Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1376/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1 pkt 1 lit c , art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 , artt. 77 § 1 , art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 1, art. 4 ust 1 pkt 1 , art. 9
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz I. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0058 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, ani zbiór dokumentów uchylił w całości powyższą decyzję i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0058 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r" Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] lutego 20014 r., [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0058 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, ani zbiór dokumentów.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju złożył Wójt Gminy [...] podnosząc, iż organ I instancji w toku postępowania naruszył przepisy postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

-nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

-nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

-nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

Z treści aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1977 r., Nr [...] wynika, że działka [...], z której w wyniku przeprowadzonych podziałów została wydzielona działka nr [...] (zob. informację oraz wykaz zmian gruntowych stanowiące integralną część mapy z projektem podziału nieruchomości, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2013 r., pod nr [...]) stanowiła własność S. W. oraz K. W..

Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1990 r., sygn. akt [...] spadek po S. W. zmarłym w dniu [...] lutego 1990 r. na podstawie ustawy nabyli K. W., I. W., B. D. i M. W..

Zatem przedmiotowa działka według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność K. W., I. W., B. D. i M. W.. Oznacza to, iż w rzeczonej dacie przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby stan ten uległ zmianie do chwili orzekania przez organ.

Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ust.1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1360/08).

Na mocy uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] maja 1988 r., Nr [...], poz. [...]) droga Nr [...] relacji "[...] - [...]" została zaliczona do kategorii dróg gminnych.

Na podstawie art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. ww. ciąg komunikacyjny zachował status drogi gminnej.

Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ust.1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną.

Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego [art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2015, poz. 460 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.], jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (według którego organ orzekający w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma obowiązek ustalić, czy dany grunt zajęty był pod pas drogowy czy też nie), pojęcie drogi utożsamiał z pojęciem pasa drogowego: "droga lub pas drogowy - wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu".

O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

W aktach sprawy znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości w skali 1:5000 wykonana przez geodetę uprawnionego, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2013 r., pod nr [...]. Dokument ten został opracowany na podstawie operatu założenia ewidencji gruntów z 1976 r., oraz operatów jednostkowych z 2002 r., 2004 r. oraz 2011 r. Ponadto z pisma z dnia 5 kwietnia 2011 r. skierowanego do Wójta Gminy [...], które zostało podpisane między innymi przez Sołtysa oraz mieszkańców okolicznych wsi wynika, że między innymi przez działkę nr [...] w jej wschodniej części oraz wzdłuż Lasów Państwowych przebiega droga biegnąca do [...]. Z ww. dokumentu wynika, również że powyższy ciąg komunikacyjny istnieje od co najmniej 1956 r. i był użytkowany przez mieszkańców okolicznych wsi [...], [...], [...], [...] oraz [...].

Jednocześnie z oświadczenia Wójta Gminy [...] zawartego we wniosku z dnia 3 sierpnia 2011 r. dotyczącego uregulowania stanu prawnego drogi wynika, że część działki nr [...] była zajęta pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższe oświadczenie pochodzi od osoby reprezentującej organ, który z mocy prawa jest zarządcą dróg znajdujących się na terenie Gminy [...] [art. 19 ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.)], a co za tym idzie posiada obiektywną wiedzę na temat rzeczywistego przebiegu ww. ciągu komunikacyjnego. Oznacza to, że nie można odmówić mu mocy dowodowej.

W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa powyższe dokumenty jednoznacznie wskazują na to, że działka nr [...], która została wydzielona z działki nr [...], znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.

Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy jest przesłanka władztwa publicznoprawnego. Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych względem nieruchomości, z zakresu prawa publicznego przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci).

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla jej udowodnienia należy wykazać wykonywanie prac związanych m. in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją modernizacją odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1471/2007, opubl.: LexPolonica 1972653 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt I SA/W a 1955/2012, I SA/Wa 1960/2012, I SA/Wa 1961/2012, I SA/Wa 812/2012, I SA/Wa 894/2012, I SA/W a 953/2012, I SA/Wa 2308/2011, I SA/Wa 381/2012, I SA/Wa 2473/2011, I SA/Wa 1740/2011, I SA/Wa 1454/2011, I SA/Wa 105/2011, publ. CBOSA).

Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Takie stanowisko zostało też zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2398/02, (publ. LEX 159017) oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt ISA/Wa 375/2009 (publ. CBOSA).

Minister Infrastruktury i Budownictwa stoi na stanowisku, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że Istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracynym (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 331/12, z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1961/12, z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 601/12, publ. CBOSA).

Z przesłanego do organu II instancji na potrzeby sprawy oświadczenia J. O. z dnia 28 sierpnia 2014 r., który pełnił w 1998 r. funkcję sołtysa wsi [...] wynika, że droga łącząca wsie [...] i jesień była odśnieżana przez Ochotniczą Straż Pożarną, która działała prawdopodobnie w imieniu Gminy [...]. Jednocześnie z przywołanego już wcześniej oświadczenia podkreślił, iż wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związanych z jej utrzymaniem odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie - a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co wynika bezpośrednio z twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz pozostałych akt), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie, z dnia 6 kwietnia 2009 r" sygn. akt I SA/Wa 123/09, z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 163/13, z dnia 11 września 2013 r" sygn. akt I SA/Wa 400/13, z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1036/13; publ. CBOSA).

Podobnie uznał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1465/07 (publ. CBOSA) w którym stwierdzono że: "z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną".

Dlatego też w ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa wnioskodawca wykazał, że władał ciągiem komunikacyjnym przebiegającym na działce nr [...] w okresie przed dniem 31 grudnia 1998 r.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. W. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niedokładne i niewnikliwe wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, niezebranie przez organ całości materiału dowodowego, błędną interpretację zebranego materiału dowodowego i naruszenie przez to słusznego interesu Skarżącej poprzez uznanie, że przez działkę nr [...] przebiegała droga publiczna; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] wnosząc na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a o przeprowadzenie dowodu z mapy ewidencyjnej wydanej dnia [...] października 2016 r., na okoliczność, iż przez działkę nr [...] nie przebiega i nigdy nie przebiegała droga publiczna, a jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła między innymi, że znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2013 r. pod nr [...] (opracowany na podstawie operatu ewidencji gruntów z lat 1976, 2002, 2004, 2011) nie wynika, by część działki nr [...] o powierzchni 0,1 ha była zajęta pod drogę publiczną gdyż jako rodzaj użytku wpisane są lasy. Na powyższe wskazywał także Wojewoda [...], a organ nie odniósł się do tej argumentacji w żaden sposób.

Natomiast z kopii aktualnej mapy ewidencyjnej w sakli 1:5000 zgodnej z państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym wydanej skarżącej przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Państwowego w [...] (stanowiącej załącznik do skargi) wynika, że przez działkę nr [...] nie przebiega i nigdy nie przebiegała droga publiczna.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami, administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.; dalej: "ustawa"), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa zatem przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty, stały się z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa, bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Z uwagi na fakt, że art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej, dokonując jego wykładni należy odwołać się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1989 r.). W rozumieniu art. 1 tego aktu za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi być to droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda, zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Natomiast w art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy definiuje pas drogowy, jako wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami, krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Zatem stosując powyższy przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że nieruchomość stanowiąca wydzieloną z działki nr [...] działkę [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Nieruchomość ta była bowiem w tej dacie własnością K. W., I. W. (skarżącej), B. D. i M. W..

Kwestią sporną i wymagającą jednoznacznego ustalenia było w tym postępowaniu czy powyższa nieruchomość zajęta była w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną.

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Do dróg gminnych oraz lokalnych miejskich zalicza się pozostałe drogi na terenie gmin i miast, stanowiące uzupełniającą sieć służącą miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg zakładowych (art. 7 ust. 1 powołanej ustawy). Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następuje, zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy, w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. Zgodnie zaś z art. 9 powołanej ustawy, uchwały rad narodowych w sprawie zaliczenia dróg do poszczególnych kategorii podlegają ogłoszeniu w wojewódzkich dziennikach urzędowych.

Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1124/10, Lex nr 1082566).

W przedmiotowej sprawie stanowisko organu, iż działka nr [...] o powierzchni 0,0058 ha spełniała wszystkie wymagane powyższym przepisem wymogi nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Rozpoznając sprawę organ administracji, zgodnie z art. 7 k.p.a. wyrażającym między innymi zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązany był podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu - stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a. - organ miał obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przy czym zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód powinien dopuścić wszystko, co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem.

Powyższe, oznacza, zatem, że organ orzekający w danej sprawie powinien podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego i kompletnego materiału dowodowego. Tymczasem organy orzekający w niniejszej sprawie, nie uczynił tego.

W materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości, z której wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi końcówkę drogi (działka ta określona jest w ewidencji gruntów jako LsV) jednak z dokumentu tego nie wynika przebieg pasa drogowego przez w/w działkę według stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r.

Mapa zawiera zapis, że wykonano ją zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację państwową (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), jednak brak na niej istotnej adnotacji geodety uprawnionego M. K., że przedstawia ona stan na dzień 31 grudnia 1998 r.

Oświadczenie Wójta Gminy [...] zawarte w piśmie z dnia 10 sierpnia 2013 r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] znajdujące się w aktach sprawy nie może zdaniem Sądu stanowić niezbitego, wystarczającego dowodu wskazującego na zajecie działki nr [...] pod drogę publiczną gminną nr [...] [...] – [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.

Oświadczenie to pochodzi bowiem od beneficjenta przewłaszczenia, a zatem podmiotu bezpośrednio zainteresowanego wydaniem rozstrzygnięcia na korzyść podmiotu publicznego. Tym bardziej, że współwłaściciele tej działki I. W. (skarżąca), K. W., M. W., B. D. zaprzeczają, że na spornej działce kiedykolwiek tj. zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i dzisiaj była droga publiczna gminna. W związku z powyższym w celu jednoznacznego ustalenia jaka część działki nr [...] o powierzchni 0,4 ha zajęta była pod drogę publiczną gminną (ewentualnie ustalenie czy w ogóle była zajęta) wymaga sporządzenia mapy sytuacyjnej do celów prawnych zawierającej wyraźną adnotację, że dotyczy ona przebiegu przedmiotowej drogi gminnej na dzień 31 grudnia 1998 r.

Natomiast oświadczenie J. O. z dnia 28 sierpnia 2014 r., który był sołtysem we wsi [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. (które dołączone zostało organowi odwoławczemu przez Wójta Gminy [...]) dotyczy innej działki (nr [...] i nr [...]) niż będącej przedmiotem sporu działki nr [...] ( z której wydzielono działkę nr [...]). Oświadczenie to zatem w żaden sposób nie potwierdza zajętości części działki nr [...] pod drogę publiczną.

Przesłanką konieczną wynikającą z art. 73 jest także wykazanie władania nieruchomością przez podmiot publiczny. Dla spełnienia przesłanki władztwa w rozumieniu art. 73 istotne jest to, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami, itp., a nie posiadaniem nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czy też na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W rozpoznawanej przez Sąd sprawie jedynym dokumentem potwierdzającym ten fakt jest oświadczenie Wójta [...] (że prawdopodobnie droga była odśnieżona przez Ochotniczą Straż Pożarną w imieniu gminy), które zdaniem Sądu nie może stanowić wystarczającego dowodu na spełnienie przesłanki władania przedmiotowa nieruchomością. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek innych dokumentów mogących potwierdzić wykonywanie czynności władczych przez zarządcę drogi w dacie 31 grudnia 1998 r. (np. umowy, zeznania świadków, faktury).

W konsekwencji wobec tak istotnych braków w materiale dowodowym sprawy trudno uznać stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa za zasadne. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien udokumentować stan prawny i faktyczny spornej działki na dzień 31 grudnia 1998 r. w sposób jednoznaczny, poprzez zgromadzenie dowodów dokumentujących w sposób bezsporny zajecie części działki nr [...] pod drogę publiczną gminną oraz wykonywanie na niej władztwa publicznoprawnego.

Następnie powinien dokonać oceny całokształtu zgormadzonego materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w ww. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie, które wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe oraz brak należytego przeprowadzenia przez organ postepowania dowodowego i w konsekwencji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.