Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 850/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36, § 37, § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 1, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 104 § 1 i 107 § 1 K.p.a. orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostki ewidencyjnej Z w przedmiocie przebiegu linii granicznych (a w konsekwencji pola powierzchni) działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku z działką nr [...].

Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

M. K. wnioskiem z dnia 11 lipca 2003 r. wystąpił do Starosty o wyjaśnienie kwestii zawiązanych z przebiegiem linii granicznych (a w konsekwencji powierzchni) działki ewid. nr [...] obr. [...] Z, jaki uwidoczniono na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej m. Z w skali 1:1000.

M. K. zakwestionował nie tylko prawidłowość danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] Z, ale także zakres uprawnień właścicielskich właścicieli działki ewid. nr [...]. Wnioskodawca prawa do działki ewidencyjnej nr [...] wywodzi z wykazu hipotecznego Lwh [...], gmina katastralna Z. Akta przedmiotowej sprawy zawierają uwierzytelniona kopię wykazu hipotecznego nr [...] gminy katastralnej Z pozyskana z Sądu Rejonowego.

Starosta decyzją z dnia [...] 2009 r. orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...] Z, zgodnie z wykazem zmian - działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Z, sporządzonym przez uprawnionego geodetę motywując, że nie ma do tego uprawnień z uwagi na konieczność zmian podmiotowych. Po rozpoznaniu odwołania M. K. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej powoływany jako WINGiK) utrzymał ją w mocy. Od tej decyzji M. K. wniósł skargę do sądu administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 895/09 uchylił zaskarżoną decyzję WINGiK wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, iż w sprawie nie brały udziału podmioty ujawnione w jednostce rejestrowej [...] operatu ewidencyjnego obr. [...] Z jako współwłaściciele działki ewid. nr [...], a także osoby będące właścicielami działki ewid. nr [...]. Ponadto WSA wskazał na sprzeczne ustalenia organu oraz istotne braki w materiale dowodowym stanowiącym podstawę orzekania w sprawie. Zaakcentował również, że prawidłowe jest stanowisko organów rozstrzygających sprawę, że w świetle przepisów ustawy i jednolitego orzecznictwa w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o tytułach własności do działek ewidencyjnych.

Ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie organ ustalił krąg stron postępowania.

Wskazał, że w 1965 r. założony został operat ewidencji gruntów obr. [...] Z w skali 1:1000, który wpisano do ewidencji w składnicy geodezyjnej w Z w dniu 14 sierpnia 1965 r. za nr [...]. Według danych wynikających z dokumentu z 1962 r. działka ewid. nr [...] (nr władania z protokołu ustalenia granic – [...]) o pow. 0,0295 ha odpowiada parceli kat. [...], natomiast działka ewid. nr [...] (nr władania z protokołu ustalenia granic – [...]) o pow. 0,0937 ha odpowiada parceli kat. nr [...]. W "Rejestrze gruntów" założonym w 1965 r. w jednostce rejestrowej [...] wpisana została działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0295 ha. W dokumencie tym wprowadzono zmiany polegające na dokonaniu korekty powierzchni działki ewid. nr [...] z dotychczasowej 0,0295 ha na 0,0172 ha. W jednostce rejestrowej [...] wpisano także działkę ewid. nr [...] o pow. 0,0123 ha (zaznaczyć należy, iż powierzchnia działki ewid. nr [...] odpowiada - po dokonanej korekcie - różnicy w powierzchni działki ewid. nr [...]). Następnie zmianą nr [...] odpisano działkę ewid. nr [...] z jednostki rejestrowej [...] i dopisano do jednostki rejestrowej [...], gdzie jako właścicielka figurowała B. T. "M" z K, a w charakterze podmiotu władającego ujawniono A. T. "M", s. A. i B. W dniu 29 listopada 1979 r. w jednostce tej odnotowano zmianę sprowadzającą się do wykreślenia wpisu "władający" i wprowadzenia zapisu "własność ureg. hipot." Z "Wykazu stanu władania dla stacji maszyn" - nr jednostki rejestrowej [...] wynika, iż w charakterze właściciela m.in. działki ewid. nr [...] wpisana została w oparciu o Lwh [...] T. "M" B z K. Z kolei w operacie "Obliczenie powierzchni użytków i klas" działce ewid. nr [...] przypisano pow. 0,0937 ha, a następnie ujawniono w "Rejestrze gruntów" - nr jednostki rejestrowej [...].

Z analizy danych wynika, iż w zakresie tejże działki odnotowano następujące zmiany:1/ pomniejszono powierzchnię działki ewid. m [...] z dotychczasowej 0,0937 ha na 0,0441 ha,2/ dopisano działkę ewid. nr [...] o pow. 0,0405 ha oraz działkę ewid. nr [...] o pow. 0,0091 ha (o łącznej pow. 0,0496 ha, która odpowiada różnicy wynikającej z korekty powierzchni działki ewid. nr [...] ).

W latach 1995 – 1997 dla miasta Z przeprowadzono modernizacje ewidencji gruntów i budynków. W wyniku prac modernizacyjnych zmianie uległa powierzchnia działki ewid. nr [...], którą w "Protokole okazania stanu władania - wykaz synchronizacyjny" sporządzonym w dniu 30 grudnia 1995 r. określono na 0,0181 ha (jednostka rej. [...]). Z kolei w jednostce rejestrowej [...], gdzie pierwotnie wpisano działkę ewid. nr [...], jej powierzchnię określono na 0,0115 ha. Należy także podkreślić, że w kol. 13 powołanego dokumentu jest informacja "Przyjmuję bez zastrzeżeń do wiadomości okazaną powierzchnię kol. 10 w granicach określonych na mapie ewidencyjnej gruntów (data i podpis). Ewentualne zastrzeżenia" widnieje nieczytelny podpis. W kolumnie 14 "uwagi i wyjaśnienia geodety oraz podpisy" przy wpisie odnoszącym się m.in. do działki ewid. nr [...] widnieje adnotacja "sprzedane do poz. 2774b". W przywołanej jednostce rejestrowej figuruje działka ewid. nr [...] o pow. 0.0115 ha, a jako jej właściciela na podstawie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] ujawniono B. Z., s. S. i M.

Organ przeanalizował również wpisy dokonane w Lwh [...], księgach wieczystych nr [...], nr [...] oraz nr [...], a także przedłożoną przez M. K. dokumentację geodezyjno – kartograficzną czemu dał wyraz w treści decyzji.

Starosta stwierdził, że aktualnie ujawniona w rejestrze gruntów działka ewid. nr [...] o pow. 0,0115 ha objęta jest zarówno zamkniętą księgą wieczystą Lwh [...] (jako część parceli kat. [...]) oraz Kw nr [...], jako działka ewid. nr [...], a w rejestrze gruntów w charakterze właścicieli przedmiotowej nieruchomości wpisano, zgodnie z Kw [...], B. Z., s. S. i M. oraz C. Z., c. F. i S.

W ocenie organu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy przekracza ramy postępowania ewidencyjnego i wymaga przeprowadzenia postępowania na drodze sądowej. Ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Ewidencja służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntu, ale jedynie polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scalaniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory wynikłe na tle własności mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi. dopiero wynik postępowania przed sądem cywilnym będzie podstawą wprowadzenia ewentualnych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie podmiotowym odnośnie przedmiotowej nieruchomości.

W toku postępowania wnioskodawca podniósł, że do sporządzenia aktu notarialnego Repertorium A numer [...] posłużono się " wyrysem z ewidencji gruntów m. Z obr. [...] działki [...], [...], [...] skala 1:1000", datowanym na 17 października 1984 r. (data pieczęci poniżej mapy 1986-11-18), do którego dopisano inną czcionką maszyny działkę ewid. nr [...] o pow. 0,0123 ha, która nie występuje w tytule dokumentu (...)". Ustosunkowując się do podniesionego zarzutu organ wskazał, że nie dysponuje dowodami pozwalającymi na podważenie autentyczności dokumentu. Kwestia autentyczności dokumentu nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu o aktualizację danych operatu ewidencyjnego. Starosta nie jest bowiem organem powołanym do rozstrzygania przedmiotowych kwestii i badanie dokumentacji w tym zakresie nie należy do jego obowiązków. Organ stwierdził, że dysponuje odpisem tego dokumentu, potwierdzonym za zgodność z dokumentem złożonym w aktach Kw [...]. Zaznaczyć należy, że w prawym dolnym rogu (przy działce ewid. nr [...]) zamieszczona została adnotacja "dopisano" i data 1986-11-18 oraz nieczytelny podpis.

Organ wskazał, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych, nie znajduje uzasadnienia (we wnioskowanym zakresie) aktualizacja danych ewidencyjnych operatu ewidencji gruntów i budynków obr. [...] Z w przedmiocie działki ewid. nr [...]. Aktualizacja danych ewidencyjnych jest tym bardziej niezasadna, iż powołany przez M. K. "Wykaz zmian - dz. ew. nr [...] - obręb [...]" autorstwa geodety uprawnionego mgr inż. J. B.; nr KERG [...] nie generuje żadnych zmian danych ewidencyjnych. Istotnie dokumentacja ta dowiodła, że synchronizacja dokonana w dniu 2 grudnia 1986 r. jest błędna, gdyż rzeczywiście parcela gruntowa l.kat. [...] objęta wykazem hipotecznym Lwh [...] odpowiada - działce ewidencyjnej nr [...], obręb nr [...], stanowiącej własność C. i B. Z. na prawach wspólności ustawowej, - działce ewidencyjnej nr [...], która według pozycji rejestrowej [...], obręb [...] jest własnością między innymi M. K.

Powyższe stanowisko potwierdziło opracowanie KERG [...], sporządzone przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. U., przyjęte do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 czerwca 2007 r.

Jeśli chodzi o wykonanie pomiaru kontrolnego to Starosta stwierdził, że Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie przewiduje obowiązku dokonywania przez starostę - na żądanie stron - czynności technicznej pomiaru gruntu, w ramach postępowania w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencyjnym. Stanowisko to znalazło także potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 355/09. Tryb aktualizacji danych operatu ewidencyjnego - dokonywany w oparciu o przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozdziału 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - nie jest także właściwy do rozpoznania sprawy doprowadzenia gruntu stanowiącego działkę ewid. nr [...] do stanu pierwotnego, tj. usunięcia ogrodzenia oraz umożliwienia dojazdu.

W tym stanie rzeczy organ odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostki ewidencyjnej Z w przedmiocie przebiegu linii granicznych (a w konsekwencji powierzchni) działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku z działką nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. K. Domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji lub też jej zmiany w sposób uwzględniający treść jego wniosku.

Od tej decyzji odwołanie wniósł również Prokurator Prokuratury Rejonowej. Zarzucił między innymi naruszenia art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w szczególności brak zgromadzenia pełnego i kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na wyciągnięcie spójnych i logicznych wniosków.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 28 marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentacje organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie gromadząc kompletny i wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie i wyjaśniając wszystkie okoliczności sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja geodezyjna nr KERG [...] wykonana przez geodetę uprawnionego J. B. dowiodła, że synchronizacja dokonana w dniu 2 grudnia 1986 r. jest błędna, gdyż parcela gruntowa l.kat. [...] objęta wykazem hipotecznym Lwh [...] gmina katastralna Z odpowiada: - działce ewidencyjnej nr [...] obręb nr [...], stanowiącej własność C. i B. Z. na prawach wspólności ustawowej, - działce ewidencyjnej nr [...], która według pozycji rejestrowej [...], obręb [...] jest własnością między innymi M. K.

Powyższe stanowisko potwierdziło opracowanie KERG [...], sporządzone przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. U., przyjęte do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 czerwca 2007 r.

Organ odwoławczy jednak stwierdził, że opracowanie geodezyjne nr KERG [...] sporządzone przez geodetę uprawnionego J. B. nie jest dokumentem, na podstawie którego można dokonać aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna Z. Natomiast to opracowanie geodezyjne może być pomocne w postępowaniu cywilno- prawnym. Na podstawie przedstawionych akt administracyjnych można wyprowadzić bowiem wniosek, iż faktycznie w wyniku błędnie dokonanej synchronizacji wykazano działkę nr [...] (powstałą z parceli l.kat. [...] LWH [...]) jako własność A. T. "M". Niemiej jest to zaszłość, która aktualnie w związku z późniejszymi zdarzeniami prawnymi (obrót nieruchomością) nie może być sprostowana w drodze dokonania zmiany danych ewidencyjnych. W ocenie organu odwoławczego jedynie sąd powszechny jest właściwy do określenia komu przysługuje prawo własności przedmiotowej działki. Treść § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków enumeratywnie wskazuje podstawy ewidencjonowania zmian podmiotowych w ewidencji, odczytywana w powiązaniu z treścią § 46 ust. 2 rozporządzenia określającego przypadki wprowadzenia zmian do ewidencji z urzędu, pozwala stwierdzić, że zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracja działek, powierzchnia działki) i mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego (w tym szczególnie prawa własności), zawsze mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających z § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Sądy administracyjne w dotychczasowym ugruntowanym orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniały, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy prowadzące ewidencję rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu.

Reasumując organ odwoławczy podniósł, że w pełni podziela stanowisko Starosty przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. K., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 109 k.p.a. oraz naruszenie § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w przypadku ujawnienia błędów w ewidencji organ administracyjny władny jest dokonywać aktualizacji eliminującej skutki błędów nie tylko na wniosek strony ale również z urzędu co wynika wprost z treści art. 81 § 1 K.p.a. Przedmiotowe postępowanie administracyjne trwa ponad 10 lat i mimo upływu czasu żaden z organów nie poczynił ustalenia jakie konkretnie dokumenty, przez kogo sporządzone i w jaki sposób wprowadzone do ewidencji gruntów spowodowały owe błędy. Organ II instancji pominął też treść i skutki obowiązywania § 6.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty prawnej niektórych takich ksiąg który stanowi, że księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1 zachowują znaczenie dokumentów. Tym samym wykaz Lwh [...] nie tylko zachował znaczenie dokumentu wykazującego prawa M. K. do przedmiotowej nieruchomości ale równocześnie ten sam wykaz był podstawą uznania praw wyżej wskazanego do działki ewidencyjnej nr [...], która według pozycji rejestrowej [...] obręb [...] jest własnością między innymi M. K. Równocześnie mimo trwającego od 2003 r. postępowania nie ustalono czy przyczyną powstania ustalonych błędów w ewidencji gruntów i budynków nie były działania przestępcze w związku z czynnościami prowadzenia przez organy państwa ewidencji gruntów, co tym bardziej obligowało by organ do usunięcia skutków tych działań. Pomimo ustalenia występującej niezgodności miedzy rejestrem gruntów a księgami wieczystymi ani starosta ani organ II instancji mimo zleceń WSA nie zawiadomił Sądu Rejonowego – Wydział Ksiąg Wieczystych o istnieniu niezgodności danych. Nie zainicjowano też żadnego postępowania w celu usunięcia tej niezgodności i nadal nie ustalono na podstawie jakich dokumentów i związanych z nimi czynności doszło do takiego stanu. Organ nie zbadał i nie ocenił dowodów i zarzutów zgłaszanych wielokrotnie przez M. K. zarzucających fałszowanie dokumentów i poświadczenie nieprawdy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga złożona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287), zwanej dalej pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r. Nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

Stosownie do art. 2 pkt 8 pgik, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy.

W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą tego stanu samodzielnie kształtować.

Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08).

W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Zgodnie § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Natomiast zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu.

Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 . Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień podmiotów do gruntu, budynku lub lokalu. Utrwalone i jednolite w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest stanowisko, iż poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, czego nie chce przyjąć do wiadomości skarżący, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, Lex nr 46224, z dnia 18.04. 1999 r., II SA 1632/98. Lex nr 46216, z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, Lex nr 41298, z dnia 19 marca 2003 r. II SA 1018/02, Lex nr 156374).

Stanowisko organów w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe, odnośnie działki nr [...] co do której jak się wydaje słusznie rości swoje właścicielskie uprawnienia skarżący organy administracji stwierdziły na jego korzyść, że opracowanie biegłych geodetów J. B. i T. U. potwierdziły dokonanie błędnej synchronizacji, gdy wykazano działkę [...] (powstałą z parceli l.kat. [...] LWH [...]) jako własność A. T. "M". Niemiej jest to zaszłość, która aktualnie w związku z późniejszymi zdarzeniami prawnymi, a szczególności obrót przedmiotową nieruchomością, nie może być sprostowana w drodze dokonania zmiany danych ewidencyjnych.

Aktualnie w księdze wieczystej, jako właściciele figurują C. i B. Z. Zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, to znaczy przyjmuje za pewne, jeżeli nie zostanie udowodnione co innego, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest zgodny z rzeczywistością, zatem że prawa wpisane istnieją, a wykreślone nie istnieją. Niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta jedynie w drodze odpowiedniego postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Jedynie tam skarżący może dochodzić swoich praw odnośnie przedmiotowej działki.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż przy wydzieleniu działki nr [...] dopuszczono się przestępstwa, to stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie występował prokurator, który wniósł także środek zaskarżenia, zatem zna przedmiot sprawy i może, a nawet powinien, wszcząć z urzędu postępowanie karne, jeżeli w jego ocenie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Należy dodatkowo podnieść, że WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 895/09, a więc w tej sprawie, uznał za prawidłowe stanowisko organów, że w świetle przepisów ustawy i jednolitego orzecznictwa, w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o tytułach własności do działek ewidencyjnych, a zasada aktualizacji sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych, zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych tj. nieodzwierciedlających aktualnego stanu prawnego.

Dane podmiotowe to dane dotyczące relacji między nieruchomością a prawami rzeczowymi lub obligacyjnymi, oraz osobami, którym te prawa przysługują. Prawa rzeczowe uwidaczniane w katastrze to własność i użytkowanie wieczyste (także władanie w rozumieniu posiadania samoistnego), a tytuł do dokonania wpisu prawa własności (m.in.) stanowi w obowiązującym stanie prawnym wyłącznie jeden z dokumentów, o których mowa w przytoczonym wyżej § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zatem jeszcze raz należy podkreślić, że uprawnienia organów ewidencyjnych w zakresie wprowadzania do rejestru danych dotyczących praw do władania gruntami sprowadzają się, więc wyłącznie do rejestrowania danych wynikających ustalonych prawem dokumentów. W żadnym wypadku i w żadnym zakresie organy rejestrowe nie mogą o tych uprawnieniach samodzielnie rozstrzygać.

Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organom administracyjnym nie sposób zarzucić naruszenia prawa, które miałoby skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.