Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 7/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I - XII ratę 2007 r. 1. stwierdza przewlekłość postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz strony skarżącej - "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. nakazuje ściągnąć od strony skarżącej - "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. A. Spółka z o.o. w Ł. wystąpiła do Wójta Gminy K. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004 r., I-XII 2005 r., I-XII 2006 r., I-XII 2007 r. I-X 2008 r., na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit.b i § 3 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wraz z wnioskiem podatnik złożył skorygowane deklaracje na podatek od nieruchomości za ww. okresy.

Różnica między podatkiem wykazanym w deklaracjach na podatek od nieruchomości za VI-XII 2004, 2005-2006, I-X 2008 r. a korektami tych deklaracji, złożonymi wraz wnioskiem w sprawie stwierdzenia nadpłaty wynosi 332.588,31 zł. Według podatnika różnica ta spowodowana została tym, że "przedmioty opodatkowania nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych."

A. Spółka z o.o., w okresie od dnia 21 maja 2004 roku do dnia 1 października 2008 r. była dzierżawcą nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w K., przy ul. A. 14 na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] r. oraz umowy dzierżawy z dnia [...] r. zawartych z Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa o pow. 22.9520 ha (w roku 2004 r.) o powierzchni 24.0059 ha, (w latach 2005-2008 r.), a w konsekwencji podatnikiem podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że "mając na uwadze definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zawartą w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, wskazane podmioty opodatkowania nie należały do kategorii podmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na okoliczność, że nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W konsekwencji w okresie od 1 czerwca 2004 r. do dnia 1 października 2008 r., winny znaleźć do nich zastosowanie stawki podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla pozostałych gruntów."

W związku z tym, że Spółka do wniosku nie załączyła dowodów oraz nie wskazała przyczyn, dla których część gruntu o powierzchni 174.026 m2 (w roku 2004 r.) oraz 174.573 m2 (w latach 2005-2008) nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i zakwalifikowała je jako grunty pozostałe, organ podatkowy podjął w tym zakresie czynności sprawdzające.

W celu skompletowania materiału dowodowego oraz wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy organ podatkowy dokonał następujących czynności:

1) wezwania Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] z dnia [...] r. skierowane do J. D., wiceprezesa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do złożenia wyjaśnień na piśmie co do posiadanych (dzierżawionych) gruntów, budynków i budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, wskazania podstawy opodatkowania gruntów, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych oraz przedłożenia dokumentów mogących wyjaśnić stan faktyczny sprawy,

2) pismo Nr Fn II 0717/17/2010 z dnia 21 stycznia 2010 r., skierowane do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przy Starostwie Powiatowym w P. w sprawie sporządzenie odbitki mapy do celów lokalizacyjnych,

3) pismo Nr Fn II 0717/20/2010 z dnia 21 stycznia 2010 r., skierowane do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przy Starostwie Powiatowym w P.,

4) pismo Nr Fn II 0717/18/2010 z dnia 21 stycznia 2010 r., skierowane do Starostwa Powiatowego w P., Wydział Architektury i Budownictwa w sprawie informacji o rodzaju budynków,

5) postanowienie Nr Fn II 3110/4-7/2010 z dnia 15 marca 2010 r. skierowane do J. D., wiceprezesa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w sprawie powiadomienia o terminie oględzin (oględziny przeprowadzone w dniu 25 marca 2010 r.).

W przedmiotowej sprawie w związku z wszczętym postępowaniem podatkowym Wójt Gminy K. wydał następujące decyzje:

1) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004 r.,

2) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2005 r.,

3) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2006 r.,

4) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r.,

5) Nr [...] z dnia [. r. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-X 2008.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Wójt Gminy K. w decyzji nr [...] z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 r. do 2008 r. w kwocie 332.588.31 zł. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się podatnik, składając w dniu 18 czerwca 2010 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..

Na podstawie decyzji Nr [...] , SKO [...], SKO [...], SKO [...], SKO [...], SKO [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , postanowiło o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone decyzje nie spełniały wymogów określonych w art. 240 § 4 Ordynacji podatkowej, jak również wskazano, że organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, powinien wyjaśnić, czy dany podmiot opodatkowania ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

W ponownym postępowaniu w celu skompletowania materiału dowodowego oraz wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy strony dokonały następujących czynności:

1) wezwanie Nr Fn II 3110/3-24/2010 z dnia 17 listopada 2010 r. skierowane do J. D., wiceprezesa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do złożenia wyjaśnień na piśmie co do posiadanych (dzierżawionych) gruntów, budynków i budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, wskazania podstawy opodatkowania gruntów, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych oraz przedłożenia dokumentów mogących wyjaśnić stan faktyczny sprawy (opinia biegłego rzeczoznawcy).

2) orzeczenie techniczne wykonane na zlecenie A. Spółka z o.o. sporządzone przez Akademicki Ośrodek Naukowo-Techniczny Z. K., E. S., M. T. Spółka jawna z siedzibą w Ł., ul. B. 54/56 w zakresie klasyfikacji terenów w K., ul. A. 14, (działki nr [...], [...] i [...]), przedłożone w organie podatkowym w dniu 11 lutego 2011 r.

3) opinia biegłego sporządzona na zlecenie Wójta Gminy K. przez Naczelną Organizacje Techniczną w Ł. - rzeczoznawcę Województwa [...] w zakresie ocen oddziaływania na środowisko dr inż. Z. S., złożona w dniu 21 kwietnia 2011 r.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w zakresie czynności prowadzonych w roku 2010 oraz opinii biegłych przedłożonych postępowaniu prowadzonym w roku 2011, Wójt Gminy K. ponownie wydał następujące decyzje:

1) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004 r.,

2) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2005 r.,

3) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2006 r.,

4) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r.,

5) Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-X 2008 r.

- od których podatnik złożył w dniu 30 czerwca 2011 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..

W przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 do 2008 Wójt Gminy K. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego za ww. okres. Organ podatkowy uznał, że rozstrzygnięcie to dotyczy rozpatrzenia odwołań Spółki z o.o. A. od decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego za lata 2004-2008 przez organ II instancji i do tego czasu zawiesił postępowanie w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.

W związku ze złożonymi odwołaniami od decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, organ II instancji zgodnie z decyzjami Nr SKO [...], SKO [...] z dnia [...] r. postanowił o uchyleniu w całości zaskarżonych decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie za lata 2004-2005 oraz na podstawie decyzji nr SKO [...], SKO [...], SKO [...] z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżone decyzje organu za lata 2006-2008 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W związku z orzeczeniem wynikającym z decyzji organu odwoławczego, organ podatkowy pierwszej instancji w dalszych czynnościach w sprawie zasięgał opinii w zakresie interpretacji prawa podatkowego oraz prawidłowego kierunku rozstrzygnięcia.

Z uwagi na szczególnie skomplikowany charakter sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. zawiadomiono podatnika o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do 30 czerwca 2012 r. W okresie tym, organ podatkowy dokonał szeregu czynności na okoliczność rozpatrzenia wniosku podatnika. Przedmiotem rozstrzygnięcia był fakt, że w ocenie organu II instancji, po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie ma podstaw do wydania decyzji w sprawie określenia podatku od nieruchomości. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. umorzyło postępowanie podatkowe w tym zakresie za lata 2004-2005 jako bezprzedmiotowe. Przedmiotem wyjaśnienia był fakt, że zgodnie z wcześniejszą decyzją SKO [...] z dnia [...] r., decyzja Wójta Gminy K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004 została uchylona do ponownego rozpatrzenia. Dlatego też organ podatkowy prowadził dalsze czynności w tym zakresie, zgodnie z zaleceniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za rok 2004 i kolejne lata.

Organ podatkowy II instancji w decyzji nr SKO [...] z dnia [...] r. w uzasadnieniu wskazał również, że przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji wymiarowej w sprawie z wniosku o zwrot nadpłaty, jeżeli podatek wynikający z pierwotnej deklaracji został wykazany we właściwej wysokości. (decyzja SKO w Ł. na odwołanie wniesione przez B. Spółka z o.o w upadłości likwidacyjnej, będącej dzierżawcą przedmiotowego terenu w kolejnych latach 2008-2011).

W zakresie rozpatrzenia wniosku za lata 2004-2005 oraz dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie za kolejne lata wątpliwości konsultowane były na kilku szkoleniach o tematyce z zakresu podatków lokalnych, prowadzonych przez prof. zw. dr L. E. oraz dr R. D..

Wobec odmiennego stanowiska w tej sprawie praktyków prawa podatkowego, stwierdzającego, że zalecane jest wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przed decyzją o odmowie stwierdzenia nadpłaty lub w sprawie stwierdzenia nadpłaty, organ za konieczne uznał zasięgnięcie opinii innych organów.

W zakresie dalszych ustaleń, pismem nr RFN.3120.2.2012.AR z dnia 23 marca 2012 r. organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił się do Ministerstwa Finansów, Departament Podatków Lokalnych, w sprawie interpretacji prawa podatkowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości. Zgodnie z pismem nr PL/LS/833/36/SIA/12/106 z dnia 18 czerwca 2012 r. Ministerstwo Finansów, Departament Podatków Lokalnych przedłożyło swoją opinię w tym zakresie w dniu 22 czerwca 2012 r.

W związku z ww. ustaleniami w sprawie, organ doszedł do wniosku, że należne jest wydanie decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.

W związku z tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaleciło dalsze postępowanie w sprawie zebrania materiału dowodowego na okoliczność występowania na przedmiotowych gruntach "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, (decyzja SKO.[...] z dnia [...] r. dot. uzupełnienia protokołu z oględzin oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa lub ochrony środowiska) organ podatkowy pierwszej instancji prowadził w tej sprawie konsultacje (telefoniczne) z następującymi instytucjami:

1) Wojewódzkie Biuro Geodezji, Ł., ul. C. 14,

2) Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, Ł., ul. D. 10,

3) Okręgowa Stacja Chemiczno - Rolnicza w Ł., Ł., ul. E. 16 A.

W ocenie organu, powyższe ustalenia były niezbędne w zakresie podjęcia dalszych czynności w przedmiotowej sprawie lub wydania decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. w przedmiocie przyjęcia ustaleń wynikających z przedłożonego przez Spółkę orzeczenia technicznego.

W wyniku złożenia przez A. Spółkę z o.o. ponaglenia i w związku z tym przesłaniem akt administracyjnych sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., poinformowano podatnika w piśmie przewodnim Nr [...] z dnia [...] r., że wniosek w przedmiocie nadpłaty zostanie rozpatrzony niezwłocznie po rozpatrzeniu sprawy przez organ II instancji i zwrocie przedmiotowych akt. W związku z powyższym, zgodnie z postanowieniem Wójta Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. organ podatkowy przesunął termin załatwienia sprawy do 30 sierpnia 2012 r. W przedmiocie złożonego ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniami nr [..], [...], [...], [...], [...] z dnia [...] r. uznało ponaglenie za nieuzasadnione z uwagi na to, że organ podatkowy pierwszej instancji podejmował czynności związane z załatwieniem wniosku.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. A. Sp. z o.o. w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K., zarzucając (w zakresie bezczynności) naruszenie art. 121 § 1, art. 125 i art. 139 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa przez niezachowanie terminów do załatwienia sprawy.

Ewentualnie na okoliczność nieuwzględnienia powyższego, na podstawie art. 53 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., zaskarżyła przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K. w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004r., I-XII 2005r., I-XII 2006r., I-XII 2007r., I-X 2008r., zarzucając mu naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej przez niezachowanie terminów do załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o:

- zobowiązanie Wójta Gminy K. do wydania decyzji we wskazanej sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi,

- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że Wójt Gminy K. zawieszając postępowanie prowadzone wobec A. Sp. z o.o. w sprawie wydania decyzji o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za ww. okresy oparł się w swym stanowisku o potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Strona skarżąca wskazała, że przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji wymiarowej w sprawie z wniosku o zwrot nadpłaty, jeżeli podatek wynikający z pierwotnej deklaracji (wcześniej złożonej, ostatniej korekty deklaracji) został wykazany we właściwej wysokości lub w wysokości wyższej niż należna. Postępowanie nadpłatowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego. Jeżeli organ podatkowy w stosunku do podatnika składającego korektę deklaracji poweźmie wątpliwość, czy dane podane we wniosku i skorygowanej deklaracji są prawidłowe, uprawniony jest do przeprowadzenia czynności sprawdzających. W sytuacji, gdy czynności te dają podstawę do uznania, że wysokość zobowiązania podatkowego wykazana w deklaracji została zaniżona, jedynie wówczas istnieje możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania wymiarowego. Jeśli w postępowaniu tym zostanie w sposób stanowczy ustalone, że pierwotna deklaracja opiewała na zbyt niską kwotę podatku, wówczas organ jest obowiązany do określenia zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Reasumując, jeżeli w stosunku do podatnika składającego korektę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty dochodzi do ustalenia, że nie tylko nadpłata nie występuje, ale podatek został uiszczony w zbyt niskiej wysokości, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, zachodzi konieczność określenia jego prawidłowej wysokości w drodze decyzji. Taka sytuacja ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy w pierwotnie złożonej deklaracji wykazano kwotę podatku niższą od należnej. Stanowi o tym wprost art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

W związku z tym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydawania decyzji wymiarowych, tj. decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego, bez prawomocnego zakończenia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, tym samym nie można uznać, że rozstrzygnięcie w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Niezależnie od powyższego wskazano, że po podjęciu zawieszonego postępowania Wójt Gminy K. nie załatwił sprawy w ustawowym miesięcznym terminie, zawiadamiając o tym jednocześnie A. Sp. z o.o. pismem z dnia 16 lutego 2012r. oraz wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na 30 czerwca 2012r., którego to terminu organ ten także nie dochował.

Wójt Gminy K. powyższe argumentował potrzebą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. skompletowania materiału dowodowego, jednocześnie nie wskazując w jakim zakresie materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony, co ma istotne znaczenie przy uwzględnieniu stanowiska A. Sp. z o.o. wskazującego, że materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie jest w zupełności wystarczający do dokonania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Ponadto A. Sp. z o.o. poddała w wątpliwość dokonywanie przez Wójta Gminy K. jakichkolwiek działań mających na celu załatwienie sprawy w ustawowym terminie, tj. gromadzenia potrzebnego materiału dowodowego, jeżeli nawet taki materiał byłby do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędny, co wynika choćby z faktu, że w piśmie z dnia 27 czerwca 2012r. Wójt Gminy K., ustosunkowując się do ponaglenia skarżącego na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w terminie z dnia 23 maja 2012r., wskazywał, że działania podejmowane przez tenże organ w głównej mierze skupiały się na ustaleniu interpretacji prawa podatkowego, tj. ustaleniu czy istnieje obowiązek określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za ww. okresy oraz, co wynika bezpośrednio z treści pisma Wójta Gminy K. z dnia 23 marca 2012r. skierowanego do Ministra Finansów, ustaleniu terminu do jakiego Wójt Gminy K. może rozpatrywać wniosek o stwierdzenie nadpłaty za lata 2004-2009.

W ocenie Skarżącej, Wójt Gminy K. swoim działaniem nie dążył do zebrania materiału dowodowego na okoliczność występowania "względów technicznych" dotyczących przedmiotowych gruntów w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W celu uzupełnienia materiału dowodowego Wójt Gminy K. ograniczył się jedynie do konsultacji telefonicznych z Wojewódzkim Biurem Geodezji, Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną, Okręgową Stacją Chemiczno-Rolniczą, nie wskazując przy tym na zakres, przebieg i wyniki tychże konsultacji, informacji o tych konsultacjach, ich zakresie, przebiegu i wynikach nie ma także w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie wskazując m.in., że w związku z dalszym postępowaniem podatkowym w przedmiocie rozpatrzenia sprawy podjął następujące czynności oraz wydał następujące pisma:

1) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia ww. stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zabranego materiału dowodowego w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

2) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia ww. stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zabranego materiału dowodowego w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2005 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

3) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia ww. stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zabranego materiału dowodowego w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2006 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

4) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przesunięcia do 17 września 2012 r. terminu rozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

5) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przesunięcia terminu do 17 września 2012 r. rozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2005 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

6) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przesunięcia terminu do 17 września 2012 r. rozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2006 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

W związku z powyższym, organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że w dalszym postępowaniu podatkowym w sprawie złożonego wniosku w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata VI-XII 2004, I-XII 2005,I-XII 2006 - dnia 17 września 2012 r. zostaną wydane decyzje w tej sprawie.

7) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie określenia ww. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r.(zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

8) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie określenia ww, wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

9) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do 15 października 2012 r. w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

10) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do 15 października 2012 r. w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-X 2008 r.(zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 30 sierpnia 2012 r.)

11) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia ww. stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zabranego materiału dowodowego w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r. (pismo wysłane dnia 14 września 2012 r.)

12) postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia ww. stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zabranego materiału dowodowego w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r. (pismo wysłane dnia 14 września 2012 r.)

W związku z powyższym, organ podatkowy poinformował, że w dalszym postępowaniu podatkowym w sprawie złożonego wniosku w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata I-XIl 2007,I-X 2008 decyzje zostaną wydane do dnia 15 października 2012 r.

W piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. Wójt Gminy K. wskazał, że w dniu [...] r. wydał decyzje w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za VI-XII 2004,I-XII 2005, I-XII 2006, zaś [...] r. decyzje w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r. oraz postanowienia w sprawie przesunięcia do 31 grudnia 2012 r. terminu rozpatrzenia wniosku w zakresie stwierdzenia nadpłaty.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 13 grudnia 2012 r. skargi zostały rozdzielone na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. Niniejsza sprawa dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII 2007 r.

Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował skargę w ten sposób, że w sprawach dotyczących lat 2004, 2005 i 2006 wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, natomiast w odniesieniu do lat 2007 i 2008, z uwagi na niewydajnie przez organ wnioskowanych decyzji, wniósł o stwierdzenie bezczynności. Wskazał ponadto, że przesłanki przewlekłości postępowania należy badać i oceniać od dnia 11 kwietnia 2011 r.

Pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. Wójt Gminy przesłał do Sądu wydaną w dniu [...] r. decyzję w sprawie odmówienia stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-XII ratę 2007 r. oraz z tej samej daty decyzję w sprawie odmówienia stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za I-X ratę 2008 r., poprzedzone wydanymi postanowieniami z 14 grudnia 2012 r. w sprawie wyznaczenia terminu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału , także załączonymi do przedmiotowego pisma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a., bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów administracji podlega kontroli sądowej, jeżeli polega ono na braku wydania decyzji administracyjnej, niektórych kategorii postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, względnie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Z kolei w myśl art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Na wstępie wskazać należy, że w wyniku sprecyzowania skargi jej przedmiot skarżący zdefiniował w ten sposób , iż skierowana jest na bezczynność Wójta Gminy K. w odniesieniu do nie załatwienia sprawy w zakresie złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty za rok 2007 w podatku od nieruchomości. Na usprawiedliwienie podniesionego zarzutu wskazał na naruszenie terminów określonych w art. 139 § 1 Op. oraz naruszenie wynikającej z art. 125 § 1 Op. zasady szybkości postępowania.

Tytułem wprowadzenia do dalszych rozważań zauważyć wypada ,że ustawodawca odróżnia dwie instytucje mające służyć ochronie podmiotu domagającego się załatwienia sprawy w przewidzianym przez prawo terminach. Są to – stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości postępowania o różnych zabarwieniach . W przeciwieństwie do skargi na bezczynność organu – znanej już wcześniej , skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest instytucją nową , wprowadzoną do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a, z dniem 11 kwietnia 2011 r. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6 poz. 18). Nowela ta nie określa na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania". Ustawodawca w obrębie przepisów normujących "bezczynność" dodał nie znane poprzedniemu stanowi prawnemu pojęcie "przewlekłości" , jednak nie zdecydował się na sformułowanie jej definicji legalnej. W tej sytuacji ocena, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki umożliwiające stwierdzenie bezczynności czy też przewlekłości postępowania administracyjnego oraz czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy do sądu rozpoznającego skargę w tym zakresie. Oznacza to , że punktem wyjścia do dokonania prawidłowej oceny postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy K. , któremu skarżący zarzuca bezczynność jest dokonanie wykładni przepisu art. 149 p.p.s.a. z punktu widzenia zawartych w nim instytucji bezczynności i przewlekłości . Zwykło się przyjmować, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie (P. Gołaszewski "Bezczynność organów administracji publicznej jako przedmiot skargi do sądu administracyjnego (aspekty prawno-procesowe)" – "Przegląd sądowy" 2009, Nr 6, s.80-81, a także wyrok WSA we Wrocławiu z 26 kwietnia 2010 r. II SAB/Wr 2/10). Kluczowe dla stwierdzenia "bezczynności" jest więc niezałatwienie sprawy w terminie - i to niezależnie od tego, jakie były tego powody i w jakim stopniu organ wykazywał się aktywnością podczas prowadzonego postępowania, którego jednak nie zakończył (Paweł Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej". Zeszyty naukowe sądownictwa administracyjnego Nr 5 z 2011r., oraz cytowany już wyrok WSA we Wrocławiu z 26 kwietnia 2010 r.). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności to, czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte (dokonane). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź nie dokonał stosownej czynności. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, pozwala określić te zaniedbania jako bezczynność (Zbigniew Kmieciak op. cit. oraz powołane tam wyroki: wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2006 r. IV SAB/Wa 158/05 i wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2008 r. VI SAB/Wa 36/08 oraz wyrok NSA z 4 marca 2003 r. I SAB/Łd 23/02, wyrok WSA w Rzeszowie z 8 grudnia 2011 r. , sygn. akt I SAB/Rz 5/11; wyrok WSA we Wrocławiu z 11 września 2012 r. sygn. I SAB/Wr 8/12 ).

Z kolei pojęcie "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy wypełniać takimi stanami faktycznymi, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynność" organu. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy (Paweł Kornacki op. cit., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wydanie IV - teza 35 do art. 3), tyle że w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Warszawa 2011, str. 238); pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie niesprawność działań organu w ramach terminu podstawowego, jeśli sprawa mogła być załatwiona w okresie krótszym, zarówno gdy organ dokonywał określonych czynności lecz nieskuteczne, jak i - tym bardziej - jeśli w tym okresie organ żadnych czynności nie podjął. Poza tym "przewlekłością" będzie stan, w którym organ administracyjny albo w sposób bezzasadny "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., powołując się na przyczyny niezależne od niego uniemożliwiające zachowanie terminu podstawowego, albo gdy bieg terminu jest zatrzymany. Zatem kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania objęła brak należytego zaangażowania organu administracyjnego w załatwienie sprawy indywidualnej na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących (Paweł Kornacki op. cit. i powołane tam: literatura i orzecznictwo).

Z uwagi na to ,że przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w brzemieniu nadanym mu ustawą zmieniającą ( o czym już wcześniej ) obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Sąd uznał za stosowne odnieść się do kwestii intertemporalnych w nawiązaniu do przewlekłości postępowania w sytuacji gdy zarzut taki dotyczy po części także okresu sprzed jego obowiązywania. Innymi słowo chodzi o to , czy wskazana norma prawna w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. wiąże sąd w tym znaczeniu , iż bada on w aspekcie przewlekłości sprawność postępowania przed tą datą , czy też dotyczy wyłączenie stanu przewlekłości istniejącego w okresie obowiązywania ustawy w nowym brzemieniu . Podkreślić należy ,że ustawa nowelizująca w poruszonej kwestii nie zawiera przepisów przejściowych. W tej kwestii sąd podziela pogląd P. K. zawarty w cytowanym już opracowaniu , wraz z powołanym tam orzecznictwem ( także Trybunału Konstytucyjnego ) oraz poglądami doktryny , opowiadający się za przyjęciem koncepcji wstecznego zastosowania ustawy nowej , co sprowadza się do dopuszczenia stwierdzenia przewlekłości postępowania także odnośnie do tej jego części , która miała miejsce przed dniem 11 kwietnia 2011 roku.

W następnej kolejności wobec brzemienia art. 149 § 1 in fine p.p.s.a. nakazującego sądowi stwierdzenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa odnotowania wymaga , że regulacja ta wprowadzona została do porządku prawnego z dniem 17 maja 2011 r. ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa ( Dz.U. nr 34 poz. 173 ) . W tym akcie prawnym – inaczej niż w ustawie z dnia 3 grudnia 2010 r. ( op. cit. ) – prawodawca wprowadził przepis przejściowy o szerokim zakresie zastosowania. Jest nim art. 16 ustawy z 20 stycznia 2011 r. wedle którego , jej przepisy stosuje się do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych , które nastąpiły od dnia wejścia w życie tej ustawy. Oznacza to ,że stwierdzenie przez sąd , iż niesprawność postępowania przed organem administracji publicznej w sprawie indywidualnej narusza prawo rażąco , jest możliwe tylko odnośnie do tych czynności , które wadliwie podjęto, albo których wadliwie zaniechano począwszy od 17 maja 2011 r. , choćby działanie lub zaniechanie rozpoczęło się wcześniej. Innymi słowy istotnym dla sądu jest wyłącznie zachowanie organu w czasie obowiązywania nowej regulacji.

Mając na uwadze przytoczone wyżej stanowisko, co do znaczenia , obwiązywania oraz stosowania pojęć, którymi ustawodawca posłużył się w art. 149 par. 1 p.p.s.a., podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 30 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 594/12 , iż skutek stwierdzenia przez sąd administracyjny obu tych odmian nielegalnej ( bezprawnej ) pasywności organu administracji tj. zarówno bezczynności , jak i przewlekłości postępowania jest na gruncie art. 149 par 1 p.p.s.a. ten sam. Co więcej sąd ten skonstatował ,że co do zasady błędne zakwalifikowanie rodzaju nielegalnej pasywności organu administracji publicznej ( jeśli ona w ogóle wystąpiła ) nie ma znaczenia dla wyniku postępowania sądowego.

Poza tym , nie należy tracić z pola widzenia treść art. 134 § 1 p.p.s.a. , regulującego zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani jej podstawą prawną. Oznacza to ,że bada skargę w pełnym zakresie , w granicach sprawy w sensie materialnoprawnym, i może zastosować przewidziane prawem środki z powodu innych uchybień niż te , które wskazuje skarżący. Tym samym w zakresie skargi dotyczącej przewlekłości postępowania sąd powinien mieć na uwadze każdy jej poziom , który uzasadnia zastosowanie środków określonych w art. 149 §1 p.p.s.a. , niezależnie , czy skarga zarzuca bezczynność organu , czy przewlekłość postępowania ( por. Paweł Kornacki op.cit . ).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy oraz odnosząc się do jej okoliczności poprzez wskazane wyżej regulacje prawne oraz nadane im znaczenia, nie ma wątpliwości , że toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości m.in. za 2007 r. zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 22 grudnia 2009 roku . Po raz pierwszy organ załatwił wniosek decyzją z dnia [...] r. , uchyloną następnie przez SKO w Ł. decyzją z [...] roku. Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. , w odniesieniu do 2007 roku , pełnomocnik strony sprecyzował żądanie skargi w ten sposób , iż wniósł o stwierdzenie bezczynności organu wobec nie wydania do tej pory oczekiwanego aktu. Stosowna decyzja obejmująca ten okres odmawiająca stwierdzenia nadpłaty wydana została dopiero [...] r. , o czym Wójt Gminy K. poinformował Sąd pismem z 31 grudnia 2012 r. , załączając na tą okoliczność właściwą dokumentację. Ten okres załatwiania sprawy należy odnieść do unormowań Ordynacji podatkowej obligujących organ do działania wnikliwego i szybkiego . W art. 125 § 1 Op. zawarta została ogólna zasada szybkości postępowania podatkowego. Jej realizacja gwarantowana jest przepisem traktującym o terminie załatwienia sprawy tj. normą zawartą w art. 139 Op. Zgodnie z § 1 tego przepisu załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Z kolei w myśl art.140 §1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Biorąc pod uwagę podniesione przez skarżącego zarzuty wydawania przez Wójta poszczególnych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy przy jednoczesnym poniechaniu podejmowania koniecznych czynności procesowych, Sąd wyraża przekonanie, że sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia opieszałego działania organu, bowiem istotna jest przyczyna zwłoki, którą organ jest obowiązany wskazać. Wyznaczenie przez organ w trybie art.140 §1 O.p. terminu nie oznacza automatycznie, że organ dotrzymał terminu z art.139 §1 O.p. i nie ponosi żadnych ujemnych konsekwencji swojego opieszałego działania.

W tym miejscu odnotować należy , że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu sąd administracyjny nie wnika w merytoryczną poprawność działania organu, co do istoty wniosku strony, inicjującego dane postępowanie, a jedynie bierze pod uwagę sam fakt, czy w dacie orzekania przez Sąd, organ załatwił w przewidzianej prawem formie żądanie strony zawarte w jej wniosku a jeśli tak to czy nastąpiło ono w przewidzianym terminie. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do ustalenia, czy organ administracji publicznej rzeczywiście pozostaje w zwłoce. Stąd też rozpatrując skargę w niniejszej sprawie Sąd nie jest władny ocenić, czy podejmowane przez organ czynności (zwracanie się do rozmaitych organów, wezwania kierowane do strony , przeprowadzane wizje lokalne etc. ) były podejmowane zasadnie, a jedynie, czy w ramach obranego kierunku postępowania organ rzeczywiści podejmował działania zmierzające (przynajmniej w jego przekonaniu) do zakończenia sprawy, czy też pozostawał bezczynny lub jego czynności nosiły jedynie pozory działania np. sprowadzając się do wydawania kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy bez wyraźnych ku temu powodów.

Oznacza to tyle ,że poza zainteresowaniem sądu pozostaje kwestia szeroko podejmowana przez strony na etapie prowadzonego postępowania oraz odnotowana w skardze i odpowiedzi na nią, zawarta w pytaniu - czy warunkiem stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości było uprzednie określenie podatnikowi ( stronie ) wysokości zobowiązania podatkowego w tym podatku ?

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy postępowanie trwało ponad dwa i pół roku. W tym czasie decyzje Wójta w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości były dwukrotnie uchylne a z treści uzasadnienia decyzji SKO w Ł. wynikało, co stanowiło o istocie wniosku . Jego rozpatrzenie wymagało jedynie oceny czy część nieruchomości pozostająca w dyspozycji podatnika z uwagi na względy techniczne o jakich mowa w art. 1 a ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. nr z 201 r. nr 95 poz. 613 ) nie powinna podlegać opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jest to w oceni sądu okres nadmiernie długi , tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę także i to ,że sprawa nie należy do skomplikowanych pod względem faktycznym czy prawnym.

Tymczasem z przebiegu prowadzonego postępowania w zakresie rozpoznania wniosku strony wynikało ,że w ocenie organu jest on immanentnie związany z określeniem zobowiązania w podatku od nieruchomości, jako warunkiem wstępnym i nieodzownym orzekania o nadpłacie. Nawet teoretycznie gdyby przez chwilę przyjąć za słuszną tą tezę to i tak rozpoznanie ten samej kwestii tzw. względów technicznych również i w tym postępowaniu nie wymagało tak długiego okresu czasu.

Znamiennym jest to ,że decyzja w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty po raz pierwszy wydana została [...] r. , którą SKO uchyliło decyzją z dnia [...] r. znak [...] , wskazując na konieczność rozważenia czy zachodzi potrzeba powołania dowodu z opinii biegłego celem ustalenia , czy przedmiotowe nieruchomości ( biorąc pod uwagę ich stan techniczny ) mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika – Spółkę. Postanowieniem z [...] r. a więc dopiero po upływie ponad 6 miesięcy Wójt Gminy K. zdecydował o powołaniu z urzędu rzeczoznawcy, co prawda w odniesieniu do postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2009 , notabene wszczętego z urzędu , jednakże w przedmiocie rozstrzygnięcia tej samej kwestii, na co wskazuje teza dowodowa , która brzmi : czy przedmiotowe grunty objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty stanowią grunty nie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1 a ust 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu postanowienia nawiązano wprost do wniosku strony z 22 grudnia 2009 r. uznając za konieczne skorzystanie z wiadomości specjalnych , którymi nie dysponował organ. Jak wynika z akt sprawy , opinią tą organ dysponował już 21.04.2011 r. ( protokół przekazania dokumentacji ) .

Tymczasem usprawiedliwiając nie załatwienie sprawy w terminie organ w wydawanych kolejnych postanowieniach o jego przedłużeniu podawał ten sam powód – skompletowanie materiału dowodowego ( vide : postanowienie z 10.03.2010 r. , postanowienie z 16 lutego 2012 r. , postanowienie z 29 czerwca 2012 r. ). Tego rodzaju powody żadną miarą nie mogą stanowić o zasadności nie załatwienia sprawy w terminie. Ich wskazywanie w tak ogólnie przyjętej formule ( skompletowanie materiału dowodowego ) powoduje ,że organ pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą w zakresie konieczności i zasadności podejmowanych czynności procesowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy powoływanie się wielokrotnie na tą samą wskazaną wyżej przyczynę i wyznaczając nowy termin nakazuje przyjąć ,że organ nie radził sobie z prowadzonym postępowaniem, prowadził je opieszale, wydając kolejne postanowienia w trybie art. 140 Op. bez uzasadnionych powodów.

W ocenie sądu nie są nimi, z całą pewnością, wskazane okoliczności, jak prowadzenie konsultacji telefonicznych z takimi instytucjami jak ; Wojewódzkie Biuro Geodezji w Ł., Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Ł. czy Okręgowa Stacja Chemiczno – Rolnicza w Ł. albowiem formalnie ich nie odnotowano w aktach sprawy, tym samym nie jest znany ich zakres oraz czemu miały one służyć. Podobnie należy odnieść się do prowadzenia konsultacji na kilku szkoleniach prowadzonych przez Prof. L.E. oraz dra R.D.. Nie usprawiedliwia zwłoki organu w załatwieniu wniosku także zwracanie się przez organ do Ministerstwa Finansów Departament Podatków Lokalnych w sprawie interpretacji prawa podatkowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości. Jak słusznie zauważył skarżący nie może on ponosić niedogodności z powodu braku wiedzy organu rozpoznającego jego wniosek w sytuacji gdy na mocy art.14 j Op. organ ten w zakresie podatku od nieruchomości jest zobowiązany do wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Brak sprawności prowadzonego postępowania potwierdza także sam organ stwierdzając ,że postępowanie w ostatnim okresie było zachowawcze, a przyczyną tego stanu sprawy była obawa o prawidłowy tok kolejnego postępowania które dwukrotnie ( w zakresie określenia daniny – przypis Sądu ) było uchylane przez organ II instancji. Notabene dopiero w dniu 15 października 2012 r. w wydanym kolejnym postanowieniu w trybie art. 216 Op. w zw. z art. 139 § 1 i art. 140 § 1 Op. przedłużając termin rozpoznania wniosku organ usprawiedliwił tą potrzebę koniecznością zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r.

Taki sposób procedowania nie może zyskać aprobaty i przesądza o tym ,że wydłużony okres prowadzenia sprawy należy potraktować jako nieusprawiedliwiony żadnymi szczególnymi okolicznościami.

Z całą pewnością w demokratycznym państwie prawnym nie może być uznaną za legalną pasywność organu polegająca na długotrwałym i bez widocznego końca przesuwaniu terminu załatwienia sprawy , przy powoływaniu się na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność dysponowania wiedzą , która z istoty sprawowanej funkcji przysługuje Wójtowi jako organowi podatkowemu w odniesieniu do podatku od nieruchomości, i którą konsultować musi w celu załatwienia wniosku strony.

Wobec faktu wydania przez organ decyzji w przedmiocie wniosku strony w dniu [...] r. ustał stan bezczynności. Nie oznacza to jednak ,że sąd nie ma obowiązku zweryfikować twierdzenia skarżącej Spółki o naruszeniu jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki także w aspekcie przewlekłości postępowania.

Uznając , iż miała miejsce przewlekłość postępowania w sprawie, sąd uwzględnił cały okres od złożenia wniosku ( grudzień 2009 ) do wydania przez organ decyzji tj. [...] r.

Sam fakt podjęcia i doręczenia przez organ decyzji administracyjnej kończącej postępowanie prowadzone przewlekle , nie sanuje przewlekłego jego prowadzenia. Pogląd ten jest utrwalony w judykaturze , który sąd rozpoznający sprawę podziela ( por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1360/12 ).

Stwierdzając w pkt 2 wyroku , że zaistniała w rozpoznawanej sprawie przewlekłość organu ma charakter rażącego naruszenia prawa sąd miał na uwadze utrwalone w tym zakresie poglądy judykatury oraz piśmiennictwa – wobec braku zdefiniowania tego zwrotu przez ustawodawcę, iż należy pojmować go jako oczywiste, jaskrawe naruszenie prawa, w tym przypadku relatywizowane do czasu lub sposobu działania organu w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej. Termin "rażący" definiowany jest w języku polskim jako cecha ujemna, dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, bardzo duża lub niewątpliwa. W przedmiotowym przepisie chodzi zatem o takie działania lub zaniechania podmiotu, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podjęcia działań zmierzających do załatwienia danej sprawy administracyjnej ( por . wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 1.02.2012 r. sygn. akt II SAB/Go 59/11, wyrok NSA z 21.06.2012 r. sygn. akt I OSK 675/12 ).

Dokonując oceny w tym zakresie z urzędu ( art. 149 ppsa ) sąd miał na uwadze przebieg postępowania po dniu 17 maja 2011 r. , biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności , a przede wszystkim czas trwania postępowania przy uwzględnieniu faktu , iż w tym dniu organ dysponował wszystkimi niezbędnymi dowodami pozwalającymi na rozpoznanie wniosku ( w szczególności opinią Naczelnej Organizacji Technicznej 21 kwietnia 2011 r. ) a pozostałe czynności , o czym wcześniej , podejmowane po tym okresie nie miały charakteru stricte procesowego, zaliczając do nich m. in. uczestnictwo w szkoleniach czy też występowanie o interpretacje przepisów prawa podatkowego ( według nomenklatury organu ) do Ministerstwa Finansów.

Tym samym w ocenie sądu od 17 maja 2011 r. organ nie wykazał ażeby podejmował istotne i konkretne czynności zmierzające do rozstrzygnięcia poddanego mu zagadnienia w przedmiocie sformułowanego wniosku strony , zmierzające do końcowego załatwienia sprawy. Występująca po tym dniu opieszałości organu oraz brak rzeczywistej aktywności ukierunkowanej na rozpoznanie wniosku ( czynności nie mające znaczenia ) musi zdaniem sądu prowadzić do konstatacji , iż doszło do naruszenia przepisów procesowych nakazujących organowi podjęcie czynności w sprawie i jej załatwienie zgodnie z wolą ustawodawcy w przyjętych terminach oraz , że naruszenie to miało charakter rażący.

Orzekając o przewlekłości prowadzonego postępowania , kwalifikując je jako rażące naruszenie prawa zamiast żądanego stwierdzenia , iż miała miejsce bezczynność, wobec wydania aktu, Sąd miał na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 149 p.p.s.a. . Pozostanie przy żądaniu strony oznaczałoby oddalenie skargi z tego powodu ,że zaniechanie stanowi jedynie przewlekłość i prowadziłoby do zmuszenia Spółki do obrony jej praw poprzez wniesienie kolejnej skargi , podnoszącej tylko zarzut przewlekłości postępowania , co budzi wątpliwości z punktu widzenia wskazanych przepisów.

Z uwagi na to , że w złożonej skardze zaskarżono więcej niż jedną bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K. ( osnowa skargi ) , na zarządzenie przewodniczącego dokonano rozdzielenia tych skarg w dniu [...] r. na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. . O powyższym na rozprawie w dniu [...] r. poinformowano strony.

Mając na uwadze wyżej przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 3 tej ustawy. Brakujący wpis określony w pkt 4 wyroku ściągnięto na podstawie art. 223 § 3 p.p.s.a. .

AKE.