Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 86/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: 1. W momencie podjęcia uchwał o przeznaczeniu zysku na kapitał zapasowy zysk stanowił już mienie wspólników, zatem przekazanie go miało charakter świadczenia nieodpłatnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./.

2. Przychód z nieodpłatnego świadczenia pozostaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku przez wspólników.

TEZY

1. W momencie podjęcia uchwał o przeznaczeniu zysku na kapitał zapasowy zysk stanowił już mienie wspólników, zatem przekazanie go miało charakter świadczenia nieodpłatnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./.

2. Przychód z nieodpłatnego świadczenia pozostaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku przez wspólników.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "M." Sp. z o. o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 704 (siedemset cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił dla Przedsiębiorstwa M. Spółka z o. o. w R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie 105.452 zł, tj. w wyższej niż wykazana przez Jednostkę w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku kontroli stwierdzono występowanie nieprawidłowości w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. polegające na:

1) zaniżeniu przychodów o kwotę 11.473,36 zł stanowiącą wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń z tytułu pozostawienia w Spółce niepodzielonego między wspólników czystego zysku za lata 1993, 1995, 1998 i 1999,

2) zawyżeniu kosztów uzyskania przychodów o kwotę w łącznej wysokości 20.343,12 zł z powodu:

- nie przekazania na rachunek zakładowego funduszu świadczeń socjalnych części dokonanego odpisu,

- ujęcia wydatku z tytułu delegacji Prezesa Spółki do Związku Piłki Nożnej w B. w dniu [...] 2002r. jako nie mającego związku z przychodem,

- ujęcia wydatku na opracowanie koncepcji budowy magistrali ciepłowniczej, który winien zwiększyć wartość początkową środka trwałego,

- zaniżeniu kosztów podatkowych poprzez dwukrotne wyłączenie z nich składki na rzecz organizacji, do której przynależność nie jest obowiązkowa,

- odliczeniu od dochodu wydatku nie stanowiącego darowizny.

Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania.

Odnośnie zaniżenia przychodów poprzez nie ujęcie nieodpłatnych świadczeń uzyskanych w związku z przekazaniem przez udziałowców czystego zysku na kapitał zapasowy Spółka podniosła, iż zgodnie z art. 68 Ordynacji podatkowej opodatkowanie przekazanych kwot z lat 1993-1999 uległo przedawnieniu (minęło 5 lat). Ponadto z kapitału zapasowego pokryte zostały straty poniesione w latach 1993-2000, z czego wynika, że Spółka nie dysponowała tymi środkami.

W części dotyczącej nie przekazania na rachunek funduszu świadczeń socjalnych części odpisu strona stwierdziła, iż na początku 2002 r. posiadała nadpłatę na rachunku funduszu w wysokości 24.442,53 zł. Powyższa nadpłata oraz dokonane wpłaty na rachunek funduszu w 2002 r. w wysokości 17.436,46 zł przekraczają kwotę odpisu w wysokości 35.099,12 zł, w związku z czym, zdaniem Spółki, odpis za 2002 r. był w całości na rachunku bankowym funduszu i powinien stanowić koszt uzyskania przychodów.

W kwestii odliczenia od dochodu wydatku nie stanowiącego, w opinii organu I instancji, darowizny podlegającej odliczeniu od podstawy opodatkowania Spółka podniosła, iż darowizna ta została prawidłowo odliczona od dochodu, bowiem przekazano ją na działalność kulturalną ZKRP i BWP. Posiadanie przez Związek sztandaru jest jednym z elementów naszej kultury narodowej i tradycji. Strona powołała się na ustawę z 25 października1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001r. Nr 13, poz. 123 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B.utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Wskazał, iż z mocy art. 191 § 1 Kodeksu handlowego wspólnicy mają prawo do czystego zysku, wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki czysty zysk nie został wyłączony od podziału. Z przepisu tego wynika, że z chwilą zatwierdzenia bilansu, prawo do czystego zysku staje się mieniem wspólników w rozumieniu art. 44 Kodeksu cywilnego, przy czym prawo to przysługuje albo w części odpowiadającej udziałowi wspólnika w spółce, albo w części określonej w umowie spółki (art. 191 § 3 K. h.). Jeżeli natomiast umowa spółki wyłącza czysty zysk od podziału, prawo do niego stanowi mienie spółki.

Przepis art. 191 § 2 Kodeksu handlowego stwarza możliwość rozporządzania czystym zyskiem przez zgromadzenie wspólników. Zastrzeżenie uchwale wspólników prawa do rozporządzania czystym zyskiem w umowie spółki może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zysku nie wyłączono od podziału, czyli gdy prawo do zysku należy do mienia wspólników. Gdyby prawo do zysku - na skutek wyłączenia od podziału stanowiło mienie spółki - do rozporządzania nim zbędne byłoby upoważnianie zgromadzenia wspólników, które jako organ spółki, może nim dysponować w jej imieniu.

Wspólnicy mogą zatem podjąć uchwałę o wyłączeniu zysku od podziału tylko wtedy, gdy takie upoważnienie zawiera umowa spółki. Pozbawienie bowiem wspólnika prawa do czystego zysku, jako odjęcie mu podstawowego uprawnienia wynikającego z przystąpienia do spółki, wymaga jego bezpośredniej i świadomej akceptacji, a więc dokonane musi być w umowie spółki, ponieważ podpisanie umowy jest decyzją każdego ze wspólników. Jeżeli nawet umowa spółki zastrzega uchwale wspólników rozporządzanie czystym zyskiem, nie oznacza to, że wspólnicy mogą podjąć uchwałę o wyłączeniu zysku od podziału. Upoważnieniem dla wspólników do podjęcia uchwały o wyłączeniu zysku od podziału może być tylko wyraźne zastrzeżenie takiego uprawnienia w umowie spółki. Sama uchwała nie daje takich możliwości, bowiem nie może zastąpić zapisu umowy spółki. Za brakiem skuteczności wyłączenia zysku od podziału w drodze uchwały wspólników wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyrokach: z 30.09.1994r. Sygn. akt III SA 186/94, z 1.06.1994r. Sygn. akt S.A./Kr 2647/93, z 19.03.1996r. Sygn. akt I Akt 64/96 i z 28.01.2000r. Sygn. akt I S.A./Gd 2285/98.

W rozumieniu przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) pozostawienie w dyspozycji spółki zysku netto przysługującego udziałowcom, wbrew umownym czy też ustawowym uregulowaniom, oznacza, iż w dyspozycji spółki pozostają obce środki finansowe, z których korzysta ona nieodpłatnie, a zatem otrzymuje nieodpłatne świadczenie od udziałowców, zbliżone w swym charakterze do pożyczki, którego wartość ustalona według cen rynkowych - w myśl przepisu art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy - stosowanych w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia stanowi przychód spółki.

Organ zaznaczył, iż identyczne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2002r. Sygn. akt FPS 9/02 podjętej w składzie siedmiu sędziów, uznając, iż nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym jest zarówno przeznaczenie zysku lub części zysku na określone fundusze w drodze uchwały zgromadzenia wspólników podjętej na podstawie art. 191 § 2 Kodeksu handlowego w sytuacji, gdy umowa spółki nie przewiduje wyłączenia zysku lub części zysku od podziału, jak i nie wypłacenia wspólnikom dywidendy niezwłocznie po podjęciu uchwały przez zgromadzenie wspólników w tym zakresie.

W przedmiotowej sprawie umowa ustanawiająca Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo M. w R. (akt notarialny z dnia [...] 1992r. repertorium A nr 2756/92) nie zawierała odrębnych uregulowań dotyczących podziału czystego zysku. W § 13 pkt 3 lit. c) zapisano jedynie, że do wyłącznej kompetencji Zgromadzenia Wspólników należy powzięcie uchwały o podziale zysku lub sposobie pokrycia strat. Następnie uchwałą nr [...] podjętą w dniu [...] 1994r. uregulowano w umowie Spółki prawo wspólników do udziału w podziale czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu, poprzez dodanie w § 11 umowy punktu 4. Jednocześnie w punkcie 5 zastrzeżono, że czysty zysk będzie dzielony według zasad ustalonych w uchwale Wspólników podjętej zwykłą większością głosów.

Zgromadzenie Wspólników Spółki M. kolejnymi uchwałami dotyczącymi podziału zysku za poszczególne lata 1993, 1995, 1998 i 1999 postanowiło część wypracowanych zysków w łącznej kwocie 93.667,88 zł przeznaczyć na zwiększenie kapitału zapasowego.

Przekazanie wypracowanego zysku na kapitał zapasowy pozostaje - w ocenie organu odwoławczego - w sprzeczności z treścią umowy Spółki (§ 11 pkt 4 i 5) oraz zapisem art. 191 Kodeksu handlowego, bowiem czysty zysk podlega wyłączeniu od podziału między wspólników mocą uchwały zgromadzenia wspólników tylko wtedy, gdy umowa spółki taką możliwość przewiduje. Okoliczność, iż umową Spółki (§ 11 pkt 5 i § 13 pkt 3 lit. c) rozporządzanie czystym zyskiem pozostawiono uchwale Zgromadzenia Wspólników, nie pozbawia - zdaniem organu II instancji - wspólników Spółki prawa do zysku. Zatem nieskuteczne wyłączenie zysku od podziału powoduje, że wspólnicy nadal posiadają prawo do tego zysku. Skoro w momencie podjęcia uchwał zysk stanowił już mienie wspólników, przekazanie go na rzecz Spółki - w przedmiotowej sprawie na fundusz zapasowy - miało charakter typowego świadczenia na rzecz Spółki, a jego nieodpłatnego charakteru w stanie faktycznym sprawy nie sposób kwestionować.

W konsekwencji rozporządzenia przez Spółkę czystym zyskiem w powyższy sposób zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W dyspozycji Spółki nieodpłatnie pozostawał zysk należny wspólnikom. Wartość otrzymanego świadczenia odpowiada wartości odsetek, jaką Spółka M. musiałaby zapłacić, gdyby kapitał w wysokości niewypłaconego zysku (w kwocie 93.667,88 zł) pozyskała na rynku, np. w drodze kredytu.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ stwierdził, iż powołany przez stronę art. 68 Ordynacji podatkowej, dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przeprowadzona w 2004 r. kontrola zakończyła się wydaniem decyzji przez organ I instancji w tym roku, a dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Nie można zatem mówić o przedawnieniu się zobowiązania podatkowego za 2002 r.

Organ zauważył, iż dopóki udziałowiec ma prawo do roszczeń z tytułu udziału w zyskach, spółka otrzymuje nieodpłatne świadczenie korzystając ze środków finansowych należnych wspólnikom. Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia roszczeń wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Zatem termin przedawnienia ewentualnych roszczeń udziałowców wobec spółki, z uwagi na brak przepisów szczególnych, wynosi 10 lat. Wobec powyższego w 2002 r. nie minął jeszcze termin przedawnienia roszczeń udziałowców o wypłatę należnej im dywidendy za lata 1993-1999. Przy czym nie ma tu znaczenia sposób późniejszego wykorzystania kapitału zapasowego, tj. pokrycie poniesionych strat, bowiem nie zmienia to faktu, że czysty zysk przekazany na fundusz zapasowy, jak wykazano powyżej, należny był udziałowcom.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego zawyżenia kosztów uzyskania przychodów poprzez nie przekazanie na rachunek zakładowego funduszu świadczeń socjalnych części dokonanego przez Spółkę odpisu w wysokości 17.662,66 zł, organ II instancji stwierdził, iż jest on niezasadny. Na podstawie bowiem zapisów konta "rachunek funduszu socjalnego" oraz bankowych dowodów wpłat organ I instancji ustalił, że Jednostka w 2002 r. przekazała na wyodrębniony rachunek bankowy ZFŚS jedynie kwotę 17.436,46 zł. Pozostała natomiast kwota w wysokości 17.662,66 zł, z uwagi na jej nie przekazanie na rachunek bankowy funduszu - na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów 2002 r. Z przepisów wynika, że za koszt uzyskania przychodów uznaje się wszystkie odpisy i zwiększenia, o których mowa w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, pod warunkiem, że ich równowartość została jednocześnie przekazana na rachunek bankowy funduszu. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wyraźnie wskazuje na obowiązek "wpłacenia" środków pieniężnych na rachunek funduszu i nie przewiduje możliwości pozostawienia tych środków do dyspozycji funduszu na innym rachunku bankowym, na którym przeprowadzane są liczne operacje bankowe.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy podatkowej, kosztem uzyskania przychodów są tylko te odpisy i zwiększenia, których równowartość w postaci środków pieniężnych została wpłacona na odrębny rachunek bankowy funduszu (art. 12 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych). Powołany wyżej art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ma charakter przepisu szczególnego. W przepisie tym została wyrażona wola ustawodawcy, że za koszt uzyskania przychodów mogą być uznane wyłącznie te środki pieniężne, które zostały wpłacone na rachunek funduszu. Jeśli zatem podatnik podatku dochodowego od osób prawnych dokonał w roku podatkowym odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych i równowartości pieniężnej tego odpisu nie przekazał na rachunek bankowy funduszu, to odpis taki (nawet w przypadku faktycznego wydatkowania równowartości dokonanego odpisu na działalność socjalną) nie będzie stanowił kosztu podatkowego. Nie ma przy tym znaczenia to, że wydatkowane środki pieniężne pozostają w związku z uzyskanym przez podatnika przychodem. W myśl bowiem art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Skoro zatem w art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) tej ustawy stwierdzono, że przesłanką uznania za koszt uzyskania przychodów odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest dokonanie wpłaty na wyodrębniony rachunek bankowy tego funduszu, to niespełnienie tego warunku uniemożliwia zaliczenie go do kosztów podatkowych.

Przedstawiona w odwołaniu argumentacja, iż na początek 2002 r. Spółka na koncie funduszu posiadała nadpłatę i ta nadpłata wraz z dokonanymi w 2002 r. wpłatami przekraczała dokonany przez Spółkę na ten rok odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych i powodowała, że odpis ten winien stanowić koszt uzyskania przychodów, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Wpłata dokonanych odpisów na dany rok kalendarzowy powinna nastąpić, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, w terminie do 30 września tego roku. Wpłaty odpisów i zwiększeń zakładowego funduszu świadczeń socjalnych dokonane przez Spółkę w latach poprzednich stanowić mogły koszty uzyskania przychodów tych lat, a nie omawianego 2002 r.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż niewpłacona przez Spółkę MPEC na wyodrębniony rachunek bankowy funduszu część odpisu w kwocie 17.662,66 zł nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej darowizny, organ stwierdził, że dokonana przez Spółkę wpłata na rzecz ZKRPiBWP nie może być odliczona od dochodu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a b) ustawy. Refundacji wydatku na zakup sztandaru nie można bowiem uznać za darowiznę przekazaną na działalność charytatywno-opiekuńczą, na cele dobroczynne, ani na działalność kulturalną. Nie sposób dowodzić, że sztandar może służyć prowadzonej przez Związek działalności kulturalnej.

Organ II instancji poddał również ocenie niekwestionowane przez Stronę pod względem merytorycznym ustalenia, zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2004r., dotyczące korekt kosztów uzyskania przychodów i stwierdził, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zasadne i zgodne z przepisami prawa podatkowego.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy. Wskazała, iż decyzję zaskarża w części przyjmującej zaniżenie przychodów o kwotę 11.473,36 zł stanowiącą wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń z tytułu pozostawienia w Spółce nie podzielonego między wspólników czystego zysku za lata 1993,1995,1998 i 1999.

Zarzuciła w/w rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie, iż zysk przeznaczony przez wspólników na kapitał zapasowy istniał w 2002 r., jako uprawnienie do żądania jego wypłaty, kiedy w istocie rzeczy decyzją wspólnika został użyty w poszczególnych latach na pokrycie strat jakie poniosła Spółka w latach 1994, 1996, 1997 i 2000.

Podnosząc powyższy zarzut strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i ustalenie, iż podatek dochodowy za 2002 r. wynosi 102.863,68 zł.

Za całkowicie błędny uznała pogląd Dyrektora Izby Skarbowej wyrażony na stronie 4 uzasadnienia, polegający na twierdzeniu, iż bez znaczenia jest sposób wykorzystania kapitału zapasowego tj. pokrycia poniesionych kwot z funduszu zapasowego, gdzie według organu rozstrzygającego został zatrzymany należny wspólnikowi zysk.

Wskazała, iż obok uprawnienia do zysku wspólnik spółki kapitałowej ma obowiązek pokryć straty jakie ponosi spółka z działalności gospodarczej. Ten elementarny obowiązek wspólnika koresponduje z prawem do zysku. Rzeczą wspólnika jest podjęcie decyzji co do środków, z których zostaną pokryte straty. W skarżącej spółce wspólnik nie był w tym zakresie ograniczony, posiadał pełną swobodę. Wspólnik podjął decyzję by straty za lata 1994, 1996, 1997 i 2000 pokryć z funduszu zapasowego (innymi słowy z odłożonego zysku), czego dowodem są uchwały Zgromadzenia Wspólników za lata 1994, 1996, 1997 i 2000. Jest oczywiste, iż w tym momencie prawo wspólnika do zysku (dywidendy) wygasło. Z zestawienia osiągniętych zysków i strat za lata 1993-2002 wynika, iż fundusz zapasowy ma wartość ujemną, co potwierdza zestawienie zysków i strat za lata. Takie rozumowanie Spółki jest zgodne z prawem, zdrowym rozsądkiem i zasadami logicznego myślenia.

Skarżący dodał, iż zasadny jest również zarzut sformułowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji o przedawnieniu. Zarzut ten dotyczy postępowania podatkowego i nie ma nic wspólnego z przedawnieniem roszczeń cywilnych. Istota jego sprowadza się do tego, iż organ kontroli skarbowej nie może badać dokumentów i dokonywać nowych ustaleń co do wymiaru podatku w oparciu o zdarzenia wykraczające poza okres 5 lat kontroli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w związku z tym nie może pozostać w obrocie prawnym.

Zgodnie z art. 191 § 1 Kodeksu handlowego – w stanie prawnym mającym zastosowanie w zaskarżonej sprawie - wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki czysty zysk nie został wyłączony od podziału. W takiej sytuacji z chwilą zatwierdzenia bilansu prawo do czystego zysku staje się mieniem wspólników i prawo to przysługuje w części odpowiadającej udziałowi wspólnika albo w części określonej w umowie spółki. Skarżąca spółka nie kwestionuje, że umową spółki z dnia 12 czerwca 1992r. czysty zysk za lata 1993, 1995, 1998 i 1999 nie został wyłączony od podziału. Dopiero aktem notarialnym z dnia [...] 1994r. zmieniono umowę zastrzegając uchwale wspólników rozporządzanie czystym zyskiem.

Uchwałami Zgromadzenia Wspólników zysk za lata 1993, 1995, 1998 i 1999 został przeznaczony na kapiatał zapasowy. W związku z tym, iż w momencie podjęcia uchwał zysk stanowił już mienie wspólników, to przekazanie go na rzecz spółki miało charakter typowego świadczenia cywilnego (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2002r. sygn. akt FPS 9/02). Świadczenie powyższe było nieodpłatne. W konsekwencji zostały spełnione przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), zgodnie z którym przychodem jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Dla oceny - na gruncie prawa podatkowego - powstałych zdarzeń nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że Spółka za lata 1994, 1996, 1997 i 2000 osiągała stratę, którą należało pokryć. Niewątpliwie Spółka otrzymała przychód z nieodpłatnego świadczenia.

Sąd w tut. składzie prezentuje jednak pogląd, iż przychód z nieodpłatnego świadczenia powstaje wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym nastąpiło udostępnienie spółce zysku. Udostępnienie spółce przez wspólników zysku za np. 1993r. miało miejsce w 1994r., za 1995r. – miało miejsce a 1996r. W związku z tym w roku podatkowym 1994 wystąpił przychód z nieodpłatnego świadczenia z tytułu pozostawienia zysku za 1993r., a w 1996r. z tytułu pozostawienia zysku za 1995r., w 1999r. z tytułu zysku za 1998r. i w 2000r. z tytułu zysku za 1999r. Brak natomiast podstaw do przyjęcia, że w 2002r. doszło także do otrzymania nieodpłatnego świadczenia w postaci udostępnienia zysku za lata 1993, 1995, 1998 i 1999. W konsekwencji – w zaskarżonej sprawie- nie należało kumulować przychodu w 2002r. z tytułu nieodpłatnego świadczenia od zysku pozostawionego za lata 1993, 1995, 1998 i 1999. Powstanie bowiem przychodu wiąże się wyłącznie z tym rokiem podatkowym, w którym spółka otrzymała świadczenie nieodpłatne. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, iż skarżąca otrzymała świadczenie nieodpłatne w 2002r. np. z tego tytułu, że w 1994r. pozostawiono do jej dyspozycji zysk za 1993r. Otrzymanie przychodu dotyczy konkretnego roku podatkowego, w którym wspólnicy podjęli uchwałę o pozostawieniu zysku w spółce. Skoro wspólnicy wyrazili swoją wolę udostępnienia spółce zysku w danym roku (przez podjęcie stosownej uchwały), to wyłącznie w tym roku doszło do otrzymania świadczenia nieodpłatnego przez spółkę. Brak podstaw, aby w zakresie skutków podatkowych automatycznie utożsamiać otrzymanie zysku należnego wspólnikom z uzyskaniem kredytu. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jednocześnie Sąd w pełni podziela stanowisko organu podatkowego w zakresie pozostałych ustaleń stanowiących podstawę do określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r. w innej wysokości niż wykazana przez organ. Wprawdzie strona na etapie skargi nie stawia żadnych zarzutów w tej części, jednak Sąd kontrolując decyzję pod względem zgodności jej z prawem ocenia wszystkie ustalenia organu.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie na podstawie art. 200 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zwrocie kosztów postępowania.