Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 399/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie WSA Małgorzata Jużków asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant st. sekr. Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję;


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r., doręczonym [...] r. D. i M. S., Prezydent Miasta R. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany powierzchni działki położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie numerem [...] obręb M., zapisanej w księdze wieczystej nr [...] na własność D. i M. małżonków S. W zawiadomieniu podano, że w trakcie prowadzonych prac związanych z modernizacja operatu ewidencyjnego, mających na celu m.in. wykonanie numerycznego opisu granic przedmiotowej nieruchomości za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, wykryto błąd rachunkowy w operacie pomiarowym z roku 1960, dotyczącym podziału nieruchomości, w wyniku którego powstałą działka nr [...] (po przenumerowaniu [...]). Aby utrzymać operat ewidencyjny w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, konieczne było wszczęcie postępowania. Akta sprawy nie potwierdzają przesłania analogicznego zawiadomienia dla A. i A. P.

Dnia [...] r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, z której sporządzono protokół. Na rozprawie byli obecni zarówno małżonkowie P., jak i S. D. i M. S. wyrazili zgodę na zmianę powierzchni ich działki, z dotychczasowej pow. 0.2256 ha na 0.2444 ha (przybytek 0.0188 ha). Natomiast A. i A. P. nie wyrazili zgody na zmianę powierzchni ich działki z dotychczasowej 0.0902 ha na nową 0.0723 ha (ubytek 0.0179), ze względu na płacone w poprzednich latach podatki oraz dane dotyczące powierzchni, figurujące w księdze wieczystej. W związku z wynikiem rozprawy, poinformowano strony, że wydane zostaną decyzje, zmieniające powierzchnie działek, zgodnie z dokonaną analizą materiałów źródłowych, powstałych podczas podziału nieruchomości dokonanego w roku 1960 przez uprawnionego geodetę, podczas której wykryty został błąd rachunkowy.

Decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta R., zatwierdził zmianę powierzchni działek położonych w R. przy ul. [...] w ten sposób, że w punkcie 1 decyzji, działce stanowiącej własność M. i D. S., zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb M. o dotychczasowej powierzchni 0.2256 ha, nadał nową powierzchnię 0.2444 ha. Natomiast w punkcie 2 decyzji, działce stanowiącej własność A. i A. P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb M. o dotychczasowej powierzchni 0.0902 ha, nadał nową powierzchnię 0.0723 ha. Jako podstawa prawna podany został art. 20 i 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 44 pkt 2 , § 47 ust. 3 i § 61 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454).

W decyzji zastrzeżono, że zmiana powierzchni działek nie wpływa na zmianę położenia punktów granicznych i przebieg linii granicznych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w toku prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów, dokonano numerycznego opisu granic wymienionych działek i stwierdzono niedopuszczalne różnice w ich powierzchni. Szczegółowa analiza operatu sporządzonego w roku 1960 na potrzeby postępowania podziałowego, w efekcie którego powstały wymienione działki, wykazała błąd rachunkowy, który polegał na błędnym obliczeniu powierzchni nowych działek. Uwzględniając wskazane okoliczności, uznano zmianę powierzchni działek za konieczną i zasadną.

Odwołanie od decyzji złożył A. P., który nie zgodził się na korektę powierzchni, podając że działka o zmniejszonej powierzchni stanie się bezużyteczna na cele budowlane. Nadto podniósł, że w jego ocenie nie chodzi o błąd rachunkowy, ale zmniejszenie powierzchni działki.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że projekt modernizacji ewidencji gruntów miasta R. został uzgodniony w Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Przeprowadzone postępowanie oceniono jako staranne, pozwalające na wyjaśnienie różnicy powierzchni działki nr [...] i zasadności wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów. Podano, że zapis zawarty w dziale I księgi wieczystej wynika z danych ewidencji gruntów, a określenie powierzchni nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dokonana zmiana nie ma nadto znaczenia dla położenia punktów granicznych i przebieg linii granicznych.

W skardze złożonej do Sądu A. P. wyraził swój sprzeciw wobec wydanego rozstrzygnięcia i brak zrozumienia dla jego podstaw. Powołał się na konstytucyjnie gwarantowane prawo własności i zaprotestował przeciwko próbie wywłaszczenia. Podał, że w posiadanie działek [...] i [...] o łącznej pow. 22 a. i 55 m2, wszedł wraz z żoną na podstawie notarialnej umowy darowizny z dnia [...] r. Zasugerował, że wyrządzona została mu szkoda niestarannym działaniem organów geodezyjnych, która winna zostać naprawiona.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze względu na zarzuty podniesione przez skarżącego. Organy obu instancji zastrzegały w wydanych decyzjach, że wprowadzana zmiana nie wpływa na przebieg linii granicznych i stosunki własnościowe. Nie jest zatem uzasadniony zarzut, że zaskarżona decyzja doprowadza do skutku wywłaszczenia czy naruszenia prawa własności lub faktycznego ubytku gruntu, będącego w posiadaniu skarżącego. Kwestia zaś wysokości płaconych podatków i zarzut wyrządzenia szkody poprzez pobieranie ich w wysokości odpowiadającej danym z ewidencji gruntów, nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Nieskuteczny jest też zarzut utraty przez działkę walorów użytkowych, skoro dokonana zmiana nie ma wpływu na przebieg linii granicznych i stan stosunków własnościowych.

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. nr 38, poz. 454). Do zadań starosty, związanych z prowadzeniem ewidencji, należy m. in. jej modernizacja. Przepis § 55 pkt 2 rozporządzenia określa, że modernizację stanowi zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych, podejmowanych w celu m. in. modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Działania modernizacyjne wykonuje się w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego, na zasadach i w trybie uregulowanym w § 45-49 rozporządzenia, dotyczącym aktualizacji operatu. Danymi ewidencyjnymi, dotyczącymi działki ewidencyjnej, jest m. in. pole jej powierzchni. Przepis § 61 rozporządzenia stanowi, że numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Na podstawie tych współrzędnych, zgodnie z § 62 rozporządzenia, oblicza się pole powierzchni działki ewidencyjnej i określa je w hektarach z dokładnością do 0,0001. Podane przepisy stanowią zatem podstawę dla właściwych organów, do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym. Źródłami danych, będących podstawą do dokonania zmian, mogą być m. in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (§ 35 pkt 1 ). W zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych, dokumentami tymi jest przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja, sporządzona m. in. w celu podziału nieruchomości (§ 36 pkt 2). Zgodnie z art. 9 dekretu z dnia 13 czerwca 1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej, obowiązującego w dacie przeprowadzonego podziału geodezyjnego w roku 1960, wykonawcza robót geodezyjnych i kartograficznych był zobowiązany po ich wykonaniu, do przekazania sporządzonych materiałów właściwym organom państwowej służby geodezyjnej. Materiały te, powstałe dla potrzeb podziału nieruchomości i wydzielenia działek będących przedmiotem postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, jak wynika z akt sprawy, znajdują się w dyspozycji właściwego organu administracji, i były podstawą orzeczonej zmiany. Organ obu instancji uznały bowiem, że materiały te zawierają błąd rachunkowy, dotyczący obliczenia powierzchni działek.

W tym miejscu należy zaznaczyć że prowadzone postępowanie dotyczące powierzchni przedmiotowych działek, nie dotyczyło sprostowania treści dokumentu czy jakiegoś rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim było ono wadliwe, lecz ustalenia powierzchni działek w oparciu o zasady wskazane w przepisach (z uwzględnieniem współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych) i posiadane dokumenty. Decyzja, jako akt administracyjny, ma charakter indywidualny i konkretny. Skierowana jest zatem do oznaczonego nazwą indywidualną adresata i dotyczy konkretnego rozstrzygnięcia. Poddana kontroli decyzja wskazywała na swego adresata oraz określała przedmiot postępowania. Treść decyzji nie wskazuje jednak, w ocenie Sądu, w jaki sposób organ określił nową powierzchnię działek. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdza, że uprzednie obliczenie powierzchni uznano za błędne. Z akt sprawy i treści decyzji nie wynika jednak, w jakim momencie błąd ten się pojawił, które z przeliczeń było wadliwe i co było powodem tej wadliwości. Również co do obliczenia nowej powierzchni działek, na podstawie akt i uzasadnienia decyzji, nie można stwierdzić, jak została ona obliczona i czy nie jest to obliczenie wadliwe. Powoduje to, że z jednej strony, że wydana decyzja nie poddaje się weryfikacji Sądu, jej prawidłowość zależy bowiem nie tylko od tego, czy organ był uprawniony do podjęcia kreślonych działań, lecz również, czy wykonał je zgodnie z regułami. Z drugiej zaś strony umożliwia postawienie decyzji zarzutu arbitralności, brak jest bowiem dowodu na sposób przeprowadzenia obliczeń, w tym na przyjęte współrzędne, wynikające z numerycznego opisu granic działek. Informacje i wyjaśnienia, o których mowa powyżej, winny były znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, albowiem zgodnie z art. 107 k.p.a. winno ono zawierać wskazanie faktów, na których organ się oparł, przyczyn, z których odmówił innym dowodom wiarygodności oraz wyjaśnienie podstawy prawnej, nie tylko w zakresie legitymacji prawnej do wydania decyzji, lecz także co do zasadności podjętego, konkretnego rozstrzygnięcia ( w tym przypadku, podstaw i sposobu określenia nowych powierzchni działek).

Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 P.p.s.a.