Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 141/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Mysłowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta M. oraz Radnych Miasta M. wnosząc o ukaranie wskazanych podmiotów za nieudzielanie informacji publicznej, przekazanie właściwemu organowi lub sądowi powszechnemu wniosku o ukaranie ze względna popełnienie czynu określanego jako występek w rozumieniu § 7 k.k. oraz wymierzenie grzywny "za bezczynność w/w podmiotów".

W uzasadnieniu wskazał , że w dniu 14 maja 2018 r. wniósł pięć wniosków do Prezydenta Miasta M. oraz do Radnych Miasta M., które to wnioski pozostały bez rozpatrzenia. Radni Miasta wcale nie udzielili odpowiedzi natomiast Prezydent Miasta M. pismem z dnia 29 maja 2018 r., a więc w ustawowym terminie, udzielił odpowiedzi na wniosek ale faktycznie nie odpowiedział na żadne pytania.

Z akt sprawy wynika, że w liście otwartym z dnia 22 kwietnia 2018 r (data wpływu do organu 14 maja 2018 r.) kierowanym do Prezydenta Miasta M. oraz Radnych Miasta M. strona zawarła wniosek o udzielenie informacji publicznej w formie odpowiedzi na pytania (cyt.):

"-Jaki cel profilaktyczny i zdrowotny ma podanie obywatelowi Miasta M. określonych poniżej substancji do krwioobiegu (...);

- Na jakiej podstawie prawnej Radni Miasta M. przyjmując załącznik do uchwały uczynili odpowiedzialnymi za przeprowadzenie akcji promocyjno- reklamowej m.in. Rady Dzielnic, Parafie na terenie miasta (szczególnie) i czy podmioty te o tym wiedzą?;

- Na jakiej podstawie prawnej w/w podmioty bez wykształcenia zawodowego i merytorycznego niezgodnie z przepisami dotyczącymi reklamy leków(...), nad którymi to sprawuje nadzór Minister Zdrowia ora Główny Inspektor Farmaceutyczny, będąc osobami publicznymi wykonują powierzone im zadania?

- Czy w związku z faktem opracowania programu polityki zdrowotnej w/w załącznik do uchwały przez jak się podpisuje Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych doszło do przekroczenia uprawnień, niedopełnienia obowiązków służbowych; a także być może naruszenia przepisów k.k. na okoliczność wprowadzenia w błąd RM oraz Prezydenta w związku z podaniem w załączniku danych niezgodnych z charakterystyką produktu leczniczego producenta? (...);

- Czy w Wydziale Zdrowia pracują osoby z wykształceniem medycznym? Jeżeli tak to z jakimi tytułami naukowymi lub zawodowymi?

- Czy Radni Miasta M. wydaja publiczne pieniądze obywateli miasta na profilaktykę zdrowotną mieli świadomość, że zgodnie z załącznikiem, na którym oparli swoją uchwałę: od roku 2005 do 2015 nie zanotowano w M. zgonów z powodu grypy?(...)

- Czy mając np. dane o liczbie urodzeń w M. Wydział Zdrowia podaje zainteresowanemu Radnemu w tej samej formie co do zachorowań na grypę (...)?;

- Czy Radni oraz Prezydent Miasta M. przeczytali 82 stronnicową charakterystykę produktu leczniczego HPV? Czy macie Państwo pewność o bezpieczeństwie tego specyfiku i czy będziecie głosowali za likwidacją oddziałów onkologicznych z uwagi na "fakt" wynalezienia szczepionki na raka (...)?

- Na jakiej podstawie dokonuje się szczepień HPV w szkołach gdzie nie ma żadnej możliwości pomocy podczas wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, ani wykonania badań zalecanych przez producenta?

-Na jakiej podstawie bez zawarcia stosownego ostrzeżenia Gazeta M. nr [...] reklamuje produkt leczniczy?

- Czy w podległych UM M. placówkach oświatowych, żłobkach zostały zgłoszone na piśmie zastrzeżenia rodziców dotyczące uczęszczania do tych placówek dzieci nieszczepionych? Jeżeli tak to ile było to osób? Czy UM podjął działania w tym zakresie? Jeżeli tak to czy UM rozważył podjęcie kroków prawnych zmierzających do zawiadomienia Sądu Rodzinnego i Opiekuńczego o braku predyspozycji wychowawczych rodziców przejawiających indolencje w zakresie logiki zadawania pytań mających wpływ na prawidłowe wychowanie dziecka? Pytanie do W.Z.: Jakie zagrożenie niesie kontakt dziecku zaszczepionemu na wszystko od dzieci nieszczepionych?

- Czy w trosce o zdrowie mieszkańców i własne bezpieczeństwo, płatnymi lub refundowanymi szczepionkami przeciwko grypie lub HPV, Radni , pracownicy Wydziału Zdrowia, pan Prezydent oraz ich rodzice, żony, mężowie, dzieci zaszczepili się mając na to dowód w postaci potwierdzenia na piśmie o dacie, rodzaju szczepionki, serii produkty i.t.p.? (...)

-Czy wydając publiczne pieniądze Radni dokonali kontroli skuteczności szczepień w latach poprzednich? Czy dokonali bilansu wydanych środków w stosunku do kosztów leczenia?

- Czy sprawdzono ile osób po szczepieniu zachorowało, miało powikłania lub zmarło?".

W piśmie z dnia 29 maja 2018 r. organ wyjaśnił, ż każda jednostka samorządu terytorialnego działa na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, w oparciu o wyraźnie określone normy kompetencyjne. Wskazał, że miasto M. realizuje działania z zakresu profilaktyki i ochrony zdrowia na podstawie ustawy o samorządzie gminnym , ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zdrowiu publicznym, a szczepienia przeciwko wirusowi grypy oraz wirusowi HPV znajdują się w katalogu szczepień zalecanych w Programie Szczepień ochronnych na rok 2018 (wcześniej również).

Odnosząc się do pytań zadanych przez stronę organ wyjaśnił, że za skład substancji czynnych i pomocniczych odpowiada producent. Stwierdził, że w załączniku do uchwały Rady Miasta M. nr [...] z dnia [...] dotyczącej szczepień przeciwko wirusowi grypy w ramach przyjętego programu polityki zdrowotnej za akcję promocyjno- informacyjną odpowiedzialni są – organizator – Urząd Miasta M. oraz realizator/ realizatorzy. Podkreślił, że akcja informacyjno-promocyjna nie jest reklamą produktu leczniczego/ leku w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy co do rozbieżności między programem a charakterystyką produktu leczniczego i przedstawił własne stanowisko w sprawie. Dalej poinformował stronę, że Urząd Miasta M. nie jest instytucją powołaną do gromadzenia, monitorowania i analizowania danych na temat prognozowanych możliwych lub niemożliwych do wystąpienia w przyszłości następstw, interakcji lub zastosowania leku lub produktu leczniczego, a w związku z ty nie posiada danych informacji w tym zakresie. Wyjaśnił dalej, że w Wydziale Zdrowia i Spraw Społecznych posiadają wymagane przepisami kwalifikacje do zajmowanego stanowiska pracy, a przepisy nie wymagają by programy opracowywane były przez osoby z wykształceniem medycznym. Organ uznał za nieprawdziwe stwierdzenia strony, że w szkole brakuje możliwości udzielenia pomocy osobie w razie wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, bądź też wykonania badań zalecanych przez producenta i stwierdził, że w każdym gabinecie profilaktyki zdrowotnej w szkołach znajduje się zestaw przeciwko wstrząsowi anafilaktycznemu, a każda osoba przed podaniem szczepionki jest badana przez lekarza medycyny. Podkreślił, że w comiesięcznych sprawozdaniach przedstawianych przez realizatorów programu nie odnotowano konieczności zastosowania zestawu przeciwwstrząsowego. Ponownie podkreślił, że Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych nie jest instytucja odpowiedzialną za nadzór epidemiologiczny. Organ nie ma prawnej i technicznej możliwości dokonywania bilansu wydanych środków na szczepienia w stosunku do kosztów leczenia zaszczepionych mieszkańców, a informacje o zachorowaniach na grypę monitorowane są na postawie materiałów przygotowanych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Zwrócił również uwagę, że prowadzenie na terenie miasta M. programu polityki zdrowotnej poprzedzone są akcją informacyjno-promocyjną.

Przewodniczący Rady Miasta M. w piśmie z dnia 2 lipca 2018 r. poinformował Prezydenta Miasta, że pismo skarżącego z dnia 22 kwietnia 2018 r. zatytułowane jako "list otwarty do Prezydenta Miasta, Radnych Miasta M." zostało wysłane do radnych, ponadto było omawiane na posiedzeniu Komisji Społecznej i Zdrowia Miasta M. w dniu 17 maja 2018 r. Radni nie odnieśli się do spraw poruszanych w piśmie uznając, że to organ wykonawczy gminy jest właściwy do zajęcia stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że nie jest w stanie merytorycznie odnieść się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku o którym mowa w pkt 4a art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.-dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a.

Sąd wyjaśnia jednocześnie, że sądy administracyjne nie są uprawnione, jak tego żąda skarżący, do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ukaranie organu pozostającego w bezczynności.

W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania organu, polegającego na niezałatwianiu w terminie sprawy, do której był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, np. do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1996 r., s. 62-63). Bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz.782 ze zm.- dalej "u.d.i.p."), ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 ustawy terminie stosownych czynności, czyli nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05,dostępny w Internecie).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest zarzucana bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt IV SAB/Gl 28/07 (zob. www.orzecznia.nsa.gov.pl). Według art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy - art. 6 ust. 2), w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Dodać również należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.

Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W stanie faktycznym sprawy niesporne pozostaje, że Prezydent Miasta M. jest organem zobowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej, jak również to, że w drodze pisma z dnia 29 maja 2018 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Stwierdzić należy także , że poszczególni radni nie są organem gminy, a tym samym nie są zobowiązani do udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący domagał się ukarania grzywną organów, bowiem w jego ocenie nie udzielono mu odpowiedzi zgodnie z treścią wniosku. W związku z jednoznacznym zakresem skargi dotyczy ona wyłącznie bezczynności rozumianej jako niewłaściwa odpowiedź na pytania ujęte we wniosku w zakresie wiedzy co do składu szczepionek, świadomości podmiotów uczestniczących w realizacji programu profilaktyki szczepień, kwestii ewentualnych zgłoszeń rodziców, kontroli skuteczności szczepień, bilansu kosztów ponoszonych przez gminę w związku z realizacją programu profilaktyki.

Z analizy akt sprawy wynika, że skarżący w liście otwartym z dnia 22 kwietnia 2018 r. nawołującym do zaprzestania wykonywania przez Prezydenta Miasta M. uchwały Rady Miasta M. nr [...] z dnia [...] w sprawie przyjęcia programu polityki zdrowotnej, zaprzestania wspierania i finansowania szczepienia HPV z podatków mieszkańców zawarł wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie problematyki szczepień ochronnych

Wniosek wpłynął do organu 14 maja 2018. Pismem z dnia 29 maja 2018 r. organ odniósł się do wniosku skarżącego

Analiza powyższego pisma organu, w ocenie Sądu, dowodzi bezspornie, że skarżący otrzymał odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w terminie ustawowym, co nie jest przez skarżącego kwestionowane. Organ udostępnił skarżącemu posiadaną informację publiczną, wyjaśniając jednocześnie, że nie jest instytucją odpowiedzialna za nadzór epidemiologiczny, a wobec powyższego nie posiada wszystkich informacji, o które wnioskował skarżący. Organ wskazał skarżącemu również podstawy prawne działania organu gminy w zakresie realizacji profilaktyki i i ochrony zdrowia, wskazał instytucje nadzorujące program jak i pomioty w nim uczestniczące. Organ podał także informacje dotyczące braku konieczności zastosowania zestawu przeciwwstrząsowego na podstawie comiesięcznych sprawozdań realizatora programu oraz odniósł się do pozostałych żądań.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że organ nie pozostał bezczynny w sprawie, gdyż udzielił odpowiedzi na wniesione przez skarżącego żądanie udostępnienia informacji publicznej w terminie ustawowym i udostępnił mu posiadaną informację publiczną oraz odniósł się do pozostałych pytań, które częściowo nie dotyczyły będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. Ponadto zauważyć należy, że część pytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej, bowiem skarżący wnosił o wyjaśnienia kwestii świadomości organu, bądź też planowanych działań osób trzecich.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że podniesiony przez skarżących zarzut bezczynności organu w sprawie był nieuzasadniony.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.