Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 758/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66, art. 67
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. T. i W. C. – Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz strony skarżącej A. T. i W. C. – Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. kwotę 774,00 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2015 r. A. A. T. oraz W. C. w imieniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. F. [...] w B. oraz w imieniu własnym jako właścicieli wyodrębnionych lokali w budynkach przy ww. ulicy wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako PINB) o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki budynku przy ul. F. [...] w B. Wyjaśnili, że nie uzyskano zgody wszystkich właścicieli lokali na to, aby wystąpić do właściwego organu o pozwolenie na rozbiórkę, zatem – z uwagi na stan techniczny budynku - konieczna jest interwencja organów nadzoru budowlanego. Załączyli ekspertyzę techniczno – mykologiczną z dnia 21 marca 2015 r sporządzoną przez inż. R. B. oraz uchwałę właścicieli lokali we Wspólnocie, z której wynika, że brak było jednomyślności co do wystąpienia z wnioskiem o rozbiórkę do organu architektoniczno – budowlanego.

Organ pierwszej instancji w dniu 13 sierpnia 2015 r. przeprowadził kontrolę stanu technicznego obiektu budowlanego, zaś w dniu 27 sierpnia 2015 r. kontrolę w użytkowanym obiekcie budowlanym. Następnie w postępowaniu zostały wydane następujące rozstrzygnięcia:

- decyzją z dnia [...] września 2015 r. PINB, orzekając na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej jako p.b.), odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. F. [...] w B. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo – usługowego usytuowanego w B. przy ul. F. [...] na działce nr [...]. Wskazał, że budynek znajduje się w stanie technicznym średnim, nie grozi katastrofą budowlaną oraz nadaje się do remontu i przebudowy. Odwołanie Wnioskodawców od powyższej decyzji zostało uwzględnione przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako PWINB) decyzją z dnia [...] października 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako K.p.a.). Organ odwoławczy wskazał, że skoro ustalono, iż obiekt jest użytkowany, nadaje się do remontu, jak też brak woli wszystkich właścicieli do jego rozbiórki – brak jest przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 67 p.b., natomiast należy rozważyć wystąpienie przesłanek z art. 66 p.b., a jeśli występują okoliczności uzasadniające niezwłoczne usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia – należy rozważyć zastosowanie art. 69 p.b. Nadto, jak wskazał PWINB, organ pierwszej instancji powinien dokonać własnej oceny stanu technicznego obiektu budowlanego;

- po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w którym uzyskano uzupełnioną ekspertyzę techniczną inż. R. B. (z dnia 30 kwietnia 2016 r.) – PINB decyzją z dnia [...] maja 2016 r. na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. odmówił nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz wykonania doraźnych zabezpieczeń spornego budynku gospodarczo – usługowego. Wskazał, że zarówno pierwsza jak i uzupełniająca ekspertyza inż. R. B. nie wskazuje robót zabezpieczających budynek, ale wskazuje roboty związane z jego przebudową i gruntownym remontem, na które jest wymagane uzyskanie odrębnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wnioskodawcy również i od tej decyzji pierwszoinstancyjnej wnieśli odwołanie, które zostało uwzględnione przez PWINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, PINB nadal nie dokonał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i własnej oceny stanu technicznego obiektu, w szczególności nie wyegzekwował przedłożenia wszystkich przeglądów okresowych budynku (rocznych i pięcioletnich), przedłożenia książki obiektu i nie zapoznał się ze wskazaniami w niej zawartymi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 66 p.b. nie umożliwia nakazania remontu generalnego czy przebudowy obiektu, do czego zmierzają wnioski przedłożonej i uzupełnionej ekspertyzy, jednakże przesłanki zastosowania tego przepisu powinny być przez organ pierwszej instancji zbadane i ocenione we własnym zakresie, co nie nastąpiło. PWINB wyjaśnił, że brak stwierdzenia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 p.b. powinien prowadzić do wydania decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu pierwszoinstancyjnym uzupełniono materiał dowodowy o protokoły z okresowych kontroli stanu technicznej sprawności obiektu budowlanego (5 - letni z dnia 7 września 2015 r.; roczny z maja i czerwca 2016 r.), zaś w dniu 23 czerwca 2016 r. dokonano kontroli w użytkowanym obiekcie budowlanym. Wnioskodawcy złożyli też wniosek dowodowy o "wykonanie wskazań PWINB z dnia [...] października 2015 r. i określenia, jakie roboty budowlane powinna wykonać Wspólnota w budynku", natomiast współwłaściciele spornego budynku I. i A. Ś. przedłożyli pisma zawierające informacje o zgłaszanych w latach 2014 – 2015 problemach z jego użytkowaniem (fakt zalania pomieszczeń na skutek uszkodzenia dachu).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] PINB na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego (użytkowanego jako gospodarczo – usługowo – handlowy) usytuowanego na działce nr [...] przy ul. F. w B. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że sporny budynek (użytkowany jako gospodarczo-usługowo-handlowy) pochodzi z lat 60-tych, jest parterowy, niepodpiwniczony, z betonowymi fundamentami, murowany z bloczków gazobetonowych, z drewnianą więźbą dachową, pokryty papą. W ocenie PINB, budynek jako całość jest w stanie technicznym średnim i nie stwarza zagrożenia powstania katastrofy budowlanej poprzez zawalenie oraz nadaje się do remontu i przebudowy. Potwierdza to roczna ocena stanu technicznego obiektu sporządzona przez inż. Z. I. w marcu 2015 r. i w maju 2016 r., z której wynika konieczność wykonania: sprawdzenia stanu konstrukcyjnego ściany od strony budynku mieszkalnego i naprawienia jej, pilne wykonanie nowego pokrycia dachu i naprawienie konstrukcji dachu wraz z wymianą obróbek blacharskich i montażem rynien i rur spustowych. Wskazano, że w 2014 r. wykonano nową instalację odgromową wraz z pomiarem. Zdaniem PINB, przedłożona ekspertyza techniczno – mykologiczna sporządzona w marcu 2015 r. przez inż. R. B. sprawia wrażenie tendencyjnej, zmierzającej do osiągnięcia zamierzonego celu osób zainteresowanych wyburzeniem budynku. We wnioskach ekspertyzy stwierdza się, że budynek kwalifikuje się do rozbiórki, a do czasu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę właściciele powinni zabezpieczyć obiekt, jednakże nie wskazano w ekspertyzie jakie doraźne zabezpieczenia należy wykonać. Podobnie przedłożona na wezwanie organu uzupełniona ekspertyza techniczno – mykologiczna nie precyzuje doraźnych, zabezpieczających robót budowlanych lecz wyszczególnia roboty budowlane związane z przebudową bądź gruntownym remontem, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skoro zatem, zdaniem PINB, nie stwierdzono przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 p.b. oraz innych okoliczności uzasadniających wydanie decyzji rozbiórkowej, postępowanie podlegało umorzeniu. Zdaniem organu pierwszej instancji, kwestie zgłaszane przez Wnioskodawców w trakcie postępowania zostały wyjaśnione.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. T. i W. Ch. (w imieniu własnym i jako Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej), którzy zarzucili naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego tj. art. 66, art. 67 i art. 68 oraz art. 72 p.b. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w związku z przepisami prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, art. 9 , art. 11, art. 28, art. 35 ust. 1 i 3, art 40, art. 64 ust. 2, art. 77, art. 89, art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W odwołaniu wskazuje się, że organy nie ustaliły rzeczywistego, katastrofalnego stanu budynku, nie uwzględniły słusznego interesu mieszkańców Wspólnoty Mieszkaniowej, nie informowały ich o okolicznościach sprawy, nie przeprowadziły rzetelnie i wszechstronnie postępowania wyjaśniającego, zaś organ odwoławczy nie dostrzegł niewykonania przez PINB zaleceń z decyzji odwoławczej z dnia [...] października 2015 r. tj. nie określił jakie roboty budowlane ma wykonać Wspólnota w budynku przy ul. F. w B. i nie wskazał realnego terminu ich wykonania, jak też nie ustalił niewykonania przez organ pierwszej instancji zaleceń z decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przypomniał obowiązki właściciela obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymywania i użytkowania (art. 61 p.b.) i wskazał, że szereg robót budowlanych i nieprawidłowości wskazanych w ekspertyzie technicznej nie jest związanych z nieprawidłowym użytkowaniem, ale dotyczy procesu inwestycyjnego tj. etapu budowy obiektu i nie jest możliwe obecnie wyeliminowanie wszystkich opisywanych "zjawisk" w toku postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy rozdziału 6 p.b. Na podstawie art. 66 p.b. organy nadzoru nie mogą nakazać remontu generalnego ani przebudowy obiektu. Z kolei przepis art. 67 p.b. dotyczy budynku nieużytkowanego, a niniejszy obiekt jest użytkowany, nadto nakaz rozbiórki na tej podstawie może być wydany w stosunku do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości lub do zarządcy, jak też zgodę na rozbiórkę budynku winny wyrazić wszystkie strony postępowania. W przedmiotowej sprawie nie ma jednogłośnej zgody wszystkich współwłaścicieli. Nie potwierdzono, że budynek nie nadaje się do remontu. Nie zachodzi zatem przypadek z art. 67 p.b., stąd brak jest podstaw do orzekania przez organy nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku.

Zarzuty odwołania PWINB ocenił jako bezpodstawne. Nakładanie obowiązku wykonania całkowicie nowych robót budowlanych nie mieści się w dyspozycji art. 66 p.b. i we właściwości organów nadzoru budowlanego. Właściwe w tym względzie są organy architektoniczno-budowlane, wyłącznie na wniosek inwestora. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest jego rolą rozwiązywanie konfliktów dotyczących przedmiotu własności i wykonywania obowiązków z art. 61 p.b. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. wskazano, że organ powiatowy wyegzekwował nałożone obowiązki, bowiem uzupełnił materiał dowodowy o protokół aktualnego przeglądu okresowego oraz sprawdził kompletność książki obiektu i wynikające z niej wskazania, dokonał oceny stanu technicznego obiektu i wynikających z niej zagrożeń. Z protokołu z okresowej kontroli stanu technicznej sprawności obiektu budowlanego (rocznej) przeprowadzonej w miesiącach maj-czerwiec 2016 r. przez inż. Z. I. wynika, że stan techniczny przedmiotowego budynku jako całości jest średni, wyszczególnione w protokole elementy budynku wymagają remontu. Dodatkowo z własnej analizy PINB wynika, że budynek nie stwarza zagrożenia katastrofy budowlanej oraz nadaje się do remontu.

Reasumując, wobec braku istnienia przesłanek określonych w art. 66 ust. pkt. 1-4 p.b. oraz w braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 67 ust. 1 p.b. postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego A. T. i W. Ch. (w imieniu własnym i jako Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej), którzy zarzucili naruszenie:

I. prawa materialnego, a w szczególności:

1. art. 61, art. 66, art. 67 i art. 68 oraz art. 72 p.b. w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych - poprzez odmowę wydania decyzji nakazującej rozbiórkę pomimo udowodnienia katastrofalnego stanu technicznego budynku (ekspertyza inż. R. B.);

2. poszczególnych, wymienionych w skardze przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - polegającego na nienakazaniu wykonania robót uwzględniających następujące uchybienia w budynku tj. § 45, 47 (brak doprowadzenia i odprowadzenia wody oraz ścieków); § 49 w związku z § 140 - § 144, § 156 - § 159, § 163 — § 174 i § 309 (brak ogrzewania wszystkich pomieszczeń i brak przewodów kominowych); § 53 w związku z § 180 - § 181 i § 183-188 (brak instalacji elektrycznej, jest instalacja prowizoryczna); § 61 (brak drzwi wejściowych dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych); § 76 - 77 (brak pomieszczeń higieniczno-sanitarnych); § 147 (brak prawidłowej wentylacji, co powoduje dalszą dewastację biologiczną); § 203 w związku z § 204 (nienakazanie wykonania niezbędnych remontów budynku wyszczególnionych w opiniach inż. Bułata (mimo że wskazane wady świadczą o przekroczeniu przez budynek tzw. stanów granicznych); § 204 - § 207, § 226 - § 232 (braki w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego); § 236 - § 233 (brak dróg ewakuacyjnych z budynku); § 315 - § 319 (nieuwzględnienie zawalenia się dachu w 1/3, co świadczy o możliwości wystąpienia katastrofy budowanej);

II. prawa procesowego, a w szczególności: 1. art. 6, art. 7, art. 9 , art. 11, art. 28, art. 35 ust. 1 i 3, art. 40, art. 64 ust. 2, art. 77, art. 89, art. 104, art. 105 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. – poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu mieszkańców Wspólnoty Mieszkaniowej, brak należytego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie w sprawie, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego oceny, nieustosunkowania się do stanu technicznego budynku, w tym wad wyszczególnionych w ekspertyzach inż. R. Bułata; nieprzeprowadzenie rozprawy, pozbawienie przymiotu stron, nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżących; naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niewyegzekwowanie wykonania zaleceń z decyzji z dnia 26 października 2015 r. tj. dokładnego określenia czynności, które Wspólnota jest obowiązana wykonać oraz określenia realnego terminu wykonania tych obowiązków.

Obszerne uzasadnienie zarzutów skargi koncentruje się na wykazaniu, że organy nie uwzględniły rzeczywistego, katastrofalnego stanu technicznego budynku. Zdaniem Skarżących, zmarginalizowano wnioski ekspertyzy sporządzonej na ich zlecenie (inż. R. B.), podczas gdy wskazane w niej wady budynku są istotne (sformułowali opis tych wad w 25 punktach). Wskazali też, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 p.b. ma charakter związany tj. jeśli organ stwierdzi jedną z wymienionych w tym przepisie nieprawidłowości, powinien nakazać jej usunięcie. Temu w sprawie niniejszej uchybiono. Podkreślono, że remont i rewitalizacja budynku są ekonomicznie nieopłacalne, gdyż remont wielokrotnie przekracza wartość budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu [...] stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżących wskazał, że postępowanie dotyczyło zarówno rozbiórki jak i wskazania ewentualnie potrzebnych do wykonania prac remontowych. Organ nie przeprowadził oględzin, a więc nie ustaliły stanu faktycznego obiektu, mimo że były wykonane odkrywki. Nadto w czasie kontroli w dniu 23 czerwca 2016 r. nie było przedstawiciela Skarżących.

Podczas tej samej rozprawy pełnomocnik organu wskazał, że było prowadzone odrębne postępowanie na podstawie art. 66 p.b. i w dniu [...] maja 2016 r. została wydana decyzja o odmowie nałożenia obowiązków. Jak wskazał, nie stwierdzono, aby miało miejsce zawalenie części dachu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszoinstancyjna naruszają przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim wskazać należy, że wniosek z dnia 25 czerwca 2015 r., który spowodował wszczęcie postępowania, zawierał żądanie wydania nakazu rozbiórki spornego budynku przy ul. F. i wskazywał przepisy art. 66, 67 i 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej jako p.b. Przy tak sformułowanym żądaniu zadaniem organów nadzoru budowlanego było precyzyjne ustalenie przedmiotu postępowania, bowiem przedmiot postępowania determinuje zakres i kierunek gromadzenia materiału dowodowego i dokonywania ustaleń faktycznych.

Niewątpliwie wszystkie wskazane we wniosku Skarżących przepisy dotyczą kompetencji organów nadzoru budowlanego w zakresie prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych:

- przepis art. 66 p.b. wskazuje przypadki obowiązkowej ingerencji polegającej na zobowiązaniu do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w utrzymaniu obiektu. Warunkiem legalności decyzji organu wydanej na tej podstawie jest stwierdzenie którejś (choćby jednej) nieprawidłowości spośród enumeratywnie wymienionych w 4 punktach tego przepisu;

- przepis art. 67 ust. 1 p.b. wprowadza szczególną kompetencję do ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego obiektu budowlanego niewykończonego lub nieużytkowanego. Ingerencja ta może polegać na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia;

- przepis art. 68 p.b. ustanawia obowiązek interwencji w razie potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku w sytuacji bezpośredniego zagrożenia jego zawaleniem. Regulacja ta dotyczy tylko budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, ale nie dotyczy sytuacji, gdy stan budynku wymaga remontu ale nie grozi zawaleniem.

Już z powyższego porównania wynika, że każdy z powyższych przepisów ma inny zakres, a zatem ich zastosowanie lub niezastosowanie wymaga ustalenia innych przesłanek. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, umknęło to organom nadzoru budowalnego, które – mimo aż trzykrotnego rozpoznawania sprawy – nadal nie dość precyzyjnie wskazały, które konkretnie okoliczności (które konkretnie elementy stanu technicznego budynku, które z wniosków i opinii sformułowanych w przedłożonych w sprawie ekspertyzach oraz wynikach kontroli) były podstawą ich orzekania.

Zauważyć należy niżej wymienione uchybienia i widoczną niekonsekwencję organów nadzoru budowlanego.

Po pierwsze, organ pierwszej instancji nie przeprowadził, wbrew temu co stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, własnej oceny stanu technicznego budynku w kontekście konkretnej podstawy prawnej spośród podstaw wymienionych w art. 66- 68 p.b. W szczególności organ ten: nie wskazał, dlaczego nie ma podstaw do zastosowania art. 67 p.b. (nawet jeśli można ten wniosek wyprowadzić z zebranego materiału dowodowego, to jednak powinno to wynikać wprost z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej), nie przeanalizował materiału dowodowego w aspekcie każdej z czterech przesłanek z art. 66 p.b. (zauważyć należy, że przesłanki te są od siebie niezależne tzn. do wydania decyzji z art. 66 p.b. wystarczy zaistnienie tylko jednej z nich). W tym miejscu wskazać należy, że co prawda o powyższe elementy starał się uzupełnić uzasadnienie zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, jednakże rozstrzygnięcie to również nie jest kompletne m.in. w zakresie wskazania przesłanek z art. 66 p.b. Mianowicie o ile PWINB jednoznacznie wykluczył zastosowanie art. 67 p.b., to jednak podobnie jak organ pierwszej instancji ogólnie, lakonicznie a zatem niewyczerpująco ustalił niewystępowanie przesłanek z art. 66 p.b. tzn. bez odniesienia się konkretnie do każdej z nich z osobna, bez ich rozważenia w kontekście zebranego materiału dowodowego tj. wniosków i konkluzji przedłożonych opinii i ekspertyz. Takie postępowanie nie może być ocenione jako zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 i art. 80 K.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) wymagającej dwukrotnego przeprowadzenia postępowania merytorycznego co do całości sprawy.

Po wtóre, w aktach sprawy znajdują się dwie ekspertyzy (pierwotna i uzupełniająca) inż. R. B., które wskazują na bardzo zły stan techniczny obiektu oraz znajdują się dwa protokoły z przeglądów okresowych (rocznego z maja i czerwca 2016 r. oraz pięcioletniego z dnia 7 września 2015 r.) sporządzone przez mgr inż. Z. I., z których wniosków końcowych wynika średni stan techniczny budynku - nadającego się do remontu więźby dachowej, przeprowadzenia termomodernizacji budynku, remontu chodnika i drogi dojazdowej. Już na pierwszy rzut oka widać, że obydwie wypowiedzi ekspertów zawierają wykluczające się wnioski. W takiej sytuacji niezbędne jest skonfrontowanie wypowiedzi ekspertów, uzyskanie ich ustosunkowania się do rozbieżnych opinii. Zauważyć przy tym należy, że tak zasadniczo rozbieżnym opiniom organ pierwszej instancji poświęcił w zasadzie dwa krótkie akapity w uzasadnieniu swojej decyzji, zaś organ odwoławczy odniósł się wyłącznie do oceny inż. Z. I. Zabrakło zatem kompleksowej oceny tych opinii i ekspertyz, przeprowadzonej we własnym zakresie przez organy nadzoru budowlanego.

Wątpliwości budzi również fakt, że mimo prowadzenia sprawy od czerwca 2015 r. organ pierwszej instancji nie przeprowadził oględzin z udziałem stron i ekspertów, podczas których to oględzin mógłby uzyskać konkretne wypowiedzi co do tego, czy budynek choć nadaje się do remontu nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia, czy też jednak jego stan wyklucza remont, grozi zawaleniem i wymaga natychmiastowych działań. Zdaniem Sądu, mimo postawienia przez strony w odwołaniu stanowi technicznemu budynku kilkudziesięciu zarzutów – dotyczących m.in. nośności konstrukcji i niedostatecznego zabezpieczenia przeciwpożarowego, w ogóle do tych zarzutów organ odwoławczy się nie ustosunkował.

Wskazać też należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 p.b. wymienia różnego rodzaju uchybienia dotyczące obiektu budowlanego wymagające usunięcia tj. nie tylko zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska (pkt 1), ale też użytkowanie go w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2), nieodpowiedniość stanu technicznego budynku (pkt 3) oraz powodowanie wyglądem oszpecenia otoczenia (pkt 4). W przypadku stwierdzenia którejkolwiek z wymienionych nieprawidłowości – przepis ten zobowiązuje właściwy organ do nakazania ich usunięcia z określeniem terminu wykonania obowiązku. Zauważyć zatem należy, że art. 66 ust. 1 pk 1 – 4 p.b. jest podstawą do nakazania wykonania robót naprawczych, zapewniających bezpieczne użytkowanie obiektu. Jeśli zatem organ prowadzi na tej podstawie postępowanie, to wydanie merytorycznej decyzji jest niezbędne zawsze gdy stwierdzi jedną z wymienionych tam przesłanek. Tymczasem, zdaniem Sądu, analiza uzasadnień zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej uprawnia do wniosku, że organ rozumował w sposób następujący: skoro, w ocenie organu, nie zachodzi katastrofalny stan techniczny obiektu, a jest on w stanie średnim technicznym, to brak jest podstaw do orzekania rozbiórki i do orzekania na podstawie art. 66 p.b. Rozumowanie to jest błędne. Średni stan techniczny obiektu (który przyjął organ, a który zdaniem Sądu nie został jednoznacznie wykazany wobec braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w tym oceny rozbieżnych opinii ekspertów) nie zawsze prowadzi jednoznacznie do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 p.b. Nawet bowiem i średni stan obiektu (który należy wykazać) może szpecić otoczenie lub przez brak elementów odpowiedniej infrastruktury powodować zagrożenie przebywających w nim ludzi. Celem art. 66 p.b. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Dlatego, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że niestwierdzenie katastrofalnego stanu budynku stanowi wystarczającą podstawę do odstąpienia od orzekania na podstawie art. 66 p.b. Jeszcze raz należy podkreślić, że z uzasadnienia zaskarżonych w sprawie niniejszej decyzji nie wynika w sposób wyczerpujący, aby brak było wszelkich podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 66 p.b.

Reasumując, trafnie zarzucono w skardze niewyjaśnienie i niezgromadzenie w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego, zaś Sąd z urzędu stwierdził brak wszechstronnej oceny tego materiału, który – jak wyżej wskazano, podlega uzupełnieniu w zakresie wyżej opisanym (oględziny z udziałem stron i biegłych, konfrontacja wniosków i konkluzji opinii, odniesienie ustalonego stanu faktycznego do każdej konkretnej przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 p.b., jak też ewentualne wykluczenie, na podstawie konkretnych okoliczności sprawy nawiązujących do stanu technicznego budynku, dopuszczalności orzekania na podstawie art. 67 p.b.). Dopiero tak przeprowadzone postępowanie umożliwi Sądowi ocenę, czy istniały podstawy do wydania decyzji umarzającej postępowanie, czy też jednak należało nakazać rozbiórkę lub wykonanie obowiązków mających przywrócić budynek do stanu niezagrażającego wskazanym w ustawie dobrom chronionym (bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ochrona środowiska). Powyższą ocenę i jej uzasadnienie, sporządzone w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organy zamieszczą w uzasadnieniach wydanych decyzji spełniających wymagania art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., w tym zasądzono od organu wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz uiszczoną opłatę skarbową.