Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2150/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi E. F. i A. F. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...]działając na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1, art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytków (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej kpa nakazał A. F. i E. F. przywrócić zabytek – budynek przy ul. [...]

w [...], zlokalizowany na działce nr [...] obręb. [...], do poprzedniego stanu poprzez usunięcie przewodu instalacji, poprowadzonego pionowo przez wszystkie kondygnacje wewnątrz budynku przy ścianie północnej. Powyższe prace należało wykonać w ciągu jednego miesiąca od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 15 lutego 2014r. powziął informację o trwających robotach budowlanych w budynku przy ul. [...]w [...]. W trakcie interwencji przeprowadzonych przez Policję

i Straż Miejską przy współudziale przedstawiciela [...] Konserwatora Zabytków stwierdzono, że wewnątrz budynku prowadzone są prace związane

z montażem instalacji technicznych. Na zewnątrz wywożony był gruz budowlany.

Dalej, organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 1981r. Następnie organ przywołał treść art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami wskazując, iż na prowadzenie robót budowlanych oraz podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wymagane jest pozwolenie [...] Konserwatora Zabytków. Organ podkreślił, że właściciel budynku nie uzyskał pozwolenia na montaż instalacji technicznych wewnątrz budynku. Następnie wskazał przepis art. 43 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie

z którym w przypadku prowadzenia bez pozwolenia robót budowlanych lub innych działań przy zabytku, [...] Konserwator Zabytków wydaje decyzję o ich wstrzymaniu. Zdaniem organu I instancji kontynuowanie wyżej opisanych prac mogło spowodować dalsze uszkodzenie zabytku i zmianę jego wyglądu, a tym samym prowadzić do naruszenia wartości historycznych zabytku.

Mając na uwadze powyższe [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lutego 2014r. nr [...]wstrzymał prace związane z montażem instalacji technicznych, prowadzone wewnątrz budynku przy ul. [...] w [...], znajdujące się na działce nr [...]obręb [...]. Ww. decyzja została utrzymana w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu [...] kwietnia 2014r.

W dalszym uzasadnieniu decyzji organ I instancji organ powołał również przepis art. 44 ust 1 ww. ustawy i podał, że w dniu 11 marca 2014r. przedstawiciele organu przeprowadzili oględziny przy udziale współwłaściciela nieruchomości A. F. w trakcie których stwierdzono, że w pomieszczeniu znajdującym się na parterze, na prawo od wejścia, którego okna wychodzą na ulicę [...], wykonano nowe tynki (gładź gipsową). Wymieniono tam również instalację elektryczną. Prace te były zakończone. Stwierdzono ponadto, że wewnątrz budynku, przez wszystkie kondygnacje poprowadzone są przewody instalacyjne

(o średnicy ok. 20 cm.). Przewody poprowadzone były przez otwory w stropach. Przeznaczenie tych przewodów nie zostało rozpoznane. A. F. oświadczył że instalacja ta została wykonana w lutym 2014r. przed otrzymaniem decyzji

o wstrzymaniu prac. Ponadto wyjaśnił, że gruz budowlany wynoszony przez okna parteru budynku przy ul. [...] w [...], stwierdzony w trakcie interwencji przeprowadzonej w dniu 15 lutego 2014r. pochodził z robót wykonywanych w budynku sąsiednim.

Nadto organ zaznaczył, iż o fakcie, że ww. instalacja została wykonana

w ostatnim czasie świadczy dokumentacja fotograficzna obiektu z ostatnich lat, zgromadzona w archiwum [...] Konserwatora Zabytków, na której instalacja ta nie występuje. Dokumentację tę włączono do akt sprawy.

Organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właściciel nieruchomości wykonał w lutym 2014r. bez wymaganego prawem pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków prace polegające na montażu w zabytku wpisanym do rejestru, urządzeń technicznych (instalacji). Podkreślił, że urządzenia te rażąco kontrastują z zabytkowym wnętrzem budynku, niekorzystnie zmieniły jego wygląd powodując tym samym naruszenie jego wartości architektonicznych i zabytkowych. Prace te wykonano bez poszanowania substancji zabytkowej i wyglądu zabytku. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził,

Iż w celu wyeksponowania w pełni wartości architektonicznych i zabytkowych budynku, urządzenia te należy usunąć, czyli przywrócić stan sprzed ich zamontowania. [...] Konserwator Zabytków nie znalazł także podstaw do zajęcia stanowiska odnośnie wykonania robót budowlanych w pomieszczeniu przy wejściu do budynku. Podał, iż brak jest materiału porównawczego, na podstawie którego możliwe byłoby jednoznacznie określenie faktycznego zakresu wykonanych w 2014 r. prac. Wyjaśnił, że brak takiego materiału uniemożliwia wydanie nakazu doprowadzenia zabytku w tej części do stanu poprzedniego z uwagi na nieudokumentowany poprzedni wygląd przedmiotowego pomieszczenia.

W celu umożliwienia właściwej ochrony zabytku i udaremnienia niewłaściwego korzystania z zabytku, [...] Konserwator Zabytków wybrał możliwość przewidzianą w art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków

i opiece nad zabytkami. Organ I instancji stwierdził, że powyższe działanie, spowoduje usunięcie skutków prac wykonanych bez wymaganego pozwolenia, naruszających wartości zabytku. [...] Konserwator Zabytków nie uznał za zasadne wydanie decyzji w art. 44 ust. 1 pkt 2 tj. zobowiązującej do uzyskania pozwolenia na kontynuowanie wstrzymanych prac. Organ zaznaczył, że wydając bowiem taką decyzję, organ uznałby za dopuszczalne wykonane już, niekorzystne zmiany w zabytku.

Po rozpatrzeniu odwołania E. F. i A. F., Minister Kultury

i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2014r. na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa –utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że właściwość organu ochrony zabytków w niniejszej sprawie wynika z faktu, iż Zespół budynków dawnego Banku [...], położonych w W. przy ul. [...]–[...]został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...]decyzją Konserwatora Zabytków [...]z dnia [...] sierpnia 1981r.

Organ II instancji uznał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym, decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu, wykonywanych bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji: nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności. Następnie organ wyjaśnił, że iż przed realizacją robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w [...], w tym w jego wnętrzach, wymagane było uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego w formie decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie ustalone zostało bezspornie samowolne wykonanie w budynku przy ul. [...]w [...] opisanych wyżej prac z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podał, iż doszło także do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, w myśl którego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, wydanego na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nałożony jest na inwestora i powinien zostać wykonany przed wystąpieniem o pozwolenie budowlane (art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Przepisy prawa wymagają aby sprawa dopuszczalności wykonywania robót budowlanych w obiekcie zabytkowym lub na terenie objętym ochroną zabytków była rozstrzygnięta przed udzieleniem pozwolenia na budowę, w odrębnym postępowaniu administracyjnym w formie decyzji. Wobec powyższego organ zaznaczył, że bez znaczenia jest przy tym okoliczność, na którą powołują się skarżący w odwołaniu, iż inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż w przypadku zatem stwierdzenia wykonywania przy zabytku bez pozwolenia organu ochrony zabytków robót budowlanych i innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy, konieczne jest wstrzymanie tych robót, dokonanie oceny wpływu ww. prac na wygląd zabytkowego budynku i w zależności od wyników tej analizy wydanie stosownego nakazu, na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1, pkt 2 albo pkt 3 ww. ustawy. Celem przepisu art. 44 ww. ustawy jest bowiem usunięcie takich skutków bezprawnych działań, które stanowią zagrożenie dla wartości lub stanu zachowania zabytku. Natomiast w przypadku, gdy działania podjęte bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków nie spowodowały negatywnych skutków dla wartości chronionego obiektu, należy nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych robót budowlanych i działań przy zabytku.

Zdaniem organu odwoławczego [...] Konserwator Zabytków wykazał

w dostatecznym stopniu, że samowolnie przeprowadzone działania przy zabytku, negatywnie wpływają na zachowane wartości zabytkowe przedmiotowego budynku. Organ pierwszej instancji wskazał, że zamontowana instalacja techniczna rażąco kontrastuje z zabytkowym wnętrzem budynku, niekorzystnie zmieniając jego wygląd, a tym samym powodując naruszenie jego wartości architektonicznych

i historycznych. Przedmiotowe prace wykonano bowiem bez poszanowania substancji zabytkowej i wyglądu zabytku. Zniszczenie autentycznej substancji zabytkowej tego obiektu stanowi zaś niepowetowaną szkodę materialną dla interesu społecznego.

Nadto organ odwoławczy podkreślił, że [...] Konserwator Zabytków

w uzasadnieniu omawianego orzeczenia zasadnie wyjaśnił, z jakich powodów uznał za wskazane wydanie decyzji na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy, orzekając

o przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego, zamiast zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na kontynuację rozpoczętych robót. Dodał, że wybór jednej ze wskazanych w przepisie art. 44 ustawy ewentualności jest uzależniony od oceny, do jakiego stopnia bezprawne działania niekorzystnie wpływają na wartości zabytku.

W ocenie organu odwoławczego rozpatrywana decyzja nakazowa została skierowana do właściwego podmiotu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli E. F. i A. F. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

- wydanie jej z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia wyczerpującego postepowania wyjaśniającego oraz obowiązku ustalenia stanu faktycznego

i jego wszechstronnej oceny oraz jej bezzasadność oraz nieproporcjonalność

i nadmierność zastosowanej sankcji, a nadto jej skierowanie do skarżących jako osób nie będących stroną.

Zdaniem skarżących skarżona decyzja została wydana :

a) bez wyjaśnienia i ustalenia zakresu ochrony budynku wynikającego z decyzji

o wpisaniu budynku do rejestru zabytków – w uzasadnieniu decyzji powołano jedynie fakt wpisu budynku do rejestru zabytków nie określając zakresu ochrony wynikającego z decyzji,

b) w konsekwencji nie wyjaśniono przyczyn uznania, że wskazany w skarżonej decyzji "przewód instalacji" narusza sferę ochronną zabytku,

c) nie wyjaśniono czy prace zostały przeprowadzone bez pozwolenia na budowę czy też z pozwoleniem na budowę - w istocie dokonano założenia, że prace zostały przeprowadzone bez pozwolenia na budowę, z pominięciem, że odnośnie budynku została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę,

d) zgodnie z uzasadnieniem decyzji nie wyjaśniono funkcji zakwestionowanego przewodu, a tym samym nie wyjaśniono czy "przewód" służy budynkowi (zabytkowi) i jego ochronie czy też szkodzi budynkowi (zabytkowi) co zależy również od funkcji przewodu,

e) nie wyjaśniono także, czy przewód zakwestionowano ze względów funkcjonalnych (wobec zabytku) czy też ze względów estetycznych,

f) w powyższym kontekście nie określono także wyraźnie zakresu nałożonego obowiązku.

Zdaniem skarżących skarżona decyzja została wydana w istocie w oparciu

o założenia, przypuszczenia i wnioskowania - jednakże bez stwierdzenia faktów pozwalających na wydanie skarżonej decyzji.

Skarżący podali, że odnośnie budynku została wydana i obowiązuje decyzja m.in.

o pozwoleniu na budowę nr [...]z dnia [...] lipca 1996r. (wydana przez Naczelnika Dzielnicy [...] Gminy [...]), zmieniona decyzją nr [...]

z dnia [...] sierpnia 1996r. oraz decyzja nr [...] z dnia [...] października 1999r. Decyzje zostały wydane na rzecz [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. prowadzi prace w budynku. W rezultacie, jeśli doszło do naruszenia prawa w związku

z pracami w budynku - adresatem decyzji zdaniem skarżących powinna być wyłącznie wskazana spółka.

W ocenie skarżących skarżona decyzja została wydana z zastosowaniem nieproporcjonalnej nadmiarowej sankcji w postaci nakazania przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu (art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), zamiast możliwego zastosowania sankcji w postaci uzyskania stosownego pozwolenia lub dostosowania prac do istniejącego pozwolenia (art. 44 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

Skarżący podnieśli, iż przewody w swej istocie służą funkcjonowaniu budynku

i korzystaniu z niego przez właściciela. Skarżący podali, że zakwestionowany przewód nie narusza zabytku, a nadto w razie ustalenia naruszenia - może być pogodzony z ochroną zabytku. W tym zakwestionowany przewód może być zmieniony, zminimalizowany, czy w inny sposób przystosowany w celu zachowania zabytku. Zdaniem skarżących przystosowanie przewodu (zamiast jego usunięcia) powinno być rozważone w celu realizacji obowiązku ograniczenia zakresu ingerencji organów publicznych (w tym w postaci stosowanej sankcji) w prawo własności do niezbędnego koniecznego minimum proporcjonalnego do celu ograniczeń.

Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja została wydana dowolnie

i z przekroczeniem uznania administracyjnego, jednocześnie decyzja została wydana z naruszeniem prawa własności wobec bezpodstawnych i dowolnych zachowań skarżonego organu, w tym z zastosowaniem nieuzasadnionej i niekoniecznej oraz nieproporcjonalnej i nadmiarowej sankcji.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.

Na wstępie przypomnieć należy, iż Zespół budynków dawnego Banku [...], położonych w [...] przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 1981r., pod numerem rejestru [...]. Zakres ochrony wynika z postanowienia nr [...]z dnia [...] stycznia 2007r. wyjaśniającego treść decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków, oraz postanowienia prostującego oczywista omyłkę w załączniku graficznym – z dnia 14 maja 2008r.

W tym miejscu należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że skoro w ustawie z dnia 23 lipca 1962 r. o ochronie dóbr kultury nie określono form ochrony zabytków, a jednocześnie art. 140 obecnie obowiązującej ustawy utrzymał w mocy decyzje ostateczne wydane w oparciu o wcześniej obowiązujący akt to zakres ochrony konserwatorskiej każdorazowo winien być przełożony na daną nieruchomość (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 27 września 2012 r., w sprawie II OSK 886/11 dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć należy, że w niniejszej sprawie takiej ochronie podlega historyczny zespół budowlany.

Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i c powołanej ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi oraz dziełami architektury i budownictwa.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Z wyżej wymienionego przepisu Prawa budowlanego i współstosowanego przepisu ustawy o ochronie zabytków wynika, że aby uzyskać pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków, należy uzyskać pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane w formie decyzji. Zatem inwestor chcąc legalnie przystąpić do prac budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru musi przedstawić organowi budowlanemu decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków udzielającą zgody na prowadzenie takich prac.

Innymi słowy, wbrew twierdzeniom skargi , nawet uzyskanie pozwolenia na budowę nie sanuje braku pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie określonych robót budowlanych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż jak wynika z protokołu z dokonanych w dniu 11 marca 2014r. oględzin, stwierdzono, że w budynku przy ul. [...] w pomieszczeniu znajdującym się na parterze, na prawo od wejścia, którego okna wychodzą na ulicę [...], wykonano nowe tynki (gładź gipsową). Wymieniono tam również instalację elektryczną. Prace te były zakończone. Stwierdzono ponadto, że wewnątrz budynku, przez wszystkie kondygnacje poprowadzone są przewody instalacyjne (o średnicy ok. 20 cm.). Przewody poprowadzono przez otwory w stropach. Właściciel A. F. oświadczył że instalacja ta została wykonana w lutym 2014r. przed otrzymaniem decyzji o wstrzymaniu prac.

W przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa we wskazanym art. 36 ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie, zgodnie z przepisem art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 44 ust 1 pkt 1 powołanej ustawy.

Przy ustalaniu zakresu nakazanej ingerencji konserwator powinien mieć na uwadze wymóg proporcjonalności. Wspomniana ingerencja ma bowiem charakter restrykcyjny - prowadzi mianowicie do ograniczenia prawa własności przysługującego dysponentowi zabytku wpisanego do rejestru.

Co więcej, adresat nakazu, o którym mowa w tym przepisie, obowiązany jest na swój koszt wykonać nakaz (art. 45 ust. 2 u.o.z.). Przy wydawaniu nakazu konserwator powinien w sposób szczegółowy wykazać, dlaczego w jego opinii doprowadzenie zabytku do poprzedniego albo do jak najlepszego stanu wiąże się z podjęciem takich, a nie innych czynności. To, że art. 45 ust. 1 u.o.z. posługuje się w swej treści wyrażeniami nieostrymi - w szczególności sformułowaniem "do jak najlepszego stanu" - oznacza jedynie tyle, że ustalenie przesłanek rozstrzygnięcia ma charakter uznaniowy. Dopiero prawidłowe ustalenie przesłanek (w oparciu o kryteria takie, jak dla decyzji uznaniowej) powoduje, że samo rozstrzygnięcie (na gruncie art. 45 ust. 1 u.o.z.) ma charakter związany.

W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami Kpa i z zasadą proporcjonalności .

Organ wyjaśnił ,iż zainstalowana instalacja rażąco kontrastuje z zabytkowym wnętrzem budynku, niekorzystnie zmieniła jego wygląd powodując tym samym naruszenie jego wartości architektoniczne i zabytkowe. W celu wyeksponowania w pełni wartości architektonicznych i zabytkowych budynku należy ją usunąć czyli przywrócić stan sprzed ich zamontowania.

W ocenie Sądu stanowisko organu konserwatorskiego w pełni potwierdza dołączona do akt dokumentacja fotograficzna.

Odnosząc się zaś do zarzutu zastosowania przez organy nieproporcjonalnej sankcji, należy zauważyć, iż nic nie stoi na przeszkodzie zmianie instalacji na inną mniej ingerującą w substancję zabytku pod warunkiem jednak wcześniej uzyskanej zgody organu konserwatorskiego.

Wbrew twierdzeniom skargi zakres nałożonego obowiązku został dostatecznie określony i ma polegać na doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego poprzez usuniecie przewodu instalacji , poprowadzonego przez wszystkie kondygnacje wewnątrz budynku przy ścianie północnej. Tak opisany obowiązek nadaje się w pełnio do wykonania.

Bez znaczenia natomiast dla prawidłowości rozstrzygnięcia stanowi natomiast okoliczność braku ustalenia przez organy funkcji przedmiotowej instalacji, jako ,że funkcjonalność wykonanych bez zezwolenia konserwatorskiego robót nie stanowi przesłanki , która organy mają obowiązek badać w ramach postępowania określonego art. 43-45 u.o.z.

W świetle ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany. Odpowiedzialny za jej realizację jest bowiem aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel. Zatem wskazać należy, że wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Obowiązek sprawowania przez właściciela opieki nad zabytkiem został przez ustawodawcę określony w art. 5 powołanej ustawy. Rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c.

Zgodnie z tą ogólną zasadą, przewidzianą w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, należy uznać w warunkach niniejszej sprawy , iż pomiotem odpowiedzialnym za utrzymanie zabytku w tym nadzór w zakresie prac budowlanych wykonywanych przy zabytku obciąża właściciela zabytku.

Mając powyższe na uwadze ,w oparciu o art. 151p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.