Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1432/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 na rozprawie sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania projektu budowlanego robót zabezpieczających skarpę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. O. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lipca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145), uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia

24 lutego 2014 r. znak [...] nakazującej R. F. oraz K. B. wykonanie projektu budowlanego robót zabezpieczających skarpę, jak również wykonanie niezwłocznie niezbędnych prac zabezpieczających skarpę i odwodnieniowych od strony działki nr [...], stanowiącej własność J. O., oraz przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 11 września 2012 r. na wniosek J. O., zostało wszczęte przez Wójta Gminy [...] postępowanie administracyjne na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne w sprawie o przywrócenie stosunków wodnych na gruntach do stanu pierwotnego w związku z prowadzeniem prac ziemnych na działkach nr [...] i [...] w B..

Na wizji w terenie w dniu 28 września 2012 r., w której udział wzięli zainteresowani właściciele działek, spisano protokół i wykonano zdjęcia terenu.

Na podstawie zebranych materiałów Wójt Gminy [...] w dniu

10 października 2012 r. wydał decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania, która wskutek odwołania J. O. została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 stycznia 2013 r. znak [...].

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, na wniosek J. O. Wójt Gminy [...] pismem z dnia 19 lutego 2013 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. o dokonanie kontroli wykonywania robót budowlanych na dz. nr [...] i [...] w B.. Do dnia wydania decyzji z dnia 24 lutego 2014 r. organ I instancji nie otrzymał stanowiska PINB.

Zgodnie z zaleceniami SKO, Gmina [...] zobowiązała się wykonać ekspertyzę geotechniczną w miejscu powstałej skarpy na dz. nr [...], [...] i [...] w B. celem uzyskania opinii i zaleceń dotyczących stabilności skarpy, natomiast właściciele działek nr [...] i [...] do dostarczenia projektów budowlanych i kserokopii decyzji pozwolenia na budowę w terminie do dnia

16 kwietnia 2013 r.

Gmina [...] zleciła Przedsiębiorstwu Geologicznemu S.A. w K. wykonanie ekspertyzy geologicznej dotyczącej warunków gruntowo-wodnych na działkach nr [...] i [...] w B. wraz z wnioskami dotyczącymi zabezpieczenia skarpy przed osunięciem.

W trakcie prac geologicznych firma napotkała na trudności w dostępie do terenu badań na działce nr [...] (brak zgody właściciela na wejście w teren), w związku z tym nie wykonano otworów geotechnicznych w tym rejonie.

W grudniu 2013 r. Gmina [...] otrzymała w/w ekspertyzę, z której m.in. wynikało, że zwiększenie wysokości skarp wpływa negatywnie na jej stateczność, a w okresach intensywnych i długotrwałych opadów lub wiosennych roztopów może dojść do oberwania skarpy i jej osunięcia. Celem wyeliminowania osunięć gruntu na skarpie zaleca się wykonanie muru oporowego, który podtrzymywałby znajdujące się w jej obrębie grunty lub opcjonalnie można rozważyć możliwość zabezpieczenia jej przy pomocy geosyntetyków. Bezwzględnie konieczne jest wykonanie drenażu, który będzie odprowadzał wody z terenu skarpy oraz obszaru powyżej. Należy unikać prowadzenia robót w trakcie okresów o dużym nasileniu opadów.

Decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. znak [...] Wójt Gminy [...] nakazał R. F. – właścicielowi działki nr [...] oraz K. B. – właścicielce działki nr [...] wykonanie projektu budowlanego robót zabezpieczających skarpę (jeżeli zakres prac tego wymaga) oraz wykonanie niezwłocznie niezbędnych prac odwodnieniowych i zabezpieczających skarpę od strony działki nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. F., wskazując na naruszenie norm prawa materialnego (art. 29 Prawa wodnego) oraz przepisów proceduralnych.

Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 28 lipca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 24 lutego 2014 r. znak [...] i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne stanowi, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Wydanie takiej decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju np. może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: utwardzenie dojazdów, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, brak konserwacji urządzeń wodnych, budowa ogrodzenia).

Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy, konieczne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała także zmianę stanu wody na jego gruncie, a to z kolei wyrządziło szkodę gruntom sąsiednim.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom jedynie wtedy, gdy po pierwsze stwierdzi naruszenie stosunków wodnych na gruncie oraz, po drugie, stwierdzi szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.

Z kolei szkodliwe wpływanie na grunty oznacza powstanie konkretnej szkody na gruncie sąsiednim spowodowanej zmianą stosunków wodnych na gruncie. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym pojęcie zmian, które "szkodliwie wpływają" na grunty sąsiednie nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem konkretnej szkody dającej się zauważyć np. w trakcie oględzin przeprowadzonych jednorazowo (zob. wyrok WSA w Lublinie z 25 listopada 2010 r., II SA/Lu 594/2010). Szkodliwe oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie może być bowiem procesem długotrwałym, wymagający obserwacji, niejednokrotnie niedający się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. II SA/Bk 609/2008).

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym reprezentowany jest pogląd, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego opinia biegłego jest zasadniczo niezbędna. Opinię powinna sporządzić osoba posiadająca wiedzę z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych (wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. II SA/Lu 761/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 maja 2010 r. sygn. II SA/Kr 320/10, wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2011 r. sygn. II SA/Kr 140/11).

Organ odwoławczy podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż na badanych nieruchomościach nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, natomiast istnieje możliwość obsunięcia się skarpy. Wójt Gminy [...] zlecił zatem wykonanie ekspertyzy geologicznej Przedsiębiorstwu Geologicznemu w K. S.A. dotyczącej warunków gruntowo - wodnych na działkach nr [...] i [...] w B. wraz z wnioskami dotyczącymi zabezpieczenia skarpy przed osunięciem.

W analizowanej sprawie taka ekspertyza geologiczna została wykonana i znajduje się w aktach sprawy. Niemniej, jak słusznie zostało podniesione w odwołaniu, ekspertyza ta nie odpowiada na pytania postawione w związku z treścią art. 29 Prawa wodnego. Zawiera następujące stwierdzenia "zwiększenie wysokości skarpy wpływa negatywnie na jej stateczność, a w okresie intensywnych i długotrwałych opadów lub wiosennych roztopów zaleca się wykonanie muru oporowego, który podtrzymywałby znajdujące się w jej obrębie grunty oraz opcjonalnie można rozważyć możliwość zabezpieczenia jej przy pomocy geosyntetyków. Bezwzględnie konieczne jest wykonanie drenażu, który będzie odprowadzał wody z terenu skarpy oraz obszaru powyżej". Ustalenia zawarte w przedmiotowej ekspertyzie nie mają znaczenia dla postępowania z zakresu stosunków wodnych. Nie wynika z niej, że zwiększenie wysokości skarpy wpłynęło na zmianę stosunków wodnych na działkach [...] i [...] i w konsekwencji wywołuje szkody na działce J. O.. Z ekspertyzy wynika, zdaniem SKO, wstępny wniosek, że to właściciel działki nr [...] J. O. wskutek zaniechania wykonania drenażu własnej nieruchomości zalewa skarpę i nieruchomość R. F. (działka nr [...] i [...]). Kwestie te winny być wyjaśnione w ponownie podjętym postępowaniu.

Dokonanie ustaleń faktycznych niezbędnych dla prawidłowego zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne powinno nastąpić zgodnie z regułami postępowania administracyjnego określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania nie ustalono, że na badanych nieruchomościach doszło do zmiany stanu wody na gruncie, nie ustalono, że ewentualna zmiana stanu wody na gruncie R. F. powoduje szkody w nieruchomości sąsiedniej, czyli w nieruchomości J. O.. Organ

I instancji skonstatował badaną sytuację jako naruszenia z zakresu prawa budowlanego, a nie prawa wodnego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do WSA w Krakowie J. O., wskazując na naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne.

W uzasadnieniu wskazał, że jego nieruchomość, sąsiadująca ze skarpą na działkach nr [...] i [...] jest zagrożona osunięciem się skarpy wskutek wykonania prac ziemnych przez R. F. i K. B.. W jego ocenie, osoba odpowiedzialna za zmiany ukształtowania terenu powinna wykonać drenaż, który będzie odprowadzać wodę zarówno ze skarpy, jak i z obszaru znajdującego się powyżej skarpy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec uzasadnionych podstaw, skargę należało uwzględnić, a zaskarżoną decyzję organu II instancji uchylić.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu pod względem legalności została poddana decyzja kasacyjna SKO w [...], podjęta na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 2014 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z

2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.).

Wskazać przy tym należy, że "rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się (...) do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1332/13).

Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, decyzję kasacyjną można wydać tylko wówczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis wyróżnia zatem dwie przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasacyjnej: wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania oraz wystąpienie konieczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Chodzi tu zatem o naruszenie przez organ I instancji przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające w stopniu uniemożliwiającym sanowanie w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Niewątpliwie przesłankę wydania decyzji kasacyjnej wyczerpuje całkowity brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, jak też takie naruszenie przepisów postępowania, które pozwala uznać sprawę za niewyjaśnioną całkowicie, takie jak brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy, brak dopuszczenia obligatoryjnego dowodu czy niezapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom postępowania.

W ocenie Sądu, z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem postępowaniu przeprowadzonemu przez organ I instancji nie można przypisać naruszenia przepisów postępowania, a wynik postępowania wyjaśniającego w dostateczny sposób uzasadniał rozstrzygnięcie podjęte przez Wójta Gminy [...] w decyzji z dnia 24 lutego 2012 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy na normatywną podstawę orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, którą stanowi przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej w skrócie P.w.). Zgodnie z powołanym przepisem, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 art. 29).

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2), zaś jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 P.w.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać wniosek, skądinąd sprzeczny z powołaną w niej podstawą prawną (art. 29 ust. 1 P.w.), jakoby ustalenia organu I instancji nie dawały podstaw do przyjęcia, że w sprawie istotnie chodzi o naruszenie stosunków wodnych. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że "organ

I instancji skonstatował badaną sytuację jako naruszenia z zakresu prawa budowlanego, a nie prawa wodnego".

Sąd nie podziela powyższego stanowiska SKO w [...], wskazując, że ze zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego, w tym zwłaszcza ze znajdującej się w aktach sprawy "Ekspertyzy geologicznej dotyczącej warunków gruntowo-wodnych na działkach nr [...] i [...] w B. (...)", której przedmiot, co istotne, dotyczy warunków gruntowo-wodnych i wykonanej na zlecenie Gminy [...] - jednoznacznie wynika, iż wskutek działań na ww. działkach, polegających m.in. na niwelacji skarpy nastąpiła zmiana w stosunkach wodnych w ich obrębie. To, że potencjalnie zmiana ta może powodować następstwa w zakresie regulowanym przepisami budowlanymi, jest rzeczą odrębną i pozostaje poza polem oceny w niniejszej sprawie.

Przepis art. 29 ust. 1 P.w. statuuje generalny zakaz zmiany stanu wody na gruncie. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1396/13, "stan wody na gruncie, o którym mowa w art. 29 p.w., to stan rozumiany jako pewien stan faktyczny - zarówno naturalny, jak i czasami powstały w wyniku legalnego zagospodarowania terenu". Z kolei, spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy hydrologicznymi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1076/13). Z przepisu art. 29 P.w. wynika zatem, że jeżeli – mimo zakazu – właściciel zmienił stan wody na swoim gruncie, a zmiana ta nastąpiła ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to stosowny organ administracji uprawniony jest do nakazania mu m.in. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 P.w.).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, działania właścicieli działek sąsiednich nr [...] i [...] polegającej na zniwelowaniu skarpy spowodowały zmianę stanu wody, przy czym zmiana ta istotnie wpływa na grunt sąsiedni, tj. działkę nr [...] w sposób szkodliwy.

Po pierwsze, z powołanej wyżej ekspertyzy wynika, że skarpa przed niwelacją była naturalnie stosunkowo łagodna, natomiast działania właścicieli działek nr [...] i [...], na których skarpa jest posadowiona spowodowały sztuczne zwiększenie jej wysokości do 3-5 m. Opisane działania mają ten skutek, że ww. działki nie mają obecnie odwodnienia i woda spływa bezpośrednio po ich powierzchni w dół stoku, powodując naruszenie stateczności gruntu, również z racji cech budujących go utworów spoistych, wyjątkowo podatnych na działanie wody. To zaś w konsekwencji prowadzić może do powstania koryta wzdłuż podnóża skarpy, w którym w okresach występowania niekorzystnych zjawisk hydrometeorologicznych, gromadzić się będzie woda. W tym stanie rzeczy, uzasadniony jest, zdaniem Sądu, wniosek, że wskutek działań właścicieli gruntu doszło do zmiany stanu wody na gruncie.

Po drugie, opisana wyżej zmiana szkodliwie wpływa na działkę nr [...] położoną powyżej, stanowiącą własność skarżącego J. O.. Wpływ ten polega na potencjalnym zagrożeniu stabilności gruntu na tej działce i groźbie jego osunięcia z powodu ciągłego nawodnienia podnóża skarpy wodą stojącą, której swobodny odpływ jest uniemożliwiony. Trafnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 23/13, który to pogląd Sąd w niniejszym składzie w zupełności podziela, że "szkoda w rozumieniu przepisu art. 29 p.w. może być również hipotetyczna tj. mogąca wystąpić w przyszłości, jeżeli jest to możliwość w określonych okolicznościach realna (np. przy wyjątkowo intensywnych opadach). Może też polegać na intensyfikacji niekorzystnego oddziaływania spływu wód związanego z ukształtowaniem terenu".

Na marginesie, wskazać przy tym można, że obowiązek nałożony na właściciela działki nr [...] decyzją organu I instancji w niniejszej sprawie jest spójny z faktem, iż z zalegającej w aktach sprawy dokumentacji projektowo-budowlanej obiektu przeznaczonego do budowy na tej działce wynika, że nie przewidziano dla tej inwestycji realizacji instalacji odwadniającej. Skoro zaś w zdeterminowanej warunkami geologiczno-hydrologicznymi sytuacji faktycznej udowodniony został wpływ niwelacji skarpy na zmianę stanu wody na gruncie, uzasadnione jest nakazanie wykonania urządzeń, które zapobiegną szkodom.

Reasumując powyższe, wskazać należy, wbrew opinii SKO w [...] wyrażonej w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji w dostateczny sposób wykazał zaistnienie przesłanek zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 P.w., a ewentualne wątpliwości, SKO w [...] może usunąć za pośrednictwem art. 136 k.p.a. przez uzupełnienie w/w ekspertyzy. Stąd nie zachodzi konieczność uzupełniania postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie mającym znaczenie dla sprawy przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie udowodniło ponadto, aby Wójt Gminy [...] dopuścił się przy wydawaniu naruszenia przepisów postępowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy został zebrany z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a., tj. przez podjęcie wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zbędne było, zdaniem Sądu, sięganie po dowód z opinii innego biegłego, którego zaniechanie zarzuca organowi I instancji SKO w [...], skoro już z powołanej ekspertyzy jednoznacznie wynika, że w sprawie wystąpiła zawiniona przez podmioty zobowiązane decyzją Wójta Gminy [...] do dokonania określonych czynności zmiana stanu wody na gruncie, wpływająca szkodliwie na grunt sąsiedni. W kontekście zasady szybkości postępowania, wyrażonej w art. 12 K.p.a. oraz stanu faktycznego sprawy (możliwość nagłego osunięcia się skarpy wskutek działań wody), organ I instancji postąpił prawidłowo, uznając za przesądzone okoliczności uzasadniające rozstrzygnięcie na podstawie art. 29 ust. 3 P.w.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się naruszenia przepisu art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy Wójtowi Gminy [...] nie można było przypisać naruszenia przepisów postępowania ani braków w koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy, uzasadniających powtórne przeprowadzenie postępowania.

Końcowo stwierdzić należy, że Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ustalenia zawarte w ww. ekspertyzie geologicznej nie mają znaczenia dla postępowania z zakresu stosunków wodnych, a wnioskiem z niej wypływającym jest to, że właściciel działki nr [...] wskutek zaniechania wykonania drenażu własnej nieruchomości zalewa skarpę i nieruchomości położone poniżej. Z powołanego przepisu art. 29 P.w. jednoznacznie wynika, że obowiązki przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom mogą być nałożone na "sprawcę" zmiany stanu wody, tj. na właściciela gruntu, który swoim działaniem spowodował taką zmianę na swoim gruncie. Istotny jest tu zatem związek przyczynowy pomiędzy działaniem właściciela a zmianą stanu wody na jego gruncie. Tymczasem skarżący J. O., właściciel działki nr [...] nie prowadził, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, żadnych działań, którym można by przypisać skutek w postaci zmiany stanu wody na jego gruncie. Nieuprawnione w związku z tym są sugestie organu II instancji, jakoby przedmiotem analizy i rozstrzygnięcia organu I instancji winny być także obowiązki nałożone na właściciela działki [...]. Fakt, iż ekspertyza rekomenduje wykonanie drenażu na ww. działce, nie oznacza konieczności procesowego objęcia tej okoliczności władczym działaniem administracji w sytuacji, gdy to nie działka nr [...] i działania właściciela zmieniające stan wody na jej gruncie były przedmiotem postępowania przed organem I instancji.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie art. 205 P.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 461) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.