Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 427/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2021 r. nr 716/2021 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli instalacji gazowych oraz przewodów kominowych, przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Na mocy decyzji nr 595/2021 z dnia 11 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia (dalej jako PINB, organ I instancji) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] we W. (dalej jako skarżąca, WM): 1) przeprowadzenie kontroli instalacji gazowych oraz przewodów kominowych, 2) przeprowadzenie kontroli budynku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia, instalacji elektrycznej w budynku, 3) sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego budynku odnoszącej się do elementów konstrukcyjnych budynku, elewacji budynku, schodów wewnętrznych, stropów, klatki schodowej, instalacji wodnokanalizacyjnej oraz gazowej. Organ I instancji wskazał zakres ekspertyzy (powinna wskazywać przyczyny powstania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny budynku, określać zakres i sposób usunięcia wad) oraz kwalifikacje jej wykonawców, a jako podstawę prawną powołał art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że kontrola budynku przy ul. [...] we W. przeprowadzona dnia 9 lutego 2020 r. wykazała nieprawidłowości (dokładny ich zakres wskazano w decyzji) . W rezultacie organ I instancji wezwał zarządcę części wspólnych (P. sp. z o.o.) do przedstawienia protokołów z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej dla całego budynku.

W odpowiedzi zarządca przedstawił protokół z okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania instalacji elektrycznej z grudnia 2015 r. oraz protokół z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego obiektu budowlanego z dnia 15 lipca 2020 r.

Po kolejnym wezwaniu zarządca dostarczył protokół z kontroli z okresowej kontroli rocznej z 22 września 2020 r., protokół z kontroli pięcioletniej z dnia 10 września 2019 r. nie obejmujący pomiarów elektrycznych, sprawdzenia drożności przewodów kominowych, instalacji gazowej oraz badań instalacji przeciwpożarowej. Z dokumentów wynika, że pomimo iż budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym, to nie zagraża prawnie chronionym dobrom (życie, zdrowie, mienie, środowisko), ale wymaga remontu. Wskazano zakres potrzebnych robót (remont całego dachu, uszkodzenia tynków zewnętrznych, wady stropów), zaznaczając czynności wymagające realizacji niezwłocznie.

Z protokołu kontroli 5-letniej z dnia 10 września 2019 r. wynika średni stan techniczny budynku oraz konieczność niezwłocznego wykonania remontu gzymsów, balkonów, luźnych tynków; protokół nie obejmuje pomiarów elektrycznych i instalacji kominowej oraz gazowej.

Organ skonkludował nieodpowiedni, nadmiernie pogorszony stan techniczny budynku, co spowodowało zastosowanie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazał, że stopień zużycia budynku świadczy o wieloletnich zaniedbaniach w jego utrzymaniu, podkreślił brak protokołów z kontroli kominiarskiej oraz aktualnych pomiarów elektrycznych. Zdaniem organu I instancji przedstawione protokoły mają liczne braki w zakresie przeprowadzonej kontroli i kompletności dokumentacji. Zawilgocenia w obrębie dachu i piwnic wpływają na stan konstrukcyjny budynku, są szkodliwe dla instalacji elektrycznej. Stan płyt balkonowych wymaga ich natychmiastowego zabezpieczenia. Organ I instancji nakazał wykonać obowiązki niezwłocznie, to znaczy gdy decyzja uzyska przymiot ostateczności i poinformował, że podejmie działania egzekucyjne w przypadku niewykonania obowiązków w terminie 2 miesięcy od daty ostateczności decyzji.

Odwołanie od wyżej przywołanej decyzji wniosła WM reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. zaskarżając decyzję w całości. Uzasadniając, Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Odwołująca się zarzuciła, że pomimo przedłożenia protokołu kontroli rocznej z 22 września 2020 r. konieczne jest ponowne skontrolowanie instalacji gazowej i przewodów kominowych. Jej zdaniem nastąpiło naruszenie przepisów materialnych poprzez przyjęcie, że w razie stwierdzenia braków w protokole z kontroli 5-letniej i rocznej stanu technicznego, organ może nałożyć obowiązek z art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem ważności przedłożonego protokołu stwierdzającego stan techniczny obiektu pomimo braku zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia bądź środowiska.

Decyzją nr 716/2021 z dnia 5 lipca 2021 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję PINB.

W uzasadnieniu organ II instancji uzasadnił zastosowanie w sprawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego: w zakresie stanu faktycznego, w jakim przepis należy zastosować, w zakresie podmiotów do których należy skierować nakazy, w zakresie formy rozstrzygnięcia, w zakresie terminu wykonania decyzji. Organ II instancji zaznaczył, że przepis art. 62 ust. 3 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku i powinien być stosowany wyjątkowo, jednak w niniejszej sprawie nie doszło do nadużycia, bowiem zgromadzony materiał dowodowy nie odzwierciedla w pełni aktualnego stanu technicznego obiektu budowlanego i nie wskazuje dostatecznie na sposoby rozwiązania istniejących nieprawidłowości. Zdaniem DWINB zgromadzony materiał dowodowy, w tym oględziny, daje podstawy do stwierdzenia, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie techniczny, mogącym spowodować zagrożenie życia, zdrowia, bezpieczeństwa mienia.

Skargę na decyzję organu II instancji wniosła WM reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. (skarga trafiła do Sądu dnia 8 września 2021 r.) żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k. p. a. ) w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że pomimo przedłożenia organowi protokołu z okresowej kontroli rocznej z dnia 22 września 2020 r. konieczne jest ponowne wykonanie kontroli instalacji gazowej oraz przewodów kominowych,

2) prawa materialnego – art. 62 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię, że w razie stwierdzenia braków w protokole z okresowej 5-letniej i rocznej kontroli stanu technicznego organ może nałożyć obowiązek wynikający z art. 62 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego przed upływem ważności przedłożonego już organowi protokołu kontroli stwierdzającego stan techniczny obiektu budowlanego, pomimo braku zagrożenia dla prawnie chronionych dóbr (życie, zdrowie, mienie, środowisko),

3) przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k. p. a. ) w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że przedłożone protokoły z kontroli rocznych i 5-letnich nie odzwierciedlają stanu technicznego obiektu budowlanego i w związku z tym konieczne jest przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku, gdy tymczasem organ dysponuje odpowiednimi dowodami oraz może dokonać ustaleń faktycznych we własnym zakresie.

4) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez to, że organ II instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia organu I instancji i nie rozpatrzył sprawy ponownie, w całości.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie do pogodzenia jest nakładanie na nią obowiązku wykonania dodatkowych opracowań (ekspertyzy stanu technicznego, kontroli instalacji gazowej i kominowej, kontroli budynku) podczas gdy zakres wyżej wskazanych w dużej mierze obrazują przedłożone już organowi dokumenty, które ewentualnie wymagają uzupełnienia.

Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czemu Sąd na mocy postanowienia z dnia 14 października 2021 r. odmówił.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie okazała się usprawiedliwiona.

Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega, między innymi, na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Przedmiotem kontroli sądowej jest wskazana wyżej decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej Prawo budowlane) o brzmieniu: Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Zastosowanie przywołanego przepisu wymaga łącznego ziszczenia się dwóch przesłanek: 1) stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części), 2) ów nieodpowiedni stan techniczny może powodować zagrożenie chronionych prawnie dóbr (życie, zdrowie, mienie, środowisko).

Zajście wskazanej sytuacji inicjuje kompetencje organu nadzoru budowalnego, z których pierwsza ma charakter obligatoryjny i nakłada na organ obowiązek nakazania przeprowadzenia kontroli, natomiast druga ma charakter fakultatywny, i dotyczy możliwości zażądania przez organ przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego.

W realiach sprawy nieodpowiedni, czyli w języku polskim nieodpowiadający wymaganiom (Słownik języka polskiego PWN) stan techniczny został wykazany dwutorowo.

Mianowice pracownicy PINB dokonali oględzin, z których protokół nr [...] figuruje w aktach sprawy. Jest on wsparty dokumentacją fotograficzną, wskazuje uszkodzenia i braki w poszczególnych elementach obiektu (przegrody zewnętrzne, dach, odwodnienie obiektu, klatka schodowa, piwnice), widnieje w nim zakres czynności, które należy wykonać niezwłocznie. W oględzinach uczestniczył przedstawiciel zarządcy obiektu, który protokół podpisał, nie wnosząc wobec niego uwag i zastrzeżeń.

Oprócz tego w aktach sprawy znajdują się obrazujące stan techniczny obiektu dokumenty – protokoły z kontroli:

1) protokół z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego z dnia 15 lipca 2020 r. W dokumencie Sąd odczytuje: tynki i okładziny (zewnętrzne warstwy przegród zewnętrznych): remont; gzymsy: remont; balkony, balustrady: remont; pokrycie dachu, kominy, rynny: remont; strop piwniczny: remont. We wnioskach końcowych napisano: Pomimo, że budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym, nie zagraża życiu, zdrowiu, mieniu, jednak wymaga niezbędnego remontu.

2) protokół z okresowej rocznej kontroli z 23 września 2020 r. odnoszący się do instalacji gazowej, z konkluzją: w celu usunięcia zagrożenia dla ludzi lub mienia należy niezwłocznie wykonać: instalacja gazowa w dużym stopniu skorodowana, zalecana wymiana na nową.

3) protokół z okresowej kontroli rocznej z dnia 22 września 2020 r. obejmujący elementy budynku, instalacje narażone na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania, których uszkodzenia mogą powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa osób, środowiska, konstrukcji budynku. W dokumencie stwierdzono: zewnętrzne warstwy przegród zewnętrznych: remont; elementy ścian zewnętrznych: remont; pokrycie dachowe: remont; kominy wolnostojące: remont. W określeniu zakresu robót remontowych: zalecany remont całego dachu, ubytki i uszkodzenia tynków zewnętrznych; strop piwniczny: zalecany remont; strop strychowy: do pilnej ekspertyzy. We wnioskach końcowych napisano: Pomimo, że budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym, nie zagraża życiu, zdrowiu, mieniu, jednak wymaga niezbędnego remontu.

4) protokół [...] z okresowej 5-letniej i rocznej kontroli stanu technicznego z dnia 10 września 2019: w ocenie końcowej napisano: Nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości mogących spowodować katastrofę budowlaną. Obiekt może być eksploatowany. Należy niezwłocznie wyremontować gzymsy, balkony, luźne tynki. W uwagach szczegółowych zalecono remont stropów, dachu/stropodachu, remont w zakresie elewacji.

Akta sprawy zawierają także wcześniejsze chronologicznie protokoły z badań okresowych z 2015 r. dotyczące instalacji elektrycznej, w tym instalacji w poszczególnych lokalach. Wskazane w nich daty następnych badań: nie później niż grudzień 2020 r.

Zdaniem Sądu zgromadzone w sprawie dowody, zwłaszcza wskazane wyżej protokoły i wyniku wypływające z dokonanych oględzin, przekonywująco przemawiają, że stan techniczny obiektu i jego poszczególnych części nie jest odpowiedni. Techniczne zastrzeżenia, wskazania co do konieczności przeprowadzenia remontów poszczególnych elementów budynku są wykazane, potwierdzone fotografiami, i dlatego należy uznać je za trafne i uzasadnione. Nadto wskazane wyżej wnioski z ekspertyz zawierają sformułowanie, że "budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym". Oznacza to, że spełniona jest ustawowa przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego.

Następnie – oceniając prawidłowość zastosowania przez organ art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego – podkreślić należy, że nie każdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu skutkował będzie nałożeniem przez organ wskazanych w przepisie obowiązków. Ma to być stan mogący powodować zagrożenie chronionych prawnie dóbr (życia, zdrowia, mienia, środowiska).

Sąd chce przy tym zwrócić uwagę, że w świetle przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowalnego nie ma mowy o pewności, organ nie musi być absolutnie przekonany, że zagrożenie istnieje. Wystarczy, że w świetle zasad wiedzy technicznej, doświadczenia fachowego pracowników organu, czy wreszcie w kontekście zwykłych życiowych eksperiencji zagrożenie jest możliwe. Innymi słowy wystarczy, że zagrożenie istnieje potencjalnie, oraz może się urzeczywistnić.

W ocenie Sądu nie musi to być możliwość zagrożenia oparta na prawdopodobieństwie graniczącym z pewnością, wystarczy bowiem samo prawdopodobieństwo. Taki pogląd tutejszego Sądu znajduje poparcie w innym judykatach. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2022 r. czytamy, że przepis art. 62 ust. 3 ma charakter prewencyjny, gdyż stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o jakim w nim mowa, jest stanem hipotetycznym, na co wyraźnie wskazuje użyty w przepisie termin "mogącego spowodować" a nie "powodującego". Dopiero dalsze ewentualne postępowanie oparte o wiedzę specjalistyczną powinno wykazać, czy takie niebezpieczeństwo faktycznie zachodzi (stanowiłoby to podstawę do zakazu użytkowania obiektu), czy też po wykonaniu określonych prac, obiekt ten może być bezpiecznie użytkowany sygn. (sygn. II SA/Gd 347/21, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOIS). Analogiczny pogląd wyraził tutejszy Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 2021 r. (sygn. II SA/Wr 139/21, CBOIS).

Akta sprawy, w tym wykazane przez organ dowody są zdaniem Sądu wystarczające dla uprawdopodobnienia, dla wykazania możliwości, bo przecież nie musi to być pewność, że w niniejszej sprawie nieodpowiedni stan techniczny budynku może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Tym samym wypełniony jest kolejny ustawowy warunek.

W sytuacji spełnienia się dwóch wskazanych wyżej przesłanek organ nadzoru budowalnego zobowiązany jest do podjęcia określonego prawnie działania. Przepis nie daje organowi możliwości, konstrukcja normatywna nie jest oparta na uznaniu administracyjnym, gdzie organ mógłby podjąć różne rozstrzygnięcia w tym samym stanie faktycznym sprawy (zob. w nauce prawa administracyjnego Małgorzata Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983; M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej,[w:] R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski (red.), Instytucje prawa administracyjnego. System Prawa Administracyjnego, t. 1, Warszawa 2015, s. 224–225).

Trafnie wskazał Sąd Naczelny, że jedyną ale i wystarczającą przesłanką warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2016 r., II OSK 2675/14, CBOIS).

Skoro zatem organ nadzoru budowlanego wywiódł z ustalonego stanu faktycznego możliwość zagrożenia wynikającą z kondycji technicznej budynku dla określonych dóbr prawnych, to miał kategoryczny obowiązek zrealizowania dyspozycji art. 62 ust. 3, i nakazania kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z przywołanym przepisem, obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:

1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie na piśmie zawiadomić organ nadzoru budowlanego o przeprowadzonej kontroli;

4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2;

4a) w przypadku zgłoszenia przez osoby zamieszkujące lokal mieszkalny znajdujący się w obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszeń, powodujących, że nie są spełnione warunki określone w art. 5 ust. 2.

Nakazując przeprowadzenie kontroli we wskazanym w decyzji zakresie organ postąpił zgodnie z nakazem sformułowanym w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego.

Natomiast uznaniu organu pozostawione jest przez prawodawcę skorzystanie z kompetencji do nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej obiektu lub jego części (przepis brzmi: organ może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części).

Dla zapewnienia prawidłowego użytkowania obiektu budowlanego, czyli realizacji obowiązków z art. 61 Prawa budowlanego, ustawodawca przewidział instrumenty kontrolne, przede wszystkim w postaci okresowych kontroli stanu technicznego, o których w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazana kontrola może mieć charakter rutynowy, okresowy, bądź też nakazywana jest doraźnie, w razie potrzeby, i wtedy ma charakter kontroli ad hoc. Obowiązek kontroli doraźnej, a o takiej jest mowa w art. 63 ust. 2 Prawa budowlanego, wynika z zaistnienia określonego stanu mogącego powodować zagrożenie, i zakresowo kontrola ta może objąć wszystkie elementy sprawdzane okresowo. Z obowiązkiem takiej kontroli mamy do czynienia w realiach sprawy, i uwarunkowania jej nakazania w niniejszej sprawie Sąd wykazał wyżej.

Natomiast ekspertyza stanu technicznego obiektu nie ma charakteru rutynowego ponieważ zobowiązać do jej przedłożenia organ może tylko w sytuacji ekstraordynaryjnej, skutkującej wątpliwościami co do stanu technicznego budynku. W myśl art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego może być rezultatem nieodpowiedniego stanu technicznego mogącego powodować zagrożenie dla wskazanych dóbr. Z kolei przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się do ekspertyz, jakich może zażądać organ w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

Judykatura trafnie wskazuje, że organy powinny wstrzemięźliwie korzystać z kompetencji do żądania ekspertyz bacząc, że to one winny dysponować wiedzą potrzebną do skutecznej egzekucji przepisów Prawa budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2019 r., sygn. II SA Wr 743/18, CBOIS). Wynika to zarówno z art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującego organom nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, jak też z art. 81c ust. 2 nie udzielającego generalnej kompetencji do każdorazowego żądania ekspertyzy, ale determinującego tę kompetencję warunkiem uzasadnionych wątpliwości.

Należy przy tym pamiętać, że utrzymanie i zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego jest podstawowym, bezpośrednio wskazanym w art. 61 Prawa budowlanego obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego wypływa obowiązek użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Tak więc z jednej stojący na straży ładu budowalnego organ administracji nie powinien delegować na użytkownika obiektu budowlanego wykonywania tych zadań, do realizacji których z mocy prawa jest zobowiązany. Z drugiej strony użytkownik obiektu budowlanego nie powinien oczekiwać od organu budowlanego, że ten przejmie od niego obowiązek dokonania takich ustaleń, które wiążą się z samą istotą obowiązków związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. W celu pogodzenia tych dwóch perspektyw ustawodawca pozwala organom administracji budowlanej zażądać przedłożenia przez użytkownika obiektu ekspertyzy technicznej, ale tylko w sytuacji gdy wystąpią uzasadnione wątpliwości co do stanu obiektu, których organ nie może rozwiać we własnym zakresie.

Z taką sytuacją, zdaniem Sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wykazane wady i usterki w stanie technicznym budynku skarżącej zostały wykazane, i jak wynika akt sprawy, mają one na tyle rozległy charakter, związany z wieloma elementami konstrukcyjnymi i instalacjami, że uzasadniona jest potrzeba przedłożenia dokumentu kompleksowo obrazującego stan techniczny obiektu. Tym samym w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic uznania korzystając z możliwości nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego.

Z tych względów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie zastosowania przez PINB decyzji nakładającej wskazane na wstępie obowiązki.

Nietrafne są te zarzuty skarżącej, w których wywodzi ona naruszenie swoich praw z nienależytego jej zdaniem potraktowania przez organ protokołów z kontroli.

Zważyć należy, że protokół jest jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym, jednak postępowanie dowodowe nie wyczerpuje się tylko przez protokoły. Zgodnie z art. 75§1 k. p. a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy jasno wynika, że organ zna treść protokołów, zapoznał się z nimi. Nie można mu więc stawiać zarzutu pominięcia ważnych dowodów, To, że organ wyciągnął z tych protokołów wnioski przemawiające za nałożeniem obowiązków wskazanych w zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w ich treści, co Sąd analizując zawartość protokołów także zauważył.

Trzeba tu podkreślić, że organ dokonał oględzin, które są wskazane w k. p. a. jako środek dowodowy, a tym samym skorzystał z możliwości naocznego rozpoznania stanu obiektu.

W konsekwencji nie można zarzucić organowi tego, że naruszył art. 80 k. p. a. bowiem organ wykazał stan przemawiający za zastosowaniem art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Niewłaściwy jest wniosek skarżącej, jakoby przedłożenie protokołu kontroli uniemożliwiało żądanie kolejnej kontroli, przed wskazanym terminem. Trzeba zauważyć, że przepisy art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie stanowią o kontroli corocznej, ale o kontroli okresowej – "co najmniej raz w roku". Analogicznie, gdy mowa o kontroli w okresie dłuższym, 5 letnim, to ustawodawca nie stanowi o kontroli co 5 lat, ale o kontroli "co najmniej raz na 5 lat". Jest więc oczywiste, i zdaniem Sądu nie wymaga dalszego uzasadnienia, że kontrole mogą być wykonywane, ale i nakazywane częściej, co wynika z okoliczności faktycznych, potrzeb, i wiedzy organu nadzoru budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał ponadto, że ustawodawca nie uzależnił możliwości skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego od braku aktualnego przeglądu pięcioletniego obiektu. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego czy właściciel (zarządca) przeprowadził tego typu kontrolę oraz kiedy była ona ostatni raz przeprowadzana. Zawsze dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli wystarczające jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska (wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1362/19, CBOIS).

Sąd nie znajduje zrozumienia dla zarzutu skarżącej, jakoby nie była potrzebna kolejna kontrola instalacji gazowej, skoro jest protokół kontroli rocznej z dnia 22 września 2020 r. Sąd już przywołał wyżej konkluzje z tej kontroli i jednoznacznie wskazuje ona na konieczność wymiany, w celu usunięcia zagrożenia. Żądanie przez organ następnego protokołu z kolejnej kontroli nie może być więc uznane za zbędne.

Skarżąca stawia także organowi zarzut naruszenia prawa materialnego w ten sposób, że organ nałożył obowiązki z art. 62 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego (obowiązki kontrolne) pomimo braku zagrożenia dla prawnie chronionych dóbr (życia, zdrowia, mienia, środowiska). Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony ponieważ dla nałożenia obowiązków kontrolnych wystarczy tylko możliwość takiego zagrożenia. Z treści protokołów, oględzin, pozostałej dokumentacji obrazującej zakres zauważonych uchybień w obiekcie wypływa w ocenie Sądu wniosek, że zaistniała możliwość zagrożenia dla wskazanych wyżej dóbr.

Co do obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej Sąd szczegółowo wypowiedział się wcześniej, i w tym miejscu powtórzy jedynie konkluzję, że w realiach sprawy, biorąc pod uwagę zakres koniecznych ustaleń i obecną dokumentację, a także obowiązki użytkownika obiektu, organ nie naruszył granic uznania administracyjnego, i nie postąpił dowolnie.

W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo rozpoznał odwołanie, nie uciekł od kontroli zastosowania prawa przez PINB, zaś wnioskowane przez stronę skarżącą uzupełnienia materiału dowodowego są zbyteczne, bowiem wynikające z nich okoliczności są wystarczająco uwidocznione w wydanych rozstrzygnięciach. Trzeba zauważyć, że informacje potrzebne do wydania rozstrzygnięcia widnieją w aktach sprawy, organ wziął je pod uwagę. Z kolei plany naprawcze przedstawione przez skarżącą nie są przedmiotem kontroli sądowej, a ich realizacja, skoro są to dopiero plany bądź trwające realizacje, nie mogły być uwzględnione w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Ze wskazanych powodów Sąd, na podstawie art. 151 p. p. s. a. orzekł o oddaleniu skargi.