Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1663/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani Naczelny Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie.

Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.

TEZY

Przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani Naczelny Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie.

Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy z e skargi Hanny S. i Dariusza K. na decyzję Wojewody O. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 19 marca 1996 r. skarżący zwrócili się do Kierownika Urzędu Rejonowego w N. o legalizację domku letniskowego wybudowanego w maju 1988 r. na działce nr 39/41 we wsi N.

Decyzją z dnia 19 czerwca 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w N. odmówił legalizacji budynku letniskowego samowolnie wybudowanego na działce w miejscowości N., gmina N. w oparciu o art. 3 i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./.

W uzasadnieniu decyzji, organ uznaje za dopuszczalne zastosowanie art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, zgodnie z którym na obszarach, dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzje wpływające na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów podejmuje właściwy terenowy organ administracji państwowej na podstawie posiadanych materiałów do planu. Zdaniem organu wydanie decyzji pozytywnej w niniejszej sprawie pozostawałoby w sprzeczności z przepisami art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 6 i 46 ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Odwołujący się uważają, że decyzja wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w N. "ignoruje ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 17 lutego 1995 r.". Zdaniem skarżących, skoro ww. wyroku stwierdzono, że nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., to oznacza, że przedmiotowy obiekt budowlany nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Wojewoda O. decyzją z dnia 9 sierpnia 1996 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego Prawo budowlane z 1974 r. dopuszcza legalizację samowoli budowlanych tylko wówczas, gdy obiekt wybudowany został na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod zabudowę. Teren zaś, na którym został wybudowany sporny obiekt, zgodnie z materiałami do planu z 1981 r., nie był przeznaczony pod zabudowę, brak więc podstaw prawnych do legalizacji takiej budowy.

Hanna S. i Dariusz K. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszą:

- o uchylenie decyzji Wojewody z dnia 9 sierpnia 1996 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 19 czerwca 1996 r.,

- o zastosowanie przez Sąd środków przewidzianych w art. 31 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Skarżący uważają, że w świetle rozstrzygnięcia zawartego w wyroku NSA z dnia 17 lutego 1995 r. wniosek ich o legalizację domku letniskowego był w pełni uzasadniony, gdyż nie wynika z tego wyroku, że przedmiotowy domek letniskowy został zlokalizowany na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę i ocena ta wiąże w sprawie organy. Ponadto organ w decyzji nie wskazał podstawy prawnej uwzględniającej ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w ww. wyroku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda O., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wyrokiem z dnia 17 lutego 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji nakazujące rozebranie przedmiotowego budynku letniskowego w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd, że organ administracji publicznej nie może nakazać przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w sytuacji, kiedy nie ma dowodu na to, że plan miejscowy dotyczący terenu, na którym wybudowano obiekt, został ogłoszony zgodnie z wymogami art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1975 nr 11 poz. 67/. Brak publikacji planu miejscowego zgodnej z wymogami prawa powoduje, że plan ten nie uzyskał mocy powszechnie obowiązującej, a więc nie może rodzić skutków prawnych przewidzianych w ustawie.

W rozpoznawanej sprawie organy po raz kolejny powracają do kwestii miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym razem wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opierają swe rozważania na materiałach do planu. Tymczasem kwestia ta została jednoznacznie i ostatecznie przesądzona we wcześniejszym wyroku Sądu.

Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 1995 r. stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to nie można decyzji odmawiającej legalizacji obiektu budowlanego uzasadniać treścią art. 3 Prawa budowlanego, gdyż konstrukcja obu tych przepisów oparta jest na tych samych przesłankach. W świetle tych ustaleń należy uznać, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z ewidentnym naruszeniem art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Przepis art. 30 ustawy o NSA ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani Naczelny Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie stan prawny i stan faktyczny pozostały niezmienione, nie było więc podstaw do nierespektowania oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1995 r.

W tej sytuacji zbędne jest podjęcie rozważań nad poglądem wyrażonym przez organ, iż projekt planu zagospodarowania przestrzennego, względnie materiały do planu, wywołują takie same skutki prawne jak obowiązujący plan, gdyż rozważania na ten temat wobec treści art. 30 ustawy o NSA byłoby bezprzedmiotowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ww. ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.