Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1745/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty gospodarczej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego Starosta S. udzielił H. i P.P. pozwolenia na użytkowanie budynku wiaty gospodarczej na działce nr "1", zgodnie z przedłożoną dokumentacją powykonawczą.

W uzasadnieniu wskazał, że samowolna wiata gospodarcza w wyniku decyzji nakazowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Ostatecznie inwestor spełnił wymogi z art. 57 Prawa budowlanego. Zakres wymogów wynikających z tego przepisu dostosowano do procedury legalizacyjnej przedmiotowej wiaty.

Z decyzją tą nie zgodził się M.O. wnosząc od niej odwołanie. Podniósł, że przedmiotowa przebudowa wiaty została przeprowadzona samowolnie naruszając jego interes prawny poprzez zalewanie jego posesji. Kwestia samowoli została wyraźnie stwierdzona w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Odwołujący się zakwestionował także stwierdzenie, zawarte w piśmie Starostwa S. z dnia 25 marca 2002 r., ze jego działka jest wyższa o 20 cm. Dodatkowo kwestionuje oświadczenia dotyczące zagospodarowania działki inwestorów. Podważa zgodność inwentaryzacji ze stanem faktycznym na działce inwestora.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., znak: [...] utrzymał w mocy, w oparciu o art.. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 55 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, gdy właściwy organ wydał decyzję z art., 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego lub z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. W tym przypadku tak było. Dostarczona inwentaryzacja w wyniku wykonania obowiązku nałożonego decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykazała, że budynek wiaty jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do dalszego użytkowania. Remont został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną. Potwierdzają to także oględziny. Zdaniem Wojewody brak jest powodów do uchylenia decyzji organu I instancji, chociaż zauważyć należy stwierdzenie organu I instancji w protokole oględzin, że teren sąsiada jest wyższy o 20 cm. Wojewoda podnosi, że kwestia samowoli budowlanej została przesądzona decyzjami organów nadzoru budowlanego obu instancji. Ocena jednak poprawności postępowania tych organów nie leży w kompetencjach Wojewody. Inwentaryzacja została wykonana na aktualnej kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej przyjętej do zasobu powiatowego. Nie ma zatem podstaw do jej kwestionowania.

W skardze do sądu administracyjnego M.O. zarzucił naruszenie art. 59 Prawa budowlanego, art. 68 i 79 k.p.a. Podniósł, że wydano pozwolenie na użytkowanie bez stwierdzenia wykonania obowiązku z decyzji nakazowej oraz bez protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności zabudowy przedmiotowego obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie powiadomiono go także o oględzinach, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).

W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji organu I instancji był art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego, W brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, "Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ:

1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę lub

2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę lub

3) wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek (...)."

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii. Stwierdził jedynie, że inwestor spełnił wymogi wynikające z art. 57 Prawa budowlanego, które dostosowano odpowiednio do procesu legalizacyjnego w niniejszej sprawie. Nie napisał jednak na czym ta odpowiedniość w tym wypadku polegała i które z tych wymogów inwestor spełnił. Organ odwoławczy natomiast stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w tej sprawie wydano decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co spełnia przesłankę z pkt 3 ust. 1 art. 55 Prawa budowlanego. Nadto, że przedłożona, w wyniku wykonania obowiązku nałożonego decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, inwentaryzacja wykazała, że budynek wiaty jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do dalszego użytkowania. Remont został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną. Potwierdzają to także oględziny. Wskutek tego organ odwoławczy nie widzi podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia i w sposób nieprawidłowy zinterpretowały treść przepisu pkt 3 ust. 1 art. 55 Prawa budowlanego.

Po pierwsze w ogóle nie wypowiedziały się w kwestii spełnienia przez wnioskującego o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wymogów wynikających z art. 56 Prawa budowlanego. Stosownie do tego przepisu: "Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy:

1) Inspekcji Ochrony Środowiska,

2) Inspekcji Sanitarnej,

3) Państwowej Inspekcji Pracy,

4) Państwowej Straży Pożarnej, o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania (...)"

Poza enigmatycznym stwierdzeniem organu I instancji nic także nie wiadomo w kwestii spełnienia wymogów wynikających z art. 57 Prawa budowlanego, według którego:

"1. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

1) oryginał dziennika budowy,

2) oświadczenie kierownika budowy:

a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami,

b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu,

3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania,

4) protokoły badań i sprawdzeń,

5) inwentaryzację geodezyjna powykonawczą.

2. W razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. l, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.

3. Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.

4. Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.

5. Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, w terminie 14 dni od dnia ich zakończenia." Wreszcie, co słusznie zauważa skarżący, zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego: "Właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:

1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę,

2) uporządkowania terenu budowy.

W tym względzie, wprawdzie organ I instancji przeprowadził w dniu 15 marca 2002 r. oględziny, to jednak z ustaleń poczynionych z nich nie wynika spełnienie wymogów, o których mowa w tym przepisie. Nie spełnia to zatem wymogów stawianym protokołom przez art. 68 k.p.a. Ponadto strony takiego postępowania powinny być zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia tych oględzin. Mają one prawo brać udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia (art. 79 k.p.a.). Nie zawiadomienie o przeprowadzeniu tego dowodu i nie uczestniczenie w oględzinach M.O. stanowi kwalifikowana wadę procesową - naruszenia art. 10 k.p.a. gwarantującego stronom prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Zwrócić należy uwagę na jeszcze jeden aspekt, mianowicie, że wbrew twierdzeniom organu II instancji nie można uznać, iż w tej sprawie wydana została decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazująca dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w przepisie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego chodzi o wydanie decyzji nakładającej na określony podmiot wykonanie czynności w postaci konkretnych robót budowlanych, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem. Wyraźnie przesądza o tym użyte w treści art. 51 ust. 1 pkt 2 sformułowanie: "w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem". Dostarczenie określonej dokumentacji nie powoduje powstania stanu, że obiekt jest doprowadzony do zgodności z prawem. Wymagane jest jeszcze wydanie decyzji nakładającej konkretne czynności (roboty) w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie takiej decyzji nie wydano. Nie można zatem mówić, że przesłanka z art. 55 ust. 1 pkt 3 została spełniona.

Powyższe prowadzi do wniosku, że sprawa nie została należycie wyjaśniona w myśl postanowień art. 7, 77 § 1 k.p.a., a co za tym idzie, uzasadnienia decyzji obu instancji nie spełniają wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę i sprawując kontrolę instancyjną co do przestrzegania prawa przez organy niższego stopnia naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Rozstrzygając sam dopuścił się uchybień przepisom postępowania i nie usunął naruszeń poczynionych w tym względzie przez organ I instancji. Poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności dla sprawy doszło do błędnego zastosowania art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co miało wpływ na wynik sprawy.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji zobowiązane będą do poczynienia tych wszystkich wyżej wymienionych ustaleń mających wpływ na wydanie decyzji co do istoty tej sprawy, zwłaszcza, że w świetle przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego przepisu, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 lub w art. 58. Przepisy art. 51 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).