Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 71/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a), , ust. 1, ART. 66 UST. 2 PKT. 1, ART, 9 ust. 2 pkt. 1, 2, art. 37 ust. 1, art. 41 ust 2 pkt 1-13,
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 200 i art. 205 § 1, art. 3 par. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy G. na informację Zarządu Województwa Ś. z [...] r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Gmina G. 26 października 2017 r. złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu nr [...] pod nazwą "Kompleksowa rewitalizacja G.poprzez zagospodarowanie i ukształtowanie centrum gminy na rzecz rozwoju aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców" złożonego w ramach naboru nr RPSW.06.05.00-IZ.00-26-156/17 dla Działania 6.5 Rewitalizacja obszarów wiejskich i miejskich Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020.

Wnioskodawca w piśmie z 11 grudnia 2017 r. został poinformowany przez Zarząd Województwa - Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ś. obsługiwanym przez Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (organ), że w ramach działania 6.5 dopuszcza się sytuacje gdzie infrastruktura wodno-kanalizacyjna może zostać uznana jako wydatek kwalifikowalny wyłącznie w sytuacji, gdzie jest elementem szerszego zakresu obejmującego przebudowę, adaptacje zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych, gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych lub rekreacyjnych. W przypadku projektów z zakresu budowy sieci kanalizacyjnej dofinansowanych z UE wymagana jest ich zgodność z dyrektywą 91/271/EWG, zgodnie z którą nie ma możliwości budowy sieci kanalizacyjnej bez zachowania minimalnego (wymaganego na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji) dla danego obszaru współczynnika koncentracji.

1.2 W dniu 27 grudnia 2017 r. wnioskodawca złożył ponownie wniosek. W piśmie z 10 stycznia 2018 r. organ poinformował, że projekt uzyskał negatywną ocenę formalną ponieważ nie zostały poprawione uchybienia formalne wskazane w piśmie z 11 grudnia 2017 r. Organ uznał, że gmina nie zastosowała się do zaleceń instytucji zarządzającej w zakresie kwalifikowalności wydatku w ramach zadania nr 1 pn. "Kanalizacja w G. celem poprawy dostępu mieszkańców do usług komunalnych i ochrony środowiska".

1.3 Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 17 regulaminu dwuetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.06.05.00-IZ.00-26-156/17 kwalifikowalność wydatków dla projektów współfinansowanych ze środków krajowych i unijnych w ramach RPOWŚ 2014-2020 musi być zgodna z przepisami unijnymi i krajowymi, w tym w szczególności z wytycznymi ministra infrastruktury i rozwoju w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. W oparciu o powyższe wytyczne za wydatek kwalifikowalny uznaje się wydatek, który m.in.:

1) jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego - rozdział 6.2 pkt 3, lit. b), a także

2) jest dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów - rozdział 6.2 pkt 3, lit. g).

Odnosząc się do punktu 1) organ wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów prawa tj. dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (91/271/EWG), odgrywającej zasadniczą rolę w gospodarowaniu ściekami komunalnymi oraz ochronie wód powierzchniowych i środowiska wodnego przed zanieczyszczeniem ściekami, do których są one odprowadzane, jednym z wymogów przedmiotowego dokumentu jest wymóg ekonomicznej efektywności instalacji wodno-kanalizacyjnej dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Do powyższego odnoszą się krajowe regulacje prawne tj. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji, wskazujące również na konieczność uzyskania minimalnego współczynnika koncentracji.

W związku z powyższym oraz mając na uwadze założenia wnioskodawcy uwzględnione w projekcie, w przedmiotowym przypadku nie można uznać, że wydatek dotyczący infrastruktury wodno-kanalizacyjnej jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Omawiany obszar realizacji zadania nie należy do aglomeracji, co zostało podniesione przez wnioskodawcę w piśmie z 21 grudnia 2017 r. Jednocześnie mając na uwadze zachowanie zgodności projektu z dyrektywą 91/271/EWG nie ma możliwości realizowania sieci kanalizacyjnej bez zachowania minimalnego (wymaganego na podstawie rozporządzenia) dla danego obszaru współczynnika koncentracji.

Odnosząc się do punktu 2) organ wyjaśnił, że przewidziane nakłady finansowe na zadanie nr 1 pn. "Roboty budowlane dotyczące infrastruktury kanalizacyjnej" w wysokości ogółem 2.260.311,97 zł są nieuzasadnione i niewspółmierne do efektów biorąc pod uwagę, że do sieci w ramach tego zadania przyłączony będzie wyłącznie zdegradowany budynek "bunkier" a także budynek partnera (dwa przyłącza). Mając na uwadze cel i specyfikę działania 6.5 oraz ograniczenie co do możliwości finansowania robót budowlanych związanych z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną, Instytucja Zarządzająca RPOWŚ na lata 2014-2020 w ramach "najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi" (odpowiedź na pytanie nr 12) zawarła wyjaśnienie co do warunków kwalifikowalności infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, zgodnie

z § 20 ust. 2 zapisami regulaminu konkursu. W związku z tym, wnioskodawca na etapie składania dokumentacji konkursowej, jak również na etapie oceny projektu, powinien posiadać wiedzę w jakich okolicznościach możliwe będzie dofinansowanie takiej infrastruktury.

1.4 Gmina złożyła protest na powyższe rozstrzygnięcie. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem o niekwalifikowalności wydatku w zakresie infrastruktury kanalizacyjnej. W § 1 regulaminu nie określono, że projekt rewitalizacyjny musi być zgodny z dyrektywą 91/271/EWG, czy też rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r. Nie zawarto także informacji o tym, że tylko obszary rewitalizacji znajdujące się w aglomeracji i spełniające wymagany współczynnik koncentracji mogą ubiegać się o wsparcie w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w tym konkursie. Zgodnie z zapisami § 3 ust. 3 regulaminu, w ramach konkursu wsparcie znajdą przedsięwzięcia z zakresu przebudowy, adaptacji zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych, gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych lub rekreacyjnych oraz wsparcie będzie udzielane projektom przyczyniającym się do wzrostu estetyki przestrzeni publicznej w zakresie m.in.: infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. drogowej, kulturalnej, edukacyjnej, turystycznej, rekreacyjnej, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz systemów monitorowania bezpieczeństwa w miejscach publicznych. Jedynym ograniczeniem przedstawionym w regulaminie było to, że dominująca w projekcie kategoria kosztów nie może przekraczać 40% kosztów kwalifikowanych (sposób wyliczenia limitu został przedstawiony w załączniku nr 18 do regulaminu). Wydatki na infrastrukturę kanalizacyjną w przedmiotowym projekcie nie stanowią dominującej kategorii kosztów i wynoszą 33,04% łącznej wartości kosztów kwalifikowanych, co zostało uwzględnione we wniosku o dofinansowanie i Studium Wykonalności Inwestycji. Dominującą kategorią kosztów jest infrastruktura drogowa, której ogólna wartość kształtuje się na poziomie 34,99%. Potwierdza to jednoznacznie, że skanalizowanie obszaru rewitalizacji nie jest głównym celem podejmowanych działań, a jedynie niezbędnym narzędziem do osiągnięcia głównego celu projektu, który został określony jako spójne zagospodarowanie centrum gminy zapewniające dostęp do wysokiej jakości usług publicznych z funkcjonalną i bezpieczną przestrzenią publiczną, na której aktywni społecznie oraz przedsiębiorczy mieszkańcy wykorzystują dogodne położenie do poprawy jakości życia.

W związku z powyższym, jedno zadanie dotyczące skanalizowania obszaru rewitalizacji obejmującego miejscowość centralną gminy - G. w ramach kompleksowego projektu rewitalizacyjnego, jest niezbędnym elementem szerszego zakresu rzeczowego obejmującego "przebudowę, adaptację zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych, gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych lub rekreacyjnych". Zakres inwestycji to stworzenie spójnego systemu przestrzeni publicznej pełniącej funkcje centrotwórcze na rzecz mieszkańców oraz przyczyniających się do rozwiązania ich problemów społecznych i gospodarczych.

1.5 W piśmie z 11 grudnia 2017 r. wnioskodawca został poinformowany, że skanalizowanie części gminy, jako cel sam w sobie realizowany może być w ramach działania 4.3 RPOWŚ. Ponadto realizacja projektów z zakresu budowy sieci kanalizacyjnej dofinansowanych ze środków UE możliwa jest jedynie przy ich zgodności z dyrektywą 91/27/EWG (konieczność zachowania minimalnego współczynnika koncentracji). Zdaniem gminy, przedmiotowy projekt nie jest projektem z zakresu budowy sieci kanalizacyjnej, dla których to wymagana jest ich zgodność z dyrektywą 91/271/EWG i rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r., ponieważ skanalizowanie części gminy nie stanowi "celu samego w sobie". Jest to projekt z zakresu rewitalizacji, a zadanie dotyczące infrastruktury kanalizacyjnej stanowi tylko jego niezbędny uzupełniający element (łączne koszty w ramach tej kategorii stanowią 33,04% wydatków kwalifikowanych w projekcie).

1.6 Zmarginalizowany obszar rewitalizacji objęty projektem nie należy do aglomeracji, w związku z czym nie ma możliwości współfinansowania skanalizowania tej części gminy z innych działań. W regionalnych dokumentach programowych

(w tym: Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Ś. na lata 2014-2020 - wersja 6.0, kwiecień 2016 r. oraz Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych), nie ma natomiast informacji o braku możliwości współfinansowania ze środków UE budowy kanalizacji poza aglomeracją w ramach działania 6.5, stanowiącej element uzupełniający projektu. Zgodnie z zapisami RPOWŚ na lata 2014—2020, dotyczącymi PI 9b wspieranie rewitalizacji fizycznej, gospodarczej i społecznej ubogich społeczności na obszarach miejskich i wiejskich "Rewitalizacja powinna prezentować podejście polegające na zastosowaniu zespołu działań prowadzonych kompleksowo, wielowymiarowo, skoordynowanych i skoncentrowanych tematycznie i terytorialnie w celu osiągnięcia założonych przemian na obszarach kryzysowych, zmiany zachodzące powinny mieć bezpośredni wpływ na społeczność lokalną zamieszkałą na obszarach poddanych rewitalizacji". W związku z tym, inwestycja w infrastrukturę kanalizacyjną jest niezbędna i konieczna dla zapewnienia dostępu do podstawowych usług komunalnych obiektom i przestrzeniom, którym nadane zostaną nowe funkcje w ramach niniejszego projektu rewitalizacyjnego.

1.7 Gmina nie zgodziła się ze stanowiskiem, że nakłady finansowe na zadanie nr 1 są nieuzasadnione i niewspółmierne do efektów. Wskazała, że działania inwestycyjne dotyczące zapewnienia dostępu do podstawowej infrastruktury komunalnej w zakresie sieci kanalizacyjnej, dotyczą adaptacji zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni (całego wyznaczonego obszaru rewitalizacji objętego projektem) zgodnie z typem operacji w ramach przedmiotowego konkursu, a nie tylko wskazanym 2 obiektom. Zostało to wyjaśnione przez wnioskodawcę w piśmie z 22 grudnia 2017 r., gdzie wskazano, że inwestycja w sieć kanalizacyjną jest niezbędna do nadania nowych funkcji gospodarczych terenowi poprzemysłowemu po nieczynnym kamieniołomie i działalności placu targowego, ponieważ będzie zapewniała możliwość dostępu do podstawowych usług komunalnych. Dotyczy to w szczególności znajdującego się na tym terenie zdegradowanego budynku, tzw. "bunkra", któremu zostanie nadana nowa funkcja społeczna: toalet, a także budynkowi partnera, w którym prowadzona będzie działalność gospodarcza. Ponadto dzięki skanalizowaniu obszaru nastąpi poprawa podstawowych warunków życia mieszkańców, ale również stanu środowiska naturalnego.

1.8 Zarząd Województwa Ś. uchwałą z 14 lutego 2018 r. nr 3537/18 dokonał negatywnego rozpatrzenia protestu. W uzasadnieniu uchwały powtórzono argumentację wyrażoną w piśmie z 10 stycznia 2018 r. Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem protestu, iż działania inwestycyjne dotyczące zapewnienia dostępu do podstawowej infrastruktury komunalnej w zakresie sieci kanalizacyjnej zaplanowane w ramach zadania nr 1 dotyczą adaptacji zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni całego wyznaczonego obszaru rewitalizacji objętego projektem zgodnie z typem operacji w ramach przedmiotowego konkursu, a nie tylko wskazanym 2 obiektom. Organ wskazał, że w sekcji XIII. Harmonogram rzeczowo-finansowy wniosku aplikacyjnego nazwa zadania 1 nosi nazwę "Kanalizacja w G. celem poprawy dostępu mieszkańców do usług komunalnych i ochrony środowiska", a ponadto w kolumnie dotyczącej nazwy kosztu wskazano, że w ramach ww. zadania prowadzone będą jedynie roboty budowlane dotyczące infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Powyższe potwierdzają koszty wyszczególnione w złożonym kosztorysie szacunkowym w załączniku nr 2 do dokumentacji projektowej dotyczące "Kanalizacji w G. celem poprawy dostępu mieszkańców do usług komunalnych i ochrony środowiska", gdzie wskazano zakres prac - sieć kanalizacji sanitarnej. Wartość netto tych robót określono na kwotę netto 1.837.652,01 zł, natomiast wartość brutto na 2.260.311,97 zł. Powyższa wartość zgadza się z kosztem wykazanym w sekcji XIII wniosku aplikacyjnego.

2.1 Skargę na rozstrzygnięcie organu nieuwzględniające protestu złożyła Gmina G.. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), poprzez brak wyczerpującego, przejrzystego, rzetelnego i bezstronnego rozpatrzenia całego materiału w zakresie projektu skutkującego negatywnym rozpatrzeniem protestu. Wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

2.2 W uzasadnieniu skargi gmina w całości powtórzyła zarzuty zawarte w proteście oraz dodała, że działania dotyczące infrastruktury komunalnej dotyczą nie tylko zdegradowanego budynku "bunkra" zaadoptowanego na potrzeby budynku sanitarnego obsługującego plac targowy czy budynku partnera, ale również obiektów planowanych do wybudowania na tej przestrzeni zdegradowanej, tj. obszaru nieczynnego kamieniołomu, nadając im nowe funkcje społeczne, edukacyjne, gospodarcze. Budowa kanalizacji objętej wnioskiem o dofinansowanie będzie stanowić możliwość podłączenia pozostałych nieruchomości na trasie kanału. Gmina zamierza skorzystać z możliwości uzyskania dofinansowania lub pożyczki na budowę przyłączy i kanałów bocznych. Działania te nie zostały objęte wnioskiem, gdyż były to koszty niekwalifikowalne w ramach tego działania 6.5., miały istotny wpływ na wartość projektu i mogły wpłynąć na zmniejszenie przejrzystości składanego wniosku.

2.3 Odnosząc się do stwierdzenia, że wnioskodawca nie przewidział skanalizowania części gminy wzdłuż drogi krajowej nr 74, gmina wskazała, że w ramach wniosku jest zadeklarowana infrastruktura wodno - kanalizacyjna będąca elementem szerszego zakresu (adaptacja zdegradowanych budynków i przestrzeni publicznej - budynek partnera, plac targowy wraz z budynkiem pod zaplecze sanitarne). Wnioskowany zakres dotyczący budowy kanalizacji sanitarnej zakłada wyłącznie budowę kanału głównego koniecznego do wykonania do obszaru zdegradowanego, a z uwagi na fakt, że ta część miejscowości G. (obszar zdegradowany) jest poza obszarem aglomeracji, niemożliwe jest ubieganie się o środki w ramach działania 4.3. Gmina wykonując szerszy zakres w zakresie skanalizowania gminy (miejscowości G.) zakłada osiągnięcie wspomnianego współczynnika koncentracji wykorzystując kilka możliwych źródeł finansowania. Wszystkie pozostałe koszty nie zostały wskazane we wniosku jako koszty niekwalifikowalne, gdyż to mogłoby pogorszyć przejrzystość wniosku oraz było bezcelowe i niezgodne z wytycznymi, w przeciwieństwie do wybudowania głównej sieci kanalizacyjnej z najbliższego możliwego miejsca do miejsc zdegradowanych, na których zakłada się wykonywanie działania rewitalizacyjne.

2.4 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r. zawiera wyłącznie zapisy dotyczące sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji. Brak jest jakiegokolwiek zapisu w dyrektywie 91/271/EWG, który zabrania udzielenia dofinansowania zadań realizowanych poza aglomeracją, a zarazem wymaga osiągnięcia współczynnika koncentracji skanalizowania poza obszarem aglomeracji.

2.5 Gmina nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że wydatki na kanalizację sanitarną są nieuzasadnione i niewspółmierne do efektów. Gmina realizuje swoje założenia rewitalizacyjne dla obszaru zdegradowanego w sposób kompleksowy. Wykonywanie poszczególnych zadań, a nie przyjętych całościowo we wniosku zmniejszy szansę na uzyskanie zakładanego w programie rewitalizacji efektu. Wartość kwotowa

(i procentowa) na kanalizację nie jest dominująca i wydaje się pozornie duża z uwagi na ograniczenie maksymalnej kwoty kosztów kwalifikowanych (i dofinansowania). Składając wniosek gmina musiała zrezygnować z kilku innych zadań, które były zakładane w programie rewitalizacji. Rewitalizacja obszaru objętego wnioskiem bez wykonania przedmiotowej kanalizacji nie spełni zakładanego celu i efektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. Procedura odwoławcza w przedmiotowej sprawie została wyczerpana. Gmina po otrzymaniu informacji o negatywnej ocenie formalnej (pismo z 10 stycznia 2018 r.) wniosła protest, który nie został uwzględniony (pismo z 14 lutego 2018 r.).

W ustawowym terminie 14 dni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez sąd złożonej skargi.

3.2 Skarga jest zasadna. Sąd podziela zarzuty skargi, że negatywna ocena formalna projektu została wyrażona w sposób naruszający prawo.

3.3 Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, instytucja zarządzająca, którą w przedmiotowej sprawie jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Powyższe zasady dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. komentarz do art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, program LEX).

3.4 Zdaniem Sądu, organ naruszył powyżej opisaną zasadę przejrzystości i rzetelności. Naruszenie to nastąpiło przy wskazywaniu przez organ argumentów, które w jego opinii przesądzają o niekwalifikowalności wydatku w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.

Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-13 ustawy wdrożeniowej, w tym "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7) i "zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny" (pkt 7a).

Konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie regulaminu nr RPSW.06.05.00-IZ.00-26-156/17 wyznaczającego ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się. Zgodnie z § 3 pod nazwą "Przedmiot konkursu", wsparcie będzie udzielane projektom przyczyniającym się do wzrostu estetyki przestrzeni publicznej w zakresie m.in.: infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, drogowej, kulturalnej, edukacyjnej, turystycznej, rekreacyjnej, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz systemów monitorowania bezpieczeństwa w miejscach publicznych.

Z opisu działania 6.5 zawartego w "Regionalnym Programie Województwa Ś. na lata 2014-2020 Szczegółowy opis osi priorytetowych" wynika, że w ramach działania wsparcie znajdą przedsięwzięcia z zakresu: przebudowy, adaptacji zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych, gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych lub rekreacyjnych. (...) W ramach działania wsparcie znajdą przedsięwzięcia dot. rewitalizacji zmarginalizowanych obszarów miast, miejscowości lub części miejscowości będących centrami gmin. (...) Wsparcie będzie udzielane projektom przyczyniającym się do wzrostu estetyki przestrzeni publicznej w zakresie m.in.: infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, drogowej, kulturalnej, edukacyjnej, turystycznej, rekreacyjnej, zaopatrzenia w energię elektryczną, oraz systemów monitorowania bezpieczeństwa w miejscach publicznych. Dominująca w projekcie kategoria kosztów nie może przekraczać 40% kosztów kwalifikowalnych.(...)

Na podstawie powyższych wytycznych organ wyprowadził wniosek, że infrastruktura wodno-kanalizacyjna może zostać uznana za wydatek kwalifikowalny wyłącznie w sytuacji, gdzie jest elementem szerszego zakresu obejmującego przebudowę, adaptacje zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych, gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych lub rekreacyjnych.

3.5 W ocenie Sądu, treść dokumentacji konkursowej wskazuje, że objęta projektem infrastruktura wodno-kanalizacyjna spełnia powyższe warunki regulaminu oraz wynikające z opisu działania. Wynika to już z krótkiego opisu projektu, gdzie kanalizacja wymieniona jest jako jedno z zadań, do których należą też stworzenie palcu targowego, zagospodarowanie przestrzeni przy kościele i przy ZOZ, stworzenie systemu monitoringu, modernizacja oświetlenia ulicznego, adaptacja budynku, doposażenie GOK i GBP. W Studium Wykonalności w opisie stanu projektowego wskazano, że kanalizacja w G. to jedno z dziewięciu działań obejmujących zakres projektu (str. 13 Studium). Ponadto wartość procentową kosztów infrastruktury kanalizacyjnej opisano na poziomie 33,04% (s. 21 Studium), czyli poniżej wskaźnika 40% wynikającego z opisu działania 6.5. Co więcej, kwestie te stanowiły przedmiot pisma gminy z 21 grudnia 2017 r., która podkreślając powyższe okoliczności wyjaśniła też, że skanalizowanie obszaru rewitalizacji nie jest celem samym w sobie, lecz jest elementem szerszego zakresu oraz że stanowi niezbędny element kompleksowego przedsięwzięcia z zakresu przebudowy, adaptacji zdegradowanych budynków, obiektów, terenów i przestrzeni.

Do kwestii tych organ nie odniósł się, czyniąc przez to swoją ocenę nierzetelną. Przeszedł natomiast w swej ocenie do braku zgodności projektu z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2014 r. (Dz.U. poz. 995) oraz z dyrektywą Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych (nr 91/2017/EWG Dz.U.UE.L.1991.135.40). Zgodzić się należy z organem, że wydatkiem kwalifikowalnym może być tylko wydatek spełniający warunki opisane w punkcie 6.2 pkt 3) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, w tym warunek zgodności z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego. Sąd jednak stoi na stanowisku, że brak jest podstaw do uznania, że do oceny kwalifikowalności wydatku na kanalizację należy stosować wymogi wynikające z ww. rozporządzenia, które jak wskazuje jego tytuł, wydane zostało w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji. Obszar realizacji zadania w przedmiotowej sprawie nie należy do aglomeracji, co było podnoszone przez gminę i zostało uwzględnione przez organ w ocenie, a więc jest w sprawie bezsporne. W związku z tym organ bezpodstawnie wskazał na konieczność zachowania minimalnego współczynnika koncentracji wynikającego z tego aktu prawnego. Należy przy tym zauważyć, że ww. rozporządzenie nie zostało wymienione w podstawach prawnych konkursu wymienionych w § 1 regulaminu. Jak trafnie też zauważono w skardze, w regulaminie nie zawarto informacji o tym, że tylko obszary rewitalizacji znajdujące się w aglomeracji i spełniające współczynnik koncentracji mogą ubiegać się o wsparcie w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.

W ocenie Sądu, stawianie przez organ przed uczestnikiem konkursu wymogów z aktu prawnego, który nie powinien mieć zastosowania w tym konkretnym przypadku, narusza zasadę przejrzystości wyrażoną w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Zasada ta została naruszona również w tym zakresie, w jakim organ poczynił ocenę co do braku zgodności wydatku na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną z dyrektywą 91/271/EWG. Organ nie wskazał bowiem, z którymi przepisami dyrektywy wydatki te nie są zgodne. Podał jedynie stwierdzenia, że w przypadku projektów z zakresu budowy sieci kanalizacyjnej dofinansowanych z UE wymagana jest ich zgodność z dyrektywą oraz że jednym z wymogów dyrektywy jest wymóg ekonomicznej efektywności instalacji wodno-kanalizacyjnej dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Tezy te są na tyle ogólne i lakoniczne, że nie pozwalają poznać powodów, dla których organ zajął powyższe stanowisko. Wątpliwości tych nie usuwa również odpowiedź na protest, gdzie organ powtórzył tylko argumenty z pisma z 10 stycznia 2018 r..

3.6 Słusznie zatem zarzucono w skardze naruszenie przepisu art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak przejrzystego i rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Uchybienie zasadzie rzetelności polegało na pominięciu okoliczności, że sieć kanalizacyjna jest elementem szerszego zakresu rewitalizacji polegającej na zagospodarowaniu centrum gminy. Uchybienie zaś zasadzie przejrzystości polegało na nieuprawnionym zastosowaniu rozporządzenia oraz braku wskazania naruszenia konkretnych wytycznych dyrektywy.

3.7 Rozpoznając sprawę ponownie instytucja zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi przeprowadzi stosowne postępowanie, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Dokona oceny wydatków w kontekście powołanych w dokumentacji konkursowej okoliczności oraz do oceny ich kwalifikowalności zastosuje adekwatne przepisy prawa.

3.8 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej Sąd stwierdzając, że ocena została przeprowadzone w sposób naruszający prawo i naruszenia te miały istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś..

O zwrocie kosztów postępowania (wpis od skargi - 200 zł) Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.