Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2299/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatki inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 5a, art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 2010 nr 214 poz 1407
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za lipiec 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

S. spółka z o.o. w K. [dalej jako "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona"] wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. [k. 4-5 akt post. adm.] wystąpiła o umorzenie zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 149 512,00 zł, wnosząc przy tym o niewszczynanie egzekucji z tytułu braku wpłaty do czasu rozpatrzenia tego wniosku. W piśmie Spółka wskazała, że jest w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na nieotrzymanie wynagrodzenia za wykonane prace w kwocie stanowiącej praktycznie całoroczny dochód Spółki a także że przeciwko niej toczą się liczne postępowania egzekucyjne i dokonano zajęcia rachunków bankowych z tytułu nieopłaconych składek ZUS, podatku VAT i zobowiązań wobec kontrahentów. Spółka podkreśliła, że "W roku 2012 r. realizowała szereg umów o roboty budowlane skupiając wszystkie swoje umiejętności i środki, zatrudniając pracowników. Niestety pomimo wykonania i odebrania przez Inwestorów tj. zadania pn. "[...]" na zamówienie Burmistrza K. oraz zadania "[...]" na zmówienie P. S.A. W. spółka nie otrzymała w całości umówionego wynagrodzenia tj. w łącznej kwocie sięgającej prawie 4 000 000,00 zł. Niewypłacone środki pieniężne stanowiły praktycznie całoroczny przychód spółki. Sytuacja ta postawiła spółkę przed groźbą upadłości wpędzając nas w duże kłopoty finansowe. Stan ten trwa do dzisiaj i z uwagi na liczne zobowiązania, aktualnie nie jesteśmy w stanie prowadzić działalności zarobkowej gdyż nie posiadamy ku temu środków ani nie ma możliwości ich pozyskania".

Pismem z dnia 3 listopada 2014 r. [k. 7 akt post. adm.] organ pierwszej instancji poinformował Spółkę o treści art. 49 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych [Dz. U. z 2010 r. Nr 214. poz. 1407 ze zm.], wzywając jednocześnie do przesłania dowodów potwierdzających istnienie przesłanek potwierdzających całkowitą nieściągalność.

W odpowiedzi, pismem z 13 listopada 2014 r. [k. 38 akt post. adm.] Spółka poinformowała, że nie dysponuje majątkiem, z którego może zaspokoić zobowiązanie wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i wyjaśniła, że posiada nieruchomość, ale ta jest przedmiotem licznych zajęć komorniczych, których wielkość przekracza wartość rynkową zajętej nieruchomości, co potwierdza załączony do pisma aktualny wyciąg z księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych [k. 27-37 akt post. adm.]. Natomiast posiadany majątek ruchomy albo został zlicytowany, albo jest przedmiotem zajęć komorniczych.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wyniku analizy dokumentu nadesłanego przez Spółkę oraz jej wyjaśnień uznał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. [k. 43-44 akt post. adm.] odmówił stronie umorzenia zaległych wpłat wraz z odsetkami z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie [k. 75-77 akt post. adm.] wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie, że wniosek o umorzenie zaległej wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zasługuje na uwzględnienie. Spółka podniosła, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 49 ust. 5a pkt 6 i pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych podając, że jest w złej sytuacji finansowej, gdyż ma trudności w odzyskaniu wierzytelności od kontrahentów, nie jest w stanie regulować własnych zobowiązań i w związku z tym ciążą na niej liczne zobowiązania.

Spółka załączyła do odwołania: zaświadczenia z trzech banków, z których wynika, że na jednym z rachunków obroty "Wn" wynosiły 330 zł oraz że posiada tytuły egzekucyjne na rachunkach bankowych [k. 71], drugi rachunek bankowy [k. 70] nie wykazuje obrotów z powodu zbiegu egzekucji sądowych z administracyjną na kwotę 305 483,88 zł [na dzień wydania zaświadczenia, tj. [...] listopada 2014 r.], oraz trzeci wskazujący saldo końcowe – 2 981,75 zł [k. 69]; wyciąg z rachunku bankowego [k. 68 akt]; o zajęciach komorniczych i zawiadomienie o wszczęciu egzekucji komorniczej na kwotę 7 397,76 zł należność główna i 2 433,08 zł odsetki [k. 67]; nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym na kwotę 7 397,76 zł wraz z odsetkami wraz z klauzulą wykonalności [k. 66, 65]; zajęcie wierzytelności na kwotę 17 083,21 zł należność główna i 4 672,84 zł odsetki [k. 64]; zajęcie wierzytelności na kwotę 11 186,14 zł należność główna [k. 63]; zawiadomienie o wszczęciu egzekucji na kwotę 101 373,25 zł należność główna i 38 421,07 zł odsetki [k. 60]; wyrok zasądzający od Skarżącej kwotę 101 373, 25 zł wraz z odsetkami [k. 59 akt post. adm.].

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wraz z odsetkami.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wezwał Skarżącą [k. 111 akt post. adm.] do przesłania dokumentów potwierdzających, że zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych a także dokumentów ilustrujących aktualną sytuację finansową Skarżącej, w tym bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz aktualnego rachunku zysków i strat.

W odpowiedzi Skarżąca złożyła pismo [k. 133 akt post. adm.], w którym podała, że jej zdaniem zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, co ma wynikać z postanowienia komornika sądowego umarzającego postępowanie egzekucyjne i stwierdzającego bezskuteczność egzekucji z wniosku innego wierzyciela; podała że inne zajęte ruchomości zostały sprzedane na wyznaczonych licytacjach komorniczych; spółka posiada nieruchomość w wieczystym użytkowaniu, która jest to również przedmiotem licznych zajęć komorniczych a bilans oraz rachunek zysków i strat za 2015 r. obrazuje pogorszenie się sytuacji spółki, która zatrudnia już tylko dwóch pracowników. Skarżąca opatrzyła pismo wydrukiem z księgi wieczystej, postanowieniem komornika sądowego umarzającym postępowanie egzekucyjne świadczenia pieniężnego należnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. w kwocie 17 354,06 zł wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji; postanowieniem komornika sądowego umarzającym postępowanie egzekucyjne świadczenia pieniężnego należnego C. S.A. we [...] na kwotę 149 133,28 zł wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji; postanowieniem komornika sądowego umarzającym postępowanie egzekucyjne świadczenia pieniężnego należnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. w kwocie 42 648,06 zł wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Skarżąca złożyła też bilans, wskazujący na koniec 2015 r. kwotę aktywów oraz odpowiadających im pasywów 3 495 258,27 zł, w tym m.in. rzeczowe aktywa trwałe na kwotę 752 355,04 zł, aktywa w jednostkach powiązanych o wartości 359 500 zł oraz należności krótkoterminowe w kwocie 2 174 928,86 zł a także rachunek zysków i strat za ten okres wykazujący stratę ze sprzedaży w wysokości 473 345,70 zł, oraz stratę z działalności gospodarczej w wysokości 628 863,54 zł.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. [k. 136-139 akt post. adm.] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana prawidłowo i nie ma podstaw do jej uchylenia. W ocenie Organu, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wskazał, że pismem z dnia 3 listopada 2014 r. organ pierwszej instancji zwrócił się z prośbą o nadesłanie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz że również organ drugiej instancji pismem z 6 sierpnia 2015 r. wezwał stronę do przesłania dokumentów potwierdzających istnienie przesłanki z art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji oraz dokumentów ilustrujących aktualną sytuację finansową Spółki, w tym bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. i aktualnego rachunku zysku i strat.

Organ zauważył, iż w piśmie z dnia 1 września 2015 r. Skarżąca powtórzyła wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 13 listopada 2014 r. i powtórnie przesłała wydruk z księgi wieczystej należącej do niej nieruchomości, a także bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz rachunek zysków i strat sporządzony za okres 1 styczeń 2014 r. – 31 grudzień 2014 r. a stanowisko to zostało dodatkowo potwierdzone w piśmie Spółki z dnia 21 marca 2016 r. przy którym przekazano bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r. rachunek zysków i strat sporządzony za okres 1 styczeń 2015 r. – 31 grudzień 2015 r., postanowienia komornika sądowego umarzające postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji oraz wysłuchania wierzyciela i dłużnika przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania w trybie art. 827 Kodeksu postępowania cywilnego.

Zdaniem Organu odwoławczego argumenty przedstawione przez stronę nie mogą stanowić podstawy do umorzenia zaległych wpłat wraz z odsetkami a z akt sprawy nie wynika, by w stosunku do strony wystąpiła okoliczność, która uzasadnia zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zauważył, że Spółka boryka się z problemami finansowymi, jednakże trudna sytuacja finansowa nie stanowi przesłanki do umorzenia zobowiązań. Organ wyjaśnił, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak podstaw do podjęcia decyzji o umorzeniu, bowiem decyzja o umorzeniu nie ma charakteru uznaniowego.

Wskazał, że z przekazanego przez stronę bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynika, że oprócz przywołanej wcześniej nieruchomości i majątku ruchomego, posiada ona również inne wartości niematerialne i prawne na kwotę 166 987,26 zł oraz inwestycje długoterminowe, których wysokość wynosi 394 419,87 zł. W skład tych inwestycji wchodzą długoterminowe aktywa finansowe w postaci udziałów i akcji w jednostkach powiązanych na kwotę 359 500,00 zł oraz inne długoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach na kwotę 34 919,87 zł.

Organ podkreślił, że działalność gospodarcza, czyli wszelka działalność produkcyjna, usługowa lub handlowa prowadzona w celach zarobkowych, wiąże się z występowaniem ryzyka. Zakłada się bowiem, że ma być ona zyskowna, jednak ostatecznie może przynosić straty. Ryzyko związane z działalnością gospodarczą to możliwość wystąpienia niepowodzenia, a w szczególności możliwość zaistnienia zdarzeń niezależnych od działającego podmiotu, które odbierają działaniu tego podmiotu, zupełnie lub częściowo skuteczność i ekonomiczność. Organ argumentował, iż działalność gospodarcza jest zawsze prowadzona na własne ryzyko, które ponosi przedsiębiorca, gdyż to na płatniku spoczywają obowiązki względem różnych instytucji związane z opłacaniem należności publicznoprawnych. Ustawowym obowiązkiem Funduszu jest dochodzenie należności składkowych z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie zaległych wpłat byłoby wyrazem definitywnej rezygnacji z możliwości ich egzekwowania. Publicznoprawny charakter środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz cele, na które są one przeznaczone obligują Fundusz do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi oraz podejmowania rozstrzygnięcia po zestawieniu interesu zobowiązanego z interesem ogólnospołecznym. Przedmiotem postępowania są środki zakładowego funduszu rehabilitacji [pochodzące z ulg podatkowych], które z chwilą utraty statusu zakładu pracy chronionej pracodawca powinien zwrócić na konto Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zaznaczył, iż przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą na własne ryzyko i musi liczyć się z konsekwencjami w postaci ponoszenia strat z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, co nie zwalnia od odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w trakcie jej wykonywania [wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Po 676/10 oraz z 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Po 482/10]. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia Strony, dotyczące kłopotów finansowych nie mogły również przesądzić o zasadności rozpatrywanego wniosku.

Organ odwoławczy stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległych wpłat w kwocie 149 512,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 2 728,00 zł za lipiec 2014 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a decyzja organu pierwszej instancji wydana została prawidłowo.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 49 ust. 5b pkt 6 i pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwą wykładnię a przez to niewłaściwe zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym i uznaniu, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległych wpłat składającego skargę.

W uzasadnieniu za chybiony uznała wniosek Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zdaniem Skarżącej spełnia ona przesłanki do umorzenia jej zaległych wpłat na podstawie art. 49 ust. 5b pkt 6 i pkt 7 powołanej ustawy tj. w sytuacji, gdy właściwy organ stwierdzi brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję oraz gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ocenie Skarżącej, dowody w postaci dokumentów, które załączyła do odwołania z 27 stycznia 2015 r. oraz które przedłożyła do sprawy wraz z pismem z 1 września 2015 r. oraz pismem z 21 marca 2016 r. jednoznacznie pokazują, że spółka nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zarówno Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jak i Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie uznali w niniejszej sprawie najistotniejszych dokumentów, które potwierdzają spełnienie warunków koniecznych do umorzenia zadłużenia Skarżącej, a mianowicie postanowień komorniczych o bezskuteczności prowadzonych przeciwko niej egzekucji oraz ich umorzeniu. Według Skarżącej takie dokumenty urzędowe najdokładniej obrazują sytuację majątkową dłużnika.

Zarzuciła, iż organy błędnie zinterpretowały przepis art. 49 ust 5b pkt 6 i 7, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, gdyż organy te stwierdziły, że spółka posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję. Według Skarżącej, gdyby spółka rzeczywiście takowy majątek posiadała, to komornicy nie wydaliby postanowień o bezskuteczności egzekucji oraz jej umorzeniu.

Skarżąca za chybione uznała również twierdzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że posiada majątek nadający się do egzekucji w postaci wartości niematerialnych, prawnych i inwestycji długoterminowych [udziały i akcje w jednostkach powiązanych]. W ocenie Skarżącej, gdyby rzeczywiście taki majątek mógł być przedmiotem egzekucji to z całą pewnością doszłoby do jego zajęcia przez komornika. Stan majątku spółki, potwierdzony przez spółkę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, nie pozwala na zaspokojenie zadłużenia, które Skarżąca posiada względem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zdaniem Skarżącej zarówno Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jak również Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie wzięli pod uwagę najistotniejszego faktu, który przemawia za uznaniem Spółki za spełniającą przesłanki do zastosowania wobec niej art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, że w przypadku wystąpienia przez powyższe organy na drogę postępowania egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania z majątku spółki żądanych środków, postępowania te z mocy prawa ulegną umorzeniu na skutek bezskuteczności zainicjowanych egzekucji. Taki stan rzeczy potwierdzi tylko jedno, że spółka nie posiada jednak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Podkreśliła, iż żaden z organów rozpatrujących składane przez spółkę pisma i odwołania, w kierowanych do spółki pismach wzywających ją do uzupełnienia braków wniosku o umorzenie zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, nie określił dokładnie jakie dokumenty spółka ta winna przedłożyć, aby potwierdziły, bądź nie, iż zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, przy czym Skarżąca nie może wyobrazić sobie, jakie inne dokumenty winna przedstawić na potwierdzenie zasadności swojego wniosku o umorzenie na podstawie art. 45 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poza tymi od komornika sądowego o bezskuteczności prowadzonych przeciwko niej egzekucji.

Z uwagi na stan faktyczny niniejszej sprawy oraz stanowisko organów, Skarżąca uznała, że z praktycznego punktu widzenia, iż przepis art. 45 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest przepisem martwym.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Badając rozpoznawaną sprawę według kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. z 2014r., poz. 1647] oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.], Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodnie z prawem odmówiono Skarżącej umorzenia zaległej wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja z 12 maja 2016 r. [k. 136-139 akt post. adm.] została wydana na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych a także przepisów tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wniosku i jego rozstrzygania, a zatem bez uwzględnienia zmiany treści art. 49 ust. 5b powołanej ustawy, jaka została dokonana z dniem 1 lipca 2016 r. [ustawa z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Dz.U. z 2015 r. nr. 1886].

W myśl art. 49 ust. 1 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do wpłat, o których mowa m.in. w art. 33 ust. 7 i 7a tej ustawy, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy Ordynacji podatkowej z tym, że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.

Od decyzji Prezesa Zarządu Funduszu dotyczących wpłat, o których mowa w art. 49 ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego [art. 49 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych].

W myśl art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Na podstawie natomiast art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze [Dz. U. z 2012 r., poz. 1112, z późn. zm.];

3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP zasadą powszechności opodatkowania, każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo. Takim świadczeniem jest także wpłata [składka] na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, która ze względu na zastosowanie do jej wymiaru i poboru przepisów dotyczących zobowiązań podatkowych ma właśnie taki charakter. Podatki, w odróżnieniu przykładowo od opłat stanowiących rodzaj odpłatności za określone działania organów administracji publicznej, mają w istocie nieekwiwalentny i abstrakcyjny charakter [tak wynika z definicji podatku zawartej w art. 6 Ordynacji podatkowej]. Obowiązek zapłaty podatku wynika wprost z mocy prawa, chyba że ustawodawca taki skutek wiąże z wydaniem decyzji przez organ podatkowy.

Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w przypadku wpłat [składek] na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązek ten powstaje mocy prawa, co oznacza konieczność uiszczenia należnych zobowiązań z tego tytułu bez wezwania przez właściwy miejscowo i rzeczowo w danej sprawie organ administracji.

Sąd podkreśla, że zasadą jest płacenie należności publicznoprawnych w terminach i wysokościach określonych przez prawo. Natomiast umorzenie zaległości traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych podmiotów kosztem pozostałych, którzy płacą należności. Wpływy z nich przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi.

Sąd podkreśla też, że – w świetle przywołanych przepisów – należności o charakterze publicznoprawnym nie są poddane większej swobodzie i elastyczności w zakresie rezygnacji z ich dochodzenia przez uprawniony podmiot. Przeciwnie, jako należności publicznoprawne, przysługujące Państwu, objęte reżimem gospodarowania środkami publicznymi i stanowiące w istocie "grosz publiczny", stanowiący zarządzane przez Państwo dobro wspólne członków wspólnoty państwowej, podlegają obowiązkowi gospodarowania w sposób umiarkowany i ostrożny. Jednostka sektora finansów publicznych, jaką jest organ państwa będący uprawnionym i wierzycielem należności publicznoprawnej z jednej strony obowiązana jest do dbałości o realizację przez osoby do tego zobowiązane należności publicznoprawnych, z drugiej zaś nie może, na zasadach pełnej swobody i dowolności – tak jak dotyczyłoby to wierzyciela prywatnego – zrzec się należnego jej zobowiązania [należnego Państwu], tylko na podstawie dobrej woli i własnego uznania.

Sfera wydatkowania środków publicznych swoje pierwsze źródło znajduje bowiem w Konstytucji RP – która w art. 216 ust. 1 stanowi, iż środki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie, zaś tę ustawę – jeśli chodzi o sferę wydatkową finansów publicznych - stanowi w pierwszym rzędzie ustawa o finansach publicznych a następnie te ustawy, które regulują poszczególne daniny oraz pozwalające w określonych sytuacjach na rezygnację z dochodzenia tych danin.

Ustawa o finansach publicznych, dotycząca każdej jednostki sektora finansów publicznych [w tym znaczeniu: każdego przejawu działania Państwa w sferze dochodowej jak i związanej z wydatkowaniem, rezygnacją z poboru środków publicznych] w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. 1) mówi, że dochodami publicznymi są m.in. daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Zgodnie z art. 44 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków, przy czym wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych [tj.: Dz.U. 2017 poz. 1311], naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:  nieustalenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych albo ustalenie takiej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia;  niepobranie lub niedochodzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych albo pobranie lub dochodzenie tej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia a także niezgodne z przepisami umorzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych, odroczenie jej spłaty lub rozłożenie spłaty na raty albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności.

Oznacza to adresowany do jednostek sektora finansów publicznych obowiązek gospodarowania – pobierania a także z rezygnacji z przysługujących należności w sposób racjonalny, wyważony i ograniczony do sytuacji koniecznych, w których określone, wyższe racje uzasadniają rezygnację z należności. Taką sytuacją może być ważny, uzasadniony interes podmiotu zwracającego się o ulgę, jak i względy efektywności pobierania należności publicznoprawnych, pragmatyki tego poboru, które – w konkretnej sytuacji – mogą przemawiać za niecelowością dochodzenia należności, w szczególności, gdy rokowania co do uzyskania tej należności są niewielkie i nie dają perspektywy na jej pozytywną realizację.

Wyraz tego drugiego podejścia – pozwalającego na umorzenie zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – zakłada treść przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która zakreśla stany "całkowitej nieściągalności" tych należności, dające możliwość umorzenia należności z określonych tytułów do sytuacji, gdy sytuacja zobowiązanego – z powodu zakończonej niepowodzeniem procedury upadłościowej; śmierci zobowiązanego bez pozostawienia istotnego majątku pozwalającego na zaspokojenie zaległości; zakończenie działalności bez pozostawienia następcy; braku majątku z którego można byłoby prowadzić egzekucję; a także niewielkiego, w stosunku do wysokości zobowiązania pozostałego majątku, który to majątek w sposób oczywisty wskazuje że, w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne albo wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym – nie rokuje na spełnienie zaległego świadczenia.

Wszystkie te sytuacje odnoszą się do perspektywy wierzyciela [Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych] i obejmują stany, gdy uzna on, że niecelowe jest dochodzenie wierzytelności, bowiem efektywność takiego dochodzenia jest znikoma. Opisane w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sytuacje egzemplifikują stan "całkowitej nieściągalności" i dotyczą wyłącznie dokonywanej z pozycji wierzyciela oceny, że egzekucja należności nie przyniesie rezultatu – stanowią wyraz optymalizacji działań uprawnionego organu i pragmatycznego podejścia do przysługującej mu należności. Nie wyrażają one jednak obowiązku dokonania oceny, że egzekucja będzie bezskuteczna z powodu nieściągalności a tym bardziej nakazu zrzeczenia się należności [jej umorzenia]. To do decyzji uprawnionego należy bowiem decyzja, czy i w jakim trybie będzie dochodził należnego mu świadczenia – czy podejmie działania egzekucyjne, zdając się na taki lub inny ich rezultat, czy zainicjuje procedurę upadłościową, bo i tę przecież jest uprawniony wszcząć, wiedząc, że jego wierzytelności będą zaspokojone i to z wynikającym z prawa upadłościowego i naprawczego pierwszeństwem, czy też zdecyduje się – nie widząc realnych perspektyw wyegzekwowania należności – na rezygnację z wierzytelności podejmując decyzję o jej umorzeniu.

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że ustawodawca używając w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zwrotu "mogą" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku, ani nakazu takiego lub innego rozstrzygnięcia tego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez właściwy organ. Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy musi jednak najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia [art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej] i to organy prowadzące postępowanie administracyjne uczyniły, dwukrotnie występując do Skarżącej o wykazanie okoliczności przekonujących o celowości umorzenia należności – najpierw Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wzywając Skarżącą do przedstawienia dowodów potwierdzających zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych a następnie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obligując Skarżącą do przesłania dokumentów potwierdzających, że zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 49 ust. 5b powołanej ustawy a także dokumentów ilustrujących aktualną sytuację finansową Skarżącej, w tym bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz aktualnego rachunku zysków i strat.

Sytuacje pozwalające na uznanie zaległości za całkowicie nieściągalną opisane w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie pozwalają na branie pod uwagę przez uprawniony organ przy rozważaniu możliwości umorzenia jakichkolwiek innych kryteriów, aniżeli te wskazane w cytowanym przepisie. Ustawodawca w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych enumeratywnie wymienił przypadki, przemawiające za uznaniem wystąpienia stanu całkowitej nieściągalności zaległości. Stany te zakreślają ramy procesu decyzyjnego wierzyciela, pozwalając na podjęcie decyzji o rezygnacji z wierzytelności wyłącznie w sytuacji, gdy egzekucja tej wierzytelności byłaby niecelowa – to jest razie całkowitej nieściągalności należności.

Zatem, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, wyrażającego proces decyzyjny właściwy wierzycielowi. Wierzyciel może bowiem różnymi ścieżkami prawnymi dochodzić należnej mu wierzytelności bądź zrezygnować całkowicie z tego, jeśli uzna, że taka egzekucja jest bezcelowa [występuje "całkowita nieściągalność należności", o której mowa w powoływanym art. 49 ust. 5a i 5b ustawy]. Jest to zatem wyłączna kompetencja organu, obejmująca proces decyzyjny co do dochodzenia należności bądź z niej rezygnacji. Mamy w tym miejscu do czynienia nie z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, które wraz ze zmianą sytuacji zobowiązanego może być ponownie prowadzone, lecz z całkowitą rezygnacją z uprawnienia, wyrażającą się definitywnym umorzeniem tej należności. Kontrola Sądu obejmuje natomiast prawidłowość podjęcia decyzji przez organ, w tym zbadanie, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.

W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru – prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ administracyjny. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające tej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Należy przy tym zauważyć, że charakter uznaniowy decyzji administracyjnych nie oznacza, że decyzje te mogą być w swych ocenach dowolne. Zakres uznania administracyjnego nie jest uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem przypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Aby ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone organ winien uzasadnić przyczyny uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wniosku o przyznanie ulgi. Aby uznanie to nie było uznane za dowolne, winno być szczegółowo uzasadnione, w sposób spełniający rygory i standardy art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2011 r., II FSK 1030/10, orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Na gruncie postępowania związanego z ewentualnym umorzeniem zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ustawodawca to uznanie zawęził wyłącznie do sytuacji przewidywanej nieefektywności egzekucji, gdy okoliczności [te ustawodawca wymienił w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych] pozwalają na przyjęcie, że wierzyciel spotka się z całkowitą nieściągalnością należności. Zatem, w świetle treści art. 49 ust. 5a i 5b powołanej ustawy, podstawą umorzenia zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych może być jedynie dokonana przez uprawniony organ jako wierzyciela ocena, że w razie próby wyegzekwowania należnej kwoty, nie uzyska pozytywnego rezultatu tego rodzaju działań. Uznanie przewidziane i dozwolone organowi na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ograniczone zostało do oceny organu, że próba ściągnięcia należności skończy się całkowitym niepowodzeniem ["całkowitą nieściągalnością"].

Ponadto, odmowa udzielenia ulgi winna być uzasadniona ze wskazaniem przyczyn odmowy i okoliczności, które przesądziły o takim rozstrzygnięciu sprawy. Fakt, że samo przyznanie bądź odmowa udzielenia ulgi odbywa się w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organu z obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób wynikający z art. 210 Ordynacji podatkowej.

Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego właściwy organ musi najpierw zbadać istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 lutego 2004 r., sygn. akt III SA 791/2002, należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności.

Problematykę uznania administracyjnego podejmował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81, w którym stwierdził, że: 1) zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji; 2) uprawnienie organu administracji do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym, nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym.

To, że norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy, nie oznacza, że organ zwolniony jest z dokładnego zweryfikowania, czy w stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do dokonania owego wyboru. Wstępnym warunkiem do wydania uznaniowej decyzji w powyższym rozumieniu jest przeanalizowanie przesłanek sformułowanych przez ustawodawcę w kontekście sytuacji finansowej Skarżącej. Koniecznym elementem postępowania jest zatem analiza kondycji finansowej podmiotu zobowiązanego do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych [do tej kondycji odwołuje się ustawodawca w art. 49 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych] oraz perspektywa dotycząca zobowiązanego, dokonywana przez pryzmat stwierdzenia, czy występuje pozytywna prognoza spełnienia lub wyegzekwowania należności.

Kwestionowana decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej została wydana w ramach tzw. uznania administracyjnego, które upoważnia organ administracji przy ustalonym stanie faktycznym do dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi [Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270-271].

W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z jej akt – Skarżąca wystąpiła o umorzenie należności z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, powołując się na przesłanki z art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wezwano Skarżącą do nadesłania dowodów potwierdzających istnienie przesłanek całkowitej nieściągalności [k. 56 akt post. adm.]. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca pismem z 13 listopada 2014 r. [k. 72] podniosła, że nie dysponuje majątkiem, z którego może zaspokoić zobowiązanie wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także że posiadana przez nią nieruchomość jest przedmiotem licznych zajęć komorniczych, których wielkość przekracza wartość rynkową nieruchomości. Strona wskazywała, że nie posiada majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję, nie figuruje w bazie Centralnej Ewidencji Kierowców i Pojazdów a posiadane przez nią rachunki zostały zajęte jednak egzekucja z nich jest bezskuteczna ze względu na brak środków i liczne zbiegi egzekucji.

Nadesłane na wezwanie organu odwoławczego postanowienia o umorzeniu egzekucji wierzytelności z tytułów publicznoprawnych [zobowiązania Skarżącej wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na 17 354,06 zł oraz 42 648,06 zł – k. 132 oraz 129 akt] a także na rzecz prywatnych wierzycieli na kwotę 149 133,28 zł [k. 130 akt post. adm.] a także sprawozdania finansowe obrazujące w układzie porównawczym sytuację Skarżącej za 2014 r oraz 2015 r. nie przekonały organu o zaistnieniu całkowitej nieściągalności zaległości, co zostało szczegółowo uzasadnione w zaskarżonej decyzji.

Sąd stwierdza, że z brzmienia art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że organ może zdecydować się na rezygnację z przysługującej mu należności [na jej umorzenie] w razie uznania, że ma do czynienia z całkowicie nieściągalną należnością. Dostrzeżona przez organ perspektywa wyegzekwowania należności i jego ocena o szansach na wyegzekwowanie choćby jej części jest wystarczająca dla stwierdzenia, że nie istnieje stan całkowitej nieściągalności. Tę pozytywną prognozę co do ściągnięcia należności organ wywodzi z zawartości sprawozdania finansowego, w którym Skarżąca na koniec 2015 r. ujęła wartości niematerialne i prawne w kwocie 166 987,26 zł, inwestycje długoterminowe o wartości 394 419,87 zł, a wśród nich aktywa finansowe w postaci udziałów i akcji w jednostkach powiązanych na kwotę 359 500,00 zł a także inne długoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach powiązanych na kwotę 34 919,87 zł a także z faktu posiadania nieruchomości.

Sąd zauważa, że zawartość sprawozdania finansowego złożonego przez Skarżącą [k. 125-127 akt post. adm.] wskazuje – po pierwsze, że nie zaprzestała ona działalności gospodarczej, nie jest w stanie likwidacji albo upadłości. Sama Skarżąca, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, nie stwierdza wystąpienia stanu niewypłacalności, o którym mowa w art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, wyrażającego się utratą zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych albo stanem, gdy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość posiadanego majątku.

Ponadto, z bilansu Skarżącej wynika, że posiada ona środki trwałe: budynki i lokale o wartości 100 069,70 zł a także urządzenia techniczne i maszyny o wartości 2 285,34 zł; wykazuje też zaliczki na środki trwałe w kwocie 650 000 zł. Ujęte w bilansie aktywa finansowe stanowiące udziały i akcje w jednostkach powiązanych na kwotę 359 500,00 zł a także inne długoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach powiązanych na kwotę 34 919,87 zł stanowią kolejny zasób Skarżącej. Skarżąca w bilansie wskazuje też przysługujące jej należności krótkoterminowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy o wartości 1 749 916,74 zł. Wszystkie te aktywa odzwierciedlają zasób, który pozwala oczekiwać, że nie występuje stan całkowitej nieściągalności zaległości. Obrazujący dynamiczną sferę aktywności przedsiębiorcy rachunek zysków i strat za 2015 r. wskazuje niewysokie przychody ze sprzedaży [kwota 12 250 zł], ale obrazuje też fakt ponoszenia obowiązkowych obciążeń, takich jak wynagrodzenia w wysokości 219 835,42 zł oraz składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 44 318,57 zł.

Jak wynika z wypisu z księgi wieczystej, Skarżąca posiada też prawo wieczystego użytkowania gruntu w K. wraz z zabudowaniami, co do którego w dziale III księgi zamieszczono dwanaście wpisów o prowadzonych egzekucjach, jednak nieruchomość ta nie została jeszcze zlicytowana.

Zasadny jest więc wniosek organów, że nie wystąpił stan całkowitej nieściągalności należności. Fakt, że organy egzekucyjne w stosunku do konkretnych wierzytelności wydały postanowienia o umorzeniu egzekucji wobec niemożności ściągnięcia wierzytelności, nie oznacza jeszcze całkowitej nieściągalności. Jak wskazano, Skarżąca nadal kontynuuje działalność [we wniosku o umorzenie powołuje się na przysługujące jej należności od bezpiecznych – publicznych dłużników takich jak Miasto K. czy P. SA w W.], posiada składniki majątku. Ponadto, sam organ [a zarazem wierzyciel] w postaci Prezesa Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie podjął wobec Skarżącej egzekucji spornej należności, która to egzekucja okazałaby się bezskuteczna a przez to przekonała co do celowości jej umorzenia.

W skardze zarzucono naruszenie art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległych wpłat. Skarżąca zasadności tego zarzutu upatruje w błędnym – Jej zdaniem – stwierdzeniu, że Spółka posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, uważając, że gdyby tak było to komornicy nie wydaliby postanowień o bezskuteczności egzekucji oraz jej umorzeniu. Wydanie postanowień o umorzeniu konkretnego postępowania egzekucyjnego nie niweczy jeszcze samej wierzytelności i nie pozbawia wierzyciela możliwości późniejszego jej dochodzenia, podobnie jak nie przesądza, że prowadzący działalność gospodarczą podmiot nie dźwignie się z problemów finansowych.

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z mającym zastosowaniem do postępowania art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Natomiast stosownie do art. 187 § 1 tej ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Organy orzekające w sprawie nie naruszyły zasad postępowania wskazanych w skardze, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdza, że organy wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

W kontekście powyższego, w ocenie Sądu, ustalenia organów wydających rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jak i wyprowadzone z nich wnioski, uznać należy za poprawne. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości. W związku z tym zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów w niej zarzucanych, ani innych przepisów uzasadniających uchylenie decyzji poddanej kontroli Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.] skargę oddalił.