Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3120/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na decyzję Wojewody z dnia 14 sierpnia 2001r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie dysponowania środkami finansowymi w związku z usuwaniem skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia 21 lipca 2001r. Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej postanowiła:

1. upoważnić Zarząd Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do dysponowania kwotą do: 1.000.000zł przeznaczoną na usuwanie skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w ramach przyjętego planu finansowego na 2001r.

2. wyrazić zgodę na odstępstwo od Zasad udzielania i umarzania pożyczek oraz udzielania dotacji ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przy wyborze zadań podlegających dofinansowaniu.

3. zobowiązać Zarząd Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do przedstawienia na najbliższym posiedzeniu Rady zadań przyjętych do realizacji.

Uchwała została podjęta na podstawie art. 88e ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tj. Dz.U. Dz 1994r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.) oraz § 1 i 18 Zasad udzielania i umarzania pożyczek oraz udzielania dotacji ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 6 marca 1999r. w związku z § 4 Statutu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] podjętym w dniu 14 sierpnia 2001r. na podstawie art. 87 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.) stwierdził nieważność opisanej uchwały.

Wojewoda uznał, że uchwała Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zawiera wadliwą podstawę prawną oraz narusza art. 88 e ust. 8 pkt 4 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ponieważ zastrzeżone dla tego organu ustawowe kompetencje Rada Nadzorcza przekazała Zarządowi Funduszu. Natomiast przepis art. 88 e ust. 8 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że do zadań Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu należy zatwierdzanie wniosków zarządu w sprawach emisji obligacji własnych oraz nabywania obligacji i akcji jednostek gospodarczych, zaciągania kredytów i pożyczek, wnoszenia udziałów do spółek, a także zatwierdzanie wniosków udzielenie pożyczek i dotacji z wojewódzkiego funduszu.

W ocenie organu nadzoru uchwała nie tylko narusza prawo w zakresie podziału ustawowych kompetencji organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, lecz dodatkowo wyposaża Zarząd w kompetencje decydowania w nieograniczonym zakresie do wydatkowania kwoty do 1.000.000zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, z której Zarząd jedynie rozliczy się w takim sposób, ze na najbliższym posiedzeniu Rady Nadzorczej przedstawi Radzie zadania przyjęte do realizacji.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej domagając się jego uchylenia. Skarżący podnosi, iż organ nadzoru uchybił 14 dniowemu terminowi określonemu w art. 87 ust. 4 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Uchwała została bowiem doręczona Wojewodzie 27 lipca 2001r., natomiast skarżone rozstrzygnięcie podjęte dopiero w dniu 14 sierpnia 2001r., przekraczając termin, w którym organ nadzoru mógł we własnym zakresie stwierdzić nieważność opisanej uchwały. Ponadto rozstrzygnięcie Wojewody nie jest decyzją administracyjną, nie podaje przyczyn stwierdzenia nieważności uchwały, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Zdaniem skarżącego Wojewoda działał z rażącym naruszeniem prawa w formie, w której w chwili podjęcia rozstrzygnięcia działać już nie mógł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o utrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody, błędnie nazwana "rozstrzygnięciem nadzorczym" narusza prawo.

Na skutek zobowiązania Sądu z dnia 13 stycznia 2005r. Wojewoda złożył do akt sprawy fotokopię uchwały nr [...] Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 21 lipca 2001r. obejmującą wyraźną pieczęć Kancelarii Ogólnej Urzędu Wojewódzkiego wraz z datą wpływu przedmiotowej uchwały do tego Urzędu.

Z nadesłanych przez organ nadzoru dokumentów wynika, iż uchwała Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wpłynęła do Gabinetu Wojewody w dniu 27 lipca 2001r. (vide: k.21), dnia 30 lipca 2001r. została zarejestrowana w wydziale Urzędu Wojewódzkiego sprawującym nadzór nad uchwałami Funduszu, zaś zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało 14 sierpnia 2001r.

Mająca zastosowanie w niniejszej sprawie ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.), w brzmieniu z daty podjęcia zaskarżonej decyzji, przewiduje odrębny tryb orzekania w trybie nadzoru nad uchwałami podjętymi przez radę nadzorczą wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Zgodnie z art. 87 ust. 4 zd. drugie cytowanej ustawy "o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty otrzymania uchwały".

Przepis ust. 9 wskazanego przepisu stanowi, iż "po upływie terminu wskazanego w ust. 4 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały Rady Nadzorczej narodowego Funduszu lub wojewódzkiego funduszu. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego".

Przechodząc od powyższych uregulowań na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że ostatnim dniem, w którym Wojewoda mógł zastosować zgodnie z prawem powyższy tryb w ramach sprawowanego nadzoru nad Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, był dzień 10 sierpnia 2001r.

W tych okolicznościach zasadny był zarzut skargi co do skutków uchybienia terminu w postępowaniu organu administracji publicznej w ramach nadzoru na uchwałami rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". Natomiast zgodnie z art. 145 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie".

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu przyjąć należy, iż naruszenie prawa przy podjęciu zaskarżonej decyzji skutkować winno stwierdzeniem jej nieważności. Spełniona bowiem została przesłanka, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem organ "administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. Komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego B. Adamiak J. Borkowski Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004, str. 730). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa: decyzja organu nadzoru zapadła po upływie materialnoprawnego terminu statuowanego w art. 87 ust. 4 cytowanej ustawy i wbrew wyraźnemu zakazowi wyartykułowanemu w ust. 9 tegoż przepisu, zaś rodzaj tego naruszenia powoduje, że takie rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa. W konsekwencji zaistniały podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa decyzja jest z mocy ustawy nieważna.

W tym miejscu należy zauważyć, że innym uchybieniem popełnionym przez organ, aczkolwiek o mniejszej wadze, było podjęcie orzeczenia w formie "rozstrzygnięcia nadzorczego".

Przepis art. 87 ust. 4 powołanej ustawy o ochronie środowiska przewiduje jednoznacznie wydanie przez organ w opisanym trybie decyzji. Wskazuje również, że decyzja taka ma charakter ostateczny (art. 87 ust. 8 ustawy o ochronie środowiska), co stanowi podstawę do zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Ponieważ w sprawach stwierdzenia nieważności uchwały stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 87 ust. 6 ustawy o ochronie środowiska), przyjąć można, iż zaskarżone "rozstrzygnięcie nadzorcze" mimo błędnej nazwy odpowiada prawu, zawierając elementy niezbędne dla prawidłowej formy decyzji administracyjnej, określone w art. 107 Kpa. Nie może bowiem, budzić wątpliwości, że o charakterze danego aktu administracyjnego decyduje jego treść, a nie nazwa. Sąd tym samym orzekając w przedmiocie zaskarżonego aktu użył prawidłowego sformułowania, zgodnego z przytoczonym powyżej przepisem art. 87 ust. 4 ustawy o ochronie środowiska.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 87 ust. 4 i 9 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie może być wykonane. Wobec uchylenia rozstrzygnięcia, jego wykonanie w okresie do uprawomocnienia się wyroku, prowadziłoby bowiem do aksjologicznie nieuzasadnionego zrealizowania decyzji wadliwych i naruszało prawa skarżącego.