Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 318/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi T. D. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Firma A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z 28 stycznia 2020 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 31 grudnia 2019 r., znak [...] o odmowie zezwolenia Firma A zezwolenia na natychmiastowe zajęcie nieruchomości.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 4 listopada 2019 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwaną dalej: "u.g.n."), Starosta [...] orzekł

- w pkt. 1 - o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w Hucisku, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 0,1308 ha i nr [...] o pow. 0,6456 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Ksiąg Wieczystych, w której własność m.in. ww. działek wpisana jest na rzecz Pani S. B. - zmarłej. Aktem Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 16 listopada 2018 r. Rep. A Nr [...] spadek po K. T. E. c. J. i S. zmarłej 24 sierpnia 2018 r. po [...] części nabyli z mocy ustawy Pan J. E. i Pan Ł. E.. Z kolei Aktem Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 16 listopada 2018 r. Rep. A Nr [...] spadek po S. B. C.W. i Z., zmarłej w dniu 9 sierpnia 2016 r. nabyły z mocy ustawy Pani M. Z. S. i ww. zmarła P. K. T. E. po [...] części, poprzez zezwolenie Wnioskodawcy, w ramach realizacji projektu pod nazwą "Poprawa bezpieczeństwa zasilania Żywiecczyzny. Budowa linii napowietrznej dwutorowej 110 kV, wraz z budową GPZ [...] oraz rozbudową stacji GPZ [...] i GPZ [...]", na:

- ułożenie na działce nr [...] dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą o długości nie większej niż 30 m liczonej wzdłuż osi linii, na głębokości nie mniej niż 1,2 m - kabel 110 kV i 0,9 m - kabel światłowodowy, zgodnie z załącznikami nr [...] i nr [...] do ww. decyzji. Powierzchnia ograniczenia działki nr [...] zarówno na czas prac budowlanych jak i po zakończeniu inwestycji wynosi 119 m2;

- ułożenie na działce nr [...] dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV wraz z infrastrukturą towarzyszącą o długości nie większej niż 47,5 m liczonej wzdłuż osi linii, na głębokości nie mniejszej niż 1,2 m - kabel 110 kV i 0,9 m - kabel światłowodowy, zgodnie z załącznikami nr [...] i nr [...] do ww. decyzji. Powierzchnia ograniczenia działki nr [...] zarówno na czas prac budowlanych jak i po zakończeniu inwestycji wynosi 182 m2. Szerokość pasa technologicznego wynosi 4 m i mierzona jest po 2 m od osi linii w obie strony;

w pkt. 2 ) o tym, że mapa wykonana na podkładzie "Mapy do celów projektowych pod budowę linii 110 kV [...]" i mapy wykonane na podkładzie mapy ewidencyjnej stanowią odpowiednio załączniki od nr 1 do nr 4, stanowiące integralną część decyzji Starosty [...] z 4 listopada 2019 r.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli właściciele przedmiotowej nieruchomości, M. S. oraz J. E., reprezentowany przez Ł. E..

Następnie Starosta [...], decyzją z 31 grudnia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. orzekł o odmowie wydania Firma A z siedzibą w K. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości określonej decyzją z 4 listopada 2019 r., znak [...]

Starosta [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. Warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia w życie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W ocenie organu I instancji oznacza to, że w danym czasie, w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym w art. 108 § 1 k.p.a. Starosta [...] podniósł również, że argumenty wskazane we wniosku Firma A z 14 czerwca 2019 r., uzupełnionym pismami z dnia 19 lipca 2019 r. i 31 lipca 2019 r., nie dostarczyły przekonujących dowodów w tym zakresie.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] złożyła Firma A, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 108 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1a u.s.g. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji, podczas gdy przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a u.g.n. zostały spełnione. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Odwołująca się spółka podniosła, że w orzecznictwie przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (zob. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt: I OSK 1648/15,1OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14,1 OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15, I OSK 3013/14; wyroki NSA z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2967/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów u.g.n. Przedmiotowa inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych rejonu. Ponadto omawiana inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej, co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. Przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz wzrostu bezpieczeństwa jej dostaw dla szeregu miejscowości w gminie obszaru Żywiecczyzny. Zauważyć należy, ze w sprawie chodzi o budowę nowej, a więc dodatkowej linii elektroenergetycznej. Niewątpliwie istnienie takiej dodatkowej, nowej linii wysokiego napięcia (110 kV) stwarza większe gwarancje niezawodności działania systemu dystrybucyjnego i zasilania w energię elektrycznej. Zagrożenia dla niezawodności zasilania energią elektryczną mogą powstać na wskutek możliwości awarii czy w czasie negatywnych zjawisk atmosferycznych w postaci silnych wiatrów czy osadzania się na przewodach zmarzniętego śniegu. Ponadto spółka wskazała, że J. E. i M. S. złożyli odwołanie do Wojewody od decyzji Starosty [...] z 4 listopada 2019 r., znak [...], orzekającej o ograniczaniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w H. oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 0,1308 ha i nr [...] o pow. 0,6456 ha. Wobec powyższego oczekiwanie na zakończenie długotrwałej procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej może niekorzystnie wpłynąć na możliwość terminowej realizacji przedmiotowej inwestycji.

Wojewoda decyzją z 28 stycznia 2020 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że przesłankami, których łączne spełnienie uzasadnia wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n., są: 1) wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości następuje na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny; 2) decyzja wydana w oparciu o omawiany przepis jest następstwem wydanej w stosunku do tej samej nieruchomości decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność osoby trzeciej (art. 124 ust. 1 u.g.n.) bądź też w stosunku do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 124a u.g.n.); 3) zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 108 k.p.a., tj. gdy: jest to niezbędne ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego, jest to niezbędne dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, jest to niezbędne ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (która będzie realizowała cel publiczny), albo gdy jest to uzasadnione ważnym interesem gospodarczym (samodzielna przesłanka określona stricte w art. 124 ust. 1a u.g.n.).

W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust.1a u.g.n. wystąpił odpowiedni podmiot oraz że wniosek ten poprzedzony został decyzją wydaną w trybie 124 ust. 1 u.g.n.

Zdaniem Wojewody, odnośnie spełnienia przesłanek określonych w art. 108 k.p.a. i art. 124 ust. 1a u.g.n., warunkujących możliwość udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego wnioskodawca nie wykazał ziszczenia się przesłanek wydania decyzji zezwalającej spółce Firma A w K. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n.

Podstawowym warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia decyzji w życie. Oznacza to, że w danym czasie, w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. W swoim wniosku z 14 czerwca 2019 r. Firma A podnosił, że: "Za wydaniem wnioskowanej decyzji przemawia społeczny oraz wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy, w tym interes gospodarczy. Budowa ww. linii elektroenergetycznej ma na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego obszaru [...], a także poprawę niezawodności działania całego Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Przedmiotowa decyzja jest niezbędna w celu skorzystania przez Wnioskodawcę z Nieruchomości, gdyż w przeciwnym wypadku wnioskodawca może - na skutek długotrwałych środków odwoławczych - nie uzyskać do niej dostępu, co opóźni również postępowanie o uzyskanie pozwolenia na budowę, a tym samym możliwość przystępowania do realizacji inwestycji, a przez to - termin jej zakończenia (...)."

W ocenie organu odwoławczego powyższa argumentacja nie świadczy o potrzebie niezwłocznego działania. Nie kwestionując ważkości planowanych działań, Wojewoda zaakcentował, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy. Z załączonej dokumentacji nie wynika, aby planowane prace związane były z występującymi w tym miejscu awariami. Strona uzasadnia wniosek ogólnikowymi twierdzeniami o realizowaniu ustawowych zadań, odwołując się przy tym do (wieloletnich) planów i strategii rządowych oraz wskazuje na jedynie hipotetyczną możliwość występowania przerw w dostarczaniu energii elektrycznej w regionie. Z powyższego wynika, że wnioskodawca realizuje zaplanowane już kilka lat temu, wieloletnie zamierzenia, nie wskazując na sytuację wyjątkową, jak choćby realne zagrożenie wystąpienia awarii czy groźbę utraty finansowania inwestycji, co w ocenie organu odwoławczego oznacza, że wskazywane przez spółkę zagrożenia dla interesu gospodarczego oraz społecznego są obecnie tylko potencjalne (tym bardziej nie można mówić o zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzkiego).

Wobec powyższego, uznając, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Firma A w K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 108 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji, podczas gdy przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a u.g.n. zostały spełnione. Wobec powyższego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na jej rzecz.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację zbieżną z podnoszoną w odwołaniu. Podkreślono, że w orzecznictwie NSA, także w tym najnowszym, przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes gospodarczy państwa, interes ogólnospołeczny jak również Interes inwestora, które mają nadrzędne znaczenie w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów u.g.n. Przedmiotowa inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych rejonu. Ponadto omawiana inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej, co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. Dodatkowo, niezwłoczne zajęcie nieruchomości i uzyskanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli inwestorowi na rozpoczęcie inwestycji bez oczekiwania na uprawomocnienie się decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, od której to właściciele nieruchomości złożyli odwołanie, co może prowadzić do znacznego odsunięcia w czasie pilnowanej inwestycji. Wskazanie przez Wojewodę na to, że inwestycja jest planowana od lat nie może stanowić uzasadnionej odmowy zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie. Wręcz przeciwnie, przedłużające się procedury administracyjne tylko jeszcze bardziej odsuwają w czasie rozpoczęcie prac, co odbywa się kosztem ogólnospołecznego i gospodarczego interesu państwa, będących nadrzędnymi interesami w stosunku do interesu właściciela nieruchomości.

Przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz wzrostu bezpieczeństwa jej dostaw dla szeregu miejscowości w gminie obszaru [...]. Skarżąca zauważyła, że w sprawie chodzi o budowę nowej, a więc dodatkowej linii elektroenergetycznej. Niewątpliwie istnienie takiej dodatkowej, nowej linii wysokiego napięcia (110kV) stwarza większe gwarancje niezawodności działania systemu dystrybucyjnego i zasilania w energię elektryczną. Zagrożenia dla niezawodności zasilania energią elektryczną mogą powstać na wskutek możliwych awarii czy w czasie negatywnych zjawisk atmosferycznych w postaci silnych wiatrów czy osadzania się na przewodach zmarzniętego śniegu, co niejednokrotnie miało miejsce w przeszłości. Zawsze bowiem większa ilość dostaw i źródeł energii elektrycznej zwiększa gwarancje w zakresie nieprzerwanego dostarczania prądu jego odbiorcom, a więc zwiększa bezpieczeństwo energetyczne.

Ponadto skarżąca wskazała, iż Pan J. E., reprezentowany przez Pana Ł. E. oraz Pani M. S. złożyli odwołanie do Wojewody od decyzji Starosty [...] z dnia 4 listopada 2019 r., znak: [...], orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w H. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] i działka ewidencyjna nr [...]. Wobec powyższego skarżąca podniosła, że oczekiwanie na zakończenie długotrwałej procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej może niekorzystnie wpłynąć na możliwość terminowej realizacji przedmiotowej inwestycji. Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego, ma więc na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędne dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest więc inwestycją o charakterze ogólnospołecznym.

Skarżąca odwołała się również do powszechnie znanego faktu dotyczącego niezadowalającego stanu technicznego urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także rosnące zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie życia, co uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu budowlę linii elektroenergetycznej służy poprawieniu tego stanu rzeczy, a tym samym wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. 2020 r., poz. 1990, dalej: u.g.n.), który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., to decyzja, którą starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) stanowi w § 1, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2).

Zestawienie powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości następuje: 1) po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, 2) po złożeniu wniosku przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, 3) w wyniku stwierdzenia (wykazania), że niezwłoczne zajęcie terenu jest niezbędne ze względu na którekolwiek z dóbr chronionych wymienionych art. 108 k.p.a., a to: ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony, a także ze względu na ważny interes gospodarczy, na który wskazuje bezpośrednio art. 124 ust. 1a u.g.n.

Bezsporne w sprawie są dwie pierwsze przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Starosta [...] wydał w dniu 4 listopada 2019 r. na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej w H. oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], znak [...] Firma A jako podmiot realizujący cel publiczny złożył wraz z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n, wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Dalej należy zauważyć, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest decyzją związaną, albowiem jej wydanie nie zostało pozostawione uznaniu organu administracji, natomiast kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy przesłanka trzecia, została sformułowana za pomocą pojęć nieostrych.

Uznanie administracyjne stanowi przewidzianą w normie prawnej możliwość wyboru przez organ następstwa prawnego (M. Mincer, "Uznanie administracyjne", Toruń 1983, s. 66). Uznania nie można utożsamiać z kwestią interpretacji pojęć nieostrych, choć zagadnienia te mogą, ze względu na treść normy prawnej, wiązać się ze sobą. W procesie stosowania prawa najpierw dokonuje się wykładni pojęcia, następnie oceny stanu faktycznego i subsumcji faktu pod przepis prawa, a w końcu ustalenia konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosownego przepisu prawa. Konsekwencje te mogą polegać na określonym z góry przez normę skutku prawnym i wówczas nie ma uznania, albo też może zajść możliwość wyboru przez organ skutku prawnego, przewidziana wyraźnie w tej normie i wtedy mówimy o upoważnieniu do uznania (W. Jakimowicz, "Wykładnia w prawie administracyjnym", Zakamycze 2006, s. 330). W analizowanym przypadku norma prawna określa z góry skutek prawny, a zatem jeżeli określone prawem przesłanki zostały spełnione organ musi, a nie może, wydać decyzję pozytywną.

Jeśli zaś chodzi o użyte w treści normy prawnej pojęcia "ochrony zdrowia lub życia ludzkiego", "zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami", "innego interesu społecznego", "wyjątkowo ważnego interesu strony", jak i "ważnego interesu gospodarczego" trzeba podnieść, że luz interpretacyjny wynikający z ich nieostrości daje organowi administracji upoważnienie do dokonania szerokiej wiążącej oceny, która wszakże nie może być dowolna. Co istotne, ocena ta, stanowiąca kwestię wykładni prawa, mieści się w ramach kontroli stosowania prawa dokonywanej przez sąd administracyjny (J. Zimmermann, "Polska jurysdykcja administracyjna", Warszawa 1996, s. 110).

Należy ponadto dostrzec, że budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń zostały zaliczone do celów publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Inwestycje realizujące cele publiczne, których dotyczą decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., z istoty swej służą interesowi publicznemu i go realizują. Już tylko z tej przyczyny można by twierdzić, że w każdym przypadku wydania decyzji ograniczającej prawo własności na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. zachodzi związek z realizacją wartości, na które wskazuje art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 § 1 k.p.a. Szczególnie widoczna jest w tym przypadku realizacja interesu społecznego, który może być utożsamiany z interesem publicznym. Mimo tego ustawodawca nie zdecydował się na rozwiązanie przewidujące nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności każdej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ale przewidział konieczność wydania odrębnej decyzji, zakładając – jak się wydaje – że nie każdy przypadek wymaga natychmiastowego zajęcia nieruchomości. Zauważyć należy przy tym, że już sama możliwość wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowi istotną "preferencję" dla inwestycji celu publicznego, a możliwość spowodowania jej natychmiastowego wykonania – przez niezwłoczne zajęcie nieruchomości – dodatkowe obciążenie dla właściciela nieruchomości. Sąd podziela wobec tego stanowisko Wojewody, który akcentował szczególny charakter instytucji uregulowanej w art. 124 ust. 1a u.g.n. wprowadzającej wyjątek od generalnej zasady dotyczącej wykonalności decyzji. W konsekwencji przesłanki wydania tej decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a decyzja może być wydana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla ochrony wymienionych powyżej dóbr. Sąd dostrzega wreszcie, że zaistnienie przesłanek wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest kwestią przedstawienia stosownej argumentacji, a nie wykazania ich jako faktów (por. wyroki NSA z 23 stycznia 2019 r., sygn. I OSK 739/18, z 14 listopada 2019 r., sygn. I OSK 1834/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Opierając się na powyższych założeniach Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zostało wykazane, że za wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przemawia którekolwiek z dóbr chronionych wymienionych w art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 108 § 1 k.p.a.

Skarżąca spółka przywoływała w toku postępowania m.in. kwestię poprawy bezpieczeństwa energetycznego obszaru [...], poprawy niezawodności działania całego Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, prawdopodobieństwo opóźnienia uzyskania pozwolenia na budowę, odsunięcie terminu zakończenia inwestycji, przeciążenie infrastruktury przesyłowej w rejonie Polski południowej, realne ryzyko jej awarii, poprawę bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej dla szeregu miejscowości w gminie obszaru [...]. Podnoszona argumentacja bez wątpienia wskazuje, że inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym. Jest zatem doniosła społecznie i gospodarczo. Bezspornym jest, że przedsiębiorstwu energetycznemu przypisano ustawami zadania o charakterze publicznym. Bezspornym jest, że zadania te są istotne dla funkcjonowania państwa i jego obywateli. Nie można również kwestionować tego, że powyższe zadania ujęte są w planach i strategiach rządowych. Te aksjomaty nie przekładają się jednak automatycznie na konstatację, zgodnie z którą w sprawie zachodzi przypadek wymagający zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Argumentacja dotycząca zasadności, a nawet konieczności realizowania inwestycji celu publicznego musi być, w ocenie Sądu, poparta argumentacją dotyczącą gotowości inwestora do realizacji tej konkretnej inwestycji i przygotowania jej na takim poziomie, że zachodzi konieczność natychmiastowego zajęcia tej konkretnej nieruchomości. W innym bowiem przypadku nie istnieje realne zagrożenie dla wymienionych powyżej dóbr, a wydane zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadmiernie ingerowałoby w prawo własności.

Z przywołanych względów, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.