej przez projektanta S. S., że wybudowany ekran akustyczny nie spowoduje przekroczenia uciążliwości w zakresie emisji hałasu, czy zanieczyszczeń.

Przeprowadzone w ten sposób postępowanie dowodowe naruszyło przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy oparł swoje ustalenia w zakresie natężenia hałasu w związku z wybudowaniem ekranu akustycznego na opinii przedłożonej przez architekta inwestora i sporządzonej na jego zlecenie. Opinii tej, których prywatny charakter nie powinien budzić wątpliwości, organ przypisał walor wiarygodności. Zupełnie bezpodstawnie organ pominął ekspertyzę przedłożoną przez skarżącego, z której jednoznacznie wynika, że budowa ekranów akustycznych niewątpliwie oddziałuje na działki położone po przeciwnej stronie ulicy [...]. Skoro dokumenty aspirujące do waloru analizy pomiaru hałasu przedłożone przez inwestora i sporządzone zostały na jego zlecenie, uznane zostały przez organy administracji, jako wiarygodny dowód to tą samą moc przypisać też należało opinii przedłożonej przez skarżącego, a sporządzonej przez profesora Politechniki Opolskiej J.Ż. Brak ustosunkowania się do opinii dostarczonej przez skarżącego w tej sytuacji jest nieusuwalny w toku sprawy sądowej i skutecznie podważa prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji również i wniosków poczynionych w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy. Dla dokonania wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wszechstronnego jego rozważenia w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy mógł z urzędu, stosownie do zasady oficjalności, uzupełnić materiał dowodowy zlecając sporządzenie opinii w tym zakresie niezależnemu ekspertowi. W ten sposób organ pozyskałby obiektywną opinię, która mogła rozstrzygnąć rozbieżności pomiędzy analizami przedłożonymi przez strony. Przepisy postępowania przewidują również możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich ekspertów, celem wyjaśnienia spornych kwestii (art. 89 § 2 K.p.a.).

Resumując, jak wynika z omówionych powyżej uzasadnień decyzji, oba organy w sposób ogólnikowy, lakoniczny i wybiórczy wykazały brak przymiotu strony uprawniającego skarżącego do wznowienia postępowania. Organy przedwcześnie przyjęły, że omawiany ekran akustyczny nie będzie niekorzystnie oddziaływać na działkę skarżącego i pozwoli na korzystanie z niej zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Zdaniem Sądu, nie spełnia również wymogu określenia przez organ obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji przyznania, bądź odmowy przyznania skarżącemu przymiotu strony postępowania, samo zacytowanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie i wskazanie, że wykonane ekrany nie powodują ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie hałasu i spalin.

Wadliwie przeprowadzone przez Wojewodę postępowanie dowodowe uchybiło przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a i art. 136 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji wnioski oparte na błędnie ocenionym materiale dowodowym doprowadziły organ do przedwczesnych ustaleń w zakresie interesu prawnego skarżącego.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji powinien uwzględnić rozważania poczynione powyżej, przeprowadzając postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 K.p.a., w tym zwrócić się do niezależnego biegłego o wydanie opinii w sprawie i dopiero wówczas dokonać prawidłowej subsumcji ustalonych okoliczności faktycznych do właściwych przepisów z zakresu Prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Poczynionym ustaleniom i wyciągniętym z nich wnioskom organ winien dać wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, a o kosztach postępowania na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a.