Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SO/Wa 672/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny -art.55 ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

P. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o uchylenie w trybie art. 163 kpa orzeczenia Kolegium o nr [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wniosek ten został następnie uzupełniony.

Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie wniosku. Wskazało, że P. S. nadsyła do Kolegium liczną korespondencję, w której składał bardzo liczne wnioski, m.in. o: sprostowanie oczywistych omyłek, uzupełnienie pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań, wyłączenia członków Kolegium. Ponadto wnosił odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Kolegium kierując się treścią art. 239 § 1 kpa. pozostawiło powtarzające się żądania tej osoby bez biegu. Podania, które nie dotyczyły spraw, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 kpa. oraz art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jak również wnioski, których treść była identyczna z wnioskami już wcześniej rozstrzygniętymi zostały zgromadzone w segregatorach i pozostały nierozpoznane. Podkreśliło, że w Kolegium znajduje się [...] segregatorów, zawierających wnioski P. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

W myśl z kolei art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z akt sprawy wynika, że P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o uchylenie w trybie art. 163 kpa. orzeczenia nr [...].

Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 1 grudnia 2015 r. (data prezentaty). W związku z czym od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął w dniu 31 grudnia 2015 r.

Tymczasem skarga, wraz z odpowiedzią na tę skargę, została przekazana przez organ do Sądu w dniu 1 lipca 2016 r. (data prezentaty Sądu), co wynika z akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 650/16 (k. 6).

W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna, nałożona na podstawie wskazanego uprzednio przepisu, ma charakter dyscyplinująco-represyjny - co oznacza, że sąd wymierza ją w razie uchybienia terminu do wykonania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., nawet gdy podmiot zobowiązany dopełnił tego obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Przy czym ta ostatnia okoliczność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 278/13, Lex nr 1315498).

Sformułowanie art. 55 § 1 P.p.s.a. "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259, postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. II OSK 1024/06, orzecznictwo NSA i WSA zeszyt 6, poz. 156).

Należy ponadto zauważyć, iż cytowany przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd oddalił wniosek P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi w przewidzianym terminie, bowiem uchybienie to wynikało bezpośrednio z działań skarżącego. Organ wyjaśnił, że ze względu na liczne pisma skarżącego pozostawił kolejne, powtarzające się żądania tej osoby, bez biegu. Podkreślił, że w Kolegium znajduje się [...] segregatorów, zawierających wnioski P. S., dotyczące m.in.: sprostowania oczywistych omyłek, uzupełnienia pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań, wyłączenia członków Kolegium. Ponadto wnosił odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Prowadzi on bowiem korespondencję z organem, inicjując tak liczną liczbę spraw, że jego działania sparaliżowały w istocie prace organu w bardzo poważnym stopniu. Przy czym składane wnioski nie są nakierowane na ochronę jego uprawnień, lecz w dużej części ich celem jest wszczęcie jak największej liczby postępowań. Fakt ten jest Sądowi znany z urzędu, gdyż skarżący inicjuje także liczne postępowania przed Sądem.

Takie działanie skarżącego należy uznać za nadużycie prawa do sądu. Koncepcja zakazu nadużycia prawa do sądu jest przyjmowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zakłada się, że działania skarżącego, dla którego inicjowanie postępowań sądowych nie służy ochronie naruszonych praw, a stanowi cel sam w sobie, uznane być musi za nadużycie prawa do sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OZ 175/14). Zatem niezasługującym na ochronę w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14).

W niniejszej sprawie skarga dotyczy wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi w przedmiocie nierozpoznania przez Kolegium wniosku o uchylenie w trybie art. 163 kpa orzeczenia rozpatrującego zażalenie od postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oraz odmowy wyłączenia od orzekania w sprawie pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej. Przy czym, co jest Sądowi znane z urzędu, w stosunku do wskazanego orzeczenia P. S. złożył wnioski o: wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, wyjaśnienie wątpliwości, sportowanie błędów pisarskich i jego wygaszenie.

Wniosek skarżącego nie dotyczy zatem obrony jego praw. Celem skarżącego jest inicjowanie postępowań, które stanowią cel sam w sobie. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że okoliczności sprawy przemawiają za oddaleniem wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Takie stanowisko znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt. I OSK 532/08 publik. CBOiS). Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznej sprawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 605/16, oddalając zażalenie P. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalającego wniosek o wymierzenie grzywny, dokonał takiej samej oceny postawy wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.