Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 220/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta~Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.) del. WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Radomskim a Wójtem Gminy Zakrzew w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku dot. zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. R. P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, w związku z uzasadnieniem do postanowienia z dnia 23 sierpnia 2012 r. (znak: I OW 85/12), pomiędzy Starostą Radomskim a Wójtem Gminy Zakrzew. Zdaniem wnioskodawcy, żaden z ww. organów nie uważa się za właściwy do załatwienia konkretnej sprawy z zagadnienia zatwierdzenia podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela.

R. P. podniósł, iż faktyczna rozbieżność stanowisk co do zakresu kompetencji w odniesieniu do tej samej konkretnej sprawy administracyjnej dotyczącej wydzielenia gruntu o pow. 3000 m2 zadrzewionego i zakrzewionego wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, jako użytek rolny gdy nie ma obowiązku zatwierdzania podziału decyzją organu wykonawczego pierwszego stopnia samorządu terytorialnego na poziomie Gminy Zakrzew uzasadnia niniejszy wniosek.

Z przepisów rozdziału ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach podziałów nieruchomości nie wynika obowiązek zatwierdzania podziału decyzją dla gruntów rolnych, a decyzji zatwierdzającej podział wydanej dla ww. gruntu o areale 3000 m2 z ogólnej o pow. 3900 m2 żąda Starosta Radomski. Decyzja zatwierdzająca podział, wydawana dla gruntów innych niż rolne nie może być wydana przez Wójta Gminy Zakrzew a o zatwierdzeniu podziału w takim przypadku nie chce zadecydować Starosta Radomski wprowadzając zmianę (czynność techniczna) w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Sprawy podziału w inny sposób niż decyzją kończącą postępowanie w administracyjnym toku instancji nie załatwia (pismem) też organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego pierwszego stopnia – Wójt Gminy Zakrzew przez wskazanie organu właściwego w administracji lub zwracając wniosek jeśli w sprawie właściwy jest sąd powszechny.

W odpowiedzi na wniosek, Starosta Powiatowy w Radomiu wskazał, że wnioskiem z dnia 30 maja 2011 r. R. P. zwrócił się do urzędu, aby dla należącej do niego działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,3900 ha położonej w obrębie M., gmina Zakrzew wprowadzić zmianę w ewidencji gruntów w oparciu o:

– załączoną do wniosku decyzję urbanistyczną Wójta Gminy Zakrzew z dnia [...] października 2011 r. znak : [...], którą Wójt odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego drugiego budynku mieszkalnego w tylnej części działki nr [...],

– załącznik graficzny do ww. decyzji opracowany na mapie ewidencyjnej, na którym wrysowano dane z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. linią przerywaną pas gruntu o szerokości 70 metrów, rezerwowany w planie pod projektowaną drogę o symbolu planu 0177a/KNII, w obrębie którego znajduje się planowana inwestycja.

Załącznik ten według R. P. stanowi "projekt podziału nieruchomości".

W kolejnym piśmie z dnia 15 lipca 2011 r. powołując się na treść art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 9 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków –R. P. domagał się ujawnienia w bazie danych ewidencji gruntów odrębnych działek nr [...] i [...], tj. części siedliskowej i rolnej.

W oparciu o dokumenty prawne Starosta stwierdził, że aktualnie istnieje jedna nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0.3900 ha, co potwierdza treść wypisu w dziale I KW RA1 R/00068353/7 (aktualnie sprawdzona w wersji elektronicznej) przytoczona w akcie notarialnym "Umowa przedwstępna sprzedaży" z dnia 20 lipca 2011 r. Rep. A Nr 4944/2011. Aktualny wpis w ewidencji gruntów jest zgodny z treścią KW RA1 R/00068353/7 – wykazuje jedną działkę oznaczoną nr [...] stanowiącą własność R. P. Działka składa się z nie wydzielonych geodezyjnie części, tj. budowlanej zabudowanej od strony drogi publicznej oraz pozostałej części użytkowanej rolniczo. Aktualnie w ewidencji gruntów w ww. działce wykazane są następujące klasoużytki gruntowe: RIVa – 0.2959 ha, W/RIVa – 0.0064 ha, B – 0.0877 ha. Z akt sprawy wynika, że działka ta nie jest przeznaczona – zgodnie z planem gospodarowania przestrzennego na cele rolne, gdyż w części frontowej od strony drogi zlokalizowana jest istniejąca zabudowa mieszkaniowa, natomiast tylna część (działki przewidziana jest na cele publiczne pod projektowaną ponadlokalną drogę publiczną, co potwierdziło Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego w Warszawie w piśmie z dnia 7 lipca 2011 r. udzielając R. P. odpowiedzi w oparciu o Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego.

Ponadto przedstawione przez stronę w piśmie z dnia 28 lipca 2011 r., poglądy, że "podział prawny już nastąpił stosownie do aktu notarialnego z dnia 20 lipca 2011 r." jak również powoływanie decyzji urbanistycznych Wójta Gminy Zakrzew z 1998 r. i 2001 r. wraz z załącznikami graficznymi jako dokumentów stanowiących o podziale przedmiotowych nieruchomości jest niezasadne, gdyż nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa – o czym strona została poinformowana.

Starosta nadmienił, że R. P. został wielokrotnie poinformowany zarówno przez Urząd jak również przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego iż:

– podział jego prywatnej nieruchomości wymaga zastosowania się do wymogów prawa materialnego regulującego zasady i procedurę przeprowadzenia podziałów nieruchomości przeznaczonych na cele inne niż rolne i leśne a zatem w oparciu o artykuły 92 i 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości,

– zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami: "Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny",

– zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami "podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej projekt podziału. Projekt podziału powinien być sporządzony na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego". Sprawy z zakresu podziałów nieruchomości stanowią zadanie własne ww. organów.

A zatem w obowiązującym porządku prawnym – prowadzenie rozstrzyganie spraw podziałowych nie należy do starostów.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne: "Prace geodezyjne i kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie tych prac".

Do wprowadzenia w bazie ewidencji gruntów wnioskowanych zmian niezbędne jest przedłożenie odpowiednich dokumentów, takich jak:

1) geodezyjnie opracowana dokumentacja podziałowa działki oznaczonej nr [...], sporządzona przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego prowadzącą działalność gospodarczą, przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Radomiu, zawierająca wykazy zmian danych ewidencyjnych,

2) ostateczna decyzja Wójta Gminy Zakrzew zatwierdzająca podział ww. działki na odrębne części (nowe działki), oznaczone odrębnymi numerami, w konkretnych granicach przedstawionych na mapie i o ściśle obliczonej powierzchni.

Ponieważ strona nie przedłożyła ww. dokumentów obecnie brak jest podstaw do wprowadzenia żądanych przez stronę zmian dla ww. działki. Ujawnienie podziału nieruchomości w rejestrze ewidencji gruntów i budynków stanowi z reguły czynność materialno-techniczną – jednak tylko w oparciu o przedłożone stosowne dokumenty przewidziane prawem, świadczące o dokonaniu prawnego podziału danej nieruchomości.

Obowiązujące przepisy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, tj. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 tekst jednolity) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) nie przewidują możliwości aktualizowania operatu ewidencyjnego bez uzyskania przez starostę odpowiedniej dokumentacji, dlatego też wnioskowana zmiana nie mogła zostać wprowadzona. Reasumując Starosta stwierdził, że pomimo iż strona otrzymała kilkakrotnie wyczerpujące informacje i wyjaśnienia, w których opisano stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie, precyzyjnie wskazano jakie dokumenty są niezbędne do wprowadzenia żądanej zmiany – to jednak nie przyjmuje tych wyjaśnień do wiadomości.

Odpowiedź na wniosek złożył również Wójt Gminy Zakrzew wskazując, że nie są mu znane żadne okoliczności, wystąpienia sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostwem Radomskim, a Wójtem Gminy Zakrzew, dotyczącego zatwierdzenia podziału nieruchomości na wniosek właściciela gruntu.

Wnioskodawca wystąpił do Urzędu Gminy w Zakrzewię w dniu 14 czerwca 2011 r. o zatwierdzenie podziału nieruchomości [...] położonej w miejscowości M. w gminie Zakrzew. Do chwili obecnej nie uzupełnił wymaganych przepisami prawa dokumentów. Ponieważ podział nieruchomości ma nastąpić na wniosek wnioskodawcy, jego obowiązkiem jest dostarczenie dokumentów, co powoduje, że ich brak uniemożliwia wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spory kompetencyjne oraz spory o właściwość na podstawie art. 4 i 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zw. dalej P.p.s.a. rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny. Spór kompetencyjny lub o właściwość nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz musi dotyczyć konkretnej sprawy w znaczeniu materialnym. O sporze kompetencyjnym można mówić w sytuacji kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej. Nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Sprawa, w której R. P. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego została zainicjowana w dniu 14 czerwca 2011 r. jego wnioskiem, skierowanym do Wójta Gminy Zakrzew o zatwierdzenie podziału nieruchomości oznaczonej nr 348 o pow. 0,3900 ha stanowiącej jego własność.

Organ ten na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) jest właściwy do wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału po przeprowadzeniu stosownego postępowania i przedłożeniu przez stronę niezbędnych dokumentów. Projekt podziału powinien być sporządzony na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wobec braków formalnych wniosku R. P. został wezwany do złożenia wymaganych dokumentów, a informacje o konieczności ich dostarczenia do Urzędu Gminy były kilkakrotnie powtarzane w kierowanych do niego pismach.

Wnioskodawca nie uzupełniał braków natomiast zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Radomiu z wnioskiem o wprowadzenie do ewidencji gruntów zmiany uwzględniającej podział tej działki na podstawie danych zawartych w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2011 r., odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego na działce drugiego budynku mieszkalnego oraz załącznika graficznego do tej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie dokumentów urzędowych. W tym przypadku taki dokument stanowi decyzja Wójta Gminy zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, obowiązek dostarczenia której, w myśl art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, obciąża właściciela nieruchomości.

Wprowadzenie zmian do ewidencji stanowi odrębną sprawę od decyzji zatwierdzającej podział i dokonywane jest przez Starostę w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych wynikających z ww. decyzji.

Mamy zatem w tej sprawie do czynienia z dwiema odrębnymi sprawami, do załatwienia których właściwe są dwa różne organy administracji publicznej, działające w ramach swych ustawowych kompetencji, które nie wykazują rozbieżnych stanowisk co do swych kompetencji.

Należy więc w tej sytuacji przyjąć, iż spór w rozumieniu art. 4 P.p.s.a. pomiędzy Wójtem Gminy Zakrzew a Starostą Radomskim w ogóle nie ma miejsca.

W takiej sytuacji, gdy spór w ogóle nie istnieje wniosek podlega oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 15 § 1 pkt 4, art. 151 i art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.