Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 510/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1, art. 51
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 124, art. 126, art. 144, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 stycznia 2008 r. T. L. wystąpił do Wójta Gminy Pawłowiczki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na adaptacji budynku gospodarczego (stodoła) na warsztat mechaniki samochodowej na działce nr A w N. przy ul. [...]. We wniosku wskazano, że warsztat z trzema stanowiskami naprawczymi będzie świadczyć usługi dla ludności związane z wymianą części kompaktowych, kół i podzespołów jezdnych do 20 ton wagi pojazdu i należy do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

Wójt Gminy Pawłowiczki zawiadomił o wszczęciu postępowania strony, w tym M. L. oraz T. L., będących właścicielami działek sąsiednich. Ponadto organ wystąpił do Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kędzierzynie-Koźlu o wydanie opinii co do obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz jego zakresu, informując, że wieś N. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski w piśmie z dnia 15 lutego 2008 r., nr [...], oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w postanowieniu z dnia 15 lutego 2008 r., nr [...], uznali, że nie zachodzi konieczność sporządzenia raportu. Natomiast strony postępowania - M. L. i T. L., zgłosili zastrzeżenia, wskazując, że wnioskowany warsztat ma być zlokalizowany w zwartej zabudowie wiejskiej, w niewielkiej odległości od ich działki, zabudowanej budynkiem z odpadami narusza przepisy o ochronie środowiska, a usytuowanie warsztatu jest niezgodne z zasadami ochrony przeciwpożarowej oraz wniosek zawiera nieprawdziwe dane o przewidywanym natężeniu hałasu.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy Pawłowiczki postanowił nie nakładać obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia, planowane przedsięwzięcie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego raport oddziaływania na środowisko może być wymagany. Następnie wskazał, że w przekazanych opiniach organy opiniujące odstąpiły od konieczności sporządzania raportu i w konkluzji podał, że "z uwagi na powyższe oraz na brak negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanowiono jak w sentencji".

Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli M. L. i T. L., reprezentowani przez pełnomocnika – D. L., wywodząc, że raport powinien być sporządzony, gdyż tylko wówczas będzie możliwa ocena czy uciążliwy dla środowiska warsztat samochodowy może powstać w środku wsi, na bardzo wąskiej działce, w odległości zaledwie około 8 m od ich działki, na której stoi budynek przeznaczony na działalność gastronomiczną oraz na cele mieszkaniowe. Skarżący podnieśli, iż w sprawie wydawane są kolejne postanowienia i decyzje, bez rozpatrzenia zażaleń na wydane wcześniej opinie innych organów. Nadmienili również, ze inwestor dysponuje inną nieruchomością, położoną poza zwartą zabudową i odpowiednią na wnioskowany cel, czego nie wzięto pod uwagę.

W wyniku rozpatrzenia obu wniesionych zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...], opartym o przepis art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a., uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez tenże organ. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w myśl art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, a także innego, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną środowiska obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Natomiast stosownie do art. 46 ust. 4 pkt 2 i ust. 4a tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje między innymi przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, jak również przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, na podstawie ustawy Prawo budowlane. Poza tym Kolegium wskazało na wprowadzony przepisem art. 51 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska podział przedsięwzięć w zależności od tego, czy sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko ma charakter obligatoryjny, czy też fakultatywny, podkreślając, że druga z wymienionych grup obejmuje te przedsięwzięcia, dla których obowiązek sporządzenia raportu stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a które wymienione zostały w § 3 rozporządzenia, a wśród nich również stacje obsługi lub remontowe środków transportu, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów (§ 3 ust. 1 pkt 70). Kolegium podkreśliło dalej, że na zasadzie art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 57 ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska postanowienie w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu wydaje się po uzyskaniu opinii starosty i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, przy czym organ wydający postanowienie nie działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, gdyż na mocy art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zobligowany jest uwzględniać kryteria, o których mowa wart. 51 ust. 8 pkt 2 tej ustawy. Na gruncie powyższych uregulowań Kolegium zarzuciło organowi pierwszej instancji naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. wywodząc, iż postanowienie, na które służy zażalenie musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, podczas gdy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadzało się tylko do powołania opinii organów współdziałających, które to opinie nie mają wiążącego charakteru, lecz stanowią jedynie element materiału dowodowego podlegający rozpatrzeniu przez właściwy organ. W ocenie Kolegium, nie jest wiadome na jakiej podstawie organ pierwszej instancji oparł swoje przekonanie, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Poza tym Kolegium dostrzegło, że podstawa prawna postanowienia została błędnie oparta na art. 57 ust. 1 Prawa ochrony środowiska i art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zamiast na art. 51 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium zaleciło dokonanie wnikliwej analizy wszystkich jej okoliczności pod kątem przesłanek wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., określających szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko do sporządzenia raportu, a następnie odpowiednie umotywowanie wydanego rozstrzygnięcia.

Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu T. L., zaznaczając, że oba organy opiniujące uznały, iż nie zachodzi konieczność sporządzenia raportu, natomiast zarówno podnoszone przez sąsiadów - M. L. i T. L. zarzuty odnośnie szkodliwości i uciążliwości dla środowiska planowanego warsztatu, jak i domaganie się raportu środowiskowego są bezzasadne, stanowią elementy wydłużania sprawy oraz zatrzymania postępowania inwestycyjnego. Skarżący podniósł, iż poziom hałasu jego przyszłego warsztatu na granicy działki z sąsiadami będzie mieścił się w normie, działalność prowadzona będzie na przestrzeni zamkniętej w otoczeniu jego budynku mieszkalnego i gospodarczego i nie będzie wykraczać poza granice murów warsztatu w stronę sąsiadów L. z uwagi na wstępującą znaczną różnicę terenu około 4 m (skarpa). Ponadto skarżący wskazał, że odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne, np. zużyte opony, oleje, smary, czyściwa, przechowywane będą w specjalnych pojemnikach, które zostaną umiejscowione pod zadaszeniem oraz będą zabezpieczone przed osobami trzecimi, a następnie odbierane przez wyspecjalizowany podmiot. Poza tym przewidywany pobór wody i energii nie spowoduje zakłóceń w dostawie dla innych osób. Z kolei ścieki bytowe będą odprowadzane do istniejącego szamba bezodpływowego, a potem usuwane przez jednostki wyspecjalizowane w tym zakresie, natomiast wody opadowe odprowadzane są do istniejącej już kanalizacji burzowej gminy. Warsztat będzie ogrzewany z istniejącej już kotłowni domu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 9 grudnia 2008 r. pełnomocnik M. L. przedłożył dokumentację fotograficzną mającą obrazować bliskość planowanego warsztatu od zabudowań M. L., wskazując ponadto na okoliczność, że według dokumentacji geodezyjnej działka jest działką rolniczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane – stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a. okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi - skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.

Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa.

Na wstępie rozważań podkreślić trzeba, że zakres rozpoznania niniejszej sprawy determinuje okoliczność, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. Dla dokonania oceny, czy nie doszło do naruszenia tych przepisów, konieczne jest przytoczenie ich treści i wskazanie, że stosownie do art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Natomiast w myśl art. 144 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Wydanie postanowienia w oparciu o te unormowania oznacza, że w sprawie wydano postanowienie o charakterze kasacyjnym, i że kontrola legalności takiego aktu administracji przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania, czy istotnie spełnione zostały przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. Innymi słowy, w ramach prowadzonej oceny należy ustalić, czy organ odwoławczy, uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też postępowanie pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa procesowego, tj. gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wcale postępowania wyjaśniającego albo gdy wprawdzie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Na skutek tych uchybień organ odwoławczy, aby dokonać prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 606). Innymi słowy, chodzi tu o wadliwości postępowania wyjaśniającego tego rodzaju, że organ odwoławczy, w ramach przysługujących kompetencji, nie jest w stanie wad tych usunąć przeprowadzając, zgodnie z treścią art. 136 K.p.a., uzupełniające postępowanie dowodowe.

Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że materialnoprawną podstawę działania organów stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) – obowiązującej w dacie wydawania rozstrzygnięć obu instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 tej ustawy sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:

1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2;

3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2.

Stosownie natomiast do art. 51 ust. 2 omawianej ustawy obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przy czym postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Na powyższe postanowienia przysługuje zażalenie (art. 51 ust. 5), zaś zgodnie z art. 51 ust. 5a uzasadnienia postanowień, o których mowa w ust. 2, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., powinny zawierać informacje o szczegółowych uwarunkowaniach, o których mowa w ust. 8 pkt 2, uwzględnionych przy wydawaniu tych postanowień.

Na tle przytoczonych uregulowań zwrócić należy uwagę, że poprzez użycie przez ustawodawcę w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska sformułowania "może być stwierdzony", wprowadzony został podział przedsięwzięć na dwie grupy w zależności od tego, czy obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ma charakter obligatoryjny czy też fakultatywny. W odniesieniu do przedsięwzięć, dla których raport może być wymagany, obowiązek sporządzenia raportu określany jest w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jakim w przedmiotowej sprawie, na zasadzie art. 46a ust. 7 pkt 4 jest wójt gminy. Postanowienie jest również wymagane w przypadku, gdy organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Ponadto istotnym jest, że ustawodawca przewidział wydawanie postanowienia w sprawie obowiązku sporządzenia raportu we współdziałaniu z innymi organami, gdyż przepisy art. 51 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska nakazują zasięgnięcie przed jego wydaniem opinii organu ochrony środowiska (pkt 1), organów inspekcji sanitarnej (pkt 2), a w niektórych przypadkach wojewody oraz dyrektora urzędu morskiego (pkt 3, 4 i 6). W doktrynie wskazuje się, że opinie nie są wiążące dla organu wydającego postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu (por. Z. Bukowski [w:] J. Ciechanowicz-McLean, Z. Bukowski, B. Rakoczy: "Prawo ochrony środowiska. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 151). Opinie te mają na celu jedynie wyrażenie przez wskazane organy stanowiska odnośnie potrzeby lub zbędności sporządzenia raportu. Natomiast rozstrzygnięcie o potrzebie lub o braku potrzeby sporządzenia raportu należy do organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Odnośnie wymogów formalnych, jakim powinny odpowiadać postanowienia w sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, zauważyć przyjdzie, że zastosowanie w tej kwestii przez ustawodawcę w art. 51 ust. 5a ustawy Prawo ochrony środowiska odesłania do przepisów K.p.a., przesądza o tym, iż mają zastosowanie uregulowania zawarte w art. 124 § 2 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a., w myśl których postanowienie organu pierwszej instancji, na które służy zażalenie oraz postanowienie wydane na skutek zażalenia na postanowienie, muszą zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W tych przypadkach uzasadnienie stanowi integralną część postanowienia. Celem uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne winno wskazywać precyzyjnie przepisy prawa powszechnie obowiązującego mające zastosowanie w sprawie wraz z przywołaniem źródeł ich publikacji.

Niezależnie od wymagań wynikających z K.p.a., ustawodawca w art. 51 ust. 5a ustawy Prawo ochrony środowiska postawił uzasadnieniu postanowienia w sprawie raportu oddziaływaniu na środowisko dodatkowe, szczególne wymogi, jakimi są kryteria określone w art. 51 ust. 8 pkt 2 tej ustawy. Ostatnio powołany przepis zawiera delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, ze względu na charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko. Na podstawie tejże delegacji wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem mogących znacząco przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. W tym miejscu podkreślić przyjdzie, iż ustawodawca nie wprowadził żadnych obiektywnych kryteriów jakimi powinien kierować się organ administracji decydując o ewentualnym nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu bądź stwierdzając brak takiej konieczności. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż najbardziej bezstronnym miernikiem może być przewidywany zasięg oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeśli zagrożenia są trudne do przewidzenia, to zasada przezorności obliguje organy administracji do nałożenia takiego obowiązku. Natomiast jeżeli ze wstępnej oceny informacji wynika, że oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia jest możliwe do przewidzenia bez konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, to organ administracji może odstąpić od obowiązku jego opracowania (por. K. Gruszecki: "Prawo ochrony środowiska. Komentarz", Wyd. LEX a Wolters Kluwer biussness, Warszawa 2008, s. 193).

Wszystkim opisanym wyżej wymogom powinno odpowiadać postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie, gdyż w myśl § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia takie inwestycje, jak stacje obsługi lub remontowe środków transportu – a do tego rodzaju kwalifikuje się wnioskowany warsztat mechaniki samochodowej – należą do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Na gruncie dotychczas powiedzianego stwierdzić trzeba, iż wskazywane przez organ odwoławczy naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. tj. niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia Wójta Gminy Pawłowiczki jest zasadne.

Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że organ pierwszoinstancyjny stwierdzając, iż dla omawianej inwestycji nie jest wymagane sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, wydał postanowienie, które nie zawiera w istocie jakiegokolwiek uzasadnienia. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że wbrew wymaganiom z art. 51 ust. 5a ustawy Prawo ochrony środowiska organ pierwszej instancji nie wskazał należycie, skąd wywiódł przekonanie, iż planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, skoro w uzasadnieniu wydanego postanowienia nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych pozwalających na rezygnację z nałożenia na wnioskodawcę obowiązku sporządzenia raportu dla opisanego we wniosku przedsięwzięcia. W szczególności nie jest ustaleniem faktycznym zawarte w uzasadnieniu omawianego postanowienia bezkrytyczne przywołanie stanowiska organów opiniujących, które nie stwierdziły konieczności sporządzania raportu. Jak już wyżej wywiedziono – wbrew stanowisku skarżącego – zasadnie organ odwoławczy przyjął, że opinie tych organów nie mają charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie, a jedynie stanowią środek dowodowy w rozumieniu przepisów K.p.a. Zatem uzasadnienie faktyczne postanowienia Wójta Gminy Pawłowiczki w rzeczywistości zawierało jedynie wskazanie dowodów, na których organ się oparł; nie zawierało natomiast faktów które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy uzasadnienia postanowienia pierwszoinstancyjnego, a w zasadzie całkowity brak przedstawienia tych motywów, nie odzwierciedlają procesu dedukcyjnego organu w tym zakresie, nawet jeśli został on przez organ przeprowadzony. Takie działanie organu pierwszej instancji należy uznać za niewystarczające, zważywszy, że celem uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia. W tym miejscu wskazać przyjdzie na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż pominięcie w uzasadnieniu postanowienia oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie określonej kwestii stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, niepubl.).

Dotychczas powiedziane pozwala stwierdzić, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził odpowiedniego postępowania dowodowego, które uzasadniałoby tezę przedstawioną w sentencji wydanego przezeń postanowienia. Już tylko ta okoliczność mogła stanowić przesłankę do uchylenia postanowienia przez organ drugiej instancji. Poza tym zgodzić należy się z organem odwoławczym, że uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji nie zawiera także informacji o szczegółowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 51 ust. 8 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Oceniając nadal zaskarżone postanowienie organ odwoławczego należy uznać, iż słusznie również organ ten dostrzegł błędną podstawę prawną wskazaną przez organ pierwszej instancji. Zaznaczyć jedynie wypada, że wadliwe przytoczenie przez organ pierwszej instancji podstawy prawnej, w sytuacji, gdy podstawa taka istnieje, a nawet brak jej przytoczenia bądź nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane, nie może stanowić wyłącznej wady skutkującej uchyleniem postanowienia. Organ zażaleniowy jako organ merytoryczny może usunąć wskazaną wadę przez przywołanie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, niepubl.). Zgodzić należy się ze stanowiskiem Kolegium, że podstawę prawną postanowienia Wójta Gminy Pawłowiczki powinien stanowić przepis art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, a nie przepisy art. 57 ust. 1 tej ustawy i art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, dotyczące właściwości organów inspekcji sanitarnej, do których z całą pewnością nie należy organ administracji samorządowej, jakim jest wójt gminy. Wadliwe wskazanie podstawy prawnej nie przesądziło jednak o podjęciu przez organ odwoławczy postanowienia o charakterze kasacyjnym. Podstawą taką były natomiast wcześniej omówione uchybienia dotyczące wadliwości postępowania przejawiających się w braku uzasadnienia faktycznego postanowienia, w tym również brak informacji o szczegółowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 51 ust. 8 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, iż prawidłowo organ drugiej instancji ocenił, że zaistniały przesłanki do wydania postanowienia kasacyjnego, o jakim mowa w art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., gdyż niewątpliwie postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z takim naruszeniem przepisów procedury, które nie mogły zostać sanowane w toku postępowania odwoławczego bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Z uwagi na tę okoliczność, podnoszone w skardze, dalej idące merytoryczne argumenty, dotyczące szczegółów funkcjonowania planowanego warsztatu i braku jego uciążliwości, nie mogły mieć wpływu na ocenę poprawności formalnoprawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.