Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 808/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 7 art. 90 ust. 3d
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 3 art. 42 ust. 1 pkt 2 pkt 3 art. 46 art. 50
journal: Dz.U. 2010 nr 234 poz 1536
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - tekst jednolity
article: art. 21 par. 1 art. 68 par. 1 art. 70
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 67 art. 252 ust. 1 pkt 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 31 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji oświatowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 października 2016 r Burmistrz Miasta C. określił J. P. kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 54 628,93 zł. J. P. prowadziła Niepubliczne Przedszkole im. św T. od D. J. w C., Prywatne Gimnazjum im. bł. J. K. w C. i Prywatną Szkołę Podstawową im. św. J. B. w C.. Organ zakwestionował jako podlegające zwrotowi z dotacji wydatki na raty leasingowe na samochód, reklamę, wolontariat oraz poniesione na inny niż dotowany podmiot tj. szkołę muzyczną w C.. Odnośnie rat leasingowych na samochód organ uznał, że auta opłacane w ramach rat leasingowych służą załatwianiu spraw administracyjnych placówki, a nie potrzebom stricte związanym z kształceniem. Odnośnie rozliczenia dotacji na reklamę stwierdzono, że ogłoszenia reklamowe dotyczyły naboru na kursy języka angielskiego dla prawników, informatyków, lekarzy, pielęgniarek, inżynierów itp. lub naboru do Liceum Ogólnokształcącego, a także do liceum profilowanego. Zdaniem organu-powyższe wydatki nie wiążą się z realizacją zadań placówek oświatowych, nie dotyczyły one bowiem bezpośrednio zadań przedszkola, gimnazjum ani szkoły podstawowej. Odnośnie kosztów wolontariatu organ uznał, że żadna z zawartych umów wolontariatu z uwagi na jej charakter i sposób rozliczenia nie może stanowić podstawy do rozliczenia z udzieloną dotacją. W uzasadnieniu wskazano też, że strona nie założyła odrębnych rachunków bankowych dla wszystkich 3 placówek tj. przedszkola, gimnazjum i szkoły podstawowej ,dlatego dotacje przekazane zostały na wspólny rachunek podany przez organ prowadzący. Był to jednocześnie rachunek strony jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Powyższa okoliczność (brak odrębnych rachunków bankowych) oraz niewłaściwe ujmowanie w rozliczeniu dotacji niektórych dokumentów księgowych utrudniało powiązanie wydatku z konkretną placówką oświatową.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu zawnioskowanych przez stronę dowodów, co skutkowało niepełnymi ustaleniami faktycznymi, istotnymi dla strony. Zarzucono też naruszenie przepisów art. 12 § 1, art. 8, art. 35 § 3, art. 132 w zw. z art. 144 i art. 37 § 1 Kpa poprzez wydanie decyzji po ponad 3 latach od dnia doręczenia organowi I instancji decyzji nakazującej ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że organ niedostatecznie ustalił, a następnie uzasadnił odmowę rozliczenia z dotacji kosztów wolontariatu, rat leasingowych i reklamy. Pominięto też dowody wskazujące na prawidłowe wydatkowanie dotacji. Zdaniem odwołującej organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie udzielenia dotacji dla 3 placówek oświatowych łącznie, natomiast nie ustalił, jakie kwoty dotacji były nienależnie wykorzystane w każdej z tych placówek.

Decyzją z dnia 4 sierpnia 2017r, o Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu I instancji o orzeczeniu zwrotu przyznanej dotacji. Zwrócono uwagę, że podmiot prowadzący kilka szkół musi zachować należytą staranność, aby dotacje prawidłowo rozliczyć, a zdaniem organu strona nie prowadziła księgowości w sposób zgodny z ustawą o rachunkowości. W oparciu o treść art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty organ przyjął, że w dacie orzekania przez organy przepis art. 5 ust.7 tej ustawy zakładał, że dotacja oświatowa determinowana jest zakresem jej celowości oraz wykorzystaniem na pokrycie bieżących wydatków. Może zatem zostać wykorzystana wyłącznie na wydatki bieżące danej szkoły lub placówki , które będą realizować zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki ,w tym profilaktyki społecznej. Nie są takimi wydatkami środki przeznaczone na reklamę, bowiem nie dotyczyły one bezpośrednio realizacji powyższych zadań. Bez ich poniesienia dotowane przedszkola i szkoły mogły funkcjonować i prowadzić bieżącą działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Także wydatek na zakup czasopisma nie był związany z dotowaną jednostką, ale z podmiotem, który w ogóle nie był dotowany z budżetu Miasta C.. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko w sprawie nie uznania rozliczenia z dotacji kosztów wolontariatu. Analizując poszczególne umowy o współpracy z wolontariuszami, organ zaznaczył, że przedłożone przez stronę rozliczenia nie są dowodami zwrotu wolontariuszowi poniesionych wydatków ,ale w dwóch przypadkach stanowią mnożnik przepracowanych godzin i stawki godzinowej, a w przypadku wolontariatu obejmującego remont brak było jakichkolwiek dowodów na poniesione wydatki. Podkreślono też, że charakter prac dokonanych przez tego wolontariusza nie dotyczył środka trwałego należącego do organu prowadzącego. W przypadku wypłat z rachunku kwot wskazanych w poleceniu przelewu jako "wolontariat" wskazano, że nie przedłożono nie tylko dowodów wykonania pracy, ale w niektórych przypadkach obrazują one zupełnie inne zdarzenia, niż te które wynikają z faktycznie wykonywanej pracy. Ponadto strona nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałaby wysokość wydatków poniesionych przez wolontariuszy. Nie stanowi również realizacji zadań bieżących szkoły rozliczenie kwoty 33.998, 04 zł poniesionych na pokrycie rat leasingowych za samochód Volkswagen Polo. W tym zakresie organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe zwracając się m.in. dwukrotnie do strony z pytaniem o wykorzystywanie w/w pojazdu. Ostatecznie, organ w decyzji przyjął, że wszystkie faktury na ratę leasingową w/w pojazdu wystawione zostały na Prywatną Szkołę P. J. P., ale nie stanowią one wydatków bieżących szkoły. Samochód bowiem nie był wykorzystywany na cele ściśle związane z procesem kształcenia, wychowania czy opieki. Ponadto był wykorzystywany także na potrzeby innych placówek oświatowych prowadzonych przez stronę. Organ wyjaśnił też powód nie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków pracowników bądź rodziców Przedszkola. Odniesiono się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów odwołania.

Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podniosła w nim zarzuty wskazane w odwołaniu, a ponadto zarzuciła organowi II instancji pominięcie szeregu dowodów wskazywanych przez stronę, zaniechaniu przedłożenia przed organem II instancji dowodów zwróconych uprzednio przez organ I instancji, dokonanie oceny stanu faktycznego inaczej niż we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego z dnia 3 lipca 2013 r., błędnym uznaniu, że to wyłącznie stronę obciąża obowiązek wskazania okoliczności faktycznych, podczas gdy w ocenie skarżącej jest to obowiązek organu. Zarzucono ponadto naruszenie art. 252 ust.1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych polegającym na określeniu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem łącznie dla przedszkola, szkoły i gimnazjum, a także nieuwzględnienie przez organ, że nastąpiło przedawnienie roszczenia.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Sąd stwierdził, że nie zawierają one wad, uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Jako najdalej idący zarzut zawarty w skardze uznać należy zarzut przedawnienia. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2017 r, o sygn. I SA/Po 890/16 w sprawie określenia początku biegu przedawnienia, w którym to wyroku stwierdzono, że do obowiązku zwrotu dotacji odpowiednie zastosowanie ma art.70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (t.j. 2017,poz. 201). Przyjęto w tym orzeczeniu, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku kalendarzowego, w którym upływał przewidziany w art. 252 ust. 1 u.f.p., termin zwrotu nienależnie pobranej dotacji, tj. z końcem roku, w którym minęło 15 dni od dnia stwierdzenia pobrania nienależnej dotacji. Sąd stwierdził też, że nie byłoby zgodne z uwagi na cel instytucji przedawnienia uzależnienie rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia wyłącznie od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest stwierdzenie przez wierzyciela faktu nienależnego pobrania dotacji. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której mająca w założeniu działać na korzyść dłużnika instytucja przedawnienia znajdowałaby zastosowanie w terminie, którego bieg rozpoczyna określone działanie wierzyciela. Zaznaczyć jednak w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 68 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ostatecznie sąd uznał ,że stosując odpowiednio przepisy art.68 § 1 i 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji - stwierdzanego decyzją deklaratoryjną - prawo wierzyciela do stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nienależny sposób przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym pobrano tego rodzaju dotację. Bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji rozpoczyna się więc z końcem roku kalendarzowego, w którym upływał przewidziany w art. 252 ust. 1 u.f.p. termin zwrotu nienależnie pobranej dotacji, pod warunkiem jednak, że okoliczność nienależnego pobrania dotacji zostanie ustalona przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym pobrano nienależną dotację. W niniejszym postępowaniu do przedawnienia doszłoby z końcem roku 2018. W innym wyroku (o sygn. I SA/Ol 415/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odnosząc się do wyroku WSA w Poznaniu stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych zachodzą wątpliwości co do tego, czy do przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji mają zastosowanie przepisy art. 68 czy też art. 70 Ordynacji podatkowej, co musi wiązać się z uprzednim rozważeniem czy obowiązek zwrotu dotacji "jest odpowiednikiem" obowiązku podatkowego czy też zobowiązania podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Sąd w Olsztynie uznał, że niewłaściwym jest przyjęcie, że bezdecyzyjne stwierdzenie okoliczności wskazanych w art.252 ust.1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. jest zdarzeniem, które powoduje skutek taki, że pięcioletni termin przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji (zobowiązania) rozpoczyna bieg od końca roku, w którym to stwierdzenie nastąpiło. Na podstawie zawartego w art. 67 u.f.p odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej do środków publicznych- dotacji podlegających zwrotowi, przy wskazaniu w przepisach ustawy o finansach publicznych zdarzeń powodujących obowiązek zwrotu i terminy zwrotu, można wnioskować, że obowiązek zwrotu dotacji w kwotach niewykorzystanych, wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub wyższych od należnych jest odpowiednikiem zobowiązania powstałego w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie WSA w Olsztynie zobowiązanie do zwrotu m.in. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, nie powstaje z chwilą stwierdzenia faktu wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a z chwilą zaistnienia tego faktu, przy czym w przypadku dotacji rocznej, z końcem roku, w którym dotacja została udzielona. W konsekwencji przyjęto w tym wyroku , że bieg terminu przedawnienia powstałego z mocy prawa obowiązku zwrotu dotacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 70 Ordynacji podatkowej, nie może się rozpocząć przed ostatecznym rozliczeniem dotacji podmiotowej, która ma charakter roczny, a jej rozliczenie zwykle następuje po upływie roku. Zatem bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu tej części rocznej dotacji podmiotowej, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana w kwocie wyższej od należnej rozpoczyna się od końca roku następującego po roku za który dotacji udzielono. W niniejszym postępowaniu decyzja ostateczna została wydana 4 sierpnia 2017 r czyli przed upływem terminu przedawnienia, który, zdaniem Sądu w składzie orzekającym nastąpiło z końcem 2017r.

Przechodząc do dalszej części rozważań stwierdzić należy ,że rozstrzygnięcie zaistniałego między stronami sporu sprowadza się przede wszystkim do wykładni unormowania art. 90 ust. 3d u.s.o., a w szczególności oceny, czy przepis ten umożliwia zaliczanie do kosztów wykorzystanych zgodnie z przeznaczeniem tj. kosztów reklamy, rat leasingowych za samochód oraz kosztów wolontariatu , przy czym w tym miejscu zaznaczyć należy, iż przepis ten stosować w brzmieniu obowiązującym w dacie przyznania dotacji, a nie orzekania o ich zwrocie. Dopiero bowiem od 31 marca 2015 r. art. 90 pkt 1 ustępu 3d otrzymał brzmienie (zmieniony przez art. 1 pkt 61 lit. b) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 357):

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7

- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego."

Wykładni przepisu art. 90 ust. 3d u.s.o. w dacie przyznania dotacji nie można więc dokonywać poprzez pryzmat zmiany jaka nastąpiła w u.s.o. z dniem 31 marca 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca dopiero od dnia 31 marca 2015 r. do wydatków bieżących wprost zaliczył także wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o którym mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o. Zdaniem Sądu nowe od dnia 31 marca 2015 r. brzmienie art. 90 ust. 3d, które zostało w znaczący sposób rozszerzone, może mieć zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych powstałych po wejściu w życie tych przepisów. Ponieważ mamy w tym wypadku do czynienia z przepisami prawa materialnego, w sytuacji braku przepisów intertemporalnych, które zezwalałyby na ich zastosowanie wstecz, w myśl zasady lex retro non agit, nie mogą one mieć zastosowania do wydatków sfinansowanych dotacjami oświatowymi w 2011 r. Zgodnie z zasadą lex retro non agit, do zdarzeń prawnych zaistniałych w określonym czasie stosuje się przepisy prawa wówczas obowiązujące. Tym samym późniejsze przepisy nowelizujące określone regulacje prawne nie znajdują do nich zastosowania, a nowe prawo nie może prowadzić do formułowania odmiennych ocen prawnych tych zdarzeń, niż wynikające z treści przepisów prawa obowiązujących w czasie ich zajścia. W konsekwencji nie można zakwestionowanych wydatków rozważać w kategoriach zadań organu prowadzącego, ale wyłącznie w zakresie pokrycia wydatków bieżących placówki oświatowej. Podmiot prowadzący szkołę, podejmujący działalność z własnej inicjatywy, będący jak w niniejszej sprawie podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a więc nastawionym na osiągnięcie ekonomicznego zysku, musi się liczyć z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej, jak każdy inny przedsiębiorca i jedynie na zasadzie przywileju korzysta z pomocy finansowej podmiotu publicznego.

W dacie przekazania dotacji tj. w roku 2011 przepis 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty brzmiał – Dotacje, których mowa w ust.1 a- 3b są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania o opieki ,w tym profilaktyki społecznej .Dotacje mogą być wykorzystywane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. W kategoriach więc tych wydatków, a nie zadań organu prowadzącego należy rozpatrywać poszczególne zakwestionowane pozycje rozliczenia dotacji.

Zasadnym jest także stanowisko organu odnośnie zakwestionowania możliwości rozliczenia z dotacji wydatków poniesionych na reklamę. Odnośnie wydatków na reklamę podzielić należy stanowisko organu, że ogłoszenia zwiększały rozpoznawalność podmiotu-organu prowadzącego, ale także w zakresie innych form kształcenia niż przedszkole, gimnazjum czy szkoła podstawowa, na które przyznano dotacje. Treść przedłożonych przez stronę faktur jednoznacznie wskazuje, że oferują nabór do szkoły nie objętej dotacją i na kurs także z nią nie związany. Z przyczyn oczywistych wydatki te nie służą bezpośrednio realizacji celów oświatowych związanych z konkretnymi placówkami zgłoszonymi do dotacji przez stronę. Stanowią jedynie informacje o prowadzonych szkołach, a w konsekwencji nie mają charakteru wydatków bieżących niezbędnych do tych placówek. Wskazywano już wielokrotnie w orzecznictwie ,że koszty reklamy oceniano jako koszty poniesione w interesie organu prowadzącego szkołę (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 1858/2012, wyrok NSA z dnia 28 maja 2014 r. sygn. I GSK 231/12, wyrok NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. II GSK 229/13, wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r. sygn. II GSK 1858/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. I SA/Kr 1304/12)., a nie jako realizacja celu oświatowego.

Odnosząc się do nie zakwalifikowania wydatków związanych z użytkowaniem samochodu osobowego VW Polo należy zgodzić się z organami, że skarżąca nie wykazała, iż przedmiotowy samochód był wykorzystywany na potrzeby szkoły wynikające z art. art. 90 ust.3d ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w roku 2011. W ocenie sądu - prowadzenie każdej placówki oświatowej czy opiekuńczej nie jest związane z koniecznością posiadania samochodu osobowego. W niektórych przypadkach jest to konieczne, ale może to dotyczyć sytuacji gdy np. placówka samodzielnie przygotowuje dużą ilość posiłków i potrzebuje samochodu dostawczego lub gdy dowozi swoich uczniów (np. niepełnosprawnych) do placówek (bus lub autobus),ale nie w sytuacji, gdy jak w niniejszym przypadku dostarcza artykuły spożywcze pomiędzy placówkami, dowozi korespondencję, przewozi wyniki egzaminów, dowozi nauczycieli na szkolenia etc. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest więc powiązania prowadzenia działalności z koniecznością posiadania samochodu osobowego. Należy wskazać, że w trakcie kontroli, jak również na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżąca nie dostarczyła żadnych dowodów pozwalających na wykazanie jakiegokolwiek związku użytkowania pojazdu z realizacją zadań wskazanych w art. 90 ust. 3d o systemie oświaty, poza wnioskiem dowodowym z dnia 14 czerwca 2017 roku. Wydatki na przedmiotowy samochód można uznać za kwalifikowalne gdyby był używany jako środek dydaktyczny, związany bezpośrednio z procesem nauczania jednakże jak wynika z akt sprawy służył on na potrzeby organu prowadzącego (skarżących). Rację ma organ twierdząc, że samochód nie był wykorzystywany na cele ściśle związane z procesem kształcenia, wychowania i opieki. Nie stanowi realizacji takich celów przewożenie dyrektorów i nauczycieli na szkolenia, wizyty pomiędzy placówkami, przewożenie korespondencji czy zaopatrywanie placówek.

Sąd podziela też stanowisko organu II instancji odnośnie inicjatywy dowodowej strony w zakresie tego wydatku oraz uznaje za prawidłowe ustosunkowanie się do wniosków dowodowych strony zgłaszanych w toku postepowania. Podobnie jak w toku postępowania kontrolnego, tak i skardze skarżąca w istocie podważała zakres kontroli , konsekwentnie przyjmując, iż kontrola wydatków powinna być przeprowadzana wyłącznie w oparciu o rzeczywistą liczbę uczniów. Rolą strony jest jednak dowodzenie na poparcie swoich twierdzeń o prawidłowym wydatkowaniu dotacji, organ ocenił je prawidłowo na podstawie całości zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zastrzeżeń i wniosków strony postepowania.

Za uzasadnione i znajdujące oparcie w materiale dowodowym uznać należy stanowisko organu odnośnie sposobu rozliczania z przyznanej dotacji kosztów wolontariatu. Wolontariusz na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz.1536 z późn. zm.) - dalej u.d.p.p.w., to osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ww. ustawie. Wolontariusz może wykonywać świadczenia, odpowiadające świadczeniu pracy, na rzecz:

1)organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. w zakresie ich działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego,

2)organów administracji publicznej, z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności gospodarczej,

3)jednostek organizacyjnych podległych organom administracji publicznej lub nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki działalności gospodarczej

Zakres, sposób i czas wykonywania świadczenia przez wolontariusza określa porozumienie zawarte pomiędzy wolontariuszem, a podmiotem na rzecz którego wykonywane jest świadczenie.

Jednostka może pokrywać wolontariuszowi ponoszone przez niego inne niezbędne koszty związane z wykonywaniem świadczeń, w tym koszty szkoleń.

Zgodnie z art. 46 u.d.p.p.w., wolontariuszowi przysługują: świadczenia zdrowotne na zasadach przewidzianych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczenia związane z zaopatrzeniem z tytułu wypadku przy wykonywaniu świadczeń. Jeżeli wolontariusz wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni to podmiot na rzecz którego świadczy zobowiązany jest do zapewnienia jemu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków.

Wydatki ponoszone na rzecz wolontariusza stanowią:

1)koszty prowadzenia działalności statutowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., jako korzystających,

2)koszty korzystających, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.p.p.w.

Zgodnie z art. 50 u.d.p.p.w., wartość świadczenia wolontariusza nie stanowi darowizny na rzecz korzystającego w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego oraz przepisów podatkowych.

Oznacza to, że wolontariusz nie jest pracownikiem, bo za wykonywane świadczenia nie pobiera wynagrodzenia. W ewidencji księgowej winny być więc ujęte wyłącznie koszty ponoszone przez organ prowadzący na rzecz wolontariusza, np. koszty dojazdu, koszty szkolenia wolontariusza, ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków. Tylko te koszty mogą podlegać rozliczeniu w ramach dotacji pod warunkiem wszakże, że zostaną one udokumentowane. Z akt postępowania wynika, że organ prowadzący zawarł 3 porozumienia o współpracy. Z D. K. -umowa z dnia 21 września 2010 jako nauczycielem wspierającym rehabilitację dzieci autystycznych. W pkt. 8 porozumienia wpisano, że nastąpi zwrot na rzecz wolontariusza wydatków na materiały dydaktyczne, sprzęt rehabilitacyjny i przepracowane godziny. Osobno załączono rozliczenie pracy wolontariusza nie podpisane jednak przez niego. Innych dowodów poniesienia wydatków przez wolontariusza nie przedłożono, a przesłuchana D. K. zeznała, że nie posiada dowodów potwierdzających zakup sprzętu rehabilitacyjnego czy pomocy dydaktycznych. Drugą umowę zawarto z z A. J. w dniu 20 czerwca 2011, podobnie w przypadku tej umowy w pkt 6 zaznaczono nast. wydatki: porządkowanie i czyszczenie zbiorów bibliotecznych, porządkowanie pracowni informatycznej, przygotowanie sal lekcyjnych według wymogów sanitarno-epidemiologicznych. Do umowy załączono rozliczenie pracy wolontariusza, również przez niego nie podpisane. Rozliczenie zawierające podpis przedłożono dopiero na wezwanie organu. Kolejne porozumienie o współpracy zawarto dniu 15 czerwca 2011 r z M. P., na mocy którego wolontariusz zobowiązał się do wykonania prac ziemnych i transportu na rzecz organu prowadzącego. W pkt 6 jako zwrot wydatków zaznaczono transport i materiał izolacyjny .Także te dwie pozycje wpisano do zestawienia kosztów wolontariatu. Natomiast rozliczenie tego wolontariatu zostało wpisane wspólnie z rozliczeniem A. J. i również nie zawierało podpisu wolontariusza. Podobnie jak w opisywanym wyżej przypadku, podpisane rozliczenie przedłożono dopiero na wezwanie organu. Prawidłowa jest też uwaga organu, że poza powyższymi argumentami powyższa inwestycja wykonywana była nie w środku trwałym będącym własnością zespołu szkół, ale części budynku, która jest wynajmowana. W świetle powyższego w całości należy podzielić stanowisko organu o nieprawidłowym dokumentowaniu pracy wolontariuszy i poczynionych z tego tytułu wydatków, ale przede wszystkim o niemożności zaliczenia wydatków wskazanych w rozliczeniach do podlegających zwrotowi tak na gruncie ustawy o systemie oświaty, jak i ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Jak więc wykazano powyżej wszystkie zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, a organ nie naruszył przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Określając wartość dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem organy zastosowały prawidłową wykładnię przepisów u.s.o.s i prawidłowo na gruncie zebranego materiału dowodowego ujęto w jednym rozstrzygnięciu i jednej pozycji kwotę dotacji do zwrotu, co było też konsekwencją niewłaściwego dokumentowania przepływu środków finansowych otrzymanych od organu dotującego. Zachowanie staranności w tym zakresie było obowiązkiem skarżącej, po stronie której leży co do zasady, ciężar dowiedzenia i wykazania sposobu wydatkowania dotacji. Obowiązek ten koreluje z wskazywaną m.in. w motywach nowelizacji art. 90 ust. 3d u.s.o. koniecznością przeciwdziałania nadużyciom polegającym na wydatkowaniu dotacji na cele gospodarcze osób prowadzących szkoły i placówki oraz czerpaniu, sprzecznie z ogólnymi zasadami ustawy o systemie oświaty, zysków z działalności oświatowej przy rażącym zaniżaniu standardów kształcenia. Z uprawnienia beneficjenta do złożenia wniosku o udzielenie dotacji na każdą placówkę oddzielnie, winien korelować obowiązek pisemnego rozliczenia z pobrania i wykorzystania otrzymanej dotacji również odrębnie dla każdej placówki. Niewypełnienie tego obowiązku zobowiązywało organ do wydania rozstrzygnięcia w zakwestionowanym kształcie.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.