Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 588/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi F. D. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB), uchylił w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." , decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" i nakazał F. D. doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. (Dz. Nr [...], obręb [...]) do stanu poprzedniego, czyli zgodnego z dokumentacją ( inwentaryzacją powykonawczą), zatwierdzoną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] S. z dnia [...] października 2012 r. znak [...] poprzez wykonanie robót budowlanych na dachu i w poddaszu obiektu (w celu likwidacji naruszeń w częściach wspólnych obiektu) w zakresie:

1/ odtworzenia ilości, kształtu i wymiaru lukarn oraz umieszczonych w nim otworów okiennych wraz z podziałami okien, na dachu w połaci północno-zachodniej wraz z odtworzeniem wyciętych krokwi i pokrycia dachowego z dachówki,

2/ demontażu dwóch okien połaciowych w dachu w połaci północno-zachodniej z odtworzeniem połaci dachowej po tym demontażu,

3/ odtworzenia ilości słupów i okien a także wielkości otworów okiennych w elewacji północno-zachodniej i północno-wschodniej ( pomieszczenie nr [...] – kuchnia z jadalnią według dokumentacji legalizacyjnej),

4/ likwidacji uskoku ściany zewnętrznej w elewacji południowo-zachodniej ( od strony pomieszczenia nr [...]- kuchnia z jadalnią wg dokumentacji legalizacyjnej),

5/ odtworzenia komina przy pomieszczeniu nr [...] ( jego kształtu) wg dokumentacji legalizacyjnej,

6/ odtworzenia wielkości okna w elewacji południowo-wschodniej,

7/ odtworzenia wielkości okien w lukarnie dachu od strony elewacji południowo-zachodniej,

8/ zdemontowania istniejących i odtworzenie wyburzonych schodów prowadzących na antresolę ( wg dokumentacji legalizacyjnej) wraz z odtworzeniem pierwotnego otworu w stropie i odtworzeniem wyciętej belki więźby dachowej,

9/ odtworzenia zamurowanych otworów drzwiowych w ścianach nośnych klatki schodowej nr [...] do pomieszczeń pokoju nr [...] i pokoju nr [...] wg dokumentacji legalizacyjnej,

10/ demontażu belki dwuteowej wystającej z dachu elewacji południowo-zachodniej

- w terminie do dnia 30 września 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że PINB, po stwierdzeniu samowoli budowlanej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S., polegającej na wykonywaniu, przez współwłaściciela obiektu - L. D., bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia właściwemu organowi, robót budowlanych związanych z przebudową poddasza, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora do przedstawienia "inwentaryzacji wykonanych dotychczas robót budowlanych na poddaszu wraz z oceną stanu technicznego i oceną wpływu tych robót na stan techniczny budynku", nakazując jednocześnie zabezpieczenie obiektu zgodnie z przepisami.

Po otrzymaniu żądanych dokumentów PINB, nakazał inwestorowi właściwe zamocowanie pokrycia dachu i obróbek blacharskich. ZWINB mając wątpliwości co do zakresu nakazanych robót, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., uchylił w całości powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. PINB, zawiesił postępowanie w sprawie, z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym w S. postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, które podjęto w dniu [...] kwietnia 2018 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ wezwał F. D. - następcę prawnego inwestora L. D., do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. zgody współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych, samowolnie zrealizowanych na dachu i na poddaszu w lokalu nr [...] przedmiotowego budynku, dotyczących części wspólnych przekraczających zwykły zarząd nieruchomością, lub sądowej zgody zastępczej. Z uwagi na to, że zobowiązany nie dostarczył żądanego dokumentu, PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane, nakazał F. D. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, czyli zgodnego z dokumentacją zatwierdzoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr PINB [...] ( dokumentacją legalizacyjną) w terminie do 26 lipca 2019 r. w zakresie:

- odtworzenia ilości, kształtu i wymiarów lukarn oraz umieszczonych w nich otworów okiennych wraz z podziałami okien na dachu w połaci północno-zachodniej oraz wraz z odtworzeniem wyciętych krokwi i pokrycia dachowego z dachówki,

- demontażu dwóch okien połaciowych na dachu w połaci północno-zachodniej z odtworzeniem połaci dachowej po tym demontażu,

- odtworzenia ilości słupów i okien, a także wielkości otworów okiennych w elewacji północno-zachodniej i północno-wschodniej (pomieszczenie nr [...] kuchnia z jadalnią wg dokumentacji legalizacyjnej),

- likwidacji uskoku ściany zewnętrznej w elewacji południowo-zachodniej (od strony pomieszczenia nr [...] kuchnia z jadalnią wg dokumentacji legalizacyjnej),

- odtworzenia wyburzonego komina w elewacji południowo-wschodniej i północno- zachodniej oraz rozbiórki nowo wybudowanego komina na dachu elewacji północno- zachodniej,

- odtworzenia wielkości okna w elewacji południowo-wschodniej,

- odtworzenia wielkości okien w lukarnie dachu od strony elewacji południowo- zachodniej,

- zdemontowanie istniejących i odtworzenie wyburzonych schodów prowadzących na antresolę (wg dokumentacji legalizacyjnej) wraz z odtworzeniem pierwotnego otworu w stropie i odtworzeniem wyciętej belki więźby dachowej,

- odtworzenia zamurowanych otworów drzwiowych w ścianach nośnych klatki schodowej nr [...] do pomieszczeń pokoju nr [...] i pokoju nr [...] wg dokumentacji legalizacyjnej,

- odtworzenia instalacji i urządzeń zapewniających możliwość użytkowania lokalu jako mieszkalnego (instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej, elektrycznej i ogrzewania),

- demontażu belki dwuteowej wystającej z dachu elewacji południowo-zachodniej.

ZWINB, po rozpatrzeniu odwołania F. D. decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie wszystkie roboty budowlane wskazane w decyzji, dla doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z protokołów organu nadzoru budowlanego nie wynika, aby inwestor wyburzył komin w elewacji południowo-wschodniej i północno-zachodniej oraz wybudował nowy komin na dachu elewacji północno-zachodniej, dlatego też niezrozumiały jest nakaz "odtworzenia wyburzonego komina w elewacji południowo-wschodniej i północno- zachodniej oraz rozbiórki nowo wybudowanego komina na dachu elewacji północno- zachodniej". Poza tym stwierdzone podczas oględzin nieruchomości w dniu [...] czerwca 2018 r. niezgodności stanu faktycznego z dokumentacją zatwierdzoną decyzją PINB z dnia [...] października 2012 r., w zakresie kominów, wymagają wyjaśnienia, tym bardziej, że skarżący podniósł w odwołaniu, iż "przebudowa komina nastąpiła z inicjatywy małżeństwa Z. i skutkowała podłączeniem przez nich, do przewodu kominowego, kominka znajdującego się w lokalu nr [...]".

Na opisaną decyzję M. Z. i A. Z. złożyli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 920/19 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Sąd stwierdził, że stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. nastąpiło przedwcześnie, bez należytego przeprowadzenia postępowania odwoławczego w kierunku merytorycznego rozpatrzenia sprawy, które jest zasadą w postępowaniu odwoławczym.

ZWINB w dniu [...] lutego 2020 r. przeprowadził dodatkowe oględziny w celu jednoznacznego ustalenia zakresu robót budowlanych nieobjętych decyzją z dnia [...] października 2012 r. oraz zgłoszeniami dokonanymi przez inwestora po [...] października 2012r.a przyjętymi bez sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany oraz przeprowadził postępowanie w kierunku ustalenia kto i kiedy wyburzył komin w elewacji południowo wschodniej i północno-zachodniej oraz wybudował nowy komin na dachu elewacji północno -zachodniej.

ZWINB ponownie analizując zgromadzony w sprawę materiał dowodowy zwrócił uwagę, że F. D.- następca prawny L. D. nie przedłożył organowi nadzoru budowlanego dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. zgody współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku przy ul. [...] w S., przekraczających zwykły zarząd, do czego był zobowiązany na mocy postanowienia PINB z dnia [...] stycznia 2019 r. Inwestor nie przedłożył również sądowej zgody zastępczej.

Powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wobec braku zgody współwłaścicieli części wspólnych budynku, nie ma możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej i z tego powodu należy przywrócić obiekt do stanu poprzedniego.

Organ odwoławczy zmienił treść rozstrzygnięcia organu I instancji w części dotyczącej wykonania robót niezbędnych do przywrócenia do stanu poprzedniego budynku. ZWINB dokonał również analizy zgłoszeń robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, dotyczących nieruchomości przy ul. [...] w S. i nie stwierdził, by którekolwiek z uznanych za samowolę budowlaną robót wymienionych w decyzji wykonano na podstawie zgłoszenia.

ZWINB zwrócił również uwagę, że w rozstrzygnięciu nie zawarto robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] nie naruszających części wspólnych budynku, nawet jeśli zostały wykonane samowolnie, albowiem jedynym właścicielem lokalu nr [...] jest F. D.. Roboty te mogą zatem zostać zalegalizowane.

Organ odwoławczy wskazał również, że prace budowlane dotyczące przebudowy komina były prowadzone w lokalu nr [...], do którego pozostali współwłaściciele budynku nie mają dostępu. ZWINB ustalił nadto w trakcie oględzin w dniu [...] lipca 2020 r. , że w lokalu nr [...] będącego własnością M. Z. nie stwierdzono istnienia kominka.

F. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję ZWINB z dnia [...] marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając zaskarżonej decyzji:

1/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w tym poprzez uznania za wiążące ustalenia wyroku sądu karnego w odniesieniu do inwestorów innych niż L. D. i tym samym przyjęcie, iż wyłącznie L. D. we własnym imieniu i na własny rachunek zlecał wykonanie wszystkich prac objętych przedmiotowa decyzją o przywróceniu do stanu poprzedniego, w szczególności zaś komina przy pomieszczeniu [...] ( jego kształtu) według dokumentacji legalizacyjnej, podczas gdy w toku postępowania dowodowego skarżący przedstawił dowód na okoliczność udziału pozostałych stron w procesie inwestycyjnym w zakresie przebudowy komina;

2/ naruszenie art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w związku z art. 52 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację i w efekcie przyjęcie, że F. D. stał się następcą prawnym inwestora i tym samym jest wyłącznie zobowiązanym do wykonania obowiązków nałożonych decyzją;

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreśla udział małżeństwa Zychowicz w przebudowie komina i zwraca uwagę, że zaniechanie tej przebudowy nastąpiło po zaognieniu sporu z L. D.. Sugeruje również, że przebudowa komina mogła nastąpić w wyniku współdziałania małżonków Z. z L. D..

Wskazał też na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z pisma L. D. do PINB wraz z kserokopią umowy zawartej z wykonawcą prac na dachu oraz protokołu odbioru prac podpisanego przez M. Z. i A. M. na okoliczność prac remontowych prowadzonych na dachu.

Skarżący podważał nadto skierowanie decyzji do F. D., który nie inicjował i nie prowadził żadnych prac budowlanych i nie mógł zatem nabyć uprawnień swojego poprzednika prawnego jako inwestora. Jest stroną postępowania jako aktualny współwłaściciel nieruchomości, zaś przeprowadzenie prac wynikających z decyzji może wymagać współdziałania wszystkich współwłaścicieli.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania A. M. w piśmie z dnia 29 września 2021 r. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że właścicielem lokalu nr [...] jest F. D. i lokal ten, co wynika z treści księgi wieczystej nr [...], obciążony jest nieodpłatną i dożywotnią służebnością mieszkania polegającą na prawie korzystania przez L. H. D. z całego lokalu. Uczestnik powołał się również na wyrok Sądu Rejonowego S. [...] w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. IV K [...] skazujący L. D. za dopuszczenie się samowoli budowlanej w procesie budowlanym oraz stanowisko PINB zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. dotyczące konsekwencji prawnych samowoli budowlanej wobec następców prawnych inwestorów. Nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącego odnośnie do przerzucenia odpowiedzialności z tytułu samowoli budowlanej w częściach wspólnych budynku na wszystkich współwłaścicieli.

Zaprzeczył również istnieniu listu w formie elektronicznej, na który powołano się w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie okazała się zasadna.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), powołane są do kontroli legalności decyzji i innych aktów administracyjnych wydawanych przez organy administracji i nie mogą zastępować tych organów w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Kontrola Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ogranicza się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz innych decyzji i aktów administracyjnych wydanych w granicach tej sprawy i obejmuje zwłaszcza sprawdzenie, czy zebrany przez organy administracji materiał dowodowy jest kompletny, tj. wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zbadanie, czy ocena tego materiału dowodowego, dokonana przez organy administracji, mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego zabrały w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, zaś dokonana przez te organy ocena zgromadzonych dowodów nie nosi cech dowolności. Organy administracji obu instancji spełniły więc wymogi określone w art. art. 7, 77 § 1, 78 i 80 k.p.a..

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; w skrócie "Prawo budowlane"), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r. – kiedy to weszła w życie obszerna i gruntowna nowelizacja Prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), zmieniająca w istotnym zakresie treść poszczególnych unormowań i/lub ich numerację – mimo że zaskarżona decyzja została wydana już po tym dniu. Zgodnie bowiem z art. 25 ww. ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, przepisy ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

W myśl art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Z kolei art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...).

Cytowane przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 - 3 Prawa budowlanego przewidują różne rodzaje decyzji administracyjnych, które mogą zostać wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego. Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu naprawczym zależy bowiem od wyników postępowania wyjaśniającego. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń, ocenia czy zaistniał stan niezgodny z prawem w efekcie działań inwestora, skutkujących naruszeniem przepisów prawa. Jeżeli okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego - wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych, robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie zaistniał przypadek istotnego odstępstwa od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem (tak NSA w wyroku z 30 lipca 2020 r., II OSK 1159/20 - dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organy niewadliwie oceniły, że istniały postawy do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez nałożenie na właściciela/inwestora obowiązku doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego. Nie zaistniała w tej sprawie możliwość doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ na etapie postępowania naprawczego nie wykazano aby skarżący legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót prowadzonych na częściach wspólnych nieruchomości.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że obowiązki w zakresie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem zostały prawidłowo nałożone na skarżącego F. D., albowiem jest on następcą prawnym inwestora L. D., zaś prawo własności lokalu ustanowione na rzecz skarżącego jest ujawnione w księdze wieczystej.

Na gruncie przepisów Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, ze podmiotami zobowiązanymi do wykonania decyzji wydanych na skutek stwierdzenia samowoli budowlanej, ze względu na zbywalność prawa własności gruntu jak i posadowionego na nim obiektu, są następcy prawni właściciela lub zarządcy. Zatem nawet jeśli samowoli dopuścił się poprzedni właściciel nieruchomości lub poprzedni inwestor, to jego następcy prawni wchodzą w jego prawa i obowiązki, a zatem są zobowiązani do usunięcia skutków samowoli budowlanej w pełnym zakresie ( por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014r. II OSK 1721/14, z dnia 12 czerwca 2018 r. II OSK 1698/16 – dostępne jak pozostałe powołane orzeczenia w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. w do stanu poprzedniego oznacza doprowadzenie do stanu, w którym powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] października 2012 r, nr [...] [...]/[...] odmówił nałożenia na L. D., ówczesnego właściciela lokalu nr [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem a polegających na rozbudowie mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S.. PINB uznał w tej decyzji, ze L. D. wykonał obowiązki nałożone przez organ polegające na przedłożeniu oceny technicznej z inwentaryzacją powykonawczą zrealizowanej inwestycji.

W związku z powyższym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło robót budowlanych wykonanych na częściach wspólnych budynku przy ul. [...] w S. po [...] października 2012 r., wykraczających poza ustalenia wynikające z tzw. dokumentacji legalizacyjnej będącej w istocie inwentaryzacją powykonawczą robót budowlanych wykonanych do czasu sprzed wykonania zobowiązania określonego w postanowieniu PINB z dnia [...] lipca 2012 r.

Na skutek stwierdzenia, że L. D. kontynuował prowadzenie prac w warunkach samowoli budowlanej, PINB [...] lipca 2013 r. wszczął postępowanie a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w mieszkaniu nr [...].

Podczas oględzin wykonanych w dniu [...] czerwca 2018 r. organ porównał stan istniejący budynku ze stanem opisanym w dokumentacji legalizacyjnej i stwierdził, że w lokalu wykonano roboty budowlane w zakresie części wspólnych budynku, na które inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani też nie dokonał zgłoszenia.

Przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego). Usuwanie skutków samowoli, legalizacja uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy. W tym przypadku prawidłowym rozstrzygnięciem było na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, albowiem skarżący nie miałby możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Podkreślić należy, że w ślad za uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie sygn. akt II OPS 2/10, że przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak, jak wskazuje się w orzecznictwie, zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, są z reguły tytułami cywilnoprawnymi. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są uprawnione i zobowiązane do badania czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 Prawa budowlanego, na nieruchomości do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych (tak wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1290/14; zob. też uzasadnienie wyroku NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 435/14).

Dokonane ustalenia stanowiły podstawę do prawidłowego stwierdzenia, że skarżący nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Świadczy o tym chociażby brak reakcji skarżącego na wezwanie PINB z dnia [...] stycznia 2019 r. do potwierdzenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj przedłożenia zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonywanie robót budowlanych, przekraczających zwykły zarząd, dotyczących części wspólnych budynku przy ul. [...] w S. lub sądowej zgody zastępczej. Zgodnie z przedstawionym orzecznictwem sądowoadministracyjnym okoliczność ta przesłankę do wydania na podst. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako oczywiście nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.