Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 31/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 19 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art.7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 18 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 6 pkt 2, 2. stwierdza, że w zakresie, o którym mowa w pkt 1 sentencji wyroku zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na uchwałę Rady Miejskiej w W.

z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie opłaty targowej. Wymienioną uchwałę zaskarżył w części obejmującej § 6 pkt 2 i zarzucił naruszenie:

– art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez wyznaczenie w § 6 pkt 2 jako inkasenta bliżej nieoznaczonego pracownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w W., pomimo, że w/w przepis ustawy wskazuje na konieczność podania bezpośrednio w uchwale cech charakterystycznych, indywidualizujących inkasenta, w sposób na tyle precyzyjny, aby nie budziło wątpliwości, na kogo ten obowiązek został nałożony;

– art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zawarcie

w § 6 pkt 2 uchwały zapisu przewidującego jako inkasenta bliżej nieoznaczonego pracownika Zakładu Gospodarki Komunalnej w W., co skutkuje de facto scedowaniem uprawnień do określenia inkasenta na inny podmiot, mimo przyznania przez ustawodawcę tej kompetencji wyłącznie organowi stanowiącemu gminy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w treści zaskarżonego § 6 pkt 2 uchwały wskazano osobę fizyczną, bez podania innych danych personalnych, umożliwiających jej identyfikację. Jedyną cechą wyróżniającą inkasenta stało się zatrudnienie w Zakładzie Gospodarki Komunalnej w W., co nie pozwala

na jednoznaczne stwierdzenie, kto faktycznie jest inkasentem upoważnionym do poboru opłaty targowej. W istocie więc decyzję w tym zakresie pozostawiono innemu niż Rada Miejska podmiotowi, co jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy wyłączną kompetencję do ustanawiania inkasenta ustawodawca przyznał organowi stanowiącemu gminy.

Prokurator zauważył, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, realizacja uprawnień gminy w zakresie określania inkasentów powinna nastąpić w uchwale w sposób na tyle precyzyjny, aby nie było wątpliwości, na kogo ten obowiązek został nałożony. Brak zindywidualizowania w tym zakresie postanowień uchwały, faktycznie powoduje przekazanie uprawnień do określenia inkasentów innemu podmiotowi, mimo przyznania przez ustawodawcę

tej kompetencji wyłącznie organowi stanowiącemu gminy. Wyznaczenie w uchwale inkasentów powinno przybrać postać określenia konkretnego, przez podanie jego imienia i nazwiska (w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mniemającej osobowości prawnej - przez podanie nazwy). W tym zakresie Prokurator odwołał się do wyroków: NSA z 11 stycznia 2008 r. II FSK 1526/06 oraz WSA w Białymstoku z 14 marca 2012 r. ISA/Bk 474/11 i z 22 maja 2013 r.

I SA/Bk 168/13.

W odpowiedzi na skargę rada miejska wniosła o jej oddalenie. Wskazała,

że określenie inkasenta - Zakładu Gospodarki Komunalnej w W. - nastąpiło poprzez wskazanie w uchwale cech indywidualizujących go w sposób na tyle precyzyjny, że nie budzi wątpliwości, na kogo obowiązek ten został nałożony. Uchwała nie narusza więc art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Rada nie zgodziła się również z twierdzeniem, że upoważnienie do wyznaczenia przez Zakład bliżej nieokreślonego w uchwale pracownika Zakładu jest bezprawnym scedowaniem uprawnień do określenia inkasenta na inny podmiot, skoro przepis

art. 31 Ordynacji podatkowej uprawnia inkasenta do wyznaczania osoby pobierającej podatek w przypadku, gdy inkasentem jest m.in. jednostka organizacyjna. Trudno się tu więc dopatrzeć istotnego naruszenia prawa, które mieściłoby się w kategorii rażących naruszeń, a więc takich których skutki nie byłyby do zaakceptowania

w praworządnym państwie.

Rada zauważyła ponadto, że zaskarżona uchwała, pomimo że istnieje

w obrocie prawnym już piąty rok, jako powszechnie obowiązujące w tym czasie prawo, nie wywołała żadnych skutków prawnych. Istniejące formalnie targowisko nie funkcjonuje i nie jest pobierana opłata targowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie podkreślić należy, że do wyłącznej właściwości rady gminy

(rady miejskiej), jako organu stanowiącego, należy m.in. podejmowanie uchwał

w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach

(art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g.). I tak w myśl postanowień art. 19 pkt 1 i 2 ustawy

z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej w skrócie jako: "u.p.o.l.") rada gminy, w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określonych w ustawie, w tym opłaty targowej (pkt 1) oraz przewiduje możliwość zarządzenia przez radę gminy poboru tych opłat w drodze inkasa, określenia inkasentów oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso. Wspomniane kompetencje

do określenia inkasenta przez organ stanowiący w drodze uchwały nie mogą zostać przeniesione na inny podmiot.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych realizacja uprawnień rady gminy (miejskiej) w zakresie określenia inkasentów powinna nastąpić

w uchwale w sposób na tyle precyzyjny, aby nie było wątpliwości, na kogo ten obowiązek został nałożony (por. orzeczenia w sprawach o sygn.: II FSK 1008/06,

I SA/Bk 474/11, I SA/Bk 168/13. oraz I SA/Gl 1208/10, dostępnych w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ostatnim z przywołanych orzeczeń, Sąd podkreślił, że "przepis art. 19 pkt 2 u.p.o.l., nie zezwala ani nie upoważnia rady gminy do określenia jako inkasentów osób fizycznych, których cechą wyróżniającą jest wyłącznie zatrudnienie bądź wykonywanie określonych czynności". Skład orzekający w sprawie pogląd powyższy podziela i przyjmuje za swój.

Tymczasem w § 6 pkt 2 zaskarżonej uchwały przy określaniu inkasenta wskazano bliżej nieoznaczonego pracownika Zakładu Gospodarki Komunalnej

w W., którego jedyną cechą wyróżniającą jest zatrudnienie w tym Zakładzie. Takie nieprecyzyjne sformułowanie bez zindywidualizowania osoby inkasenta nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, kto faktycznie jest inkasentem upoważnionym

do poboru opłaty targowej. Powyższe wskazuje, że zapis uchwały jest niezgodny

z art. 19 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g.

W § 6 zaskarżonej uchwały wskazano, że "Inkasentem opłaty targowej jest pracownik Zakładu Gospodarki Komunalnej w W.". Z powyższego wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, wynika, że na inkasenta opłaty targowej, nie wyznaczono Zakładu Gospodarki Komunalnej w W., lecz jego pracownika tj. osobę fizyczną (por. art.22 ustawy Kodeks pracy). Tym samym

w realiach rozpoznawanej sprawy nie mógł mieć zastosowania art.31 o.p., obligujący osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące inkasentami, do wyznaczenia osób, do których obowiązków należy pobieranie podatków oraz terminowe wpłacanie organowi podatkowemu pobranych kwot,

ze wskazaniem nazwisk i adresów tych osób.

Zgodnie z zasadą praworządności przyjętą w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty rażącego naruszenia art. 19 pkt 2 u.p.o.l., art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.s.g. oraz art. art. 7 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o postanowienia art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 94 ust. 1 u.s.g., orzekł jak

w sentencji, a o niewykonalności zaskarżonego aktu w części, w jakiej stwierdzono jego nieważność, orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.