Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1397/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 35a, art. 41, art. 64, art. 66, ar. 140 aa ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w R. jest decyzja decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R., dalej "DIAS w R." z dnia [...] października 2017 r., nr: [...] w przedmiocie nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym.

W dniu 26 lutego 2017 r. podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w K. kontroli wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego - trzyosiowego ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...], z trzyosiową naczepą ciężarową marki KAESSBOHRER, nr rejestracyjny [...], użytkowanego przez przewoźnika M.S., dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych, obciążenia osi oraz masy całkowitej pojazdu. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenia: dopuszczalnej normy nacisku potrójnej osi naczepy, dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnej długości pojazdu, które zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii VII podczas gdy kontrolowany legitymował się zezwoleniem kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy od 19 sierpnia 2016 r. do 19 sierpnia 2018 r., wydanym w dniu 18 sierpnia 2016 r. przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

W związku w powyższym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. wydał w dniu [...] lipca 2017 r. decyzję Nr [...], zgodnie z którą nałożył na przewoźnika M.S. karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm., dalej "P.r.d.").

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ustawy o drogach publicznych w zw. z art.2 pkt. 35a P.r.d. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia w postaci przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Wskazała, że w ustawie o drogach publicznych nie zdefiniowano nacisków osi wielokrotnych i nie są wskazane wartości dopuszczalnych nacisków dla osi potrójnych, podwójnych lub innych osi wielokrotnych. Nie można rozpatrywać wartości osi podwójnych wskazanych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w kontekście ustawy o drogach publicznych oraz w kontekście definicji pojazdu nienormatywnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R. działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "k.p.a.") w związku z art. 64, art. 140aa ust. 1, art. 140ab P.r.d. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 2 pkt 35a P.r.d. zgodnie z którym pojazd nienormatywny to pojazd łub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ustawodawca wyróżnił siedem kategorii zezwoleń, których uzyskanie wymagane jest. w zależności od posiadanych przez pojazd lub zespół pojazdów parametrów: wymiarów, masy całkowitej, nacisków osi oraz kategorii drogi, które określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. od 64a do 64 d P.r.d.). Jednocześnie, zgodnie z art. 64 ust. 2 w/w ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Stosownie zaś do przepisu art. 64 ust. 4 tej ustawy, kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Przepisy art. 140aa w ust. 1 i ust. 2 powyższej ustawy stanowią, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje m.in. właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli naczelnik urzędu celno-skarbowego. Dodatkowo w art. 140ab ust. 2 P.r.d. przewidziano, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W myśl ust. 3 pkt 1 karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zasady ustalania kar uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 P.r.d., gdzie za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje się karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii 111 - VI przewiduje się karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); natomiast za brak zezwolenia kategorii VII: - 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); - 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa. całkowita łub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); - 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c). Dodatkowo w art. 140ab ust. 2 ustawy przewidziano, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Dopuszczalne parametry pojazdów poruszających się po drogach publicznych Rzeczypospolitej Polskiej określone zostały w ustawie P.r.d. oraz w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), w szczególności:

- § 2 tego rozporządzenia określa maksymalne wymiary pojazdów poruszających się po drogach publicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tym: długość pojazdu członowego -16,50 m (§ 2 ust. 1 pkt 4), szerokość - 2,55 m (§ 2 ust. 2) i wysokość - 4,00 m (§ 2 ust. 4);

- § 3 wyznacza dopuszczalne wielkości masy całkowitej, gdzie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 - masa całkowita zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, nie może przekraczać 40 t;

- § 5 określa maksymalne dopuszczalne naciski poszczególnych rodzajów osi pojazdów (pojedynczych i wielokrotnych), w szczególności zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b nacisk grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, nie może przekraczać 24 tony.

Przepisy w/w rozporządzenia, w tym również § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b, pozostają w zgodzie z postanowieniami Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz.U.UE.L. 1996.235.59, Dz.U.UE-sp.07-2-478).

Art. 61 ust. 6 P.r.d. odnosi się natomiast do sytuacji gdy pojazdem przewożony jest ładunek wystający poza płaszczyzny jego obrysu i dopuszcza możliwość wystawania ładunku z tyłu pojazdu, jednak na odległość nie większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów, natomiast ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm.

W niniejszej sprawie organ celny pierwszej instancji dokonał w dniu [...] lutego 2017 r. pomiaru parametrów kontrolowanego pojazdu, którego wyniki utrwalono w protokole nr [...]. W wyniku powyższych czynności stwierdzono, że w dniu kontroli: nacisk potrójnej osi naczepy wynosił 25000 kg i przekroczył nacisk dopuszczalny (24000 kg) o 1000 kg (4,17 %), masa całkowita pojazdu wynosiła 44810 kg i przekroczyła wielkość dopuszczalną (40000 kg) o 4810 kg (12,02%), długość pojazdu członowego bez ładunku wynosiła 1770 cm (przy dopuszczalnej 1650 cm), co oznacza przekroczenie o 120 cm (7,27%); natomiast wysokość i szerokość oraz naciski pozostałych osi pojazdu członowego mieściły się w normie. Ustalone w trakcie kontroli rzeczywiste parametry kontrolowanego pojazdu nienormatywnego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy P.r.d. zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny kategorii VII. Tym samym właściwym dokumentem uprawniającym do poruszania po drodze krajowej byłoby zezwolenie kategorii VII, pod warunkiem jednak, że przewożony tym pojazdem towar spełniał warunek niepodzielności, zdefiniowany przepisem art. 2 pkt 35b ustawy jako ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Tymczasem, w niniejszej sprawie przewoźnik dysponował zezwoleniem kategorii VI, które nie uprawniało do przejazdu kontrolowanym pojazdem nienormatywnym.

Pomiarów dokonano urządzeniami pomiarowymi spełniającymi wymogi ustawowe i techniczne (wagi samochodowe oraz przymiary posiadające świadectwa legalizacji właściwego organu urzędu miar) oraz dokonały ich uprawnione osoby. Podczas kontroli granicznej kierujący pojazdem K.W. uczestniczył w czynnościach kontrolnych i miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie przeprowadzonego dowodu, wnoszenia uwag oraz składania wyjaśnień i wniosków. Po zakończeniu ważenia kierowcę poinformowano o możliwości złożenia wniosku o dokonanie powtórnego ważenia, jednak kierowca nie skorzystał z tej możliwości.

W niniejszej sprawie podczas kontroli granicznej ustalono parametry nienormatywnego pojazdu członowego, które wskazywały na wymóg posiadania zezwolenia kategorii VII. Tymczasem przewoźnik takiego zezwolenia nie posiadał, zaś okazane podczas kontroli zezwolenia kategorii VI, wobec znacznego przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi (ponad wielkość przewidzianą dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,51), nie uprawniało do przejazdu po drogach publicznych kontrolowanym pojazdem. W związku z powyższym przewoźnik słusznie został obciążony skutkami tego przewozu - karą pieniężną za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Nieuzasadnione w ocenie organu są argumenty odwołania wskazujące, iż przekroczenie norm w zakresie nacisków osi wielokrotnych, w tym potrójnej osi nienapędowej, nie skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny. W niniejszej sprawie podstawą uznania kontrolowanego pojazdu za nienormatywny były znaczące przekroczenia dopuszczalnych wielkości wielu parametrów, a mianowicie: długości, masy całkowitej oraz nacisków osi. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi przesądziło o zakwalifikowaniu pojazdu nienormatywnego do kategorii zezwolenia VII, natomiast wielkość tego przekroczenia zadecydowała o wysokości kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII. Przyjęcie argumentacji strony, że wyłącznie przekroczenia pojedynczej osi napędowej mogą skutkować uznanie pojazdu za nienormatywny, prowadziłoby do sytuacji, w której naciski pozostałych osi nie podlegałyby jakiejkolwiek kontroli i dopuszczałoby możliwość poruszania po drogach publicznych pojazdów ze znacznymi przekroczeniami nacisków dopuszczalnych. Taka sytuacja jest niedopuszczalna z punktu widzenia ochrony stanu dróg, gdyż to właśnie przekroczenia nacisków osi pojazdów ciężarowych powodują największe zniszczenia nawierzchni dróg i znacząco wpływają na obniżenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga aby przekroczenie dopuszczalnej wielkości każdego z istotnych dla tego bezpieczeństwa parametru, tj.: masy całkowitej, wymiarów oraz nacisków każdej osi pojazdu, niezależnie od jej rodzaju, pociągało za sobą odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego taki przejazd bez uprzedniego uzyskania stosownego zezwolenia.

Przepis art. 64 ust. 3 P.r.d. stanowi, że wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Natomiast z brzmienia zapisów w/w załącznika, określających warunki w zakresie nacisków osi, m.in. dla zezwolenia kategorii VII cyt.: "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t", jednoznacznie wynika, iż ocenie podlegają naciski wszystkich osi pojazdu (napędowych i nienapędowych, pojedynczych i wielokrotnych), a nie, jak sugeruje strona, tylko naciski pojedynczych osi napędowych. W przeciwnym razie warunek ten brzmiałby następująco: o nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zaskarżając powyższą decyzję w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 pkt 35 a P.r.d. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia w postaci przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii.

Zażądał uchylenia decyzji obu instancji w całości oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kontroli poddano sześcioosiowy pojazd członowy w postaci trzy osiowego pojazdu samochodowego marki DAF o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki KAESSBOHRER nr rej. [...]. W sprawie nie sposób twierdzić, iż doszło do powstania zarzucanego naruszenia. Zwrócił uwagę na stanowisko orzecznictwa w analogicznych sprawach. Otóż fundamentalne jest odwołanie się ustawodawcy definiującego pojazd nienormatywny w zakresie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, do przepisów o drogach publicznych, z których, zgodnie z definicją, mają wynikać dopuszczalne naciski osi na daną drogę. Ustawa o drogach publicznych ujmuje tę problematykę wyłącznie w przepisach art. 41. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego artykułu. Zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu Minister właściwy do spraw transportu, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3). Na podstawie wskazanego wyżej art. 41 ust. 2 P.r.d. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061) (...). Z przytoczonej regulacji art. 41 u.d.p. wynika, że ustawodawca w przepisach o drogach publicznych, uregulował jedynie dopuszczalny nacisk pojedynczej osi dla danej drogi, nie uregulował natomiast dopuszczalnych norm nacisku osi wielokrotnych dla danej drogi. Oznacza to, że zarówno w dniu dokonania kontroli drogowej w niniejszej sprawie, jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brak było w przepisach o drogach publicznych uregulowanych norm nacisku osi wielokrotnych dla danej drogi, w oparciu o które można byłoby stwierdzić jaki nacisk osi wielokrotnych na danej drodze stanowi o nienormatywności danego pojazdu ze względu na ten właśnie parametr. Par. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, na który powołują się organy obu instancji w niniejszej sprawie, jako przepis uzasadniający nienormatywność przedmiotowego pojazdu ze względu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej, po pierwsze nie reguluje norm nacisku tej osi na daną drogę, lecz określa nacisk podwójnej osi napędowej spełniającej parametry opisane w tym przepisie, jako wymóg techniczny pojazdu jaki musi spełniać każdy pojazd wyposażony w taką oś, a po drugie nie jest przepisem o drogach publicznych. Delegacja do wydania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie została zamieszczona w ustawie o drogach publicznych, lecz wynika z art. 66 ust. 5 P.r.d. W związku zatem z treścią definicji "pojazdu nienormatywnego", norm dopuszczalnych nacisków jakiejkolwiek osi, wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie można uwzględniać przy ustalaniu normatywności bądź nienormatywności pojazdu w tym zakresie.

Granice odpowiedzialności administracyjnej w niniejszej sprawie wyznacza definicja "pojazdu nienormatywnego" z art. 2 pkt 35a P.r.d. oraz w zakresie nacisków osi na drogę, przepisy o drogach publicznych tj. art. 41 u.d.p. oraz rozporządzenie Wykonawcze wydane na podstawie art. 41 ust. 2 u.d.p. Przepisy natomiast, mające zastosowanie w sprawie, regulujące administracyjną odpowiedzialność m.in. załadowcy, w postaci wymierzanej administracyjnej kary pieniężnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Niedopuszczalna jest bowiem, w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) sytuacja, w której dany podmiot będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną za okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

W ustawie o drogach publicznych nie zdefiniowano nacisków osi wielokrotnych, Z definicji legalnej pojazdu nienormatywnego zawartej w ustawie o drogach publicznych wynika, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera wartości dopuszczalnych nacisków dla osi potrójnych, podwójnych lub innych osi wielokrotnych. Nie można absolutnie rozpatrywać wartości osi podwójnych wskazanych w rozporządzeniu w kontekście ustawy o drogach publicznych oraz w kontekście definicji pojazdu nienormatywnego. Ustawa o drogach publicznych w żadnym miejscu nie odnosi się do wartości wskazanych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, ale jasno i precyzyjnie definiuje, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych.

Istniejący obecnie stan prawny, w którym obowiązujące regulacje nie przewidują możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem po drodze publicznej w zakresie nacisków m. in. podwójnej osi napędowej tego pojazdu na drogę, stanowi przeoczenie ustawodawcy, do którego doszło przy nowelizacji z dnia 19 października 2012 r. Ustawodawca nie dostrzegł bowiem, przenosząc definicję pojazdu nienormatywnego do P.r.d., że zmiana przepisów ustawy o drogach publicznych doprowadziła do tego, iż przepisy te nie odnoszą się już m. in. do nacisków np. wielokrotnych osi napędowych czy nie napędowych. Za powyższe przeoczenie ustawodawcy nie mogą być jednak obciążane podmioty administrowane, poprzez rozszerzenie obecnie przewidzianego zakresu ich odpowiedzialności administracyjnej. W związku z powyższym zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem.

Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawa prawną – art. 34 P.p.s.a.

Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszenia prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).

Z akt sprawy wynika, iż w czasie kontroli wyjeżdżającego z terytorium RP trzyosiowego ciągnika samochodowego marki DAF wraz z trzyosiową naczepą ciężarową użytkowanego przez skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą p.n. [...] dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu, obciążenia osi masy całkowitej pojazdu. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenia: dopuszczalnej normy nacisku potrójnej osi naczepy, dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnej długości pojazdu, które to przekroczenia zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii VII a w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej.

Podczas kontroli kierujący pojazdem K.W. okazał zezwolenie kategorii VI na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Zgodnie z art. 2 pkt 35a ustawy Prawo ruchu drogowym, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach ustawy o drogach publicznych, lub którego wymiary albo rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych przepisami tej ustawy.

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania odpowiedniego zezwolenia – art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia odpowiedniej kategorii skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości przewidzianej przepisami ustawy. Dopuszczalne parametry pojazdów poruszających się po polskich drogach publicznych określone zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów (...). W przedmiotowej sprawie ważnym elementem jest prawidłowość dokonanych pomiarów i ważenia. Wagi posiadały świadectwa legalizacji.

Po dokonaniu pomiarów pojazdu stwierdzono przekroczenia norm w zakresie długości nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu.

Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nakładają na przewoźników obowiązki dotyczące zarówno strony technicznej pojazdu jak i ich wymiarów, zgodnie z art. 66 ust. Pkt 4 ustawy pojazd poruszający się po drogach ma być tak zbudowany, wyposażony aby nie powodował niszczenia drogi.

W rozpoznawanej sprawie podstawą uznania kontrolowanego pojazdu za nienormatywny były przekroczenia wielu jego parametrów.

Skarżący uważa, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd, w którym stwierdza się przekroczenia pojedynczej osi napędowej. Ze względu na konieczność ochrony stanu dróg oraz brzmienia załącznika dla zezwolenia kategorii VII mowa jest o "naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Oznacza to, że uwzględniać należy naciski wszystkich osi napędowych i nie napędowych, pojedynczych i wielokrotnych.

Obowiązujące przepisy prawa krajowego jednoznacznie określają wielkości dopuszczalnych nacisków poszczególnych osi. Błędne jest stanowisko skarżącego, że wyłącznie przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej może skutkować uznaniem pojazdu za nienormatywny.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że ustawodawca uregulował jedynie dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej, nie określając w żaden sposób dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla danej drogi jest niedopuszczalne z punktu widzenia ochrony dróg, gdyż to właśnie przekroczenia nacisków osi powodują największe ich zniszczenie. W wyniku prawidłowo dokonanego pomiaru stwierdzono, że nacisk potrójnej osi naczepy wynosił 25 000 kg i przekroczył nacisk dopuszczalny 24 000 kg o 1 0000 kg, masa całkowita pojazdu wynosiła 44810 kg i przekroczyła wielkość dopuszczalną 40 0000 kg, długość pojazdu członowego bez ładunku wynosiła 1770 cm przy dopuszczalnej 1650 cm. Ustalone w trakcie kontroli rzeczywiste parametry pojazdu spowodowały, iż należało zakwalifikować go jako pojazd nienormatywny, dla którego wymagane jest zezwolenie kategorii VII. Przewoźnik nie posiadał takiego zezwolenia wobec znacznego przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi ponad wielkość przewidzianą dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej 11,5 t, nie uprawniało go do poruszania się po drogach publicznych. Ustawodawca ogranicza ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, których naciski osi wraz z ładunkiem lub bez oraz masa całkowita są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla poszczególnych kategorii dróg. Fundamentalne znaczenie ma stwierdzenie deliktu administracyjnego określonego w art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest pojęcie pojazdu nienormatywnego i jego prawidłowa kwalifikacja. Ustawa o drogach publicznych w art. 41 kwestię poruszania się po drogach publicznych pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 przepisu. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu właściwy minister ustala w drodze rozporządzenia wykaz 1) dróg krajowych oraz wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o określonym tu dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi, 2) i dróg krajowych. Definicja pojazdu nienormatywnego określając nacisk pojedynczej jego osi nie oznacza, że pojazdy charakteryzujące się wielokrotnością tego nacisku będą poruszały się po drogach bezkarnie.

Sąd nie podziela zarzutów skargi, a rozstrzygnięcia organów obu instancji są prawidłowe.

Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a.Sąd skargę oddalił.