Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1165/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1029/18 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezależne pobrane i zwrotu świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1029/18, po rozpoznaniu skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia wychowawczego - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Na wniosek skarżącej Prezydent Miasta L., uznając, że zostały wypełnione kryteria określone w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm. - dalej jako: ustawa) orzekł o przyznaniu stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko B. K., w wysokości po 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W dniu 19 października 2017 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w L. wpłynęło zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z firmy A. Sp. z o.o. Sp.k. z dnia 11 października 2017 r., z treści którego wynika, że strona była zatrudniona w spółce na podstawie umowy zlecenia w okresie od 28 listopada 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie A. Sp. z o.o. Sp.k. z dnia 11 października 2017 r., które wskazuje, że strona była zatrudniona na umowę zlecenie w okresie od 6 grudnia 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r.

Prezydent Miasta L., po zapoznaniu się z ww. dokumentami uznał, że zaszły podstawy do ponownego przeliczenia dochodu strony. W następstwie, decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko B. K. w wysokości 500,00 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. oraz o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z ustawowymi odsetkami.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zapisy art. 2 pkt 19 i 20, art. 7, art. 18 ust. 6, art. 25, art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy, Kolegium uznało, że podjęcie przez stronę zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w firmie A. od 28 listopada 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. oraz w firmie A. od 6 grudnia 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. daje podstawę do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego i ponownego przeliczenia dochodu rodziny. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie uwzględniono dochód uzyskany strony za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości 1503,50 zł, jako dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. oraz za miesiąc styczeń 2017 r. w wysokości 356,49 zł, jako dochodu uzyskanego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. Ponownie przeliczając dochód na osobę w rodzinie strony w okresie od stycznia 2017 r. do sierpnia 2017 r. organ wyliczył kwotę 1330,00 zł, która przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W następstwie powyższego oraz z uwagi na zapis art. 18 ust. 6 ustawy, organ stwierdził, że świadczenie wychowawcze nie przysługuje stronie od dnia 1 stycznia 2017 r. Organ uwzględnił także, że zarówno w firmie A. jak i A. strona była zatrudniona do 31 sierpnia 2017 r. Mając zatem na uwadze zapis art. 18 ust. 5 ustawy dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu utraconego. Wyliczył, że dochód na osobę w rodzinie w okresie od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r. wyniósł 400 zł i nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W następstwie organ ustalił, że stronie ponownie przysługuje świadczenie od 1 września 2017 r.

A. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: P.p.s.a.). Sąd I instancji podzielił ocenę organów administracji publicznej, że powzięcie informacji o dochodzie uzyskiwanym przez stronę w okresie na jaki przyznane zostało świadczenie wychowawcze obligowało organ do ponownego przeliczenia dochodu rodziny strony. Jednakże Sąd stanął na stanowisku, że organy dokonały tegoż przeliczenia w sposób nieprawidłowy. WSA wskazał, że organy zakwalifikowały dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu opisanych umów zlecenia jako dochód uzyskany, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu I instancji, z zapisu art. 7 ust. 3 ustawy wywieść należy, iż dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny. Podstawową przesłanką do przyznania świadczeń wychowawczych jest bowiem spełnienie kryterium dochodowego rozumianego jako przeciętny miesięczny dochód uzyskany w skali roku kalendarzowego. Jednocześnie przyjmuje się, że zasada ta ma również zastosowanie w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc dochód ten również należy liczyć w stosunku rocznym. W innym wypadku jednorazowe doliczenie kwoty dochodu uzyskanego w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia, decydowałoby w sposób znaczący o przyznaniu takiego świadczenia i pozbawiałoby wsparcia rodzinę o stosunkowo niskich dochodach. Praktyka taka stałaby w sprzeczności z art. 71 Konstytucji RP. Tymczasem organy ponownie przeliczając dochód rodziny skarżącej doliczyły dochód strony uzyskany za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości 1503,50 zł, jako dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. oraz za miesiąc styczeń 2017 r. w wysokości 356,49 zł, jako dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. Organy ograniczyły się do analizy dochodu uzyskanego w ww. dwóch miesiącach, a zdaniem Sądu I instancji, okresem, który powinny brać pod uwagę jest okres od miesiąca po uzyskaniu dochodu do końca okresu świadczeniowego. Zatem dochód uzyskany z umów zlecenia winien być podzielony w stosunku miesięcznym przez ww. okres, a nie doliczony tak, jak gdyby był osiągany co miesiąc. Dodatkowo organy winny rozważyć i mieć na uwadze kwestię występowania owych dochodów w okresie na jaki przyznano świadczenie w kontekście sformułowania ustawowego "jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia". Sąd I instancji zgodził się ze skarżącą, że dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu ma być uzyskiwany w kolejnych okresach i musi mieć charakter ciągły, aby mogło to mieć wpływ na zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego. Zdaniem Sądu I instancji, dostrzec bowiem trzeba, iż w- przypadku umowy zlecenia dochód może mieć charakter zmienny, co za tym jednorazowa zmiana sytuacji dochodowej w całym okresie na jaki została zawarta umowa nie powinna pociągać za sobą negatywnych następstw dla uprawnionej. Głównym celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym związanych z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Oznacza to, że podstawowym obowiązkiem organów stosujących przepisy tej ustawy jest poszukiwanie takiej wykładni przepisów, która w jak najpełniejszy sposób wpisze się w realizację tego celu i w możliwie najbardziej adekwatny sposób będzie odzwierciedlała aktualny poziom dochodów osoby wnioskującej i członków jej rodziny. Z art. 7 ust. 3 ustawy wynika wprost, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, albowiem doliczeniu podlega dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty. Tak więc dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpływa na prawo doświadczeń wychowawczych, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania. Z tych wszystkich względów Sąd I instancji doszedł do przekonania, że celowe jest uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście wystąpienia przesłanek określonych w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy. WSA wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracyjny zastosuje się do powyższej oceny prawnej, przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanki zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie. Organ podda pod rozwagę dane wynikające z dokumentów przesłanych przez Centrum Świadczeń Socjalnych w zestawieniu z dokumentami przedłożonymi przez stronę. W przypadku rozbieżności w wysokości wskazywanych dochodów poczyni kroki celem jednoznacznego wyjaśnienia ich wysokości. Przede wszystkim zaś argumenty swego rozstrzygnięcia, sposób wyliczenia dochodu rodziny strony, którego wynik ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, poszczególne elementy równania przedstawi w sposób umożliwiający stronie samodzielną weryfikację.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku – o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego,

2) art. 2 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustala się dochód w rodzinie poprzez doliczenie dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu do dochodu za rok poprzedzający, i podzielenie tak otrzymanej całkowitej kwoty przez 12 miesięcy oraz przez liczbę członków rodziny,

3) art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, polegająca na przyjęciu, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód w rodzinie ustala się poprzez doliczenie dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu do dochodu za rok poprzedzający, i podzielenie tak otrzymanej całkowitej kwoty przez 12 miesięcy oraz przez liczbę członków rodziny w sytuacji, gdy z wykładni literalnej tego przepisu wynika wniosek odmienny nakazujący jednorazowe powiększenie dochodu o kwotę dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu pod warunkiem jedynie, iż dochód ten uzyskiwany jest przez cały weryfikowany okres,

4) art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię, bowiem przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zakresie w jakim ustanawiają zasady obliczania dochodu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego poprzez jego jednorazowe powiększenie o kwotę dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie naruszają konstytucyjnego prawa rodziny do szczególnej pomocy państwa;

II. naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm prawa materialnego,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, zaś istota sprowadza się do wykładni norm prawa materialnego,

3) art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, brak oceny zebranego materiału dowodowego oraz brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik A. K. wniósł o jej oddalenie oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, gdyż zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Częściowo zasadne okazały się te zarzuty skargi kasacyjnej, które kwestionują dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela bowiem stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że dochód uzyskany przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny.

Przepis art. 7 ust. 3 ustawy (obowiązujący do dnia 30 czerwca 2019 r. i mający zastosowanie w sprawie) stanowił, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Trafnie zauważa skarżący kasacyjnie organ, że art. 7 ust. 3 ustawy, nie przewidywał liczenia dochodu rodziny w sposób wskazany przez Sąd I instancji, czyli przez doliczenie dochodu uzyskanego przez członka rodziny po roku kalendarzowym do dochodu za rok poprzedzający i podzielenie uzyskanej kwoty przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. Taka interpretacja jest niezgodna z jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treścią art. 7 ust. 3 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy należy powiększyć o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Ustalając natomiast wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, należy ustalić dochód każdego z członków rodziny, następnie dochody te zsumować i podzielić przez liczbę osób w rodzinie (v. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2447/14, tak również na gruncie analogicznych przepisów orzekł NSA w wyrokach z dnia: 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3/16, z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/14).

W tym zakresie nie można zatem odmówić zasadności postawionym w skardze kasacyjnej zarzutom naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 ustawy – samodzielnie, jak i w związku z art. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zarzuty te nie mogły jednak odnieść zamierzonego skutku, ponieważ kwestionowane w nich stanowisko Sądu I instancji nie miało zasadniczego wpływu na prawidłowość zaskarżonego wyroku. Dokonując wykładni art. 7 ust. 3 ustawy, Sąd ten trafnie bowiem zwrócił uwagę na końcowe sformułowanie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Dla zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy bowiem samo uzyskanie dochodu po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, lecz konieczne jest, by dochód ten był uzyskiwany w dacie ustalania, weryfikowania prawa do świadczenia wychowawczego. Ustawodawca zakłada doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Przyjęta przez ustawodawcę zasada kontynuacji eliminuje zatem możliwość powiększenia dochodu o dochód uzyskany w przypadku, gdy nie jest on już uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Sytuacja wydaje się być jasna, jeżeli dany członek rodziny uzyskuje stałe dochody. Z tego względu ten dochód uzyskiwany w kolejnych miesiącach jest dochodem uzyskiwanym w dniu ustalenia prawa do świadczeń. Odmiennie jednak kształtuje się ona, gdy członek rodziny uzyskuje w różnych miesiącach różne kwoty dochodu. Przyjęcie dochodu z miesiąca po uzyskaniu dochodu, gdy dochody są zmiennej wysokości może spowodować, że zostanie przyjęty dochód nieadekwatny do sytuacji finansowej rodziny. W tym względzie Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na brak wystarczających ustaleń w zakresie faktycznych przeobrażeń w strukturze dochodów rodziny związanych z zatrudnieniem skarżącej. Ponownie przeliczając dochód rodziny organy doliczyły dochód skarżącej uzyskany za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości 1503,50 zł, jako dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. oraz za miesiąc styczeń 2017 r. w wysokości 356,49 zł jako dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu w spółce A. W aktach sprawy istotnie znajdują się dokumenty potwierdzające, że skarżąca na podstawie umów zlecenia była zatrudniona w spółce A. od 28 listopada 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. a w Spółce A. od 6 grudnia 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. Organ dysponował jednak zaświadczeniami dotyczącymi wynagrodzenia skarżącej za pracę świadczoną na rzecz ww. podmiotów jedynie za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. Z akt sprawy nie wynika czy dochody skarżącej z tytułu zatrudnienia we wskazanych Spółkach miały charakter stały i powtórzyły się w kolejnych miesiącach. Dane, którymi dysponował organ były więc niewystarczające dla ponownego przeliczenia dochodu za okres od stycznia do sierpnia 2017 r. Należy pamiętać, że istotą przepisu art. 7 ust. 3 ustawy jest "uzyskiwanie dochodu", nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest ponadto warunek tożsamości dochodu "uzyskanego" z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego.

Z tych względów należy przychylić się do poglądu Sądu I instancji, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ było w tym zakresie niepełne. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie nie dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, w związku z czym sprawa nie została należycie rozpatrzona i oceniona, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nieprawidłowe i co najmniej przedwczesne zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy. Przypomnieć należy, że celem szeregu przepisów zawartych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zwłaszcza jej art. 7, jest ustalenie dochodów osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny, uwzględniający dynamikę zmian w tej sferze. Zajęte przez organy administracji stanowisko niepoparte rzetelną analizą dochodów faktycznie uzyskiwanych przez skarżącą z tytułu umów zlecenia, doprowadzić mogło do zgoła odmiennego rezultatu, co słusznie dostrzegł Sąd I instancji.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo częściowo zasadnych zarzutów skargi kasacyjnej, istniały podstawy, aby zarzucić organom administracji naruszenie prawa procesowego i materialnego, które skutkować musiało uchyleniem wydanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a., stąd również zarzut naruszenia tych przepisów nie mógł zostać uwzględniony.

Analogicznie ocenić należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zaskarżony wyrok spełnia wszystkie przesłanki zawarte w tym przepisie a okoliczność, że – jak wyżej to wyjaśniono – wyrok ten był częściowo błędnie uzasadniony, nie oznacza jeszcze, że nie zawierał on dostatecznie wyjaśnionej podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Uwzględnieniu nie podlegał również zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. gdyż wyrażenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku po części innej oceny prawnej niż przez Sąd I instancji w zakresie prawa materialnego powoduje, iż ocena ta będzie wiążąca dla organów, tak jak ocena prawna, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organów będzie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanki zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku i wytycznych Sądu I instancji odnoszących się do zakresu postępowania wyjaśniającego.

Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie wskazał jednak jednostki redakcyjnej art. 1 P.u.s.a., który to przepis zawiera dwa paragrafy. Mając jednak na uwadze treść poszczególnych paragrafów tego przepisu i zarzutów skargi kasacyjnej, chodzi zapewne zarówno o § 1, jak i § 2 tego artykułu. W myśl tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W skardze kasacyjnej jej autor nie twierdzi nawet, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Skarga kasacyjna nie wykazała również, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd I instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Dlatego i ten zarzut nie podlegał uwzględnieniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 P.p.s.a.).