Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 102/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 24 listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat G. w decyzji z dnia 16 sierpnia 2013r., (znak: ROiK [...]) nakazał współwłaścicielom budynku przy ulicy [...] w K. - M. B. - S. oraz D. S. rozbiórkę "części obiektu budowlanego tj.: rozbudowy budynku położonego przy ul. [...] w K. o pomieszczenie wielofunkcyjne o powierzchni użytkowej ok. 15 m2 oraz o pomieszczenie WC o powierzchni użytkowej 2,4 m2, wykonanej od strony północnej w granicy z działką nr [...] obręb [...] wraz z wykonaną w nich instalacją gazową wodno – kanalizacyjną i elektryczną zrealizowanej bez zgody właściwego organu".

W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2012r. na działce nr ewid.[...] obr. [...] w K., ustalono, że jest tam zlokalizowany "budynek o charakterze użytkowym", którego właścicielem od 1955r. jest M. B.–S..

Następnie organ administracyjny został poinformowany przez Z. K. – F., że w 2002r. M. B. i D. S. przystąpili "do wyburzenia części drewnianej szopy położonej w granicy działek ew. nr [...], i w jej miejsce postawiono murowany obiekt, który narusza prawo własności". Do protokołu Z. K. - F. załączyła mapę dokumentacyjną sporządzoną w 2011 r., z której wynika, że budynek gospodarczy dobudowany do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w K. od strony północno - wschodniej mieści się częściowo na działce nr ewid.[...], a częściowo na działce nr ewid.[...] obr. [...] w K..

Nadto PINB ustalił, brak jest w rejestrach informacji dotyczącej zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych lub wydania decyzji pozwolenia na budowę dla obiektu zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w K., poza pozwoleniem na budowę wewnętrznej instalacji gazowej.

PINB postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013r. (znak: ROiK [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 u.p.b. nałożył na właścicieli ww. działki obowiązek przedłożenia wskazanych w postanowieniu dokumentów w terminie do dnia 15 czerwca 2013r.

Następnie organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia 16 sierpnia 2013r. (znak: ROiK [...]), na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 u.p.b. nakazał M. B. i D. S. rozbiórkę części budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w K..

Odwołanie od niniejszej decyzji złożyli M. B. oraz D. S..

MWINB postanowieniem z dnia 24 lipca 2015r. (znak: [...]) nakazał organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego o wskazane dowody.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 24 listopada 2016r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz 48 ust. 1 i 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm., dalej: "u.p.b.") w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 443, dalej: "ustawa o zmianie u.p.b."), utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 28 czerwca 2015r. w życie weszła ustawa o zmianie u.p.b. Zgodnie z jej postanowieniami "do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie mniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe."

Następnie organ II instancji poddał weryfikacji przyjętą przez PINB podstawę zaskarżonej decyzji oraz przeprowadził ustalenia mające stwierdzić, czy doszło do samowolnej budowy, o której mowa w ust. 1 art. 48 u.p.b.

Wyjaśniono, że w roku 1939 budynek miał bryłę prostokąta o bokach 5,0 m x ok. 9,5 m (tj. o powierzchni ok. 47,5 m2). Do takiej bryły dobudowano "izbę prowizoryczną dla dozorcy sklepów przy ul. [...]" o wymiarach 4,5 m x 3,41 m (tj. o powierzchni 15,345m ). Łączna powierzchnia budynku wynosiła: 62,845 m2. Na omawianym projekcie wskazano również powierzchnię działki, którą określono na 165,00 m2.

Następnie w dniu 20 sierpnia 1996r. M. B. i D. S. nabyli własność przedmiotowej nieruchomości, na której (zgodnie z treścią aktu notarialnego) zlokalizowany jest budynek gospodarczy z 1937r. o powierzchni 130m2. Wskazano także, że aktualnie powierzchnia budynku wynosi ok. 97,26 m2, a powierzchnia działki w granicach wskazanych na mapie wysokościowej wynosi ok. 161,70 m2. Nadto wyjaśniono, że bryła budynku mieszkalno - usługowego została połączona z bryłami budynków gospodarczych i jeszcze powiększona.

Ustalono, że aktualnie bryła budynku jako całość funkcjonalnc składa się z budynku w kształcie z roku 1939, budynku gospodarczego dobudowanego od północnej strony budynku mieszkalno - usługowego, budynku gospodarczego dobudowanego od wschodniej strony budynku, a także dodatkowej przestrzeni, która istniała po wschodniej stronie budynku mieszkalno - usługowego między dwoma budynkami gospodarczymi.

W konsekwencji MWINB uznał, że doszło do rozbudowy budynku mieszkalno – usługowego o budynki gospodarcze i włączenie ich w bryłę budynku.

Dokonując analizy przepisu art. 3 ust. 6, 7a i 8 u.p.b. organ odwoławczy stwierdził, że wskazanych wyżej robót nie można traktować jako przebudowy, gdyż doszło do zmiany kubatury, powierzchni zabudowy pierwotnego budynku. Nie można ich również potraktować jako remontu, gdyż prace nie polegały na zachowaniu pierwotnej bryły budynku.

Następnie organ II instancji ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że do realizacji powyższych robót przystąpiono w roku 2002 (zeznania Z. K. – F., dokumentacja fotograficzna k: 58 do 65 akt PINB, kontrole na działce nr [...]).

Mając na uwadze całokształt akt sprawy oraz to, że inwestorzy przedmiotowych robót nie legitymują się ostateczną decyzją pozwolenia na budowę dla opisanego wyżej zamierzenia inwestycyjnego, MWINB uznał, że właściwym było wdrożenie trybu wskazanego w art. 48 u.p.b.

Nadto, odpowiadając na zarzuty odwołania, MWINB wskazał, że data realizacji nałożonego na inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów wyznaczona w postanowieniu PINB z dnia 10 kwietnia 2013r. była wystarczająca dla realizacji wskazanych w postanowieniu obowiązków. Niemniej jednak jeżeli strony uważały, że nie są w stanie sprostać takiemu terminowi winny wnieść do organu o zawieszenie postępowania wskazując uzasadnione okoliczności (np. fakt oczekiwania na stosowne uzgodnienia właściwych organów).

Tym samym wobec niezrealizowania obowiązku wskazanego w art. 48 ust. 3 u.p.b., nałożony na inwestorów nakaz rozbiórki uznano za prawidłowy. Nadto, w ocenie MWINB zakres rozbiórki jest jak najbardziej zasadny, bowiem pokrywa się z budynkiem gospodarczym, który został włączony w bryłę budynku, a którego lokalizacja narusza prawo własności działki nr ewid.[...] obr. [...] w K. należącej do M. F.. Do takiej konstatacji prowadzi fakt, że aktualnie obowiązujące granice nie zostały jeszcze wzruszone w postępowaniu rozgraniczeniowym i są naniesione na obowiązujące mapy stanowiące dokument urzędowy, w stosunku do którego nie przeprowadzono skutecznego kontrdowodu. Uznano, że nałożony przez PINB zakres obowiązku czyni zadość przepisom u.p.b. a nadto przywraca stan zgodny z prawem poprzez nakazanie rozbiórki tej części budynku, która wybudowana została na działce nie należącej do inwestorów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję MWINB złożyła M. B., reprezentowana przez pełnomocnika i zarzucając:

1. naruszenie art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej jako: "u.p.b.") poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do rozbudowy obiektu budowlanego;

2. naruszenie art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez jego zastosowanie w sprawie;

3. naruszenie art. art. 51 u.p.b. poprzez jego niezastosowanie w sprawie;

4. naruszenie art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego w sprawie oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy;

5.naruszenie art. 107 w zw. z 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji;

6.naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji gdy w sprawie wystąpiło zagadnienie wymagającego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów postępowania – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze, jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa a zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci jej uchylenia. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji uchybień mających wpływ lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Przepis art. 28 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż roboty budowlane - co od zasady - można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W przypadku gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę takiego obiektu (art. 48 ust.1). Jest to sankcja najdotkliwsza i najdalej idąca, jednak przed jej orzeczeniem organ nadzoru budowlanego jest obowiązany przeprowadzić postępowanie umożliwiające sprawcy samowoli budowlanej legalizację wzniesionego obiektu. Legalizacja ta jest procesem wieloetapowym.

Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, wskazany w ust. 2 art. 48 ustawy, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust 2).

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4).

Zatem na postępowanie legalizacyjne składa się wiele etapów, a pierwszym z nich jest wstępna analiza, czy obiekt wybudowany w ramach samowoli budowlanej nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (o ile taki na danym obszarze obowiązuje) lub czy jest zgodny decyzją o warunkach zabudowy (w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a także czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Pozytywna weryfikacja tych okoliczności musi prowadzić do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Z kolei negatywna weryfikacja tych okoliczności skutkować musi wydaniem przez organ decyzji rozbiórkowej.

W przedmiotowej sprawie PINB w K. umożliwił współwłaścicielom doprowadzenie przedmiotowych samowolnie wybudowanych części obiektu na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy prawo budowlane.

Już na wstępnym etapie postępowania, organ administracyjny ustalił, że brak jest podstawowej przesłanki legalizacji obiektu budowlanego, bowiem inwestorzy nie zrealizowali wskazanych w postanowieniu obowiązków oraz nie wskazali żadnych okoliczności, które mogłyby zostać uznane jako realna przeszkoda uniemożliwiająca ich przedłożenie (tj. np. uzasadniająca przedłużenie określonego w postanowieniu terminu czy też zawieszenie postępowania)

Jeżeli adresat postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 nie spełni wszystkich nałożonych na niego obowiązków w wyznaczonym terminie, stosuje się przepis art. 48 ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego powinien w drodze decyzji nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 674).

Z uwagi więc na nieprzedstawienie przez inwestorów, w wyznaczonym terminie, wymaganych dokumentów, co stanowi w sprawie okoliczność niesporną, organ ten zobligowany był, na mocy art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, do orzeczenia nakazu rozbiórki. Stan ten nie uległ zmianie aż do daty orzekania przez organ odwoławczy.

Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

Sąd zaaprobował dokonaną przez organy kwalifikację spornych prac jako rozbudowę, a nie - jak wnosi o to skarżąca, remontu, gdyż w wyniku wykonanych robót doszło do "dodania" obiektowi zlokalizowanemu na dz. nr [...] nowej części, powodując automatycznie zwiększenie jego kubatury oraz powierzchni zabudowy (powierzchnia budynku zapisana w akcie notarialnym jest różna od faktycznej powierzchni budynku o ok.20 m2). Uzyskana zmiana parametrów nie mieści się w pojęciu odtworzenia stanu pierwotnego, gdyż pierwotny stan obiektu uległ zmianie - de facto powstał obiekt o innych parametrach niż obiekt istniejący przed pracami budowlanymi. W konfrontacji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym (m.in. dokumentacja fotograficzna k. 58-65 a. PINB) absolutnie należy wykluczyć lansowaną przez skarżącą tezę o remoncie ww. pomieszczeń, gdyż przeprowadzone prace nie zachowały pierwotnej bryły budynku, sprzed 2002r.

Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego sadu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z 23 listopada 2016r., sygn. akt II OSK [...]: "Pojęcie remontu nie może być rozszerzane na sytuacje polegające na nadbudowie, rozbudowie czy też odbudowie obiektu budowlanego. Za remont nie mogą zostać uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Aby można było mówić o remoncie, musi istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Nie mamy do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Odtworzenie, które obejmuje rozebranie, a następnie odtworzenie właściwe, wiąże się z pojęciem odbudowy".

Wyjaśnić dalej należy, że przyjęty w niniejszej sprawie przedmiot stanowi niewątpliwie całość konstrukcyjno - budowlaną. Dobudowanie do pierwotnie istniejącego na dz. nr [...] budynku mieszkalno-usługowego pomieszczenia "wielofunkcyjnego" o pow. 15 m2 oraz pomieszczenia wc o pow. 2,4 m2 stanowiło rozbudowę tego obiektu. Pomieszczenia te są bowiem konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązane z tym obiektem budowlanym i zapewniają jego obsługę. Roboty budowlane, które prowadzą do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego (tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość, szerokość) stanowią bowiem rozbudowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd [...], LEX 1398413; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr [...], dostępny na stronie internetowej [...]). Artykuł 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wyjaśnia, że budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Zgodnie z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez kubaturę brutto budynku należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto. Z kolei powierzchnię zabudowy opisuje jako powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie naziemne kondygnacje budynku, przy czym zalicza się do niej także wszystkie elementy przewieszenia, które występują w elewacji - m.in. balkony i loggie (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr [...], LEX 753461). Rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd [...], LEX nr 526413).

Podjęte przez inwestorów w 2002 r. zamierzenie inwestycyjne, wymagało uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę (stosownie do stanu prawnego obowiązującego w czasie budowy). Dla dokonania oceny, czy wymagane było pozwolenie na budowę, czy też nie, miarodajna jest zaś data budowy obiektu budowanego lub jego części czy też wykonywania innych robót budowlanych.

Niesporne w sprawie ponadto jest, że inwestorzy wymaganego pozwolenia na budowę nie uzyskali. Zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy Prawo budowlane pozwoleniem na budowę jest decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Pozwolenie na budowę jest opartym na przepisach prawa, pochodzącym od organu administracji publicznej, skierowanym do określonego podmiotu, władczym rozstrzygnięciem dotyczącym uprawnień z zakresu administracji publicznej w konkretnej sprawie administracyjnej (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa2016 r., str. 80).

Jak już wyżej wskazano, brak wymaganego pozwolenia na budowę obligował organy nadzoru budowlanego do zastosowania procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy - Prawo budowlane, którą stosuje się zgodnie ze wskazaniem ust. 1 do obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W odniesieniu do łączących się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania zarzutów nieprawidłowego zastosowania art. 48 p.b. oraz niezastosowania art. 51 p.b. zauważyć należało, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zastosowanie art. 48 p.b. mieć miejsce jedynie w tych przypadkach, kiedy granice legalnej budowy od samowoli budowlanej można łatwo odgraniczyć, bez obawy naruszenia całej konstrukcji obiektu budowlanego i jeżeli może to doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (wyroki NSA z: 31 października 2000 r., IV SA [...]; 8 grudnia 2000 r., IV SA [...]; 23 listopada 2004 r., OSK [...]; 17 kwietnia 2000 r., IV SA [...] oraz glosa aprobująca R. Dziwińskiego, OSP 2001, nr [...], poz. 107, wyrok SN z 6 kwietnia 2001 r., III RN [...], OSNAPiUS 2001, Nr [...], poz. 705). Najczęściej ma to miejsce w przypadku, gdy samowola budowlana stanowi część dobudowaną do obiektu budowlanego wzniesionego legalnie lub jest nadbudową kondygnacji, gdyż wówczas nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nielegalnie wykonanej części obiektu (jeżeli nie zagraża to bezpieczeństwu konstrukcji całego obiektu) może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Wyłączenie zastosowania art. 48 Prawa budowlanego dotyczy zatem przypadków rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego w ten sposób, że rozbudowana część stanowi integralną część obiektu dotychczasowego i połączona jest z nim na trwałe, a rozbiórka nadbudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części (vide wyr. NSA z 10 marca 2017r., sygn. akt II OSK [...]). W przedmiotowej sprawie, analiza całokształtu ustalonych okoliczności, nie wykazuje, że zdemontowanie samowolnie dobudowanych części obiektu jest ze względów technicznych niemożliwa bądź wiązać się musi z rozbiórką całego budynku lub jego znacznej części. Zarzuty skarżącej w tym zakresie mają wymiar jedynie hipotetyczny, albowiem obawy strony, że rozbiórka określonych w nakazie części ww. obiektu pociągnie za sobą istotną ingerencję w pierwotną bryłę budynku, są niczym nieuzasadnione. Ponadto, sam fakt, że przeznaczone do rozbiórki pomieszczenia nie są samodzielnymi częściami obiektu budowlanego, tylko są z nim trwale powiązane - jak wskazano w skardze - poprzez istnienie przejścia miedzy nimi, przewodów kanalizacyjnych, gazowych, elektrycznych, w ocenie Sądu nie uniemożliwia przeprowadzenia ich rozbiórki. Nadto pełnomocnik skarżącej zapytany przez Sąd na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. nie potrafił wskazać, jakie to kwestie techniczne uniemożliwiają nakazaną rozbiórkę.

Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skargi, wskazać należy, że w sprawie nie mógł zaś znaleźć zastosowania tryb określony w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Powoływane przez skarżącą przepisy, tj. art. 50 oraz art. 51 ustawy Prawo budowlane dotyczą innych przypadków niż te określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ww. ustawy które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepisy art. 50 i art. 51 mają również zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach oraz robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem. Wreszcie omawiane przepisy art. 50 i art. 51 mogą mieć także zastosowanie do robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2). Z powyższego wynika, że tryb określony w art. 50 i 51 ww. ustawy nie mógł być w przedmiotowej sprawie zastosowany.

Również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia, którym według skarżącej jest postępowanie rozgraniczeniowe, zdaniem Sądu jest bezzasadny. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd, że kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 pr. bud. rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nieprzedłożenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie określonych dokumentów powoduje zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 pr. bud. Ewentualne wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK [...], wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., II OSK [...], publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Należy w tym miejscu zauważyć, że taki sam pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2015r., II OSK [...]; 15 października 2014r., II OSK [...]; 10 maja 2012r., II OSK [...]).

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz odpowiada wymogom wynikającym z art. 6, art. 7,art. 8,art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 1 i 3 k.p.a. W toku postępowania nie naruszono również innych przepisów postępowania w sposób mogący skutkować uchyleniem wydanych aktów albo stwierdzeniem ich nieważności.

Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiedział również na zarzuty odwołania, co uczynił w sposób niebudzący zastrzeżeń.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.