Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2013/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania komunalizacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] zawieszające z urzędu wznowione postępowanie komunalizacyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską B. prawa własności nieruchomości położonej w B. w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Wojewoda [...] wskazując na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu wznowione na wniosek A. K. postępowanie komunalizacyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. dotyczącą stwierdzenia nabycia z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 32, poz. 191 ze zm.) przez Gminę Miejską B. prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Uzasadniając postanowienie Wojewoda wskazał, że aktualnie toczy się przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. akt [...] postępowanie dotyczące ewentualnego nabycia w drodze zasiedzenia przez Skarb Państwa tej samej nieruchomości. Mając na uwadze, że rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii ewentualnego nabycia prawa własności przedmiotowego mienia przez zasiedzenie oraz daty tego nabycia stanowi zagadnienie wstępne dla wznowionego postępowania komunalizacyjnego, to postępowanie komunalizacyjnej, zdaniem organu należało zawiesić do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania przed sądem powszechnym.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. K., podnosząc, że skoro będąca stroną zarówno postępowania komunalizacyjnego jak i sądowego w tej sprawie Gmina Miejska B. nie przedkładając Sądowi niezbędnych dla prowadzenia postępowania sądowego informacji i dokumentów sztucznie i celowo przewleka wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia, to postępowanie komunalizacyjne powinno być w takiej sytuacji prowadzone samodzielnie, bez oczekiwania na orzeczenie sądu powszechnego dotyczące ewentualnego zasiedzenia przez Skarb Państwa spornej nieruchomości. Tym bardziej, że w ocenie skarżącego Gmina Miejska B. uzyskała posiadanie spornego mienia w złej wierze.

Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy stwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji i wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że kwestionowane postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. dotyczy wznowionego postępowania komunalizacyjnego, a nie odrębnie prowadzonego postępowania sądowego. Zaś w sprawie zarzutów związanych z przyczynami i skutkami przewlekłości postępowania sądowego właściwym jest wyłącznie Sąd powszechny prowadzący sprawę dotyczącą ewentualnego nabycia prawa własności spornego mienia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia, a nie organy administracji orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym.

W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] słusznie uznał, że problem własności spornej nieruchomości według jej stanu na dzień dnia 27 maja 1990 r. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla podjęcia decyzji przez organ pierwszej instancji we wznowionym postępowaniu komunalizacyjnym. Dlatego też zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej postanowienie Wojewody [...] nie narusza prawa.

Przedmiotowe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia

[...] września 2009 r. stało się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. K.. Skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Powyższym orzeczeniom zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania z urzędu, tj. istnienie zagadnienia wstępnego, które winno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny.

Skarżący podniósł ponadto, że kwestię prejudycjalną dla przedmiotowego postępowania komunalizacyjnego rozstrzygnął już Sąd Rejonowy w B. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...], uchylając postanowienie Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] września 1960 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zasiedzenia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości i oddalając wniosek o stwierdzenie zasiedzenia złożony przez Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, iż w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, mające znacznie dla rozstrzygnięcia wznowionego postępowania komunalizacyjnego.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z przepisu tego wynika, że przedmiotem postępowania komunalizacyjnego są wyłącznie przekształcenia własnościowe zachodzące w dniu 27 maja 1990 r. (tj. w dniu wejścia w życie powołanej ustawy) pomiędzy Skarbem Państwa a gminami w odniesieniu do mienia ogólnonarodowego, co oznacza, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r.

W orzecznictwie sądowym dotyczącym komunalizacji mienia ugruntowany jest pogląd, iż w tego rodzaju sprawach stronami postępowania są: Skarb Państwa (jako dotychczasowy właściciel) oraz gmina nabywająca mienie, gdyż postępowanie to dotyczy interesu prawnego tych podmiotów. Natomiast inne podmioty mogą brać udział w takim postępowaniu, jeśli wykażą, że w dniu 27 maja 1990 r. mienie objęte postępowaniem komunalizacyjnym stanowiło ich własność i w związku z tym nie podlega ono komunalizacji (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA 873/98, LEX nr 45036, wyrok NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt I SA 352/98, LEX nr 45028).

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że deklaratoryjna decyzja regulująca stosunki własnościowe pomiędzy Skarbem Państwa a gminą została wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 1998 r. Skarb Państwa był w dniu 27 maja 1990 r. właściciel przedmiotowej nieruchomości zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] września 1960 r.

Następnie Sąd Rejonowy w B. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. sygn. akt [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. - Skarb Państwa uchylił powyższe postanowienie.

W toku prowadzonego postępowania, wznowionego na skutek wniosku A. K., Urząd Miasta B. pismem z dnia 8 maja 2009 r. poinformował Wojewodę [...], iż przed Sądem Rejonowym w B. toczy się postępowanie z wniosku Prezydenta Miasta B. dotyczące nabycia przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia w trybie art. 172 Kodeksu cywilnego. Zaś z pisma Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 czerwca 2009 r. wynika, że aktualnie sprawa jest zawieszona.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii ewentualnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie oraz ustalenie daty tego nabycia przez Skarb Państwa stanowi - jak słusznie zauważyły organu obu instancji - zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co w konsekwencji prowadzi do zawieszenia wznowionego postępowania komunalizacyjnego. Ustalenie bowiem, czy przed datą 27 maja 1990 r. Skarb Państwa był właścicielem spornej nieruchomości ma wpływ na podjęcie przez organ decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę przedmiotowego gruntu.

Tym samym Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie podzielił poglądu skarżącego, że własność Skarbu Państwa spornej nieruchomości "odpadła" po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2002 r. i tym samym brak jest podstaw, do uznania, iż aktualnie prowadzone postępowanie w sprawie zasiedzenia spornego gruntu będzie miało wpływ na wynik wznowionego postępowania. Należy bowiem zauważyć, że kolejne postępowanie o zasiedzenie toczy się z wniosku innego podmiotu, aniżeli postępowanie zakończone postanowieniem Sądu z dnia [...] czerwca 2002 r. Zatem nie zachodzi tu res iudicata, ponieważ Prezydent Miasta B. nie jest następcą prawnym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B.. W tej sytuacji koniecznym stało się zawieszenie wznowionego postępowania komunalizacyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zasiedzenie wszczętego wnioskiem Prezydenta Miasta B..

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.