Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 407/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi K. G. i M. G. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 407/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie budowy stacji transformatorowej wraz z odcinkiem linii napowietrznej średniego napięcia o długości około 8,60 mb na działce o nr ewid.[...] w m. [...], gm. [...], łączącej stację transformatorową z przebiegającą przez teren tej działki linią średniego napięcia.

Po rozpoznaniu odwołania K. G. i M. G. od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2022 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń PINB wynika, że przedmiotowa stacja transformatorowa została wybudowana w latach 1992-1993 r. i zgodnie z przepisami obowiązującej wówczas ustawy 14.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 68, poz. 229, ze zm.) wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji podjął bezskuteczne próby pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji transformatorowej. Jak zwrócił uwagę WINB przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (obowiązującej w czasie budowy stacji) nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z jego budową i użytkowaniem. Natomiast organy wydające pozwolenia na budowę były zobowiązane do przechowywania dokumentów dotyczących pozwoleń na budowę przez okres pięciu lat.

Jak wskazał organ odwoławczy, PINB badając kwestię legalności przedmiotowej inwestycji nie poprzestał na wezwaniu właściciela do przedłożenia pozwolenia na budowę, lecz poczynił z urzędu ustalenia celem wykazania, czy sporna stacja transformatorowa powstała w warunkach samowoli budowlanej. Organ I instancji pozyskał decyzję z dnia [...].1993 r. znak [...] wydaną przez Urząd Rejonowy w [...] o pozwoleniu na budowy napowietrznej linii niskiego napięcia od słupa [...] do słupa [...] oraz od słupa [...] do słupa [...] na działce o nr geod. [...] w m. [...], gm. [...], co potwierdza, iż inwestor realizując w tym czasie inwestycje dotyczące budowy sieci elektroenergetycznych w miejscowości [...], gm. [...], występował do właściwych organów z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.

Ponadto, obecny właściciel rzeczonej stacji - E. S.A. dostarczyła do organu szereg dokumentacji, z której wynika, że realizowane w tych latach inwestycje dotyczące budowy i modernizacji sieci elektroenergetycznej w miejscowości [...], gm. [...], były objęte dokumentacją techniczną, niezbędną do wydania pozwolenia na budowę, a mianowicie: sporządzony został projekt techniczno-roboczy oraz mapy związane z lokalizacją sieci elektroenergetycznej w [...], tj.: "Mapa stanu prawnego [...] gm. [...]" w skali 1:5000, "Mapa zasadnicza Gminy [...]" w skali 1:1000 oraz "Szczegół lokalizacji stacji transf [...]" w skali 1:100. Jak zauważył organ I instancji, w przedstawionym opisie technicznym projektu zawarto zapis dotyczący stacji transformatorowej "[...]", w którym wskazano, że "Projektuje się ustawienie na działce [...] (zgodnie ze wskazaniem lokalizacyjnym UG [...]) nowoprojektowanej stacji transformatorowej typu STSp-20/250 z transformatorem o mocy 160 kVA. Miejsce lokalizacji stacji pokazano na rys. nr. 13 i 23. Stacja wykonana na pojedynczej żerdzi wirobetonowej (...) Dla zasilania stacji transformatorowej projektuje się wybudowanie 7 m odcinka linii napowietrznej 15 kV z przewodami 3xAFL-6-35mm2. W istniejącej linii 15 W (odgałęzienie od linii [...] do stacji [...]) ustawić slup rozkraczny rozgałęźny RPKo-12 (...)". Powyższe zgodne jest z obecną lokalizacją przedmiotowej stacji transformatorowej oraz odcinka linii napowietrznej, co wskazuje na to, iż przed wykonaniem spornej inwestycji inwestor przystąpił do dopełnienia formalności związanych z jej budową. Powyższy zapis wskazuje również, iż przed sporządzeniem rzeczonego projektu, wystąpiono do Urzędu Gminy [...] o wskazanie lokalizacji dla projektowej stacji, co również potwierdza, że inwestor był świadomy, jakich czynności prawnych musi dokonać przed realizacją budowy oraz że takie czynności podejmował.

Odnosząc się natomiast do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że brak potwierdzenia przez Urząd Gminy [...] oraz Starostwo Powiatowe w T. wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji transformatorowej nie przesądza w niniejszej sprawie o oczywistym dokonaniu przez inwestora samowoli budowlanej. Mając na uwadze brak obowiązku archiwizowania decyzji udzielających pozwoleń na budowę w czasie budowy rzeczonej stacji transformatorowej oraz upływ blisko trzydziestu lat nie może jednoznacznie stanowić, że taka decyzja nie została wydana. Ponadto również pismo Wójta Gminy [...] nie jest materiałem dowodowym potwierdzającym brak pozwolenia na budowę, bowiem organ ten nie był w czasie budowy przedmiotowej stacji właściwym do udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji o czym świadczy wydana przez Urząd Rejonowy w T. decyzja z dnia [...].1993 r., znak: [...] zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca Urzędowi Gminy [...] pozwolenia na budowę inwestycji obejmująca budowę napowietrznej linii niskiego napięcia.

W ocenie WINB postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Organ odwoławczy nie doszukał się naruszeń obowiązujących przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w odwołaniu, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję K. G. i M. G. zarzucili organowi naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy;

2. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zaniechanie oceny dowodów i wydanie rozstrzygnięcia w oderwaniu od materiału dowodowego, przyporządkowanie ustaleń faktycznych do z góry obranego rozstrzygnięcia;

3. art. 81 k.p.a. poprzez bezpodstawne rozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony w postępowaniu, w którym przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku;

4. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu w sposób naruszający obowiązujące przepisy prawa, a także godzący w zasadę działania organów w granicach prawa i budzący zaufanie obywateli do prowadzonego postępowania;

5. art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że posadowienie stacji transformatorowej nastąpiło z uzyskaniem pozwolenia na budowę, podczas gdy w sprawie brak jest dowodów, które by tę okoliczność jednoznacznie potwierdzały, a czynności podjęte przez organ I instancji jednoznacznie wskazuję, że takie pozwolenie na budowę nie zostało wydane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy stacji transformatorowej wraz z odcinkiem linii napowietrznej średniego napięcia o długości około 8,60 mb na działce o nr geod. [...] w m. [...], gm. [...], łączącej stację transformatorową z przebiegającą przez teren tej działki linią średniego napięcia.

Przyczyną umorzenia postępowania przez organ I instancji było uznanie, że stacja transformatorowa nie powstała w wyniku samowoli budowlanej, a tym samym brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie legalności jej budowy.

Jak wynika z akt administracyjnych organy podjęły szereg czynności w celu zebrania materiału dowodowego w sprawie, pozwalającego na ustalenie, czy przedmiotowa stacja transformatorowa została zrealizowana zgodnie z prawem.

Jak ustalił organy administracji, przedmiotowa stacja transformatorowa powstała w latach 1992-1993, a właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję była Gmina [...]. Jednakże ani obecny właściciel stacji – E. S.A., ani Gmina [...], ani też Starostwo Powiatowe w T. nie posiadają dokumentacji bezpośrednio związanej z budową przedmiotowej stacji.

Podkreślić należy w tym miejscu, że okoliczność, iż prowadzone przez organy postępowanie dowodowe nie doprowadziło do odnalezienia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji nie uprawnia do wniosku, że sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Jak słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, przepisy ustawy obowiązującej w czasie realizacji inwestycji – tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nie obligowały inwestora, ani właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją tego obiektu, a organy wydające pozwolenie na budowę były zobowiązane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat. Z tego względu, z powodu braku dokumentacji budowlanej nie można automatycznie przyjmować, że w sprawie miała miejsce samowola budowlana (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r., II SA/Wr 45/08 oraz dwa wyroki NSA z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1394/08 i II OSK 1395/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 listopada 2013r., II SA/Kr 939/13).

Jak wynika z ustaleń organu I instancji, zachowała się dokumentacja dotycząca inwestycji powiązanej funkcjonalnie z przedmiotową stacją transformatorową ("[...]"), mianowicie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...].1993 r. [...], o pozwoleniu na budowę napowietrznej linii niskiego napięcia od słupa [...] do słupa [...] oraz od słupa [...] do słupa [...] na działce o nr geod. [...] w m. [...] gm. [...]. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, w otrzymanej przez organ I instancji dokumentacji nazwa stacji [...] pojawia się kilkukrotnie, zarówno na mapach, gdzie pokazuje się tę stację jako projektowaną, jak i w dokumentach opisowych – m.in. w uzgodnieniu z dnia [...].04.1993r., [...] wydanym przez Zakład Energetyczny w T. dla Z. S.A., gdzie wyrażono zgodę na pobór mocy z sieci elektroenergetycznej ze stacji "[...]".

Kolejnym z dokumentów powiązanych z budową przedmiotowej stacji transformatorowej jest przekazany przez Energa-Operator S.A. projekt techniczno-roboczy związany z modernizacją sieci elektroenergetycznej w [...]. W opisie technicznym projektu w pkt. 2.4. zawarto opis stacji transformatorowej "[...]", gdzie wskazano "Projektuje się ustawienie na działce o nr [...] (zgodnie ze wskazaniem lokalizacyjnym UG L.) nowoprojektowanej stacji transformatorowej typu STSp-20/250 z transformatorem o mocy 160 kVA. Miejsce lokalizacji stacji pokazano na rys. nr [...] Stacja wykonana na pojedynczej żerdzi wirobetonowej." Do projektu załączone były następujące mapy:

- "Mapa stanu prawnego [...] gm. [...]" w skali 1:5000, datowana na [...].1992 r., z naniesionym na działkę o nr [...] symbolem stacji transformatorowej 15/0,4 kV słupowej oraz oznaczeniem "II";

- "Mapa zasadnicza Gminy [...]" w skali 1:1000 z dnia [...].1992 r., opisana jako "Plan trasy sieci elektroenerg. ark 182", obejmująca teren dzisiejszych działek o nr geod. [...] w m. [...], gm. [...], na której widoczny jest symbol trójkąta i opis "proj. Stacja trans. 10/0,4 kV typu STSp 20/250/160 kVA [...]";

- mapa opisana jako: "Szczegół lokalizacji stacji transf. [...]" w skali 1:100 z [...] 1992 r., z ukazaną projektowaną stacją transformatorową.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że fakt opracowania dla rzeczonej stacji transformatorowej dokumentacji projektowej jest argumentem świadczącym za tym, że nie mamy do czynienia z samowolną budową. Również przywołana wyżej decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] 1993 r. o pozwoleniu na budowę linii napowietrznej niskiego napięcia, świadczy o tym, że inwestor, realizując w tym czasie inwestycje dotyczące budowy sieci elektroenergetycznych w miejscowości [...], gm. [...] występował do właściwych organów z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Organy obu instancji potwierdziły również zgodność lokalizacji przedmiotowej stacji transformatorowej z zaznaczoną na mapach przedłożonych przez E. S.A. związanych z modernizacja sieci elektroenergetycznej.

Na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego należy stwierdzić, że istnieje szereg dokumentów potwierdzających, że omawiana stacja transformatorowa została zrealizowana zgodnie z obowiązującym prawem. Wszelkie zaś wątpliwości dotyczące legalności przedmiotowej linii należało rozstrzygnąć na korzyść jej właściciela (zarządcy). Domniemanie odwrotne, że objęta postępowaniem inwestycja została wykonana z naruszeniem prawa, uchybiałoby bowiem standardom państwa prawa, gdyż zmuszałoby właściciela do dokumentowania okoliczności zaistniałych około 30 lat temu, z których wykazania był w świetle obowiązującego wówczas prawa zwolniony.

W ocenie Sądu organ I instancji wyczerpał możliwe środki dowodowe w tej sprawie dokładając wszelkich starań by spełnić obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w celu odnalezienia dokumentu pozwolenia na budowę rozpatrywanej stacji transformatorowej, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Stwierdzić także należy, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że strona skarżąca odmienne interpretuje zarówno zastosowane w sprawie przepisy prawa jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe.

Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania należy zgodzić się z organami obu instancji, że zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329,), orzeczono jak w sentencji.