Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1276/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Działalność gospodarcza
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1976 nr 7 poz. 36
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
article: art. 77
journal: Dz.U. 1992 nr 84 poz. 426
law: Ustawa Konstytucyjna z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym.
Teza: Nie do pogodzenia z zasadą zaufania do państwa byłoby udzielenie obywatelowi przez organy celne informacji o treści mającej zapaść decyzji administracyjnej, od której zależy podjęcie przez niego określonej działalności powodującej zaangażowanie jego majątku, a następnie, gdy obywatel działalność taką podejmie, wydanie decyzji o treści innej.

TEZY

Nie do pogodzenia z zasadą zaufania do państwa byłoby udzielenie obywatelowi przez organy celne informacji o treści mającej zapaść decyzji administracyjnej, od której zależy podjęcie przez niego określonej działalności powodującej zaangażowanie jego majątku, a następnie, gdy obywatel działalność taką podejmie, wydanie decyzji o treści innej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Bogusława S. - Towarzystwo Handlowe "N." Import-Eksport-Handel Hurtowy na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 25 lipca 1991 r. i 17 lipca 1991 r. w przedmiocie wymiaru cła i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżone decyzje, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł na rzecz skarżącego sto pięćdziesiąt tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 lipca 1991 r. nr DTW-I-5540-458/90 Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. o wymiarze cła, zawarte w zgłoszeniach celnych z dnia 24 października 1990 r. nr 14043/1601 i z dnia 30 listopada 1990 r. nr 14338/1601, a decyzją z dnia 25 lipca 1991 r. nr DTW-I-5540-265/90 - decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. zawartą w zgłoszeniu celnym z dnia 24 października 1990 r. nr 34639/1403. Prezes GUC podzielił pogląd zawarty w decyzjach o wymiarze cła, że sprowadzone przez Bogusława S. z zagranicy napoje "Citron Fresh" i "Rank Orange" powinny być zakwalifikowane do pozycji taryfy celnej 2202.90 ze stawką celną 25 procent.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na obie decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł Bogusław S. twierdził, że uzyskał w Głównym Urzędzie Ceł informację, iż sprowadzane przez niego napoje bezalkoholowe typu lemoniada, oranżada i cola będą kwalifikowane do pozycji 2202.10 ze stawką celną 20 procent, i uważa, iż jest to kwalifikacja prawidłowa.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny połączył na podstawie art. 219 Kpc w związku z art. 211 Kpa sprawy dotyczące obu decyzji Prezesa GUC do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podkreślić, że Prezes GUC przedstawił Sądowi niekompletne akta sprawy. Dopiero dokumenty złożone najpierw przez skarżącego jako załączniki do skargi, następnie zaś - przez pełnomocnika Prezesa GUC na rozprawie sądowej pozwoliły zgromadzić materiał umożliwiający ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

Podstawowym argumentem, który - zdaniem Prezesa GUC - uzasadniał jego stanowisko, była treść wyjaśnień, jakich udzieliła Rada Współpracy Celnej w Brukseli w piśmie z dnia 29 kwietnia 1991 r., uważając, że napoje gazowane, takie jak "Rank Cola", powinny być klasyfikowane do pozycji 2202.90. Pomijając znaczenie wyjaśnień Rady co do sposobu klasyfikowania towarów celnych na gruncie polskiej taryfy celnej, która stanowi samodzielną podstawę prawną decyzji o wymiarze cła przez polskie organy celne, należy mieć na względzie, że w kolejnym swym piśmie z dnia 24 kwietnia 1992 r. Rada Współpracy Celnej zweryfikowała stanowisko co do klasyfikacji napojów gazowanych, takich jak "Rank Cola", uznając, iż powinny one być klasyfikowane do pozycji 2202.10, a więc tak, jak domaga się tego skarżący. Nie ustosunkowując się do tego drugiego pisma Rady, organy celne naruszyły art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, które nakładają na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Ponieważ niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy jest naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja już z tego tylko powodu podlega uchyleniu /art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa/.

Trzeba ponadto mieć na względzie, że w dostarczonym przez skarżącego materiale dowodowym znajduje się kopia pisma Głównego Urzędu Ceł z dnia 6 listopada 1990 r., w którym wyjaśniono mu, że napoje firmy "Rank" należy klasyfikować do pozycji 2202.10 taryfy celnej. Także i do tego pisma Prezes GUC się nie ustosunkował.

Cło stanowi ważny element kalkulacji opłacalności ekonomicznej działalności polegającej na sprowadzaniu towarów z zagranicy. Podmiot dokonujący obrotu towaru z zagranicą często tylko dlatego decyduje się na przywóz określonego rodzaju towaru z zagranicy, że mu się to opłaca. Taryfa celna więc powinna być jasna, a przynajmniej jasno wyjaśniana przez organy celne na wniosek podmiotów zamierzających sprowadzić towary z zagranicy. Powyższe pismo GUC z dnia 6 listopada 1990 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie skarżącego, nosi datę poprzedzającą odprawy celne, o które chodzi w sprawie.

Należy w związku z tym uznać, że wśród podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego, jakim zgodnie z art. 1 Konstytucji jest Polska, ważną rolę odgrywa zasada zaufania obywatela do państwa /por. też wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1992 r. III SA 241/92 - ONSA 1993 Nr 1 poz. 19/. Nie do pogodzenia z zasadą zaufania do państwa byłoby wprowadzenie obywatela w błąd przez udzielenie mu informacji o treści mającej zapaść decyzji administracyjnej, od której zależy podjęcie przez niego określonej działalności powodującej zaangażowanie jego majątku, a następnie, gdy obywatel działalność taką podejmie, wydanie decyzji o treści innej.

Skarżący twierdzi, że sprowadził z zagranicy napoje, gdyż działał w zaufaniu do wyjaśnienia zawartego w piśmie GUC z dnia 6 listopada 1990 r., iż sprowadzone przez niego napoje będą klasyfikowane do pozycji 2202.10 taryfy celnej. Prezes GUC nie ustosunkował się do tego zarzutu. Gdyby zaś zarzut ten odpowiadał rzeczywistości, można byłoby mówić o naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawnego, a w konsekwencji o naruszeniu materialnoprawnej normy art. 1 Konstytucji.

Naruszenie prawa materialnego powoduje konieczność uchylenia decyzji zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy /art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa/. O braku wpływu na wynik sprawy jednak w przypadku wskazanego wyżej naruszenia art. 1 Konstytucji mówić nie można.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.