Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 550/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 19 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. nr [...] Prezydent M. T., na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23), art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust.1c i ust.1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. 2015. 155) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) zatrzymał M. P. (zwanemu dalej skarżącym) prawo jazdy kategorii C+E, B+E, C, B oraz A wydane przez Prezydenta Miasta T. w dniu [...]. na okres 3 miesięcy, t.j. od dnia [...].do dnia [...]. włącznie, a ponadto decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...]. do Prezydenta Miasta T. wpłynęło zawiadomienie z Komendy Powiatowej Policji w A. K. o zatrzymaniu M. P. w dniu [...]. prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym wobec przekroczenia przez niego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Wobec powyższego w dniu [...]. Prezydent Miasta T. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz pouczył stronę o treści art. 10 § 1 kpa.

Następnie mając na uwadze treść art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c oraz ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami organ I instancji orzekł jak w decyzji.

Skarżący wniósł w terminie odwołanie od w/w decyzji podając, że z uwagi na fakt, że odmówił przyjęcia mandatu, a sprawa w sądzie powszechnym się nie odbyła, to stosując zasadę domniemania niewinności uznać należy, że nie popełnił on zarzucanego mu wykroczenia, a tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, co oznacza, że jako kierujący pojazdem nie przekroczył prędkości powyżej 50km/h w terenie zabudowanym. Nadto zarzucił dokonanie przez funkcjonariuszy błędnego pomiaru prędkości, z jaką się poruszał z uwagi na wykonanie go urządzeniem ISKRA-1, które nie spełnia wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2014r., poz.281). W ocenie skarżącego postępowanie przed organem I instancji prowadzone było z naruszeniem art. 10 § 1, art. 75 § 1 i 77 §1 kpa poprzez nie dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, uniemożliwienie mu przedstawienia dowodów i wypowiedzenie się co do dowodów przeprowadzonych w postępowaniu przed organem.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło i umorzyło postępowanie w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium podało, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Jak wynika z art. 102 ust. 1 c tej ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

SKO podniosło, że przepis art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w swej treści jest bezsporny i jednoznaczny oraz ma charakter związany. Ustawodawca nie uzależnił sankcji administracyjnej od jakichkolwiek przesłanek dotyczących stopnia zawinienia lub sytuacji osobistej kierującego pojazdem. Oznacza to, że jeżeli zostanie spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie – organ jest zobowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Przywołane przepisy nie pozostawiają organowi żadnej swobody – w ramach tzw. luzu decyzyjnego, przy podejmowaniu decyzji, a zatem nie istnieje możliwość uznaniowego odstąpienia od ich zastosowania.

W uzasadnieniu podało ponadto, że z zawiadomienia Komendanta Powiatowego Policji w A. K. wynikało, że skarżący w dniu [...]. w miejscowości Z. kierował samochodem osobowym marki [...], nr rejestracyjny [...], w terenie zabudowanym przekraczając dozwoloną w tym miejscu prędkość o 76 km/h. tym samym popełniając czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organy orzekające w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie mają kompetencji do dokonywania własnych ustaleń co do okoliczności popełnienia wykroczenia. Organ II instancji nie uznał również za zasadny zarzutu uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu wskazując, że stosowne pouczenie w tej kwestii zamieszczone zostało w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.

Skarżący we wniesionej w terminie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucił zaskarżonej decyzji :

-naruszenie art. 77 §1 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności wobec złożonego w trakcie postępowania wniosku o umorzenie postępowania względnie jego zawieszenie,

-naruszenie art. 42 ust.3 Konstytucji RP ,t.j. zasady domniemania niewinności,

-błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że skarżący przyjął mandat karny, a tym samym przyznał się do popełnienia wykroczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych decyzji był art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust.1c i ust.1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. 2016, poz.627) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.).

Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zgodnie z art. 102 ust. 1c Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 102 ust. 1e okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na:

1a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Przepis ten został dodany przez art. 4 pkt 7 lit i ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz.541). Z kolei zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1.2 tej ustawy zmieniającej, do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi zatem, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja. Organy administracji publicznej nie badają w związku z tym, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, czy rodzaju urządzeń do tego służących. Z mocy woli ustawodawcy organ administracji publicznej opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek strony dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Z tego względu uznać należy, że argumenty wskazane w skardze, a odnoszące się do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych kontrolowanego postępowania wynika bowiem jednoznacznie i jest to okoliczność bezsporna, że Komendant Powiatowy Policji w A. K. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy z powodu przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Dokument ten wraz ze stosowną informacją został przesłany do organu I instancji, a okoliczność ta zobowiązywała ten organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

Ustalenie tej okoliczności implikuje ponadto uznanie za niezasadny zarzutu prowadzenia przez organy postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy pomimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne wiąże się więc z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest innymi słowy z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1199/96).

Mając na uwadze wyżej zaprezentowane wyjaśnienie pojęcia zagadnienia prejudycjalnego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie występuje określona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu. Jak to już bowiem wcześniej wskazano, samoistną i wyłączną przesłanką wydania przez organ decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu przez policjanta prawa jazdy w trybie art.135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym uzyskanie przez organy przed wydaniem ostatecznej decyzji prejudykatu w postaci prawomocnego wyroku karnego potwierdzającego popełnienie wykroczenia przez kierującego pojazdem nie stanowi zagadnienia wstępnego dla potrzeb postępowania prowadzonego w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, należy zwrócić uwagę na zasadniczą różnicę między karą za popełnienie wykroczenia, która jest środkiem karnym a konsekwencjami administracyjnymi takiego wykroczenia w postaci zatrzymania prawa jazdy, które środkiem karnym nie jest. W tej sytuacji nie ma więc potrzeby odwoływania się do konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy jeszcze raz podkreślić, że przepisy regulujące omawianą materię nie uzależniają wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy od wykazania popełnienia wykroczenia przez kierującego na podstawie prawomocnego wyroku karnego. Pojęcie winy, co do zasady, przypisywane jest postępowaniu karnemu, w którym sąd dokonując kwalifikacji prawnej czynu, orzeka o winie i karze. Natomiast organ w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie rozstrzyga, czy kierujący pojazdem popełnił wykroczenie, a jedynie na podstawie ustalonych okoliczności dokonuje ustalenia, czy w stosunku do kierowcy miało miejsce zatrzymanie przez policjanta prawa jazdy za pokwitowaniem w związku z kierowaniem pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.