Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1013/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 2 w zw. z par. 12
journal: Dz.U. 2010 nr 31 poz 159
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do  funkcjonariuszy celnych.
article: art. 437 par. 1, 193 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 178,179,166 pkt1, art. 122 pkt 1,2,art. 167 ust. 1 pkt 1, art. 122 pkt 1,5,
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 156 par. 1 pkt 7, , art. 75 par. 1, art. 78 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3, 135,152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia I. uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] r. wniesionego przez J.K. – [...], utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne nr [...] r. wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego, komisarza celnego W.S., organ dyscyplinarny I instancji na podstawie § 9 ust. 2 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2012 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159), art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w związku z art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz na podstawie art. 178, 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Organ II instancji uznał [...] J.K. winnym popełnienia czynu z art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, polegającego na tym, że w okresie od [...] do [...] r. pełniąc służbę w Oddziale Celnym - Sekcji ds. obsługi Miejsca Wyznaczonego, używając loginu - użytkownik "[...]z", [...] razy "wykorzystywał sprzęt komputerowy do celów innych aniżeli służbowe, tj. do przeglądania stron internetowych niezwiązanych z wykonywanymi obowiązkami służbowymi, czym naruszył obowiązki funkcjonariusza celnego określone w art. 122 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, oraz wymierzył karę dyscyplinarną określoną w art. 167 ust 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej - karę upomnienia.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu [...] r. po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Urzędu Celnego, Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi celnemu J.K., zarzucając mu popełnienie czynu określonego w art. 166 pkt 1 w zw. z art. 122 pkt 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej.

Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] r. uznał J.K., pełniącego służbę na stanowisku specjalisty Służby Celnej obecnie w Oddziale Celnym "[...]" w [...] winnym naruszenia obowiązków służbowych, wynikających z art. 166 pkt 1 w zw. z art. 122 pkt 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej. Za zachowanie funkcjonariusza celnego polegające na tym, że od [...] r. do [...] r. w czasie pełnienia obowiązków, korzystał ze stron internetowych dotyczących tematyki: "[...]" przez co nie dopełnił obowiązków służbowych wynikających ze złożonego ślubowania oraz niegodnie zachował się w służbie, organ dyscyplinarny I instancji wymierzył karę dyscyplinarną określoną w art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, to jest karę upomnienia.

Pismem z dnia [...] r. J.K. wniósł odwołanie od ww. orzeczenia dyscyplinarnego do Dyrektora Izby Celnej.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznał wniesiony środek zaskarżenia i w dniu [...] r. uchylił w całości orzeczenie dyscyplinarne Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego oraz przekazał sprawę do organu I instancji do ponownego rozpoznania, uznając, iż fakty zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego w I instancji nie zostały udowodnione w sposób wystarczający i konieczny, jak również nie ustalono zachowania strony przed, w czasie oraz po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, co uniemożliwiło dokonanie uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz dokonania oceny, czy zastosowana wobec obwinionego kara jest adekwatna do stopnia przewinienia dyscyplinarnego. Tym samym naruszono § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych oraz ust. 4 art. 167, oraz pkt 4 i 6 ust. 3 art. 178 ustawy o Służbie Celnej.

Po przekazaniu w dniu [...] r. sprawy przez Dyrektora Izby Celnej Naczelnik Urzędu Celnego w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przeprowadził szereg czynności dowodowych. Dołączono do akt postępowania dyscyplinarnego kserokopię pisma [...] r. dotyczącego inwentaryzacji dostępu do Internetu, kserokopię pisma [...] r. zawierającego prośbę o wskazanie imiennych list funkcjonariuszy posiadających dostęp do Internetu oraz kserokopię pisma z Oddziału Celnego nr [...]r., w którym kierownik Oddziału Celnego negatywnie zweryfikował, w tym zakresie m.in. funkcjonariusza celnego J.K. Uzyskano i dołączono do akt postępowania kopię wykazu funkcjonariuszy Sekcji ds. obsługi Miejsca Wyznaczonego w [...], którzy zapoznali się z Polityką Bezpieczeństwa Danych Osobowych Izby Celnej w [...], Instrukcją Zarządzania Systemami Informatycznymi oraz Procedurami Bezpiecznej Eksploatacji Sieci, Urządzeń, Systemów Teleinformatycznych wdrożoną Decyzją nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. - podpisaną przez J.K. Uzyskano arkusz oceny funkcjonariusza celnego za okres od [...]do [...] (ocena pozytywna ze wskazaniem do awansu) oraz kartę zakresu obowiązków i uprawnień J.K. Dołączono protokół z narady z dnia [...]r. kadry kierowniczej Urzędu Celnego, w którym odnotowano, iż p.o. Naczelnika Urzędu Celnego komisarz celny W.S. położył szczególny nacisk na nieprawidłowe wykorzystywanie czasu służby przez funkcjonariuszy, w tym korzystanie z dostępu do Internetu do celów niezwiązanych ze służbą. Dołączono kopię pisma nr [...] r. informującego Izbę Celną o zakończeniu procesu wdrożenia Polityki Bezpieczeństwa Danych Osobowych Izby Celnej. Dołączono również kopię pisma [...]r. dotyczącego stosowania procedur w zakresie bezpieczeństwa teleinformatycznego; kopię pisma [...]r., m.in. o odebraniu w dniu [...]r. J.K. dostępu do Internetu w związku z wystąpieniem naruszenia obowiązujących procedur systemów informatycznych; płytę CD zawierającą logi z serwera Proxy w zakresie aktywności w Internecie funkcjonariusza celnego J.K. w przedmiotowym zakresie; kserokopie Polityki Bezpieczeństwa Danych Osobowych Izby Celnej oraz Procedur Postępowania w zakresie Bezpieczeństwa Informacji.

W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem nr [...] przedstawił J.K. zmieniony zarzut naruszenia dyscyplinarnego, tj. że w okresie od [...] do [...] r. pełniąc służbę w Oddziale Celnym w [...] w Sekcji ds. Obsługi Miejsca Wyznaczonego w [...], używając loginu-użytkownik "[...]",[...]razy wykorzystywał sprzęt komputerowy do celów innych aniżeli służbowe, czym naruszył obowiązki funkcjonariusza celnego określone w art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej.

W dniu [...]r. w charakterze świadka został przesłuchany E.P., bezpośredni przełożony J.K. w okresie czasu objętym zarzutem. E.P. ocenił pracę J.K. zarówno przed, jak i po [...] roku, jako w pełni zadowalającą. Ponadto ocenił ww. funkcjonariusza jako zdyscyplinowanego i obowiązkowego, wykonującego swoje obowiązki ze szczególną starannością i skrupulatnością. E.P. zeznał, że w pierwszej połowie [...], wraz ze swoim przełożonym ówczesnym kierownikiem Oddziału Celnego w [...] A.B. uczestniczył w naradzie kadry kierowniczej Urzędu Celnego, w trakcie której Naczelnik Urzędu Celnego komisarz celny W.S. poinformował, iż w wyniku kontroli sieci stwierdzono nieprawidłowości w korzystaniu przez funkcjonariuszy celnych z dostępu do Internetu. Świadek E.P. zeznał, iż na naradzie Naczelnik Urzędu Celnego W.S. podał, że w przypadku potwierdzenia faktu wykorzystania Internetu do celów innych aniżeli służbowe, względem funkcjonariuszy będą wszczynane postępowania wyjaśniające. Jednocześnie świadek podał do protokołu, że na naradzie nie podano żadnego nazwiska funkcjonariusza, który dopuściłby się wskazanego naruszenia. Świadek zeznał, że po przyjeździe do Miejsca Wyznaczonego [...], Kierownik Oddziału Celnego w [...] A.B. przekazał funkcjonariuszom pełniącym służbę uwagi Naczelnika Urzędu Celnego dotyczące korzystania z Internetu. Powyższy fakt, został odnotowany w książce kontroli funkcjonalnej M/W [...]. Świadek [...] podał, że J.K. poinformował kilka dni wcześniej, iż nie ma dostępu do Internetu i że w tej sprawie kontaktował się telefonicznie z Wydziałem Informatyki Izby Celnej. Ponadto zdaniem świadka, J.K. poinformował wówczas, iż blokada konta była spowodowana niewłaściwym korzystaniem z sieci. Świadek podał, że nie zna treści pisma strony z dnia [...] r., które miałaby ona ewentualnie skierować do Kierownika Oddziału Celnego i podał, że jeżeli takie pismo zostało złożone to z pominięciem drogi służbowej. Świadek zeznał, że nic mu nie wiadomo również o żadnej innej korespondencji prowadzonej między J.K. a kierownikiem Oddziału Celnego w [...] w sprawie dostępu do Internetu.

W dniu [...] r. wpłynęło do Urzędu Celnego "oświadczenie" J.K. wraz z kopią wyroku SN z dnia 10.08.1978 r. oraz kopią wyroku SN z dnia 28.04.19971. Strona w złożonym oświadczeniu zmieniła dotychczasowe wyjaśnienia złożone w dniu [...] r. poprzez sprostowanie stwierdzenia: "zdarzało mi się korzystać z Internetu w pracy ze stron związanych ze sprawami domowymi", które według funkcjonariusza należy rozumieć jako: "zdarzało mi się korzystać z Internetu w pracy, ze stron związanych ze sprawami ogólnymi mającymi znaczenie w pracy zawodowej i samokształceniu". J.K. podał przykłady swojej pracy świadczące o usprawnieniu i podniesieniu poziomu pracy oraz obsługi klienta w Miejscu Wyznaczonym [...], które według obwinionego świadczą o ścisłym powiązaniu zainteresowań prywatnych z zawodowymi i odwrotnie. W oświadczeniu obwiniony podał dodatkowe okoliczności świadczące o jego niewinności, tj.: brak naocznych świadków, dowodów i zupełny brak szkodliwości społecznej. Dodatkowo obwiniony wskazał, iż nie ma żadnych podstaw ani przesłanek do wstrzymania wypłaty nagrody za rok [...].

W dniu [...] r. przesłuchano J.K., który podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia złożone w pismach i oświadczeniach, a jednocześnie odmówił złożenia nowych wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania.

W dniu [...] r. dołączono do akt sprawy jako materiał dowodowy Decyzję Nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w sprawie ochrony danych osobowych w Izbie Celnej. Z kolei, w dniu [...] r., uzyskano z Wydziału Organizacyjnego Izby Celnej w/m wyciąg z protokołu narady służbowej kadry kierowniczej Izby Celnej, która odbyła się dnia [...] r.

W dniu [...] r. do akt postępowania załączono kopie pism o sygn. [...]z dnia [...] r. oraz sygn. [...] r. informujące o wprowadzonym i zakończonym procesie wdrożenia poprzez zapoznanie podległych funkcjonariuszy/pracowników z nową wersją dokumentacji Polityki Bezpieczeństwa Danych Osobowych Izby Celnej oraz Instrukcji Zarządzania Systemami Informatycznymi w Izbie Celnej.

W oświadczeniu z dnia [...] r. (dekretacja pisma z dnia [...] r.) J.K. podał, że wyjaśnienie z dnia [...] r. przekazał E.P., zaś A.B. zobowiązał się przekazać pismo Naczelnikowi Urzędu Celnego. Strona ponownie poinformowała, iż o niniejszej sprawie także wiedzieli A.S. z Wydziału Informatyki oraz D.N., ponieważ w dniu [...] r. zamknięto dostęp funkcjonariuszowi do Internetu.

W dniu [...] r. wpłynęło do Urzędu Celnego oświadczenie J.K., w którym przywołał dotychczas złożone pisma. Ponownie wskazał, iż postępowanie dyscyplinarne wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., zawiera wady prawne i jest bezprzedmiotowe, bowiem zostało wszczęte po terminie. Ponadto, obwiniony przywołał fakt złożenia wniosku o przeprowadzenie ekspertyzy prawnej w zakresie interpretacji przepisów odnośnie terminu "powzięcia wiadomości". Strona ponownie wskazała osoby, które wg niego miały wiedzę o przedmiotowym naruszeniu już w [...] r., tj. A.S., D.N. i A.B. Strona wskazała w piśmie, że należy przyjąć, iż Naczelnik Urzędu Celnego tym samym "automatycznie" powziął przez ww. osoby wiadomość o niniejszym naruszeniu. Dodatkowo J.K. podał, iż absolutnie nie zgadza się z opinią służbową jego osoby w kwestii określenia "ma słabą samodyscyplinę". Ponownie zawnioskował o umorzenie przedmiotowego postępowania.

W dniu [...] r. po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego Urzędu Celnego oraz odczytaniu zawnioskowanych przez obwinionego pism i oświadczeń, Naczelnik Urzędu Celnego orzekł wobec rachmistrza celnego J.K. karę dyscyplinarną upomnienia, określoną w art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego, komisarz celny W.S. wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], w którym uznał rachmistrza celnego J.K. winnym popełnienia czynu z art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, polegającego na tym, że w okresie od [...]do [...] r. pełniąc służbę w Oddziale Celnym [...] - Sekcji ds. obsługi Miejsca Wyznaczonego w [...] naruszył obowiązki funkcjonariusza celnego określone w art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez wykorzystywanie [...]razy sprzętu komputerowego do celów innych aniżeli służbowe, tj. po zalogowaniu się jako użytkownik loginem - "[...]" przeglądał strony internetowe niezwiązane z wykonywanymi obowiązkami służbowymi.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż zgromadzona dokumentacja w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziła okoliczność [...]-krotnego korzystania przez funkcjonariusza celnego J.K. z sieci Internet do celów innych niż służbowe, w okresie od [...] do [...] r. Taka okoliczność została potwierdzona - w zakresie zdarzenia faktycznego - przez obwinionego w kolejno składanych oświadczeniach oraz przez dokumentację z czynności kontrolnych, a także w kontekście obowiązujących w Izbie Celnej Procedur Bezpiecznej Eksploatacji (Bezpieczeństwa poczty elektronicznej, Procedur PBI-PRC: Wykorzystywanie sprzętu), znanych wyżej wymienionemu, co stanowiło uzasadnioną podstawę przypisania obwinionemu odpowiedzialności dyscyplinarnej z art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. W kwestii dotyczącej powzięcia informacji o przedmiotowym naruszeniu Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, iż jako organ dyscyplinarny powziął taką informację w dniu [...] r. bezpośrednio po otrzymaniu wyciągu z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej i Urzędach Celnych. Naczelnik Urzędu podał, że wcześniejsza wiedza o prowadzonych czynnościach kontrolnych i weryfikacji uprawnień niektórych funkcjonariuszy Urzędu Celnego do korzystania z sieci Internet nie może być w żadnej mierze utożsamiana z wiedzą o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego wynikającą z ww. wyciągu z Protokołu z kontroli. Także kwestia kontaktów obwinionego z przełożonymi i innymi funkcjonariuszami już w [...] r. (nawet gdyby miała zakres wskazywany przez J. K.) nie może mieć znaczenia z punktu widzenia podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Naczelnik Urzędu Celnego wymierzając karę rachmistrzowi celnemu J.K. uwzględnił przesłanki wymienione w art. 167 ust. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Organ dyscyplinarny I instancji uznał, iż mimo świadomości działania funkcjonariusza zarzucane naruszenie nie było przewinieniem wielkiej wagi i nie przyniosło negatywnych skutków w odniesieniu do funkcjonowania sieci teleinformatycznej w jednostce, w której obwiniony pełnił służbę, zatem został potraktowany w sposób łagodny. Zdaniem organu dyscyplinarnego I instancji za powyższym przemawiał również fakt uzyskania przez obwinionego pozytywnej opinii służbowej, dotychczasowy przebieg jego służby, postawa obwinionego przed i po zaistnieniu przewinienia, stopień zawinienia, jak również prewencyjna i wychowawcza funkcja kary. W takim kontekście organ dyscyplinarny uznał, że wymierzona kara - najniższa z możliwych - jest współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, a tym samym skutecznie powstrzyma obwinionego od popełnienia podobnego czynu w przyszłości.

Od niniejszego orzeczenia dyscyplinarnego w dniu [...] r. odwołanie do Dyrektora Izby Celnej złożył J.K.

We wskazanym środku odwoławczym strona podała, iż nie zgadza się absolutnie z wydanym orzeczeniem dyscyplinarnym i wnosi kategoryczny sprzeciw. J.K. wskazał, iż przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., oraz orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] r., zawierają poważne wady prawne, które czynią je nieważnym z mocy prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Strona wskazała, iż istniejąca wada prawna polega na wszczęciu i prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r. po terminie, co narusza art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej z dnia [...] r. J.K. zarzucił ponadto, iż organ dyscyplinarny I instancji dokonał ustaleń faktycznych wbrew wymogom określonym w art. 7 kpk, nie stosując się do reguł procesowych określających zasadę swobodnej oceny dowodów, przeprowadzając w istocie dowolną subiektywną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Strona zarzuciła brak rzeczywistego odniesienia do ujawnionych i przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego dowodów. Zdaniem strony zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, ani nie określa jednoznacznie jej winy.

W odwołaniu podniesiono także, że akta niniejszej sprawy zawierają istotne braki postępowania, a materiały zostały zebrane subiektywnie i wybiórczo. J.K. ponownie wskazał na brak w materiale dowodowym ekspertyzy prawnej niezależnego biegłego w zakresie interpretacji przepisów odnośnie terminu "powzięcia terminu" o ewentualnym naruszeniu obowiązków służbowych przez stronę. Odwołujący się wskazał, że na tę okoliczność składał wnioski dowodowe, które zawsze były odrzucane wbrew art. 75 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa oraz art. 193 § 1 kpk, które dopuszczają i uwzględniają tego typu wnioski. Obwiniony podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania nie przesłuchano A.S., D.N. oraz A.B., przez co zdaniem skarżącego naruszono naczelne zasady prawa karnego, tj. zasady prawdy materialnej, zasadę obiektywizmu, zasadę domniemania niewinności, zasadę uczciwego postępowania.

Odwołujący się podał, iż według niego powzięcie wiadomości przez organ dyscyplinarny I instancji, nastąpiło w dniu [...] r., tj. czasie, kiedy wobec zablokowania dostępu do Internetu, poinformował o całej sprawie E.P., oraz w dniu następnym, w którym złożył bezpośredniemu przełożonemu pismo datowane na dzień [...] r. wyjaśniające sprawę, skierowane do A.B.

W dniu [...] r. wpłynęło do Izby Celnej pismo strony z dnia [...] r., w którym funkcjonariusz celny odmówił uczestnictwa w wysłuchaniu końcowym, zaplanowanym przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu odwoławczym. J.B. wniósł o odczytanie wszystkich dotychczas złożonych i przesłanych do sprawy pism, oświadczeń i wyjaśnień. Ponadto strona podała, że odmowa przeprowadzenia ekspertyzy prawnej w zakresie interpretacji przepisów dotyczących terminu "powzięcia wiadomości" jest odebraniem prawa do obrony. Jednocześnie odwołujący się ponownie zakwestionował zasadność wstrzymania wypłaty nagrody rocznej za rok [...], a także podniósł kwestie braku zatarcia wymierzonej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r. kary upomnienia.

Organ orzekający II instancji, po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, w dniu [...] r. na podstawie art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy orzeczenia dyscyplinarnego ozn. sygn. [...] r. przez Naczelnika Urzędu Celnego.

Podniesione w odwołaniu z dnia [...] r. przez J.K. zarzuty stanowiące, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne i orzeczenie dyscyplinarne nr [...] zawierają poważne wady prawne, czym powodują nieważność ww. z mocy prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 7 kpa, zdaniem Dyrektora Izby Celnej są bezpodstawne i całkowicie nietrafione. Przywołane bowiem przez skarżącego okoliczności wszczęcia postępowania w dniu [...] r., według oceny funkcjonariusza z naruszeniem art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej z dnia 27.08.2009 r., nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym sprawy.

Organ II instancji wskazał, że przepisy prawa materialnego dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych oraz przepisy proceduralne zostały zawarte w Rozdziale 11, art. 166-187 ustawy o Służbie Celnej zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy". Kwestię dotyczącą stosowania przepisów proceduralnych regulujących tryb postępowania w sprawach dyscyplinarnych ustawodawca zawarł w art. 187 dyspozycję, w której wskazał, że w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale stosuje się wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Prawodawca zastrzegł zatem dla postępowania dyscyplinarnego stosowanie przepisów ustawy o Służbie Celnej i kpk. Zatem przywołanie przez skarżącego naruszenia w niniejszym postępowaniu przepisów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ma uzasadnienia, bowiem w tym zakresie przepisy te nie mają zastosowania.

W kwestii dotyczącej naruszenia dyspozycji wskazanej w przepisie art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, organ II instancji wskazał, że treść przepisu art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie [...] lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5. Ust. 4 art. 175 przywołanej ustawy stanowi, że terminy określone w ust. 1 nie biegną w przypadku nieobecności funkcjonariusza w służbie. Natomiast ust. 5 art. 175 przywołanej ustawy wskazuje, że jeżeli czyn funkcjonariusza zawiera znamiona przestępstwa łub przestępstwa skarbowego, przedawnienie postępowania dyscyplinarnego następuje nie wcześniej niż przedawnienie przewidziane w Kodeksie karnym lub Kodeksie karnym skarbowym dla tego przestępstwa.

W niniejszej sprawie ust. 4 i 5 art. 175 ustawy o Służbie Celnej nie ma zastosowania, a jedynie przepis wskazany w ust. 1 art. 175 ustawy o Służbie Celnej. Podkreślenia wymaga fakt, iż zgodnie z treścią przepisu określonego w ust. 1 art. 169 ustawy o Służbie Celnej orzekanie kar dyscyplinarnych należy do naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej lub Szefa Służby Celnej, zwanych dalej "organami dyscyplinarnymi", w odniesieniu do podległych im funkcjonariuszy. Zgodnie z dyspozycją ust. 4 pkt 1 przywołanego przepisu, jeżeli postępowanie dyscyplinarne dotyczy funkcjonariusza pełniącego służbę w urzędzie celnym - naczelnik urzędu celnego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika urzędu, co miało zastosowanie w okresie [...] r. do [...] r.

Na podstawie akt niniejszego postępowania należy stwierdzić, że organ dyscyplinarny I instancji przeprowadził dowody i rozważania pozwalające na uznanie wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z naruszeniem przepisu ust. 1 art. 175 ustawy o Służbie Celnej, na które powołuje się J.K.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej terminy przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec konkretnego funkcjonariusza celnego rozpoczynają bieg w dniu, w którym przy zachowaniu należytej staranności i szybkości postępowania organ dyscyplinarny powziął wiadomość o ewentualnym naruszeniu dyscyplinarnym przez konkretnego funkcjonariusza celnego.

W ocenie organu II instancji, Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] r. pismem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. uzyskał informację o zawinieniu dyscyplinarnym J.K. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął w sprawie postępowanie dyscyplinarne, bez naruszenia terminu wskazanego w treści przepisu art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Po drugie, w kwestii podniesionej przez odwołującego się odnośnie złożenia przez niego w dniu [...] r. bezpośredniemu przełożonemu, pisma z dnia [...] r. adresowanego do A.B. ówczesnego Kierownika Oddziału Celnego, stanowiącego o korzystaniu z Internetu w miejscu pracy, Dyrektor Izby Celnej uznał, że wskazane oświadczenie nie może być uznane jako dowód powzięcia przez organ dyscyplinarny I instancji wiadomości o naruszeniu przepisów przez funkcjonariusza celnego. Wskazane pismo według oświadczenia, obwiniony złożył w dniu [...] r. p. E.P. Dyrektor Izby Celnej dokonując oceny wskazanego dowodu nie dał wiary powyższemu. Organ odwoławczy oparł się w tym zakresie o zeznania funkcjonariusza E.P., który w dniu [...] r. podał, że nie zna treści wskazanego pisma oraz nic mu nie wiadomo o żadnej innej korespondencji prowadzonej między J.K., a kierownikiem Oddziału Celnego w sprawie dostępu funkcjonariusza do Internetu. Należy podnieść, że zeznania świadka są spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Na przedmiotowym piśmie złożonym do akt sprawy przez obwinionego w dniu [...] r., brak jest jakiegokolwiek poświadczenia wpływu w formie pieczęci, pisemnego potwierdzenia odbioru, czy adnotacji, łub potwierdzenia przekazania bądź odbioru w elektronicznym systemie "Kancelaria", co wówczas świadczyłoby o jego faktycznym istnieniu już w dniu [...] r. oraz następnie przekazaniu w dniu [...] r. drogą służbową bądź inną dopuszczalną w tego typu sytuacjach, tj. pocztą tradycyjną elektroniczną lub urządzeniem fax. W takim stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej nie dał wiary powyższemu twierdzeniu strony z uwagi na brak dowodzeń potwierdzających taką tezę.

W sprawie istotnym jest, iż organ dyscyplinarny II instancji niezależnie od powyższego uznał, iż nawet gdyby hipotetycznie założyć, że takie pismo zostało przez obwinionego faktycznie sporządzone w dniu [...] r., a następnie złożone bezpośredniemu przełożonemu w dniu [...] r., z uwagi na zbyt ogólne treści informacyjne w nim zawarte, nie mogłoby zostać przyjęte za podstawę powzięcia przez Naczelnika Urzędu Celnego informacji o naruszeniu dyscyplinarnym funkcjonariusza i tym samym stanowić podstawę do wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi już w miesiącu [...] r. przedmiotowego postępowania. W takiej sytuacji działanie Naczelnika Urzędu Celnego bezspornie należałoby uznać za przedwczesne z uwagi na fakt, iż informacja obwinionego przedstawiona w piśmie z dnia [...] r. stanowi jedynie o korzystaniu w miejscu pracy i czasie godzin służby przez J.K. ze stron związanych ze sprawami domowymi oraz ogólnie dostępnych w Internecie w zakresie dotyczącym polityki, wydarzeń publicznych i społecznych, nie zawierających klauzuli zabronionego dostępu i zakazu używania. W piśmie odwołujący się podał, że ewentualne otwarcie innych stron było wyłącznie przypadkowe, przy czym nie wskazał z nazwy żadnych konkretnych stron internetowych. Dyrektor Izby Celnej oceniając wartość tego hipotetycznego dowodu, z uwzględnieniem zawartego w nim oświadczenia funkcjonariusza, iż nigdy jego świadomym celem nie było korzystanie ze stron uznawanych za niemoralne, uznał powyższe twierdzenia za nie wystarczające do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. W przedmiotowym piśmie brak jest jednoznacznego wskazania pozwalającego na uznanie, że funkcjonariusz celny korzystając z Internetu w czasie godzin służby, świadomie choćby godził się na naruszenie przepisów dotyczących bezpiecznego użytkowania sprzętu komputerowego.

Analizując tezę podniesioną przez stronę dotyczącą naruszenia dyspozycji przepisu ust. 1 art. 175 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej dokonał również rozważań w świetle możliwości powzięcia przez Naczelnika Urzędu Celnego informacji o naruszeniu funkcjonariusza, na podstawie faktu zablokowania dostępu do Internetu obwinionemu w dniu [...] r. Tym samym dokonano analizy możliwości pozwalających administratorom systemów informatycznych na zablokowanie dostępu ich użytkownikom do systemów informatycznych i Internetu w oparciu o procedury dotyczące poszczególnych trybów postępowania użytkowników przy korzystaniu ze sprzętu komputerowego. W procedurze oznaczonej symbolem – [...] o nazwie: "Kontrola dostępu do systemów informatycznych", regulującej zasady nadawania loginów, przyznawania/ odbierania/ modyfikowania uprawnień, zmiany haseł w systemach informatycznych, z datą obowiązywania od dnia [...] r. (w czasie popełnienia zarzucanego czynu), w pkt II, 3 wskazano, że za przestrzeganie zasad wymienionych w niniejszej procedurze (dotyczących korzystania z systemów informatycznych) odpowiadają administratorzy systemów informatycznych. W pkt V. 2. 14) przywołanej procedury zaznaczono, że pojęcia: unieważnienie, likwidacja, usunięcie, cofnięcie, odebranie uprawnień logicznych lub konta w systemie informatycznym oznaczają całkowite i skuteczne zablokowanie użytkownikowi możliwości: zalogowania się do systemu informatycznego, pracy w systemie informatycznym, do czasu usunięcia całego informatycznego zbioru danych. Konto użytkownika nie podlega skasowaniu z systemu. W dalszej części podano, że proces udzielenia szczegółowego, logicznego uprawnienia do obsługi i użytkowania systemu informatycznego opiera się na udokumentowanym uzasadnieniu posiadania dostępu do systemu i jego zasobów; dalej w pkt V. 2. 14. ppkt 1. wskazano, że usunięcie konta użytkownika z systemu informatycznego, lub zmiana czy usuniecie uprawnień dostępu do systemu mogą być zrealizowane także przez Administratora Systemu Informatycznego w następujących przypadkach:

-po stwierdzeniu w użytkowanym oprogramowaniu wad dyskwalifikujących je z dalszego użytkowania,

-po stwierdzeniu ograniczeń technicznych lub licencyjnych,

-przeniesienia funkcjonariusza do innej komórki organizacyjnej - na podstawie informacji przekazanej z Wydziału Kadr i Szkolenia (brak odpowiedniej informacji od aktualnego kierownika komórki organizacyjnej),

-zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych - na podstawie informacji przekazanej z Wydziału Kadr i Szkolenia (brak odpowiedniej informacji od aktualnego kierownika komórki organizacyjnej),

-zwolnienia funkcjonariusza ze służby - na podstawie informacji przekazanej z Wydziału Kadr i Szkolenia (brak odpowiedniej informacji od aktualnego kierownika komórki organizacyjnej),

-w przypadku przeznaczenia jednostki komputerowej do wypełniania innych funkcji,

-niepodpisania przez funkcjonariusza Oświadczenia o nie udostępnianiu loginu i hasła dostępowego do systemu wymagającego złożenia takiego oświadczenia,

-w przypadku cofnięcia Upoważnienia do dostępu, przetwarzania i udostępniania danych z systemu informatycznego oraz do obsługi tego systemu przez odpowiedniego Dysponenta Danych,

-w przypadku cofnięcia Upoważnienia do przetwarzania danych osobowych,

-po otrzymaniu od ABI lub Dysponenta Danych pisemnej informacji o konieczności

natychmiastowego uniemożliwienia dostępu do danych przetwarzanych w danym zbiorze danych.

Przedstawiony katalog przesłanek przedstawia tym samym wszystkie sytuacje, w których administrator systemów informatycznych ma możliwość i obowiązek, m.in. zablokowania dostępu do systemu informatycznego. W procedurach natomiast oznaczonych numerem – [...]., nazwanych "Zasady korzystania ze stacji roboczych, bezpieczeństwo i zasady pracy w Domenie IC" z datą obowiązywania od [...] r., w pkt 3.7.a wskazano, że korzystanie z Internetu jest możliwe tylko i wyłącznie poprzez połączenie pulpitu zdalnego z serwerem Internetu w sieci WAN Służby Celnej (Internet w WAN). Liczba jednoczesnych połączeń do serwera jest ściśle określona. W pkt 3.7.c. wskazano, że administrator może ograniczyć liczbę równoczesnych połączeń do Internetu lub uprawnienia do niektórych funkcjonalności sesji terminalowej, jeśli przyczyniają się one do nadmiernego obciążenia łączy WAN, lub wpływają negatywnie na bezpieczeństwo danych/sieci/systemu teleinformatycznego.

Natomiast procedury pkt 4 a i b stanowią wprost, że: Internet należy wykorzystywać tylko i wyłącznie do celów służbowych. Zabrania się korzystania z serwisów internetowych zawierających strony nieobycząjne, nielegalne oprogramowanie (cracki), łamiących prawa związane z własnością intelektualną produktów, nie związanych z pracą zawodową oraz publikowanie prywatnych (często kontrowersyjnych) opinii.

Dalej należy wskazać, że w procedurach oznaczonych numerem – [...]., nazwanych "Bezpieczeństwo poczty elektronicznej", w pkt V.l wskazano, że bezwzględnie zakazuje się wykorzystywania Internetu i poczty elektronicznej do celów innych niż służbowe, a w szczególności: 1) powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne, 2) ściąganie z Internetu i rozsyłanie przy pomocy poczty elektronicznej informacji niezwiązanyeh z realizowanym zadaniem służbowym. Nieprzestrzeganie praw autorskich w stosunku do materiałów zamieszczanych w sieci.

W ustalonym stanie faktycznym, w kontekście podniesionym przez stronę, tj. naruszenia dyspozycji art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej nie znalazł dowodów pozwalających na zasadność przyjęcia, iż fakt zablokowania stronie dostępu do Internetu przez Wydział Informatyki był dla Naczelnika Urzędu Celnego wystarczający do uznania powzięcia wiadomości o naruszeniu dyscyplinarnym i wszczęcia wymaganego przepisami prawa postępowania. Okoliczności przywołane przez skarżącego, mianowicie zablokowanie dostępu do Internetu przez administratora systemów informatycznych, co zostało telefonicznie potwierdzone przez A.S. w dniu [...] r. oraz pismem nr [...] r., a także pośrednio e-mailem z dnia [...] r. wysłanym ze skrzynki poczty elektronicznej W.S. na skrzynkę poczty elektronicznej Miejsca Wyznaczonego [...], dotyczącym konieczności przesłania do sekretariatu Urzędu Celnego, dokumentów potwierdzających zapoznanie się wybranych funkcjonariuszy z "Procedurami Bezpiecznej Eksploatacji", w świetle zasad postępowania ujętych w cytowanych powyżej procedurach dotyczących korzystania z systemów informatycznych, oraz przedstawionych w tych procedurach sytuacji koniecznych takiego blokowania, tj. zarówno w sytuacji zawinionej przez pracownika jak i nieprawidłowości powstałych na wskutek czynnika zewnętrznego niezależnego od funkcjonariusza realizującego zadania służbowe, w żadnym razie nie może być uznane za wystarczające do wszczęcia nawet postępowania wyjaśniającego.

W takim stanie faktycznym i prawnie uregulowanym zarówno fakt zablokowania w Izbie Celnej przez administratora systemu informatycznego dostępu obwinionemu do Internetu, jak również hipotetyczne pismo obwinionego datowane na dzień [...] r. opisujące jedynie cel i powody korzystania przez J.K. z Internetu, którego dowodu wpływu do bezpośredniego przełożonego oraz Naczelnika Urzędu Celnego w aktach sprawy nie stwierdzono, zdaniem organu dyscyplinarnego II instancji, nie jest podstawą do uznania, że Naczelnik Urzędu Celnego powziął wiadomość o naruszeniach funkcjonariusza celnego przed dniem [...] r. (data dekretacji na piśmie nr: [...] r.) Zatem należy przyjąć, że organ dyscyplinarny I instancji nie miał jakichkolwiek możliwości i podstaw do powzięcia w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. informacji o naruszeniu dyscyplinarnym przez [...] J.K., pozwalających na wszczęcie wymaganego postępowania. W przeciwnym razie, dokonując wszczęcia przedmiotowego postępowania już w miesiącu [...] r. przeciwko J.K. Naczelnik Urzędu Celnego działałby przedwcześnie, tj. w sposób bezpodstawny i nieuzasadniony, naruszając tym samym prawa i interesy ww. osoby.

Podobnie argumenty przywołane przez stronę w środku zaskarżenia datowanym na dzień [...] r. oraz oświadczeniach i pismach składanych w czasie trwania postępowania dyscyplinarnego, na poparcie tezy stanowiącej, że niniejsze postępowanie wszczęto po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, nie można uznać za trafione i zasadne. Podniesiona kwestia dotycząca podania w trakcie narady kadry kierowniczej Izby Celnej w dniu [...] r. oraz w czasie narady kadry kierowniczej Urzędu Celnego w dniu [...] r., danych osobowych funkcjonariuszy celnych (w tym strony), którzy naruszyli zasady określone w obowiązujących "Procedurach Bezpiecznej Eksploatacji", jest całkowicie chybiona i nie znajduje potwierdzenia. Z wyciągu protokołu ze spotkania kadry kierowniczej Izby Celnej z dnia [...] r. wynika, że w trakcie spotkania Dyrektor L.M. poinformowała w tej kwestii jedynie, iż "rozpoczęła się w całej administracji celnej kontrola dotycząca korzystania z Internetu". Ponadto liczy na to, że "kontrola ta nie będzie wynikowa, a Internet jest wykorzystywany racjonalnie i tylko w celach służbowych przez funkcjonariuszy/pracowników". Natomiast z protokołu narady kadry kierowniczej Urzędu Celnego z dnia [...] r. wynika, że Naczelnik Urzędu na spotkaniu omówił m. in. tematykę dotyczącą ocen okresowych oraz dyscypliny pracy, tj. "...oceniając negatywnie dyscyplinę służby funkcjonariuszy w komórkach organizacyjnych Urzędu Celnego położył szczególny nacisk na nieprawidłowe wykorzystywanie czasu służby przez funkcjonariuszy a w tym korzystanie z dostępu do Internetu do celów nie związanych ze służbą. Zatem w aktach sprawy, w tym uzyskanych wyciągach z protokołów narad kierowniczych, brak jest jakichkolwiek informacji potwierdzających stan opisany przez obwinionego. Z kolei, podniesiona kwestia przeprowadzonych przez stronę w dniach [...] r. rozmów telefonicznych z pracownikami Wydziału Informatyki Izby Celnej oraz prowadzonej korespondencji z Sekcją Informatyki UC (pisma nr: [...] r.), w zakresie weryfikacji osób mających dostęp do Internetu oraz Wydziałem Informatyki IC (pisma nr: [...] r.) stanowią o przeprowadzeniu inwentaryzacji dostępu usługi z uwagi na stwierdzone sytuacje wykorzystywania zasobów Internetu do celów inne niż służbowe. Dowodzą ponadto, że prowadzone działania miały na celu przeprowadzenie dokładnej weryfikacji użytkowników, którym dostęp do usługi Internet jest niezbędny do wykonywania zadań służbowych, a także podniesienia jakości tejże usługi. Potwierdzeniem takiego stanu, jest również przedstawiona przez obwinionego kserokopia e-maila z dnia [...] r., stanowiąca o konieczności przesłania kserokopii dokumentów potwierdzających fakt zapoznania się z procedurami bezpiecznej eksploatacji systemów informatycznych w związku z prowadzonym sprawdzeniem.

Na podstawie opisanych okoliczności i przywołanych pism oraz w świetle cytowanych powyżej procedur bezpiecznego użytkowania systemów informatycznych, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż podniesione kwestie nie mogły być wystarczającą podstawą dla Naczelnika Urzędu Celnego do uznania o popełnieniu przez funkcjonariusza J.K. naruszeń dyscyplinarnych, którego konsekwencją miało być wszczęte postępowanie. W takich okolicznościach także podnoszona przez stronę kwestia braku przesłuchania w charakterze świadków administratorów systemów informatycznych z Wydziału Informatyki, uwzględniając podane do protokołu w dniu [...] r. stwierdzenie strony, iż: "nigdy nie udostępniłem nikomu mojego loginu i hasła", jest bezprzedmiotowa. Zgodnie z obowiązującą procedurą "Kontrola dostępu do systemów informatycznych" zarządzanie systemami informatycznymi polega m.in. na odebraniu uprawnień logicznych lub konta w systemie informatycznym co sprowadza się do całkowitego i skutecznego zablokowania użytkownikowi możliwości: zalogowania się do systemu informatycznego, pracy w systemie informatycznym w przypadkach wymienionych katalogowo w ppkt 1. cytowanej procedury.

Konkludując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż pismo Referatu Kontroli Wewnętrznej i Przeciwdziałania Korupcji Izby Celnej z dnia [...] r. polecające wszczęcie postępowania dyscyplinarnego bezspornie było pierwszą wiadomością, z której Naczelnik Urzędu Celnego jako organ dyscyplinarny miał faktycznie realną możliwość i uzyskał wiedzę pozwalającą na zainicjowanie postępowania wyjaśniającego i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego.

Mając na względzie podane przez stronę tezy stanowiące o dokonaniu przez organ dyscyplinarny I instancji w istocie dowolnej, subiektywnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, tj. wbrew wymogom określonym w art. 7 kpk, co doprowadziło do niemożności ustalenia jednoznacznie winy obwinionego, Dyrektor Izby Celnej dokonał analizy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, po czym stwierdził, że zarzuty obwinionego dotyczące dowolnej, subiektywnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ dyscyplinarny I instancji, są zdecydowanie chybione i nietrafne. Należy stwierdzić, w oparciu o dyspozycje przepisu art. 170 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, że odstąpienie przez Naczelnika Urzędu Celnego od przeprowadzenia wniosków dowodowych w zakresie interpretacji terminu "powzięcia wiadomości" i przesłuchania w charakterze świadków administratorów systemów informatycznych, było logiczne i zasadne. Bezdyskusyjnym bowiem jest fakt, iż okoliczność, która miała być udowodniona, została już udowodniona. Reasumując, Dyrektor Izby Celnej w ustalonym stanie faktycznym i prawnym uznał, iż podnoszone tezy przez obwinionego, tj. dotyczące wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z naruszeniem przepisu art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, oraz dotyczące naruszenia przez organ dyscyplinarny I instancji zasad postępowania, nie znajdują w niniejszej sprawie poparcia dowodowego.

W kwestii podniesionej przez stronę w zakresie wstrzymania wypłaty nagrody rocznej za rok [...] r. organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 155 ust. 6. Ustawy o Służbie Celnej przyznanie nagrody rocznej zawiesza się, jeżeli przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie kanie, karne skarbowe lub dyscyplinarne o czyn popełniony w roku kalendarzowym, za który nagroda jest przyznawana - do czasu zakończenia tego postępowania.

Natomiast kwestia możliwości zatarcia wymierzonej kary dyscyplinarnej upomnienia została uregulowana dyspozycjami określonymi w art. 183 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Kara dyscyplinarna wskazana w art. 167 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.

Pismem z dnia [...] r. J.K. złożył skargę na ww. orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie: przepisów ustawy o Służbie Celnej, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów kodeksu postępowania karnego. Skarżący wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego wypłaty pełnej kwoty nagrody rocznej za [...] r.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 Nr 270 z późn. zm.), sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, to jest ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, a oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości zaskarżonych rozstrzygnięć, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga J.K. jest zasadna, albowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego zostały wydane z naruszeniem prawa.

W rozpatrywanej sprawie, zadaniem Sądu była kontrola zgodności postępowania dyscyplinarnego, w trakcie którego zapadło zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, z obowiązującymi przepisami prawa, tj. sprawdzenie, czy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą, oraz przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159).

Zgodnie z art. 166 ustawy funkcjonariusze celni podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa (pkt 1).

Sama ocena wagi naruszenia obowiązków służbowych i dobór adekwatnej do nich kary należy do organów dyscyplinarnych, bowiem sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt. II SA/Bk 357/09).

Stosownie do treści art. 175 ust. 1 ustawy postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, dotyczącego ustaleń organów orzekających, co do faktów mających znaczenie dla oceny, czy nastąpiło przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nie można ich uznać za pozbawione uchybień.

Jak wynika z akt sprawy, organy orzekające przyjęły, że organ dyscyplinarny, tj. Naczelnik Urzędu Celnego, powziął wiadomość o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych w dniu [..,] r., tj. w dniu otrzymania pisma z Referatu Kontroli Wewnętrznej i Przeciwdziałania Korupcji Izby Celnej z dnia [...] r., polecającego wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego.

Tymczasem, jak wynika z pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), ze względu na niedostosowanie się do pracy zgodnie z obowiązującymi procedurami w dniu [...] r. odebrano skarżącemu i kilku innym funkcjonariuszom celnym dostęp do Internetu. Z treści przedmiotowego pisma wynika, że w ramach obowiązujących procedur, których nieprzestrzeganie stanowiło przyczynę odebrania wskazanym funkcjonariuszom dostępu do Internetu, zakazane było m.in. wykorzystywanie Internetu i poczty elektronicznej do celów innych niż służbowe, a w szczególności: powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne. Pismo to zostało przesłane drogą elektroniczną do Naczelnika Urzędu Celnego.

Uznać tym samym należy, że organ dyscyplinarny, tj. organ pierwszej instancji, powziął wiadomość o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych już w dniu [...] r., a nie jak stwierdził organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia – dopiero w dniu [...] r. W konsekwencji przyjęcie w zaskarżonym orzeczeniu, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które nastąpiło w dniu [...] r., miało miejsce z zachowaniem terminu określonego w art. 175 ust. 1 ustawy, jest niezgodne z faktami wynikającymi z zebranych w sprawie dowodów. Na marginesie wskazać należy, że informację o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych poprzez korzystanie przez niego z portali i stron internetowych do celów innych niż służbowe, organ pierwszej instancji mógł powziąć również z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej i Urzędach Celnych z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych).

Niezależnie od powyższego, przyznać trzeba rację skarżącemu, że ocena dowodów zebranych w sprawie, dokonana przez organy orzekające, wykracza poza zakres wynikający z przepisów art. 7 i 170 kpk, mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie zgodnie z dyspozycją art. 187 ustawy, skoro z jednej strony oddalono wniosek dowodowy złożony przez skarżącego dotyczący interpretacji zwrotu "powzięcie wiadomości", a jednocześnie dopuszczono dowody wykazujące przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierzał udowodnić, tj. dowody, z których miało wynikać, że przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie nastąpiło.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów orzekających będzie wyczerpujące zebranie i wszechstronne rozważenie materiału dowodowego na okoliczność wyjaśnienia, czy w sprawie zachodzi przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Dopiero wyjaśnienie i rozważenie tej okoliczności może stanowić podstawę do dalszych ustaleń, co do konieczności zastosowania w rozpatrywanej sprawie środka dyscyplinarnego wobec skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 tej samej ustawy.