Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 729/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 5,  art.  6
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.
article: art.  151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 2, art. 3 art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa"), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej "k.p.a."), przyznano B. K. (dalej "skarżąca") dodatek mieszkaniowy w kwocie 96, 72 zł. miesięcznie na okres od 1 maja do 31 października 2016 r., przy czym cała kwota przekazywana miała być na konto zarządcy domu do 10-go dnia każdego miesiąca. W jej uzasadnieniu organ podał, że skarżąca spełnia kryteria do przyznania dodatku mieszkaniowego oraz przedstawił sposób jego wyliczenia z uwzględnieniem różnicy pomiędzy wydatkami a osiąganym w miesiącach: styczeń, luty, marzec 2016 r. dochodem.

W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości, w oparciu o dochód netto a nie brutto. Akcentowała, że jest osobą chorą niezdolną do pracy o trudnej sytuacji materialnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ze złożonego w dniu 29 kwietnia 2016 r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i zajmuje lokal o powierzchni 34,09 m² Zadeklarowany dochód w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 2 643,46 zł., czyli 881,15 zł. miesięcznie. Najniższa emerytura na dzień złożenia wniosku wynosiła 882,52 zł., a 175% tej kwoty wynosi 1 544,48 zł. Zatem zadeklarowany dochód, w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyniósł 2.643,46 zł. i nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu. Ponadto, nie została przekroczona normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego, która dla 1 osoby wynosi 35 m² (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). Organ wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie prawo do dodatku mieszkaniowego należało ustalić zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 6 ustawy, albowiem skarżąca nie zamieszkuje w zasobach mieszkaniowych Gminy B.. Podał, że stawkę za 1 m² obliczono zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie zmiany stawek czynszu za lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego Gminy B.. W § 1 tego zarządzenia ustalono stawkę bazową najmu 1 m² powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych w wysokości 1,39 % wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m² powierzchni użytkowej budynków podanego w Obwieszczeniu Wojewody [...] z dnia [...]r. (3.140 zł.). Dodatkowo, na podstawie § 13 uchwały Rady Miejskiej w Będzinie w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Miasta B. zastosowano czynniki podwyższające i obniżające. Tak wyliczona stawka bazowa 3.140 zł. x 1,39% : 12 wynosi 3,64 zł. przy zastosowaniu wskaźników: 0,95 - położenie lokalu w budynku, 0,65 - wyposażenie lokalu, 1,00 - strefa zamieszkania stanowi kwotę 2,25 zł. za 1 m². W dalszej kolejności pomnożono 2.25 zł. x 34,09 m², co dało kwotę 76,70 zł., łącznie z pozostałymi opłatami (woda - 13,41 zł., odbiór nieczystości stałych i płynnych - 14,60 zł. i odpady komunalne - 13,23 zł.). Ogółem wydatki określono w wysokości 117,94 zł. i zostały one powiększone o kwotę ryczałtu z tytułu braku centralnego ogrzewania - 94,34 zł., centralnie ciepłej wody - 11,07 zł., instalacji gazu przewodowego - 5,54 zł., wobec powyższego wszystkie wydatki skarżącej wynoszą 228.89 zł. i taką ich wysokość organ uwzględnił przy obliczaniu kwoty dodatku mieszkaniowego. Nadmienił, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę miedzy wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez skarżącą, co stanowi kwotę 96,72 zł. (228,89 zł. - 15% z kwoty 881,15 zł., tj. 132,17 zł. = 96,72 zł.).

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach osobistej skardze, skarżąca wyraziła niezadowolenie z treści podjętego w jej sprawie rozstrzygnięcia. Podniosła, że nieprawidłowo ustalono wysokość jej dochodu, albowiem od dochodu winna mieć większe odliczenia z uwagi na brak oświetlenia, tj. 20 punktów procentowych, o których mowa w art. 6 ust. 10 ustawy oraz powołała się na trudną sytuację życiową i mieszkaniową, domagając się zwiększenia wysokości przyznanego jej dodatku mieszkaniowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy też narusza zasady współżycia społecznego. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p,p,s,a"), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Przy czym, stosownie do postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W następstwie rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przyjdzie zaznaczyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego na okres od 1 maja do 31 października 2016 r. w wysokości 96, 72 zł. miesięcznie.

Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm., zwanej jak dotychczas "ustawa"). Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Z kolei przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego - w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, wynosi ona 35 m². Natomiast po myśli art. 6 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Ponadto należało odnotować, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:

- wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,

- opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Sąd podzielił argumentację organów administracji i przyjęte przez nich wyliczenia do obliczenia wysokości przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 34,09 m², a więc niższej od powierzchni normatywnej przypadającej dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (35 m²). Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, na który składa się renta wyniósł 2 643, 46 zł., a więc miesięcznie 881,15 zł., co potwierdzają przekazy pocztowe potwierdzenia wypłaty oraz złożone w deklaracji o wysokości dochodów oświadczenie skarżącej. Dalej z akt wynika, że wydatki na mieszkanie przyjęto w wysokości 117,94 zł., zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy, do poziomu obowiązującego w lokalach wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy uwzględniając stawkę czynszu w wysokości 2,25 za m² dla takiego lokalu oraz wykazane we wniosku przez zarządcę budynku wydatki za wodę, odbiór nieczystości oraz odpady komunalne w kwocie 117,94 zł. W związku z tym, że w zajmowanym mieszkaniu skarżąca nie posiada centralnej ciepłej wody, centralnego ogrzewania oraz instalacji gazowej kwotę tą powiększono o ryczałt ustalony zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817) kolejno w kwotach: 94,34 zł. (c.o.), 11,07 zł. c.w.) oraz 5,54 zł. (inst. gazowa). Wobec tego prawidłowo określono kwotę wydatków przypadających na powierzchnię użytkową mieszkania w wysokości 228, 89 zł. Następnie przy ustaleniu wysokości należnego dodatku mieszkaniowego organy prawidłowo uwzględniły udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania. Jako, że średni miesięczny dochód skarżącej nie przekroczył 150% kwoty najniższej emerytury, przy określeniu tego udziału, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, wzięto pod uwagę 15% dochodów. Ponieważ, zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego w przypadku, gdy powierzchnia mieszkania jest mniejsza od powierzchni normatywnej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, traktuje się jako różnicę między wydatkami ponoszonymi za ten lokal, czyli według ustalenia kwotą 228,89 zł., a udziałem własnym, czyli 15% z kwoty średniomiesięcznych dochodów, stanowiącej 881,15 zł., zatem należny dodatek mieszkaniowy ustalono prawidłowej w wysokości 96, 72 zł.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze należy wskazać, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw nawet ze względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację skarżącej. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Zatem organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie. Stąd też podniesione przez skarżącą kwestie dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej nie mogły być wzięte pod uwagę, jako pozbawione znaczenia prawnego w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem uzupełniającym własne wydatki zajmującego mieszkanie. Stosownie do art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać - co do zasady - 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Organ administracji publicznej właściwy w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych, jest związany wskazaną regulacją prawną i nie może przyznać wyższego dodatku mieszkaniowego niż 70% wydatków mieszkaniowych. Nie może zatem uczynić zadość żądaniu skarżącego przyznania dodatku mieszkaniowego do 90%, czy też 100%. Ustawodawca uznał, że udział w wydatkach mieszkaniowych osoby zajmującej mieszkanie, ponoszony z uzyskanych własnych środków finansowych, powinien wynosić 30% miesięcznych wydatków. Uzyskanie środków na pokrycie udziału w wydatkach mieszkaniowych spoczywa na osobie uprawnionej do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych tylko części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania. Zakres udzielania pomocy określa ustawa, zgodnie z którą pomoc ta ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku. Rada Miasta B. nie podwyższyła, ani nie obniżyła, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa wyżej, do czego ma uprawnienie na podstawie art. 6 ust. 11 ustawy. Ponadto należy wskazać, że dla potrzeb ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych ustawodawca sformułował definicję legalną pojęcia "dochodu". Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. ednocześnie w zdaniu drugim art. 3 ust. 3 ustawodawca postanowił, że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220). Wymienił w sposób wyczerpujący świadczenia, których nie wlicza się do dochodu, w rozumieniu omawianej ustawy. W związku z powyższym należało dla potrzeb ustalenia dochodu skarżącej uwzględnić jej dochody brutto za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy. Takie też dochody z renty wykazała skarżąca w deklaracji o wysokości dochodów.

Podkreślenia wymaga, że wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu orzekającego, jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone niezależnie od sytuacji życiowej skarżącej. Organy orzekające dokonały prawidłowego obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącej.

Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w wyniku prawidłowego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności - na podstawie danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów ustawy. Wobec powyższego, skoro Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które dawałyby podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.