Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1130/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67,80,164,166b
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1130/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 24 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczające - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r., znak [...] oddalił skargę A. B. na prowadzone postępowanie zabezpieczające, dokonane zawiadomieniami z dnia 25 marca 2016 r. nr [...], [...] oraz [...], polegające na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku C., Banku Z. oraz Banku S. w Ł. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie zabezpieczające co do majątku zobowiązanego A. B. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] z dn. 17.03.2016 r. określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lipca 2014 r. do grudnia 2014 r. W toku postępowania organ egzekucyjny wskazanymi zawiadomieniami dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w wymienionych bankach. Wszystkie zawiadomienia zobowiązany odebrał w dniu 1 kwietnia 2016 r.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. A. B. złożył skargę, w której kwestionował dokonanie czynności zabezpieczających nr [...], [...] oraz [...]. Zaskarżonym czynnościom zarzucił dokonanie zajęcia zabezpieczającego na podstawie wadliwych zawiadomień o zajęciu poprzez nie wskazanie w nich okresów, za które poszczególne należności zostały określone oraz braku podpisu, twierdząc że znak graficzny zamieszczony na zawiadomieniach nie daje się zakwalifikować jako podpis. Wniósł również o uchylenie oraz wstrzymanie zaskarżonych czynności.

Organ pierwszej instancji omówił podstawy prawnej skargi, wskazując że prawo do jej wniesienia powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Poprzez wniesienie skargi można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, rozpatrzeniu podlega jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego czynności zabezpieczające przeprowadzone były prawidłowo. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zarówno zobowiązanemu jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności. Druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego podpisał uprawniony pracownik organu egzekucyjnego. Druk ten zawiera wszystkie wymagane dane dotyczące przedmiotu zajęcia, wskazania danych dotyczących dochodzonych należności, wskazuje zobowiązanego, organ egzekucyjny, a także dłużnika zajętej wierzytelności. Do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym, jednakże zajęcia egzekucyjnego dokonuje się na podstawie tytułu wykonawczego, w którym są określone: należność główna, odsetki wraz z datą od jakiej należy je liczyć. Natomiast zajęcie zabezpieczające dokonywane jest na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, które określa jedynie kwotę należności głównej oraz stałą kwotę odsetek, którą to łączną podaje się na zajęciu. Zarządzenie zabezpieczenia zawiera rodzaj należności pieniężnej oraz okres jakiego dotyczy. W zawiadomieniu o zajęciu podana kwota jest sumą łączną należności głównej oraz odsetek. Zajęcie zabezpieczające jedynie blokuje te kwoty do czasu uchylenia zajęcia lub jego przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Organ zaznaczył też, że Ministerstwo Finansów nie opracowało osobnego, specjalnego wzoru dla zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

We wniesionym w terminie zażaleniu A. B. domagał się uchylenia kwestionowanych przez siebie czynności i zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 67 § 2 pkt 5 i pkt 9 w zw. z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, że zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy nie zawierają one ani wskazania okresów, za które należności zostały ustalone lub określone, ani nie wskazano w nich należności głównej i odsetek, a nadto nie zawierają one podpisu.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 17, art. 23 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy omówił stosowne przepisy, a następnie wskazał, że jak wynika z akt sprawy zobowiązanemu przesłano odpis zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym rachunku bankowego zgodnie z art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że na podstawie art. 164 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do zajęcia zabezpieczającego zastosowanie mają przepisy o zajęciu egzekucyjnym, jednak stosowane w sposób odpowiedni. Co prawda na zawiadomieniach o zajęciach zabezpieczających nie wskazano okresów, których należność dotyczyła ani kwoty należności głównej i odsetek, jednak wraz z zawiadomieniami przesłane zostały zarządzenia zabezpieczenia, w których wszystkie te informacje zostały zawarte. Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut braku podpisu na zawiadomieniu, wskazując w tym zakresie, że brak jest wymogu by znak graficzny, będący podpisem był czytelny.

We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze A. B. domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie postanowień, a nadto zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniósł te same zarzuty, na których wcześniej oparł zażalenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu zabezpieczającym, które prowadzone było na podstawie przepisów działu IV ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). Zgodnie z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Odpowiednie zastosowanie znajduje m. in. art. 54 § 1 stawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności zabezpieczające organu egzekucyjnego oraz skarga na przewlekłość postępowania zabezpieczającego.

W kontrolowanym postępowaniu organ egzekucyjny dokonał zabezpieczenia należności pieniężnych poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych. Nastąpiło to na podstawie art. 164 § 1 ustawy. Stosownie natomiast do art. 164 § 4 ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

Zgodnie z art. 80 § 1 ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jak wynika z art. 80 § 3 ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie skarżący zarzucał organowi egzekucyjnemu, że zawiadomienie o zastosowanym zabezpieczeniu nie wskazywało okresów, za które należność została ustalona oraz kwoty należności głównej i odsetek. W tym zakresie organy słusznie wskazały, że brak jest obowiązującego wzoru zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 2310 ze zm.) takiego wzoru nie przewiduje. Obowiązku wskazania w samym zawiadomieniu okresu, za jaki ustalono zabezpieczaną należność czy rozbicia kwoty zabezpieczonej na należność główną oraz odsetki nie można również wyprowadzić z treści art. 80 § 3 w zw. z art. 164 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z akt sprawy, razem z zawiadomieniami o zabezpieczeniu skarżący otrzymał zarządzenia zabezpieczenia, w których wskazano tak okresy, za które ustalono należność, jak i kwoty należności głównej oraz odsetek. A. B. został zatem poinformowany, które dokładnie należności i w jakiej wysokości objęte były zawiadomieniami o zabezpieczeniu.

W niniejszej sprawie skarżący podnosił też, że zawiadomienia o zabezpieczeniu nie zawierają podpisu. Zgodnie z art. 67 § 1 pkt 9 w zw. z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiadomienie o zabezpieczeniu powinno zawierać datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Przepisy prawa nie zawierają szczegółowych kryteriów, na podstawie których dany znak graficzny może być uznany za podpis. Z całą pewnością powinien składać się z liter i umożliwiać identyfikację autora przez cechy indywidualne i powtarzalne. Brak jest wymogu, by podpis zawierał np. wszystkie litery nazwiska podpisującego, dopuszczane jest zastosowanie tzw. podpisu skróconego. Podpis jest językowym znakiem graficznym utrwalonym w dokumencie, własnoręcznie postawiony przez składającego, który wskazuje imię i nazwisko podpisującego, dopuszczalna jest forma skrócona szczególnie jeżeli jego identyfikacji można dokonać w inny sposób (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 707/15, Lex Omega nr 1958020). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się nawet, że podpisem w formie skrótowej jest także tzw. parafa; przy ustaleniu czy złożony własnoręcznie znak graficzny stanowi podpis, najważniejsze jest tylko to, czy podpisujący nadawał mu charakter podpisu (animus signandi). Podpis nie musi być czytelny - powinien jednak odzwierciedlać cechy charakterystyczne dla osoby, która go składała, by w ten sposób ułatwić orientację w rozpoznaniu osoby, nie jest podpisem napisanie nazwiska pismem maszynowym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt IV KK 327/13, Lex Omega nr 1466518).

W niniejszej sprawie zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających zostały opatrzone pieczątkami dwóch pracowników organu egzekucyjnego. Skoro nie stanowi żadnego problemu zidentyfikowanie ich z nazwiska, zastosowanie skróconej formy inicjałów imienia i nazwiska (w przypadku P. G.) oraz parafy (w przypadku R. S.) uznać należy za dopuszczalne. Co za tym idzie zarzut braku podpisania zawiadomień należy ocenić jako bezpodstawny.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.