Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 68/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł skargę na wymienioną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając żądanie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącego wskazał, że wnioskodawca pozostaje jedynym żywicielem rodziny, posiadającym na utrzymaniu żonę oraz trójkę małoletnich dzieci. W związku z koniecznością sprawowania przez małżonkę skarżącego opieki nad jednym z niepełnosprawnych dzieci, małżonka nie jest w stanie podjąć pracy celem powiększenia dochodu rodziny. Wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że z tytułu prowadzonej działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach w okresie od kwietnia 2013 r. do lipca 2014 r. uzyskiwał straty, związane z panującą na rynku konkurencją oraz poniesionymi nakładami na zakup urządzeń. Wyjaśniono przy tym, że powyższe skutkowało zaprzestaniem przez skarżącego prowadzenia działalności i sprzedażą urządzeń na rzecz innych podmiotów, co pozwoliło na pozyskanie środków na częściową spłatę zobowiązań. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie pozostaje zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu spółki kapitałowej, uzyskując miesięczny dochód na poziomie [...] zł netto ([...] zł brutto). Zaznaczono przy tym, że wnioskodawca nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których to to mogłaby zostać wyegzekwowana nałożona kara pieniężna. Stwierdzono przy tym, że oczywistym jest, że egzekucja nałożonej kary zostanie skierowana do jedynego majątku skarżącego w postaci wynagrodzenia za pracę, co spowoduje brak możliwości zaspokojenia bytu rodziny skarżącego przez okres co najmniej kilku miesięcy. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na szereg postępowań, w których to organy administracji publicznej wydały decyzję nakładające na skarżącego kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł. Z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika z kolei, że przed organami I instancji toczą się postępowania mające za przedmiot kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł. Organy odwoławcze utrzymały przy tym w mocy wydane stosunku do skarżącego decyzję nakładające na niego obowiązek zapłaty [...] zł.

Skarżący wyraził również pogląd, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a") należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach. Podniesiono przy tym, że nakładanie kar na przyjętej przez organ podstawie, polega również na uskutecznianiu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a więc na działaniu z naruszeniem prawa europejskiego, co w ocenie skarżącego obliguje Sąd do udzielenia ochrony tymczasowej.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] (k. [...] akt adm.) Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Organ zauważył, że z analizy uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak też z dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący wykazał w 2014 r. stratę w wysokości [...] zł przy czym przychód skarżącego wyniósł [...] zł a koszty uzyskania przychodu [...] zł. Stwierdzono przy tym, że wnioskodawca nie podjął próby ograniczenia ponoszonych kosztów. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w P. nie można zgodzić się ze skarżącym, że miarodajnym kryterium dla oceny zdolności do zapłaty jest powstała strata. Podkreślono przy tym, że wywieranie skutków finansowych jest dla zobowiązanego do zapłaty kary pieniężnej normalną konsekwencją. W ocenie organu administracji publicznej instytucja wstrzymania przez Sąd wykonalności zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w P., skarżący nie wykazał okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.

Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl].

W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że wydanie objętego skargą aktu na podstawie przepisu w ocenie skarżącego niezgodnego z prawem europejskim nie stanowi okoliczności uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej. Argumentacja tego rodzaju nie może wywrzeć zamierzonego rezultatu, abstrahuje ona bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, iż przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest bowiem jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy bowiem kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl].

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę stwierdzić również należy, że argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wyrządzenia niemożliwych do odwrócenia skutków nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z poglądami orzecznictwa strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej [tak: postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z przedłożonego przez skarżącego zeznania o wysokością osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że w ramach prowadzonej przez skarżącego w 2014 r. działalności gospodarczej wygenerowano stratę w kwocie [...] zł. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie jego sytuacji majątkowej, dołączone do skargi deklaracje nie pozwalają bowiem na ustalenie wartości majątku skarżącego, przykładowo poprzez wskazanie stanów rachunków bankowych. Na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy nie sposób zatem ustalić wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...] zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach skarżącego, który spowoduje zachwianie bytu jego rodziny. W kontekście powyższych braków wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. Wpływu na powyższe nie wywiera również akcentowana przez skarżącego okoliczność prowadzenia wobec niego szeregu postępowań administracyjnych w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. W kontekście tego rodzaju argumentacji należy wskazać, że na chwilę obecną w stosunku do skarżącego, zgodnie z jego wyjaśnieniami zostały wydane ostateczne decyzję nakładające kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł. Nawet uwzględnienie tej kwoty nie wywiera wpływu na konstatację, że skarżący nie wykazała w uzasadnieniu swojego wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu okoliczności świadczących o tym, że uiszczenie wskazanej kwoty łączyć się będzie ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków zapłaty nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.