Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 239/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2, art. 36
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 35, par. 36, par. 37 ust. 1, par. 39 ust. 1, par. 45 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Paweł Latuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. i J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. R. i M. R. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: "[...]WINGiK") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Starosty [...] (dalej w skrócie "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] i odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 8 października 2010 r. A. R. wniósł o dokonanie zmian na mapie ewidencyjnej obejmującej działkę nr 4359 położoną w W. stanowiącą własność S. P., poprzez ujawnienie położenia budynku stodoły oznaczonego literą "G" obrysowaną konturem zielonym na załączonym wyrysie mapy w ten sposób, że budynek ten przylega ścianą do granicy z działką nr 4357 stanowiącą współwłasność J. i G. R.

Starosta w piśmie z dnia 15 grudnia 2010 r. poinformował A. i J. R., że w wyniku sporządzonej przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego aktualizacji mapy, jej treść została zaktualizowana poprzez skartowanie na działkach nr 4357 i 4359 pomierzonych budynków.

Umową darowizny z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rep. A Nr [...] G. R. darował M. R. swój udział w wysokości ½ części we współwłasności działki nr 4357.

Ponieważ w kolejnych pismach kierowanych od 2015 r. do Głównego Geodety Kraju, Wojewody [...] oraz [...]WINGiK, M. R., działając przez pełnomocnika A. R., kwestionował wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi W. powierzchnię działki nr 4357 oraz wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg jej granic z działkami sąsiednimi, a ponadto w piśmie z dnia 5 maja 2015r. adresowanym do Głównego Geodety Kraju zarzucił, że na skutek bezprawnego działania organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, część przedmiotowej działki od strony zachodniej, wschodniej i północnej została "zagarnięta" przez sąsiadów, zawiadomieniem z dnia 29 marca 2016r. nr [...] Starosta wszczął na wniosek M. R. działającego przez pełnomocnika A. R. postępowanie w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmiany danych ewidencyjnych działki nr 4357 położonej w W.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. polegających na zaktualizowaniu treści mapy ewidencyjnej obejmującej działki nr 4357 i 4359 poprzez skartowanie budynków na podstawie operatu pomiarowego przyjętego do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. pod numerem [...], oraz odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. dotyczących konfiguracji i powierzchni działek nr 4357 i 4359.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK wskazał, że Starosta nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości przedmiotu żądania strony, a także nie wyjaśnił w uzasadnieniu podstawy prawnej decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Starosta umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wniosek A. R. został pozytywnie rozpatrzony i załatwiony czynnością materialno-techniczną, o czym zawiadomiono wnioskodawcę pismem z dnia 15 grudnia 2010 r.

W wyniku odwołania skarżących, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK wyjaśnił, że wobec podnoszonych przez skarżącego M. R. zarzutów odnośnie wykazanej w operacie ewidencyjnym powierzchni oraz granic działki nr 4357, organ I instancji powinien ustalić właścicieli wszystkich działek sąsiednich i włączyć ich na prawach strony do prowadzonego postępowania, a następnie po dokonaniu analizy wszystkich materiałów i opracowań geodezyjnych – odnieść się do zarzutów M. R. i wydać decyzję merytoryczną w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. polegających na zmianie przebiegu granicy działki nr 4357 i jej powierzchni.

Jako podstawę prawną decyzji Starosta podał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.– dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2a pkt. 2, ust. 2b pkt. 1 lit. h) i ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm. – dalej w skrócie "p. g. i k."), oraz § 45 ust. 1 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, iż od 2010 roku zleceniodawca dokumentacji wykonanej przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego nie zgłaszał zastrzeżeń do ujawnionych zmian w trybie art. 24 p. g. i k., zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2a pkt 1 p. g. i k., lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p. g. i k. lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 i pkt 2 p. g. i k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) lub w drodze decyzji administracyjnej. Legalność tak dokonanych czynności została zakwestionowana dopiero w 2015 roku przez J. R., M. R. i występującego w ich imieniu A. R.

Dalej Starosta wyjaśnił, że stosownie do zaleceń zawartych w decyzji [...]WINGiK z dnia [...] sierpnia 2017 r. wezwał A. R. - pełnomocnika J. R. i M. R. do sprecyzowania zakresu żądania poprzez jednoznaczne wskazanie granicy działki nr 4357, której przebieg kwestionuje. Pismami z dnia 14 sierpnia 2017 r. A. R. wyjaśnił, że w całości podtrzymuje stanowisko wyrażone we wniosku z dnia 8 października 2010 r., który precyzyjnie określa żądanie. Wobec powyższego, Starosta zawiadomił właścicieli wszystkich działek sąsiadujących o toczącym się postępowaniu dotyczącym przebiegu granic i powierzchni działki nr 4357.

Starosta podał, że w toku postępowania ustalono, że zarówno powierzchnie jak i konfiguracje działek nr 4357 i 4359 nie uległy zmianie od 1962 r. tj. od założenia ewidencji gruntów wsi W. Ponadto ustalono, że aktualizacja treści mapy polegająca na skartowaniu budynków nie skutkowała zmianą danych ewidencyjnych (w tym przebiegu granic) przedmiotowych nieruchomości. W związku z tym, wpisy zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. dotyczące wyżej wymienionych działek są zgodne z obowiązującym stanem prawnym.

Natomiast prowadzone przez sądy powszechne postępowania zakończone prawomocnymi wyrokami nie orzekają o zmianie przebiegu granic i powierzchni działek nr 4357 i 4359. Sądy te uznały, że stan ewidencyjny przedmiotowych nieruchomości jest zgodny z ich stanem prawnym i wynika ze stanu samoistnego posiadania w dniu 4 listopada 1971 r. Wykazana w operacie ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki nr 4357 od chwili wydania aktu własności ziemi numer [...] do chwili obecnej nie uległa zmianie i wynosi 1,94 ha. Dlatego też zarzuty jej współwłaścicieli, jakoby działka ta została częściowo "zagarnięta" przez sąsiadów oraz przez Zarząd Dróg Powiatowych są niczym nie uzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] września 2017 r. nr [...] i odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 4357 oraz jej powierzchni.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno być wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku M. R., a nie jak wskazał Starosta w sentencji zaskarżonej decyzji: "po rozpatrzeniu wniosku A. R. - pełnomocnika M. R. i J. R.".

Dalej PWINGiK wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono aby podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków został popełniony oczywisty błąd mający wpływ na dane ewidencyjne działki nr 4357 położonej w W. Zarówno powierzchnia tej działki jak i wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg jej granic są niezmienne od założenia ewidencji gruntów. Zainteresowani kwestionując dane ewidencyjne przedmiotowej działki nie przedłożyli żadnych dowodów stwierdzających, że dane te są nieprawidłowe.

Odnosząc się do żądania przeprowadzenia dowodu z dokumentów katastralnych sprzed założenia ewidencji gruntów [...]WINGiK wskazał, że przeprowadzone w 1975 r. uwłaszczenie ukształtowało stan prawny działki nr 4357 w granicach wykazanych na mapie ewidencyjnej i stan taki jest niezmienny do chwili obecnej.

W odniesieniu do żądania przeprowadzenia dowodu z treści wpisu w Kw nr [...] a także dopuszczenia dowodu z umowy dożywocia z dnia [...] grudnia 1961 r. Rep. A [...] [...]WINGiK wskazał, że powołana księga wieczysta nie dotyczy działki skarżących, a powołany akt notarialny odnosi się do stanu katastralnego sprzed kilkudziesięciu lat. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej dokonania przez Starostę analizy wyroków sądów powszechnych wskazał, że orzeczenia sądowe są wiążące dla organów administracji publicznej i organy te nie są właściwe do oceny i dokonywania ich interpretacji.

Następnie [...]WINGiK stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pomiędzy właścicielami działek nr 4357 i 4359 istnieje spór o zasięg prawa własności do rozwiązania którego nie jest właściwy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków.

Odnosząc się do kwestii powierzchni użytku gruntowego B/Ps III wskazał, iż zmiana w tym zakresie była wynikiem przeprowadzonej w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku kontroli terenowej ewidencji gruntów i budynków. Zmiana ta w żaden sposób nie wynikała ze zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki.

W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w części odmawiającej wprowadzenia zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 4357 oraz jej powierzchni, a także o zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów:

1) art. 20 ust. 1 pkt 1 p. g. i k. oraz § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i niedokonanie zmiany w ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem skarżących:

- pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżących w zakresie przebiegu granic działek nr 4357 i 4359 oraz powierzchni działki 4357, mając na względzie fakt przebiegu granicy pomiędzy tymi nieruchomościami w miejscu w którym biegnie ściana budynku stodoły posadowionej na działce nr 4359,

- bezpodstawne uznanie, że podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie stwierdzono by został popełniony oczywisty błąd mający wpływ na dane ewidencyjne działki nr 4357 położonej w W. w sytuacji, w której skarżący w toku postępowania przed organem II instancji wskazali na szereg błędów i nieprawidłowości w dokumentacji, do których organ nie odniósł się merytorycznie,

2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a polegające na bezzasadnej odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 4357 oraz jej powierzchni, w sytuacji, w której prawidłowe było dokonanie zmian zgodnie z wnioskiem skarżących,

3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 46 ust. 1, ust. 2 pkt. 1 oraz § 47 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r., poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających ich zastosowanie i odmówienie wprowadzenia zmian w operacie bez wyjaśnienia stanu faktycznego objętego zgłoszeniem dokonanym przez skarżących, wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi aktualizacji danych znajdujących się w operacie ewidencyjnym i zbadania w tym względzie otrzymanych dokumentów, w tym przedstawionych przez skarżących w toku całego postępowania, stanowiących podstawę do ich zmiany,

4) art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym całkowite pominięcie wniosków dowodowych skarżących wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.,

5) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie w żadnym zakresie błędów i nieścisłości dokumentacji i materiałów źródłowych stanowiących podstawę prowadzenia ewidencji gruntów, a to w szczególności sygnalizowanych i akcentowanych przez skarżących błędów, nieścisłości i ewidentnych poprawek i przekreśleń, w tym nieuprawnionych zmian w dokumentach źródłowych stanowiących podstawę prowadzenia ewidencji dla nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem i nieruchomości sąsiedniej w postaci:

a) oryginału wykazu zmian gruntowych wydanego przez Archiwum Państwowe w [...] z dnia 22 października 2015 r. - naniesienie zmian powierzchni gruntów, nienaniesienie parceli 961, w sytuacji w której w reprodukcji tego wykazu zmian gruntowych widnieje parcela gruntowa 961,

b) w reprodukcji wykazu zmian gruntowych z dnia 22 października 2015 r. pojawia się parcela 961, a nie zmienia się oznaczenie parceli nr 8286,

c) w reprodukcji wykazu zmian gruntowych z dnia 22 października 2015 r. parcela nr 8286 zmienia powierzchnię z pow. 27,73 ha na pow. 15, 65 ha,

d) w oryginale wykazu zmian gruntowych wydanego przez Archiwum Państwowe w [...] z dnia 22 października 2015 r. oznaczone powierzchnie parceli gruntowych są poprawiane - inny charakter pisma,

e) braku ustaleń nr i pow. parceli gruntowych z których powstała działka nr 4359, działka ta nie powstała z parceli gruntowych 960, 8265 i 8266 tylko z parceli 8285 i 8284,

f) braku jakiegokolwiek odniesienia do wypisów hipotecznych wydanych przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 6 maja 1958 r. gdzie powierzchnia parceli z Iwh 26 to 4 ha 02 ar i 27 m2, a w wykazie zmian dotyczącym przejścia ze stanu katastralnego do ewidencyjnego, dotyczących nieruchomości będących własnością poprzedników prawnych S. P., widnieje powierzchnia nieruchomości objętej lwh 26 o pow. 3,86 ha,

g) oryginał wykazu zmian gruntowych wydany przez Archiwum Państwowe w [...] z dnia 22 października 2015 r. w poz. dotyczącej pow. p. gr. 8284 zawiera błędy ponieważ parcela ta w rzeczywistości ma pow. 0,86 ha, a nie jak wynika z wykazu pow. 1,19 ha,

h) całkowite pominięcie faktu, że na reprodukcji gruntowej mapy katastralnej z Archiwum Państwowego w [...] z dnia 22 października 2015 r. nie występuje parcela budynkowa o nr 961, a na mapie Katastralnej z Archiwum Państwowego w [...] z dnia 9 grudnia 2016 r. występuje parcela gruntowa o nr 961, w związku z czym Organ II instancji powinien zbadać i pobrać protokół z Komisji Metodycznej w [...] cele rozstrzygnięcia ww. nieścisłości,

i) nie poddanie weryfikacji prawidłowości odnowienia operatu ewidencyjnego po kontroli terenowej w zakresie zwiększenia powierzchni użytków rolnych niezabudowanych kosztem użytku rolnego zabudowanego, podczas gdy na użytku rolnym zabudowanym był wybudowany budynek gospodarczy i nie podlegał on uprawie. Organ II instancji całkowicie bezkrytycznie przyjął prawidłowość dokonanego odnowienia operatu ewidencyjnego i nie zweryfikował prawidłowości dokonanych wówczas prac geodezyjnych w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że stanowisko organu jakoby w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do stwierdzenia, aby podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków został popełniony oczywisty błąd mający wpływ na dane ewidencyjnej działki nr 4357 położonej w W. jest całkowicie bezpodstawne. Stanowisko [...]WINGiK, iż powierzchnia tej działki jak i wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg jej granic są niezmienne od założenia ewidencji gruntów, w ocenie skarżących jest sprzeczne z zalegającym w sprawie materiałem dowodowym i materiałami źródłowymi, które są ze sobą wewnętrznie sprzeczne i nieścisłe, a niejednokrotnie posiadają ewidentne i nieuzasadnione poprawki danych innych charakterem pisma bądź dopiskiem.

Zarzucili, że wbrew stanowisku [...]WINGiK, działki ewidencyjne powstały dopiero w 1968 r., a pomiary na tych nieruchomościach wykonywane były w latach 1962- 1968. Ponadto [...]WINGiK bezzasadnie stwierdził, że skarżący kwestionując dane ewidencyjne przedmiotowej działki nie przedłożyli żadnych dowodów stwierdzających że dane te są nieprawidłowe, przy czym organ w żaden sposób nie odniósł się do szeregu dokumentów jakie zostały przedłożone przez skarżących w toku postępowania, oraz nie wyjaśnił ani jednej nieprawidłowości jaką podnieśli skarżący, a które wykazywały błędy w prowadzonej ewidencji gruntów dla działek numer 4357 i 4359. [...]WINGiK całkowicie niewłaściwie uznał przy tym, że skoro żądanie przeprowadzenia dowodu z treści wpisu w Kw nr [...] nie dotyczy działki skarżących, dowód z przeprowadzenia treści jej wpisu oraz treści zalegających w aktach sprawy dokumentacji jest całkowicie bezpodstawny. Wreszcie [...]WINGiK niezasadnie wskazał, że w opracowanym w latach 1967-1968 rejestrze szczegółowym pomiarowo klasyfikacyjnym działka nr 4357 została wykazana na rzecz J. R. jako władającego i dane te nie były kwestionowane przez zainteresowanego, czego dowodem jest jego podpis złożony na tym dokumencie, podczas gdy pomiary te nie były wykonywane w obecności władających nieruchomości, ponadto zapis imienia i nazwiska w szkicu mapy pomiarowej z 1962 r. nie jest podpisem, a oznaczeniem osób władających danym gruntem.

W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej

w skrócie: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, tak procesowego, jak i materialnego.

Jak stanowi art. 2 pkt 8 p.g.i.k. ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym, w którym gromadzone są informacje o gruntach, budynkach

i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Bazę danych ewidencyjnych stanowi operat opisowo-kartograficzny oraz utworzone na podstawie danych tej bazy rejestry, kartoteki oraz mapa ewidencyjna. Bazę tworzy się w oparciu o wyniki prac geodezyjnych wykonanych w procesie modernizacji ewidencji gruntów

i budynków, – art. 2 pkt 8a p.g.i.k.

P.g.i.k. kategorialnie wydziela informacje dotyczące granic i powierzchni gruntów, jak również położenia budynków – art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 p.g.i.k. Dane te, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na organ ewidencyjny, powinny być utrzymywane w stanie aktualności, przez którą rozumie się zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi - § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Jeżeli istnieją wątpliwości co do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym organ ewidencyjny z urzędu lub na wniosek przeprowadza postępowanie aktualizacyjne – art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 p.g.i.k. Jak wynika z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Istota postępowania aktualizacyjnego sprowadza się do wprowadzenia do operatu ewidencyjnego danych wykazanych za pomocą dokumentów, o jakich mowa w § 35 rozporządzenia, odzwierciedlających bieżący stan gruntu, budynku.

W analizowanej sprawie postępowanie aktualizacyjne dotyczyło trzech kwestii: 1) położenia budynku gospodarczego na działce nr 4359; 2) granicy pomiędzy działką 4357 i 4359; 3) powierzchni działki nr 4357.

Kwestia położenia budynku gospodarczego na działce 4359 była przedmiotem postępowania ewidencyjnego, w wyniku którego przeprowadzono prace geodezyjne, których efektem była dokumentacja przyjęta do zasobu w dniu 13 grudnia 2010 roku, pod nr [...]. Z zalegającego w aktach operatu pomiarowego (k. 24 i nast., k. 51 i nast.) jednoznacznie wynika, że dokonano obmiaru (skartowania) budynków położonych na działkach 4357 i 4359, w wyniku czego doszło do zaktualizowania mapy ewidencyjnej – wyniki prac wprowadzono do numerycznej mapy zasadniczej oraz zaktualizowano analogową mapę ewidencyjną. Zaznaczyć należy, że przedmiotem tego postępowania nie była zmiana przebiegu granicy pomiędzy działkami 4357 i 4359, tak aby zbliżyć ją do budynku gospodarczego na działce 4359, lecz ustalenie jak na tych działkach – w granicach wykazanych w ewidencji – położone są budynki, albowiem ewidencyjne odzwierciedlenie ich lokalizacji było wadliwe. W konsekwencji tego postępowania nie doszło więc do żadnej modyfikacji przebiegu granicy, lecz do obmierzenia/skartowania budynków i naniesienia ich położenia na mapę ewidencyjną. Aktualizacji w tym zakresie dokonano w drodze czynności materialno-technicznej, prawidłowo przyjmując, że ewidencja nie odzwierciedla aktualnego stanu faktycznego - § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W konsekwencji, wobec dokonania aktualizacji ewidencji w drodze czynności materialnotechnicznej jeszcze w roku 2010, nie było podstaw do wydawania w tym zakresie rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Problem aktualizacji przebiegu granicy pomiędzy działkami 4357 i 4359 również został przez organy rozstrzygnięty prawidłowo.

Regułą obowiązującą na gruncie ewidencji gruntów i budynków,

a zadekretowaną w § 36 rozporządzenia jest wymóg wykazania przebiegu granic ewidencyjnych w oparciu o dokumentację geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a sporządzoną: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego,

a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa

z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Jeżeli wzmiankowanej dokumentacji nie ma lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic - § 37 ust. 1 rozporządzenia. Dla wiążącego ustalenia granic, których położenie może zostać odzwierciedlone w ewidencji konieczne jest zgodne oświadczenie stron postępowania - § 39 ust. 1 rozporządzenia. W razie braku zgodnych oświadczeń stron co do ustalonego przebiegu granicy, staję się ona sporna. W takim układzie niezbędne jest "wytworzenie" w ramach jednego

z postępowań wskazanych w § 36 nowej dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Innymi słowy: jeżeli pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości istnieje spór, w wyniku którego kwestionuje się granicę ujawnioną w ewidencji, to zmiana tej granicy może nastąpić albo poprzez wykazanie, że z zalegających już w zasobie dokumentów wynika inny jej przebieg, albo poprzez dostarczenie nowych, "aktualniejszych" dokumentów, które wskazują na nowy przebieg tej granicy.

W toku postępowania aktualizacyjnego został sporządzony Operat Pomiarowy przyjęty do zasobu w dniu [...] grudnia 2010 roku, pod nr [...]. W jego ramach sporządzono protokół graniczny, którego żadna ze stron nie podpisała – k.38 i 39, k. 49. Zasadnie przeto przyjęto, że granica pomiędzy działkami nr 4357 i 4359 stała się sporna. Organy włączyły w materiał dowodowy sporządzoną na potrzeby postępowania cywilnego (windykacyjnego) opinię dotyczącą przebiegu granic pomiędzy działkami nr 4357 i 4359 z dnia 10 listopada 2011 roku wraz

z operatem pomiarowym, przyjętym do zasobu w dniu [...] listopada 2011 roku, pod

nr [...] oraz opinię uzupełniającą z dnia 18 kwietnia 2013 roku wraz z operatem technicznym przyjętym do zasobu w dniu [...] kwietnia 2013 roku, pod nr [...].

Z dokumentów tych wynika wprost, że dla analizowanego terenu istnieje mapa ewidencji gruntów w skali 1:2000 powstała z pomiarów bezpośrednich wykonanych

w 1962 roku – operat [...]. Wskazany operat z 1968 roku (odzwierciedlający pomiary z 1962 roku) stanowił podstawę sporządzenia mapy ewidencyjnej dla działek 4357 i 4359 przy zakładaniu ewidencji gruntów i od tego czasu konfiguracja tych działek uwidoczniona na mapie nie uległa zmianie.

Uwzględnić bowiem należy, że obie działki były przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego: działka 4357 na podstawie Aktu Własności Ziemi nr AWZ [...] z 6 grudnia 1975 a działka 4359 na podstawie Aktu Własności Ziemi nr AWZ [...]. Kluczowe dla niniejszej sprawy jest zawarte opiniach z 2011 i 2013 roku stwierdzenie, że dokumentem określającym położenie punktów granicznych i przebieg granic działek 4357 i 4359

w momencie powstania stanu prawnego – wydania Aktów Własności Ziemi – był operat z 1968 roku, nr [...]. Należy zatem przyjąć, że ujawniona w ewidencji granica pomiędzy działkami nr 4357 i 4359 odpowiada granicy przyjętej na dzień założenia ewidencji i sporządzenia mapy ewidencyjnej oraz na dzień ukształtowania stanu prawnego tych nieruchomości w następstwie wydania Aktów Własności Ziemi; w oparciu o Akt Własności Ziemi nabyto własność ww. działek w granicach posiadania, którego zakres – jak wynika z opinii – odpowiadał granicom wskazanym w operacie z 1968 roku, nr 50/1/68. Zawzmiankować trzeba, że w 1981 roku uchylono jako nieważny Akt Własności Ziemi nr [...], co jednak pozostaje bez znaczenia wobec pozostania w obrocie prawnym Aktu Własności Ziemi nr AWZ [...] z [...] grudnia 1975, który ukształtował wszystkie granice działki 4357, a zatem i tę z działką 4359.

Na dzień dzisiejszy w ewidencji gruntów znajduje się więc mapa ewidencyjna, odzwierciedlająca pomiary z 1962 roku – operat [...]. Jest to również stan zgodny z oczekiwaniami skarżących. Z opinii z roku 2011 i 2013, sporządzonych na potrzeby postępowania cywilnego wynika niezbicie, że granica wykazana w ewidencji gruntów, przebiega szlakiem określonym w operacie 1968 roku ([...]) i jest zgodna ze wskazaniami skarżących (Państwa R.). Na załączniku do opinii oznaczono ją kolorem różowym, jako linię łączącą punkty E1, E2, E3 i E4. Podać również należy, iż sąd cywilny w swoim rozstrzygnięciu – wyrok z dnia 9 kwietnia 2014 roku, sygn. VI C 29/13 – przyjął, iż granica ustalona w oparciu o pomiary z 1962 roku

i odzwierciedlona w ewidencji gruntów, nie jest granicą prawną, albowiem podczas pomiarów nie brali udziału właściciele działek i nie spisano stosownego protokołu. Sąd powszechny na potrzeby prowadzonego przez siebie postępowania przyjął, iż granica pomiędzy działkami 4357 i 4359 przebiega punktami P1, P2, P3, P4, P5, P6, P7, P8 i P9, linią koloru zielonego. Kluczowe dla niniejszej sprawy jest jednak to, że w swoim wyroku, oddalając powództwo windykacyjne sąd nie dokonał jednocześnie rozgraniczenia. Jak wynika bowiem wprost z treści art. 36 u.p.g.i.k. sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. W powołanej sprawie, sąd w wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu nie zamieścił - K. 182 akt adm. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w razie oddalenia powództwa windykacyjnego orzeczenie o rozgraniczeniu nie jest obligatoryjne – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. IV CSK 267/07. Tak przyjęta ocena pozwala wnioskować, iż wyrok sądu powszechnego w sprawie o wydanie nieruchomości lub jej części – art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.i.k. – może stanowić podstawę aktualizacji ewidencji gruntów – art. 24 ust. 2a ust. 1 lit. b p.g.i.k. jedynie wówczas, gdy stosownie do postanowień art. 36 p.g.i.k. w jego sentencji sąd zamieścił rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu. Jeżeli sąd oddalił powództwo windykacyjne nie zamieszczając w sentencji wyroku rozstrzygnięcia

o rozgraniczeniu, nie można przyjąć, iż taki wyrok stanowi podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotowy wyrok w zakresie sporu dotyczącego własności, odnosi skutki wyłącznie między stronami, nie może natomiast, wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia, wywierać skutków erga omnes

i tym samym, stanowić podstawy aktualizacji ewidencji.

W tym stanie rzeczy, w ewidencji gruntów wykazana jest granica wytyczona zgodnie z pomiarami z 1962 roku, odzwierciedlonymi w operacie 1968 roku,

nr [...]. Granica ta od założenia ewidencji nie uległa zmianie, co wobec braku dokumentu, który by uzasadniał aktualizację, znajduje prawne uzasadnienie.

Sąd podziela stanowisko organów, że stan prawny działek 4357 i 4359 został ukształtowany w następstwie uwłaszczenia – wydania Aktu Własności Ziemi nr AWZ [...] z [...] grudnia 1975 roku na działkę 4357. Stan posiadania działki 4357, będący podstawą wytyczenia granic jej własności

w postępowaniu uwłaszczeniowym został ustalony w oparciu o operat z 1968 roku, który stanowił także podstawę wykazania granic na mapie ewidencyjnej, niezmienionej do dnia dzisiejszego. Sięganie do dokumentów sprzed uwłaszczenia jest niecelowe, albowiem zostały one "skonsumowane" Aktem Własności Ziemi.

Odnosząc się do zarzutów zmiany powierzchni działki nr 4357 Sąd stwierdza, iż są one nietrafne. W rejestrze szczegółowym pomiarowo klasyfikacyjnym sporządzonym w latach 1967-68 działka 4357 miała pow. 1,94 ha (rejestr szczegółowy pomiarowo-klasyfikacyjny rok 1967-68, k. 334-335 akt adm.) i taką też powierzchnię ma aktualnie (wypis z rejestru gruntów, k. 205 akt adm.). W latach osiemdziesiątych w następstwie przeprowadzenia kontroli terenowej ewidencji gruntów i budynków zmianie uległa jedynie powierzchnia poszczególnych użytków gruntowych wchodzących w zakres działki, co jednak w żaden sposób nie ingerowało ani w wykazane w ewidencji granice, ani w powierzchnię działki; przed odnowieniem wykazywano działkę nr 4357 o pow. 1,94 ha, w skład której wchodziły użytki gruntowe: R III b -0,58 ha, R IVa – 1,08 ha i B/Ps III – 0,28 ha, po odnowieniu wykazano działkę nr 4357 o pow. 1,94 ha, w skład której użytki gruntowe: R III b -0,57 ha, R IVa – 0,93 ha, Ps III – 0,19 ha i B/Ps III – 0,25 ha – pismo Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 roku, k. 318 akt adm., operat techniczny k. 326-333 akt adm.

Podsumowując całość dokonanych ocen prawnych Sąd stwierdza, iż żądanie wniosku A. R. co do ujawnienia prawidłowego położenia budynków na działce 4359 zostało zrealizowane w roku 2010 poprzez ich obmiar/skartowanie

i aktualizację mapy ewidencyjnej. Aktualizacji dokonano w formie czynności materialno-technicznej, wobec czego – w tym zakresie – wniosek o aktualizację nie mógł stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia decyzyjnego.

Rozpatrując wniosek w zakresie aktualizacji ewidencji odnośnie do granic oraz powierzchni działki 4357 organy trafnie przyjęły, iż nie ma podstaw, by przyjąć że dane wpisane w ewidencji są błędne – nie odpowiadają zgromadzonym w zasobie dokumentom, w oparciu o które je ujawniono, bądź nieaktualne – nie dokonano aktualizacji tych danych pomimo, iż przedłożono dokumenty zobowiązujące do aktualizacji ewidencji w tym zakresie. W gruncie rzeczy, z akt sprawy wynika, iż wykazany w ewidencji przebieg granicy pomiędzy działkami nr 4357 i 4359 odpowiada woli skarżących – jest zgodny z pomiarami z 1962 roku, odzwierciedlonymi w operacie z 1968 roku. W kwestii powierzchni działki nr 4357 zostało potwierdzone, iż niezmiennie od założenia ewidencji gruntów wynosi ona 1,94 ha – zmianie nie uległa również powierzchnia działki 4359, która wynosi niezmiennie 1,19 ha. Aktualnie organy ewidencyjne nie dysponują dokumentami pozwalającymi na zmianę tych danych w trybie aktualizacji. Skarżący nie dostarczyli również żadnych dokumentów, z których wynikałoby, iż powierzchniowa konfiguracja użytków gruntowych wchodzących w zakres działki 4357 była wadliwa.

Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.