Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 125/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 2-3, art. 94 ust. 2-4, art. 95 ust. 1, art. 57 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 631
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - tekst jedn.
article: art. 151, art. 132
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant starszy specjalista – Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 218 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 – 3, art. 94 ust. 2 – 4, art. 95 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 631 ze zm.), z dniem [...] października 2017 roku zawiesił skarżącego [...]. G.W. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy tj. do dnia 2 stycznia 2018 r. i jednocześnie na czas zawieszenia w czynnościach służbowych, zawiesił skarżącemu od najbliższego terminu płatności tj. [...] listopada 2017 r., 50 % należnego uposażenia. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z treścią art. 84 ust. 2 – 4 ustawy, funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo postępowania dyscyplinarnego i zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, zaś czynność tę dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na zajmowane stanowisko służbowe. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wobec skarżącego postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne przedstawiając zarzuty, że:

1. w dniu [...] września 2017 r. w dniu trwającej kontroli w Zakładzie Karnym w K. spotkał się z kontrolowanymi na imprezie alkoholowej, co mogło wpłynąć na wynik prowadzonej kontroli, czym naruszył art. 230 ust. 1, 2, 3 pkt 2, 4, 11, art. 41 ust. 1, art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w zw. z § 1 Regulaminu nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej;

2. w dniu [...] września 2017 r. w dniu trwającej kontroli w Zakładzie Karnym w K. spotkał się z kontrolowanymi na imprezie alkoholowej w trakcie której swoim postępowaniem zachował się w sposób nie odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego, co naruszyło dobre imię Służby Więziennej jej społeczny wizerunek, czym naruszył art. 230 ust. 1, 2, 3 pkt 2, 4, art. 41 ust. 1, art. 157 ust. 1 ustawy. Ponadto w dniu [...] października 2017 r. wpłynęło do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w O. pismo Komendy Miejskiej Policji w O. o sygn. [...] informujące, iż Wydział Dochodzeniowo – Śledczy prowadzi postępowanie w sprawie dotyczącej nieumyślnego spowodowania śmieci L.M. w dniu [...] września 2017 r., w O. tj. o czyn z art. 155 k.k. W tej sytuacji – zdaniem organu – charakter sprawy i treść zarzutów postawionych funkcjonariuszowi wskazuje, iż nie będzie on w sposób właściwy wykonywał czynności służbowe i wobec tego okoliczności sprawy, toczące się postępowanie dyscyplinarne i utrata zaufania w stosunku do skarżącego czyni zasadnym wydanie powyższej decyzji, w której uwzględniono zarówno interes Służby Więziennej, jak charakter i rodzaj zarzucanych funkcjonariuszowi czynów.

W odwołaniu z dnia [...] października 2017 r. do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, skarżący wniósł o merytoryczną zmianę decyzji organu I instancji i uchylenie zawieszenia wraz z uchyleniem zawieszenia wypłaty należnego uposażenia poprzez obniżenie go o 50 % oraz w konsekwencji przywrócenie go do służby na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z przywróceniem należnej wysokości uposażenia na stanowisku lub o uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w celu uchylenia zawieszenia wraz z uchyleniem zawieszenia wypłaty należnego uposażenia poprzez obniżenie go o 50 % oraz w konsekwencji przywrócenie do służby na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z przywróceniem należnej wysokości uposażenia na stanowisku oraz nakazanie wypłaty zawieszonego uposażenia w pełnej wysokości począwszy od jego zawieszenia, tj. od dnia [...] listopada 2017r. i w przypadku wydania decyzji zmieniającej, o której mowa w pkt. 1 oraz orzeczenia, o którym mowa w pkt. 3, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zarzucając naruszenie przepisów art. 230 ust. 1, 2 pkt 2, 4 i 11, art. 157 oraz art. 41 ust. 1 ustawy Służbie Więziennej, naruszenie regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. nr 1/2010 w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej poprzez ich niewłaściwą interpretacje i wadliwe zastosowanie, naruszenie art. 7 i art. 7a k.p.a. po przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niezastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 94 ust. 2 i 3, art. 95 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 oraz art. 218 ust. 1 pkt. 4 i ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – wskazując na zawarte w niej argumenty i na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że sam fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie jest wystarczający do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, ale rzutuje na to rozstrzygnięcie waga stawianych zarzutów, rzutujących na wykonywanie czynności służbowych. Otóż nie zabrania się funkcjonariuszom Służby Więziennej spotkań towarzyskich w czasie wolnym od służby czy w gronie samych funkcjonariuszy, ani spożywania alkoholu, jednakże należy odróżnić spotkania czysto towarzyskie od takich spotkań, których kontekst może być zupełnie inaczej postrzegany nie tylko przez przełożonych ale przez media, co może rzutować na opinię o Służbie Więziennej jako formacji. Natomiast spotkanie jakie miało miejsce w dniu [...] września 2017 r. z udziałem skarżącego odbyło się w czasie trwania kontroli w Zakładzie Karnym w K. przez wymienionego i w spotkaniu tym wziął udział dyrektor Zakładu Karnego w K., zastępca dyrektora Zakładu Karnego w K., funkcjonariusze ZK w K., którzy realizowali zadania podlegające aktualnej kontroli prowadzonej przez skarżącego, co należy ocenić jednoznacznie negatywnie. Wobec powyższego postawienie w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutów naruszenie naruszenia opisanych już przepisów, jest zasadne, bowiem w myśl art. 230 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie dyscypliny służbowej, zaś stosownie do art. 230 ust. 2 ustawy, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza popełniony umyślnie lub nieumyślnie polegający na naruszeniu dobrego imienia służby lub na przekroczeniu uprawnień albo niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. Z kolei w art. 230 ust. 3 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej określonej w punktach jest: pkt 2 – zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy; pkt 4 – niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa; pkt 11 – nadużycie zajmowanego stanowiska służbowego lub służby dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej i zarzut naruszenia dyscypliny służbowej musi być powiązany z naruszeniem konkretnej regulacji prawnej. Stąd też zarzut naruszenia § 1 regulaminu dotyczy obowiązku przestrzegania wewnętrznego aktu prawnego w zw. z art. 157 ust. 1 i art. 41 ustawy, naruszając rotę ślubowania składaną przez funkcjonariuszy Służby Więziennej w zakresie przestrzegania przepisów prawa. Zarzut naruszenia § 5 regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, nakazuje funkcjonariuszowi zarówno w służbie jak i poza służbą zachowanie się w sposób praworządny (...) i unikanie zachowań oraz sytuacji, które mogą godzić w dobre imię służby. Z kolei uczestniczenie w spotkaniu, na którym spożywano alkohol w dacie, w której nie zakończona została kontrola wspólnie z funkcjonariuszami odpowiedzialnymi za kontrolowanych odcinek służby oraz ich przełożonych obecnych na tym spotkaniu, stawia osobę skarżącego (kontrolera) w negatywnym świetle. Może to z jednej strony rodzić wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości przeprowadzanej kontroli, a z drugiej strony podejrzenie próby wpływu pozostałych uczestników spotkania na osobę kontrolującą w zakresie ustaleń z kontroli, zakresu i wagi ewentualnych uchybień czy stwierdzonych nieprawidłowości. Zachowanie skarżącego stanowi zatem naruszenie podstawowej zasady obiektywizmu kontrolera. Ponadto owo spotkanie zakończyło się tragicznym zdarzeniem w postaci zgonu jednego funkcjonariuszy uczestniczących w tym spotkaniu i fakt ten daje dodatkowy, inny wymiar i ocenę samego spotkania towarzyskiego, a z uwagi na medialne komentarze, stawia w niekorzystnym świetle uczestników spotkania i całą Służbę Więzienną. W dalszej części wskazano, że zarzuty stawiane skarżącemu będą przedmiotem postępowania dyscyplinarnego i jeżeli okażą się one zasadne, to potwierdzi się zarzut niewłaściwego i nieprofesjonalnego wykonywania kontroli przez wymienionego. Z uwagi na fakt, że okręgowe inspektoraty Służby Więziennej powołane są do kontroli i nadzoru, nie jest zasadnym, aby skarżący na tym etapie postępowania mógł dalej wykonywać zadania w ramach tej instytucji. Art. 94 ust. 2 ustawy stanowi o fakcie wszczęcia postępowania, a wykładnia tego przepisu nakłada na organy wskazania przesłanek uzasadniających zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych, mając na uwadze rodzaj stawianych zarzutów. W ocenie organu II instancji waga stawianych zarzutów, realna wątpliwość co do właściwego realizowania zadań służbowych przez skarżącego oraz zagrożenie, że wykonując obowiązki służbowe będzie swoją osobą szkodził dobremu imieniu służby, w pełni uzasadniają zawieszenie w czynnościach służbowych [...]. G.W. Co zaś się tyczy zarzutów z odwołania, a dotyczących naruszenia art. 7 i 7a k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. wskazano, że nie dostrzeżono naruszenia tych zasad, bowiem organ pierwszej instancji podjął działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy, a w sprawie nie zachodzą wątpliwości, które uzasadniałyby stosowanie art. 7a k.p.a. W zakresie zastrzeżeń co do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, to organ II instancji dokonał wyjaśnienia przyczyn i okoliczności, mając na uwadze wskazane i naruszone przepisy prawa, w oparciu o które zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych uznaje za prawidłowe i okoliczności w jakich dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa, w pełni uzasadniają wydanie zaskarżonej decyzji. Dalej wskazano, że uchylenie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych i umorzenie postępowania administracyjnego w I instancji lub też uchylenie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zawsze skutkuje wypłatą zawieszonego uposażenia. Wynika to z konieczności łącznego stosowania art. 94 i art. 95 ustawy. Decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest nierozerwalnie związana z zawieszeniem od najbliższego terminu płatności 50 % należnego uposażenia. Oznacza to, że nie można zawiesić funkcjonariusza w czynnościach służbowy bez zawieszeniu mu części uposażenia, jak też nie można zawiesić wypłaty 50 % należnego uposażenia bez zawieszania funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Dalej wskazano, że postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], zostały zmienione zarzuty stawiane skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym w ten sposób, że przedstawiono tożsame 2 zarzuty wynikające z postanowienia nr [...] dyrektora okręgowego Służby Więziennej w O. i dodano kolejny, 3 zarzut o treści następującej treści: "w dniu [...] września 2017 r. w dniu trwającej kontroli w Zakładzie Karnym w K. spotkał się z kontrolującym i podległymi sobie funkcjonariuszami na imprezie alkoholowej w trakcie której swoim postępowaniem akceptował, inicjował, tolerował oraz lekceważył zachowanie funkcjonariuszy naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej, czym naruszył art. 230 ust. 1, 2, 3 pkt 2, 4 art. 41 ust. 1, art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w zw. z § 18 regulaminu nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej", zaś zasadność tego zarzutu wykaże postępowanie dyscyplinarne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący G.W. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie zgodnie z wnioskami co do przywrócenia go do służby oraz przyznania uposażenia w pełnej wysokości, począwszy od pierwszego dnia ograniczenia jego wysokości, uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem orzeczenia zgodnie z wnioskami co do przywrócenia go do służby oraz przyznania uposażenia w pełnej wysokości, począwszy od pierwszego dnia ograniczenia jego wysokości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, na podstawie których dokonano zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych,

b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wskazywanie, iż medialne komentarze stawiają go i całą Służbę Więzienną w niekorzystnym świetle, co również daje dodatkowy, inny wymiar i ocenę samego spotkania towarzyskiego,

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji spełniającego zawarte w nim przesłanki,

d) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie przez organ II instancji, iż spotkanie, które miało miejsce dnia [...] września 2017 r. z udziałem skarżącego nie było spotkaniem przypadkowym,

e) art. 94 ust 2 ustawy o Służbie Więziennej poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest fakultatywne, ale nie dowolne i w niniejszej sprawie nie zostało dostatecznie uzasadnione.

W uzasadnieniu skargi – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że uzasadnienie decyzji, jak również treść postawionych zarzutów wskazuje na to, iż na żadnym etapie postępowania organ nie starał się prowadzić ustaleń, tak aby w istocie prowadziły one do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w konsekwencji do wyjaśnienia okoliczności danej sprawy związanej z zawieszeniem go w czynnościach służbowych. W konsekwencji spowodowało to, iż dość pochopnie i w sposób dostatecznie nieuzasadniony okolicznościami faktycznymi, przypisano mu określone działania lub intencje, jakkolwiek żadne z nich nie wynikają z pełnych i wyczerpujących ustaleń poczynionych w toku postępowania i tym samym organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., bowiem posługując się jedynie zwrotami i ogólnymi sformułowaniami zawartymi w treści przepisów prawa, nie wykazał w istocie z jakich przyczyn uznaje, iż zawieszenie funkcjonariusza, jak również zawieszenie jego należnego uposażenia są w danych okolicznościach nie tylko zasadne, ale wręcz konieczne. Ponadto stwierdzenie, że "żaden przepis prawa nie zabrania funkcjonariuszom Służby Więziennej spotkań towarzyskich w czasie wolnym od służby czy w gronie samych funkcjonariuszy czy nie, ani spożywania alkoholu. Jednakże należy odróżnię spotkania czysto towarzyskie od takich spotkań, których kontekst może być zupełnie inaczej postrzegany nie tylko przez przełożonych ale przez media, co może rzutować na postrzeganie Służby Więziennej jako formacji." rażąco narusza art. 8 § 1 k.p.a., bowiem organ nie zachował zasady bezstronności poprzez wskazanie, że "medialne komentarze stawiają w niekorzystnym świetle skarżącego i całą Służbę Więzienną". Innymi słowy, organ przy wydawaniu decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych łamie zasadę bezstronności, ponieważ w obawie przed medialnymi komentarzami dotyczącymi funkcjonowania Służby Więziennej, woli go zawiesić w czynnościach służbowych niż narazić się na ewentualne, późniejsze wyjaśnienia w mediach. Ponadto organ rażąco narusza przepisy w decyzji wskazuje, iż "ani termin spotkania ani skład osób uczestniczących w spotkaniu, na którym spożywano alkohol, w ocenie organu II instancji nie był przypadkowy, a jego wydźwięk należy ocenić jednoznacznie negatywnie." Jednakże w żaden sposób nie udowadnia powyższego twierdzenia ani nie przekłada żadnych dowód na okoliczność tego, iż owo spotkanie było w jakikolwiek sposób powiązane z trwającą wówczas kontrolą w Zakładzie Karnym w K. Spotkanie w gronie znajomych z pracy, jakie się odbyło już po godzinach służby i poza miejscem jej wykonywania, nie miało w ogóle takiego charakteru. Wobec tego spotkanie z dnia [...] września 2017 r. nie było czymś nagannym, niemoralnym i nieetycznym. Ponadto odbyło się po godzinach pracy i jest to również ważne zastrzeżenie, bowiem w decyzji podnosi się, iż było to w dniu trwającej kontroli sugerując, jak gdyby miało to miejsce w czasie służby, choć był to już czas wolny do prywatnego wykorzystania dla każdego z uczestników spotkania oraz w miejscu publicznie dostępnym, gdzie przebywała większa ilość osób, jawnie, bez jakichkolwiek nieuczciwych czy nieetycznych zamiarów. Było to spotkanie znajomych z pracy, którzy starają się utrzymywać dobre relacje towarzyskie poza służbą i takie sytuacje, choć rzadkie, mogą być okazją do swobodniejszego spotkania. Ani w trakcie spotkania, ani też po jego zakończeniu nie wszczynali, ani nie uczestniczyli w jakichś "ekscesach", bójkach czy też dopuszczali się innych nieetycznych zachowań, a w czasie pobytu w lokalu, rozmawiali wyłącznie o sprawach pozazawodowych. Oczywiście spożywali alkohol, jednakże sam ten fakt w odniesieniu do dorosłych mężczyzn nie jest niczym karygodnym, o ile nie towarzyszą temu żadne "ekscesy", a w tym przypadku nie doszło do żadnych zachowań, które należałoby ocenić jako naganne według powszechnie przyjętych norm społecznych i zawodowych. Wszakże z żadnej z tych norm nie wynika, aby funkcjonariusze służby więziennej z racji wykonywanego zawodu mieli obowiązek być abstynentami, albo też by objęci byli jakimś zakazem spotykania się w publicznych lokalach w celach towarzyskich i spożywania przy tym napojów alkoholowych, tak jak może to uczynić każda inna pełnoletnia osoba. Istotne również jest to, że żadne z ustaleń faktycznych nie wskazuje choćby w minimalnym zakresie, aby istotnie spotkanie towarzyskie, jakie się odbyło, miało lub mogło mieć jakikolwiek wpływ na prowadzoną kontrolę. Owszem, fakt przebywania skarżącego na kontroli w K., był okazją do tego, aby umówić się na spotkanie po służbie, jednakże wszystkie osoby, które brały udział w tym spotkaniu, to funkcjonariusze z wieloletnim stażem, którzy zdają sobie doskonale sprawę z tego, w jaki sposób należy oddzielić to co jest elementem służbowym od tego co jest prywatne i potrafią spotkać się na prywatnej stopie nie angażując w to w żadnej mierze spraw służbowych. Podobne zarzuty byłyby uzasadnione, gdyby w istocie zachował się w jakiś sposób rażąco naganny i nieetyczny, w szczególności gdyby zachowania takie miały miejsce w czasie służby, a w rozpoznawanej sprawie nie wykazano w zasadzie żadnego zachowania funkcjonariusza, które mogłoby być ocenione jako naganne. Gdyby nie okoliczność, że jeden z uczestników spotkania zginął w nieszczęśliwy sposób i informacje prasowe nadały temu pewien obraz, w ogóle taka wiedza nie miałaby miejsca w świadomości społecznej. Wobec tego, wskazywanie przez organ, iż spotkanie z dnia [...] września 2017 r. "nie było spotkaniem przypadkowym" jest w ocenie bezzasadne i nie zawiera w uzasadnieniu decyzji żadnego merytorycznego uzasadnienia. Skoro organ II instancji, chce oceniać "wydźwięk" spotkania koleżeńskiego, jakie się odbyło, "jednoznacznie negatywnie", to po pierwsze winien w decyzji sprecyzować na czym miałby ów "wydźwięk" polegać, a po wtóre zaś jednoznacznie negatywna ocena winna również opierać się na konkretnych, rzeczowych i uzasadnionych merytorycznie i osadzonych w konkretnych, ustalonych w toku postępowania okolicznościach faktycznych. Jako rażące brzmią również wszelkie rozważania, w których organ II instancji stara się przypisać mu odpowiedzialność za ewentualne postrzeganie Służby Więziennej, choć z okoliczności ujawnionych w toku postępowania żadną miarą nie da się wywnioskować, że choćby jedna z postronnych osób, które w tym samym czasie co uczestnicy spotkania przebywały w lokalu, mogła mieć choćby cień podejrzenia, że którykolwiek z uczestników spotkania towarzyskiego jest funkcjonariuszem SW. Organ w decyzji wskazuje również, że: "niestety spotkanie towarzyskie takie miało miejsce w dniu [...] września 2017 r. zakończyło się tragicznym zdarzeniem w postaci zgonu jednego funkcjonariuszy uczestniczących w spotkaniu. To zdarzenie daje dodatkowy, inny wymiar i ocenę samego spotkania towarzyskiego a z uwagi na medialne komentarze, stawia w niekorzystnym świetle uczestników postępowania i cała Służbę Więzienną". O ile organ wydający decyzję miałby jakieś uzasadnione podejrzenie, że skarżący jest bezpośrednio odpowiedzialny za śmierć tej osoby, winien to w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości uzasadnić, zaś jeżeli takiej wiedzy nie ma, to nie powinno się szafować tego typu argumentami w decyzji. Również " medialne komentarze" nie mogą rzutować na ocenę zdarzenia, albowiem większość z tych komentarzy, wydało "wyrok" na uczestników spotkania, zanim jeszcze ustalono jakiekolwiek sensowne fakty, jednocześnie przekręcając wiele okoliczności, nadając im inny sens, czy wręcz posmak sensacji, nie zwracając uwagi na to, że przy oczywistym dramacie, jaki przeżywała rodzina tragicznie zmarłego funkcjonariusza, nikt nie ma prawa przekreślać innych i bez uzasadnionych przyczyn, przypisywać odpowiedzialności za skutki, na które nie mieli wpływu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, że skarżący został ukarany dyscyplinarnie karą wydalenia ze służby, zaś media nie skupiły się tylko na tragicznej śmierci jednego z uczestników spotkania, lecz doniosły również o okolicznościach tego spotkania i o trwającej w tym czasie kontroli w ZK w K.

W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2018 r., skarżący podtrzymał zarzuty ze skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W myśl art. 94 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 713 ze zm.), funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3). Natomiast stosownie do treści art. 218 ust. 1 pkt 4 ustawy, sprawy dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, a według ust. 4 tegoż przepisu, do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy k.p.a.

Skoro w przepisie stanowiącym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji użyto sformułowania "można", to nie budzi wątpliwości fakt, że powyższa decyzja ma charakter decyzji uznaniowej. W judykaturze i doktrynie uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi.

Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Reasumując, Sąd nie może wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowo – personalnej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).

Tymczasem badając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w świetle powyższych kryteriów i podstawy prawnej, doszedł Sąd do przekonania, że decyzje te nie zostały wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Z tego mianowicie powodu, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. wszczęto wobec skarżącego [...] G.W. postępowanie dyscyplinarne o czyny, które zostały szczegółowo opisane w stanie faktycznym uzasadnienia i które wprawdzie zostały popełnione poza miejscem pełnienia służby, ale miały one związek z jej pełnieniem, bowiem dotyczył czasookresu prowadzonej przez niego kontroli w Zakładzie Karnym w K. i dotyczyły jego udziału w imprezie wspólnie z osobami podlegającymi kontroli, w trakcie której był spożywany alkohol. Natomiast powyższe zdarzenie – jak ustalił organ – mogło mieć znaczenie na wynik prowadzonej kontroli, co jest niegodnym postępowaniem funkcjonariusza Służby Więziennej i co Sąd w pełni podziela.

Analizując w dalszym ciągu powyższą sprawę, organ zgodnie z wymaganiami zawartymi w Kodeksie postepowania administracyjnego, nie dopuścił się – wbrew stanowisku skarżącego – naruszenia zasad zbierania i oceny materiału dowodowego, bowiem – zdaniem Sądu – materiał ten jest wystarczający i umożliwiał wydanie decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych w świetle przesłanek materialnoprawnych. Wobec powyższego Sąd nie podziela tym samym zarzutów skargi, o naruszeniu przepisów art. 7, art. 8 § 1 art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zarzuty te sprowadzają się nie tyle do ukazania wadliwości w czynnościach organu w toku postępowania wyjaśniającego, lecz co do wykazania wadliwej oceny tego materiału, poprzez powiązanie okoliczności z tego materiału wynikających z przepisem materialnoprawnym i wyprowadzeniu dla skarżącego niekorzystnego skutku w postaci jego zawieszenia w czynnościach służbowych. Dodać w tym miejscu należy, że skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego, nie kwestionował swego pobytu na imprezie, na której spożywano alkohol. Ponadto skarżący został poinformowany przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania ze zgromadzonymi w sprawie dowodami oraz możliwością zgłaszania żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Dowodów na potwierdzenie swych twierdzeń skarżący nie przeciwstawił ustaleniom organu i w tej sytuacji zarzut skargi o dowolnym działaniu organu, bez dostatecznego uzasadnienia i obiektywizmu, jest niezasadny.

Podkreślić należy w tym miejscu, że wydanie decyzji na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, ma miejsce na wstępnym etapie postępowania dyscyplinarnego. Dla trafności wydania takiej decyzji ustawodawca nie wymaga od organu wykazania winy funkcjonariusza w zarzucanym mu czynie, a jedynie wskazania konkretnych powodów, które z uwagi na interes służby oraz charakter i rodzaj zarzucanego funkcjonariuszowi czynu, niemożliwym czyni wykonywanie czynności służbowych przez funkcjonariusza. Zatem zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu, że na gruncie omawianego przepisu aktualne pozostaje stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wypracowane na gruncie pragmatyki służbowej w Policji. Wskazuje się więc, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia mu zarzutów, nie zaś od stwierdzenia winy funkcjonariusza co do popełnionych czynów. Zaskarżona decyzja nie przesądza w żadnym stopniu o winie funkcjonariusza ani nie narusza zasady domniemania niewinności osoby, której postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym. Instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2032/14).

W realiach rozpoznawanej sprawy argumentacja decyzji organu, wskazująca podstawy zawieszenia funkcjonariusza w służbie w związku z możliwością zachowania niepraworządnego, nielicującego z godnością funkcjonariusza i naruszającego interes służby w sposób niebudzący wątpliwości została wykazana i świadczy o słuszności takiego sposobu załatwienia sprawy. Organ prawidłowo bowiem uznał, że prawdopodobne popełnienie zarzucanego skarżącemu czynu, w przypadku funkcjonariusza mającego wysoką rangę w korpusie oficerskim Służby Więziennej, z uwagi na funkcje i zadania, które pełni on w Służbie Więziennej, a także samo dobro tej służby, dotyczy naruszenia właściwych norm w stopniu znacznym i tym samym uzasadniało zastosowanie instytucji zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy.

Zauważyć również należy, że skarżący nie podważył skutecznie dowodów zgromadzonych przez organ na potwierdzenie prawdopodobieństwa dopuszczenia się przez niego niegodnego zachowania poza służbą. W świetle wykładni art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r., bezsporna jest powinność funkcjonariusza w służbie, jak i poza służbą zachowania w sposób praworządny, odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego, unikania zachowań i sytuacji, które mogą godzić w dobre imię służby lub godność innych osób. Obowiązkiem funkcjonariusza jest też dbanie o wizerunek Służby Więziennej i podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do tej służby. Skarżący pełni służbę w formacji, której stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy, jednym z głównym zadań jest prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno – oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych. Osiągnięciu powyższych zadań penitencjarnych i wychowawczych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję przełożonym prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków, ale także podtrzymywać wiarę w sprawność samej instytucji dla pozostałych funkcjonariuszy i społeczeństwa, poprzez praworządną i etyczną postawę, korespondującą z celami Służby Więziennej. W tym też celu funkcjonariusze składają przysięgę, której treść stanowi punkt odniesienia przy ocenie realizacji zadań służbowych przez funkcjonariusza w toku postępowania dyscyplinarnego.

Zatem jeżeli zarzut dotyczy funkcjonariusza, zajmującego stanowisko kierownicze, to szkoda – w ocenie Sądu – dla interesu publicznego jest szczególnie wysoka. W takiej sytuacji powierzenie funkcjonariuszowi pełnienie obowiązków służbowych, może mieć negatywny wpływ na nastawienie podwładnych w wykonywaniu obowiązków służbowych i deprecjonować obraz przełożonego jako autorytetu. W tożsamym kontekście należy upatrywać potencjalny odbiór przez skazanych informacji o konkretnym funkcjonariuszu w związku z zarzucanym mu czynem, co może negatywnie wpłynąć na utrzymanie dyscypliny przez osadzonych. Zachowanie funkcjonariusza niewątpliwe godzi w odbiór publiczny Służby Więziennej, której funkcjonariusz jest przedstawicielem w określonym środowisku zamieszkania i w służbie. Szczególnie służba w formacjach służących ochronie bezpieczeństwa i utrzymania porządku publicznego uwarunkowana jest wypełnianiem zadań, utożsamianych z moralnym zachowaniem jej funkcjonariuszy, czyli zbiorem wartości etycznie akceptowalnych, a zarazem piętnującym w imieniu zbiorowości społecznej zachowań negatywnych, do których zalicza się zarzucany skarżącemu czyny. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, jest to, aby postawione zadania były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działalność sprzeczną z prawem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2105 r. sygn. akt I OSK 2149/13). Zatem – w ocenie Sądu –zarzucane skarżącemu zachowanie w oczywisty sposób jest naganne ze społecznego punktu widzenia i prawnie określonymi zasadami zachowania funkcjonariusza aparatu państwowego, którym jest również skarżący, zaś organ dostatecznie wykazał, że występuje w tejże sprawie przyczyna, która uzasadniała, odsunięcie skarżącego na okres 3 miesięcy od czynności. Uzasadnienie decyzji obu instancji przedstawia wymagane w takiej sytuacji elementy stanu faktycznego i prawnego, a także trafne wskazanie przyczyn zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Należy przy tym pamiętać, że powołana instytucja ma charakter czasowy i ochronny dla skarżącego, ale także dla dobra Służby Więziennej. Skarżący mocą decyzji organu nie został bowiem zwolniony ze służby, ale od niej odsunięty, co powoduje także skutki finansowe dla skarżącego, jednakże taka jest właśnie między innymi funkcja tej instytucji.

Reasumując, w świetle przedstawionych powyżej rozważań Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i materialnego, są bezzasadne, zaś nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd nie znalazł przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi z innych powodów.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.