Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 799/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.76 ust.2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art.134 § 1 ,art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) del.WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 49/08 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 49/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi R. W., uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], którymi nakazano R. W. zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł za okres od [...] maja 2007 r. do [...] sierpnia 2007 r.

Jako podstawę prawną organy wskazały art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i powołały się na decyzję starosty z dnia [...] października 2007 r., orzekającą o odmowie uznania R. W. za osobę bezrobotną w związku z przyznaniem przez organ rentowy prawa do renty, który to organ nie przekazał na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, za który przyznano rentę.

Uchylając decyzję, Wojewódzki Sąd wskazanym na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która nakazuje uchylenie zaskarżonej decyzji, gdy istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, a taka sytuacja zaistniała w sprawie, bowiem decyzje o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku były następstwem decyzji o odmowie uznania R. W. za osobę bezrobotną, które zostały uchylone przez ten Sąd, wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 13/08, a tym samym zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Wojewoda Pomorski wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), a w szczególności art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) przez przyjęcie, że do jego zastosowania niezbędne jest rozstrzygnięcie w zakresie pozbawienia bezrobotnego statusu i prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, w sytuacji, gdy stan faktycznoprawny sprawy nie dawał podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego,

b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie i dokonanie oceny dowodów w sposób przekraczający granice wyznaczone przez obowiązujące przepisy prawa,

c) art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez rozstrzygnięcie w sposób przekraczający granice sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż nie można zgodzić się z poglądem Wojewódzkiego Sądu, co do zaistnienia w sprawie przyczyny wznowienia postępowania, bowiem decyzja o zwrocie zasiłku nie jest w żaden sposób zależna od decyzji o statusie bezrobotnego, gdyż art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia jako przesłanki zwrotu przewiduje tylko stwierdzenie wypłacenia zasiłku za okres, za który została przyznana renta, a świadczenie to nie zostało pomniejszone o wypłacony zasiłek. Natomiast Wojewódzki Sąd bezpodstawnie odniósł się do sprawy uznania za osobę bezrobotną, czym przekroczył granicę sprawy zwrotu świadczenia.

R. W. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona z uwagi na to, iż jej zarzuty nie były usprawiedliwione.

Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postawiono zarzuty naruszenia prawa materialnego w obu postaciach, jak i procesowego. Zarzuty te sprowadzają się do tego, że Wojewódzki Sąd, przekraczając granice sprawy, którymi jest związany z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., dopatrzył się podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylił zaskarżone decyzje, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ tej ustawy, podczas gdy powinien ograniczyć się jedynie do przepisów prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), dalej ustawa o zatrudnieniu, czego nie uczynił, nie stosując tego przepisu z uwagi na jego błędną wykładnię.

Trudno zgodzić się z zarzutem błędnej wykładni przepisu, którego Sąd nie stosował, natomiast rozważyć należy zarzut niezastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu w sprawie. Przepis ten zawiera definicję "nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego", stanowiąc, iż jest nim m.in. zasiłek finansowy z Funduszu Pracy wypłacony osobie za okres, za który nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78. Wojewoda Pomorski uważa, iż bez względu na to czy osoba, o której mowa w tym przepisie ma status bezrobotnego czy też nie, powinna zwrócić świadczenie pieniężne jeżeli spełnia ono przesłanki art. 76 ust. 2 pkt 3, zatem Wojewódzki Sąd nie miał podstaw do wiązania sprawy nakazania zwrotu świadczenia ze statusem osoby bezrobotnej. Jednak rozpoznając sprawę należy mieć na uwadze jej stan faktyczny i prawny jaki istniał w momencie orzekania przez Wojewódzki Sąd.

Z akt sprawy wynika, iż R. W. został uznany za osobę bezrobotną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Decyzją tą przyznano mu również zasiłek dla bezrobotnych, określając jego wysokość i datę, od której będzie wypłacany. Ta decyzja została uchylona w związku z uzyskaniem renty i jednocześnie nastąpiła odmowa przyznania statusu bezrobotnego, zaś Wojewódzki Sąd uchylił tę decyzję uchylającą. Z kolei decyzja będąca przedmiotem wyroku zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną, odnosi się do decyzji o uchyleniu decyzji o przyznaniu statusu i odmawiającej tego statusu. W takiej sytuacji nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi błędu w tym, iż uznał, że są to sprawy ze sobą związane. Art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu nie stawia przeszkody takiemu uznaniu.

Skoro zasiłek był wypłacany na podstawie decyzji nadającej status bezrobotnego i przyznającej prawo do tego zasiłku, która pozostaje na skutek wyroku Sądu w obrocie prawnym, a decyzja orzekająca zwrot zasiłku do niej się odwołuje, nie można zarzucić termu Sądowi, iż przekroczył granice sprawy, naruszając art. 134 § 1 P.p.s.a. Tym samym, skoro otwarta jest sprawa statusu i przyznania zasiłku, to nie jest błędem Sądu, że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego i zastosowania tylko przepisów procesowych przy rozpoznawaniu skargi.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.