Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 868/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 116 § 1 i § 2;  art. 21 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1, ust. 2, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 233
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległość z tytułu zobowiązań w podatku akcyzowym za okres od marca do października 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA Łd 868/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] orzekającą o solidarnej z A Spółka z o.o. odpowiedzialności M. C. - byłego członka zarządu A Spółka z o.o. za zaległość tej Spółki z tytułu zobowiązań w podatku akcyzowym za okres od marca do października 2012 r. w kwocie 5.172.971,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.838.299,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. orzekł o solidarnej z A Spółka z o.o. odpowiedzialności M. C. - byłego członka zarządu A Spółka z o.o. za zaległość tej Spółki z tytułu zobowiązania, którego termin płatności upływał w czasie pełnienia przez M. C. obowiązków członka zarządu Spółki - prezesa zarządu Spółki, z tytułu: podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2012 r. (od marca do października) w łącznej kwocie 5.172.971,00 zł wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] oraz odsetek za zwłokę od ww. zaległości w łącznej kwocie 1.838.299,00 zł.

Działając przez pełnomocnika M. C. wniósł od ww. decyzji odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

• prawa procesowego, tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, poprzez:

a) brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak szczegółowego ustalenia i wyczerpującego uzasadnienia, jakie znaczenie w sprawie mają dowody w postaci daty wpisu zarządu do KRS,

b) brak wyczerpującego ustalenia, jakie okoliczności, których zaistnienia skarżący nie był świadomy, w postaci decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Celnego w P., wydanej w podatku akcyzowym wobec A Spółka z o.o. [...] czyli ponad rok po zrezygnowaniu przez skarżącego z funkcji członka zarządu, mogły dowodzić jego winy w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, czyli w braku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości; głównie w sytuacji, kiedy stan faktyczny i dowody potwierdzają obiektywny brak takiej możliwości, choćby ze względu na stan świadomości skarżącego, nieobejmującej tych zdarzeń, zarówno co do okresu objętego decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za rok 2012, jak i po 29.11.2012 r. - czyli po dniu rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu, a przede wszystkim ze względu na obiektywny brak wiedzy, a co za tym idzie potrzeby zgłoszenia wniosku o upadłość, a później ze względu na brak uprawnień do składania takiego wniosku, po tej dacie; także tego, że dla braku winy członka zarządu istotne znaczenie miał tryb procedowania sprawy w zakresie wydania i doręczenia decyzji, a także podstawa prawna jej wydania, co spowodowało że M. C. nie miał podstaw do składania wniosku o upadłość w czasie pełnienia funkcji członka zarządu Spółki,

* art. 191 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, poprzez akceptację materiału dowodowego jako rzekomo wskazującego na winę skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji oczywistego występowania w sprawie dowodów w postaci: wpisu do KRS i daty wydania decyzji wymiarowej oraz daty wykreślenia członka zarządu z KRS, sytuacji ekonomicznej Spółki w czasie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez M. C. - wskazujących jednoznacznie na brak jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość,

* art. 116 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie braku występowania przesłanki egzoneracyjnej, czyli winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji, kiedy w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu Spółki uzasadniona potrzeba składania wniosku o upadłość w rzeczywistości nie występowała, co wynikało z ustalonego stanu faktycznego.

Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Zaskarżoną decyzja Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przeniesienie na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe A Spółki z o.o. z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od marca do października 2012 r. Zaległości te wynikają z prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...], wydanej po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Łączna kwota zobowiązania podatkowego określonego ww. decyzją wynosi 5.193.873,00 zł.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z [...] nadał decyzji nieostatecznej z [...] rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z wydaniem decyzji z [...] określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym między innymi za okres od marca do października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wystawił tytuły wykonawcze i przystąpił do ich realizacji.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto działania zmierzające do przymusowego ściągnięcia przedmiotowych zaległości. Pod wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym adresem Spółki nie odnaleziono. Z protokołu poborcy skarbowego z 06.02.2014 r. wynika, że podczas dokonywania czynności pod adresem Ł. ul. B 7, obecna księgowa firmy C Sp. z o.o., poinformowała, iż właścicielem nieruchomości jest B. G. - Prezes Zarządu firmy C. Firma ta świadczy usługi "wirtualnego biura" i 14.03.2012 r., zawarła umowę na wynajem pomieszczeń z prezesem firmy A Spółka z o.o. M. C. Umowa ta została rozwiązana 20.02.2013 r., a 14.05.2013 r., została zawarta nowa umowa z nowym prezesem Spółki z o.o. A M. S. Umowa została rozwiązana 09.10.2013 r. Spółka pod adresem: Ł., ul. B 7 nigdy nie posiadała żadnych ruchomości, nigdy nie było tam żadnych pracowników. B.G. oświadczył, że Spółka z o.o. A utraciła tytuł prawny do lokalu zgodnie z wypowiedzeniem z 09.10.2013 r. Poinformował również, że żadne rachunki, ani dokumenty Spółki nie znajdują się w budynku przy ul. B 7 w Ł. Ponadto C z o.o. nie świadczy i nigdy nie świadczyła obsługi księgowej dla ww. Spółki.

Organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w stosunku do ww. zaległości podatkowych z tytułu podatku akcyzowego wystosował zapytania m.in. do urzędu skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, w efekcie czego nie ustalono żadnych składników majątkowych, do których mogłaby zostać skierowana egzekucja. Dyrektor Izby Celnej w Ł. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego we wszystkich centralach banków w Polsce. Spółka posiada rachunek jedynie w D SA. Pismem z 13.04.2015 r. bank poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, a także o przeszkodach w prowadzeniu egzekucji. Na zajętym rachunku brak było wierzytelności do przekazania na realizację zajęć. Rachunek wykazywał saldo ujemne (-566,00 zł). Od sierpnia 2013 r. na rachunku nie odnotowano żadnego wpływu środków.

Wobec braku możliwości zaspokojenia egzekwowanych należności z jakiejkolwiek części majątku Spółki z o.o. A, uznano iż prowadzona w stosunku do ww. Spółki egzekucja jest w całości nieskuteczna.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że wypełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji, czego formalne potwierdzenie stanowi także postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. z 30.06.2015 r. o umorzeniu prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Dalej organ zauważył, iż termin płatności zobowiązań w podatku akcyzowym zgodnie z przepisem art. 21 ustawy o podatku akcyzowym przypada do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zatem termin płatności ww. podatku za marzec 2012 r. upłynął w dniu 25.04.2012 r., za kwiecień 2012 r. w dniu 25.05.2012 r., za maj 2012 r. w dniu 25.06.2012 r., za czerwiec 2012 r. w dniu 25.07.2012 r., za lipiec 2012 r. w dniu 27.08.2012 r., za sierpień 2012 r. w dniu 25.09.2012 r., za wrzesień 2012 r. w dniu 25.10.2012 r. i za październik 2012 r. w dniu 26.11.2012 r.

Organ wskazał, że A Spółka z o.o. (poprzednia nazwa "E" Spółka z o.o.) działała na podstawie aktu założycielskiego z 03.02.2011 r. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 11.03.2011 r. Uchwałą z 14.10.2011 r. Spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej na okres jednego roku. Podmiot wznowił prowadzenie działalności gospodarczej 12.03.2012 r. W dniu 05.03.2012 r. prezesem Spółki (jednoosobowego zarządu) został M. C. Ponadto zmieniono nazwę firmy na A Spółka z o.o. Powyższe zmiany w Spółce zostały uwidocznione w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

W dniu 29.11.2012 r. M. C. złożył pisemną rezygnację z funkcji prezesa zarządu Spółki. Powyższa zmiana została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 11.06.2013 r.

Bezspornym zatem jest – jak stwierdził organ - że w okresie od 09.03.2012 r. do 29.11.2012 r. M. C.i pełnił funkcję członka zarządu. We wskazanym okresie strona była jedynym członkiem zarządu, co pozostaje w zgodzie z umową Spółki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie zgodził się ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu, iż strona dopiero od 15.05.2012 r., tj. od daty odnotowania zmian w zarządzie Spółki w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a nie od daty podjęcia uchwały o powołaniu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników, winna odpowiadać jako osoba trzecia solidarnie ze Spółką za jej długi.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie M. C. faktycznie i czynnie pełnił obowiązki członka zarządu. Po objęciu funkcji prezesa zarządu 09.03.2012 r. strona od dnia powołania na członka zarządu dokonywała wielorakich czynności związanych ze swoją funkcją - głównie reprezentowała Spółkę na zewnątrz przed innymi podmiotami i instytucjami. Jako prezes zarządu złożył podpis na uchwale o wznowieniu działalności z 12.03.2012 r., na umowie w sprawie prowadzenia rachunku bankowego przez D Bank S.A. z 14.03.2012 r., na bilansie "E" Spółka z o.o. za 2011 r. z 26.03.2012 r. Zmiany w Spółce w zakresie m.in. nazwy Spółki, siedziby i adresu, danych wspólników oraz organu uprawnionego do reprezentacji zostały uwidocznione w Krajowym Rejestrze Sądowym w późniejszych terminach, tj. odpowiednio 15.05.2012 r. oraz 11.06.2013 r., to jednak - z uwagi na deklaratoryjny charakter wpisu członków zarządu do rejestru - należało stwierdzić, iż na podstawie dokumentów zebranych w toku postępowania M. C. faktycznie i czynnie pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie od 9 marca do 29 listopada 2012 r. Powyższy fakt został również potwierdzony na etapie prowadzonego postępowania podatkowego przez samego M. C., który w trakcie przesłuchania stwierdził: "Byłem związany z tą Spółką - od marca do października/listopada 2012 r. (...) Pełniłem funkcję członka zarządu (prezesa zarządu) w okresie od marca 2012 r. do października/listopada 2012 r. W tym okresie byłem jedynym członkiem zarządu. (...) W listopadzie 2012 r. złożyłem pisemną rezygnację z funkcji prezesa zarządu firmy A na ręce D. W., który ją przyjął.".

Reasumując, należało zatem przyjąć, że na podstawie powyższego stanu faktycznego potwierdzonego wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, informacji z dokumentów podpisywanych przez M. K. C. oraz zeznań samej strony wynika, że terminy płatności zobowiązań podatkowych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] dotyczyły podatku akcyzowego między innymi za okres od marca do października 2012 r. upłynęły w czasie czynnego pełnienia przez M. C. funkcji prezesa zarządu Spółki.

Artykuł 116 § 2 O.p. stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Za zaległość podatkową odpowiada zatem ten członek organu zarządzającego osoby prawnej, za którego kadencji przypadał ustawowy termin płatności zobowiązania podatkowego, które w tym terminie nie zostało zapłacone, co spowodowało powstanie zaległości podatkowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zwrócił uwagę, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, m.in. za okres od marca do października 2012 r., została wydana na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy O.p. w związku z m.in. art. 21 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Przepisy te stanowią, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (§ 1 pkt 1). Przepisy ustawy o podatku akcyzowym stanowią, iż podatnik jest obowiązany, bez wezwania organu podatkowego składać właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracje podatkowe według ustalonego wzoru, obliczać i wpłacać akcyzę na rachunek właściwej izby celnej za miesięczne okresy rozliczeniowe, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Biorąc powyższe pod uwagę, należało stwierdzić, iż na podatniku spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe obliczenie i wpłacenie podatku akcyzowego w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. W przypadku spółki kapitałowej za prawidłowe wykonanie powyższych obowiązków odpowiada jej zarząd, a tym samym osoba lub osoby pełniące funkcje członków zarządu w czasie, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W badanej sprawie, dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie za zaległości w podatku akcyzowym za miesiące: od marca do października 2012 r. jedynym członkiem zarządu w tym czasie był M. C. Skarżący prowadził wówczas sprawy Spółki i orientował się w jej finansach.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał za chybiony również zarzut, wedle którego nie jest dopuszczalne przeniesienie odpowiedzialności na byłego członka zarządu. Zgodnie z art. 116 § 4 O.p. przepisy o odpowiedzialności odnoszą się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Ustawodawca w regulacji art. 116 ustawy O.p., wypowiedział się w przedmiocie przesłanek egzoneracyjnych, które odnoszą się do odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych. Konkretnie członek zarządu takiej spółki może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykazał, że:

we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Na podstawie sprawozdania finansowego Spółki za 2011 r. - podpisanego przez M. C. 26.03.2012 r. i złożonego w Krajowym Rejestrze Sądowym 26.06.2012 r. - ustalono, że podmiot ten na dzień 31 grudnia 2011 r. wykazał stratę w wysokości 32.551,89 zł, przekraczając tym samym limit określony w art. 233 § 1 k.s.h. Zgodnie z ww. artykułem jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Z bilansu Spółki za 2011 r. wykazana strata przewyższała sumę kapitału zapasowego i rezerwowych (w bilansie 0,00 zł) oraz połowę kapitału zakładowego (25.000,00 zł = 50.000,00 zł : 2). Ponadto Spółka posiadała zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności do 12 miesięcy w wysokości 17.890,20 zł, nie posiadała zaś aktywów trwałych, a aktywa obrotowe wynosiły 35.338,31 zł (w tym: towary 20.750,15 zł, należności krótkoterminowe, w tym: od pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty do 12 miesięcy 2.103,71 zł oraz z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń oraz innych świadczeń 12.432,00 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach 52,45 zł). W takim stanie finansowym spółki, gdy wielkość straty zagrażała bytowi spółki, zarząd był obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.

W niniejszym stanie faktycznym, wobec objęcia funkcji prezesa zarządu przez M. C. 09.03.2012 r., właściwym czasem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, był okres 2 tygodni od daty podpisania sprawozdania finansowego za 2011 r. (26.03.2012 r.), który to okres upływał 09.04.2012 r. Strona tego jednak nie uczyniła.

Spółka nie złożyła również w organie podatkowym, jak i w Krajowym Rejestrze Sądowym sprawozdań finansowych za rok 2012, jak i lata następne.

Ponadto jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] w okresie styczeń oraz marzec -grudzień 2012 r. Spółka wprowadzała do obrotu oleje napędowe i benzyny, dla których pozostało nieznane źródło pochodzenia, niespełniające norm jakościowych, dla których nie stwierdzono dowodów na uregulowanie akcyzy. Nabycie tego paliwa Spółka dokumentowała "fikcyjnymi" fakturami wystawionymi przez kilkanaście podmiotów krajowych. Płatności za paliwo dokonywano tylko gotówką, mimo że kwoty transakcji przewyższały 15 tys. Euro. Z kont rachunkowych z niektórymi dostawcami wynikało, że Spółka miała zaległości płatnicze wobec tych firm. Na podstawie powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w P. stwierdził, iż Spółka prowadziła działalność gospodarczą prowadzącą do uszczuplenia wpływów Skarbu Państwa z tytułu obrotu paliwami pochodzącymi z niewiadomego źródła.

Analiza materiału dowodowego wykazała, iż w badanej sprawie ziściła się też druga z przesłanek oznaczających niewypłacalność Spółki. Zgodnie art. 11 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, niewypłacalność rozumiana jest również jako sytuacja, w której podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Pierwszą zaległością Spółki było zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2012 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 27.02.2012 r., a drugą za marzec 2012 r. z terminem 25.04.2012 r. - zatem w dniu 26.04.2012 r. zaistniała okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Od tego dnia powinien być liczony dwutygodniowy termin, o którym jest mowa w treści art. 21 Prawo upadłościowe i naprawcze. Oznacza to, że członek zarządu A Spółka z o.o. powinni złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia 26.04.2012 r. Każdy, kto nie płaci drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalnym, począwszy od dnia następnego od daty wymagalności. Niewypłacalność ma miejsce już w pierwszym dniu opóźnienia, niezależnie od wielkości zobowiązań i niezależnie od tego jak duże jest opóźnienie w zapłacie. Członek zarządu spółki winien więc w 14 dniowym terminie wskazanym w ustawie - Prawo upadłościowe naprawcze podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia jej upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że właściwym czasem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości był termin, w którym upływał 2 tygodniowy okres od daty podpisania sprawozdania finansowego za 2011 r., tj. 26.03.2012 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż skarżący, mimo zaistnienia do tego podstaw nie wystąpił wówczas z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).

Strona nie tylko nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie wypełniła również kolejnego warunku, którego spełnienie uprawniałoby ją do zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości Spółki - nie wykazała bowiem również, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy. Stąd też niesłusznym jest zarzut zawarty w odwołaniu - naruszenia prawa materialnego art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty zaległości podatkowej Spółki z o.o. A w sytuacji, gdy spełniona jest przesłanka egzoneracyjna w postaci braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Jak wskazał organ odwoławczy, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości A Spółka z o.o. M. C. powinien wskazać mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wezwał stronę do wykazania mienia Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, wykazania dowodów potwierdzających, że M. C. nie sprawował faktycznie funkcji członka zarządu w ww. spółce w okresie powstania przedmiotowych zaległości, wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu, tj.: wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy M. C. oraz innych dowodów, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Z odpowiedzi udzielonej przez stronę wynika, iż M. C. nie posiada wiedzy, co do mienia Spółki, z którego możliwa byłby egzekucja zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, z powodu nieobecności w kraju i braku dostępu do dokumentacji Spółki, nie może obecnie wykazać dowodów w żądanym zakresie, w okresie sprawowania funkcji w zarządzie nie było przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Potwierdzają to również zeznania z przesłuchania strony.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym jakkolwiek organ I instancji ma obowiązek, w myśl art. 122 i art. 187 § 1 O.p., zebrać cały materiał dowodowy, to jednak jego gromadzenie nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, a jedynie tych, które są przedmiotem postępowania dowodowego, które winno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co też w sprawie niniejszej uczyniono. Organ podatkowy ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i na jego podstawie wydał prawidłową decyzję.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie:

- art. 187 § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego ustalenia, jakie okoliczności, których zaistnienia nie był świadomy, w postaci decyzji wymiarowej w podatku akcyzowym wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...], czyli już po zrezygnowaniu przeze skarżącego z funkcji członka zarządu, mogły dowodzić jego winy w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., czyli w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji, kiedy dowód w postaci daty wydania decyzji spółce, potwierdza obiektywny brak takiej możliwości, ze względu na stan świadomości skarżącego, nieobejmującej tych zdarzeń, zarówno, co do okresu obejmującego decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące roku 2012, jak i po 30.12.2012 r. oraz brak uprawnień skarżącego do składania takiego wniosku, po tej dacie;

- art. 191 w zw. z art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, poprzez akceptację materiału dowodowego wskazującego na winę skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji oczywistego istnienia dowodów w postaci wpisu do KRS i daty wydania decyzji wymiarowej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł., daty wykreślenia członka zarządu z KRS, Uchwały Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników zobowiązującej Zarząd do dalszego prowadzenia Spółki i pokrycia straty z dochodów przyszłych okresów, braku danych dotyczących dochodów Spółki za rok 2012;

- art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie braku występowania przesłanki egzoneracyjnej, czyli winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji, kiedy w czasie pełnienia przeze niego funkcji członka zarządu Spółki, uzasadniona potrzeba składania wniosku o upadłość, w rzeczywistości nie występowała, co wynikało z ustalonego stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując rozstrzygnięcie i argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy, jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia, znajdują pełne oparcie w zebranych w sprawie dowodach. Nie budzi także zastrzeżeń ocena zebranego materiału. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. trafnie przyjął, że M. C. od 9 marca 2012 r. do 29 listopada 2012 r. formalnie i faktycznie pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki A. We wskazanym okresie był jedynym członkiem zarządu. Okoliczności te znajdują oparcie w zgromadzonych dokumentach i skarżący im nie zaprzecza.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1/ nie wykazał, że:

a/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2/ nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 ustawy odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W świetle poczynionych przez organ ustaleń nie budzi wątpliwości, że gdy upływał termin płatności podatku akcyzowego za marzec 2012 (termin płatności 25 kwietnia 2012 r.), za kwiecień 2012 (termin płatności 25 maja 2012 r.), za maj 2012 r. (termin płatności 25 czerwca 2012 r.), za czerwiec 2012 r. (termin płatności 25 lipca 2012 r.), za lipiec 2012 (termin płatności 27 sierpnia 2012 r.), za sierpień 2012 r. (termin płatności 25 września 2012 r.), za wrzesień 2012 r. (termin płatności 25 października 2012 r.) i za październik 2012 r. (termin płatności 26 listopada 2012 r.) M. C. pełnił obowiązki członka zarządu Spółki. Pełnił je bowiem niewątpliwie formalnie i faktycznie do 29 listopada 2012 r. (zarząd jednoosobowy), co obejmuje płatność podatku za okres od marca do października 2012 r.

W ocenie Sądu spełnione zostały także, tak jak przyjął organ, pozostałe przesłanki do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Egzekucja z majątku Spółki okazała się niewątpliwie bezskuteczna, a skarżący nie wykazał istnienia okoliczności zwalniających z tej odpowiedzialności.

Organy dokonały prawidłowych ustaleń co do bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki, okazał się nieskuteczny ponieważ brak było środków na zajętym rachunku. Jednocześnie ze zgromadzonych dokumentów i uzyskanych przez organ informacji wynikało, że spółka nie posiada żadnego majątku (wg informacji uzyskanych od organów i instytucji państwowych) do którego można skierować egzekucję. Wizyty poborców skarbowych również nie przyniosły rezultatu. Stosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. W tych warunkach niewątpliwie słusznie uznały organy, że brak jest możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki, albowiem na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu źródeł informacji nie można ustalić, czy aktualnie spółka posiada jakikolwiek majątek, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie. Również skarżący nie był w stanie wskazać, zarówno w postępowaniu przed organami I i II instancji jak też w skardze, majątku spółki, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję. Powyższe okoliczności prowadzą do konstatacji, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Wobec powyższego dwie przesłanki pozytywne do przeniesienia odpowiedzialności za długi spółki zostały w sprawie spełnione. Niewątpliwie w sprawie wystąpiła również przesłanka negatywna, tj. skarżący nie wykazał majątku spółki z którego wierzyciel mógłby zaspokoić swoje roszczenia. Tych okoliczności skarżący nie wykazał, ani na etapie postępowania przed organem podatkowym I instancji, ani na etapie postępowania odwoławczego. Organy w zakresie własnych ustaleń ustaliły, że spółka nie posiadała jakiegokolwiek majątku z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji.

Obecnie sporne jest czy w sprawie występuje przesłanka wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowania układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy skarżącego.

Podkreślić należy, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

W świetle powyższego podkreślić należy, iż rzeczą organów podatkowych w niniejszej sprawie była konieczność dokonania oceny istotnej okoliczności, a mianowicie czy i kiedy powstał obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłość spółki. Jest niesporne, że nie został złożony wniosek o upadłość spółki.

Podstawy ogłoszenia upadłości ustawodawca uregulował w ustawie - Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z art. 10 tej ustawy upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Na mocy art. 11 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje - art. 11 ust. 2 powoływanej ustawy. Podkreślić należy, że wystąpienie przesłanek uznania dłużnika za niewypłacalnego z art. 11 ust. 1 lub ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze powoduje powstanie po stronie dłużnika lub podmiotu uprawnionego do reprezentowania dłużnika niebędącego osobą fizyczną, obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami - art. 21 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Dla oceny kiedy powstał obowiązek prawny złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki należy wziąć pod uwagę czas zaistnienia jednej z dwóch przesłanek określonych w art. 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. w sytuacji, gdy spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednej z ww. przesłanek. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. W celu ustalenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku, należy ustalić moment, kiedy zarząd spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie. Ponadto niewykonanie wymagalnych zobowiązań nie musi odnosić się do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania cywilnoprawne czy publicznoprawne. Również nieuregulowanie wymagalnych zobowiązań nawet o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

W niniejszej sprawie obowiązkiem organu była więc ocena, czy niewypłacalność spółki była oczywista w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu.

W ocenie sądu, zasadnie organ odwoławczy - dokonując oceny sytuacji finansowo-ekonomicznej spółki z o.o. - zauważył, iż z bilansu Spółki za 2011 r. wynikało, że wykazana strata przewyższała sumę kapitału zapasowego i rezerwowych (w bilansie 0,00 zł) oraz połowę kapitału zakładowego (25.000,00 zł = 50.000,00 zł : 2). Ponadto Spółka posiadała zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności do 12 miesięcy w wysokości 17.890,20 zł, nie posiadała zaś aktywów trwałych, a aktywa obrotowe wynosiły 35.338,31 zł (w tym: towary 20.750,15 zł, należności krótkoterminowe, w tym: od pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty do 12 miesięcy 2.103,71 zł oraz z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń oraz innych świadczeń 12.432,00 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach 52,45 zł). W takim stanie finansowym spółki, gdy wielkość straty zagraża bytowi spółki, zarząd obowiązany był niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.

Dalej zauważyć należy, iż 27.03.2012 r. Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę nr 3 w przedmiocie pokrycia straty netto poniesionej przez Spółkę do dnia 31.12.2011 r. z zysków lat następnych. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego za 2011 r. zawarto informację, że zostało ono sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej w przyszłości. Ze sprawozdania z działalności zarządu Spółki podpisanego przez prezesa zarządu M. C. wynikało m.in., że nie przewiduje się pozyskiwania funduszy zewnętrznych, w tym kredytowych w celu wspomagania działalności bieżącej. W informacji dodatkowej zawarto również uwagę, że strata pokryta zostanie z dochodów osiągniętych w latach następnych, jednakże brak było jakichkolwiek konkretnych informacji w jaki sposób Spółka te dochody zamierza osiągnąć. Skarżący w sprawozdaniu zarządu wskazał, że Spółka nie zamierza korzystać z zewnętrznych źródeł finansowania, zwiększenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło poprzez wniesienie aportem koncesji na obrót paliwami. Natomiast Spółka na dzień 31.12.2011 r. dysponowała środkami pieniężnymi w kasie w wysokości 52,45 zł.

Zgodzić się zatem należy, iż w niniejszym stanie faktycznym, wobec objęcia funkcji prezesa zarządu przez M. C. 09.03.2012 r., właściwym czasem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, był okres 2 tygodni od daty podpisania sprawozdania finansowego za 2011 r. (26.03.2012 r.), który to okres upływał 09.04.2012 r. Strona tego jednak nie uczyniła.

W orzecznictwie utrwalony jest natomiast pogląd, że członek zarządu spółki nie może się powoływać na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów (zob. wyrok WSA w B. z [...], [...], wyrok WSA w W. z [...], [...]). Pełnienie funkcji członka zarządu jest bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody - skoro przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym - wymagaja złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki), przy tym członek zarządu może też zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 k.s.h. i art. 369 § 6 k.s.h.). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób w tej spółce zatrudnionych. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza zakres charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony (por. wyrok NSA z 23.11.2010 r., I FSK 2082/09). Nieinteresowanie się sprawami spółki nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Jednym z takich obowiązków jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości. M. C. obejmując funkcję członka zarządu winien (dla własnego dobra oraz dla dobra wszystkich wierzycieli) niezwłocznie zapoznać się z sytuacją finansową Spółki.

Wszystkie te okoliczności prawidłowo doprowadziły organ do wniosku, że na członku zarządu ciążył obowiązek w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Jednakże wniosku o ogłoszenie upadłości nie złożono.

W odniesieniu do zarzutu nieustalenia, kiedy członek zarządu wykazujący należytą staranność mógł się dowiedzieć o niewypłacalności spółki (w świetle decyzji wydanych przez organ I instancji) i w konsekwencji złożyć wniosek o upadłość ewentualnie wykazać brak winy w niezłożeniu takowego należy również przypomnieć - za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2015 r., I FSK 706/14 - że w sytuacji, gdy z rozpatrywanej sprawy wynika, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony - to zarzut, że nie rozważono właściwie, kiedy nastał "właściwy czas" na zgłoszenie upadłości należy uznać za bezzasadny. Ustalenia w zakresie "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości mogłyby być istotne jedynie wówczas, gdy wniosek taki zostałby złożony, a w sprawie powstał spór, czy złożenie wniosku nastąpiło we właściwym czasie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1a O.p.

Przy czym słusznie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa to spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 O.p. Na podkreślenie w tej materii zasługują tezy uchwały NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, w której Sąd stwierdził m.in., iż "w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), to spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 O.p. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2008 r., II FSK 1605/06)". Zatem należało uwzględnić konsekwencje prawne, wynikające z wydanych wobec spółki decyzji dotyczących podatku akcyzowego.

W konsekwencji organ zasadnie powołał się na przesłanki niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wskazując, że Spółka na bieżąco nie regulowała swoich zobowiązań, kosztem Skarbu Państwa. Postępowanie egzekucyjne nie dało rezultatów i wystąpiła bezskuteczność egzekucji co do zaległości w akcyzie objętej postępowaniem, czyli w czasie gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. W zaskarżonej decyzji słusznie podkreślono, że jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe. Zatem, w zakresie obowiązków skarżącego pełniącego funkcję członka zarządu spółki była kontrola terminowości regulowanych zobowiązań. W tej sytuacji niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu.

Oczekiwanego też przez stronę skarżącą skutku wyłączenia jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nie mógł przynieść fakt wydania i doręczenia decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym w czasie, gdy skarżący nie był już członkiem zarządu (por. uchwałę NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09). W uchwale tej NSA stwierdził, że przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, również w zakresie wprowadzonych w tym przepisie przesłanek egzoneracyjnych nie przewiduje żadnych wyjątków, niezależnie od tego, czy dotyczy to osób pełniących aktualnie (w dacie wydania decyzji oraz powstania zobowiązania podatkowego) obowiązki członka zarządu, czy też tych członków zarządu, którzy nie pełnili już funkcji w dacie wydania decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego.

Sąd stwierdza, że organy w ramach własnego postępowania i zgromadzonych samodzielnie dowodów prawidłowo zbadały sytuację finansową spółki. Były to dane wystarczające do wyjaśnienia sytuacji finansowej na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich. Podkreślić należy, że przedstawione przez organ okoliczności nie zostały w jakikolwiek sposób zakwestionowane przez skarżącego.

Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika też, jakich zobowiązań spółka nie wykonywała i w jakim okresie.

Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego.

W prawidłowo ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy i przy przeprowadzeniu przez organy prawidłowej wykładni mających w niej zastosowanie przepisów obowiązującego prawa, w ocenie sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W ocenie sądu, organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki.

W rozpatrywanej sprawie zaistniały bowiem wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki. Prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna, jednocześnie zaś skarżący nie wykazał (uznając, że to winien uczynić organ zgodnie z zasadami ogólnymi ordynacji podatkowej), aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jej odpowiedzialności. W szczególności skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, że nie zachodziły przesłanki do zgłoszenia upadłości spółki, nie wykazał też mienia, które umożliwiłoby zaspokojenie zaległości podatkowych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

a.l.