Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2435/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
article: art. 16 par. 1, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z [...] czerwca 1979 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1980 r. nr [...].

Powyższa decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] czerwca 1979 r., Prezydent Miasta D., na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118 ze zm.) w zw. z art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140), orzekł o przejęciu z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, składającego się z działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...] o łącznej pow. [...] ha, położonego we wsi S., stanowiącego współwłasność M. S. i W. S. Jednocześnie Prezydent stwierdził, że współwłaścicielkom przysługuje prawo do bezpłatnego użytkowania działki gruntu rolnego ozn. jako nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że M. S. i W. S. nie dostarczały produktów rolnych do jednostek gospodarki uspołecznionej oraz, że zadłużenie wobec Państwa z tytułu podatków wynosi [...] zł, z tytułu składek [...] zł, a wartość przejmowanego gruntu wynosi [...] zł.

Od decyzji tej właścicielki gospodarstwa wniosły odwołanie, w następstwie którego Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 1980 r. utrzymał kwestionowaną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowe gospodarstwo od kilku lat zaliczane jest do gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i z tego względu zakwalifikowane zostało do przejęcia z urzędu na własność Państwa w zamian za rentę. Wskazał ponadto na podeszły wiek współwłaścicielek oraz odbiegający w znacznym stopniu poziom produkcji tego gospodarstwa od średniej uzyskiwanej przez rolników w tej samej miejscowości na podobnych glebach.

Wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. C. K., będąca jednym z następców prawnych dawnych współwłaścicielek gospodarstwa rolnego, wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta D., podnosząc że organ nie odniósł się w niej do poziomu produkcji rolnej w przejmowanym gospodarstwie, a ponadto decyzja ta nie zawiera wszystkich elementów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 125). Zdaniem wnioskodawczyni przedmiotowe gospodarstwo charakteryzowało się odpowiednim poziomem produkcji rolnej, o czym zaświadczyć mogą świadkowie H. K. oraz R. S., a także to, że właścicielki nie zgadzały się z zaskarżoną decyzją.

W następstwie przeprowadzonego zainicjowanego ww. wnioskiem postępowania nadzorczego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z [...] czerwca 1979 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1980 r.

Przywołując treść art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. oraz art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. Minister wskazywał, że wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę poprzedzały dwa postępowania wyjaśniające: pierwsze - prowadzone w celu wydania opinii, że gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, drugie - ustalające, że rolnik odpowiada ustawowym warunkom dopuszczającym przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę. W rozpoznawanej sprawie zdaniem organu obydwie przesłanki zostały spełnione, gdyż na dzień wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa jego współwłaścicielki miały ukończone 73 lata, a gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Organ nadzoru wyjaśnił jednocześnie, że wobec niezdefiniowania w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. wyrażenia "niski poziom produkcji rolnej", przy realizacji unormowań z niej wynikających, organy orzekające posiłkowały się regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr 11, poz. 58). W dalszej kolejności Minister stwierdził, że mimo niewykazania przez Prezydenta Miasta D. w decyzji z [...] czerwca 1979 r., iż przejmowane gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej, to ten niski poziom produkcji jednoznacznie wskazywał znajdujący się w aktach protokół lustracji gospodarstwa z [...] czerwca 1979 r., gdzie podano, że nie wszystkie grunty orne były wykorzystywane rolniczo, a plony zbóż były o 34% niższe od przeciętnych z danej wsi. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż decyzja Prezydenta nie zawierała wszystkich elementów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r., Minister stwierdził, iż ww. rozporządzenie wskazywało otwarty katalog elementów, które powinna zawierać decyzja o przejęciu. Użyte sformułowanie "w szczególności" oznaczało brak obligatoryjności. Zaś elementy te miały na celu określenie danych niezbędnych do ustalenia prawa do renty i jej wysokości. Dodał także, że świadczenia rentowe były przyznawane w drodze odrębnych decyzji organów emerytalno – rentowych, które ponownie badały w prowadzonych postępowaniach wszelkie czynniki wpływające na wysokość przyznawanego świadczenia.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem C. K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na naruszenie art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków zawnioskowanych przez stronę, jak również braku sprawdzenia przez organy, czy wobec byłych współwłaścicieli została wydana decyzja w sprawie przyznania emerytury oraz błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zgromadzony materiał nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2012 r. podtrzymując podniesioną w nim argumentację. Minister podniósł ponadto, że skoro przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 r. nie uzależniały faktu zakwalifikowania danego gospodarstwa do kategorii gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji od spełniania przez to gospodarstwo szczególnych kryteriów, to uznać należy, że ustalenia dokonane przez komisję lustracyjną, potwierdzające, że poziom produkcji w gospodarstwie M. S. i W. S. odbiegał od średniej w gminie, mogły stanowić podstawę do przejęcia ww. gospodarstwa na podstawie art. 9 ust. 2 tej ustawy. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że wobec utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. (co nastąpiło 1 stycznia 1978r.), ustalenie czy gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej pozostawiono swobodnej ocenie Naczelnika Gminy.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących wadliwości uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta D., organ wskazał, iż niepełne uzasadnienie decyzji, przy jednoczesnym wystąpieniu przesłanek jej wydania, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie nie zaistniała konieczność przesłuchiwania świadków w celu ustalenia czy faktyczny poziom redukcji gospodarstwa był w dacie jego przejęcia niski, gdyż ta okoliczność znajduje potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach. Natomiast zeznania wskazanych przez stronę świadków mogłyby budzić wątpliwości ze względu na upływ ponad trzydziestu lat od dnia wydania zaskarżonej decyzji. Organ nadzoru za niezasadny uznał także zarzut nieustalenia czy byłym właścicielkom gospodarstwa rolnego przyznano świadczenia emerytalne, wskazując na znajdujące się w aktach decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu im świadczeń emerytalnych.

Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi C. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na skutek nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w osobach H. K., R. S. oraz skarżącej. Jak również naruszenie art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu lustracji przedmiotowego gospodarstwa rolnego w drodze uznania, że zawarte w nim wnioski Prezydenta Miasta D. stanowiły wystarczającą podstawę do wydania przez ten organ decyzji z [...] czerwca 1979 r., podczas gdy w rzeczywistości przesłanki te nie zachodziły. Skarżąca zarzuciła także wewnętrzną sprzeczność zachodzącą pomiędzy wykładnią przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. przyjętą przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzjach przez niego wydawanych. W pierwszej bowiem decyzji organ wskazał, że podczas określania przesłanki "niskiego poziomu produkcji rolnej" Prezydent winien był kierować się zasadami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. Natomiast w decyzji z [...] października 2012 r. uznał on, że ocena przesłanki "niskiego poziomu produkcji rolnej" została pozostawiona całkowitej swobodzie organu orzekającego w sprawie, albowiem ww. rozporządzenia nie wiązały Prezydenta podczas orzekania, a rozporządzenie z dnia 31 maja 1974 r. utraciło moc z dniem 1 stycznia 1978 r.

Zarzuciła także Ministrowi brak zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w wyniku przyjęcia, iż zgromadzony w sprawie na obecnym etapie materiał dowodowy - pomimo braku przesłuchania świadków, nie daje podstaw do stwierdzenia oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego w postaci art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., podczas gdy w rzeczywistości zachodzi sytuacja odwrotna, w ramach jakiej organ administracji publicznej winien wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, u podstaw, której legła niestypizowana w powołanym przepisie przesłanka "nie dostarczania przez M. S. i W. S. produktów rolnych do jednostek gospodarki uspołecznionej". Zarzuciła także, naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., poprzez niezastosowanie i brak odniesienia się przez organ do tej przesłanki, pomimo jej wskazania przez stronę we wniosku z [...] stycznia 2012 r.

W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga, mimo trafności części sformułowanych w niej zarzutów, jest niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy (tu o przejęciu gospodarstwa rolnego w zamian za rentę), ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów, w kontekście ustalonego wówczas przez organy stanu faktycznego. Ponadto w sytuacji, gdy decyzja, której wyeliminowania w trybie nieważności żąda strona, była poddana kontroli instancyjnej, postępowanie nadzorcze obejmuje obydwie wydane w trybie zwykłym decyzje, a legalność decyzji pierwszoinstancyjnej uwzględniać musi rozstrzygnięcie organu odwoławczego, gdyż to właśnie ta ostatnia decyzja ostatecznie kształtuje materialny stosunek administracyjnoprawny.

Materialnoprawną podstawę weryfikowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji Prezydenta Miasta D. z [...] czerwca 1979 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1980 r., stanowił art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. - o przekazywaniu gruntów rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118 ze zm.). Zgodnie z tym unormowaniem gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność Państwa za rentę z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Przepis ten, mimo uchylenia z dniem 1 stycznia 1978 r. ww. ustawy, zachował moc do końca 1979 roku na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. - o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeń dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140).

Mając zatem na względzie to, że warunkiem przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej w trybie określonym w art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. były dwie przesłanki: osiągnięcie odpowiedniego wieku przez rolnika i niski poziom produkcji rolnej w gospodarstwie, organ nadzoru prowadząc postępowanie na zasadach określonych w art. 156 i nast. k.p.a. badał, czy wydając decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. S. i W. S., organ ustalił i udokumentował w sposób należyty spełnienie tych przesłanek. Zdaniem strony inicjującej postępowanie nadzorcze, wydana bowiem w tym względzie decyzja z 1979 r. rażąco narusza ww. przepis.

Okolicznością niesporną i znajdującą oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy jest to, że w dacie jej rozstrzygania w pierwszej instancji przez Prezydenta Miasta D. właścicielki gospodarstwa rolnego przekroczyły wiek, o którym mowa w art. 9 ust. 2 powołanej ustawy. Miały bowiem one wówczas po 73 lata. Istotą sporu jest natomiast to, czy ich gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej, jak stwierdził ostatecznie Wojewoda [...], utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, czy też nie – jak twierdzi obecnie strona skarżąca.

Jak trafnie podniósł organ nadzoru ustawa o przekazywaniu gruntów rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie zawierała definicji legalnej "niskiego poziomu produkcji rolnej". Nie definiowały tego wyrażenia także wydane do tej ustawy akty wykonawcze. Z tego względu ocenę niskiej produktywności gospodarstwa rolnego formułowano, przez pryzmat regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr 11, poz. 58), które to rozporządzenie - co należy podkreślić - stanowi akt wykonawczy do ustawy z 24 stycznia 1968 r.– o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3, poz. 14). Z tego względu w sprawach rozstrzyganych na gruncie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. – mogło ono być i było stosowane jedynie posiłkowo. W myśl § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za gospodarstwo rolne wykazujące niski poziom produkcji rolnej uznawało się takie gospodarstwa, w których w okresie trzech lat: 1) nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane lub, 2) plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym 3) obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosi łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej, przyjmując: a) 1 sztukę bydła za jedną sztukę przeliczeniową, b) 1 sztukę trzody chlewnej za 0,2 sztuki przeliczeniowej, c) 1 sztukę owiec za 0,1 sztuki przeliczeniowej.

Rozporządzenie to przewidywało jednocześnie lustrację gospodarstwa rolnego dokonywaną przez zespół w składzie 3 specjalistów (§ 2 ust. 2) i sporządzenie z niej protokołu, w którym na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu, zespół wyrażał opinię, czy gospodarstwo kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania (§ 2 ust. 5).

Jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem przez Prezydenta Miasta D. decyzji o przejęciu gospodarstwa M. S. i W. S., dokonano takiej lustracji ich gospodarstwa ustalając, że nie wszystkie grunty orne były wykorzystywane rolniczo, a plony zbóż w latach 1977 - 1979 były o 34 % niższe od średniego poziomu uzyskiwanego w innych gospodarstwach na terenie gminy. W przypadku żyta, średni plon z 1h wynosił bowiem w nim 15 q, podczas gdy w analogicznym okresie w gminie kształtował się on na poziomie 23 q. Natomiast w odniesieniu do zbioru pszenicy średnia ta dla przejmowanego gospodarstwa wynosiła 18 q, a dla terenu gminy 27 q. W gospodarstwie brak było także inwentarza żywego. Dysponując takimi danymi organ orzekający w 1979 r. uprawniony był więc do zakwalifikowania przedmiotowego gospodarstwa jako wykazującego niski poziom produkcji, o którym stanowi art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Skoro zaś jego właścicielki osiągnęły także przewidziany ustawą wiek emerytalny, to tak ustalony stan faktyczny mieścił się w hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie. Tym samym nie można zarzucić skutecznie organowi orzekającemu o przejęciu gospodarstwa naruszenia ww. przepisu, a tym bardziej naruszenia go w sposób rażący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Brak było więc podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie określonym w art. 156 § 1 k.p.a. wydanej w tym przedmiocie decyzji Prezydenta Miasta D. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1980 r., co z kolei oznacza, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2012 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja tego organu z [...] sierpnia 2012 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięć nie naruszają prawa. Trafny jest wprawdzie zarzut wskazujący na brak w kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta D. uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do przesłanek z art. 9 ust. 2 ww. ustawy, przy jednoczesnym powoływaniu się na przesłanki i okoliczności niestypizowane w tym przepisie, co stanowi niewątpliwie naruszenie obowiązujących w tym względzie przepisów postępowania administracyjnego (tj. art. 9 i art. 99 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), jednakże wada ta nie mogła w realiach rozpoznawanej sprawy prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż została ona sanowana w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1980 r. Ponadto zauważyć należy, że samo naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania, nie oznaczało, że stosunek administracyjnoprawny, w kontekście zastosowanych w sprawie norm prawa materialnego, ukształtowany został wadliwie. Stwierdzenie zaś nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenia procedury administracyjnej, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy poprzez oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania doszło do istotnego ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu i miało to wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 22.09.2011 r. sygn. akt II OSK 1351/10 Lex nr 1069004). Taka zaś sytuacja, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi. Także brak w decyzji pierwszoinstancyjnej wszystkich elementów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 125), a obejmujących m.in. wskazanie poziomu produkcji danego gospodarstwa, nie może być kwalifikowany jako rażące naruszenie prawa. Tym bardzie, że jak zasadnie zauważył Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, akt ten utracił moc prawną z dniem 1 stycznia 1978 r. w konsekwencji uchylenia z tym dniem ustawy z 29 maja 1974 r., w której zawarte było upoważnienie do jego wydania, co nastąpiło na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. - o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.

Nie może również odnieść zamierzonych przez stronę skutków podniesiony w skardze zarzut naruszenia w toku postępowania nieważnościowego art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., którego upatruje ona w zaniechaniu przez organy nadzoru przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącej i wskazanych przez nią świadków na okoliczność, że przejęte gospodarstwo rolne miało inny poziom produkcji, niż wynikało to z informacji zawartych w protokole jego lustracji. Jak już bowiem zasygnalizowano na wstępie, w postępowaniu nadzorczym nie rozstrzyga się ponownie istoty sprawy i nie prowadzi postępowania dowodowego w celu poczynienia niezbędnych dla zastosowania norm prawa materialnego ustaleń stanu faktycznego. Ocenia się jedynie legalność wydanego rozstrzygnięcia na gruncie obowiązujących w dacie jego podejmowania przepisów, w kontekście stanu faktycznego wówczas ustalonego przez organy. Niezależnie od powyższego, zgodzić się przyjdzie z Ministrem, że zeznania takie nie mogłyby być uznane za wiarygodne. Zauważyć wszak należy, iż mimo tego, że skarżąca, jako bezpośrednio zainteresowana, może teoretycznie dysponować wiedzą o stanie gospodarstwa istniejącym w dacie wydawania decyzji o jego przejęciu, to jednak będąc stroną w sprawie posiada ona niewątpliwie subiektywny stosunek do opisywanej rzeczywistości. Tak więc waga złożonego przez nią zeznania musiałaby budzić wątpliwości co do obiektywizmu źródła informacji. Zasady doświadczenia życiowego wskazują również, że nieprawdopodobne jest by dysponowała ona informacjami odnoszącymi się do przeciętnego poziomu produkcji w gospodarstwach rolnych położonych na terenie wsi S. istniejącym przeszło 30 lat temu. Nie sposób także uznać by inne wskazywane przez nią osoby, niemające jakiegokolwiek związku z przejętym gospodarstwem, mogły po upływie tak znacznego czasu wiarygodnie określić jaki był realny poziom jego produktywności, bądź średniej produktywności innych gospodarstw rolnych w tej samej miejscowości. Nie mogłyby więc one skutecznie podważyć domniemanie zgodności z prawdą obiektywną ustaleń faktycznych stwierdzonych w dokumencie urzędowym jakim był protokół lustracji gospodarstwa. W tym stanie rzeczy odstąpienie od przeprowadzenia ww. dowodu nie może być, w realiach rozpoznawanej sprawy, traktowane jako naruszenie wskazanych wyżej przepisów. Wbrew zaś subiektywnemu przekonaniu skarżącej wszystkie elementy stanu faktycznego, istotne z punktu widzenia podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, zostały przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalone w sposób prawidłowy i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach.

To natomiast, że przy pierwszym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powoływał się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. jako te, którymi kierował się organ orzekający o przejęciu gospodarstwa w zakresie ustalania zaistnienia przesłanki niskiej produkcji rolnej, podczas gdy w wydanej w ponownie prowadzony postępowaniu decyzji z [...] października 2012 r. zawarł stwierdzenie przeciwne (co zasadnie wytknęła skarżąca) nie miało istotnego znaczenia dla oceny kontrolowanych przezeń decyzji i stwierdzenia, że w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe do przejęcia gospodarstwa rolnego.

Trafny jest zarzut dotyczący braku odniesienia się przez Ministra w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć do kwalifikowanej wady prawnej określonej w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. (powodującej nieważność decyzji z mocy prawa), choć także na tę podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wskazywała strona w swoim wniosku. Jednakże mając na względzie to, że art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wówczas, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, iż określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność - a takich przepisów nie zawierają mające zastosowanie w sprawie regulacje prawne - to sam brak odniesienia się przez organ nadzoru do tej podstawy prawnej, ocenić należy wyłącznie jako uchybienie normie zawartej w art. 77 § 1 k.p.a., a także normie zawartej w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a., które nie miało i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy rozważania w tym względzie poczynione by były przez organ nadzoru i znalazły swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie implikowałyby podjęcia rozstrzygnięcia o odmiennej treści. Mimo zatem zasadności omawianego zarzutu, nie ma podstaw do uchylenia z tych powodów zaskarżonej decyzji. Prowadziłoby to bowiem jedynie do zbędnego przedłużenia postępowania i utrzymywania stanu niepewności prawnej, mimo że ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec oczywistego braku zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn ujętych w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. (i braku innych kwalifikowanych wad prawnych) byłoby tożsame z treścią rozstrzygnięcia zawartego w zakwestionowanej obecnie decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.