Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1897/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  § 1 ust. 1 lit. a ic, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8 , art. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 (OB) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz S. F. kwotę 102 zł (słownie: sto dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, złożonej przez S. F. (dalej: Strona, Skarżąca, Beneficjent) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa(ARiMR) Nr [...] z dnia [...] września 2018 r. , wydana w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. o Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018r. w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

S. F. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.) wraz z załącznikami graficznymi oraz informacją dotyczącą działek deklarowanych do płatności.

W dniu [...] czerwca 2018r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją Nr [...] przyznałStronie jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność dla młodych rolników pomniejszoną o współczynnik korygujący oraz płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną przyznano do powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha.

W dniu [...] czerwca 2018r. (data nadania) S. F. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2018r. , nie zgadzając się z ustaleniami organu I instancji w zakresie działki rolnej O, O1, O1a oraz P, P1, P1a położonej na działkach o nr [...] i [...]

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha. Z działki rolnej P położonej na działce o nr [...] wykluczono powierzchnię [...] ha jako niekwalifikującą się do przyznania płatności (na ortofotomapie oraz załączniku graficznym widoczne tereny zadrzewione i zakrzewione), z działki rolnej O wykluczono powierzchnię [...] ha oraz [...] ha jako powierzchnie niespełniające definicji działki rolnej, zaś pozostałą powierzchnię uprawnioną do płatności określono na poziomie [...] ha. Ponadto na działkach rolnych S oraz Ł stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o odpowiednio [...] i [...] ha.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 3% lub 2 ha, płatność przyznaje się do powierzchni stwierdzonej. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi: ([...] ha - [...]ha)/ [...] ha x 100% = 2,45%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha.

Jednolitą płatność obszarową i płatność za zazielenienie przyznano zatem do powierzchni stwierdzonej, zaś płatność redystrybucyjną (dodatkową) do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o 3 ha na mocy art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika:

1) nie większej niż 30 ha oraz

2) pomniejszonej o 3 ha.

Płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno przyznano w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości na działkach rolnych P,S, O.

Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi: ([...] ha - [...]ha)/[...] ha x 100% = 18,97%.

Organ I instancji prawidłowo zatem zastosował w ocenie Dyrektora OR w sprawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, ale nie więcej niż 20% płatność przyznaje się do powierzchni obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Kwoty płatności zostały następnie pomniejszone w oparciu o art. 26 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), według którego aby zapewnić przestrzeganie rocznych pułapów określonych w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1311/2013 w odniesieniu do finansowania wydatków związanych z rynkiem i na płatności bezpośrednie, ustala się współczynnik korygujący płatności bezpośrednie ("współczynnik korygujący"), gdy prognozy wydatków na finansowanie środków finansowanych w ramach tego podpułapu w danym roku budżetowym wskazują, że mające zastosowanie pułapy roczne zostaną przekroczone.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), wysokość dostosowania określona zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 ma zastosowanie jedynie do płatności bezpośrednich przekraczających 2.000 EUR, które mają zostać przyznane rolnikom w danym roku kalendarzowym.

Zgodnie zaś z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2017/1236 z dnia 7 lipca 2017 r. ustalające współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidziany w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2017 (Dz.U.UE.L z 2017 r. L 177/34) kwoty płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, które mają być przyznane rolnikom w wysokości przekraczającej 2 000 EUR na podstawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego w odniesieniu do roku kalendarzowego 2017, ulegają zmniejszeniu o współczynnik korygujący wy noszący 1,388149 %.

Biorąc pod uwagę powyższe należało od do kwoty płatności bezpośrednich przekraczającej 2 tys. euro zastosować współczynnik korygujący wynoszący 1,388149 %.

Organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał na treść art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm.), wg którego beneficjent jednoznacznie identyfikuje i zgłasza powierzchnię każdej działki rolnej oraz. w stosownych przypadkach, rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych. W tym celu beneficjent może potwierdzić informacje przekazane za pomocą z góry ustalonego formularza. Jeżeli jednak informacje dotyczące powierzchni, lokalizacji lub granicy działki rolnej lub, w stosownych przypadkach, wielkości i lokalizacji obszarów proekologicznych nie są poprawne lub są niekompletne, beneficjent poprawia z góry ustalony formularz lub wprowadza w nim zmiany. Na podstawie poprawek lub uzupełnień wprowadzonych przez beneficjentów do z góry ustalonego formularza, właściwy organ dokonuje oceny, czy niezbędna jest aktualizacja odpowiedniej działki referencyjnej, uwzględniając art. 5 ust. 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014. Wg instrukcji wypełniania wniosku na rok 2017 - część IV. Materiał graficzny- Aktualizacja danych LPIS, wnioskodawca wypełniając część VIII wniosku powinien wpisać dane dotyczące działek rolnych oraz wkreślić na materiale graficznym przebieg działek rolnych, zgodnie z opisem w niniejszej instrukcji. W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek rozbieżności treści materiału graficznego w stosunku do stanu faktycznego na gruncie wnioskodawca ma obowiązek je oznaczyć i opisać stosownym komentarzem na materiale graficznym. Wszystkie informacje, które zostaną wniesione przez wnioskodawcę pozwolą w jak najbardziej precyzyjny sposób potwierdzić deklarowaną przez niego powierzchnię do płatności.

Wskazano, że organ I instancji, wobec braku informacji rolnika o nieaktualnym stanie gruntu na ortofotomapie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], prawidłowo wyznaczył powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru dla tych działek ewidencyjnych, wykluczając powierzchnie widoczne na ortofotomapie jako nieużytkowane rolniczo (zakrzaczone i zadrzewione).

Z działki rolnej P położonej na działce o nr [...] wykluczono powierzchnię [...] ha jako niekwalifikującą się do przyznania płatności (na ortofotomapie oraz załączniku graficznym widoczne tereny zadrzewione i zakrzewione), z działki rolnej O wykluczono powierzchnię [...] ha. oraz [...] ha. jako powierzchnie niespełniające definicji działki rolnej zaś pozostałą powierzchnie uprawnioną do płatności określono na poziomie [...] ha. Działka rolna O deklarowana na powierzchni [...] ha podzielona jest pasami gruntu zadrzewionego i zakrzaczonego stanowiącego przeszkodę w spójności działki.Ponadto na działkach rolnych S oraz Ł stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o odpowiednio [...] i [...] ha.

Stwierdzono, że co prawda Strona kwestionuje ustalenia w zakresie działki rolnej P oraz O, jednakże do dnia wydania decyzji przez organ I instancji ani w postępowaniu odwoławczym nie wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności jest większa od wyznaczonej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wyznaczonej przez organ I instancji.

Wskazano przy tym, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku. To na rolniku ciąży obowiązek zadeklarowania działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie i wskazania prawidłowych powierzchni działek rolnych. We wniosku rolnik składa oświadczenie woli oraz oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności, a zatem jest również świadomy wynikających konsekwencji i sankcji finansowych w przypadku wnioskowania do gruntów niekwalifikujących się do przyznania płatności, nie użytkowanych rolniczo, nie będących w posiadaniu rolnika w roku złożenia wniosku - w sytuacji, gdy organ na podstawie dostępnych mu narzędzi, stwierdzi takie nieprawidłowości.

S. F. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...]września 2018 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] czerwca 2018r. i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w zakresie ustalenia zakresu użytkowania na cele rolnicze działki nr [...] oraz [...];

Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia PE i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez uznanie, iż wnioskodawczyni nie dokonała prawidłowego określenia powierzchni użytkowanych na cele rolnicze działek nr [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega uwzględnieniu.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zastosowanie mają wskazane przez organ, jak i przez Skarżącą, przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm.), w tym art. 17 ust. 5, wg którego beneficjent jednoznacznie identyfikuje i zgłasza powierzchnię każdej działki rolnej oraz w stosownych przypadkach, rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych.

Należy zgodzić się z organem, że w tym celu beneficjent może potwierdzić informacje przekazane za pomocą z góry ustalonego formularza, jeżeli jednak informacje dotyczące powierzchni, lokalizacji lub granicy działki rolnej lub wielkości i lokalizacji obszarów proekologicznych nie są poprawne lub są niekompletne, beneficjent poprawia z góry ustalony formularz lub wprowadza w nim zmiany. Na podstawie wskazanych poprawek lub uzupełnień (wprowadzonych przez beneficjentów do ustalonego formularza) organ dokonuje oceny, czy niezbędna jest aktualizacja odpowiedniej działki referencyjnej.

Trzeba też potwierdzić, że instrukcja wypełniania wniosku na rok 2017 - część IV. Materiał graficzny - Aktualizacja danych LPIS - określa, że wnioskodawca wypełniając część VIII wniosku powinien wpisać dane dotyczące działek rolnych oraz wkreślić na materiale graficznym przebieg działek rolnych, zgodnie z opisem w instrukcji. Instrukcja przewiduje też, że w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek rozbieżności treści materiału graficznego w stosunku do stanu faktycznego na gruncie wnioskodawca ma obowiązek je oznaczyć i opisać komentarzem na materiale graficznym.

Organ odwoławczy, uzasadniając utrzymanie decyzji organu I instancji, stwierdził, że wobec braku informacji rolnika o nieaktualnym stanie gruntu na ortofotomapie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], Kierownik BP ARiMR prawidłowo wyznaczył powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru dla tych działek ewidencyjnych, wykluczając powierzchnie widoczne na ortofotomapie jako nieużytkowane rolniczo (zakrzaczone i zadrzewione). I tak :

• z działki rolnej P (położonej na działce o nr [...]) wykluczono powierzchnię [...] ha jako niekwalifikującą się do przyznania płatności (na ortofotomapie oraz załączniku graficznym widoczne tereny zadrzewione i zakrzewione),

• z działki rolnej O wykluczono powierzchnię [...] ha oraz [...] ha jako powierzchnie niespełniające definicji działki rolnej a pozostałą powierzchnię uprawnioną do płatności określono na poziomie [...] ha,

• stwierdzono, że działka rolna O deklarowana na powierzchni [...] ha podzielona jest pasami gruntu zadrzewionego i zakrzaczonego stanowiącego przeszkodę w spójności działki,

• na działce rolnej S stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o [...] ha,

• na działce Ł stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o [...] ha.

Trzeba przy tym podkreślić, że Strona skarżąca w postępowaniu odwoławczym i skargowym kwestionuje ustalenia w zakresie działki rolnej P oraz O, podnosząc, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności jest większa od powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wyznaczonej przez organ I instancji.

Strona skarżąca wskazuje przy tym na fakt, że jej wniosek na rok 2017 był składany w formie papierowej, nie elektronicznej, nie istniała możliwość zaznaczenia rozbieżności między stanem faktycznym a obrazem na ortofotomapie. Wniosek był pierwszym, jaki składała o sporne płatności, nie była wcześniej posiadaczem wnioskowanych działek, nabyła je jako niezadrzewione i niezakrzaczone, były od początku użytkowane rolniczo w całości.

Organ odwoławczy twierdzi z kolei, że Skarżąca do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, ani w postępowaniu odwoławczym nie wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności jest większa od powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), uznanej w zaskarżonych decyzjach. Istnieje zatem spór między stronami odnośnie tej kwestii.

Pełnomocnik organu podczas rozprawy stwierdził na pytanie Sądu, że ortofotomapy, na których opierał się organ, były sporządzone w 2015 r.

Sąd pragnie wskazać, że organ prawidłowo stwierdził, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności ma charakter wnioskowy, jest wszczynane jedynie na wniosek i prowadzone w zakresie określonym we wniosku. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek zadeklarowania działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie i wskazania prawidłowych powierzchni działek rolnych. Wnioskodawca składa oświadczenie woli oraz oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności, jest tym samym świadomy wynikających konsekwencji i sankcji finansowych w przypadku wnioskowania do gruntów niekwalifikujących się do przyznania płatności.

Jednakże w ocenie Sądu, powyższe ustalenia na powołanych przez organy podstawach, dotyczące stwierdzenia nieprawidłowości i w konsekwencji ustalenia Stronie skarżącej niższych płatności na rok 2015, uznać należało za przedwczesne.

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.; dalej jako ustawa o płatnościach), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się (art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).

Z treści powołanych wyżej przepisów, stanowiących w istocie modyfikację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a. wynika, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktów wywodzi skutki prawne.

Wskazane modyfikacje ogólnych reguł postępowania administracyjnego nie oznaczają jednak, że organy ARiMR zwolnione zostały z konieczności oparcia podejmowanego rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania, pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym, organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego.

W okolicznościach tej sprawy organy obu instancji powinny zatem jednoznacznie (bez jakichkolwiek wątpliwości) wykazać, jakie są rzeczywiste powierzchnie działek kwalifikujące się do otrzymania płatności. Aktualność takich ustaleń winna przy tym jasno odnosić się do chwili złożenia wniosku o przyznanie płatności i stanu miarodajnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem ustalenia odnośnie powierzchni kwalifikowalnych do płatności poczyniono w istocie na podstawie ortofotomapy sporządzonej w roku 2015, bez szczegółowego uzasadnienia, jakie dane w systemie organu co do kwalifikowalności powierzchni były wiążące dla rozstrzygania tej sprawy w 2017 roku. Skarżąca nie musiała przy tym posiadać wiedzy o ustaleniach wynikających z pomiarów dokonywanych przez organy w 2015 roku, nie była bowiem wówczas posiadaczem gruntów, wniosek składała w formie papierowej i nie była świadoma, jaka powierzchnia wynika z tych pomiarów i że może nie być rzeczywistym odzwierciedlania stanu, jaki nabyła i o jaki wnioskowała.

Organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji wydając decyzję, na mocy której została przyznana płatność, kierował się żądaniem Strony i jej oświadczeniem o powierzchni użytkowania przez nią działek rolnych, korekty dokonał zaś na podstawie posiadanych ortofotomap. Strona przy tym cały czas twierdzi, przedstawiając przy tym dokumenty, że w dacie składania wniosku sporne działki nim objęte były użytkowane rolniczo.

Nie można przy tym pominąć tego, iż odnośnie spornych działek została wydana przez Kierownika BP ARiMR w S. w stosunku do Skarżącej decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] dot. płatności PROW za lata 2014 – 2020 , która uwzględnia sporne powierzchnie działek.

W ocenie Sądu stwierdzić zatem należało, że organy nie rozważyły dostatecznie wskazanych okoliczności, organ powinien zaś szczegółowo wyjaśnić, a następnie umotywować zajęte stanowisko w tym zakresie, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja o przyznaniu płatności nie jest bowiem decyzją uznaniową, lecz związaną.

W konsekwencji, w wyniku naruszenia przez organ w tej sprawie zasad postępowania administracyjnego uznać należało, że dokonał błędnego zastosowania cyt. przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, przez co doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ - przestrzegając zasad postępowania administracyjnego i mając na względzie powyższe rozważania Sądu - winien rozpatrzyć sprawę w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot uiszczonego wpisu w kwocie [...] zł.