Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1447/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 roku sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) w przedmiocie opłaty sankcyjnej za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz "A." Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w J. kwotę 64.400 (sześćdziesiąt cztery tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa utrzymał w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia (...) marca 2006 r. o nałożeniu opłaty sankcyjnej za prowadzenie przez "A." Sp. z o.o. z siedzibą w J. obrotu środkami ochrony roślin niedopuszczonymi do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 16 marca 2005 r. do 1 czerwca 2005 r. oraz za obrót środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej w okresie od 16 marca 2005 r. do 11 maja 2005 r., w łącznej wysokości (...) zł (słownie: (...) złotych (...) groszy).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że "A." Sp. z o.o. została wpisana przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin o nr (...), dopiero od dnia 12 maja 2005 r. Natomiast od dnia 16 marca 2005 r., do dnia uzyskania wpisu do rejestru, Spółka prowadziła sprzedaż środków ochrony roślin (wcześniej zakupionych u kontrahentów zagranicznych) za pomocą kas fiskalnych, w tym środków ochrony roślin niedopuszczonych do obrotu na terytorium Polski, bez wpisu do rejestru. Sprzedaż prowadzona była w ten sposób, iż "A." Sp. z o.o. reklamowała w języku niemieckim w internecie sprzedaż środków ochrony roślin poprzez magazyn w J.. Na podstawie zebranych od zagranicznych rolników zamówień, Spółka organizowała przywóz środków ochrony roślin do Polski, w tym środków niezarejestrowanych w Polsce, a następnie środki te po ich wprowadzeniu na terytorium kraju były składowane w magazynie, gdzie odbywało się ich sortowanie i przepakowywanie według przyjętych wcześniej zamówień. Za pomocą kas fiskalnych dokonywano następnie sprzedaży tych środków zagranicznym indywidualnym nabywcom z przeznaczeniem do zastosowania w innych niż Polska państwach Unii Europejskiej. Sprzedane środki były wywożone za granicę w imieniu indywidualnych odbiorców poprzez firmy spedycyjne.

W uznaniu organu orzekającego w sprawie, przedstawiony sposób sprzedaży stanowił wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu, w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, w tym środków niedopuszczonych w Polsce, co narusza art. 37 ust. 1 oraz art. 61 ustawy o ochronie roślin.

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

Organ orzekający stwierdził również, że działalność związana z prowadzeniem obrotu środkami ochrony roślin należy do działalności regulowanej w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), dlatego jej prowadzenie wiąże się z koniecznością spełnienia przez każdego z przedsiębiorców określonych wymogów formalno - prawnych. Działalność ta może więc być prowadzona jedynie przez przedsiębiorców wpisanych do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin, prowadzonym przez wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, na podstawie 64 ust. 1 ustawy o ochronie roślin.

W rozpatrywanej sprawie nie można bezpośrednio zastosować art. 3 ust. 2 Dyrektywy 91/414/EWG dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, ponieważ przepis ten nie ma charakteru bezwarunkowego z punktu widzenia jego treści i nie jest dostatecznie konkretny. Poza bowiem warunkiem określonym w powołanym przepisie o dopuszczeniu danego środka ochrony roślin do obrotu w innym państwie członkowskim, wymagane jest dodatkowo spełnienie wymogów kontrolnych ustalonych w tej sprawie przez Państwo, w którym wprowadzany jest środek do obrotu. Tymczasem, w polskim systemie prawnym nie zostały ustalone szczególne mechanizmy pozwalające na sprawowanie nadzoru nad wprowadzanymi na terytorium Polski niedopuszczonymi środkami ochrony roślin w celu sprawdzania ich pod kątem posiadania wymaganej rejestracji innego kraju członkowskiego UE, jak również mechanizmy kontroli wywozu tych środków poza granice kraju, które zapewnią, że środki te nie zostaną zastosowane w Polsce, a zostaną wywiezione do kraju, w którym dopuszczono je do stosowania.

W zaskarżonej decyzji podkreślono również niezasadność powoływania się przez skarżącą spółkę "A." na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu dotyczące "importu równoległego" środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu na podstawie Dyrektywy 91/414/EWG. Według bowiem powołanych przez skarżącą orzeczeń, odpowiednie organy państwa członkowskiego powinny potwierdzić identyczność środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu ze środkiem ochrony roślin dopuszczonym do obrotu w innym państwie członkowskim w drodze tzw. uproszczonej procedury rejestracyjnej. W szczególności organy powinny potwierdzić, iż środki ochrony roślin mają to samo pochodzenie, a więc zostały wyprodukowane przez tego samego producenta, przy zastosowaniu tej samej substancji aktywnej oraz nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia człowieka, zwierząt i środowiska, zaś etykieta - instrukcja stosowania tego środka, powinna spełniać wymagania określone w przepisach o ochronie roślin. Takiej procedury nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

zastosowano jednak wobec środków ochrony roślin, które skarżąca spółka wprowadzała do obrotu, a które nie były dopuszczone do obrotu na terytorium Polski.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa stwierdził również, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w którym strona miała możliwość czynnego udziału i złożenia dodatkowych dowodów i wyjaśnień. Opłaty sankcyjne naliczone zostały w prawidłowej wysokości, adekwatnej do ustaleń wynikających z dokumentów księgowych skaranej spółki.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia (...) maja 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "A." Spółka z o.o., zarzucając: naruszenie art. 37 ust. 1 i 4 , art. 61 oraz art. 64 w zw. z art.65 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004r. Nr 1, poz.94 ze zm.), co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 108 ust. 1 tej ustawy, brak zastosowania art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady EWG Nr 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. UE L z dnia 19 sierpnia 1991 r.), brak zastosowania art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (tekst skonsolidowany w Dz.U. UE C 325 z 24 grudnia 2002 r.), naruszenie art. 95 ustawy o ochronie roślin w zw. z art. 75, art. 77 oraz art. 80 kpa, co doprowadziło do sprzeczności ustaleń poczynionych przez organy obu instancji ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym, naruszenie art. 97 §1 pkt 4 w zw. z art. 102 kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w części orzekającej o nałożeniu na skarżącą sankcji za obrót środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie obrotu środkami ochrony roślin, pomimo zawieszenia postępowania w tym zakresie przez organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia (...) lutego 2006 r, a także naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji pomimo złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o zawieszenie prowadzonego postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego kwestii nieprawidłowej implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów art. 3 ust. 2 Dyrektywy przez Komisję Europejską - Sekretariat Generalny, jako objęta skargą oznaczoną numerem (...), (...) (2005), (...).

W uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że sposób działania spółki nie stanowił realizacji obrotu na terytorium Polski środkami ochrony roślin niedopuszczonymi do obrotu ponieważ spółka dokonywała zakupu środków ochrony roślin za granicą, (głównie we Francji i w Niemczech - w których środki te były dopuszczone do obrotu), a następnie, po przywozie ich na terytorium Polski, były składowane i przygotowywane do odbioru na rzecz zagranicznych odbiorców w magazynie wynajętym przez skarżącą od

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

Spółki "A." z siedzibą w J., która posiadała wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin. Sprowadzone środki ochrony roślin, były sprzedawane wyłącznie zagranicznym odbiorcom w Niemczech i w Austrii, w których środki te również są dopuszczone do obrotu. Wywóz środków ochrony roślin za granicę nie następuje przy tym transportem własnym skarżącej, lecz transportem zorganizowanym przez zagranicznych odbiorców. Ogłoszenia zawierające ofertę sprzedaży tego rodzaju środków, były sporządzane wyłącznie w języku niemieckim i zawierały ceny sprzedaży w walucie EURO. Natomiast wpłaty za zakupione środki ochrony roślin od odbiorców wpływały wyłącznie na subkonto skarżącej utworzone w banku [...] z siedzibą w Austrii oraz w Niemczech. Tylko zaś zagraniczni odbiorcy mogli dokonywać, na wspomniane subkonto, wpłat za zakupione od spółki środki ochrony roślin.

Powołując się na art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady EWG Nr 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. UE L z dnia 19 sierpnia 1991 r.), skarżąca wskazała, że nie musiała posiadać wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin. Wystarczające jest składowanie czy też przygotowywanie do odbioru środków ochrony roślin u podmiotu, który posiada stosowny wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu, i w przedmiotowej sprawie dokonywano tego u spółki "A." z siedzibą w J., która taki wpis posiada. Ponadto, skarżąca spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 64 ust. 4 ustawy o ochronie roślin, a uzyskanie wpisu do rejestru ma wyłącznie charakter materialno - techniczny, polega na stosownej rejestracji danych w systemie informatycznym, a jego dokonanie potwierdzane jest zaświadczeniem.

W skardze zarzucono organom orzekającym błędną wykładnię art. 2 pkt 22 ustawy o ochronie roślin, wskazując szczegółowo na okoliczności przemawiające za nieuznaniem działalności skarżącej spółki za wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu na terytorium Polski. Podniesiono również brak z tego względu obowiązku uzyskania w Polsce zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środkami ochrony roślin, które zostały już dopuszczone w innych krajach Unii Europejskiej, z których środki te spółka sprowadzała i do których z kolei sprzedawała. Powołano się przy tym także na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu dotyczące importu równoległego środków ochrony roślin.

Zarzucając brak lub przynajmniej nieprawidłową implementację przez ustawodawcę krajowego art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady EWG Nr 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. UE L z dnia 19 sierpnia 1991 r), skarżąca wskazała na konieczność zastosowania tego

4

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

przepisu w rozpatrywanej sprawie, jako określającego swój przedmiot bezwarunkowo i wystarczająco precyzyjnie.

Powołując się natomiast na art. 28 i art. 30 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, skarżąca stwierdziła, że Polska nie może jednostronnie wprowadzać jakichkolwiek ograniczeń swobody przepływu towarów w zakresie środków ochrony roślin, jeżeli ograniczenia te nie wynikają z dyspozycji zawartych w przepisach Dyrektywy Rady EWG Nr 91/414/EWG.

W skardze zarzucono też błędne ustalenia faktyczne organów orzekających, ich niekompletność i nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej, a także wydanie rozstrzygnięcia w sprawie pomimo zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o jej oddalenie przytaczając motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji i podnosząc okoliczności wskazujące na niezasadność zarzutów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94, ze zm.), który przyjęto za podstawę do wymierzenia w rozpatrywanej sprawie opłat sankcyjnych, kto prowadzi obrót środkami ochrony roślin niedopuszczonymi do obrotu lub bez wymaganego wpisu do rejestru prowadzi konfekcjonowanie lub obrót środkami ochrony roślin, jest obowiązany do wycofania ich z obrotu na własny koszt oraz do wniesienia na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę posiadacza albo miejsce jego zamieszkania opłaty sankcyjnej w wysokości stanowiącej 200 % kwoty wartości wprowadzanych do obrotu środków ochrony roślin według ich ceny nabycia, zgodnie z wystawionym dokumentem sprzedaży.

Opłata sankcyjna może być zatem nałożona w dwóch przypadkach: za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin niedopuszczonymi do obrotu, oraz za konfekcjonowanie lub obrót środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru.

Wprowadzaniem do obrotu, według art. 2 pkt 22 powołanej ustawy o ochronie roślin, jest oferowanie do sprzedaży, sprzedaż lub inna forma zbycia roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, środków ochrony roślin, w tym wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawowa definicja wprowadzania do obrotu m.in. środków ochrony roślin, nie ogranicza się do czynności skutkujących ich wprowadzaniem na terytorium Polski, lecz

Sygn. akt IV SAM/a 1447/06

wskazuje na oferowanie ich do sprzedaży, samą sprzedaż, jak i każdą inną formę zbycia środków ochrony roślin nawet w sytuacji, gdy nie są one wprowadzane na terytorium Polski. Wprowadzanie na terytorium Polski stanowi jedną z wyróżnionych w omawianym przepisie sytuacji definiowanej, jako wprowadzanie do obrotu. Nie wyczerpuje jednak zakresu ustawowego pojęcia wprowadzania do obrotu.

Oznacza to, iż ustawa o ochronie roślin, jako akt prawa krajowego, stosowany jest nie tylko do sytuacji, w której środki ochrony roślin oferowane są do sprzedaży, są sprzedawane, lub w innym sposób są zbywane na terytorium Polski, jako wprowadzanie na terytorium Polski, lecz omawiana ustawa stosowana jest również do tych podmiotów, które nie dokonują takich czynności z przeznaczeniem środków ochrony roślin na terytorium Polski, ale mających siedzibę na terenie Polski, według której dokonuje się oceny zastosowania do ich działalności prawa krajowego. Wprowadzaniem do obrotu, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o ochronie roślin, jest już zatem fakt samego oferowania do sprzedaży, sprzedaż lub inne zbycie środków ochrony roślin, przez podmiot mający siedzibę w Polsce, lub do którego stosuje się prawo krajowe, nawet, gdy środki te nie pozostaną w wyniku tych czynności na terytorium Polski.

Omawiane rozumienie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu, przyjęte w ustawodawstwie krajowym, potwierdza również art. 2 pkt 10 Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U UE L z 1991 Nr 230, poz. 1), powoływanej przez skarżącą spółkę, w którym wskazano, że do celów dyrektywy przyjmuje się, iż wprowadzenie do obrotu oznacza każde dostarczenie, za opłatą lub bezpłatne, inne niż wysyłka z terytorium Wspólnoty poprzedzona przechowywaniem, lub zbycie. Przywóz środków ochrony roślin na terytorium Wspólnoty do celów niniejszej dyrektywy uważa się za wprowadzenie do obrotu.

Z powyższego wynika, iż wprowadzanie do obrotu nie ogranicza się do czynności skutkujących pozostaniem środków ochrony roślin i ich wykorzystaniem na terenie Państw Członkowskich Unii Europejskiej, lecz obejmuje także sam fakt dokonywania czynności zbycia na terenie Unii Europejskiej. Nawet również sam przywóz takich środków na terytorium Unii Europejskiej, stanowi w myśl postanowień powołanej Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, wprowadzenie tych środków do obrotu.

Ocena organów orzekających w rozpatrywanej sprawie sposobu prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę "A.", jako wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin, nie narusza zatem art. 2 pkt 22 ustawy o ochronie roślin, a stanowi wyraz jego zastosowania wobec skarżącej, jako podmiotu prawa krajowego, ze względu na jej siedzibę w Polsce.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą być wprowadzane środki ochrony roślin dopuszczone

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

do obrotu, których okres ważności w dniu przywozu wynosi co najmniej 18 miesięcy, zaopatrzone w etykiety-instrukcje stosowania w języku polskim. Według zaś art. 37 ust. 1 powołanej ustawy, dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa.

Skarżąca spółka podniosła, że organy orzekające nie uwzględniły normy zawartej w art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, według której Państwa Członkowskie nie utrudniają, ze względu na niedopuszczenie środka ochrony roślin do stosowania na ich terytorium, produkcji, składowania lub przepływu takich środków przeznaczonych do stosowania w innym Państwie Członkowskim, pod warunkiem że środek jest dopuszczony do obrotu w innym Państwie Członkowskim; oraz są spełnione wymogi kontrolne ustanowione przez Państwa Członkowskie w celu zapewnienia przestrzegania przepisów ust. 1.

W art. 103 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 96, poz. 959), do tytułu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin dodano odnośnik nr 1, z którego wynika, że ustawa o ochronie roślin dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia m.in. dyrektywy 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz. Urz. WE L230, 19.08.1991).

Dyrektywy, zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, stanowią jedno z pochodnych źródeł prawa wspólnotowego, wiążąc każde Państwo Członkowskie, do którego są kierowane, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Skutki wydania dyrektywy przez uprawniony organ Wspólnoty skonkretyzowane zostały w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, z którego wynika, że w przypadku nieimplementowania dyrektywy do krajowego porządku prawnego lub jej niewłaściwego implementowania, dyrektywa może wywierać bezpośredni skutek. Dyrektywa stanowi bowiem jeden z normatywnych instrumentów harmonizacji prawa krajowego członków Wspólnoty, dlatego jej efektywność polega na konieczności jej implementowania w prawodawstwie krajowym, bądź na możliwości bezpośredniego powołania się na jej przepisy, jeżeli treść tych przepisów jest bezwarunkowa i wystarczająco precyzyjna do zastosowania w danej sprawie.

Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich stanowią przy tym element krajowego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, hierarchicznie wyższego rzędu wobec ustaw, jako akt organu organizacji międzynarodowej, której Polska jest członkiem od dnia 1 maja 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy

7

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

międzynarodowe oraz rozporządzenia. Stosownie natomiast do art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Także prawo stanowione przez organizację międzynarodową, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej taką organizację, jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP).

Według art. 2 część pierwsza Zasady Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 roku o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej (i innych wymienionych w tym traktacie państw) do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864 ze zm), od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie.

W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu ukształtowana została również zasada dokonywania wykładni prawa krajowego ustawodawcy w myśl celów dyrektyw organów Unii Europejskiej, aby w ten sposób umożliwić realizację celów dyrektywy w krajowym porządku prawnym członków Unii Europejskiej, bez konieczności dokonywania oceny zgodności przepisów krajowych z przepisami wspólnotowymi. W ten sposób nie dochodzi do eliminacji norm prawa krajowego, lecz do ustalania ich treści adekwatnej do celu określonego w dyrektywie, jako akcie prawnym Unii Europejskiej, którego Państwa Członkowskie zobowiązały się przestrzegać poprzez ich wykonywanie w postaci wdrażania do konkretnych aktów prawodawstwa krajowego lub wykładania aktów krajowych w świetle założeń dyrektywy. Jednym ze sposobów wdrażania prawa wspólnotowego przez Państwa Członkowskie jest dokonywanie właśnie takiej wykładni przepisów ustawodawstwa krajowego, przy różnych możliwych jej wariantach, która będzie w najpełniejszy sposób uwzględniać cele formułowane w dyrektywach. Konieczność dokonywania takiej wykładni wynika również z zasady domniemania zgodności aktów prawodawstwa krajowego z prawem wspólnotowym, w myśl której, niezgodność ta powstaje dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe ustalenie treści normy prawnej w ramach wykładni przepisów prawa, uwzględniającej cel dyrektywy. Potwierdził to również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 października 2000 r. sygn. akt K 12/00 (OTK z 2000 r., Nr 7, poz. 255), a więc jeszcze przed wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej, odnosząc się do układu stowarzyszeniowego Polski z Unią Europejską, w którym to wyroku wskazał m.in., że obowiązek harmonizacji dotyczy wszystkich organów władzy publicznej, w tym

8

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

Trybunału Konstytucyjnego. Przy poszukiwaniu kierunków interpretacji polskiego ustawodawstwa pierwszeństwo należy dawać więc takiej wykładni, która pozwala na nadanie przepisowi ustawy znaczenia najbliższego rozwiązaniom przyjętym w Unii Europejskiej.

Mając powyższe na względzie, Sąd podziela zarzut skarżącej spółki "A." o błędnej wykładni art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, bez uwzględnienia art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, dokonanej przez organy orzekające w sprawie.

Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, zwłaszcza iż ustawa ta, jak wskazał to ustawodawca art. 103 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, wdraża Dyrektywę Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, należy odczytywać z uwzględnieniem celu wynikającego z art. 3 ust. 2 powołanej dyrektywy, a więc z uwzględnieniem zasady, iż Polska, jako Państwo Członkowskie nie utrudnia ze względu na niedopuszczenie środka ochrony roślin do stosowania na swoim terytorium produkcji, składowania lub przepływu takich środków przeznaczonych do stosowania w innym Państwie Członkowskim, pod warunkiem że środek jest dopuszczony do obrotu w innym Państwie Członkowskim.

Oznacza to, iż art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, przy właściwym odczytaniu jego treści normatywnej może stanowić podstawę do nakładania opłaty sankcyjnej wyłącznie za obrót środkami ochrony roślin, które nie zostały dopuszczone do obrotu w którymkolwiek Państwie Członkowskim Unii Europejskiej. Przepis ten nie może stanowić natomiast podstawy do nałożenia opłaty sankcyjnej za obrót środkami ochrony roślin, które nie zostały wprawdzie dopuszczone do obrotu w Polsce na mocy zezwolenia wydawanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 37 ust. 1 w zw. z art. 61 ustawy o ochronie roślin, ale które zostały dopuszczone do obrotu w innym Państwie Członkowskim Unii Europejskiej.

Nie mają więc znaczenia rozważania organów orzekających o charakterze art. 3 ust. 2 powołanej dyrektywy, jako przepisie, który nie nadaje się do bezpośredniego zastosowania w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na brak określenia w Polsce, wynikających z tego przepisu, procedur kontrolnych, skoro obowiązkiem organów było ustalenie w drodze wykładni art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, takiej jego treści, która nie pozostawałaby w sprzeczności z omawianym art. 3 ust. 2 dyrektywy. Chodzi bowiem o wskazanie takiego rozumienia art. 108 ust. 1 ustawy, które nie pozostaje w sprzeczności z art. 3 ust. 2 dyrektywy.

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

Bez znaczenia w sprawie jest treść art. 3 ust. 2 tiret 2 dyrektywy, z którego wynika jedynie możliwość, nie zaś obowiązek dla krajów członkowskich ustalenie procedur kontrolnych obrotu środkami dopuszczonymi w innym państwie. Brak dotychczas ich ustanowienia nie może mieć wpływu na związanie państwa członkowskiego postanowieniami art. 3 ust. 2 dyrektywy.

Organy orzekające w sprawie, nie zakwestionowały okoliczności dopuszczenia do obrotu w innych Państwach Członkowskich Unii Europejskiej (np. we Francji, Niemczech i w Austrii, jak wskazała skarżąca spółka), środków ochrony roślin, które skarżąca spółka wprowadzała do obrotu w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o ochronie roślin.

W tym względzie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, ponieważ na podstawie tego przepisu naliczono skarżącej spółce "A." opłatę sankcyjną, mimo iż przepis ten, uwzględniając przy jego wykładni art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, nie stanowi podstawy do naliczenia takiej opłaty.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu skarżącej spółki o braku podstaw do naliczenia przez organy orzekające w sprawie, opłaty sankcyjnej za obrót środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, działalność gospodarcza w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) i wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin. Stosownie do art. 65 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, wpisu do rejestru dokonuje właściwy organ na pisemny wniosek przedsiębiorcy.

Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, według art. 1 ust. 1, dotyczy wydawania zezwoleń na dopuszczanie do obrotu, wprowadzania do obrotu, stosowania i kontroli we Wspólnocie środków ochrony roślin mających postać handlową oraz wprowadzania do obrotu i kontroli substancji czynnych przeznaczonych do użytku w sposób określony w art. 2 ust. 1. Dyrektywa ta nie dotyczy zatem samego prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wprowadzaniu środków ochrony roślin do obrotu. W szczególności, nie określa warunków prowadzenia działalności gospodarczej, jakie musi spełnić przedsiębiorca, który taką działalność chce prowadzić.

10

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

W rozpatrywanej sprawie organy orzekające ustaliły, iż skarżąca spółka "A." wpisana została do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin, przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dniem (...) maja 2005 r. pod nr (...). Spółka prowadziła natomiast obrót środkami ochrony roślin od dnia 16 marca 2005 r.

Oznacza to, iż skoro skarżąca spółka prowadziła obrót środkami ochrony roślin w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o ochronie roślin, poprzez oferowanie do sprzedaży i sprzedaż środków ochrony roślin nawet tylko do odbiorców w innych Państwach Członkowskich Unii Europejskiej, to tym samym prowadziła działalność regulowaną w rozumieniu art. 64 ust. 1 ustawy o ochronie roślin. Prowadzenie takiej działalności wymagało zatem uzyskania wpisu do stosownego rejestru przedsiębiorców, który skarżąca spółka uzyskała dopiero od dnia 12 maja 2005 r.

Prawidłowo zatem organy orzekające uznały spełnienie się przesłanki z art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin do naliczenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin przez skarżącą spółkę, w okresie od dnia 16 marca 2005 r. do dnia 11 maja 2005 r., bez wymaganego prawem wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w takim zakresie.

Nie stanowi to, wbrew zarzutom skarżącej spółki, naruszenia art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, ponieważ wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie konfekcjonowania lub obrotu środkami ochrony roślin, stosownie do art. 64 - art. 66 ustawy o ochronie roślin oraz przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, ze zm.) dotyczących działalności regulowanej, może uzyskać każdy, kto spełnia prawem określone warunki do dokonania takiego wpisu. Wpis nie ma więc charakteru uznaniowego. Nie stanowi zatem, wbrew twierdzeniem skarżącej spółki, środka o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, skoro regulacje dotyczące wpisu nie mogą wywołać ograniczenia ilościowego, nie tylko co do samych środków ochrony roślin, ale nawet w zakresie ilości podmiotów, które taką działalność mogą prowadzić. Nawet w skardze wskazano, że wpis ma wyłącznie charakter materialno-techniczny. Potwierdza to przekonanie skarżącej spółki, iż uzyskanie wpisu do rejestru nie może być uzależnione od spełnienia warunków nieprzewidzianych przepisami prawa dotyczącymi prowadzenia tego rodzaju działalności regulowanej.

Mimo jednak uznania, iż organy orzekające miały w art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin podstawę do naliczenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie przez skarżącą spółkę obrotu środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru, to

11

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

jednak należało uchylić decyzje organów obu instancji w całości, dla ponownego ustalenia wysokości opłaty za prowadzenie obrotu w okresie, gdy skarżąca spółka nie była wpisana do rejestru, skoro naliczona dotychczas z tego tytułu opłata odnosi się tylko do tej części środków ochrony roślin, którymi - w uznaniu organów orzekających -skarżąca spółka prowadziła obrót, jako środkami dopuszczonymi do obrotu w Polsce na mocy stosownych zezwoleń organu krajowego. Tymczasem, opłata powinna uwzględniać obrót wszystkimi środkami ochrony roślin w okresie nieposiadania wpisu do rejestru przez skarżącą spółkę.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji o ustaleniu opłaty sankcyjnej bez wymaganego wpisu do rejestru mimo nie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia (...) lutego 2006 r., należy wskazać, że stanowi to naruszenie przepisów postępowania, które nie miało jednak wpływu na wynika rozstrzygnięcia, aby mogło stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego względu.

Wniosek skarżącej spółki zawarty w skardze, o wystąpienie przez Sąd do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu o wydanie orzeczenia wstępnego w celu ustalenia, czy przepisy art. 37 ust. 1 i 4, art. 61, art. 64 oraz art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie roślin są zgodne z przepisami prawa wspólnotowego, a w szczególności z art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, a także z art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, rozstrzygnięty został odrębnym postanowieniem Sądu z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1447/06. Wniosek ten nie został przez Sąd uwzględniony, ponieważ zakres wnioskowanej kontroli powołanych przepisów ustawy o ochronie roślin nie należy do zakresu działania Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, określonego w art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Trybunał ten jest bowiem właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni niniejszego Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i Europejski Bank Centralny oraz o wykładni statutów organów utworzonych aktem Rady, gdy te statuty to przewidują. Wniosek skarżącej spółki zmierzał natomiast do oceny zgodności wskazanych przepisów ustawy o ochronie roślin ze wskazanym przepisem dyrektywy oraz przepisem Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.

12

Sygn. akt IV SA/Wa 1447/06

O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 i art. 206 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz §2 ust. 1 i w zw. z §6 pkt 7 i §14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.), mając na uwadze, że mimo uchylenia decyzji organów obu instancji w całości, Sąd uwzględnił skargę tylko w części zarzutów dot. wymierzenia opłaty sankcyjnej za obrót środkami ochrony roślin niedopuszczonymi do obrotu w Polsce. Sąd nie uwzględnił natomiast zarzutów skargi w części dot. braku podstaw prawnych do naliczenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin bez wymaganego wpisu do rejestru.

Z tego względu Sąd orzekł o zwrocie na rzecz skarżącej spółki połowy uiszczonego wpisu sądowego. W zakresie zaś kosztów zastępstwa procesowego, co do których pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o ich zasądzenie w najwyższej kwocie, tj. w kwocie 43.230,00 (czterdziestu trzech tysięcy dwustu trzydziestu) złotych, w uznaniu Sądu sprawa nie była najbardziej skomplikowana, lecz nakład pracy pełnomocnika, wynikający z wnikliwości i szczegółowości rozważań zawartych w złożonej skardze oraz charakter sprawy, uzasadniał przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w czterokrotnej stawce minimalnej. Mając jednak na uwadze uwzględnienie zarzutów skargi tylko w części, co do jednego z dwu sformułowanych zarzutów, Sąd przyznał zwrot kosztów zastępstwa procesowego w dwukrotnej stawce minimalnej w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.