Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1445/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1445/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006r., sprawy ze skargi A. F., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2005r. Nr [...], w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...].05.205 r. uzupełnionym w dniu [...].05.2005 r. A. F. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie zastosowania przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). A. F. w 2004 r. wykonywał czynności w sądzie w charakterze ławnika. Za pełnione czynności otrzymywał rekompensatę pieniężną na podstawie przepisu art. 172 par. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), którą płatnik wykazał w przekazanej podatnikowi informacji PIT - 11/8B. Płatnik zakwalifikował wypłaconą rekompensatę do przychodów z osobiście wykonywanej działalności, wymienionej w art. 13 pkt 2, 3, 6 i 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik przedstawił swoje stanowisko, iż pełnienie funkcji ławnika nie nosi cech działalności na zlecenie. Płatnik powinien zakwalifikować uzyskany przez niego przychód jako przychód ze źródła: "udział w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej" (czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych). Zapytanie podatnika dotyczyło opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymanej w 2004 r. rekompensaty pieniężnej za wykonywanie czynności w sądzie w charakterze ławnika i prawidłowego zakwalifikowania tego dochodu do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Postanowieniem z dnia [...].06.2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 14 a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r., nr 8, poz. 60), stwierdził, że przedstawione przez podatnika stanowisko we wniosku jest prawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na przepis art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychody z działalności wykonywanej osobiście, wymienionej w art. 10 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Natomiast na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 cyt. ustawy, zwolnieniu od podatku dochodowego podlegają diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby dokonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280,00 zł. Na podstawie przepisu art. 172 par. 3 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnik za czas wykonywania czynności w sądzie otrzymuje rekompensatę pieniężną. Wysokość rekompensaty za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika wynosi 3 % kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego asesora sądowego. Ponadto zgodnie z art. 173 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnik zamieszkały poza siedzibą sądu otrzymuje dietę oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów. Należności otrzymywane przez ławnika, a wymienione w art. 173 cyt. ustawy podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy do wysokości nie przekraczającej miesięcznie 2280,00 zł. Natomiast rekompensatę pieniężną wypłacana ławnikom na podstawie art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych należy kwalifikować jako przychody wymienione w art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rekompensata jest świadczeniem pieniężnym mającym charakter wynagrodzenia za czynności wykonywane przez ławnika. Płatnik powinien wykazać wymienione dochody w imiennej informacji o wysokości dochodu PIT -11/8B w wierszu 7 części E.

Na powyższe postanowienie A. F. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie podatnika uzyskiwana przez niego rekompensata z tytułu pełnienia funkcji ławnika nie stanowi wynagrodzenia pieniężnego i nie podlega opodatkowaniu, a jedynie stanowi wyrównanie strat jakie występują przy wykonywaniu obowiązków obywatelskich i społecznych.

W wyniku zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 14 b § 5 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowej, decyzją z dnia 09.09.2005 r. Nr [...] odmówił zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podtrzymano w całości stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na zasadę powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52 a ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Rekompensaty otrzymywane na podstawie przepisu art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych przez ławników są zaliczane do źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich). Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy wolne od opodatkowania są wyłącznie diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280,00 zł. Zwolnienia przedmiotowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, a zatem nie można ich interpretować dowolnie ani rozszerzająco. Przychód uzyskany przez podatnika z tytułu pełnienia funkcji ławnika został prawidłowo wykazany przez płatnika w informacji PIT-11/8B, a nie w informacji PIT-R, w której wykazuje się wypłatę dochodów zwolnionych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit b i pkt 17 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Strona skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazano, iż pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędny, albowiem uzyskiwane przez ławnika rekompensaty pieniężne stanowią wynagrodzenie strat jakie występują przy wykonywaniu czynności ławnika i podlegają zwolnieniu na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzić należy, że strona skarżąca w piśmie z dnia [...].05.2005 r. uzupełnionym w dniu [...].05.2005 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie w trybie przepisu art. 14 a par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymanej w 2004 r. rekompensaty pieniężnej otrzymanej z tytułu pełnienia funkcji ławnika i zakwalifikowania tego dochodu przez płatnika w informacji PIT -11/8B.

Organy podatkowe udzielając pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego podzieliły stanowisko wyrażone przez skarżącego, odnośnie kwalifikacji uzyskanego przez niego w 2004 r. przychodu - rekompensaty pieniężnej - do źródła wymienionego w katalogu źródeł przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) na mocy, którego za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Organy podatkowe przyjęły, że rekompensaty pieniężne podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie podlegają zwolnieniu przedmiotowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały uzyskiwane przez skarżącego przychody z tytułu rekompensaty pieniężnej w związku z wykonywaniem czynności ławnika jako przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Na mocy przepisu art. 172 par. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) ławnik, za czas wykonywania czynności w sądzie, otrzymuje rekompensatę pieniężną. Wysokość rekompensaty zgodnie z par. 4 cyt. art. 172 dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 3 % kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego asesora sądowego. Na podstawie przepisu art. 173 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnicy zamieszkali poza siedzibą sądu otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza zasadę powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ustawy. Opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52 a, 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis art. 21 cyt. ustawy zawiera katalog zwolnień przedmiotowych. Enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być przez wykładnię rozszerzany. Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 17 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowym są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wynagrodzenia otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z działalnością społeczną lub obywatelską. Ustawa zwalnia jednak od podatku otrzymywane przez te osoby wypłaty stanowiące diety i kwoty będące zwrotem kosztów. Prawo do diet oraz zwrotu kosztów dla osoby pełniącej wymienione funkcje wynika z przepisów prawnych rangi ustawowej - w stosunku do ławnika z ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Opodatkowaniu podlegać będą zatem rekompensaty pieniężne wypłacane ławnikom na podstawie przepisu art. 172 par. 3 stanowiące wynagrodzenie natomiast zwolnieniu na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 17 podlegają diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu wypłacane na podstawie art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Płatnik powinien wykazać dochody uzyskane przez skarżącego z tytułu wykonywania czynności ławnika w 2004 r. w informacji PIT -11/8B.

Wskazać również należy, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczania kosztów uzyskania przychodów ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości kosztów dla przychodów uzyskiwanych ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych. Na podstawie przepisu art. 22 ust. 9 pkt 5 i ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów w 2004 r. wynoszą 102,25 zł miesięcznie, a za rok nie więcej niż 1227,00 zł.

W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).