Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 220/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1, art. 76 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Małgorzata Stahl, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Piotra Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 607/04 w sprawie ze skargi Piotra Ś. na decyzję Wojewody L. z dnia 26 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25.11.2004 r. III SA/Lu 607/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Piotra Ś. na decyzję Wojewody L. z dnia 26.08.2004 r. (...), w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Decyzjami z dnia 9.10.2001 r., 29.01.2002 r. Prezydent Miasta L. przyznał Piotrowi Ś. status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.10.2001 r. do dnia 20.11.2001 r. i od dnia 30.01.2002 r. do dnia 25.06.2002 r., a decyzją z dnia 4.10.2002 r. przyznał status ale bez prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 25.05.2004 r. organ ten wznowił postępowanie w ww. przedmiocie i trzema decyzjami z tej daty odmówił uznania Piotra Ś. za bezrobotnego z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w tych datach i w konsekwencji, decyzją z dnia 8.07.2004 r., zobowiązał ww. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za te okresy, w łącznej kwocie 2.892,10 zł. Wojewoda L. decyzją z dnia 8.07.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną na wstępie decyzję. Przyczyną wznowienia postępowania było ustalenie, że Piotr Ś. w trakcie dokonywania rejestracji jako bezrobotnego, posiadał zarejestrowaną i niewykreśloną z ewidencji działalność gospodarczą, choć w oświadczeniach twierdził, że nie prowadził, nie podjął, nie zawiesił i nie posiada zarejestrowanej takiej działalności.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ osoba, która nienależnie pobrała świadczenie, obowiązana jest do jego zwrotu, zaś za nienależnie pobrane świadczenie uważane jest m.in. takie, które wypłacone było na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Z akt administracyjnych wynika bezspornie, iż Piotr Ś. w oświadczeniu z dnia 8.10.2001 r. i z dnia 29.01.2002 r., poprzedzających wydanie decyzji o nadaniu statusu bezrobotnego i przyznaniu zasiłku, stwierdził, iż nie prowadzi, nie podjął, nie zawiesił, nie wyrejestrował i nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej, zaś z zaświadczenia Urzędu Miasta L. z dnia 19.07.2004 r. wynika, iż zarejestrował działalność gospodarczą w dniu 29.12.2000 r. p.n. Agencja Ochrony "A.", z datą jej rozpoczęcia od 10.02.2001 r., a w piśmie Urzędu Skarbowego podano, że jako wspólnik figurował w spółce cywilnej Agencja Ochrony "A." od dnia 16.03. 2002 r. do dnia 20.03.2002 r., a także, iż złożył oświadczenie temu organowi, że w najbliższym czasie nie rozpocznie działalności zarejestrowanej dnia 29.12.2000 r. - kontynuował Sąd. Wojewódzki Sąd podkreślił, iż bez wątpienia oświadczenia złożone w urzędzie pracy, na podstawie których przyznano prawo do zasiłku, były nieprawdziwe, co uzasadniało nakazanie jego zwrotu.

W skardze kasacyjnej Piotr Ś., reprezentowany przez adwokata, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania lub uchylenia i rozpoznania skargi, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, iż skarżący Piotr Ś. przed wydaniem decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych złożył w dniu 9.10.2001 r. oraz w dniu 20.01.2002 r., nieprawdziwe oświadczenia co uzasadnia stwierdzenie, że wypłacone mu świadczenia są nienależne, podczas gdy w istocie będąc przekonany, że samo zarejestrowanie działalności gospodarczej nie oznacza jej prowadzenia, zgodnie z prawdą oświadczył, iż nie prowadzi pozarolniczej działalności,

- art. 2 ust. 2 pkt f ww. ustawy oraz art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na bezzasadnym zaakceptowaniu, iż decyzje z dnia 25.05.2004 r. /w konsekwencji których została wydana zaskarżona decyzja o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych/ stwierdzające, iż skarżącemu nie służył status bezrobotnego w dniach w nich wskazanych i w konsekwencji prawo do zasiłku odpowiadają prawu, podczas gdy jedyną przesłanką ich wydania było ustalenie, iż skarżący posiada zarejestrowaną i niewykreśloną z ewidencji działalność gospodarczą, co nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej, gdyż taką utratę powoduje podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej, a nie samo jej posiadanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 pkt f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ zwaną dalej "ustawą o zatrudnieniu" oraz art. 2 ust. 2 pkt f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 68 poz. 514 ze zm./ przez błędną ich wykładnię jest niezasadny.

Przedmiotem sprawy było nie przyznanie bądź pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego, ale zwrot nienależnie pobranego świadczenia. W sprawie tej przepisy dotyczące przyznania statusu bezrobotnego, czy też utraty tego statusu, nie miały zastosowania, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta L. z dnia 25.05.2004 r., które nie były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu. Wojewódzki Sąd przywołał te decyzje jako stan faktyczny i prawny, w sprawie jednak, ponieważ nie od nich rozpoznawał skargę, nie dokonywał wykładni przepisów zawierających definicję bezrobotnego, ani obecnie, ani uprzednio obowiązujących. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajduje się akapit dotyczący pojęcia bezrobotnego, odnoszący się do tego fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji w którym organ przywołał ustawową definicję bezrobotnego, jednak - jak Sąd wyraźnie to stwierdził - było to poza rozważaniami dotyczącymi przedmiotu sprawy, tj. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Podstawę tego postępowania stanowił art. 76 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i ten przepis miał w sprawie zastosowanie. Zarzut skargi kasacyjnej niewłaściwego jego zastosowania jest zatem nietrafny, To samo, jeśli idzie o naruszenie ust. 2 pkt 2 tego artykułu. Ustęp ten zawiera pojęcie świadczenia nienależnie pobranego, w punkcie 2 stanowi, iż takim jest świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy, przez osobę pobierającą świadczenie. Przyczyny, które legły u podstaw pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego ostatecznie przesądzone w tamtym postępowaniu /były nimi nieprawdziwość oświadczeń skarżącego, co do faktu rejestracji i prowadzenia działalności gospodarczej/, obecnie było tylko konsekwencją tego faktu.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.