Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 311/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37 §  3 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 114/18 w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia sprawy tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 114/18, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi, A. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] w przedmiocie zawieszenia tymczasowego w wykonywaniu czynności zawodowych 1. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] do wydania aktu; 2. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierzył organowi grzywy; 5. przyznał od Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na rzecz A. B. sumę pieniężną w kwocie 2.000,00 (dwa tysiące) złotych; 6. zasądził od Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na rzecz skarżącej A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, na podstawie, którego orzekał Sąd I instancji, uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r. Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej: ORA) orzeczono o tymczasowym zawieszeniu A. B. (dalej: skarżąca) w wykonywaniu czynności zawodowych. Uchwała została podjęta na podstawie art. 4c ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1983 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) dalej " u.o.a." lub "Poa ". Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: NRA) uchwałą z dnia [...] września 2015 r. utrzymało w mocy uchwałę ORA o tymczasowym zawieszeniu w wykonywaniu zawodu adwokata.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie VI SA/Wa 3216/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. od uchwały NRA. Wyrok jest prawomocny.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r. ORA orzekła o trwałej niezdolności skarżącej do wykonywania zawodu adwokata. NRA uchwałą z dnia [...] września 2017 r. utrzymała w mocy uchwałę ORA. Wyrokiem z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie VI SA/Wa 2382/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi wywiedzionej przez A. B., uchylił zarówno uchwałę zaskarżoną z dnia [...] września 2017 r. oraz uchwałę organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. Wyrok jest nieprawomocny, bowiem wywiedziono od niego skargę kasacyjną.

W dniu 1 lutego 2018 r. A. B. wystąpiła do ORA z wnioskiem o natychmiastowe uchylenie zawieszenia w prawie wykonywania zawodu adwokata jako opartego na nieaktualnych przesłankach.

Podczas posiedzenia ORA w dniu [...] lutego 2018 r. zdecydowano o odroczeniu rozpoznania wniosku i zawiadomieniu wnioskodawczyni w trybie art. 10 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 poz. 2096 z późn. zm.) dalej: " k.p.a." o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Zawiadomienie powyższe doręczono skarżącej w dniu 27 marca 2018 r.

W dniu 22 sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła ponaglenie do ORA wnosząc o podjęcie czynności w sprawie. Zwróciła uwagę, że od dnia 1 lutego 2018 r. nie otrzymała żadnej odpowiedzi na wniosek o uchylenie tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych, mimo że przyczyny zawieszenia ustały. Wniosła o wydanie uchwały w sprawie uchylenia tymczasowego zawieszenia w terminie 7 dni od otrzymania ponaglenia.

Uchwałą z dnia [...] września 2018 r. ORA jednogłośnie w głosowaniu tajnym postanowiła rozpatrzyć negatywnie wniosek o uchylenie własnej uchwały z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie tymczasowego zawieszenia skarżącej w czynnościach zawodowych.

Skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ORA wniosła do sądu administracyjnego A. B., która wskazała, że w jej ocenie bezczynność organu trwa od 8 sierpnia 2015 r. do dnia wniesienia skargi. Zdaniem skarżącej, organ bezpodstawnie nie podejmuje żadnych działań uzasadniając podtrzymywanie tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych trwającą u skarżącej chorobą, podczas gdy w jej ocenie podstaw do takiego twierdzenia brak. Skarżąca przedstawiła przebieg dotychczasowej kariery zawodowej, zdobyte umiejętności potwierdzone urzędowymi dokumentami, jak też przedłożyła orzeczenia i opinie lekarskie. Jak wskazała, niedziałanie organu jest uporczywe, trwa od 2015 r., stanowi "wręcz dręczenie zdrowego adwokata poprzez wmawianie mu choroby". Stwierdziła, że ORA w ogóle nie rozpoznaje jej wniosków "o odwieszenie". odpowiedzi na skargę ORA wskazała, że w dniu [...] września 2018 r. podjęła stosowną uchwałę, od której złożono środki zaskarżenia.W pismach procesowych z dnia 22 i 23 listopada 2018 r. skarżąca wskazała, że uchwała ORA z dnia [...] września 2018 r. została uchylona przez NRA uchwałą z dnia [...] listopada 2018 r. i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji (kserokopia uchwały NRA, k. 146).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że skarga jest dopuszczalna oraz jest zasadna w zakresie, w jakim skarżąca zarzuca kilkumiesięczne niedziałanie organu oraz w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej, natomiast jest niezasadna w zakresie wymierzenia organowi grzywny.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku został zaskarżony skarga kasacyjną Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], w której zarzucono Sądowi I instancji:

I. Naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 - 2 i § 3 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. poprzez:

a) błędną kwalifikację pisma z 22 sierpnia 2018 r. jako ponaglenia do właściwego organu, którego złożenie warunkuje wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w sytuacji, gdy pismo to nie zawierało żądania stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, a przy tym jego adresatem był organ prowadzący postępowanie;

b) uznanie, że ponaglenie wniesione do organu niewłaściwego powoduje skutek wykorzystania dostępnych środków zaskarżenia w sytuacji, gdy skutek ten następuje dopiero po przekazaniu podania do organu właściwego;

2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 - 2 i § 3 pkt 1 k.p.a. w z. z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieodrzucenie skargi i jej rozpoznanie, pomimo jej niedopuszczalności spowodowanej brakiem jej poprzedzenia ponagleniem do właściwego organu, ewentualnie spowodowanej wydaniem rozstrzygnięcia przed jej wniesieniem;

powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem ich zaistnienie skutkowały merytorycznym rozpoznaniem skargi podlegającej odrzuceniu;

3) art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z art. 104 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie dopuszczalności orzekania w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania do wydania aktu, stwierdzenia bezczynności i określenia jej stopnia oraz w przedmiocie wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej, w sytuacji, gdy skarga nie podlegała merytorycznej ocenie, ponieważ na dzień jej wniesienia sprawa była załatwiona, przez co nie istniał stan bezczynności lub przewlekłości; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem przyjęcie dopuszczalności orzekania w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania do wydania aktu, stwierdzenia bezczynności i określenia jej stopnia oraz w przedmiocie wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej, pomimo załatwienia sprawy przed wniesieniem skargi, spowodowało merytoryczne jej rozpoznanie;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1, 3 i 5 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4c ust. 3 Poa poprzez wydanie wyroku w przedmiocie bezczynności organu mimo, że nie zostały ustalone i wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, co znalazło wyraz w lakonicznym i niewystarczającym uzasadnieniu wyroku, w szczególności:

a) zaniechania dokonania ustaleń, czy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] była zobowiązana do wydania rozstrzygnięcia;

b) niedokonania kwalifikacji charakteru sprawy umożliwiającej określenie ustawowego terminu jej załatwienia;

c) niedokonania oceny w zakresie przyczyn braku aktywności organu,

d) niedokonania oceny w zakresie okresu usprawiedliwionego braku działania w kontekście zagwarantowania A. B. prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się do zebranych materiałów oraz specyfiki organu;

e) braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w postaci przyznania A. B. sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i braku wskazania konkretnych przyczyn, dla których uznano za uzasadnione jej przyznanie i ustalenie na poziomie 2.000 złotych;

powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ braki dotyczą okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiają przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;

5) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1 a p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1, 3 i 5 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1k.p.a. w zw. z art. 4c ust. 3 Poa poprzez uznanie, że organ dopuścił się bezczynności noszącej znamiona rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy czas wydania rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu specyfiki organu, charakteru sprawy, zachowania samej strony, sposobu zachowania organu po otrzymaniu pisma z 22 sierpnia 2018 r., upoważnia do wniosku, że naruszenie przepisów dotyczących szybkości postępowania nie miało charakteru rażącego;

powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych okoliczności rzutuje na stopień naruszenia prawa w postaci bezczynności organu;

6)naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1, 3 i 5 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez:

a) przyznanie A. B. sumy pieniężnej w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie, a w szczególności nie było to potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania,

b) ustalenie sumy pieniężnej w wysokości znacznie niewspółmiernej do zaistniałego naruszenia prawa;

powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie przytoczonych na uzasadnienie zarzutu okoliczności rzutuje na możliwość przyznania sumy pieniężnej, ewentualnie na jej wysokość;

II. naruszenie prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię art. 149 §1 pkt 1 - 3, § 1a i 2 p.p.s.a. polegającą na uznaniu, że załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie wyłącza w określonych sytuacjach możliwości jej merytorycznego rozpoznania w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu upoważnia do wniosku, że w każdym przypadku skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie podlega merytorycznej ocenie, gdy na dzień jej wniesienia sprawa była załatwiona, przez co nie istniał stan bezczynności lub przewlekłości, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów polegającego na orzeczeniu w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania do wydania aktu, stwierdzenia bezczynności i określenia jej stopnia oraz w przedmiocie wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej w sytuacji, gdy skarga nie podlegała merytorycznej ocenie z uwagi na załatwienie sprawy przed dniem jej wniesienia;

2) błędną wykładnię art. 149 § 1a p.p.s.a. wyrażającą się w nieuwzględnieniu, że przesłanki pozwalające na kwalifikację naruszenia prawa jako "rażącego" powinny być interpretowane ściśle, a ich ocena powinna uwzględniać - poza elementami przytoczonymi przez Sąd I instancji - także charakter i specyfikę trybu załatwienia sprawy, specyfikę działania organu oraz zachowanie samej strony;

3) niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1a p.p.s.a. polegające na uznaniu, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy ustalone okoliczności nie uzasadniały dokonania takiej kwalifikacji;

4) błędną wykładnię art. 149 § 2 p.p.s.a. polegającą na uznaniu, że wystarczającym do przyznania sumy pieniężnej jest stwierdzenie braku możliwości akceptacji dla sposobu zachowania organu z punktu widzenia ochrony praw strony w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu upoważnia do wniosku, że suma pieniężna może być przyznana tylko w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania;

5) niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a. polegające na:

a) przyznaniu A. B. sumy pieniężnej w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie, a w szczególności nie było to potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania,

b) ustaleniu sumy pieniężnej w wysokości znacznie niewspółmiernej do zaistniałego naruszenia prawa.

Wyjaśniając przyjętą konstrukcję zarzutów kasacyjnych, Skarżący podniósł, że w przeważającej części orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przepisy art. 149 § 1 pkt 1, 2 lub 3 p.p.s.a., art. 149 § 1a p.p.s.a., art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowią przepisy postępowania o charakterze wynikowym i zarzut ich naruszenia powinien być formułowany w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami regulującymi terminy i sposób załatwienia spraw. Niemniej jednak, w skardze sformułowano także zarzuty w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. mając na względzie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie funkcjonuje również pogląd zgodnie z którym, norma prawna rekonstruowana z art. 149 § 1, mimo że zawarta w ustawie procesowej, jest normą materialnoprawną, a zarzut w tym zakresie winien być zgłoszony w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z 29 maja 2018 r. II OSK 497/18; wyrok NSA z 16 stycznia 2018 r. I OSK 2136/17; wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r. I OSK 2233/13; wyrok NSA z 30 września 2014 r. II OSK 387/14; wyrok NSA z 14 listopada 2014 r. II OSK 1257/14; wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r. I OSK 372/14; wyrok NSA z 15 lipca 2015 r.II OSK 3389/14).

W związku z powyższym Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o :

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz odrzucenie skargi; ewentualnie:

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi; ewentualnie:

3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

4) w każdym przypadku o: zasądzenie na rzecz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

Stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. złożone zostało oświadczenie, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. B. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega więc oddaleniu.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy przypomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli działalności Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] oraz prawidłowości rezultatu tej kontroli, który wyraził się w ustaleniu, że w sprawie z wniosku strony skarżącej z dnia 18 lutego 2018 r. o uchylenie uchwały w przedmiocie tymczasowego zawieszenia w prawie wykonywania zawodu adwokata, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pozostawała w bezczynności, albowiem – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – skarżąca trafnie zarzuciła kilkumiesięczne niedziałanie organu (marzec – wrzesień 2018 r.), co nie może być ocenione inaczej jak w kategoriach bezczynności prowadzonego postępowania.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, nie podważają skutecznie prawidłowości stanowiska Sądu I instancji co do dopuszczalności jak i zasadności co do istoty skargi na bezczynność, wniesionej przez A. B.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów podniesionych w pkt I.1) lit. a i b oraz pkt I.2) petitum skargi kasacyjnej, koncentrujących się na niedopuszczalności skargi na bezczynność tj.: naruszenia art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 - 2 i § 3 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędną kwalifikację pisma z 22 sierpnia 2018 r. jako ponaglenia wniesionego skutecznie do właściwego organu, a przy tym jego adresatem był organ prowadzący postępowanie przez co nie został spełniony warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność organu, co doprowadziło do rozpoznania skargi co do istoty, mimo, że skarga była niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 - 2 i § 3 pkt 1 k.p.a. w z. z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. wskazanych w pkt I.2) petitum skargi kasacyjnej.

Zarzuty te nie są zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, iż skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia przysługujące jej przed wniesieniem skargi na bezczynność ORA w [...]. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2018 r. wbrew wywodom skargi kasacyjnej, wniosła ponaglenie żądając jednocześnie podjęcia czynności w sprawie "odwieszenia" jej w prawach wykonywania zawodu. Wskazała w ww. ponagleniu na złożony wniosek z dnia 18 lutego 2018 r. o podjęcie uchwały w tym przedmiocie oraz brak reakcji organu. Jasno sformułowała żądanie jako "Ponaglam ORA w [...] do wydania uchwały o uchyleniu zawieszenia w prawach wykonywania zawodu w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma". Co prawda zaadresowała powyższe ponaglenie z dnia 22 sierpnia 2018 r. do ORA w [...], a nie do NRA w Warszawie, jednakże całkowicie chybiony jest zarzut, iż ponaglenie zostało wniesione do organu niewłaściwego. Zgodnie z art.37 § 3 pkt 1 k.p.a.: ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Zatem skarżący nie ma obowiązku i jednocześnie prawa, wniesienia ponaglenia bezpośrednio do organu wyższego stopnia, ale do organu prowadzącego postępowanie, który zobowiązany jest wraz z aktami sprawy, przekazać ponaglenie do organu wyższego stopnia. Z powyższego wynika, iż skuteczne wniesienie ponaglenia następuje, z chwilą złożenia go do organu prowadzącego postępowanie, a nie organu nadzorującego. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. A. B. wniosła ponaglenie zgodnie z art.37 § 3 pkt 1 k.p.a., do organu prowadzącego postępowanie ORA w [...], czym spełniła warunek, wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność organu. Sposób postąpienia z ponagleniem przez organ, któremu bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) zarzucono, a w szczególności to czy ponaglenie zostało przesłane według właściwości organowi wyższego stopnia nie ma znaczenia dla ustalenia wyczerpania środków zaskarżenia. Z powyższego wynika również, iż art. 65 § 1 i 2 k.p.a., którego naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej, nie miał w sprawie zastosowania i nie został przez A. B. naruszony. W konsekwencji za bezzasadne należało uznać pozostałe zarzuty podniesione pkt I. 2 ) petitum skargi kasacyjnej. Skarga na bezczynność była dopuszczalna i nie zachodziły przesłanki do jej odrzucenia wskazane w art.58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 - 2 i § 3 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.p.a.

Przechodząc do zarzutów kasacyjnych dotyczących istoty sprawy w szczególności określone w pkt I. 3), 4), 5), 6) oraz w pkt II. 1), 2), 3), 4), 5) wskazać należy, iż z uwagi na ich komplementarny charakter oraz dwukrotne sformułowanie powtarzających się zarzutów kasacyjnych, co do naruszenia art.149 p. p. s. a. jako przepisu postępowania oraz z ostrożności procesowej jako przepisu prawa materialnego zasadne jest łączne odniesienie się do nich przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Na wstępie tej części rozważań wyjaśnić należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art.149 p. p. s. a. to przepis postępowania, o charakterze wynikowym, który w skardze kasacyjnej, aby mógł odnieść zamierzony skutek, powinien być podniesiony w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego. Formalnie więc został prawidłowo sformułowany w skardze kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej z art.174 pkt 2 p.p.s.a.

Uwzględniając zatem istotę spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii bezczynności ORA, na wstępie wyjaśnić należy, że jakkolwiek faktem jest, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają na czym stan bezczynności organów administracji polega, ani też nie definiują pojęcia "stanu bezczynności organu", to jednak nie oznacza to, że treść tego pojęcia, w sensie przedmiotowym i podmiotowym jest niedookreślona, co miałoby w konsekwencji nie pozostawać bez wpływu na rzeczywisty zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach na bezczynność organów administracji. Poza sporem jest bowiem, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wyznaczony jest zawartym w tym przepisie odesłaniem do art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, podmiotowy zaś, treścią pojęcia "działalności administracji publicznej". Z powyższego wynika, że w sprawach ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności organu administracji publicznej istotne znaczenie ma precyzyjne zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji prawnego obowiązku działania – na wniosek lub z urzędu – polegającego na załatwieniu (rozstrzygnięciu) konkretnej sprawy administracyjnej. W postępowaniu ze skargi na bezczynność, uwzględniając stan faktyczny i stan prawny danej sprawy (istniejący, co w konsekwencji zmian wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 9 kwietnia 2015 r. należy podkreślić, w dacie wniesienia skargi) sąd administracyjny rozstrzyga, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w bezczynności polegającej na tym, że w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa nie podejmuje żadnych czynności, do podjęcia których jest zobowiązany albo, że jakkolwiek czynności te podjął i prowadził postępowanie, to jednak nie były to czynności służące załatwieniu sprawy co do jej istoty, albo – mimo istnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa – nie zakończył prowadzonego postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innej stosownej czynności, do podjęcia której był zobowiązany lub nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Istotnym kryterium oceny pozostawania/niepozostawania przez organ w bezczynności jest również niewątpliwie regulacja zawarta w art. 104 § 1 k.p.a., na gruncie którego ustawodawca operuje pojęciem "załatwienia sprawy", a także regulacja zawarta w przepisach rozdziału 7 "Załatwianie spraw" Działu I "Przepisy ogólne" ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W kontekście wyznaczonych przepisami art. 35 § 1 – 4 k.p.a. terminów załatwienia sprawy, z której to regulacji wywodzona jest zasada załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, podkreślić należy również znaczenie przepisu § 5 art. 35, z którego wynika, że terminy załatwiania spraw określają czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji na ich rozpatrzenie i podjęcie decyzji.

Należy więc stwierdzić, że ocena zasadności skargi na bezczynność organu oraz zawartego w tej skardze żądania musi być zasadniczo konfrontowana z istnieniem prawnego obowiązku działania organu administracji zobowiązanego do załatwienia konkretnej sprawy w sposób, w formie i w terminie, przewidzianymi w przepisach obowiązującego prawa.

W rozpatrywanej sprawie, której istota sprowadza się do kwestii oceny istnienia/nieistnienia stanu bezczynności Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w sprawie z wniosku strony z dnia 1 lutego 2018 r. o uchylenie uchwały w przedmiocie tymczasowego zawieszenia wykonywania zawodu adwokata podstawowe znaczenie miało ustalenie dotyczące istnienia skorelowanego z treścią żądania skargi na bezczynność obowiązku działania wymienionego organu, a mianowicie obowiązku polegającego na załatwieniu wymienionej sprawy poprzez jej rozstrzygnięcie w drodze decyzji albo wydaniu innego przewidzianego przepisami prawa aktu (np. motywowanego brakiem spełniania przez ten wniosek przewidzianych prawem wymogów uniemożliwiających jego rozpoznanie i merytoryczne rozpatrzenie sprawy), a w tym kontekście udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ obowiązek ten wykonał.

Sąd I instancji prawidłowo zrekonstruował i zidentyfikował żądanie zawarte w skardze na bezczynność organu, i w prawidłowy sposób ustalił relację tego żądania do normatywnego wzorca działania organu administracji w rozpatrywanej sprawie, a co za tym idzie, również jego relację w odniesieniu do możliwości oceny zachowania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z nakazanym wzorcem działania.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, ocena zgodności z prawem zaskarżonego wyroku oraz zawartej w nim propozycji oceny działania organu administracji, z której wynika, że organ ten pozostawał w rozpatrywanej sprawie w bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, prowadzi do wniosku, że wyrok ten odpowiada prawu.

Przede wszystkim dlatego, że uwzględnia wszystkie konsekwencje wynikające ze zmian wprowadzonych do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. W zakresie odnoszącym się do art. 149 p.p.s.a. ich istota – jak wynika to z uzasadnienia projektu ustawy (por. druk sejmowy nr 1633) – wyrażała się w tym, aby w opozycji do dotychczasowego stanu prawnego oraz w funkcjonalnym związku z ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych, stworzyć warunki realnego systemu ochrony obywateli przed bezczynnością organu administracji lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez ten organ. Znajduje to swoje potwierdzenie w art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., w brzmieniu nadanym temu przepisowi przywołaną ustawą nowelizującą, z którego również wynika – zważywszy na redakcję oraz systematykę wewnętrzną tego przepisu, a także na cel towarzyszący jego zmianie – a nie jest to bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, że okoliczność wydania lub doręczenia przez organ decyzji po wniesieniu skargi do sądu nie czyni postępowania wywołanego tą skargą postępowaniem, którego rezultat (zawsze) uzasadnia wniosek o braku bezczynności organu, czy też postępowaniem bezprzedmiotowym, albowiem bezprzedmiotowym czyni wyłącznie orzekanie w sprawie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub podjęcia czynności. Innymi słowy, wskazana okoliczność nie uniemożliwia, ani też nie czyni zbędną oceny, czy organ nie pozostawał w bezczynności oraz czy bezczynność ta – w sytuacji jej stwierdzenia – nie miała charakteru kwalifikowanego, a mianowicie bezczynności rażącej.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że kontrolując zgodność z prawem działania organu administracji w sprawie z wniosku strony skarżącej o uchylenie uchwały w przedmiocie tymczasowego zawieszenia wykonywania zawodu adwokata, Sąd I instancji w dostatecznym stopniu uwzględnił konsekwencje wynikające z art. 149 p.p.s.a., o których również (jeżeli nie przede wszystkim) należałoby wnioskować przy uwzględnieniu celu wprowadzanych zmian, a mianowicie zapewnienia efektywności ochrony przed bezczynnością organu administracji lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez ten organ.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej zawartych w pkt II.1)-5) petitum tej skargi dotyczących błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art.149 § 1, §1a, § 2, § 3 , Sąd I instancji prawidłowo odczytał treść powyższej regulacji prawnej ze wszystkimi konsekwencjami z niej wynikającymi, o czym niżej.

Jeżeli bowiem, jak wynika to z akt sprawy, strona skarżąca zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie w dniu 4 pażdziernika 2018 r., to uwzględniając rezultat wykładni art. 149 p.p.s.a. (w tym zwłaszcza odwołując się do rezultatu wykładni celowościowej tego przepisu) nie było podstaw, aby braku bezczynności organu w sprawie upatrywać w okoliczności jedynie wydania przez organ, rozstrzygnięcia w dniu [...] września 2018 r. Zwłaszcza gdy podkreślić, a nie jest to bez znaczenia dla oceny trafności stanowiska Sądu I instancji, że decyzja ta doręczona została stronie w dniu 5 października 2018 r. Skarga Strony na bezczynność organu została wniesiona w dniu 4 października 2018 r., co na etapie postępowania kasacyjnego zostało wyjaśnione i nie jest sporne między Stronami.

W tej mierze – a więc również w opozycji do zarzutów skargi kasacyjnej podniesionych w pkt I. 3) petitum skargi kasacyjnej we wskazanej kwestii – nie można bowiem tracić z pola widzenia konsekwencji wynikających z art. 110 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany – co należy podkreślić – od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją, w aspekcie proceduralnym oznacza to, że nie może być ona zmieniona ani uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej niż tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie i z udziałem stron tego postępowania, a dotyczy to – co należy podkreślić – wyłącznie decyzji, która została doręczona (lub ogłoszona) stronie. Co więc istotne, warunkiem przewidzianego w przywołanym przepisie związania organu wydaną przez siebie decyzją jest – co ponownie należy podkreślić – zgodne z przepisami k.p.a., jej doręczenie (lub ogłoszenie), a nie wyłącznie jej wydanie, a ten właśnie aspekt zagadnienia należy uznać za istotny w rozpatrywanej sprawie, a to z uwagi na potrzebę komplementarnego uwzględniania konsekwencji wynikających z art. 110 k.p.a oraz art. 149 p.p.s.a., a w konsekwencji na potrzebę zapewnienia efektywnej ochrony przed bezczynnością organu administracji.

Skoro w rozpatrywanej sprawie doręczenie wskazanej decyzji – a tym samym uzewnętrznienie wobec strony woli organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 1 lutego 2018 r. nastąpiło po skutecznym wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność organu, to nie może (i nie mogło) to pozostawać bez wpływu, po pierwsze, na wniosek odnośnie do istnienia możliwość (obowiązku) dokonania oceny działania organu administracji w sprawie zainicjowanej wymienionym wnioskiem z punktu widzenia zgodności tego działania z nakazanym wzorcem działania zobowiązującym do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, z którym z oczywistych wręcz względów nie koresponduje przypadek niezałatwienia sprawy w określonym przepisami prawa terminie lub przypadek niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, w konsekwencji zaś powyższego i po drugie, na brak podstaw do wnioskowania, że wskazana okoliczność bezwarunkowo (i zawsze) dowodzi braku bezczynności organu (i to w sytuacji, gdy obiektywnie rzecz ujmując, anulowanie nadania pisma (decyzji) nie jest niemożliwie).

Zwłaszcza, gdy w rekapitulacji przedstawionych wniosków – oraz w korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów – podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z dnia: 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn., akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura przedmiotu).

Za bezzasadne należało również uznać zarzuty kierowane pod adresem Sądu I instancji, iż nie zostały ustalone i wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, co znalazło wyraz w lakonicznym i niewystarczającym uzasadnieniu wyroku, braku przesłanek do stwierdzenia bezczynności o charakterze rażącym oraz braku podstaw do przyznania sumy pieniężnej.

Zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy oraz uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stanowią w zasadzie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, która jednak nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia WSA w Białymstoku, w rozpoznawanej sprawie.

Za chybioną należało uznać argumentację skargi kasacyjnej dotyczącego rzekomego nieustalenia przez Sąd stanu sprawy i niedokonania ustaleń czy ORA w [...] była zobowiązana do wydania rozstrzygnięcia (str.14 i 15 skargi kasacyjnej).

Takiemu stanowisku przeczy już samo uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji w części historycznej, w szczególności strona 1 wyjaśnił jednoznacznie jakie postępowanie toczy się wobec A. B., odwołując się do art.4c ust.3 P.o.a. oraz podjęte przez organy samorządowe adwokatury uchwały o : tymczasowym zawieszeniu A. B. w wykonywaniu czynności zawodowych oraz o orzeczeniu trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata. Właściwa Okręgowa Rada Adwokacka w art. 4c P.o.a. ma umocowanie do wszczęcia postępowania o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata. Zgodnie z art. 4c ust. 3 P.o.a. w razie wszczęcia postępowania w omawianym przedmiocie, ORA może zawiesić adwokata tymczasowo w wykonywaniu czynności zawodowych. To, że powołana wyżej ustawa o adwokaturze nie zawiera trybu uchylenia bądź zmiany orzeczenia o tymczasowym zawieszeniu w wykonywaniu zawodu adwokata, nie oznacza, że nie ma sprawy administracyjnej. Tymczasowe zawieszenie adwokata w wykonywaniu zawodu stanowi kwestię wpadkową w toczącym się postępowaniu przed organami samorządowymi adwokatury o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu. Jest to okoliczność niesporna w sprawie. Tylko w tym postępowaniu okręgowa rada adwokacka taką uchwałę może podjąć.

Natomiast co do terminów w jakich ORA powinna załatwiać sprawę trafnie Sąd I instancji wskazał, na przepisy k.p.a. znajdujące zastosowanie w sprawie.(art.35, art.36 i art.37 K.p.a.). Zasadność zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie została w skardze kasacyjnej zakwestionowana, nie podlega więc dalszym rozważaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wskazać następnie należy, iż niespornymi okolicznościami sprawy są następujące fakty. Między złożeniem wniosku w dniu 1 lutego 2018 r. o natychmiastowe uchylenie zawieszenia w prawie wykonywania zawodu a podjęciem uchwały w tym przedmiocie w dniu [...] września 2018 r. minęło 7 miesięcy i 11 dni. W tym czasie organ wykonał tylko jedną czynność, a mianowicie w piśmie z dnia 5 marca 2018 r., doręczonym skarżącej w dniu 27 marca 2018 r., zawiadomił ją w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania z materiałem dowodowym, a zatem między końcem marca 2018 r. a wrześniem 2018 r. organ nie działał.

Oceniając te okoliczności Sąd I instancji trafnie przyjął, iż z akt sprawy nie wynika powód pięciomiesięcznego milczenia organu. Stanowisko to potwierdza Naczelna Rada Adwokacka , która uchwałą z dnia [...] listopada 2018 r., uchyliła uchwałę ORA z dnia [...] września 2018 r. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż: "Należy wreszcie zauważyć, że po dacie złożenia przez adw. B. wniosku o uchylenie uchwały z dn. [...] sierpnia 2015 r. ORA nie przeprowadziła żadnych czynności dowodowych, mających na celu ustalenie aktualnego stanu zdrowia skarżącej, jak również nie odniosła się do krytycznych uwag podniesionych w piśmie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z dn. [...].09.2018 r. skierowanego do Dziekana ORA w [...]". Ponadto zarzucono organowi samorządu adwokackiego pierwszej instancji niepowiadomienie o podejmowanych czynnościach pełnomocnika zawieszonej w czynnościach zawodowych skarżącej, niedoręczenie mu odpisu uchwały z dnia [...] września 2018 r., niezawiadomienie skarżącej o dacie posiedzenia ORA z dnia [...] września 2018 r., czym uniemożliwiono jej udział w posiedzeniu.

Skarga kasacyjna, nie podważyła też skutecznie ustaleń faktycznych Sądu I instancji, z których wynika, że wniosek skarżącej z dnia 1 lutego 2018 r. był jednoznaczny w swej treści, znana też była organowi sytuacja Skarżącej. Tymczasem po otrzymaniu przez skarżącą zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 K.p.a. (27 marca 2017 r.) stosowna uchwała w terminach kodeksowych (bez zbędnej zwłoki, art. 35 § 1 K.p.a.) nie została podjęta. Ponadto kolejnym uchybieniem organu jest to, że skarżąca nie została ani razu zawiadomiona w trybie art. 36 K.p.a. o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy.

Te wszystkie okoliczności powodują, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, składające się na brak usprawiedliwienia pięciomiesięcznego zaniechania w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 1 lutego 2018 r., co z kolei upoważnia do stwierdzenia w rozpoznawanej sprawie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Nie budzi też wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stwierdzona w sprawie bezczynność profesjonalnego organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i spowodowała po stronie skarżącej krzywdę, uzasadniającą przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a , która krzywdę tę ma zrekompensować. Realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasądzona przez Sąd I instancji suma pieniężna, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, pełni również funkcję dyscyplinująca w stosunku do organów samorządu adwokackiego, bowiem postępowanie w sprawie nie zostało dotychczas zakończone.

W związku z powyższym, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.