Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 5217/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 46e ust. 1 i 1e,
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: art. 11, art. 13
journal: Dz.U. 2020 poz 1057
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz - Wóltańska Sędziowie Sędzia WSA Monika Kramek Asesor WSA Iwona Kozłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...]października 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: organ, Prezes PFRON), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez [...] z siedzibą w [...] (dalej: skarżący, strona, Stowarzyszenie), działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej k.p.a.) w zw. z art. 45 ust. 3a oraz art. 49e ust. 1 i 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573; dalej: ustawa o rehabilitacji), zmienił decyzję z [...] lipca 2021 r. nr [...] w ten sposób, że nakazał Stowarzyszeniu zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) w kwocie 126 198,16 złotych wraz z odsetkami liczonymi od tej kwoty, jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 grudnia 2019 r. do dnia dokonania zwrotu.

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 26 kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie zawarło z PFRON umowę wieloletnią o zlecenie realizacji zadań w ramach art. 36 ustawy o rehabilitacji. Umowa zawarta została w wyniku ogłoszonego przez PFRON konkursu pn. "[...]" na podstawie art. 11 i art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2018 r., poz. 450 ze zm.) w zw. z art. 36 ustawy o rehabilitacji. Przedmiotem umowy było zlecenie przez PFRON realizacji projektu dotyczącego kierunku pomocy 2: zwiększenie samodzielności osób niepełnosprawnych, obejmującego następujące zadania: 1) prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych w różnych typach placówek; 2) prowadzenie poradnictwa psychologicznego, społeczno-prawnego oraz udzielanie informacji na temat przysługujących uprawnień, dostępnych usług, sprzętu rehabilitacyjnego i pomocy technicznej dla osób niepełnosprawnych pod nazwą "[...]", wykonywanego w terminie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2022 r. Na podstawie umowy PFRON zobowiązany był się do wypłaty dofinasowania w wysokości 705 345 złotych w całości na koszty bieżące realizacji projektu w terminie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2020 r. Strona zaakceptowała szczegółowy projekt budżetu zadania określony w załączniku nr 2 do umowy. W rozliczeniu częściowym realizowanego projektu pełnomocnicy Zarządu PFRON nie uznali kosztów związanych z organizacją w terminie od 24 czerwca do 5 lipca 2019 r. V edycji Obozu Aktywnej Rehabilitacji i podjęli decyzję o pomniejszeniu dofinasowania o kwotę 28 446,70 złotych. Ostateczna kwota dofinasowania wyniosła 676 898,30 złotych.

W dniu 4 maja 2020 r. strona przekazała do PFRON ostateczne rozliczenie dofinasowania zadania (§ 5 ust. 1 pkt 2 umowy). Zadanie rozliczono w następujący sposób: koszty ogółem – 909 597,69 złotych; koszty realizacji projektu w obszarze kosztów kwalifikowalnych – 890 240,71 złotych; kwota środków PFRON faktycznie wykorzystana na realizację zadania – 676 898,30 złotych; wkład własny zleceniobiorcy – 213 342,41 złotych.

W dniach 6 lipca 2020 r., 7 sierpnia 2020 r., 14 września 2020 r., 16 października 2020 r., 12 listopada 2020 r., 23 listopada 2020 r. oraz 1 grudnia 2020 r. do PFRON wpływały korekty, uzupełnienia oraz wyjaśnienia strony dotyczące sprawozdania końcowego. Po dokonaniu weryfikacji formalnej i merytorycznej przedłożonych dokumentów pełnomocnicy Zarządu PFRON uznali, że rozliczenia należy dokonać w oparciu o załącznik 1A, który wpłynął do PFRON w dniu 16 października 2020 r., bowiem jak wskazywano strona wielokrotnie, w następstwie zgłaszanych przez PFRON uwag, zmieniała wersję rozliczenia projektu co budziło wątpliwości co do tego, która wersja załącznika nr 1A przedstawia stan rzeczywisty realizacji projektu. Na podstawie przedłożonych dokumentów wyliczono kwotę kosztów kwalifikowalnych, która wyniosła ogółem 753 351,15 złotych. Kwota możliwych do uzyskania kosztów pokrytych ze środków PEFRON wynosiła 550 007,14 złotych. Przekazana przez PFRON kwota wynosiła 676 898,30. W oparciu o powyższe wyliczono kwotę zwrotu wynoszącą 126 891,16 złotych.

Pismem z 11 stycznia 2021 r. PFRON wezwał Stowarzyszenie do zwrotu kwoty 126 891,16 złotych wraz z odsetkami. W treści pisma przedstawiono poszczególne pozycje, które nie zostały uznane w rozliczeniu ostatecznym oraz odpowiadające im kwoty pokrywane za środków PFRON oraz ze środków własnych strony ze źródeł niepublicznych.

W odpowiedzi na powyższe strona podniosła m.in., że zmiany w załączniku nr 1A do sprawozdania końcowego wynikały z pism PFRON i ich dokonywanie nie miało na celu utrudnienie weryfikacji rozliczenia; wskazywała, że dokonano zmian w opisach na dokumentach księgowych w związku ze zmianami w załączniku 1A, ostatniej korekty dokonano 16 listopada 2020 r., natomiast zajęcie dokumentów przez Prokuraturę miało miejsce w dniu 17 listopada 2020 r.; strona kwestionowała nieuznanie w rozliczeniu godzin udzielonego wsparcia w związku z przeprowadzonymi wizytami monitoringowymi w dniach 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 5 lutego 2020 r., 14 lutego 2020 r. i 9 marca 2020 r. oraz decyzję o nieuznaniu w rozliczeniu zajęć z dnia 9 lutego 2020 r.; nie zgadzała się z decyzją o nieuznaniu w rozliczeniu składek ZUS za miesiąc marzec w związku z otrzymaniem ulgi w spłacie w ramach "tarczy antykryzysowej"; kwestionowała również nieuznanie w rozliczeniu przynajmniej części godzin wsparcia wypracowanych przez personel, co do których stwierdzono, że w danym okresie pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim; wskazywała, że dokonała stosownych zmian w umowach o pracę, do których zgłoszono zastrzeżenia; wnioskowała o odstąpienie od nieuznania wyliczonych godzin wsparcia, podkreślając, że przyjęta uśredniona forma rozliczenia godzin jest zgodna z zaakceptowanym przez PFRON budżetem projektu oraz uzasadnieniem zawartym w pkt 7; nie zgadzała się z pomniejszeniem w rozliczeniu kwot dotyczących wyżywienia uczestników obozów Aktywnej Rehabilitacji oraz wolontariuszy. Ponadto w piśmie z 2021 r. wyraziła swoje wątpliwości co do zasadności prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Prokuraturę Okręgową we [...] oraz zarzuciła, że wizyty monitoringowe prowadzone były nieprawidłowo, bez zachowania zasad bezstronności i obiektywizmu, wprowadzały chaos i nerwowość w trakcie zajęć.

Brak zwrotu kwoty określonej wezwaniem z 11 stycznia 2021 r. skutkował zawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania mającego na celu wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu niewykorzystanych środków PFRON wraz z odsetkami (pismo z 18 maja 2021 r.).

Decyzją z [...] lipca 2021 r. Prezes Zarządu PFRON, działając w oparciu o art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji nakazał Stowarzyszeniu zwrot środków PFRON w kwocie 126 891,16 złotych wraz z odsetkami liczonymi od tej kwoty jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 grudnia 2019 r. do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w paragrafie 8 ust. 1 umowy zastrzeżone zostało prawo PFRON do przeprowadzania niezapowiedzianych wizyt monitoringowych w godzinach realizacji projektu oraz jego faktycznych postępów. Przeprowadzone w dniach 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 5 lutego 2020 r., 14 lutego 2020 r. i 9 marca 2020 r. wizyty monitoringowe wykazały nieprawidłowości, polegające na: realizacji projektu niezgodnie z wnioskiem tj. prowadzenie form wsparcia przez inną liczbę personelu niż określona we wniosku, uczestnictwo mniejszej liczby beneficjentów ostatecznych form wsparcia niż określono we wniosku, niekorzystanie przez beneficjentów ostatecznych z wszystkich form wsparcia przewidzianych we wniosku – w dniach 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 5 lutego 2020 r. i 14 lutego 2020 r.; realizację projektu niezgodnie z przedstawionym przez PFRON harmonogramem: realizację innych form wsparcia niż przewidziano w harmonogramie, brak realizacji form wsparcia w terminie przewidzianym w harmonogramie lub zgodnie z zakresem tematycznym zajęć – w dniach 18 lipca 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 5 lutego 2020 r., 14 lutego 2020 r., 21 lutego 2020 r. i 9 marca 2020 r.; pobieranie opłat od beneficjentów ostatecznych – w dniach 18 lipca 2019 r. i 13 sierpnia 2019 r.; nieuzupełnianie na bieżąco aplikacji "System Ewidencji Godzin Wsparcia" (dalej: EGW) dla zadań realizowanych w projekcie dla dni: 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r. Zdaniem organu, powyższe ustalenia świadczą o naruszeniu przez stronę warunków umowy i uzasadniają zwrot środków PFRON w kwocie 126 891,16 złotych. Organ zaznaczył, że reprezentanci strony potwierdzili prawidłowość ustaleń zespołów przeprowadzających wizyty monitoringowe, podpisując zarówno informację jak i listy sprawdzające z tych wizyt (poza dokumentacją z wizyty przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2019 r., do której zgłoszono zastrzeżenia).

Pismem z 4 sierpnia 2021 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym zakwestionowało oparcie rozliczenia na sprawozdaniu końcowym złożonym 16 października 2020 r. pomimo tego, że w dniach 12 listopada 2020 r., 23 listopada 2020 r oraz 1 grudnia 2020 r. dokonano kolejnych korekt tego sprawozdania. Strona podkreślała, że sporządzane przez nią korekty są wynikiem zgłaszanych przez PFRON uwag. W treści wniosku przedstawiła wyjaśnienia dotyczące wizyt monitoringowych, ulg w opłacaniu składek ZUS, zwolnień lekarskich, nieuznania płatności dotyczących poz. 2.1.3., 2.1.11., 2.1.13., 1.1.1. lp. 2; rozliczenia pracowników merytorycznych poz. 2.1.2. lp. 1 i 9, poz. 2.1.5. lp. 1 i 9, poz. 2.1.6. lp. 1, 4 i 10, poz. 2.1.8. lp. 1 i 9, poz. 2.1.1. lp. 1, 5 i 9, poz. 2.2.1. lp. 1; wyżywienia uczestników i wolontariuszy poz. 3.1.1. i poz. 6.1.1.; rozliczenia I transzy dofinasowania. Podkreślała przy tym, że w trakcie realizacji projektu zaistniały problemy wynikające z pandemii oraz złego stanu zdrowia osób odpowiedzialnych za rozliczenie projektu. Wskazywała, że jako organizacja non profit nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi na dokonanie nieuzasadnionego zwrotu.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2021 r. organ uznał za zasadne dokonanie zmiany w decyzji z [...] lipca 2021 r. poprzez nakazanie zwrotu przez stronę środków PFRON w kwocie 126 198,16 złotych wraz z odsetkami liczonymi od tej kwoty jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozliczenia projektu dokonano na podstawie sprawozdania z 16 października 2020 r., bowiem organ nie miał możliwości weryfikacji dokumentacji źródłowej przedstawionej w załączniku nr 1A do sprawozdania w wersji dostarczonej w dniu 16 listopada 2020 r., gdyż w dniu 17 listopada 2020 r. dokumentacja źródłowa została zajęta przez Prokuraturę Rejonową we [...]. Rozpoznając sprawę organ podtrzymał swoje stanowisko odnośnie kwoty zwrotu wynikającej z ustaleń z przeprowadzonych wizyt monitoringowych. Podkreślał jednocześnie, że po przeprowadzeniu wizyt monitoringowych wydawano zalecenia mające na celu eliminację stwierdzonych nieprawidłowości, pomimo tego, w trakcie kolejnych wizyt stwierdzano nieprawidłowości podobne do tych, które miały zostać wyeliminowane. Zaznaczał, że nieprawidłowości stwierdzone w czasie wizyty monitoringowej dotyczącej realizacji Obozu Aktywnej Rehabilitacji zostały dodatkowo potwierdzone w przekazanej do PFRON korespondencji [...] z siedzibą w [...] co stanowiło podstawę do uznania kosztów dotyczących tej edycji obozu za niekwalifikowalne w projekcie. Organ podtrzymał również stanowisko dotyczące nakazu zwrotu kwoty 11 720 złotych wynikającej z udzielonej Stowarzyszeniu, w ramach tzw. "tarczy antykryzysowej", ulgi w opłacaniu należnych składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc marzec 2020 r. w kwocie 12 107,89 złotych uzyskanej na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa COVID-19). Jak podkreślił w przedstawionym przez stronę rozliczeniu ulgi zawarta została informacja, że suma składek na ubezpieczenie społeczne dofinansowanych ze środków PFRON w miesiącu marcu w pozycjach 1 i 2 załącznika nr 1A do sprawozdania miała wynieść 13 140,80 złotych. Za nieprawidłowe organ uznał potraktowanie przez stronę ulgi w opłacaniu składek ZUS jako wkładu własnego w kwocie 6 570,40 złotych pokrywanego ze środków niepublicznych w pozycjach 1.1.1. - 1.1.4. oraz 2.1.1. - 2.1.13., skoro ZUS poinformował Stowarzyszenie, że ulga ta jest pomocą publiczną. Zaznaczył, że udzielenie ulgi jest równoznaczne z tym, że strona nie poniosła tego kosztu, a zatem wskazana kwota stanowi koszt niekwalifikowalny. Za niedopuszczalne organ uznał ponadto przeniesienie dofinansowania ze środków PFRON do wynagrodzeń pracowników administracyjnych oraz merytorycznych do kategorii 3.1.1. "Całodzienne wyżywienie uczestników Obozów Aktywnej Rehabilitacji". Jak podkreślił, przesunięcie kwoty 6 570,40 złotych na koszty wyżywienia zostało dokonane po zakończeniu realizacji projektu, na etapie rozliczania umowy, po otrzymaniu przez stronę decyzji z ZUS dotyczącej udzielenia ulgi, w związku z czym nie jest to sytuacja, w której na etapie realizacji projektu zleceniobiorca wygenerował oszczędności. Organ podtrzymał również decyzję o nakazaniu zwrotu kwoty 18 162 złotych wynikającej z nieuznania w rozliczeniu umowy liczby godzin udzielonego wsparcia nie mającej pokrycia w danych zawartych w aplikacji EGW w zakresie pozycji 2.1.1. Ip. 1 i 9, 2.1.2. Ip. 1 i 9, 2.1.5. Ip. 1 i 9, 2.1.6. Ip. 1, 4, 9 i 10, 2.1.8. Ip. 1 i 9 załącznika nr 1A oraz przedstawionych w pozycji 2.1.1. Ip. 5 załącznika nr 1A kosztów udzielonego wsparcia przez Instruktora Aktywnej Rehabilitacji, podczas gdy w aplikacji EGW koszty te dotyczyły wolontariusza pomocniczego. Organ wyjaśnił jednocześnie, że nie kwestionuje wyliczeń strony zawartych we wniosku o dofinansowanie odnoszących się do planowanych i udzielonych godzin wsparcia, jednak kwestią zasadniczą jest fakt, że strona nie dotrzymała zobowiązania zawartego w paragrafie 7 ust. 1 umowy, czyli nie prowadziła na bieżąco ewidencji godzin wsparcia udzielonego beneficjentom ostatecznym projektu w formie elektronicznej w specjalnie przygotowanej przez PFRON aplikacji EGW, oraz na dzień złożenia do PFRON sprawozdania końcowego z realizacji projektu dane wprowadzone przez stronę do EGW nie były kompletne w odniesieniu do zakresu zrealizowanych działań merytorycznych w projekcie. W tym zakresie organ odwołał się do § 7 ust. 1 umowy. W zaskarżonej decyzji organ zmienił natomiast stanowisko w kwestii wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi z pozycji 2.1.2. lp. 8, który przebywał na zwolnieniu chorobowym w dniach 8-29 listopada 2019 r. odstępując od zwrotu kwoty 693,00 złotych, która dotyczy godzin wsparcia udzielonych przez tego pracownika w dniach 4-7 listopada 2019 r. Odwołując się do pkt VI.1 ust. 1 załącznika nr 8 zawierającego wytyczne w zakresie kwalifikowalności kosztów organ podkreślił, że personelem projektu są osoby, które osobiście wykonują zadania w ramach projektu, tj. w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy lub stosunku cywilnoprawnego, osoby samozatrudnione, osoby wykonujące świadczenia w formie wolontariatu. Organ zaznaczył jednocześnie, że nie kwestionuje prawa strony do pełnego wykorzystania zapisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny odnoszących się do zawierania umów zlecenie w przypadku zleceń nie obejmujących zadań zlecanych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji, jednak podkreślił, że strona winna była, zgodnie z § 9 umowy, poinformować PFRON w terminie 7 dni o braku możliwości wykonania zlecenia przez osobę z grona zatrudnionego personelu projektu, czego nie uczyniła, i do tej pory organ nie ma wiedzy, który z pracowników (również z grona personelu projektu) udzielił godzin wsparcia przedstawionych w załączniku nr 1A do sprawozdania oraz w systemie EGW. Strona nie przedstawiła też żadnych dokumentów potwierdzających, że zleceniobiorca powierzył wykonanie swego zlecenia innej osobie. Odnosząc się do pracownika wykazanego w pozycji 2.1.4. załącznika nr 1A do sprawozdania organ podtrzymał decyzję o nakazaniu zwrotu kwoty 15 105 złotych. Zaznaczył przy tym, że z informacji zawartych w deklaracjach ZUS RSA 01 04.2019, 01 05.2019 i 01 09.2019 wynika, że: pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 16 - 30 kwietnia 2019 r., tymczasem w załączniku nr 1A do sprawozdania strona wykazała w pozycji 2.1.4. Ip. 1 koszt kwalifikowalny wynagrodzenia w kwocie 3 840 złotych (pokrywany w całości ze środków PFRON) za udzielonych 128 godzin wsparcia w całym miesiącu, podczas gdy w systemie EGW zarejestrowano jedynie 12 godzin udzielonego przez tego pracownika wsparcia, w dodatku wsparcie miało zostać udzielone w dniach 29 i 30 kwietnia 2019 r., kiedy to pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim; pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 1-5 maja 2019 r., tymczasem w załączniku nr 1A do sprawozdania strona wykazała w pozycji 2.1.4. Ip. 2 koszt kwalifikowalny wynagrodzenia w kwocie 3 840 złotych (pokrywany w całości ze środków PFRON) za udzielonych 128 godzin wsparcia w całym miesiącu, podczas gdy w systemie EGW zarejestrowano 28 godzin wsparcia udzielonego (koszt kwalifikowalny 840 złotych) w wyżej wskazanym terminie, tj. w dniach 1-5 maja 2019 r., czyli w czasie nieobecności pracownika spowodowanej chorobą; pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 2-30 września 2019 r., tymczasem w załączniku nr 1A do sprawozdania strona wykazała w pozycji 2.1.4. Ip. 6 koszt kwalifikowalny wynagrodzenia w kwocie 3 840 złotych (pokrywany w całości ze środków PFRON) za udzielonych 128 godzin wsparcia w całym miesiącu, podczas gdy w systemie EGW zarejestrowano 150 godzin wsparcia udzielonego w wyżej wskazanym terminie, tj. w dniach 2-30 września 2019 r., czyli w czasie nieobecności pracownika spowodowanej chorobą, natomiast 1 września 2019 r., a więc w jedynym dniu w tym miesiącu, w którym pracownik nie był niezdolny do pracy z powodu choroby, nie zarejestrowano żadnej godziny udzielonego wsparcia. Zdaniem organu, stwierdzone sprzeczności pomiędzy informacjami zawartymi w załączniku nr 1A do sprawozdania, deklaracjami ZUS RSA oraz danymi w systemie EGW wskazują na zasadność zwrotu kosztów wynagrodzeń pracownika wykazanych w wyżej wymienionych pozycjach. Organ podtrzymał również stanowisko co do nakazania zwrotu dofinansowania PFRON w kwocie 1 504,67 złotych dotyczącej pozycji 1.1.1. Ip. 2 załącznika nr 1A do sprawozdania, tj. umowy zlecenia nr [...] z 1 czerwca 2019 r. zawartej przez Stowarzyszenie a [...]. Wyjaśnił, że powodem nieuznania tego kosztu za kwalifikowalny jest przedstawienie przez stronę dwóch, różniących się między sobą, wersji wskazanej umowy, tj. wersji przedłożonej w PFRON w dniu 6 lipca 2020 r., w której zleceniodawca powierza zleceniobiorcy zlecenie usługi przygotowania posiłków w trakcie Obozów Aktywnej Rehabilitacji, oraz wersji przedłożonej w PFRON w dniu 12 listopada 2020 r., gdzie do powyższej usługi dopisano umowę [...] oraz prace porządkowe w ramach umowy [...] (umowa zawarta z Urzędem [...] w [...]). Powyższe, zdaniem organu, oznacza że strona nie dochowała zobowiązania określonego w paragrafie 4 ust. 2 umowy a co za tym idzie dokumentacja dotycząca tego kosztu nie spełniła wymogu prowadzenia dokumentacji dotyczącej realizacji projektu w sposób umożliwiający ocenę wykonania projektu pod względem rzeczowym i finansowym oraz w sposób umożliwiający przedstawienie do PFRON informacji o faktycznie poniesionych kosztach. Organ podtrzymał ponadto stanowisko co do nakazania zwrotu dofinansowania PFRON w kwocie 56 669,60 złotych, wynikającego z niewłaściwie zawartych umów o pracę i umów zlecenie z członkami Zarządu Stowarzyszenia (pozycja 2.1.3., 2.1.11. i 2.1.13. załącznika nr 1A do sprawozdania). Wskazując powyższe organ odwołał się do pkt I.1.6 załącznika nr 8 gdzie określono, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty związane z realizacją projektu o ile są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ stwierdził, że w przypadku umów o pracę (bądź zlecenie) zawartych z [...] i [...] nie spełniały one w trakcie realizacji projektu obowiązujących od dnia 20 maja 2016 r. wymogów określonych w art. 11 ust 4 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, który stanowi, że: "w umowach między stowarzyszeniem a członkiem zarządu oraz w sporach z nim stowarzyszenie reprezentuje członek organu kontroli wewnętrznej wskazany w uchwale tego organu lub pełnomocnik powołany uchwałą walnego zebrania członków (zebrania delegatów)". Wskazał, że przedłożone w ramach rozliczenia kserokopie umów potwierdzają, że w umowach zawartych z ww. pracownikami Stowarzyszenia nie reprezentował członek organu kontroli wewnętrznej wskazany w uchwale tego organu lub pełnomocnik powołany uchwałą walnego zebrania członków (zebrania delegatów), w związku z czym koszty związane z realizacją projektu w tym przypadku nie były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższego, w ocenie organu, nie zmienia fakt, że w rzeczonych umowach dokonano stosownych zmian po zakończeniu realizacji projektu już w trakcie rozliczania zadania. Odnosząc się do poniesionych przez stronę wydatków związanych z wyżywieniem uczestników i wolontariuszy, organ podkreślił, że nie kwestionował tych wydatków, jednakże powodem nieuznania wskazanych kosztów za kwalifikowalne w ramach projektu było to, że dotyczyły one dni, w których projekt albo nie był realizowany, co stwierdzono w trakcie wizyty monitoringowej, albo był realizowany, ale harmonogram nie przewidywał realizacji projektu w tym terminie. Organ podtrzymał zatem stanowisko, że koszty z pozycji 3.1.1. i 6.1.1. załącznika nr 1A do sprawozdania (wyżywienie uczestników obozów Aktywnej Rehabilitacji oraz wyżywienie wolontariuszy) w kwocie 720 złotych nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżył w całości decyzje z [...] października 2021 r., zarzucając jej:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, podczas gdy należało decyzję I instancji uchylić, orzekając co do istoty sprawy na korzyść skarżącego, względnie - po uchyleniu zaskarżonej decyzji, ponownie rozpatrzyć sprawę i przeprowadzić szereg czynności uzupełniających, mających na celu ustalenie prawdy obiektywnej;

2. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., polegające na niezastosowaniu tego przepisu;

3. naruszenie art. 7, 8, 11 k.p.a., polegające na niedążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej, prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania, w szczególności poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób daleko odbiegający od bezstronności i równego traktowania, naruszeniu zasady przekonywania, przejawiające się niewyjaśnieniem podstaw i przesłanek, jakimi PFRON kierował się przy rozpoznawaniu sprawy;

4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu za wystarczające, a tym samym zebrane w wyczerpujący sposób i odpowiednio rozpatrzone przez PFRON jako organ działający w I instancji, wszystkie dowody w sprawie, podczas gdy należało, w celu prawidłowego i pełnego zebrania materiału dowodowego, przeprowadzić jeszcze szereg innych dowodów, w szczególności dokonać ustaleń w oparciu o złożone przez skarżącą dokumenty, prawidłowo i w bezpośredni sposób wykonane przesłuchanie stron, a co za tym idzie - dokonanie ustaleń w oparciu o fakty podnoszone w szeregu pism w toku postępowania, czy też właściwą ocenę kwestii prowadzącej do ustaleń w zakresie wykorzystania środków finansowych;

5. naruszenie art. 80 k.p.a., polegające na wadliwej ocenie zebranych dowodów, w szczególności uznaniu materiału dowodowego zebranego przez PFRON jako organ I instancji za wystarczający do rozstrzygania, a w konsekwencji nie wymagający żadnego uzupełnienia;

6. naruszenie art. 86 k.p.a., polegające na pominięciu dowodu z przesłuchania stron, w szczególności członków zarządu strony skarżącej, albowiem zebrany materiał dowodowy wymagał uzupełnienia w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;

7. naruszenie art. 49e ust. 1 i 1a ustawy o rehabilitacji polegające na nieuzasadnionym zastosowaniu tych przepisów.

Wskazując powyższe strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2021 r. oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi podkreślała, że pismem z 16 listopada 2020 r. zwrócono się do organu z prośbą o uznanie zmian dokonanych w załączniku nr 1A. Wskazywała, że szczegółowa analiza wydatków określonych w poz. 2.1.13 dotyczącej pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim z powodu ciężkiego pobicia oraz stwierdzonych błędów rachunkowych wymuszała dokonanie korekty sprawozdania. Akcentowała przy tym, że wielokrotność zmian wynikała z konieczności ustosunkowania się do uwag PFRON a zatem niezrozumiały, zdaniem strony, jest zarzut braku możliwości przeprowadzenia weryfikacji wydatkowania środków z uwagi na wprowadzone korekty i sprostowania. Zaznaczała, że ostatnia zmiana została wprowadzona w dniu 16 listopada 2020 r. natomiast zajęcie dokumentów nastąpiło 17 listopada 2020 r. a zatem, w ocenie strony, niezrozumiały jest zapis, dotyczący niemożliwości zweryfikowania tych dokumentów i rozliczeń przez PFRON. Odnosząc się do przeprowadzonych wizyt monitoringowych, skarżący wskazał, że stwierdzone przez kontrolujących absencje wynikały najczęściej z sytuacji nieprzewidzianych związanych z nagłą chorobą personelu, wyjęciem personelu do toalety, pomocą uczestnikom zajęć w toalecie oraz zmianami warunków atmosferycznych. Podkreślał, że okoliczności te nie wpływały na jakość prowadzonych zajęć, ponieważ pozostali prowadzący zastępowali nieobecnych. Odnosząc się do kwestii związanych z rozliczeniem ulgi w opłacaniu składki ZUS strona podniosła, że w wytycznych w zakresie kwalifikowalności kosztów w ramach art. 36 ustawy o rehabilitacji nie ma zapisów, w jaki sposób można rozliczyć wsparcie otrzymane w ramach tarczy antykryzysowej. Strona nie uzyskała ponadto od PFRON żadnej konkretnej informacji, w jaki sposób rozliczyć uzyskane wsparcie. Podkreślano również, że przepisy Kodeksu cywilnego zezwalają, aby zleceniodawca powierzył wykonanie zlecenia innej osobie gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności np. w razie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą a zatem zastępca wykonujący obowiązki specjalisty rewalidacji należał do personelu projektu i posiadał kompetencje do udziału w formach wsparcia co czyni nakaz zwrotu kwoty środków w tym zakresie za wadliwy. Strona wskazywała ponadto, że błędy wynikające z naruszenia przepisów ustawy o stowarzyszeniach zostały skorygowane a wynikały one z bardzo złego stanu zdrowia Prezesa Zarządu, który nieopatrznie podpisywał niektóre dokumenty w imieniu Zarządu Stowarzyszenia. Strona zaznaczała również, że uśredniona forma rozliczenia godzin wsparcia jest zgodna z zaakceptowanym przez PFRON budżetem projektu oraz uzasadnieniem zawartym w pkt – Uzasadnienie konieczności poniesienia określonych kosztów w stosunku do spodziewanych rezultatów realizacji projektu – Część C Wniosku: budżet projektu. Strona nie zgodziła się z pomniejszeniem kwoty na całodzienne wyżywienie uczestników obozu Aktywnej Rehabilitacji oraz wolontariuszy wskazując, że wydatek ten był rzeczywiście poniesiony i nie mógł być kwestionowany. W treści skargi zawarła ponadto wyjaśnienia dotyczące rozliczenia I transzy dofinasowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pismem z 30 marca 2022 r. strona skarżąca również zgłosiła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239 dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z przepisem art. 49e ust. 1 ww. ustawy, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 26 kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie zawarło z PFRON umowę wieloletnią o zlecenie realizacji zadań w ramach art. 36 ustawy o rehabilitacji. Umowa zawarta została w wyniku ogłoszonego przez PFRON konkursu pn. "[...]" na podstawie art. 11 i art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w zw. z art. 36 ustawy o rehabilitacji. Przedmiotem umowy było zlecenie przez PFRON realizacji projektu dotyczącego kierunku pomocy 2: zwiększenie samodzielności osób niepełnosprawnych, obejmującego następujące zadania: 1) prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych w różnych typach placówek; 2) prowadzenie poradnictwa psychologicznego, społeczno-prawnego oraz udzielanie informacji na temat przysługujących uprawnień, dostępnych usług, sprzętu rehabilitacyjnego i pomocy technicznej dla osób niepełnosprawnych pod nazwą "[...]", wykonywanego w terminie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2022 r.

Zawarta pomiędzy stronami umowa w sposób precyzyjny określała zasady realizacji projektu, wskazując obowiązki stron umowy oraz konsekwencje wynikające z nieprzestrzegania jej zapisów. W § 1 ust. 2 umowy wskazano, że: "Zleceniodawca zobowiązuje się do wykonania projektu zgodnie ze złożonym do PFRON wnioskiem o zlecenie realizacji zadań, z uwzględnieniem aktualizacji wniosku, a także w zakresie i na warunkach określonych w niniejszej umowie". Z § 4 ust. 2 wynika natomiast, że: "Zleceniobiorca zobowiązany jest prowadzić dokumentację dotyczącą realizacji projektu w sposób umożliwiający ocenę wykonania projektu pod względem rzeczowym i finansowym oraz w sposób umożliwiający przedstawienie do PFRON informacji o faktycznie poniesionych kosztach, wg podziału na koszty bieżące (niepodlegające ewidencji majątku trwałego) oraz koszty inwestycyjne (podlegające ewidencji majątku trwałego)". W § 8 ust. 1 wskazano natomiast, że "PFRON ma prawo do przeprowadzania niezapowiedzianych wizyt monitoringowych w godzinach realizacji działań merytorycznych w ramach projektu. Celem wizyt jest weryfikacja rzeczywistej realizacji projektu oraz jego faktycznych postępów. Zakres wizyt obejmuje m.in. sprawdzenie, czy udzielane wsparcie jest zgodne z wnioskiem, stanowiącym załącznik do niniejszej umowy, czy prowadzona jest dokumentacja związana z realizacją projektu, czy spełnione są przez Zleceniobiorcę obowiązki informacyjne, o których mowa w § 12 umowy. Podczas wizyty monitoringowej PFRON może przeprowadzać wywiady/ankiety z beneficjentami ostatecznymi projektu w celu poznania ich opinii na temat jakości realizowanej formy wsparcia". Z § 9 umowy wynika zaś, że: "Zleceniobiorca zobowiązany jest do powiadomienia PFRON w formie pisemnej o każdym zdarzeniu mającym wpływ na realizację jego zobowiązań wynikających z umowy oraz o każdym zdarzeniu mającym wpływ na wysokość przyznanej pomocy finałowej – w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego zdarzenia".

Zgodnie z umową PFRON zobowiązany był do wypłaty dofinasowania w wysokości 705 345 złotych w całości na koszty bieżące realizacji projektu w terminie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2020 r. Strona zaakceptowała szczegółowy projekt budżetu zadania określony w załączniku nr 2 do umowy. W rozliczeniu częściowym realizowanego projektu pełnomocnicy Zarządu PFRON nie uznali kosztów związanych z organizacją w terminie od 24 czerwca do 5 lipca 2019 r. V edycji Obozu Aktywnej Rehabilitacji i podjęli decyzje o pomniejszeniu dofinasowania o kwotę 28 446,70 złotych. Ostatecznie dokonano wypłaty dofinasowania na kwotę 676 898,30 złotych.

Z umowy wynika, że rozliczenie dofinasowania następowało w oparciu o przedstawione przez Stowarzyszenie sprawozdanie z realizacji projektu (v. § 5 ust. 1 pkt 2 umowy). Podkreślić należy, że przekazane w dniu 4 maja 2020 r. rozliczenie zostało poddane wielokrotnej korekcie w dniach 6 lipca 2020 r., 7 sierpnia 2020 r., 14 września 2020 r., 16 października 2020 r., 12 listopada 2020 r., 23 listopada 2020 r. oraz 1 grudnia 2020 r. Z wyjaśnień organu wynika, że po zapoznaniu się z treścią złożonych dokumentów organ uznał, że rozliczenia należy dokonać w oparciu o załącznik 1A, który wpłynął do PFRON w dniu 16 października 2020 r. Strona, kwestionując stanowisko organu w tym zakresie wskazuje, że w dniu 16 listopada 2020 r. przedłożyła korektę sprawozdania (w tym też dniu dokonała stosownych poprawek w opisach dokumentów) i wnosiła o uwzględnienie zmian dokonanych w załączniku nr 1A. W ocenie Sądu, nie można zarzucać organowi bezzasadnego pominięcia w toku rozpoznawania sprawy dokumentów źródłowych złożonych w dniu 16 listopada 2020 r., bowiem jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji już następnego dnia tj. 17 listopada 2020 r. dokumentacja źródłowa w wersji dostarczonej do PFRON w dniu 16 listopada 2020 r. została zajęta przez Prokuraturę Rejonową we [...] co niewątpliwie utrudniał zapoznanie się z jej treścią.

Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a które Sąd uznaje za prawidłowe, należy podkreślić, że organ słusznie uznał, że postanowienia umowy o dofinansowanie zostały naruszone w stopniu uzasadniającym zwrot środków PFRON w kwocie 126 198,16 złotych wraz z odsetkami liczonymi od tej kwoty jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 grudnia 2019 r. do dnia dokonania zwrotu.

Po pierwsze, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy potwierdza, że przeprowadzone w dniach 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 5 lutego 2020 r., 14 lutego 2020 r. i 9 marca 2020 r. wizyty monitoringowe wykazały nieprawidłowości, polegające m.in. na: realizacji projektu niezgodnie z wnioskiem tj. prowadzenie form wsparcia przez inną liczbę personelu niż określona we wniosku, uczestnictwo mniejszej liczby beneficjentów ostatecznych form wsparcia niż określono we wniosku, niekorzystanie przez beneficjentów ostatecznych z wszystkich form wsparcia przewidzianych we wniosku – w dniach 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 5 lutego 2020 r. i 14 lutego 2020 r.; realizacji projektu niezgodnie z przedstawionym przez PFRON harmonogramem realizacji projektu: realizacja innych form wsparcia niż przewidziano w harmonogramie, brak realizacji form wsparcia w terminie przewidzianym w harmonogramie lub zgodnie z zakresem tematycznym zajęć – w dniach 18 lipca 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 5 lutego 2020 r., 14 lutego 2020 r., 21 lutego 2020 r. i 9 marca 2020 r.; pobieranie opłat od beneficjentów ostatecznych – w dniach 18 lipca 2019 r. i 13 sierpnia 2019 r.; nieuzupełnianie na bieżąco aplikacji EGW dla zadań realizowanych w projekcie dla dni: 18 lipca 2019 r., 13 sierpnia 2019 r. Zdaniem Sądu, podnoszone przez stronę w toku postępowania, jak i w treści skargi argumentacja zmierzająca do usprawiedliwienia stwierdzonych w toku wizyt monitoringowych absencji lub zmian harmonogramu (tj. nagła choroba, korzystanie z WC, warunki atmosferyczne) nie może wpłynąć na zmianę ustaleń organu w powyższym zakresie. Należy podkreślić, że każdorazowo (z wyjątkiem wizyty przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2019 r.) reprezentanci skarżącego potwierdzali prawidłowość ustaleń zespołów przeprowadzających wizyty monitoringowe, podpisując zarówno informacje, jak i listy sprawdzające z tych wizyt. Osoby te nie zgłaszały zastrzeżeń w czasie dokonywania wizytacji a zatem wskazywane przez skarżącego następczo okoliczności mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do ich prawdziwości.

Po drugie, Sąd w pełni zgadza się z organem, że ulgi w opłacaniu należnych składek na ubezpieczenie społeczne przyznane na podstawie ustawy COVID-19 stanowią pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Skarżący dysponując wiedzą w powyższym zakresie, wynikającą z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] nie miał podstaw do zaliczenia kwoty 6 570,40 złotych, jako wkładu własnego pokrywanego ze środków niepublicznych wskazanego w pozycjach 1.1.1.-1.1.4. oraz 2.1.1.-2.1.13. Jak słusznie podkreśla organ, "udzielenie ulgi jest równoznaczne z tym, że strona nie poniosła tego kosztu", powyższe pozwalało zatem na uznanie, że powyższa kwota stanowiła koszt niekwalifikowalny. Twierdzenie strony dotyczące braku w umowie zapisów dotyczących możliwości rozliczenia wsparcia otrzymanego w ramach tarczy antykryzysowej nie może usprawiedliwiać działania strony w tym zakresie. Jednocześnie stwierdzić należy, że wprawdzie w trakcie realizacji projektu wygenerowane w ten sposób oszczędności mogły zostać przesunięte na inną pozycję (§ 13 ust. 1 umowy) jednak w okolicznościach niniejszej sprawy przesunięcie kwoty 6 570,40 złotych nastąpiło po zakończeniu realizacji projektu (na etapie rozliczania) a zatem nie mogło zostać uznane za skuteczne.

Po trzecie, jak już wcześniej wskazywano, w myśl § 9 umowy "Zleceniobiorca zobowiązany jest do powiadomienia PFRON w formie pisemnej o każdym zdarzeniu mającym wpływ na realizację jego zobowiązań wynikających z umowy oraz o każdym zdarzeniu mającym wpływ na wysokość przyznanej pomocy finałowej – w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego zdarzenia". Kwestionując ustalenia PFRON w części wynikającej ze zwolnień lekarskich skarżący podnosił, że: "Kodeks cywilny zezwala, aby zleceniobiorca powierzył wykonanie zlecenia innej osobie gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności, np. w razie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa, przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie zastępcy". Sąd nie kwestionuje twierdzenia strony w tym zakresie, wskazuje jednak, że podstawą zwrotu było nieprzekazanie w terminie 7 dni informacji o braku możliwości wykonania zlecenia przez osobę z grona zatrudnionego personelu projektu oraz brak dokumentów potwierdzających powierzenie wykonania zlecenia innej osobie (str. 6-7 decyzji).

Po czwarte, dokonane post factum zmiany umów o pracę oraz umów zlecenia zawartych z członkami Zarządu Stowarzyszenia nie mogą konwalidować stwierdzonych uchybień w tym zakresie na etapie realizacji umowy.

Po piąte, za prawidłowe uznać należy ustalenia organu w kwestii kosztów związanych z wyżywieniem uczestników i wolontariuszy bowiem, jak prawidłowo ustalił organ dotyczyły one dni, w których projekt nie był realizowany lub też realizacja projektu w tych dniach nie wynikała z harmonogramu przedstawionego PFRON a strona nie powiadomiła o zdarzeniu mającym wpływ na realizację zobowiązania. Rzeczywiste poniesienie wydatków przez stronę nie ma znaczenia dla dokonanej przez organ oceny.

Po szóste, w zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia, organ wyjaśnił dlaczego nie uznano za kwalifikowalne części kosztów przedstawionych w rozliczeniu I transzy dofinasowania. Odwołując się do pisma z 9 grudnia 2019 r. organ wskazał, bowiem że powodem powyższego była otrzymana od podopiecznych Stowarzyszenia [...]" z siedzibą w [...] informacja o nieprawidłowościach w czasie realizacji obozu polegających na niekorzystaniu przez beneficjentów ostatecznych z wszystkich zaplanowanych form wsparcia; prowadzeniem form wsparcia przez mniejsza liczbę członków personelu dla mniejszej liczby beneficjentów niż przewidziano we wniosku; pobieraniem od beneficjentów ostatecznych opłat w wysokości 480 złotych pomimo tego, że we wniosku nie zaplanowano opłat za udział w obozie.

Po siódme stwierdzone przez organ uchybienia w prowadzeniu na bieżąco ewidencji godzin wsparcia udzielanego beneficjentom ostatecznym oraz ustalona przez organ sprzeczność pomiędzy informacjami zawartymi w załączniku nr 1A do sprawozdania a deklaracjami ZUS RSA niewątpliwie potwierdzają zasadność zwrotu środków zakwestionowanych przez organ na podstawie tych dokumentów.

Podkreślenia wymaga, że uzyskanie dofinansowania ze środków PFRON, dysponowanie nimi oraz ich rozliczenie dokonywane jest zgodnie ze sformalizowanymi procedurami i wymaga rygorystycznego przestrzegania przepisów, między innymi w zakresie wymogów formalnych dotyczących dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do otrzymania dofinansowania, czy dokumentujących poniesione wydatki. Strona zawierając umowę była świadoma, że będzie wymagało to od niej wykazania określonych faktów. Podpisując umowę skarżący złożył oświadczenie, że znane są mu zapisy "Zasad wspierania realizacji zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, zlecanych organizacjom pozarządowym przez PFRON", w tym postanowienia załącznika nr 8 pn. "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności kosztów w ramach art. 36 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych" i zobowiązał się do ich stosowania, a nadto, że znana mu jest treść ogłoszenia o konkursie, w ramach którego zawarta została umowa (v. § 1 ust. 6 pkt 1 i 2 umowy). Skarżący winien zatem w pełni zastosować się do tych zasad oraz wytycznych. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych to na podmiocie, któremu powierzono środki publiczne spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację ściśle określonych celów. Strona podpisując umowę z 26 kwietnia 2019 r. i otrzymując takie środki, nie może oczekiwać, że "niewielkie", w jej ocenie, odstępstwa od realizacji umowy, wymuszone okolicznościami typu: spóźnienie lekarza na zajęcia, nieobecność pracownika z powodu zwolnienia lekarskiego, niemożność terminowego wywiązania się z obowiązku sprawozdawczego przez członka zarządu z powodu długoterminowej choroby po operacji itd. nie będą miały wpływu na ocenę realizacji zadania wynikającego z zawartej umowy. Podobnie, mając na uwadze wynikający z treści umowy obowiązek Zleceniobiorcy prowadzenia dokumentacji dotyczącej realizacji projektu w sposób umożliwiający ocenę wykonania projektu pod względem rzeczowym i finansowym, dokonywanie wielokrotnych korekt w sprawozdaniu, stanowiącym podstawę rozliczenia przekazanych środków, może wywoływać obiekcje co do prawidłowości realizacji projektu. Twierdzenia strony, że korekty następowały na wyraźne żądanie PFRON potwierdzają jedynie wątpliwości w zakresie prawidłowości i rzetelności dokumentów rozliczeniowych.

Raz jeszcze podkreślić należy, że zasady wykonania umowy, realizacji projektu oraz jego rozliczenia zostały wyraźnie określone w treści umowy oraz jej załącznikach. Konieczność zwrotu należności wynika z nieprawidłowości, jakich strona dopuściła się w trakcie realizacji projektu. Nieprawidłowości te zostały stwierdzone w toku przeprowadzonych, zgodnie z § 8 ust. 2 umowy, wizyt monitoringowych wskazujących na: objęcie formami wsparcia mniejszej liczby beneficjentów niż określona we wniosku o dofinansowanie; mniejszą liczbę personelu merytorycznego realizującą formę wsparcia niż określona we wniosku o dofinansowanie; niekorzystanie przez beneficjentów ostatecznych z wszystkich form wsparcia przewidzianych we wniosku; realizacja innych form wsparcia niż przewidziano w harmonogramie w danym dniu, nieobecność beneficjentów ostatecznych w terminie zajęć przewidzianych w harmonogramie, brak realizacji form wsparcia w terminie przewidzianym w harmonogramie lub zgodnie z zakresem tematycznym zajęć, pobieranie opłat od beneficjentów ostatecznych, nieuzupełnianie na bieżąco aplikacji EGW dla zadań realizowanych w projekcie, niestosowania się do zapisów umowy o dofinansowanie z [...] kwietnia 2019 r. oraz do zapisów uchwał nr [...] i [...] Zarządu PFRON z [..] września 2018 r. odnośnie sposobu prowadzenia dokumentacji rozliczeniowej projektu, kwalifikowalności kosztów, uzupełniania danych w aplikacji EGW, brak informowania PFRON o zmianach w harmonogramie realizacji projektu. Powyższe uchybienia niewątpliwie uzasadniają stanowisko organu, co do konieczności zwrotu środków w kwocie 126 198,16 złotych.

Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, Sąd stwierdza, że są one bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ przeprowadził postępowanie dowodowe podejmując niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy był wystarczający do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania zaskarżonej decyzji, a zatem nie było podstaw do przesłuchania strony. Należy podkreślić, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony. Ponadto podkreślić należy, że w toku postępowania strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do aktywnego udziału w postępowaniu i nie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie zgłaszała również uwag do zgromadzonego materiału dowodowego.

Reasumując, z akt rozpoznawanej sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Wskazana przez organ podstawa prawna rozstrzygnięcia jest prawidłowa (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wydając decyzję organ nie naruszył również przepisów art. 49e ust. 1 i 1e ustawy o rehabilitacji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym – na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.