Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 11/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zwolniono od kosztów sądowych w części, oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.11.2008r. nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc wrzesień 2001r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 10 zł. 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 07.11.2008r. nr [...], w przedmiocie podatku VAT za miesiąc wrzesień 2001r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku , zawartego w nim "oświadczenia

o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. J. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem J. J. ur. w 1957 r. i studiującym synem P. J. ur. w 1984r. J.J. otrzymuje rentę w wysokości 575,09 zł. miesięcznie . Z tego tytułu w roku 2008 uzyskał 7777,62 zł. A. J. prowadzi natomiast działalność gospodarczą pod nazwą "D" A. J. i z tego tytułu w roku 2008 osiągnęła dochód w wysokości 4 852,54 zł. przy przychodzie 129 540,61 zł.

W styczniu 2009r. podstawa opodatkowania dostaw towarów oraz świadczenia usług w przedmiotowej działalności wyniosła 9604 zł. natomiast wartość nabytych towarów

i usług pozostałych, wyniosła 6 866 zł. Bilans aktualny za okres 01.01.2009 – 31.01.2009r. wykazał z kolei dochód firmy na poziomie 2 110,40 zł.

A. J. otrzymuje ponadto pomoc finansową od Z. M. i Ł. J. w wysokości ok. 200-300 zł. miesięcznie od każdego z nich. Jest właścicielką samochodu P. rok prod. 2001, nie posiada oszczędności.

Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : opłatę za gaz – 724,27 zł. , opłatę za wodę -276,84 zł. , opłatę za energię elektryczną – 150 zł. , opłatę za wywóz śmieci – 70 zł. , opłatę za telefon – 119 zł. , podatek od nieruchomości – 320 zł.

Rodzina mieszka w domu J. J. o pow. 120 m2, który odziedziczył po zmarłym ojcu.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.

Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje jej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa

i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc

w każdym wypadku poczynić wszelkie możliwe oszczędności we własnych wydatkach a dopiero gdyby te działania okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym .

Zarówno A. J. jak i jej mąż uzyskują dochód. Otrzymują też wsparcie finansowe z dwóch źródeł osobowych, co w sumie daje łącznie kwotę ok.3000 zł. Koszty utrzymania rodziny wynoszą natomiast ok. 1660,11 zł.

Sytuacja ta wyklucza zatem przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie zachodzi bowiem tutaj przypadek skrajnego ubóstwa, który uzasadniałby takie rozstrzygnięcie.

Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628)

Orzekający wziął jednak pod uwagę iż , przed tut. Sądem wszczętych zostało 29 spraw o sygn. akt I SA/Kr 3/09 – I SA/Kr 31/09 a łączna suma wpisów od skarg wynosi w nich 5800 zł. Uiszczenie tej kwoty byłoby zbytnim obciążeniem dla strony skarżącej. Stąd też orzecznik stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, ponad symboliczną kwotę 10 zł. (w każdej z w/w spraw) będzie rozstrzygnięciem w pełni odpowiadającym jej możliwościom finansowym.

Biorąc natomiast pod uwagę etap postępowania sądowoadministracyjnego

(tj. fakt iż skarga została już złożona i teraz Sąd będzie orzekał na rozprawie co do legalności zaskarżonej decyzji) stwierdzić należy, iż ustanowienie pełnomocnika, nie

jest aż tak konieczne w tej sytuacji.

W ramach przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym

o wiele zasadniejszym wsparciem, zdaniem orzekającego jest właśnie zwolnienie

w przeważającej części od kosztów sądowych. Nieuiszczenie wpisu od skargi uniemożliwiałoby bowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy, czego strona nie powinna być pozbawiona. Takiego skutku nie powodowałby natomiast brak udziału pełnomocnika. Stąd też, jeżeli strona skarżąca uważa, iż potrzebna jest jej pomoc prawna, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, musi zorganizować ją we własnym zakresie.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie w pełni odpowiada możliwościom finansowym strony skarżącej. Powoduje ono zwolnienie jej w przeważającej części od kosztów sądowych ( do zapłaty pozostanie kwota 290 zł. za wszystkie w/w sprawy)

i w związku z tym nie obciąża A. J. w pełni kosztami związanymi

z prowadzeniem procesu, co mogłoby spowodować pogorszenie jej warunków bytowych. Preferencja wybory pomocy udzielonej przez Skarb Państwa – powodująca w konsekwencji oddalenie wniosku o przyznanie adwokata podyktowana została natomiast faktem , iż na obecnym etapie postępowania bardziej wskazana jest pomoc stricte finansowa niż dotycząca uczestnictwa prawnika. Trzeba bowiem pamiętać , iż orzekający jest związany sytuacją finansową strony skarżącej determinującą przyznanie prawa pomocy tylko w zakresie częściowym.

Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245, art. 246§1

pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.