Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 967/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 58 § 1 pkt 3, art. 73 § 1-4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1013/19 odrzucające skargę Z. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1013/19, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", odrzucił skargę Z. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo wezwania w przepisanym terminie nie zostały uzupełnione braki skargi.

Zażalenie na to postanowienie złożył Z. B.. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i art. 37 § 1 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, pomimo że pełnomocnictwo do reprezentacji skarżącego przed sądami administracyjnymi znajdowało się w aktach postępowania; art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pełnomocnik miał obowiązek złożenia nowego pełnomocnictwa, pomimo złożenia tego dokumentu na etapie postępowania administracyjnego; art. 44 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego, bowiem placówka pocztowa nie zawiadomiła dwukrotnie adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. W sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Z kolei zgodnie z treścią art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).

Podkreślić należy, że ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje autor zażalenia, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd dominujący, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.

Stanowisko, na które powołuje się strona skarżąca, nie jest jednak trafne w aktualnym stanie prawnym. Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OZ 688/18 oraz z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że do skargi z 15 kwietnia 2019 r. nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające autora skargi adw. M. M. do występowania w imieniu skarżącego Z. B. przed WSA w Warszawie. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącego na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd pierwszej instancji trafnie wezwał go do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1 oraz k. 20). Wezwanie zostało wysłane w dniu 23 maja 2019 roku (k. 20) na adres pełnomocnika skarżącego podany w skardze, tj. [...]. W dniu 18 czerwca 2019 r. przesyłka zawierająca wspomniane wezwanie powróciła do Sądu wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 21), z którego wynikało, że pierwsza bezskuteczna próba doręczenia została podjęta w dniu 27 maja 2019 r., wtedy też pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej - UP [...]. Kolejna awizacja nastąpiła w dniu 4 czerwca 2019 r. Pomimo tego, przesyłka nie została podjęta z placówki pocztowej. W takiej sytuacji należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał przesyłkę za doręczoną w trybie cytowanego wyżej art. 73 p.p.s.a., a następnie z uwagi na nieuzupełnienie wspomnianego wyżej braku formalnego w przepisanym terminie siedmiu dni zasadnie odrzucił skargę.

Nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja podniesiona w zażaleniu podważająca prawidłowość doręczenia przedmiotowej przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w pełni podziela utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie powołanego wyżej przepisu może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 12, a także postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 roku sygn. akt I FZ 25/14 i postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., II FSK 2228/13, postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 roku sygn. akt I FSK 1861/11.). Nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie autor zażalenia zdołał obalić domniemanie doręczenia mu przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi. W szczególności nie udało mu się go podważyć twierdzeniami, że doręczyciel nie pozostawił w skrzynce pocztowej adresata żadnego awiza - ani pierwszego, ani powtórnego. Twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami. Autor zażalenia nie podał chociażby, że złożył na poczcie reklamację tej przesyłki.

W tym stanie rzeczy zażalenie oddalono na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.