Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2030/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 , art. 11,
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i 105 k.p.a. oraz w związku z art. 10 i 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376, ze zm.) - dalej u.k.s.e., po rozpoznaniu wniosku T.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]:

1) utrzymano w mocy w części dotyczącej o powołania J.D. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., po odwołanym komorniku S.B. i odmowie powołania na to stanowisko T.M.;

2) uchylono w części dotyczącej wniosku A.J. i w tym zakresie w całości umarzono postępowanie.

W uzasadnieniu przypomniano, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. J.D. - w ramach uznania administracyjnego - została powołana na stanowisko komornika sadowego przy Sądzie Rejonowym w S.

T.M. niezadowolony z decyzji odmownej Ministra Sprawiedliwości złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jego zdaniem, przepis art. 11 ust. 6 u.k.s.e. jest przepisem szczególnym, wyłączającym stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Zatem wniosek J.D. powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, gdyż nie dołączyła do niego zaświadczenia lekarza medycyny pracy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e. Wobec wezwania J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., doszło do naruszenia art. 11 ust. 6 u.k.s.e. poprzez dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze strony. Ponadto T.M. podniósł, że nie zgadza się z argumentacją zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i przedstawił własną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jego zdaniem, wykształcenie kandydatów nie może być uznane za równorzędne, skoro J.D. uzyskała, podobnie jak on ocenę bardzo dobrą, ale nie z ukończenia studiów prawniczych lecz wyższych studiów administracyjnych. W dodatku studia te ukończyła w B. w K., która w 2003 r. ogłosiła upadłość, a w 2011 wykreślono ją z rejestru. Ponadto Polska Komisja Akredytacyjna negatywnie oceniła jakość kształcenia na kierunku ukończonym przez J.D. na tej uczelni. O poziomie wiedzy prawniczej niezbędnej do objęcia stanowiska komornika sądowego powinien świadczyć wynik egzaminu komorniczego kandydatów. T.M. zakwestionował też opinie wydane przez Radę Izby Komorniczej w [...] oraz opinie wydane przez komorników z rewiru przy Sądzie Rejonowym w S. Do wniosku zostały załączone wydruki komputerowe z: rejestru uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, bazy danych Polskiej Komisji Akredytacyjnej i kryteriów jej ocen oraz historii Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...],

A.J. pismem z dnia [...] lutego 2015 r. cofnęła wniosek o powołanie na przedmiotowe stanowisko komornika sądowego.

Po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy J.D. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r., podkreślając swoje długoletnie, pozytywnie ocenione doświadczenie zawodowe w dziedzinie egzekucji, wniosła o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Analizując wniosek skarżącego oraz materiał dowodowy, Minister Sprawiedliwości zważył co następuje.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;

Wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po zmarłym komorniku S.B. (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2014 r. opublikowane w Monitorze Polskim z dnia [...] maja 2014 r., poz.) złożyli J.D., T.M. oraz A.J., która - jak wyżej wskazano - po wydaniu decyzji odmownej cofnęła wniosek o powołanie - postępowanie wywołane jej wnioskiem jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu. Ponadto wcześniej dwaj kandydaci, tj. A.S. pismem z dnia [...] listopada 2014 r. i P.J. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wycofali złożone przez siebie wnioski. W związku z powyższym, Minister Sprawiedliwości, decyzjami z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie o powołanie na przedmiotowe stanowisko wobec tych kandydatów. Dlatego też, wnioski A.J., A.S. i P.J. nie były już brane dalej pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu.

Wniosek J.D. z dnia [...] czerwca 2014 r. nie został opłacony, wobec czego pismem z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 261 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2012 r. Nr 1282, z późn. zm.) została ona wezwana do uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 10 zł. Ponadto, tego samego dnia, wnioskodawczyni została wezwana , w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez dostarczenie aktualnego zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 7 u.k.s.e., tj. zaświadczenia lekarza medycyny pracy stwierdzającego zdolność fizyczną i psychiczną do ubiegania się przez kandydata o stanowisko komornika sądowego, gdyż do wniosku o powołanie dołączyła jedynie zaświadczenie psychologiczne.

Przy piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. J.D. nadesłała dowód uiszczenia opłaty skarbowej oraz orzeczenie lekarza medycyny pracy z dnia [...] lipca 2014 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. zwrócono się do Rady Izby Komorniczej w S. o nadesłanie opinii o kandydatach, o jakiej mowa w art. 11 ust. 4 u.k.s.e.

Rada Izby Komorniczej w [...] w opinii z dnia [...] września 2014 r. stwierdziła, że kandydaci spełniają warunki formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Na przedmiotowe stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Rada rekomendowała jednak kandydaturę J.D., podkreślając że kandydatka ta posiada bogate doświadczenie z zakresu egzekucji, bowiem od 1991 r. pracuje w przedmiotowej kancelarii komorniczej, w tym od 2002 r. na stanowisku asesora komorniczego, wielokrotnie była wyznaczana zastępcą komornika, a po jego śmierci, zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. została wyznaczona stałym zastępcą. Rada dodała, że J.D. jako zastępca działa kompetentnie i profesjonalnie, gwarantując ciągłość pracy kancelarii komorniczej. W trakcie pełnionego zastępstwa dokonała także archiwizacji ponad 13 000 akt egzekucyjnych, co wymagało znacznego nakładu pracy oraz jej sfinansowania z bieżących opłat wpływających do kancelarii. Ponadto rozwiązała też kwestie rozliczeń finansowych ze spadkobiercami zmarłego komornika. Rada dodała, że kandydatka cieszy się pozytywną opinią miejscowych członków samorządu komorniczego nie tylko ze względu na przygotowanie merytoryczne, ale i ze względu na przymioty osobiste.

W piśmie z dnia [...] września 2014 r. poinformowano strony o treści opinii samorządu komorniczego, umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

T.M. w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. podniósł, że opinia samorządu komorniczego jest bardzo ogólnikowa, co nie pozwala mu na merytoryczne odniesienie się do niej. Ponadto wyjaśnił, że o terminie posiedzenia Rady został poinformowany zbyt późno, aby mógł wziąć udział w jej posiedzeniu.

J.D. nie zajęła dalszego stanowiska w sprawie.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Sprawiedliwości zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. braki co do treści podania nie powodują od razu jego bezskuteczności. Art. 64 § 2 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych. Nałożenie na organ tych obowiązków związane jest z przyjętą w k.p.a. ochroną jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa. Wezwanie J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało zatem dokonane prawidłowo. Kandydatka w terminie 7 dni od doręczenia wezwania uzupełniła braki podania, wobec czego jej wnioskowi został nadany dalszy bieg. Gdyby braków wniosku nie uzupełniła we wskazanym terminie, wtedy - na podstawie art. 11 ust. 6 u.k.s.e. - Minister Sprawiedliwości pozostawiłby jej wniosek bez rozpoznania, gdyż jedynie w tym zakresie przepis u.k.s.e. wyłącza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 11 u.k.s.e. wybór kandydata na stanowisko komornika sądowego pozostaje w kompetencji Ministra Sprawiedliwości. Zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kandydaci posiadają następujące kwalifikacje zawodowe:

J.D. w 2000 r. w B. w K. ukończyła z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia administracyjne, uzyskując tytuł magistra, a w 2014 r. na W. w [...] rozpoczęła wyższe studia prawnicze. Kandydatka zamieszkuje od urodzenia w S.. Od dnia [...] grudnia 1991 r. zatrudniona jest w kancelarii S.B. - zmarłego komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] listopada 2001 r. zdała egzamin komorniczy, uzyskując ocenę [...]. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Pełniła krótkotrwałe obowiązki zastępcy komornika sądowego w dniach [...] lipca 2006 r.; [...] marca 2007r.; [...] września 2007 r.; [...] kwietnia 2008 r.; [...] września 2008 r.; [...] września -[...] października 2009 r.; [...] marca - [...] kwietnia 2010 r.; [...] września 2010 r.; [...] czerwca 2011 r.; [...] stycznia - [...] lutego 2013 r.; [...] października 2013 r., tj. łącznie przez okres około 5 miesięcy. Ponadto, od dnia [...] kwietnia 2014 r. pełni obowiązki zastępcy zmarłego komornika S.B., a więc już od ponad roku.

T.M. w 2001 r. na Uniwersytecie [...] w [...] ukończył z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra. Nadto, w 2006 r. tamże ukończył studia doktoranckie w zakresie nauk prawnych. Kandydat urodził się w T., obecnie zamieszkuje w B. Od lipca 2008 r. pracuje w kancelarii komorniczej przy Sądzie Rejonowym w S. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] marca 2012 r. zdał egzamin komorniczy, uzyskując [...] pkt (część pisemna: [...] pkt, część ustna: [...] pkt). Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego i od [...] czerwca 2012 r. zatrudniony jest w tym charakterze. Pełnił krótkotrwałe obowiązki zastępcy komornika sądowego w dniach [...] lutego 2013 r.; [...] maja 2013 r.; [...] i [...] lipca 2013 r.; [...] sierpnia 2013 r.; [...] grudnia 2013 r.; [...] grudnia 2013r.; [...] stycznia 2014 r.; [...] marca 2014 r.; [...] kwietnia 2014 r.; [...] kwietnia 2014 r.; [...] maja 2014 r., a więc łącznie przez okres około 1,5 miesiąca.

Z powyższego wynika, że oboje kandydaci spełniają wymagania formalne wymienione w art. 10 u.k.s.e., przy czym J.D. w związku z art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769). Szanując bowiem zasadę praw nabytych, ustawodawca zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej posiadały status asesora komorniczego. Do tych osób stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w brzmieniu dotychczasowym, a więc nadal w ich przypadku do ubiegania się o stanowisko komornika sądowego wystarcza wyższe wykształcenie administracyjne.

Z załączonych opinii członków samorządu komorniczego oraz nadzorujących pracę komorników właściwych prezesów sądów rejonowych wynika ponadto, że oboje kandydaci cieszą się pozytywną opinią i posiadają bardzo dobre oceny pracy na dotychczas zajmowanych stanowiskach.

Postępowanie niniejsze, z uwagi na wielość stron, ubiegających się o powołanie na jedno stanowisko komornicze, prowadzone jest w trybie art. 62 k.p.a. i ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje dające podstawy do prognozy, że wybrana osoba daje gwarancje najlepszego wykonywania funkcji komornika sądowego.

Minister Sprawiedliwości wybierając jednego spośród kandydatów musi rozważyć wszystkie okoliczności, w tym przesłankę dotyczącą m.in. wykształcenia kandydatów, ocenę ich wiedzy stwierdzoną przez uprawnione do tego organy i komisje, a także przesłankę dotyczącą ich doświadczenia zawodowego, związanego z problematyką egzekucyjną. Ponadto podejmując decyzję o powołaniu na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Minister Sprawiedliwości kieruje się także interesem społecznym i słusznym interesem stron.

Podkreślić należy, że Rada Izby Komorniczej w [...] wydała opinię, iż oboje kandydaci spełniają warunki niezbędne do powołania, lecz na przedmiotowe stanowisko rekomendowała kandydaturę J.D.. Nadmienić należy, że opinia samorządu komorniczego, wydana w trybie art. 11 ust. 4 u.k.s.e. stanowi jeden z ważnych, podlegających ocenie dowodów w sprawie, mimo że stanowisko w niej przedstawione nie jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążące. Stanowisko organu samorządu komorniczego w niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał jednak za trafne. Wbrew stanowisku skarżącego, opinia ta nie jest ogólnikowa, lecz szczegółowo uzasadniona. Podkreślić należy, że z racji sprawowanego przez samorząd komorniczy nadzoru znana jest komornikom danej izby komorniczej praca nie tylko jej członków, ale i praca asesorów, szczególnie gdy pełnią obowiązki zastępcy komornika sądowego, a także praca aplikantów komorniczych.

Dodać też trzeba, że osobiste stawiennictwo kandydatów i ich wysłuchanie na posiedzeniu w sprawie opinii wydanej na podstawie art. 11 ust. 4 u.k.s.e. nie jest obowiązkowe.

W przedmiotowej sprawie głównym kryterium wyboru, gwarantującym prawidłowe wykonywanie obowiązków komornika, jest nie tylko wiedza kandydatów udokumentowana zarówno rodzajem zdobytego wykształcenia, jak i ocenami na dyplomie ukończenia wyższych studiów oraz na świadectwie zdania egzaminu komorniczego, ale i doświadczenie zawodowe kandydatów w dziedzinie egzekucji.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że kandydaci legitymują się różnym wykształceniem. T.M. ukończył wyższe studia prawnicze z oceną [...], a J.D., z taka samą oceną, ukończyła wyższe studia administracyjne. Odnosząc się do zarzutu T.M. zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślić należy, że zgodnie z przepisami u.k.s.e. Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do oceniania jakości kształcenia w różnych uczelniach. Na podstawie prawa o szkolnictwie wyższym uprawnienia takie posiada jedynie Polska Komisja Akredytacyjna, która negatywnie oceniła jakość kształcenia na kierunku administracja w B. w K., jednak ocena ta pochodzi z [...] września 2007 r., a nie z 2000 r. kiedy to J.D. ukończyła studia na tejże uczelni. Nadto przedstawione przez tego kandydata dane dotyczące Uniwersytetu [...] w [...] odnośnie uzyskania oceny pozytywnej dotyczą [...] września 2011 r., a więc nie dotyczącego okresu odbywania przez niego studiów, lecz późniejszego. Jednak zgodzić się należy z opinią, że bardziej przydatne dla zawodu komornika są wyższe studia prawnicze niż wyższe studia administracyjne i większą renomą cieszy się dyplom ukończenia wyższych studiów Uniwersytetu [...] w [...] niż w B. w K.

Z kolei wiedza J.D. z zakresu egzekucji sądowej, na egzaminie zawodowym w roku 2001 została oceniona na ocenę dostateczną. Natomiast T.M. z egzaminu zawodowego w 2012 r. uzyskał łącznie [...] pkt, na [...] pkt możliwych do zdobycia co stanowi [...] %, przy minimum wynoszącym 75%. W tym miejscu wyjaśnić należy, że nie ma ustawowego przelicznika ww. wartości punktowej na oceny, stąd nie jest możliwe proste porównanie ocen z egzaminu zawodowego kandydatów. Poza tym kandydaci zdawali egzamin w różnym czasie i stan prawny oraz zakres ich egzaminu nie był jednakowy. Niemniej uznać należy że, wiedza zawodowa T.M. została oceniona wyżej niż J.D.

T.M. ma też dodatkowe kwalifikacje - odbył studia doktoranckie w zakresie nauk prawnych. Natomiast J.D. podnosi swoje kwalifikacje odbywając wyższe studia prawnicze. Te dodatkowe kwalifikacje kandydatów są pożądane, niewątpliwie ułatwiają pracę, ale nie mogą decydować o wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego. Ponadto sam rodzaj wykształcenia kandydatów i oceny z egzaminu komorniczego nie odzwierciedlają w sposób wyłączny faktycznego przygotowania do wykonywania zawodu komornika sądowego, gdyż niezbędne jest również doświadczenie w samodzielnym wykonywaniu obowiązków komorniczych.

Wskazać należy, że J.D. od 23 lat i 5 miesięcy pracuje w tej samej kancelarii komornika sądowego, w tym na stanowisku asesora komorniczego od 13 lat i 2 miesięcy. Ponadto łącznie przez ok. 5 miesięcy pełniła krótkookresowe zastępstwo komornika, a od ponad roku kandydatka samodzielnie prowadzi kancelarię, jako zastępca zmarłego komornika sądowego. Natomiast staż T.M. w kancelarii komorniczej jest o 16 lat i 8 miesięcy krótszy, na stanowisku asesora komorniczego krótszy o ok. 10 lat., a poza tym jako zastępca komornika sądowego kandydat łącznie pracował tylko ok. 1 i pół miesiąca. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 33 u.k.s.e. asesor komorniczy może prowadzić egzekucję jedynie na zlecenie komornika sądowego, i w ograniczonym zakresie. Natomiast zgodnie z art. 26 u.k.s.e. asesorowi komorniczemu pełniącemu funkcję zastępcy komornika przysługują wszystkie prawa i obowiązki komornika.

Z powyższego wynika, że zasadne jest przyjęcie, że J.D. ma o wiele bogatsze doświadczenie związane z pracą w dziedzinie egzekucji sądowej.

Minister Sprawiedliwości miał zatem do wyboru kandydata o wykształceniu prawniczym lub administracyjnym i wyższej ocenie z egzaminu komorniczego, oraz o różnym stażu pracy na stanowisku asesora komorniczego, a co za tym idzie - niejednolitym doświadczeniu w dziedzinie egzekucji.

W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał że odpowiednim kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. jest J.D., która ma o wiele większe niż T.M. pozytywnie ocenione doświadczenie w prowadzeniu spraw egzekucyjnych i kierowaniem kancelarią komorniczą, i co także ważne, zna teren i środowisko dłużników w tym rewirze. Dokonała też rozliczeń ze spadkobiercami poprzedniego komornika i sfinansowała archiwizację akt komorniczych z bieżących opłat kancelarii. Ponadto ze sprawozdania [...] za rok 2014 r. wynika, iż J.D. osiągnęła skuteczność egzekucji powyżej średniej krajowej. Minister Sprawiedliwości wziął też pod uwagę okoliczność, iż J.D. zamieszkuje w S. i całe swoje dotychczasowe życie zawodowe związała z pracą w przedmiotowej kancelarii.

Decyzja o obsadzie stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. podjęta została po wyczerpującym i wszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz zgodnie z przepisami prawa.

W świetle zebranego materiału dowodowego i przedstawionych wyżej okoliczności brak jest zasadnych podstaw zmiany decyzji o powołaniu J.D. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. i odmowie powołania T.M.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.M.. w części dotyczącej punktu 1, wnosząc o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu 1,

2) stwierdzenie, iż wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa,

3) stwierdzenie, iż w toku postępowania doszło do przewlekłości,

4) nakazanie organowi administracji (na postawie art. 141 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy:

- pozostawił wniosek J.D. bez rozpoznania

- nie uwzględniał w charakterze dowodu opinii Rady Izby Komorniczej w [...]

- nie brał pod uwagę archiwizacji akt, rozliczenia ze spadkobiercami, miejsca zamieszkania, znajomości rewiru, efektywności egzekucji.

W uzasadnieniu skarżący przypomniał, że w dniu [...] czerwca 2015 Minister Sprawiedliwości wydał decyzję o powołaniu J.D. na stanowisko Komornika Sądowego przy SR w S. po odwołanym komorniku S.B. i odmowie powołania skarżącego na to stanowisko. W rzeczywistości postępowanie dotyczyło obsadzenia stanowiska po zmarłym, a nie odwołanym komorniku, jest to jednak kwestia marginalna.

Głównym zarzutem skargi jest naruszenie przez organ administracji art. 11 ust. 6 ukse poprzez wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o powołanie na stanowisko komornika (nadesłanie zaświadczenia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 ukse). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].02.2015 skarżący wskazał, iż: "J.D. do wniosku o powołanie na stanowisko komornika załączyła zaświadczenie od psychologa o braku przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia obowiązków komornika sądowego. Nie załączyła. zaświadczenia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy, tj. zaświadczenia lekarza medycyny pracy: posiadaniu zdolności psychicznej i fizycznej pozwalającej na pełnienie obowiązków komornika. Stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy, bez rozpoznania pozostawia się wnioski, do których nie załączono dokumentów określonych w art. 12 ustawy. Art. 12 stanowi, że do wniosku o powołanie załącza się dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6--1. Wobec faktu, że zaświadczenie lekarza medycyny pracy jest wymienione w art. 10 ust.l pkt 7 ustawy, jego brak powinien skutkować pozostawieniem wniosku J.D. bez rozpoznania. Tymczasem Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał J.D. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie aktualnego zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7. W dalszej części pisma Minister zwrócił uwagę kandydatki na zmianę ustawy poprzez wprowadzenie obowiązku legitymowania się przez kandydata zaświadczeniem lekarza medycyny pracy. W ostatnim zdaniu ww. wezwania Minister stwierdza, iż załączone przez J.D. zaświadczenie nie potwierdza spełnienia przez nią wymogu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy. Konsekwencją takiego stwierdzenia powinno być pozostawienie wniosku J.D. bez rozpoznania, albowiem przepis art. 11 ust. 6 ustawy jest przepisem szczególnym, wyłączającym zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a.". Odnosząc się do tego zarzutu Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. braki co do treści podania nie powodują od razu jego bezskuteczności, a art. 64 § 2 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych w celu uchronienia jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku było zatem prawidłowe, kandydatka we wskazanym terminie uzupełniła braki, wobec czego wnioskowi nadano dalszy bieg. Dalej Minister Sprawiedliwości stwierdza: "gdyby braków wniosku nie uzupełniła we wskazanym terminie, wtedy - na podstawie art. 11 ust. 6 ukse - Minister Sprawiedliwości pozostawiłby jej wniosek bez rozpoznania, gdyż jedynie w tym zakresie przepis ukse wyłącza zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a." Stwierdzenie to jest kuriozalne - przecież to właśnie art. 64 § 2 k.p.a. nakazuje pozostawienie podania bez rozpoznania gdy strona nie uzupełni braków formalnych podania. Jest to oczywiste i poparte wieloletnim orzecznictwem i poglądami doktryny - m.in. wyroki NSA I SA 1935/85, II SA 1308/92, II FSK 2624/10, a także SN III ZP 11/00, gdzie stwierdzono, iż pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 KPA podania o wszczęcie postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Skoro zatem to art. 64 § 2 k.p.a. nakazuje pozostawić podanie bez rozpoznania, gdy strona nie uzupełni jego braków, nie może tego samego nakazywać art. 11 ust. i ukse. Przy dokonywaniu wykładni art. 11 ust. 6 ukse należy zwrócić uwagę, że aktualna jego treść wynika z nowelizacji ukse poprzez art. 11 ustawy z dnia 13.06.2013 o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz.U.2013.829). Należy zwrócić uwagę, że przed nowelizacją Minister Sprawiedliwości miał pozostawić bez rozpoznania "wnioski złożone po terminie, o któryrm mowa w ust. 2, oraz wszystkie wnioski zainteresowanego w przypadku złożenia wniosków powołanie na więcej niż jedno stanowisko komornika" (art. 11 ust. 7 ukse w brzmieniu sprzed nowelizacji), natomiast po nowelizacji minister ma pozostawić bez rozpoznania "wnioski złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, wszystkie wnioski zainteresowanego w przypadku złożenia wniosków o powołanie na więcej niż jedno stanowisko komornika, a także wnioski, do których nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12" (art. 11 ust. 6 ukse). A zatem nowelizacja ustawy w tej części sprowadzała się do nakazania pozostawienia bez rozpoznania wniosków zawierających brak formalny w postaci niezałączenia dokumentów określonych w art. 12 ukse (czyli dokumentów potwierdzających spełnianie wymogów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 ukse). Przepis art. 11 ust. 6 ukse ponadto należy interpretować odnosząc się do pełnej jego treści - nakazuje on pozostawić bez rozpoznania oprócz dokumentów z art. 12 ukse. także wnioski osób. które złożyły wnioski po terminie a także na więcej niż jedno stanowisko. Rozumując logicznie i biorąc pod uwagę pełną treść przepisu, jego wykładnia prowadzi do oczywistego wniosku, iż jeżeli zajdą okoliczności faktyczne w nim przewidziane, wniosek po prostu pozostawia się bez rozpoznania, bez wzywania do uzupełnienia braków (jak bowiem wezwać do uzupełnienia braków podania złożonego po terminie?) Jest oczywiste, iż dyspozycja normy art. 11 ust. 6 (pozostawia się bez rozpoznania) dotyczy w takim samym stopniu każdej z przesłanek w tym przepisie wymienionych. Nie ma żadnego powodu, aby twierdzić, iż jeżeli strona złoży. wniosek po terminie, to podanie pozostawia się po prostu bez rozpoznania, a jeżeli nie złoży. wymaganych dokumentów, to pozostawia się bez rozpoznania, ale dopiero po wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku. Należy odwołać się także do reguł wykładni: jeżeli wykładnia językowa daje jasny rezultat nie powinno się od niej odchodzić, co jest utrwalonym poglądem przeważającej części doktryny i orzecznictwa. Nie należy także przeprowadzać wykładni w taki sposób, aby różnym normom prawnym nadać takie samo znaczenie. Wykładnia Ministra Sprawiedliwości w sposób oczywisty kwestionuje językowe (literalne) znaczenie przepisu. Trzeba zwrócić też uwagę, że kwestionuje także wykładnię celowościową - art. 11 ust 6 ukse w obecnym brzmieniu został wprowadzony nowelizacją z 2013 r., czyli ustawodawca zamierzał odstąpić od stosowania art. 64 § 2 k.p.a. w toku postępowania o powołanie na stanowisko komornika. Gdyby przepis ten miał być w dalszym ciągu stosowany, po co byłoby wprowadzać nową regulację. Minister w swoim rozumowaniu odnosi się się do art. 9 k.p.a. stwierdzając, iż nakłada on na organ administracji publicznej obowiązek chronienia strony przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa. Co do zasady ma rację, generalnie tak jest. Przepis art. 9 k.p.c, który jest przepisem ogólnym, nie może jednak wyłączać zastosowania przepisu szczególnego (a takim niewątpliwie jest art. 11 ust. 6 ukse). Należy także zwrócić uwagę na to, w ramach jakiego postępowania toczy się niniejsza sprawa i o nieznajomość jakich przepisów chodzi. Otóż podkreślić należy, iż sprawa toczy się o powołanie na stanowisko komornika i chodzi o nieznajomość ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. A zatem wniosek z rozumowania ministra jest taki: trzeba uchronić p. J.D. od skutków nieznajomości przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, aby następnie uznać ją za najlepszego kandydata na komornika. Komornika, który przecież powinien znać akurat tą ustawę jak pacierz. Trzeba też zauważyć, że jednym z wymogów formalnych ubiegania się o stanowisko komornika jest zdanie egzaminu komorniczego, sprawdzającego m.in. znajomość ukse. Skoro kandydat powinien jak najlepiej znać przepisy ukse, nie można go chronić przed ich nieznajomością, lecz wprost przeciwnie: kandydata, który tak słabo zna przepisy ukse, iż nie potrafi nawet złożyć poprawnego pod względem formalnym wniosku o powołanie, należy na wstępie zdyskwalifikować (a w zasadzie to on sam siebie dyskwalifikuje). Zdaniem skarżącego, taka właśnie intencja przyświecała ustawodawcy, kiedy wprowadzał w 2013 r. taką normę.

Niezaprzeczalne jest to, że J.D. nie złożyła dokumentu potwierdzającego spełnienie kryterium z art. 10 ust. 1 pkt. 7 ukse, a w konsekwencji na zasadzie art. 11 ust. 6 ukse jako przepisu szczególnego wyłączającego zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., jej wniosek powinien być pozostawiony bez rozpoznania, bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych. Biorąc pod uwagę fakt, iż znaczenie językowe art. 11 ust. 6 ukse jest jasne i oczywiste oraz to, że wyłącza on zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., postępowanie Ministra Sprawiedliwości polegające na zastosowaniu art. 64 § 2 k.p.a. i wezwanie J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie nadanie mu biegu należy uznać za rażące naruszenie prawa.

Ponadto, w opinii skarżącego, ocena kandydatów dokonana przez Ministra Sprawiedliwości była nieprawidłowa, ze względów niżej przestawionych:

I. Opinie.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż oboje kandydaci cieszą się pozytywną opinią i posiadają bardzo dobre oceny pracy na dotychczasowych stanowiskach, co wynika z załączonych opinii organów samorządu komorniczego oraz prezesów sądów rejonowych. Zauważył ponadto, że jednym z ważnych, podlegającym ocenie dowodów jest opinia samorządu komorniczego. Uznał, że wbrew stanowisku skarżącego opinia wydana przez Radę Izby Komorniczej w [...] nie jest ogólnikowa a osobiste stawiennictwo kandydatów na posiedzeniu Rady w przedmiocie wydania opinii i ich wysłuchanie nie jest obowiązkowe. Nie jest dla skarżącego jasne, jak Minister może nie dostrzegać rzeczywistego problemu z opinią Rady. Otóż procedura wydawania tej opinii wyglądała w sposób następujący: w dniu [...].08.2014 Minister Sprawiedliwości przesłał Radzie Izby Komorniczej w [...] wnioski stron wraz z załącznikami celem zaopiniowania. Rada wyznaczyła termin posiedzenia na [...].09.2014 (piątek) na godzinę 12, o czym zawiadomiła skarżącego telefonicznie. [...].09.2014 (wtorek) ok. godz. 14. Oznaczało to, że aby wziąć udział w takim posiedzeniu, skarżący musiałby w ciągu jednego dnia (środa) przekazać wszystkie obowiązki innym osobom i wyruszyć w czwartek do S., albowiem odległość pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącego a siedzibą Rady wynosi ponad 500 kilometrów. Po prostu skarżący nie mógł w jeden dzień rzucić wszystkiego aby wziąć udział w posiedzeniu Rady. Następnie Rada wykorzystała fakt, iż 3/5 kandydatów się nie stawiło i zdecydowała się zaopiniować jedynie tych, którzy się stawili. Na okoliczności te skarżący zwrócił uwagę w piśmie wysłanym do Ministerstwa Sprawiedliwości [...].10.2014. Okoliczności towarzyszące wydawaniu opinii przez Radę były także przedmiotem uwag p. A.J., która stwierdziła, iż odmowa opiniowania kandydatów, którzy się nie stawili, narusza zasadę równego traktowania stron postępowania. W decyzji z dnia [...].01.2015 Minister zgodził się ze stanowiskiem, że odmowa opiniowania kandydatów, którzy się nie stawili była bezpodstawna (s. 8). Jednak mimo tego, Minister przydaje bardzo duża wagę tejże opinii jako dowodowi w sprawie. W ocenie skarżącego, opinia w taki sposób wydana nie powinna być w ogóle brana pod uwagę albowiem opiniowanie jedynie części kandydatów jest nie tylko bezpodstawne, ale przede wszystkim bezprawne. Art. 11 ust. 4 ukse stanowi, że Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii. A zatem opinia ma dotyczyć wszystkich wniosków, a nie tylko części z nich. Minister Sprawiedliwości przykładając do niej jakąkolwiek wagę naruszył art. 7 i 8 k.p.a. a także zasadę równości stron zapisaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Minister stwierdza także, iż opinia Rady, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest ogólnikowa, lecz zawiera bardzo szczegółowe uzasadnienie. Należy zatem przyjrzeć się jej bliżej:

1) nie ma w niej nawet słowa o wykształceniu J.D.

2) stwierdzono w niej, że p. J.D. zdała egzamin komorniczy z wynikien: pozytywnym - czyli nie wiadomo jaką ocenę otrzymała.

3) stwierdzono, iż posiada bardzo bogate doświadczenie w zakresie egzekucji albowiem zatrudniona jest od 1991 r. w kancelarii komornika. Rozumowanie to zawiera błąd - z tego, że ktoś pracował długo w kancelarii nie wynika jakie jest jego doświadczenie zawodowe. O doświadczeniu zawodowym decydują sprawy jakie się prowadzi, czynność: jakie się podejmuje. Wobec faktu, że nie ma w opinii nawet słowa o wykształceniu kandydatki, nie sposób ocenić jaki był wpływ zatrudnienia w kancelarii na zdobywanie doświadczenia zawodowego. Dopiero przeglądając akta postępowania w lutym 20i: skarżący dowiedział się, iż J.D. przed zatrudnieniem w kancelarii komornika była zootechnikiem w [...]. Czy na pewno zootechnik zatrudniony w kancelarii komornika nabywa doświadczenie zawodowe w zakresie egzekucji? Skarżący ma co do tego poważne wątpliwości. O ile można powiedzieć, że prawnik zatrudniony w kancelarii zdobywa takie doświadczenie, to zazwyczaj osoba nie będąca prawnikiem nie jest dopuszczana do żadnych zagadnień prawnych (albowiem nie ma o tym zielonego pojęcia) lecz zajmuje się czynnościami typu szukanie akt, zwrotek, klejenie akt, itp. Tego wszystkiego skarżący dowiedział się jednak nie z opinii Rady, która bardzo umiejętnie ominęła tą kwestię. Dopiero od rozpoczęcia aplikacji przez J.D. (co nastąpiło w 1999 r.) można mówić o ewentualnym zdobywaniu przez nią doświadczenia zawodowego.

4) każdy asesor zna specyfikę własnego rewiru, co jest oczywiste - trudno żeby asesor S. znał S. Nie można jednak tego przywoływać jako argumentu za powołaniem na komornika w danym rewirze właśnie asesora z tego rewiru, albowiem nie jest przejawem kompetencji, wiedzy czy doświadczenia fakt, iż się pracuje w tym czy innym mieście. Poznanie rewiru nie jest niczym trudnym.

5) była wielokrotnie wyznaczana zastępcą komornika - i to wszystko czego się dowiadujemy z tej opinii. Dopiero z decyzji Ministra z dnia [...].01.2015 wynika, że łącznie przez kilkunastoletni okres asesury pełniła obowiązki zastępcy przez ok. 5 miesięcy (s.2), a ponadto w związku ze zgonem komornika jest zastępcą od [...].04.2014.

6) izba twierdzi, iż w okresie zastępstwa J.D. zagwarantowała ciągłość pracy kancelarii zastępowanego komornika, dokonała szeregu czynności, rozwiązywała problemy praktyczne, kontynuuje prowadzenie postępowań - jak się wydaje, po to właśnie się powołuje zastępcę komornika, nie jest to żadna szczególna zasługa. Odnośnie natomiast oceny szczegółowości opinii wypada zapytać, czy takie stwierdzenia nie są zwykłymi ogólnikami, które można napisać o każdej osobie sprawującej jakąkolwiek funkcję, która nie popełniła rażących błędów ujawnionych w toku kontroli administracyjnej względnie judykacyjnej?

7) Rada wskazuje, że J.D. rozliczyła się ze spadkobiercami zmarłego komornika oraz dokonała archiwizacji 13 tysięcy akt. Podkreśla się to również w uzasadnieniach obu decyzji Ministra. Do tych kwestii skarżący odniesie się niżej, przy analizie przeprowadzonej przez Ministra oceny dowodów.

A zatem widać, że Izba rozwodzi się w swej opinii na temat okoliczności nieistotnych, natomiast okoliczności pozwalające miarodajnie ocenić kandydatów są pomijane, bądź traktowane marginalnie. Trzeba także zauważyć, że nawet ocena tych kandydatów, którzy się stawili, jest nieobiektywna. Otóż opinia zawiera 2,5 strony, z tego ok. pół strony to uwagi ogólne, 1,5 strony to opinia na temat J.D. i dwa niewielkie akapity na temat drugiego z kandydatów. Dwa akapity sprowadzające się do stwierdzenia, iż spełnia on wymogi formalne oraz nigdy nie przeprowadził eksmisji. Widać więc, że nawet w ocenie dwóch kandydatów obecnych na posiedzeniu Rada nie potrafiła zachować obiektywizmu.

Należy zauważyć, że w decyzji Ministra z [...].01.2015 r. w ramach jej uzasadnienia szeroko rozwodzono się nad opinią kolegów komorników. Po tym jak skarżący poddał ją ostrej krytyce we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister w decyzji z [...].06.2015 nawet o niej nie wspomina. Krytycyzm Ministra w ocenie dowodów powinien dotyczyć także opinii Rady. Należy zauważyć, że do obowiązków organu administracji należy krytyczne podejście do dowodów powstałych z naruszeniem prawa, a takim właśnie dowodem jest opinia Rady Izby Komorniczej w [...].

II. Wykształcenie.

J.D. ukończyła administrację w B. w K. Szkoła ta powstała w 1994 r., w 2003 r. ogłoszono jej upadłość, a w 2011 r. wykreślono z rejestru. Kierunek ukończony przez J.D. był przedmiotem oceny Polskiej Komisji Akredytacyjnej powołanej do oceny jakości kształcenia - został oceniony negatywnie. Skarżący ukończył wyższe studia prawnicze na [...] w [...], kierunek prawa był przedmiotem oceny PKA (ocena pozytywna), istnieje od kilkudziesięciu lat, cieszy się bardzo dobrą :pinią. Minister oceniając wykształcenie kandydatów w decyzji z [...].01.2015 stwierdził, iż "T.M. ukończył wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra prawa, a J.D. i A.J. są absolwentkami wyższych studiów administracyjnych, posiadającymi tytuł "magistra administracji". Odnosząc się do tej kwestii we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że rażąca jest różnica pomiędzy jakością prawniczego wykształcenia uniwersyteckiego na dobrym wydziale prawa z tradycjami, na kierunku ocenionym pozytywnie przez PKA, a wykształceniem administracyjnym, uzyskanym na negatywnie ocenionym kierunku w prywatnej Szkole, której byt miał charakter efemeryczny. Minister w decyzji z dnia [...].06.2015 ponownie w istocie uchylił się od oceny wykształcenia kandydatów. Stwierdził, iż nie jest powołany do oceny jakości kształcenia na poszczególnych uczelniach, a uprawnienia takie posiada jedynie Polska :misja Akredytacyjna. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego dowodów z ocen kierunków kształcenia sporządzonych przez Państwową Komisję Akredytacyjna, organ administracji stwierdził, iż oceny te dotyczą okresu późniejszego niż okres odbywania studiów przez kandydatów. W konsekwencji najwyraźniej odmówił dowodom przedstawionym przez skarżącego jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy, dokonał jedynie generalnej oceny, iż ukończenie prawa jest bardziej przydatne dla komornika niż ukończenie administracji, a także, że większą renomą cieszy się dyplom ukończenia [...] niż B. w K.. Konkluzja Ministra Sprawiedliwości (której jedynie można się domyślać, albowiem poza stwierdzeniem, iż oceny PKA dotyczą okresu innego niż okres studiów kandydatów, decyzja nie zawiera żadnej oceny przedłożonych dowodów) sprowadzająca się do stwierdzenia, iż decyzja PKA wydana w innym czasie niż okres odbywania przez kandydatów studiów nie może być brana pod uwagę, jest nieprawidłowa. Należy podkreślić, iż konkluzja taka byłaby prawidłowa gdyby ocena była wydana przed rozpoczęciem studiów przez kandydatów, albowiem po uzyskaniu negatywnej opinii uczelnia mogłaby wdrożyć program naprawczy i w okresie studiów kandydata jakość kształcenia mogłaby być zupełnie inna. Natomiast nieuprawnione jest zupełne odrzucanie opinii sporządzonych po zakończeniu studiów przez kandydatów. PKA ocenia wszystkie kierunki kształcenia w szkołach wyższych zarejestrowanych w Polsce. Oczywistym jest zatem, że kierunków podlegających ocenie są tysiące. Niemożliwym jest ocenianie ich regularnie co 5 lat. Oceny PKA wydane po zakończeniu studiów przez kandydatów mogą co najmniej pośrednio wskazywać także na jakość kształcenia w okresie przed ich wydaniem.

III. Wynik egzaminu.

Minister Sprawiedliwości stwierdza, iż nie jest możliwe proste porównanie wyników egzaminów kandydatów, albowiem zdawali oni egzamin w różnym czasie i stan prawny oraz zakres ich egzaminu nie był jednakowy, nie ma również ustawowego przelicznika punktów na oceny. Jak wskazałem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, można jednak przeliczyć ocenę na punkty. Ocena dostateczna jest najniższą możliwą oceną pozytywną i powinna zostać przeliczona jako najniższa możliwa ilość punktów gwarantujących zdanie egzaminu, czyli 75%. Biorąc pod uwagę powyższe trzeba uznać, iż skarżący osiągnął dużo lepszy wynik z egzaminu ([...]%). Jeśli chodzi o zakres egzaminu i stan prawny, należy zwrócić uwagę, że w związku z kolejnymi nowelizacjami k.p.c. i wprowadzaniem nowych instytucji i sposobów egzekucji, stopień trudności egzaminu od czasu, kiedy zdała go J.D., zwiększył się. Nowelizacje ukse w zakresie sposobu, organizacji i kryteriów oceniania egzaminu dokonywane były z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości; organ administracji, który był inicjatorem zmian, nie może się powoływać się na trudności powstałe z jego inicjatywy, aby uchylić się od rozsądnej, racjonalnej, uczciwej rzeczywistej próby porównania wyników egzaminu.

IV. Doświadczenie zawodowe.

Minister Sprawiedliwości porównując doświadczenie zawodowe kandydatów powinien brać pod uwagę jedynie staż pracy jako asesora (ewentualnie także jako aplikanta), tymczasem bierze pod uwagę cały okres zatrudnienia w kancelarii komornika. Skarżący uważa, że błędne jest przyjęcie, iż osoba zatrudniona w kancelarii, nie będąca prawnikiem, nabywa doświadczenie w zakresie egzekucji. Takie osoby są po prostu zatrudniane w celu klejenia akt, zwrotek, szukania akt i innych czynności o charakterze technicznym, nie mają żadnej styczności ze stosowaniem prawa albowiem po prostu się na tym nie znają. Dzięki zabiegowi zastosowanemu przez Ministra przewaga J.D. w doświadczeniu zawodowym wynosząca (licząc staż pracy na stanowisku asesora) 10 lat, wzrosła do 16 lat i 8 miesięcy. Należy także zadać pytanie, czy osoba zatrudniona w jednej kancelarii od 23 lat i 5 miesięcy zdobywa doświadczenie czy też jedynie popada w rutynę. W tym kontekście skarżący zwrócił uwagę na wniosek J.D. o powołanie na stanowisko komornika, gdzie w załącznikach w punkcie 11 kandydatka stwierdza, iż przedkłada "zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza uprawnionego do stwierdzenia zdolności do pełnienia obowiązków sędziego". Zapis ten należy porównać z brzmieniem uchylonego z dniem 23.08.2013 art. 10 ust. 2 ukse: ..zdolność do pełnienia obowiązków komornika, ze względu na stan zdrowia, stwierdza się w oparciu o przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98. poz. 1070, z późn. zm.) regulujących zakres i sposób przeprowadzania badań kandydatów do objęcia urzędu sędziego. (...)"• W miejsce art. 10 ust. 2 wprowadzono natomiast nowe brzmienie art. 10 ust. 1 pkt 7 ukse. Wniosek o powołanie. J.D. składała w czerwcu 2014. A zatem przez okres 10 miesięcy nie odnotowała, iż doszło do zmiany ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przedłożenie przez nią niewłaściwego zaświadczenia lekarskiego nie jest efektem nieznajomości prawa, przed którą Minister Sprawiedliwości chce ją ochronić, lecz wynikiem rutyny i nie śledzenia bieżących zmian w ukse. W kontekście doświadczenia należy także przypomnieć uwagi dotyczące zarzutu głównego skargi - tj. naruszenia art. 11 ust. 6 ukse. Minister Sprawiedliwości stwierdza, iż musi kandydatkę chronić przed negatywnymi skutkami nieznajomości ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i jednocześnie uznaje, iż jej największe doświadczenie w dziedzinie egzekucji zapewni, że będzie dobrym komornikiem. W tym aspekcie decyzja Ministra Sprawiedliwości jest kompletnie niespójna i nosi znamiona dowolności.

V. Archiwizacja, rozliczenie ze spadkobiercami, miejsce zamieszkania, efektywność i dodatkowe wykształcenie.

Minister Sprawiedliwości wziął również pod uwagę, że J.D. sfinansowała archiwizację 13 000 akt komorniczych (s. 3 i 8 decyzji), rozliczyła się ze spadkobiercami i zamieszkuje w S. (s. 8). W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest branie tego typu kwestii pod uwagę przy analizie kwalifikacji kandydatów. Należy bowiem zadać pytanie, czy J.D. miała obowiązek zarchiwizowania akt czy też wydała mnóstwo pieniędzy z bliżej nieznanych powodów? Odpowiedź znajduje się w § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2011 r. w sprawie przechowywania akt spraw komorniczych oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych (Dz.U.2011.226.1366). Obowiązek pokrycia kosztów z opłat egzekucyjnych wynika z kolei z art. 35 ukse. A zatem archiwizacja akt nie jest żadną szczególną zasługą, lecz wykonaniem obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. Jeśli chodzi o rozliczenie ze spadkobiercami, to także wypada zapytać: jaka jest alternatywa? Otóż można się z kimś uczciwie rozliczyć albo go oszukać. Fakt, że J.D. uczciwie rozliczyła się ze spadkobiercami także nie jest niczym szczególnym, jest to postępowanie uczciwego człowieka, które powinno być standardem nie wartym wspomnienia. Skarżący także nie okrada swojego pracodawcy, nie przeszło mu nawet jednak przez myśl, żeby o tym wspominać czy domagać się szczególnego uznania. Na marginesie należy wskazać, iż ww. okoliczności faktyczne, będące podstawą decyzji Ministra, ustalił on wyłącznie na podstawie oświadczenia J.D., podobnie Rada Izby Komorniczej w [...] wydając opinię oparła się na oświadczeniu kandydatki. Tym samym organ administracji poczynił istotne (wg niego) dla sprawy ustalenia faktyczne wyłącznie na podstawie oświadczenia strony, naruszając reguły dowodowe określone w art. 77, 80-81 k.p.a.

Wzięcie pod uwagę miejsce zamieszkania kandydatów jest poważnym błędem - to gdzie kto mieszka miałoby wpływać na wybór na stanowisko komornika? Skarżący uważa, że żadna z powyższych wymienionych w punkcie V okoliczności nie powinna być brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Organ administracji przed podjęciem decyzji z dnia [...].06.2015 poczynił także dodatkowe ustalenia w zakresie skuteczności egzekucji (s. 8); naruszając art. 77 § 4 k.p.a. nie zakomunikował tego stronom przed podjęciem decyzji. Na marginesie należy wskazać, że zasadnym byłoby porównanie czy ta skuteczność znacząco wzrosła po objęciu urzędu przez J.D.; jeżeli nie wzrosła, jaka jest jej zasługa? Strony nie miały możliwości wypowiedzenia się na temat tej okoliczności co narusza art. 81 k.p.a.

Minister zwrócił też uwagę na dodatkowe kwalifikacje stron: T.M. ukończył studia doktoranckie, J.D. podnosi swoje kwalifikacje odbywając wyższe studia prawnicze. Konkluzja Ministra brzmi: "te dodatkowe kwalifikacje są pożądane, niewątpliwie ułatwiają pracę, ile nie mogą decydować o wyborze kandydata" (s.7). Zauważyć trzeba, że J.D. podjęła studia w marcu 2014, czyli tuż po śmierci komornika S.B. W praktyce oznacza to, że zapisała się na listę studentów i opłaciła czesne, albowiem w środku roku akademickiego nie mogła zrobić nic innego. Minister w decyzji z dnia [...].01.2015 stwierdził, iż kontynuowanie nauki przez J.D. będzie mógł mieć znaczenie dopiero po ukończeniu radiów (s. 8). Tymczasem w decyzji z [...].06.2015 uznaje w zasadzie, iż obie strony mają już dodatkowe i równorzędne kwalifikacje: "te dodatkowe kwalifikacje są pożądane, niewątpliwie ułatwiają pracę (...)" Niedopuszczalna jest taka zmiana oceny tego samego faktu. Ponadto uznanie, iż zapisanie się na listę studentów i opłacenie czesnego jest równe ukończeniu studiów doktoranckich jest przejawem całkowitej dowolności w ocenie dowodów.

VI. Przewlekłość.

Wnioski o powołanie na stanowisko komornika po zmarłym komorniku S.B. można było składać do [...].06.2014. Nawet jeżeli organ administracji doliczył pewien czas ze względu na możliwość wpłynięcia wniosku pocztą, to czynności powinien rozpocząć od początku lipca. Pierwszą czynnością powinno być sprawdzenie wszystkich wniosków pod względem formalnym i pozostawienie bez rozpoznania wniosków, do których nie załączono określonych w art. 12 ukse. Tymczasem Minister Sprawiedliwości wezwał J.D. do uzupełnienia braków wniosku, co przeciągnęło postępowanie do [...].07.2014 (wtedy wpłynęło pismo J.D. z uzupełnieniem braków). Organ administracji pozostawał następnie bezczynny do [...].08.2014. Po wpłynięciu opinii Rady Izby Komorniczej w [...], pismem z [...].09.2014 organ administracji wezwał strony do ustosunkowania się do treści opinii w terminie 7 dni. Pismo skarżący odebrał [...].10.2014. Nawet gdyby przyjąć, iż pozostałe strony odebrały je po dwukrotnym awizowaniu i wykorzystały cały 7 - dniowy termin, to co najmniej w drugim tygodniu listopada 2014 r. minął termin do ustosunkowania się do wniosku i organ administracji powinien wydać decyzję. Tymczasem organ dostrzegł braki we wniosku A.J. i wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez załączenie oryginałów dokumentów określonych w art. 12 ukse. Czynność tą organ administracji powinien był przeprowadzić na początku postępowania, czyli w lipcu 2014. A zatem organ administracji na skutek swoich zaniedbań doprowadził do kolejnego wydłużenia postępowania i zdołał wydać decyzję dopiero [...].01.2015. Doszło zatem do 3 -miesięcznej przewlekłości postępowania. Kolejna przewlekłość postępowania miała miejsce po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wpłynął on w połowie lutego 2015. organ administracji zwlekał dwa tygodnie ze skserowaniem tego wniosku i przesłaniem go J.D.. Pismo J.D. z odpowiedzią wpłynęło w marcu 2015, organ administracji przez 3 tygodnie nie zrobił nic, następnie pismem z [...].04.2015 zawiadomił, że przedłuża termin załatwienia sprawy do [...].05.2015. W tym okresie organ administracji nie zróbił nic. Samo przedłużenie terminu było bezpodstawne, albowiem organ administracji nie dokonywał żadnej istotnej analizy prawnej (trudno za taką uznać jeden akapit na stronie 4), nie przedłożyłem także tak dużej ilości dodatkowych dowodów, aby miało to spowodować wydłużenie czas-załatwienia sprawy do dwóch miesięcy (licząc okres od wpłynięcia pisma J.D.; : [...].03.2015 do [...].05.2015). Minister Sprawiedliwości nie dotrzymał także wyznaczonego przez siebie terminu, albowiem decyzję wydał dopiero [...].06.2015, czyli 17 dni po wyznaczonym terminie. Na skutek zatem własnych błędów i bezczynności organ administracji dopuścił się przewlekłości w okresie [...].07.2014 - [...].08.2014, [...].11.2014 - [...].01.2015, [...].02.2015 [...].03.2015. [...].04.2015 - [...].06.2015 - łącznie 216 dni. Nawet gdyby z okresu tego wyłączyć miesiąc na podjęcie każdej z decyzji, pozostaje 156 dni, czyli ponad 5 miesięcy przewlekłości.

W odpowiedzi na skargę T.M. Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne.

Zaskarżona decyzja - wbrew wywodom T.M. - została wydana zgodnie z prawem, a w toku postępowania administracyjnego Minister Sprawiedliwości dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i rozstrzygnął sprawę mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa.

Zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzenia, że organ winien był na podstawie art. 11 ust. 6 u.k.s.e. pozostawić bez rozpoznania wniosek złożony przez J.D., z uwagi na fakt, iż wraz z wnioskiem nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wypełnianie przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.k.s.e. do wniosku o powołanie na stanowisko komornika zainteresowany załącza życiorys i dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, zaświadczenie albo oświadczenie, że nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Zainteresowany może przedstawiać opinie, świadectwa zaświadczenia. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 6 u.k.s.e. Minister Sprawiedliwości pozostawia bez rozpoznania wnioski złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, wszystkie wnioski zainteresowanego w przypadku złożenia wniosków o powołanie na więcej niż jedno stanowisko komornika, a także wnioski, do których nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ prawidłowo zinterpretował i zastosował wskazane powyższej przepisy prawa. Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Jednocześnie żaden przepis ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie wyłącza stosowania jakiegokolwiek przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Gdyby bowiem ustawodawca chciał wyłączyć stosowanie przepisu art. 64 § 2 k.p.a., wskazałby to wprost przy nowelizacji art. 11 ust. 6 u.k.s.e. wprowadzającej przepis dotyczący pozostawienia bez rozpoznania wniosku, do którego nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12.

Należy również zauważyć, że zgodnie z ogólnymi zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego organy administracji winny prowadzić postępowanie, tak aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W art. 12 u.k.s.e ustawodawca zobowiązuje kandydata na komornika do załączenia do wniosku dokumentów potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11. Jednocześnie ustawodawca nie zamieszcza dokładnego katalogu dokumentów (jakiego rodzaju, o jakiej treści, przez kogo wydane mają być przedkładane dokumenty), które wnioskodawca winien załączyć do wniosku. Może zatem dojść do sytuacji, w której kandydat przedkłada w swoim mniemaniu dokumenty prawidłowe, natomiast organ, badając zachowanie warunków formalnych podania stwierdzi, ze załączony dokument jest nieprawidłowy. Musi zatem dysponować instrumentem prawnym, jakim jest wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a., pozwalającym prawidłowo ustalić krąg osób będących stronami postępowania w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. Jest to zwłaszcza istotne w postępowaniach, w których wnioski o powołanie składa kilku kandydatów.

J.D. do wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. załączyła zgodnie z art. 12 ust. 1 u.k.s.e. dokument, który jej zdaniem potwierdzał spełnianie przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e., a który podczas weryfikacji przez organ okazał się dokumentem nieprawidłowym. Organ, mając na względzie zasady ogólne k.p.a., prawidłowo wezwał wnioskodawczynię na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. J.D. przedłożyła prawidłowy dokument. Gdyby natomiast takiego dokumentu nie przedłożyła, wówczas zastosowanie znalazłby art. 11 ust. 6 u.k.s.e.

Całkowicie bezzasadne są również zarzuty T.M. dotyczące naruszenia przepisów postępowania odnośnie prowadzenia przez organ postępowania dowodowego i oceny kandydatów. Organ w sposób szczegółowy rozpatrzył i ocenił całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oraz dokonał wyboru kandydata, biorąc pod uwagę zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Opinia Rady Izby Komorniczej w [...] stanowiła jeden z dokumentów, które zostały ocenione w trakcie podejmowania decyzji przez organ. Natomiast w trakcie postępowania w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego nie jest rolą organu ocena poziomu i jakości kształcenia studentów na uczelniach, które ukończyli kandydaci, ani porównywać ukończone przez kandydatów uczelnie, jak tego chce T.M. Organ weryfikuje dokumenty dotyczące wykształcenia posiadanego przez kandydatów jedynie pod kątem spełniania wymogu posiadania określonego przepisami prawa wykształcenia oraz oceny uzyskanej z przebiegu studiów. Również zarzuty T.M. odnośnie wyników egzaminów zawodowych kandydatów, ich doświadczenia zawodowego, oraz kwestii dokonanej przez J.D. archiwizacji, rozliczenia ze spadkobiercami, miejsca zamieszkania, efektywności i dodatkowego wykształcenia nie znajdują potwierdzenia w treści decyzji wydanych w sprawie. Organ zobligowany był bowiem wziąć pod uwagę i ocenić całokształt materiału dowodowego w sprawie, zaś fakt, że zebrane dowody ocenił w sposób odmienny od oczekiwanego przez T.M. nie oznacza, że ocenił je w sposób dowolny. Motywy swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił szczegółowo zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.

Bezzasadny jest również zarzut T.M. dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Należy zauważyć, że postępowania w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na dużą liczbę kandydatów biorących w nich udział, są postępowaniami długotrwałymi. W postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po zmarłym komorniku S.B. udział brało pięciu kandydatów. Wnioski w przedmiotowym postępowaniu kandydaci mogli składać do [...] czerwca 2014 r. Ostatni wniosek wpłynął do organu [...] czerwca 2014 r. Wbrew twierdzeniom T.M., iż organ w okresach [...].07.- [...].08.2014 r., [...].11.2014-[...].01.2015 r., [...].02.- [...].03.2015 r., [...].04.- [...].06.2015 r. prowadził postępowanie przewlekle, wskazać należy, że w okresie [...].08.2014 wnioski kandydatów badane były pod względem wypełniania wymogów formalnych, co skutkowało wezwaniem trójki kandydatów do uzupełnienia braków formalnych (pismami z dnia [...] lipca 2014r. i [...]lipca 2014r.). Odpowiedzi na wezwania wpłynęły do organu odpowiednio w dniach [...] lipca 2014 r. i [...]lipca 2014 r. Następnie organ dokonał sprawdzenia kandydatów w Krajowym Rejestrze Karnym, do czego zobligowany jest przepisem art. 12a u.k.s.e. Po dokonaniu sprawdzenia, czy kandydaci spełniają warunki formalne, pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ przesłał wnioski do opiniowania samorządowi komorniczemu. Natomiast w okresie od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., a więc już po zawiadomieniu o końcowej fazie postępowania, z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowego (pismo z dnia [...]października 2014 r.) wyjaśnienia wymagała kwestia oświadczenia lustracyjnego złożonego przez jedną z kandydatek. Korespondencja pomiędzy kandydatem, organem i Instytutem Pamięci Narodowej trwała do [...] grudnia 2014 r. (odpowiednio pisma z dnia [...] października 2014 r., [...] listopada 2014 r., [...] listopada 2014 r., [...] grudnia 2014 r., [...] grudnia 2014 r.). Ponadto już po zawiadomieniu o końcowej fazie postępowania z udziału w postępowaniu zrezygnowało dwóch kandydatów, wobec których decyzjami z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2015 r. organ umorzył postępowanie. Zatem ostateczna liczba kandydatów, spośród których organ winien był dokonać wyboru, została określona dopiero [...] stycznia 2015 r. Natomiast rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez T.M. organ dopełnił obowiązków wynikających z przepisów prawa i zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., zawiadamiając o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, wskazał przyczyny dla których przedłużył rozpatrzenie sprawy. Niewielkie dwutygodniowe przekroczenie terminu wynikało zaś z procedur obowiązujących w Ministerstwie Sprawiedliwości, a dotyczących podejmowania decyzji przez organ.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący – T.M. przedstawił dodatkowo swoje stanowisko w przedmiocie odpowiedzi organu administracji na skargę

Podkreślił w nim, że w dniu [...] sierpnia 2015 Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na jego skargę podniósł, iż gdyby ustawodawca chciał wyłączyć zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. wskazałby to wprost. Ponadto organ administracji stwierdza, że sformułowanie w art. 12 ukse jest na tyle nieprecyzyjne, iż strona może błędnie sądzić, iż przedkłada prawidłowy dokument, który ostatecznie okaże się nieprawidłowy. Prowadzi to organ administracji do wniosku, iż musi on stosować w takiej sytuacji art. 64 § 2 k.p.a.

W odniesieniu do stwierdzenia Ministra Sprawiedliwości, że gdy ustawodawca chce wyłączyć stosowanie jakiegoś przepisu, to stwierdza to wyraźnie, należy zauważyć, że od ok. 2 tysięcy lat znane są z prawa rzymskiego dwie reguły kolizyjne: Lex specialis derogat legi generali oraz Lex posterior derogat legi priori. Stosowanie tych reguł w procesie wykładni prawa jest powszechne i znajduje liczne przykłady w orzecznictwie:

a) w sprawie P 1/94 TK wyjaśnia, iż "pojęcie derogacji rozumiane jest w doktrynie jako pozbawienie normy prawnej jej mocy obowiązującej przez inną normę bądź w sposób wyraźny za pomocą tzw. klauzuli derogacyjnej (...) bądź w sposób dorozumiany poprzez wejście w życie nowych przepisów odmiennie regulujących dane stosunki społeczne", tak też [...]. W sprawie K 30/03 TK badając wzajemne relacje przepisów ustaw zwykłych stwierdził, iż "badanie ewentualnych niezgodności występujących między tymi przepisami nie należy zatem do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, chyba że niezgodności te przybierają postać i rozmiary, które prowadzą do niezgodności z określonymi postanowieniami Konstytucji. Nawet w trudnych przypadkach usuwanie niezgodności między przepisami aktów normatywnych tej samej rangi powinno następować bądź przez odpowiednią interwencję prawodawcy lub w procesie ich stosowania za pomocą powszechnie akceptowanych w naszej kulturze prawnej dyrektyw wykładni systemowej i stosowaniu reguł kolizyjnych. Od tego zadania organy stosujące prawo nie mogą się uchylać, a Trybunał Konstytucyjny nie może ich w tej roli wyręczyć."

b) w sprawie K 7/03 TK stwierdził, iż "Jest to skutek obowiązywania reguły kolizyjnej, zgodnie z którą lex posterior derogat priori. Reguła ta musi być stosowana niezależnie od tego, czy późniejszy akt normatywny zawiera przepis wyliczający te wcześniej wydane przepisy, które zostają uchylone. Wprawdzie zasady techniki prawodawczej nakazują zamieszczenie w tekście aktu normatywnego pełnego wyliczenia uchylanych przepisów i zakazują uchylania "milczącego" (§ 39 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej, załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"; Dz. U. Nr 100, poz. 908; zob. także § l26 Zasad

techniki prawodawczej), ale nakaz ten adresowany jest do organu wydającego akt, a nie do podmiotu, który interpretuje i stosuje ten akt.";

c) w sprawie K 25/03 TK stwierdza, iż "z art. 22 Konstytucji wynika jedna z wolności to zawarte w tym przepisie warunki jej ograniczenia stanowią lex specialis w stosunku do art. 31 ust. 3 Konstytucji i wyłączają jego stosowanie jako adekwatnego wzorca kontroli ustawowych ograniczeń wolności działalności gospodarczej."

Przykłady uchylania wcześniejszych lub ogólnych przepisów poprzez ustanowienie przepisów nowych lub szczególnych są liczne i nie wydaje się celowym dalsze mnożenie przykładów. Skarżący podkreśla, iż art. 11 ust. 6 ukse jest zarówno przepisem szczególnym, jak i później w stosunku do art. 64 § 2 k.p.a. - tym samym, w ocenie skarżącego, jest jasne i oczywiste, że w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika wyłączone jest stosowanie art. 64 § 2 k.pa w zakresie, w jakim sprawę reguluje art. 11 ust. 6 ukse.

Odnośnie wywodu organu administracji na temat tego, że strona może błędnie sądzić, iż przedkłada dokument prawidłowy, natomiast organ administracji stwierdzi w toku postępowania, iż tak nie jest, Skarżący podkreśla szczególny charakter postępowania o powołanie na stanowisko komornika –w postępowaniu tym biorą udział prawnicy (względnie osoby, które ze względu na wiek doświadczenie zawodowe uważane są za dysponujące porównywalną wiedzą i kompetencjami), którzy zdali trudny egzamin państwowy ze znajomości m.in. ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby musieli oni być szczególnie chronieni przed nieznajomością prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy na stanowisko ma być przecież powołana osoba, która ze względu na swą wiedzę i doświadczenie w zakresie stosowania prawa egzekucyjnego będzie najlepszym komornikiem. Można nawet stwierdzić, iż jest wprost przeciwnie – jeżeli kandydat nie potrafi prawidłowo złożyć wniosku o powołanie na stanowisko komornika, jest to najlepszy dowód, iż na to stanowisko nie powinien być powołany. Należy także zwrócić uwagę na realia niniejszej sprawy – p. D. nie przedłożyła dokumentu stwierdzającego "zdolne psychiczną i fizyczną pozwalającą na pełnienie obowiązków komornika, którą ustala lekarz medycyny pracy" (art. 10 ust. 1 pkt 7 ukse). Ustawa zatem jasno i precyzyjnie określa kto dokument powinien wystawić. Nie sposób stwierdzić, iż w sytuacji, gdy ustawa jasno stwierdza, że dokument ma wystawić lekarz medycyny pracy, można było to zrozumieć w taki sposób, iż może taki dokument wystawić psycholog. Nie ma tutaj żadnej wątpliwości, kto ma dokument wystawić.

Z kolei p. J.D. jako uczestnik postępowania złożyła do tut Sądu pismo procesowe w dniu [...] stycznia 2015 r. Podniosła w nim, w odpowiedzi na zarzuty skargi T.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r., co następuje.

Skarżący zarzuca orzekającemu w sprawie organowi, że wobec zmiany w treści przepisu art. 11 ust.6 ukse , wprowadzonej przepisem art. 11 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów ( Dz. U. z 2013 r. poz.829), nie miał podstaw prawnych do wezwania uczestniczki do usunięcia braków formalnych wniosku w trybie przepisu art. 64 § 2 kpa, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, lecz wniosek jej pozostawić bez rozpoznania, nie podejmując czynności wezwania do usunięcia braku.

W ocenie skarżącego, intencją wprowadzonej z dniem 23 sierpnia 2013 r. zmiany przepisu art. 11 ust. 6 ukse jest weryfikacja przydatności do zawodu komornika sądowego juz na etapie złożenia wniosku o powołanie i dyskwalifikacja (a raczej "auto-dyskwalifikacja") tych kandydatów, "którzy nie potrafią nawet złożyć poprawnego pod względem formalnym wniosku o powołanie".

Skarżący odwołuje się do reguł wykładni językowej, a także celowościowej, przy czym nie zastanawia skarżącego okoliczność, dlaczego tak rygorystyczne utrudnienia formalne wprowadzone zostały [ustawą] z założenia mającej ułatwić dostęp do wykonywania wybranych zawodów.

Zdaniem uczestniczki, rzeczywistą intencją ustawodawcy, wprowadzającego omawianą zmianę, jest konieczność jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy dokumenty wymienione w art. 12 ust.1 ukse winny podlegać jedynie badaniu formalnemu, czy też powinny być oceniane pod kątem materialno-formalnym, co dotychczas budziło wątpliwości judykatury - wystarczy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 856/11 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wprowadzając w treści art. 11 ust. 6 ukse dodatkowy zapis: "Minister Sprawiedliwości pozostawia bez rozpoznania także wnioski, do których nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12 ustawodawca jednoznacznie przesądził, że nie załączenie dokumentów wymienionych w art. 10 ust.1 pkt 1 i 6-11 ustawy jest brakiem formalnym wniosku o powołanie na komornika sądowego. Brakiem, który może zostać usunięty w trybie przepisu art.64 § 2 kpa, w przeciwnym razie stanowi podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Trudno natomiast traktować poważnie prezentowaną w skardze tezę, że intencją omawianej zmiany w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji byłe "zbadanie umiejętności złożenia poprawnego pod względem formalnym wniosku" i twierdzenie, że w wyniku zmiany wprowadzonej w przepisie art.11 ust. 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie załączenie dokumentów jest brakiem nieusuwalnym, o skutkach analogicznych jak uchybienie terminowi do złożenia wniosku lub złożenie więcej niż jednego wniosku.

Postępowanie w przedmiocie obsadzenia wolnego stanowiska komornika ma charakter postępowania administracyjnego. Skoro tak, to nie sposób przyjąć, iż nie mają zastosowania jego zasady ogólne, w tym zasada informowania, zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Postępowanie prowadzi organ władzy publicznej, a stroną jest obywatel poddany jego władczemu rozstrzygnięciu. Istota dobrze rozumianego postępowania administracyjnego jest to, iż takie same prawa ma w nim każda ze stron - profesor prawa, jak i osoba nieświadoma swoich praw i obowiązków. To organ ma obowiązek pouczania, i weryfikacji, czy zachowano prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu i prawo do informacji. Uznanie, że postępowanie administracyjne jest rodzajem "testu dla stron dotyczącego poprawnego pisania podań", urąga jego istocie i podstawowym jego zasadom, które są emanacją norm rangi konstytucyjnej.

Nie można zatem tak interpretować art. 11 ust. 6 ukse, iż organ ma bezwzględny obowiązek pozostawienia podania bez rozpoznania i ma obowiązek zaniechania stosowania (zignorowania) norm ogólnych kpa - z czego wynika obowiązek wezwania do usunięcia braków, jeśli jest to możliwe. Tylko braki nieusuwalne (np. przekroczenie terminu) uzasadniają taki skutek co ma znaczenie dla szybkości postępowania. Zatem nie wszystkie braki podania mogą być traktowane w ten sam sposób (naruszenie terminu i wada w załączonym dokumencie). Racjonalny ustawodawca, który powierzył Ministrów Sprawiedliwości prowadzenie postępowania w przedmiocie obsadzenia wolnego stanowiska komornika, nie mógł ustanowić normy, w której w tym postępowaniu administracyjnym wyłączył obowiązywanie fundamentalnych zasad ogólnych postępowania. Z tego względu, jeżeli braki podania były usuwalne, Minister winien wezwać uczestnika postępowania do usunięcia braków, co uczynił dokonując prawidłowej wykładni zmiany w przepisie art. 11 ust.6 ukse.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r., którą po rozpoznaniu wniosku T.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości dnia [...] stycznia 2015 r. o powołaniu :J.D. na stanowisko komornika sadowego przy Sądzie Rejonowym w S.:

1) utrzymano w mocy w części dotyczącej o powołania J.D. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., po zmarłym komorniku S.B. i odmowie powołania na to stanowisko T.M.;

2) uchylono w części dotyczącej wniosku A.J. i w tym zakresie w całości umarzono postępowanie.

Z akt sprawy wynika, że wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. po zmarłym komorniku S. A. B. (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2014 r. opublikowane w Monitorze Polskim z dnia [...] maja 2014 r., poz.) złożyło 5 osób, a wśród nich J.D., T.M. oraz A.J., która po wydaniu decyzji odmownej cofnęła wniosek o powołanie - postępowanie wywołane jej wnioskiem jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu. Ponadto wcześniej dwaj kandydaci, tj. A.S. i P.J. wycofali złożone przez siebie wnioski. W związku z powyższym, Minister Sprawiedliwości, decyzjami z dnia [...] listopada 2014 r. i i [...] stycznia 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie o powołanie na przedmiotowe stanowisko wobec tych kandydatów. Dlatego też wnioski A.J., A.S. i P.J. nie były już brane dalej pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu. W rezultacie w drugiej instancji w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. uczestniczyło już tylko 2 kandydatów: J.D. oraz T.M.. Zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości dotyczy w rezultacie tych dwóch osób: J.D., która została powołana na stanowisko komornika sadowego przy Sądzie Rejonowym w S. oraz T.M., któremu odmówiono powołania na to stanowisko.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1895/12, LEX nr 1310450, odnoszącym się do procedury administracyjnej obsadzania wolnego stanowiska komornika, "W przypadku istnienia jednego wolnego stanowiska komornika mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną w znaczeniu materialnym, której przedmiotem jest obsadzenie tego stanowiska. Uczestnikami postępowania w sprawie są wszystkie osoby, które złożyły stosowne wnioski, a ich procesowa pozycja jest równorzędna. W sprawie zapada jedno rozstrzygnięcie, które obejmuje wszystkich kandydatów - uczestników postępowania, przy czym dla jednego z nich jest pozytywne, zaś dla pozostałych negatywne." Takie same w istocie stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 675885, LEX nr 675885, stwierdzając, że:

"1. Zastosowanie art. 62 k.p.a., czyli połączenie do wspólnego rozpoznania kilku wniosków osób zainteresowanych w rozpoznania sprawy o powołanie na jedno tylko wolne stanowisko komornika sądowego, odnosiło ten skutek, że uwzględnienie jednego z wniosków przez powołanie na to stanowisko jednego z zainteresowanych, spowodowało równoczesną odmowę powołania pozostałych zainteresowanych.

2. W interesie społecznym jest, by najważniejszym kryterium gwarantującym - przy wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego - prawidłowe wykonywanie obowiązków było jego doświadczenie zawodowe poparte gruntowną wiedzą praktyczną i teoretyczną. Także, że celem wyboru kandydata na stanowisko komornika sądowego, spośród osób spełniających ustawowe wymogi, jest wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji."

Według skarżącego, główny zarzut skargi sprowadza się do twierdzenia, że organ winien był na podstawie art. 11 ust. 6 u.k.s.e. pozostawić bez rozpoznania wniosek złożony przez J.D., z uwagi na fakt, iż wraz z wnioskiem nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wypełnianie przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e. Potwierdza to wprost organ w odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu, lista zarzutów podniesionych w skardze jest znacznie obszerniejsza i zmierza do wykazania, że wykształcenie skarżącego przewyższa wykształcenie powołanej J.D., jej wynik egzaminu komorniczego jest gorszy (niższy) od wyniku skarżącego, ma zdezawuować doświadczenie zawodowe powołanej oraz pozytywną dla niej opinię samorządu komorniczego, a także wykazać bezzasadność argumentacji odnoszącej się do dokonanej przez J.D. archiwizacji akt w kancelarii, rozliczenia się ze spadkobiercami oraz miejsce zamieszkania.

Odnosząc się do zakresu orzekania przez sądy administracyjne w tego rodzaju sprawach, tzn. sprawach decyzji o powołanie na stanowisko komornika, należy najpierw podkreślić, że w powszechnej opinii orzecznictwa administracyjnego decyzje w takich sprawach mają charakter uznaniowy Potwierdza to m.in. wprost wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/05 (G.Prawna 2006/236/4-4) stwierdzając, że powołanie na stanowisko komornika sądowego jest decyzją uznaniową ministra sprawiedliwości. Jednocześnie Sąd podkreślił, że "Organ musi ją jednak właściwie uzasadnić." Również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1317/05, LEX nr 213455, stwierdzono, że:

"1. Powołanie na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych.

2. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..). O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe."

Z kolei na obowiązek badania zgodności tego rodzaju decyzji także z prawem materialnym zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 1393/10, LEX nr 1083292, podkreślając, że: "Sądy administracyjne w ramach ustawowych kompetencji są zobligowane do badania zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, zarówno pod względem zgodności z prawem formalnym, jak i zgodności z prawem materialnym. W tym ostatnim przypadku, gdy organ stosuje uznanie administracyjne, kontrola sądu jest możliwa w pewnych granicach. Nie jest przekroczeniem granic tej kontroli zobowiązanie organu do wyjaśnienia, rozważenia i ocenienia wszystkich istotnych kryteriów istotnych do rozstrzygnięcia danej sprawy, tak aby prawidłowo zastosować prawo materialne.".

Odnosząc się z kolei do badania w toku postępowania o powołanie na stanowisko komornika przesłanek związanych z ocenami z ukończenia studiów i egzaminu komorniczego WSA W Warszawie w wyroku z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa, LEX nr 759490, wskazał, że:

"1. Oceny z ukończenia studiów i egzaminu komorniczego, aczkolwiek są obiektywnie sprawdzalne (chociażby przez fakt wymienienia ich na odpowiednich dokumentach), jednak żeby mogły stanowić miarodajny/wystarczający element porównania kwalifikacji i przydatności stron na stanowisko komornika, musiałyby zostać wystawione w co najmniej zbliżonych co do czasu i miejsca okolicznościach faktycznych.

2. Podejmując decyzję uznaniową organ obowiązany jest zbadać - w myśl zasad prowadzenia postępowania administracyjnego - wszystkie elementy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bez względu na to, który z tych elementów może to rozstrzygnięcie determinować i wyciągnąć z tego badania odpowiednie wnioski."

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 263/06, LEX nr 287951, zwrócił ponadto uwagę, że w sprawach o powołanie na stanowisko komornika kontrolą sądową powinna być objęta decyzja w stosunku do wszystkich zainteresowanych. Sąd wskazał, że: "Minister Sprawiedliwości zastosował art. 62 k.p.a., czyli połączył do wspólnego rozpoznania kilka wniosków osób zainteresowanych w powołaniu na jedno tylko wolne stanowisko komornika sądowego. Uwzględnienie jednego z wniosków, czyli powołanie na stanowisko komornika sądowego jednego z zainteresowanych, musi spowodować równoczesną odmowę powołania pozostałych zainteresowanych. Oznacza to w istocie, iż sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego pozostałych zainteresowanych, co tym bardziej uzasadnia sądową kontrolę ww. decyzji z punktu widzenia przestrzegania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a."

NSA niejako umocnił powyższe stanowisko w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 313/06, LEX nr 342593, stwierdzając, że: "Pogląd prawny prowadzący do uznania, iż sąd administracyjny może kontrolować jedynie decyzje o odmowie powołania na stanowisko komornika, zaś rozstrzygnięcie o powołaniu stanowi odrębną sprawę, nie zasługuje na uwzględnienie. Jego przyjęcie mogłoby bowiem prowadzić do nadużycia prawa i naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania. Nie trzeba dodawać, iż osoba wyłoniona w takich warunkach mogłaby w międzyczasie rozpocząć prowadzenie kancelarii komorniczej, wykonywać czynności zawodowe, etc. A zatem nie tylko aspekt procesowy, ale przede wszystkim bezpieczeństwo obrotu prawnego, przemawiają za traktowaniem kwestii powołania i odmowy powołania na stanowisko komornika (w przypadku gdy o jedno miejsce ubiega się więcej osób niż jest miejsc) jako jednej sprawy, podlegającej w całości ocenie sądu administracyjnego. W tym kontekście trudno też uznać, aby interes prawny wnioskodawców, którzy nie zostali powołani na stanowisko komornika, nie pozwalał im na skarżenie decyzji w części dotyczącej powołania innego kandydata. Pogląd przeciwny prowadziłby bowiem do tego, iż konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu, przysługujące tym osobom, byłoby de facto iluzoryczne."

Na tle powołanych wyroków sądów administracyjnych Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela głównego zarzutu skarżącego, że przepis art. 11 ust. 6 u.k.s.e. jest przepisem szczególnym, wyłączającym stosowanie art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji - wniosek J.D. powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, gdyż nie dołączyła do niego zaświadczenia lekarza medycyny pracy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e. Tym samym, w ocenie skarżącego, wobec wezwania J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., doszło do naruszenia art. 11 ust. 6 u.k.s.e.

W ocenie skarżącego, o zasadności powyższego zarzutu świadczy zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa naruszonego przepisu art. 11 ust. 6 u.k.s.e., zgodnie z którym "6. Minister Sprawiedliwości pozostawia bez rozpoznania wnioski złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, wszystkie wnioski zainteresowanego w przypadku złożenia wniosków o powołanie na więcej niż jedno stanowisko komornika, a także wnioski, do których nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12."

Według skarżącego, intencją wprowadzonej z dniem 23 sierpnia 2013 r. zmiany przepisu art. 11 ust. 6 ukse jest weryfikacja przydatności do zawodu komornika sądowego juz na etapie złożenia wniosku o powołanie i dyskwalifikacja (a raczej "auto-dyskwalifikacja") tych kandydatów, "którzy nie potrafią nawet złożyć poprawnego pod względem formalnym wniosku o powołanie".

Według Sądu, na tle przepisów u.k.s.e. nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie obsadzenia wolnego stanowiska komornika ma charakter postępowania administracyjnego. Skoro tak, to nie sposób przyjąć, iż nie mają zastosowania jego zasady ogólne, w tym zasada informowania, zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Postępowanie prowadzi organ władzy publicznej, a stroną jest obywatel poddany jego władczemu rozstrzygnięciu.

Jak trafnie, w ocenie Sądu, stwierdza Minister, jednocześnie żaden przepis ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie wyłącza stosowania jakiegokolwiek przepisu kpa. Gdyby bowiem ustawodawca chciał wyłączyć stosowanie przepisu art. 64 § 2 k.p.a., wskazałby to wprost przy nowelizacji art. 11 ust. 6 u.k.s.e. wprowadzającej przepis dotyczący pozostawienia bez rozpoznania wniosku, do którego nie załączono dokumentów, o których mowa w art. 12.(należy przy tym zwrócić uwagę, że zmiana dokonana w art. 11 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów dotyczyła nie tylko art. 11 ust. 6 ukse, ale całego tego przepisu).

Sąd podziela również stanowisko organu, że w art. 12 u.k.s.e ustawodawca zobowiązuje kandydata na komornika do załączenia do wniosku dokumentów potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, określając ich zakres i charakter w sposób b. ogólny. Ustawodawca nie zamieszcza dokładnego katalogu dokumentów (jakiego rodzaju, o jakiej treści, przez kogo wydane mają być przedkładane dokumenty), które wnioskodawca winien załączyć do wniosku. Może zatem dojść do sytuacji, w której kandydat przedkłada w swoim mniemaniu dokumenty prawidłowe, natomiast organ, badając zachowanie warunków formalnych podania stwierdzi, ze załączony dokument jest nieprawidłowy. Musi zatem dysponować instrumentem prawnym, jakim jest wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a., pozwalającym prawidłowo ustalić krąg osób będących stronami postępowania w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. Jest to zwłaszcza istotne w postępowaniach, w których wnioski o powołanie składa kilku kandydatów.

W tej sytuacji, posłużenie się w przypadku J.D. wezwaniem w trybie art. 64 ust. 2 kpa o usunięcie braków podania nie zostało dokonane z naruszeniem art. 11 ust. 6 u.k.s.e., lecz służyło realizacji zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą braki co do treści podania nie powodują od razu jego bezskuteczności. Art. 64 § 2 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych. Nałożenie na organ tych obowiązków związane jest z przyjętą w k.p.a. ochroną jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa. Wezwanie J.D. do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało zatem dokonane prawidłowo. Kandydatka w terminie 7 dni od doręczenia wezwania uzupełniła braki podania, wobec czego jej wnioskowi został nadany dalszy bieg. Gdyby braków wniosku nie uzupełniła we wskazanym terminie, wtedy - na podstawie art. 11 ust. 6 u.k.s.e. - Minister Sprawiedliwości pozostawiłby jej wniosek bez rozpoznania, gdyż jedynie w tym zakresie przepis u.k.s.e. wyłącza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a.

Sąd podziela powyżej przedstawione rozumowanie organu i tym samym nie zgadza się z głównym zarzutem skarżącego, że przepis art. 11 ust. 6 u.k.s.e. jest przepisem szczególnym, wyłączającym stosowanie art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji - wniosek J.D. powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, gdyż nie dołączyła do niego zaświadczenia lekarza medycyny pracy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.k.s.e.

Trafnie zatem – w ocenie Sądu – w rozpatrywanej sprawie organ stwierdza, że nie można tak interpretować art. 11 ust. 6 ukse, iż organ ma bezwzględny obowiązek pozostawienia podania bez rozpoznania i ma obowiązek zaniechania stosowania (zignorowania) norm ogólnych kpa - z czego wynika obowiązek wezwania do usunięcia braków, jeśli jest to możliwe. Tylko braki nieusuwalne (np. przekroczenie terminu) uzasadniają taki skutek, co ma znaczenie dla szybkości postępowania. Zatem nie wszystkie braki podania mogą być traktowane w ten sam sposób (naruszenie terminu i wada w załączonym dokumencie). Racjonalny ustawodawca, który powierzył Ministrów Sprawiedliwości prowadzenie postępowania w przedmiocie obsadzenia wolnego stanowiska komornika, nie mógł ustanowić normy, w której w tym postępowaniu administracyjnym wyłączył obowiązywanie fundamentalnych zasad ogólnych postępowania. Z tego względu, jeżeli braki podania były usuwalne, Minister winien wezwać uczestnika postępowania do usunięcia braków, co uczynił dokonując prawidłowej wykładni zmiany w przepisie art. 11 ust.6 ukse.

W przedstawionej sytuacji prawnej ocena uczestniczki postępowania (powołanej na stanowisko komornika), że rzeczywistą intencją ustawodawcy, wprowadzającego zmianę art. 11 ust.6 u.k.s.e., była konieczność jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy dokumenty wymienione w art. 12 ust. 1 ukse winny podlegać jedynie badaniu formalnemu, czy też powinny być oceniane pod kątem materialno-formalnym, co dotychczas budziło wątpliwości judykatury, ma już tylko historyczne znaczenie. Już tylko pobocznie należy nadmienić, że kwestii tej dotyczy szereg wyroków sądów administracyjnych, przy czym reprezentatywne zdaje się być stanowisko WSA w Poznaniu, zawarte w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB /Po 88/12, LEX nr 1287105, zgodnie z którym "Powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, nie może także być wykładany szeroko i zamykać stronie możliwości rozpatrzenia jej sprawy w sposób merytoryczny."

Reasumując, Sąd podziela ocenę organu, zgodnie z którą rozpatrzył on w sposób szczegółowy i ocenił całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oraz dokonał wyboru kandydata, biorąc pod uwagę zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony.

Dotyczy to wykształcenia kandydatów na stanowisko komornika, gdzie organ trafnie uznał, że J.D. w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw skorzystała z zasady praw nabytych, na mocy której ustawodawca zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej posiadały status asesora komorniczego. Do tych osób stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w brzmieniu dotychczasowym, a więc nadal w ich przypadku do ubiegania się o stanowisko komornika sądowego wystarcza wyższe wykształcenie administracyjne. Organ trafnie też w tym przypadku uznał, że nie jest rolą organu ocena poziomu i jakości kształcenia studentów na uczelniach, które ukończyli kandydaci, ani porównywać ukończone przez kandydatów uczelnie, jak tego chce T.M. Organ weryfikuje dokumenty dotyczące wykształcenia posiadanego przez kandydatów jedynie pod kątem spełniania wymogu posiadania określonego przepisami prawa wykształcenia oraz oceny uzyskanej z przebiegu studiów.

Również zarzuty T.M. odnośnie wyników egzaminów zawodowych kandydatów Sąd uważa za chybione. Egzaminy te były przeprowadzone w różnym czasie, według odmiennych zasad oceny, i nie mogą być porównywane wprost, co zresztą sam skarżący przyznaje.

Odmienna jest również ocena Sądu dotycząca opinii organów samorządu komorniczego. Mianowicie, Rada Izby Komorniczej w [...] w opinii z dnia [...] września 2014 r. stwierdziła, że kandydaci spełniają warunki formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego, ale na przedmiotowe stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Rada rekomendowała jednak kandydaturę J.D., podkreślając że kandydatka ta posiada bogate doświadczenie z zakresu egzekucji, bowiem od 1991 r. pracuje w przedmiotowej kancelarii komorniczej, w tym od 2002 r. na stanowisku asesora komorniczego, wielokrotnie była wyznaczana zastępcą komornika, a po jego śmierci, zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. została wyznaczona stałym zastępcą. Rada dodała, że J.D. jako zastępca działa kompetentnie i profesjonalnie, gwarantując ciągłość pracy kancelarii komorniczej. W trakcie pełnionego zastępstwa dokonała także archiwizacji ponad 13 000 akt egzekucyjnych, co wymagało znacznego nakładu pracy oraz jej sfinansowania z bieżących opłat wpływających do kancelarii. Ponadto rozwiązała też kwestie rozliczeń finansowych ze spadkobiercami zmarłego komornika. Rada dodała, że kandydatka cieszy się pozytywną opinią miejscowych członków samorządu komorniczego nie tylko ze względu na przygotowanie merytoryczne, ale i ze względu na przymioty osobiste.

Wspomniana opinia Rady Izby Komorniczej w [...] stanowiła jeden z dokumentów, które zostały ocenione w trakcie podejmowania decyzji przez organ.

W tym stanie rzeczy twierdzenie skarżącego, że opinia samorządu komorniczego jest bardzo ogólnikowa, co nie pozwala mu na merytoryczne odniesienie się do niej, jest co najmniej bezzasadne. Właściwie zatem organ ocenił, że opinia samorządu komorniczego, wydana w trybie art. 11 ust. 4 u.k.s.e. stanowi jeden z ważnych, podlegających ocenie dowodów w sprawie, mimo że stanowisko w niej przedstawione nie jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążące. Stanowisko organu samorządu komorniczego w niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał jednak za trafne. Wbrew stanowisku skarżącego, opinia ta nie jest ogólnikowa, lecz szczegółowo uzasadniona.

Sąd podziela powyższe stanowisko Ministra.

Również zarzuty T.M. odnośnie doświadczenia zawodowego kandydatów oraz kwestii dokonanej przez J.D. archiwizacji, rozliczenia ze spadkobiercami, miejsca zamieszkania, efektywności i dodatkowego wykształcenia nie znajdują potwierdzenia w treści decyzji wydanych w sprawie.

Przede wszystkim Sąd podziela ocenę organu, że w przedmiotowej sprawie głównym kryterium wyboru, gwarantującym prawidłowe wykonywanie obowiązków komornika, jest nie tylko wiedza kandydatów udokumentowana zarówno rodzajem zdobytego wykształcenia, jak i ocenami na dyplomie ukończenia wyższych studiów oraz na świadectwie zdania egzaminu komorniczego, ale głównie doświadczenie zawodowe kandydatów w dziedzinie egzekucji

Jak wskazano, J.D. od 23 lat i 5 miesięcy pracuje w tej samej kancelarii komornika sądowego, w tym na stanowisku asesora komorniczego od 13 lat i 2 miesięcy. Ponadto łącznie przez ok. 5 miesięcy pełniła krótkookresowe zastępstwo komornika, a od ponad roku kandydatka samodzielnie prowadzi kancelarię, jako zastępca zmarłego komornika sądowego. Natomiast staż T.M. w kancelarii komorniczej jest o 16 lat i 8 miesięcy krótszy, na stanowisku asesora komorniczego krótszy o ok. 10 lat., a poza tym jako zastępca komornika sądowego kandydat łącznie pracował tylko ok. 1 i pół miesiąca. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 33 u.k.s.e. asesor komorniczy może prowadzić egzekucję jedynie na zlecenie komornika sądowego, i w ograniczonym zakresie. Natomiast zgodnie z art. 26 u.k.s.e. asesorowi komorniczemu pełniącemu funkcję zastępcy komornika przysługują wszystkie prawa i obowiązki komornika.

Z powyższego wynika, że zasadne jest przyjęcie, że J.D. ma o wiele bogatsze doświadczenie związane z pracą w dziedzinie egzekucji sądowej.

W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości zasadnie – w ocenie Sądu - uznał że odpowiednim kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. jest J.D., która ma o wiele większe niż T.M. pozytywnie ocenione doświadczenie w prowadzeniu spraw egzekucyjnych i kierowaniem kancelarią komorniczą, i co także ważne, zna teren i środowisko dłużników w tym rewirze. Dokonała też rozliczeń ze spadkobiercami poprzedniego komornika i sfinansowała archiwizację akt komorniczych z bieżących opłat kancelarii. Ponadto ze sprawozdania [...] za rok 2014 r. wynika, iż J.D. osiągnęła skuteczność egzekucji powyżej średniej krajowej. Minister Sprawiedliwości wziął też pod uwagę okoliczność, iż J.D. zamieszkuje w S. i całe swoje dotychczasowe życie zawodowe związała z pracą w przedmiotowej kancelarii.

Wreszcie Sąd uznał, że wyjaśnienia organu dotyczące przewlekłości postępowania są satysfakcjonujące i w ich świetle nie byłoby zasadne uznanie, że wielostronne postępowanie w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. było prowadzone w sposób przewlekły.

W konsekwencji organ trafnie uznał, że był zobligowany wziąć pod uwagę i ocenić całokształt materiału dowodowego w sprawie, zaś fakt, że zebrane dowody ocenił w sposób odmienny od oczekiwanego przez T.M. nie oznacza, że ocenił je w sposób dowolny.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.