Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2642/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska (spr.), Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi T.J. V. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w ... z dnia ... maja 2003 r. Nr ... w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w ... z dnia ... lutego 2003 r. nr ... w części dotyczącej odsetek wyrównawczych 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałej części 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w ... na rzecz T.J. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. T.J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "V.", z siedzibą w ..., wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w ... z dnia ... maja 2003 r. Nr ... oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w ... z dnia ... lutego 2003 r. Nr ..., która uznała zgłoszenie celne SAD Nr ... z dnia ... czerwca 2000 r., dotyczące używanej odzieży, dokonane przez Skarżącego, za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła i w konsekwencji zobowiązywała go do wpłacenia na wskazane konto Izby Celnej w ... kwoty 4371,80 zł wraz z odsetkami wyrównawczymi.

W uzasadnieniu swoich decyzji organy celne podniosły, że wbrew deklaracji eksportera zawartej na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego, potwierdzającej unijne pochodzenie zgłaszanej odzieży, holenderskie władze celne, tzn. kraju eksportera, poinformowały, że odzież ta nie posiada statusu produktu pochodzącego z Unii Europejskiej a deklaracja na przedmiotowej fakturze została wystawiona i użyta nielegalnie.

T.J. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie :

• art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 126, art. 127, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej;

• art. 13 § 1 , § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1-3 Kodeksu celnego;

• art. 5, art. 6, art. 16, art. 21, art. 21, art. 24, art. 32 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi – sporządzonego w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 r.;

• przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej.

Dyrektor Izby Celnej w ... wnosił o oddalenie skargi.

Przy piśmie z dnia 14 stycznia 2004 r., w którym podnosił bezzasadność obciążenia go odsetkami wyrównawczymi, Skarżący złożył do akt sprawy, poświadczoną za zgodność z oryginałem, kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w ... z dnia ... grudnia 3003 r., sygn. ..., o umorzeniu śledztwa w skierowanej przeciwko niemu sprawie o przestępstwo skarbowe. Natomiast w toku rozprawy w dniu 21 października 2004 r. pełnomocnik T.J., popierając skargę w zakresie odsetek wyrównawczych, cofnął ją w pozostałej części. W złożonym równocześnie piśmie procesowym z dnia 19.10.2004 r. Skarżący wskazał na treść § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych i sposobu ich naliczania, zgodnie z którym organ celny pobiera odsetki wyrównawcze z wyjątkiem sytuacji, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem Skarżącego sytuacja ta zachodzi w jego przypadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do przepisu art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd, chyba że zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 247 Ordynacji podatkowej. Sąd również nie dopatrzył się w sprawie przesłanek wskazujących, aby cofnięcie skargi miało prowadzić do obejścia prawa. W tych warunkach decyzja Skarżącego wiązała Sąd, który na zasadzie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w zakresie, w jakim skarżący skutecznie skargę cofnął.

W pozostałym zakresie, w którym Skarżący swoje żądania podtrzymał, tj. w odniesieniu do orzeczenia odsetek wyrównawczych, Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Powołując się na § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania organ celny wskazał, iż jest zobligowany wymierzyć i pobrać odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność dłużnika, ponieważ Skarżący załączył do zgłoszenia celnego fakturę opatrzoną nieprawdziwą klauzulą o pochodzeniu towaru, a co więcej – jak wynika z odpowiedzi holenderskiej administracji celnej – nie została ona wystawiona przez eksportera a prawdopodobnie przez polskiego importera. Opierając się na tej informacji organ celny stwierdził, iż klauzula ta została najprawdopodobniej sfałszowana.

Zdaniem Sądu, art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego stanowi jedyną podstawę do weryfikacji dowodów pochodzenia towaru w zakresie nim objętym. Słusznie zatem organ celny argumentował, że informacja holenderskich władz celnych udzielona w tym trybie jest jedyną i wystarczającą w tej sprawie podstawą do tego, by wobec importowanego towaru odmówić zastosowania obniżonej stawki celnej. Nie można się jednak zgodzić się z sytuacją, że przypuszczenie holenderskich władz celnych odnośnie sfałszowania faktury w jakikolwiek sposób wiązało polskie organy celne albo zwalniało je z obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z regulacjami zawartymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś jej art. 122 i 187. W tym zakresie organ celny nie przeprowadził żadnych dowodów, także tych wnioskowanych przez Skarżącego. Skarżący nie mógł zatem udowodnić, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii stanowi, zdaniem Sądu, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższej oceny zaskarżona w zakresie wymiaru odsetek wyrównawczych decyzja nie może być oceniona jako odpowiadająca prawu. Niezależnie od przypisania organom naruszenia przepisów postępowania, decyzja ta jest niezgodna z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku Skarżącego zaś organ w żaden sposób nie wykazał, aby uzyskał on jakąkolwiek korzyść finansową. Brak dowodu, iż Strona odniosła korzyść finansową i obciążenie Skarżącego odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w takim zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.

W opinii Sądu pominięcie przesłanek wymierzenia odsetek wyrównawczych określonych przez ustawę stanowi zasadnicze uchybienie organów celnych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 222 § 5 Kodeksu celnego. Przepis ten upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, w żadnej mierze jednak nie upoważniał do określenia w sposób odmienny niż w ustawie przesłanek wymierzania odsetek wyrównawczych. Wobec powyższego powołanie się na przesłanki zawarte w samym rozporządzeniu jako podstawę wymierzenia odsetek wyrównawczych jest nieprawidłowe, gdyż akt wykonawczy nie może być interpretowany jako regulujący kwestię odsetek w sposób odmienny od art. 222 § 4 Kodeksu celnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zawarte w wyroku rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania zostało wydane przez Sąd na podstawie art. 206 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie niewykonalności decyzji w uchylonej części do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 .

Umorzenie postępowania w pozostałym zakresie znajduje oparcie w przepisie art. 161 § 1 pkt 1 tejże ustawy.

-----------------------

wyrok z dnia 21 października 2004 r.

Sygn. Akt V SA 2642/03 jest prawomocny od dnia 30 grudnia 2004 r.

...................................

podpis sędziego