Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 987/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 26 ust. 2, 27 ust. 4, 28, 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2021 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora sztuk muzycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącej A. L. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (Centralna Komisja) decyzją

z [...] października 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa.) w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych

i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz.U. z 2017 r.

poz. 1789 ze zm.; dalej ustawa o stopniach) oraz art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] A. L.(dalej także skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Centralnej Komisji nr [...] z [...] stycznia 2020 r.

w przedmiocie odmowy przedstawienia [...]. A. L. do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych, utrzymała w mocy decyzję wydaną

w I instancji.

Do wydania decyzji Komisji doszło w następującym stanie sprawy.

Rada Wydziału [...] Akademii [...] im. S.M. w G. wystąpiła do Centralnej Komisji z wnioskiem o przedstawienie skarżącej do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych.

Wniosek Rady Wydziału skierowany został do Sekcji Sztuki, która po zapoznaniu się z wnioskiem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym poparła wniosek (wynik głosowania: za przedstawieniem Kandydata - 12 głosów, przeciw - 1 głos, wstrzymujących się - 1 głos).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło uchwałę o odmowie przedstawienia Prezydentowi RP [...] A.L. do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem Kandydata - 0 głosów, przeciw - 9 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy).

Jak wynika z protokołu nr [...] posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji, które odbyło się w dniu [...] stycznia 2020 r., członków Prezydium zaniepokoiła informacja [...] A. B., że skarżąca nie posiada w swoim dorobku wypromowanego doktoranta. Stwierdzono, że powyższy wniosek nie powinien być pozytywnie rozpatrzony z uwagi na niespełnienie formalnego wymogu ustawy w tym zakresie. W konsekwencji Prezydium Centralnej Komisji postanowiło powołać kolejnego rzeczoznawcę, a mianowicie [...] R. H. – prawnika, w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości.

[...] R. H. w swojej opinii w [...] grudnia 2019 r. dotyczącej wniosku o nadanie dr. hab. A. L. tytułu profesora sztuki pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach odniósł się

do przywołanych przez poszczególnych recenzentów w ich stanowiskach odnośnie do nadania skarżącej tytułu profesora sztuk muzycznych, podstaw prawnych stanowiących uzasadnienie dla sformułowanych w wydanych recenzjach konkluzji. Wyraził pogląd, zgodnie z którym uszło uwadze recenzentów osiągnięcie

w kształceniu młodej kadry; "trudno za takie osiągnięcie uznać recenzowanie prac licencjackich lub magisterskich lub nawet pełnienie funkcji recenzenta

w postępowaniu habilitacyjnym (zaledwie dwukrotnie)." Zdaniem pana profesora uchybienia w recenzjach mogą skutkować, że są one obciążone błędem niedostatecznego wyjaśnienia, czy spełnione są wszystkie przesłanki uzyskania tytułu profesora. Ponadto chronologia postępowania w sprawie nadania skarżącej tytułu profesora jednoznacznie wskazuje, że nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, procedurę w tej sprawie należy oceniać na podstawie ustawy o stopniach, która wśród przesłanek uzyskania tytułu profesora wskazuje m.in. na konieczność posiadania osiągnięć artystycznych oraz osiągnięć w kształceniu młodej kadry. W opinii pana profesora żadna w tych ustawowych przesłanek nie została przez Kandydatkę spełniona.

[...] R. H. stwierdził, że dokumentacja osiągnięć Kandydatki jest niekompletna, przy czy uchybienia leżą zarówno po stronie recenzentów, którzy nie odnoszą się do obowiązujących przepisów, jak i po stronie Kandydatki, która (świadomie lub nieświadomie) w sposób wybiórczy wypełnia ankietę osiągnięć naukowych i artystycznych. Zwrócił uwagę, że dotychczasowe stopnie naukowe (doktora i doktora habilitowanego) Kandydatka uzyskiwała w naukach humanistycznych, tej tematyce poświęciła swoje publikacje, dziwi zatem fakt, że obecnie ubiega się o tytuł profesora sztuk muzycznych.

W konkluzji pan profesor wskazał, że wniosek o nadanie [...] A.L. tytułu profesora sztuki nie spełnia wymogów określonych

w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach. Centralna Komisja, na podstawie takiego wniosku, nie jest w stanie wiarygodnie i obiektywnie ocenić przesłanek warunkujących uzyskanie tytułu profesora i odpowiedzialnie przedstawić Prezydentowi RP wniosek w tej sprawie.

Centralna Komisja decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], odmówiła przedstawienia skarżącej do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych.

Jak podała, wynik głosowania Prezydium Centralnej Komisji wskazuje, że większość jej członków nie znalazła wystarczających podstaw do uznania

jakoby skarżąca spełniła wymagania określone przepisami ustawy o stopniach.

Na dzień wydawania przedmiotowej decyzji skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do przedstawienia jej do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. W tej sytuacji Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż skarżąca spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 2 ustawy

o stopniach.

Centralna Komisja wyjaśniła, że skarżąca ubiega się o nadanie tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Złożyła odpowiedni wniosek wraz ze stosowną dokumentacją. Przeprowadzono następnie postępowanie na Wydziale [...] Akademii [...] w G.. Uchwałą nr [...]

z [...] września 2018 r. Rada Wydziału [...] Akademii [...]

w G. wszczęła postępowanie o nadanie skarżącej tytułu profesora

w dziedzinie sztuk muzycznych. Uchwałą nr [...] z [...] marca 2019 r. Rada ww. Wydziału poparta wniosek ww. o nadanie tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Podstawą prawną tejże uchwały był art. 26 ust. 1 i 2. Wśród przesłanek uzyskania tytułu profesora ustawa wskazuje m.in. konieczność posiadania osiągnięć artystycznych oraz osiągnięć w kształceniu młodej kadry. Zdaniem Centralnej Komisji żadna z tych ustawowych przesłanek nie została przez skarżącą spełniona.

Jak wskazała Centralna Komisja, skarżąca nie spełnia również wymogów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października

2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzenia czynności

w postępowaniu o nadanie tytułu profesora: ankieta osiągnięć w wielu istotnych punktach jest niewypełniona (m.in. pkt "aktywność artystyczna", czy dane naukometryczne - Impast Factor, indeks Hirsha). Uchybienia te nie pozwalają na kompleksową ocenę osiągnięć naukowych i artystycznych skarżącej.

Wątpliwości budzi również dorobek skarżącej, a w szczególności po uzyskaniu habilitacji. Zdaniem Centralnej Komisji nawet pobieżna lektura tytułów przedstawionych w ankiecie wskazuje, że dotyczą one zagadnień z zakresu edukacji muzycznej a nie sztuk muzycznych, np. "Pożądany model nauczyciela muzyki", "Badania nad słyszeniem absolutnym u dzieci w wieku wczesnoszkolnym", "Priorytetowe cele edukacji muzycznej w Polsce", "Wczesnoszkolna antyedukacja muzyczna".

Jak stwierdziła Centralna Komisji, przykładowe wskazanie tytułów artykułów ma istotne znaczenie dla oceny dorobku skarżącej, bowiem ubiega się ona o tytuł profesora w zakresie sztuk muzycznych. W postępowaniu o nadanie tytułu profesora dorobek skarżącej powinien mieć decydujące znaczenie, a nie zatrudnienie oraz obowiązki z tym związane (pełnienie zaszczytnych funkcji dziekana wydziału, kierownika zakładu bądź prowadzenie zajęć w szkole muzycznej). Dorobek publikacyjny skarżącej jest w zasadzie zdominowany przez jedną problematykę,

tj. edukację muzyczną. Od wielu lat skarżąca zajmuje się muzyką także w zakresie szeroko pojętej sztuki traktowanej w ujęciu interdyscyplinarnym, jednakże jej dorobek w niewielkim stopniu można sytuować w obszarze sztuki muzycznej (rozumianej jako działalność artystyczna). Wydaje się, że skarżąca jest przede wszystkim popularyzatorką nauczania i wychowania muzycznego. Taki charakter mają jej publikacje zgłoszone w ankiecie do oceny dorobku naukowego i artystycznego.

W zakresie aktywności artystycznej ankieta nie została w ogóle uzupełniona. Centralna Komisji zwróciła również uwagę na to, że dotychczasowe stopnie naukowe (doktora i doktora habilitowanego) skarżąca uzyskiwała w naukach humanistycznych. Tej tematyce poświęciła swoje publikacje. Nie jest to więc zbieżne z tytułem profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. W doktrynie (H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym Komentarz", Wolters Kluwer, Warszawa 2015) i orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, w świetle którego podwójne uwzględnianie tych samych osiągnięć nie powinno mieć miejsca. Dorobek przypisuje się jednej, określonej dziedzinie i zaliczanie tego samego dorobku do dwóch dziedzin narusza nie tylko dobre obyczaje w nauce, ale jest również sprzeczne z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach.

Ponadto Centralna Komisja stwierdziła, że aktywność naukowa skarżącej

w zakresie kształcenia młodej kadry budzi uzasadniony niedosyt. Skarżąca mimo dość długiego okresu aktywności zawodowej, nie wypromowała żadnego doktora. Wprawdzie sporządziła recenzję w przewodach habilitacyjnych, jednak trudno uznać pełnienie funkcji recenzenta rozpraw habilitacyjnych (i to zaledwie dwukrotne)

za "szczególne osiągnięcie". Samo sporządzenie recenzji stanowi jedynie pewien etap w złożonym procesie, który wcale nie musi zakończyć się nadaniem stopnia doktora habilitowanego. Nie można więc uznać tych recenzji za samodzielne osiągnięcie w kształceniu młodej kadry naukowej. Prowadzenie lekcji w szkole muzycznej lub pełnienie funkcji promotora prac magisterskich (chociażby nagradzanych w konkursach na najlepsze prace magisterskie) nie stanowią podstaw uzasadniających ubieganie się o tytuł profesora.

Skarżąca wystąpiła do Centralnej Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2020 r. oraz wydanie decyzji o przedstawieniu jej osoby do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych.

Stwierdziła między innymi, że wymagania dotyczące tzw. osiągnięć

w kształceniu młodej kadry w zakresie sztuki nie zostały nigdy przez ustawodawcę dokładnie określone, nie może ich zatem narzucać także Centralna Komisja. Wskazał, że dla obszaru sztuki ustawodawca ustanowił odrębne kryteria dotyczące postępowań profesorskich, które zostały doprecyzowane w art. 26 ust. 2 ustawy. Zdaniem skarżącej tworząc łagodniejsze niż w postępowaniach naukowych wymagania, ustawodawca zakładał, że zasady postępowania, o których mowa

w art. 26 ust. 1, obowiązujące w zakresie dyscyplin naukowych, przez kandydata pretendującego do tytułu profesora w zakresie sztuki nie muszą być w pełni spełnione.

Skarżąca wyjaśniła, że teoretycy z zasady nie prowadzą działalności artystycznej, prowadzą badania naukowe nad dziełem muzycznym, edukacją artystyczną i szeroko pojętą kulturą muzyczną, dlatego też rubrykę "aktywność artystyczna" pozostawiają niewypełnioną.

Zdaniem skarżącej argumenty podnoszone w decyzji całkowicie ignorują wyniki pięciu pozytywnych recenzji oraz jednego dodatkowego recenzenta pozytywnie opiniującego jej dorobek. Powyższe świadczy o całkowitym zlekceważeniu merytorycznych ocen recenzentów, pomimo że każdy z nich jest wybitną postacią polskiego środowiska muzycznego.

Centralna Komisja zleciła sporządzenie kolejnej recenzji, tym razem na recenzenta wyznaczony został [...] K. K. z Akademii [...] w W. Recenzent w swojej opinii z [...] września 2020 r. stwierdził, że skarżąca wykazuje istotną aktywność naukową i artystyczno-naukową, a jej osiągnięcia twórcze wypełniają dyspozycję art. 26 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o stopniach.

W konsekwencji uznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawienia skarżącej do tytułu profesora w dziedzinie sztuki za zasadny i w pełni go poparł.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] października 2020 r. Centralna Komisja przywołała przepisy regulujące zasady postępowania z wniosku

o nadanie tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Ponownie rozpatrując sprawę skarżącej Centralna Komisja doszła do tych samych konkluzji jak

w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, powtarzając argumentację zawartą w swojej wcześniejszej decyzji.

Centralna Komisja uznała, że nie może być adresatem zarzutów skarżącej dotyczących wymogów składanej dokumentacji, zaś fakt niezadowolenia

z obowiązujących przepisów prawnych należy kierować do ustawodawcy a nie do organu, który stosuje te przepisy.

Centralna Komisja wskazała, że:

- decyzja I-instancyjna rozstrzygała w przedmiocie wniosku Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. S. M. w G.

o przedstawienie [...] A.L. do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych a nie w przedmiocie bliżej nieokreślonego odwołania; uzasadnienie decyzji I-instancyjnej nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości; jeżeli strona odniosła inne wrażenie to decyzja organu II instancji jest tego wyraźnym zaprzeczeniem; postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy bez naruszenia obowiązującego przepisu prawa;

- przywołana w uzasadnieniu decyzji I instancji decyzja Centralnej Komisji z [...] marca 2019 r. jest elementem szerszego fragmentu cytatu orzeczenia sądu;

- wyznaczenie recenzentów w oczywisty sposób nie potwierdza spełnienia przez stronę przesłanek do nadania jej tytułu naukowego profesora; w innym przypadku nie byłaby potrzebna opinia tychże recenzentów w postępowaniu profesorskim;

- organ nie ma wiedzy na temat rzekomego sporu proceduralnego i kompetencyjnego między Sekcją Sztuki a Przewodniczącym Sekcji Sztuki i Prezydium Centralnej Komisji; rozważania strony na ten temat są jedynie jej spekulacją nie mającą znaczenia dla sprawy;

- każde postępowanie administracyjne jest prowadzone w indywidualnej sprawie;

w przedmiotowym postępowaniu strona nie spełnia wymagań określonych

w przepisach ustawy; organ działa na podstawie przepisów prawa; skoro w innych toczących się uprzednio postępowaniach organ przedstawił dane osoby Prezydentowi RP do nadania im tytułu profesora to oznacza, że spełniały one przesłanki określone w przepisach prawa;

- skarżąca wskazuje: "W przedłożonej decyzji jest ponadto tak wiele błędów faktograficznych, że czasami odnosi się wrażenie, iż być może chodzi tu o inne postępowanie" po czym następuje przywołanie 2 przykładów z czego jeden jest oczywistą omyłką a drugi elementem cytatu orzeczenia sądu – komentarz jest więc w tym przypadku zbędny;

- organowi nic nie wiadomo na temat "dotychczasowej praktyki postępowania przed organem" polegającej na "jeśli Sekcja proponuje rozstrzygnięcie negatywne, Prezydium powołuje jeszcze jednego dodatkowego recenzenta, który wypowiada się na temat takiego zakończenia postępowania"; rozważania strony na ten temat są jedynie jej spekulacją nie mającą znaczenia dla sprawy.

Zdaniem Centralnej Komisji polemika skarżącej z decyzją organu I instancji odbiega od jej istoty a mianowicie niespełnienia przez kluczowej przesłanki – brak dorobku artystycznego oraz niespełnienia przesłanki w zakresie osiągnięć

w kształtowaniu młodej kadry. Nawet gdyby hipotetycznie uznać, że skarżąca spełnia przesłanki w zakresie osiągnięć w kształceniu młodej kadry (choć nie są one spełnione) i tak nie spełni wymogów w zakresie dorobku artystycznego bądź osiągnięcia artystycznego. Edukacja muzyczna nie jest tożsama ze sztuką muzyczną. Edukacja muzyczna może wiązać się z nadaniem np. tytułu naukowego

w dziedzinie nauk pedagogicznych, ale nie muzycznych.

Centralna Komisja wyjaśniła, że jest ciałem kolegialnym, nie jest związana zarówno opiniami recenzentów, jak i opiniami superrecenzentów. Głosowania Centralnej Komisji w zakresie nadania tytułu profesora - są tajne. W zakresie prowadzonych przez Centralną Komisję postępowań wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, stwierdzając m.in., że zgodnie z art. 29 ustawy o stopniach

w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające

z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".

Skargę na wskazaną na wstępie decyzję Centralnej Komisji

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów,

a mianowicie:

- art. 7 Kpa., art. 77 § 1 Kpa., art. 80 Kpa., a także art. 107 § 3 Kpa. w związku

z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, w szczególności poprzez całkowite pominięcie

w ocenie dokonanej przez Centralną Komisję, sporządzonych na jej zlecenie, siedmiu recenzji, z których wszystkie były pozytywne dla skarżącej,

- art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach, a także art. 75 § 1 Kpa. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach poprzez oparcie decyzji Centralnej Komisji na opinii osoby, która nie była uprawniona do pełnienia funkcji recenzenta,

a w konsekwencji,

- art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach przez bezpodstawne uznanie, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania tytułu profesora w zakresie sztuki.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentacją na rzecz sformułowanych w niej zarzutów. Wyjaśniła między innymi, że jest teoretykiem muzyki, ubiegającym się o tytuł profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Teoria muzyki zgodnie z rozporządzeniem MNiSW w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, należy do obszaru sztuki, dziedziny sztuk muzycznych, dyscypliny "kompozycja i teoria muzyki". Wskazała, że zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w przypadku przyznania tytułu byłby on obecnie, pod względem nazewnictwa, zgodny z aktualnym rozporządzeniem MNiSW w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych, którego tabela zachowuje jednak, mimo pewnych uproszczeń, dotychczasowy schemat (dziedzina sztuki > dyscyplina sztuki muzyczne). Wszyscy, z wyjątkiem

prof. dr hab. R. H., recenzenci powołani w niniejszym postępowaniu są profesorami dziedziny sztuk muzycznych, przy czym sześcioro z dyscypliny kompozycja lub teoria muzyki, a jeden (prof. dr Jerzy Kurcz) – z dyscypliny dyrygentura. Profesor R.H. jest natomiast profesorem prawa (obszar nauk społecznych, dziedzina nauk prawnych, dyscyplina prawo), a zatem specjalności niezgodnej ze specjalnością skarżącej, nie tylko w zakresie dziedziny wiedzy, ale nawet jej obszaru. Sytuacja, w której prawnik ocenia dorobek teoretyka muzyki i to wyłącznie na podstawie "pobieżnej lektury tytułów" artykułów zawartych w ankiecie (jak czyni to prof. H. na stronie 4 swojej opinii) musi budzić zdumienie nie mniejsze niż sytuacja, w której teoretyk muzyki oceniałby dorobek orzeczniczy sędziego H., na podstawie pobieżnej lektury tytułów ustaw, do których się jego orzeczenia odnoszą. Zdaniem skarżącej na podstawie udostępnionej jej dokumentacji postępowania, nie sposób dociec, na jakiej podstawie prawnej zlecono prof. H. sporządzenie opinii na temat jej dorobku, można natomiast z całą pewnością uznać, że opinia ta nie jest recenzją ani w rozumieniu art. 27 ust. 5, ani 35 ust. 3 ustawy o stopniach, ponieważ nie została sporządzona przez osobę mającą kompetencje i uprawnienia do pełnienia funkcji recenzenta w niniejszym postępowaniu.

Ponadto skarżąca wskazała, że teoretyk muzyki, jak sama nazwa specjalności wskazuje, nie prowadzi działalności stricte artystycznej, polegającej na tworzeniu lub odtwarzaniu dzieł muzycznych. Teoria muzyki koncentruje się w szczególności na analizie i interpretacji istniejących dzieł muzycznych (określeniu ich budowy, struktury, użytych środków wyrazu), badaniu słuchu muzycznego i percepcji muzyki przez odbiorców oraz analizie kształtowania się zdolności i gustów muzycznych. Oczywistym jest więc, że badania w zakresie teorii muzyki zbliżone są do badań naukowych, tym niemniej racjonalny, z założenia, prawodawca, zdecydował, że teoria muzyki jest jedną z dyscyplin należących do obszaru sztuki, a nie do któregokolwiek z obszarów nauki (rozporządzenie MNiSW w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych). Jak stwierdziła skarżąca, abstrahując od faktu, czy tego rodzaju przyporządkowanie uważamy za sensowne, czy też nie, to jego efektem musi być uznanie dorobku teoretyków muzyki, za dorobek o charakterze artystyczno-naukowym (szerzej na ten temat wypowiada się [...] K. K. na stronach 5-7 swojej recenzji, znajdującej się w aktach postępowania). Przyjęcie, że dorobek teoretyków muzyki nie ma w ogóle charakteru artystycznego, jest nie do zaakceptowania, przeczyłoby to bowiem tezie o racjonalności prawodawcy. Skoro bowiem prawodawca zalicza teorię muzyki do obszaru sztuki, to całkowicie nieracjonalnym byłoby przyjęcie, że teoretyk muzyki nie może jednocześnie uzyskać tytułu profesora (z uwagi na brak dorobku)

w dziedzinie sztuk muzycznych, do których sam prawodawca wszak teorię muzyki zaliczył. Z tego też powodu, w opinii skarżącej, należy uznać, że pogląd prof. R. H., przeniesiony wprost do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, o tym, jakoby dorobek skarżącej nie miał charakteru artystycznego, wynika z faktu, iż jego wiedza na temat dyscypliny – teoria muzyki, jest, w odróżnieniu od pozostałych recenzentów, mniej niż znikoma.

W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej (poprzednio Centralna Komisja) wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wydanych w niniejszej sprawy decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję [...] października 2020 r. Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, wydano ją bowiem

z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu naukowego profesora ma osiągnięcia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągniecia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej lub artystycznej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego oraz dydaktycznego kandydata do tytułu naukowego profesora. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki.

W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (która miała zastosowanie w niniejszej sprawie w wersji sprzed nowelizacji ustawy), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W świetle przepisów tej ustawy postępowanie o nadanie tytułu profesora jest postępowaniem dwustopniowym. Pierwszy jego etap ma miejsce przed radą jednostki organizacyjnej. Jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego,

w tym także recenzji i podjęcie uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (art. 27 ustawy). Drugi etap to postępowanie przed Centralną Komisją, która po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny kandydata do tytułu profesora podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora (art. 28 ustawy).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. S. M.

w G. z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie poparcia wniosku o nadanie [...] A.L. tytułu profesora sztuk muzycznych, wydanej po zapoznaniu się z recenzjami dorobku artystycznego, naukowego, dydaktycznego i w zakresie popularyzacji sztuki skarżącej, doszło do wszczęcia drugiego etapu postępowania przed Centralną Komisją o przedstawienie do tytułu naukowego profesora.

W tym pierwszym etapie postępowania Rada Wydziału podjęła w dniu [...] września 2018 r. uchwałę nr [...] o wszczęciu postępowania o nadanie skarżącej tytułu naukowego profesora sztuk muzycznych a Centralna Komisja powołała pięciu recenzentów. Przepis art. 27 ust. 4 ustawy o stopniach stanowi bowiem, że w postępowaniu przed radą wydziału o nadanie tytułu profesora powołuje się czterech recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej szkole wyższej lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora, albo będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie. Recenzentem może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki. Recenzentów, po dwóch, powołują rada właściwej jednostki organizacyjnej oraz Centralna Komisja, uczestniczą oni w postępowaniu o nadanie tytułu profesora na takich samych zasadach.

W przedłożonych opiniach wszyscy recenzenci powołani przez Centralną Komisję pozytywnie ocenili dorobek naukowy skarżącej.

Jak wynika z protokołu nr [...] posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji, które odbyło się w dniu [...] stycznia 2020 r., członków Prezydium zaniepokoiła informacja prof. A. B., że skarżąca nie posiada w swoim dorobku wypromowanego doktoranta. Stwierdzono, że powyższy wniosek

o przedstawienie skarżącej do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych nie powinien być pozytywnie rozpatrzony z uwagi na niespełnienie formalnego wymogu ustawy w tym zakresie. W konsekwencji Prezydium Centralnej Komisji zwróciło się do prof. R. H. (prawnika) z prośbą o opracowanie dla Komisji opinii dotyczącej wniosku o nadanie skarżącej tytułu profesora sztuki pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach. Pan profesor stwierdził

w szczególności, że przedmiotowy wniosek o nadanie skarżącej tytułu profesora sztuki nie spełnia wymogów wskazanych w ww. przepisie.

Centralna Komisja decyzją z [...] stycznia 2020 r. odmówiła przedstawienia skarżącej do tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych, uznając, że nie spełnia ona wymogów określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach oraz

w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzenia czynności

w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Podała również w wątpliwość dorobek skarżącej, zwłaszcza po uzyskaniu habilitacji oraz jej aktywność naukową w zakresie kształcenia młodej kadry.

W związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, [...] M. W. w swoim piśmie z [...] października 2020 r. uznała wszystkie poczynione w nim przez skarżącą wyjaśnienia ze słuszne i celowe. Odniosła się do sformułowanego wobec skarżącej zarzutu braku wypromowania doktora, braku działalności artystycznej, zdobywania stopni naukowych poza macierzystą uczelnią. Natomiast [...] K. K. w swojej opinii w sprawie zasadności wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził

w konkluzji, że kandydatka wykazuje istotną aktywność naukową i artystyczno-naukową, a jej osiągnięcia twórcze wypełniają dyspozycję art. 26 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o stopniach.

Z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie o nadanie tytułu naukowego profesora ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach

w postępowaniu tym przepisy Kpa. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją.

W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony

w rozumieniu art. 28 Kpa. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy.

Centralna Komisja poza oceną legalności zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ww. ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Odrębność ta to przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed Centralną Komisją oraz swoiste postępowanie dowodowe ograniczone tylko co do pewnych środków dowodowych. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (por. wyrok NSA z 27 października 2006 r., I OSK 192/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Centralna Komisja uzyskała pięć recenzji, wszystkie uznające dorobek naukowy skarżącej za wystarczający do wszczynania postępowania o nadanie tytułu profesora. Jedynie opinia [...] R.H. dotycząca wniosku o nadanie skarżącej tytułu profesora sztuki zawierała odmienny pogląd, negatywny w zakresie złożonego wniosku, z punktu widzenia spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach.

Opinie recenzentów zostały przedstawione i omówione na posiedzeniu Sekcji Sztuki, która oceniała, że dorobek naukowy skarżącej spełnia ustawowe kryteria. Uchwała Sekcji zaprezentowana została w protokole z [...] stycznia 2020 r., na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji. Jak wynika ponadto z opinii prof. G.N., po wnikliwym zapoznaniu się z dokumentacją uznano przedstawienie skarżącej do tytułu profesora za uzasadnione. Oznacza to, że organ procedował w przedmiotowej sprawie zgodnie z wymogami wynikającymi z ustawy

o stopniach.

Uznając powyższe za zgodne z przepisami regulującymi postępowanie

w zakresie nadania tytułu profesora sztuki trudno stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera argumentację w zakresie przyjęcia dlaczego Centralna Komisja uznała brak spełnienia przez skarżącą warunków określonych

w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach, w sytuacji, gdy wszystkie sześć recenzji okazało się być dla skarżącej pozytywnymi w zakresie złożonego przez skarżącą wniosku

o nadanie tytułu profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Centralna Komisja stwierdziła bowiem jedynie, że należy powtórzyć argumentację zawartą

w uzasadnieniu decyzji I instancji i doszła do wcześniej zaprezentowanych konkluzji.

W rozpatrywanej sprawie Centralna Komisja odmawiając przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego profesora w zakresie sztuki z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach, powinna wykazać, że skarżąca nie spełnia żadnego z wymagań określonych tym przepisem. Tymczasem

z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób odczytać co tak naprawdę było powodem wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącej. Sąd nie kwestionuje, że uzasadnienie decyzji organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja musi cechować pewien stopień ogólności, trudno bowiem jest poznać motywy kierujące członkami organu podczas głosowania tajnego, niemniej niedopuszczalne jest, by uzasadnienie to sporządzone zostało w sposób tak ogólny, by z jego treści skarżąca nie była w stanie w sposób jasny i klarowny dowiedzieć się, co było podstawą negatywnego rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że wszyscy powołani recenzenci byli zgodni co do jej osiągnięć artystycznych i rekomendowali jej osobę do tytułu profesora.

Należy zauważyć, że skarżąca jest teoretykiem muzyki, ubiegającym się

o tytuł profesora w dziedzinie sztuk muzycznych. Teoria muzyki zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, należy do obszaru sztuki, dziedziny sztuk muzycznych, dyscypliny "kompozycja i teoria muzyki". Dla porządku należy wskazać, że zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,

w przypadku przyznania tytułu byłby on obecnie, pod względem nazewnictwa, zgodny z aktualnym rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1818), którego tabela zachowuje jednak, mimo pewnych uproszczeń, dotychczasowy schemat (dziedzina sztuki > dyscyplina sztuki muzyczne). Co istotne wszyscy, z wyjątkiem [...] R. H., recenzenci powołani w niniejszym postępowaniu są profesorami dziedziny sztuk muzycznych, przy czym sześcioro z dyscypliny kompozycja lub teoria muzyki,

a jeden (prof. dr Jerzy Kurcz) – z dyscypliny dyrygentura.

Trudno wobec powyższego stwierdzić, że Centralna Komisja wyjaśniała skarżącej powody swojego rozstrzygnięcia, nie odnosząc się w żaden sposób do zgromadzonych w niniejszej sprawie pozytywnych recenzji, a przyjmując za wyłączny punkt odniesienia stanowisko prof. dr. hab. R. H., któremu zleciła sporządzenie opinii w zakresie wniosku o nadanie skarżącej tytułu profesora sztuki pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o stopniach. Innymi słowy, nie zajęła stanowiska wobec recenzji zleconych w ramach postępowania o nadanie tytułu profesora (art. 27 ustawy o stopniach), natomiast przyjęła niejako za wiążące stwierdzenia wspomnianego profesora, czemu dała wyraz w zajętym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisku.

Sąd wyjaśnia, że kandydatka do tytułu naukowego ma prawo wiedzieć, dlaczego – pomimo pozytywnych recenzji – Centralna Komisja uznała za wiarygodną jedynie opinię profesora spoza dziedziny pokrewnej, w której skarżąca realizuje się jako naukowiec, z zakresu sztuki, a jednocześnie, nie odniosła się do pozytywnych recenzji znajdujących się w aktach sprawy, których sporządzenie zleciła

na podstawie art. 27 ust. 4 ustawy o stopniach (podobnie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1590/17).

Powyższe narusza nie tylko dyspozycję art. 107 § 3 Kpa., ale również wyrażoną w art. 8 § 1 Kpa. zasadę pogłębiania zaufania. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasada ta nakłada na organy obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego jak słusznego interesu obywateli. (vide wyrok NSA z 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 183/06). W istocie Sąd przyznaje rację skarżącej, że organ w postępowaniu administracyjnym, nie tylko przeprowadził w całości postępowania dowodowego, nie wyjaśniając wszystkich spornych i niejasnych kwestii w sposób nie pozostawiający w tym zakresie wątpliwości – jak choćby kwestia dorobku artystyczno-naukowo-badawczego skarżącej, czy kształcenia młodej kadry – a nadto nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą twierdzeń w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Całokształt postępowania Centralnej Komisji w niniejszej sprawie powoduje, że poza wskazanymi powyżej przepisami, postępowanie prowadzone było

z naruszeniem wyrażonej w art. 7 Kpa. zasady prawdy obiektywnej, a także obowiązków nałożonych przez art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W postępowaniu administracyjnym bowiem, wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 Kpa. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 Kpa.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Tymczasem zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja powyższym regułom nie odpowiada.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że organ administracji publicznej jest obowiązany bowiem odnieść się do sformułowanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastrzeżeń co do poprawności prowadzonego postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę, Centralna Komisja,

w ramach rozstrzygania na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zobowiązana jest zatem odnieść się do wszystkich zarzutów tego wniosku

z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag i ocen, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić swoje stanowisko w tym zakresie (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 691/19).

Zdaniem Sądu, naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji.

Sąd jednocześnie nie jest władny do merytorycznej oceny samych recenzji przedstawionych w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora. Jest to stanowisko powszechnie prezentowane w doktrynie i orzecznictwie. Również Sąd nie jest uprawniony do oceniania, czy osiągnięcia naukowe skarżącej, uzyskane

po otrzymaniu stopnia doktora habilitowanego, stanowiącą znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz czy wykazuje się ona istotną aktywnością naukową. Nie może to jednak przesłonić konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, wydanej w postępowaniu, w którym organ uchybił obowiązkowi odniesienia się do przedstawionych pozytywnych dla skarżącej recenzji stanowiących materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za uzasadnione i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł

o kosztach postępowania.