Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 624/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 75j ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w C. nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką M. Ż.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 20 września 2008 r. M. Ż. (zwany dalej skarżącym) przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w C. Uchwałą z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna po dokonaniu analizy testu egzaminacyjnego oraz kart odpowiedzi ustaliła, iż skarżący uzyskał z egzaminu 184 punkty, co przy wynikającym z treści art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze minimum 190 punktów dawało wynik negatywny.

Od powyższej uchwały skarżący – pismem z dnia 5 października 2008 r. - złożył odwołanie zarzucając:

1. naruszenie przepisów art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poprzez przyjęcie, że w teście konkursowym na aplikację, na wszystkie 250 pytań, zawsze można było wybrać z zestawu prawidłową odpowiedź;

2. naruszenie przepisów art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez sformułowanie w treści testu konkursowego kilku pytań z zakresu prawa podatkowego, które to prawo stanowi odrębną gałąź prawa;

3. naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie istotnych okoliczności faktycznych sprawy m.in. przyjęcie, że wszystkie kwestionowane pytania są zgodne z prawem, podczas, gdy sformułowanie tych pytań bądź przyjęte w kluczu odpowiedzi są wadliwe;

4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez zinterpretowanie wszystkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego;

5. błędne i niejednoznaczne sformułowanie pytań, bądź budzące poważne wątpliwości w doktrynie i judykaturze;

6. zawarcie w kluczu odpowiedzi niezgodnych z obowiązującym w dniu 20 września 2008 r. stanem prawnym;

7. niezgodność przepisu art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze z przepisami art. 2 i art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na to, iż przepis art. 75a ust. 3 powołanej ustawy, określający zakres materiału obowiązującego na egzaminie konkursowym, został określony w sposób nieprecyzyjny, niejasny, niezrozumiały dla adresata, co powoduje, że przepis ten narusza zasady zaufania do państwa i stanowionego prawa, a nadto nie spełnia wymogu respektowania zasad poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji).

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wniósł o stwierdzenie, że udzielone odpowiedzi na pytania nr 12, 82, 87, 95, 109, 115, 130, 132, 139, 186, 202, 203, 208, 212, 214, 216, 248 są prawidłowe w rozumieniu ustawy Prawo o adwokaturze. Podkreślił, iż w jego ocenie błędnie zostały wskazane jako prawidłowe odpowiedzi na pytania nr 82, 95, 109 i 132 oraz, że wystąpił błąd w pytaniu nr 248. Ponadto skarżący wniósł o ustalenie, że pytania nr 130, 132, 198, 202, 203, 208, 212, 214, i 216 były zbyt szczegółowe, a pytania odnoszące się do prawa dewizowego wykraczały poza zakres gałęzi prawa wymieniony w przepisie art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze. Wobec powyższego wnioskował o przyznanie punktu za odpowiedź na każde z wymienionych pytań, a także o uznanie, iż pytania nr 12, 87, 115 i 186 były niejednoznaczne, a odpowiedzi na te pytania nie wynikały z aktów prawnych.

Powyższe zdaniem skarżącego nakazywało uznać, iż udzielił pozytywnej odpowiedzi na co najmniej 195 pytań, co w konsekwencji ustalało pozytywny wynik z egzaminu.

Uzasadniając stanowisko wyrażone w treści odwołania skarżący każdorazowo przytaczał treść zakwestionowanych pytań szczegółowo opisując nieprawidłowości, jakie jego zdaniem, znalazły się w treści testu egzaminacyjnego.

Wskazując na treść pytania nr 82 dotyczącego formy prawnej umowy najmu nieruchomości lub pomieszczenia zawartej na czas dłuższy niż rok, skarżący przywołując treść art. 660 kc, oraz zgromadzone w tym zakresie piśmiennictwo podkreślił, iż w jego ocenie żadna z trzech opracowanych przez Komisję Egzaminacyjną odpowiedzi nie może zostać uznana za prawidłową. Jak podkreślił z treści art. 660 kc wynika, iż umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. Forma dla celów dowodowych to forma ad probationem. Cytowany powyżej przepis stanowi, iż w razie niezachowania formy pisemnej umowa będzie poczytana za zawartą nie na czas oznaczony, jak chciały tego strony, ale na czas nieoznaczony, a zatem jest to forma zastrzeżona ad eventum niewymieniona wśród sugerowanych odpowiedzi.

Przywołując treść pytania nr 109, 95 i 87 skarżący zasugerował, iż w powyższych przypadkach odpowiedź na zadane pytania nie wynikała wprost z przepisów ustawy, a kształtowana jest orzecznictwem Sądu Najwyższego jak i poglądami doktryny. Przepisy regulujące kwestie zawarte w treści wskazanych pytań nie stwierdzają bowiem jednoznacznie, aby warunkiem koniecznym do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej było złożenie przez stronę wniosku o uzasadnienie, czy też w jakich sytuacjach Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej. Podobnie sugerowana przez Komisję jako prawidłowa odpowiedź C na pytanie 87 dotyczące uprawnienia najemcy do wystąpienia z powództwem eksmisyjnym przeciwko osobie, która zajęła lokal mieszkalny bez tytułu prawnego wynika dopiero z poglądów doktryny a nie wprost z treści art. 690 kc w zw. z art. 222 § 1 kc.

Analizując treść pytania nr 12 oraz 115 skarżący zwrócił uwagę na okoliczność, iż zagadnienia objęte ich zakresem budzą poważne kontrowersje w doktrynie. Skarżący nadmienił, iż problem dotyczy m. in. kwestii, czy czyn z art. 193 kk winien być ścigany z urzędu czy też na wniosek pokrzywdzonego oraz czy zakaz zmiany powództwa w postępowaniu uproszczonym jest bezwzględny.

Odnosząc się do treści pytań nr 132 oraz 139 skarżący podkreślił, iż jego zdaniem wskazane w kluczu odpowiedzi na powyższe pytania są błędne. Uzasadniając swoje stanowisko nadmienił, iż w jego ocenie wskazana w kluczu, jako prawidłowa odpowiedź A na pytanie nr 132 nie pokrywa się w istocie z żadnym z trzech sposobów prywatyzacji bezpośredniej określonych w przepisie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji. Podobnie w pytaniu nr 139 dotyczącym wyłączenia wspólnika ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z treści art. 266 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych wynika jednoznacznie fakultatywny charakter rozstrzygnięcia sądu w ww. zakresie a nie obligatoryjny, na co wskazuje odpowiedź A ujawniona w kluczu jako prawidłowa.

Omawiając pytanie nr 186 dotyczące charakteru postępowania prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego skarżący wskazując na treść art. 127 § 3 kpa nadmienił, iż w jego ocenie określona w kluczu jako prawidłowa odpowiedź A (jednoinstancyjne) stoi w sprzeczności z przewidzianą w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Analizują pytanie nr 248 skarżący uznał, iż zostało ono błędnie sformułowane, bowiem w treści przepisu art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich ustawodawca określając organ uprawniony do powołania zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich użył określenia "może powołać" a nie jak to uczyniła Komisja "powołuje" co automatycznie przesądza o obligatoryjności, a nie uprawnieniu do powołania zastępców.

Odnosząc się do pytań o nr 130, 208, 212, 214 i 216 z zakresu prawa dewizowego oraz prawa europejskiego skarżący uznając je za zbyt szczegółowe podkreślił, iż w jego ocenie nie zawierały się w zakresie norm prawa wymienionych w treści przepisu art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Podobnie pytania nr 198, 202 i 203 z zakresu prawa podatkowego, stanowiącego odrębną gałąź prawa wychodziły poza zakres materiału obowiązującego w ramach egzaminu konkursowego.

Reasumując skarżący stwierdził, iż w jego odczuciu wiele spośród pytań znajdujących się w teście zostały sformułowane w sposób nieprecyzyjny bądź niejednoznaczny, zawierający duży stopień szczegółowości. Ponadto wiele odpowiedzi spośród zestawu trzech odpowiedzi przypisanych do poszczególnych pytań zostało wadliwie sformułowanych, a w niektórych wypadkach można stwierdzić, iż żadna z odpowiedzi nie była prawidłowa. Powyższe zdaniem skarżącego nie może szkodzić zdającemu, a zakwestionowane pytania winny zostać zaliczone jako prawidłowe (w tym zakresie skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przesądzono m. in., iż pytania egzaminacyjne winny być sformułowane w sposób jednoznaczny oraz, że nie powinny dotyczyć zagadnień prawnych, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji).

Rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, iż przeprowadzona w ramach postępowania analiza całości dokumentacji związanej z egzaminem pozwalała stwierdzić, iż egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U Nr 258, poz. 2164, ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy. Również uchwała Komisji Egzaminacyjnej podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ zaznaczył, iż powtórne sprawdzenie przez organ II instancji karty odpowiedzi skarżącego i przeliczenie punktacji wykazało, że suma punktów określona w uchwale Komisji Egzaminacyjnej - 184 - jest prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutu w myśl którego niektóre pytania egzaminacyjne zamieszczone w teście nie mieściły się w zakresie określonym przez art. 75a ust. 3 ustawy — Prawo o adwokaturze organ nadmienił, iż wskazany przepis określa zakres przedmiotowy egzaminu i stanowi, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu. Organ podkreślił, iż ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w kontekście zakresu przedmiotowego testu egzaminacyjnego, jest dokonywana poprzez odniesienie treści testu do zakresów prawa, wymienionych w art. 75a ust. 3 ustawy. W ocenie organu wszystkie kwestionowane przez skarżącego pytania oparte zostały na przepisach ustaw, które wchodzą w zakres przedmiotowy egzaminu, wskazany w art. 75a ust. 3 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu, że prawo podatkowe nie wchodzi w zakres prawa finansowego, lecz należy do odrębnej gałęzi prawa, organ podkreślił, iż ustawa Prawo o adwokaturze nie posługuje się pojęciem gałęzi prawa, ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu prawa, m.in. prawa finansowego. Nie negując wypowiedzi doktryny, co do swoistej odrębności prawa podatkowego, organ zaznaczył, iż nie można zapominać, że prawo finansowe reguluje działalność podmiotów publicznych w drodze norm prawno-finansowych. Do tych norm, będących źródłami polskiego prawa finansowego, należą m.in. przepisy Ordynacji podatkowej oraz wskazane w pytaniach ustawy podatkowe.

Niezasadny, zdaniem organu, jest również zarzut skarżącego, dotyczący niezgodności przepisu art. 75a ust. 3 ustawy — Prawo o adwokaturze, z przepisami art. 2 i art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na to, iż przepis art. 75a ust. 3 powołanej ustawy narusza zasady zaufania do państwa i stanowionego prawa, a nadto nie spełnia wymogu respektowania zasad poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji). Organ podkreślił, iż kwestia zgodności art. 75a ustawy — Prawo o adwokaturze z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej była przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. wydanym w sprawie sygn. akt K 6/06 Trybunał orzekł, iż art. 75a cyt. ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, jest zgodny z art. 2 i art. 17 ust. 1 Konstytucji.

Chybiony w ocenie organu jest również zarzut niezgodności art. 75a ustawy — Prawo o adwokaturze z art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 65 Konstytucji stanowi, iż "Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa". Konstytucja daje zatem uprawnienie do określenia w drodze ustawy tych wyjątków. W świetle powyższego, wymogu posiadania określonych kwalifikacji, niezbędnych do należytego wykonywania danego zawodu, w żadnej mierze nie można traktować jako formy naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji (wyrok z 8 listopada 2006 r., sygn. K 30/06, OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 149). Zgodnie z przepisami art. 75a ustawy — Prawo o adwokaturze, egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, z określonych w tym przepisie zakresów prawa. Jednym z wymogów uzyskania wpisu na listę adwokatów i wykonywania zawodu adwokata, jest wymóg posiadania określonych w art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze kwalifikacji — ukończenie aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego. Zatem chybiony jest zarzut dotyczący niezgodności zasad uzyskania tych kwalifikacji z art. 65 ust. 1 Konstytucji.

Bez znaczenia, zdaniem organu, dla oceny prawidłowości zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej pozostaje podniesiony przez skarżącego zarzut, dotyczący pytań egzaminacyjnych o nr 130, 132, 198, 202, 203, 208, 212, 214 i 216, iż były zbyt szczegółowe i wykraczały poza materiał wymagany od studentów prawa w trakcie studiów na kierunku prawo.

Jak podkreślił organ, ustawa Prawo o adwokaturze nie reguluje kwestii odnoszących się do stopnia szczegółowości pytań, a określa jedynie zakres przedmiotowy testu, co oznacza, że taka ocena okoliczność nie może być przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem. Egzamin konkursowy, w którym skarżący uczestniczył, nie jest egzaminem przeprowadzanym na studiach, ale egzaminem, który ma wyłonić kandydatów posiadających wiedzę niezbędną do rozpoczęcia aplikacji. Odnoszenie się przez skarżącego do programu studiów prawniczych jest bezpodstawne, skoro zakres przedmiotowy egzaminu konkursowego określa ustawa. Podobnie, zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niejednoznacznego lub błędnego sformułowania pytań o nr 12, 87, 115, 186 i 248 bądź błędnych odpowiedzi na pytania o nr 82, 95, 109 i 132, w ocenie organu, merytoryczne sprawdzenie pytań testowych wykazało, że wszystkie pytania testowe, w tym również te kwestionowane przez skarżącego, zostały sformułowane jednoznacznie i prawidłowo, zaś wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.

Odnosząc się kolejno do zarzutów błędnego wskazania, jako prawidłowe, odpowiedzi na pytania nr 82, 95, 109 i 132 oraz błędu w pytaniu nr 248, organ odpierając argumentację skarżącego podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 660 kc, "umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę za zawartą na czas nieoznaczony". W powołanym przepisie, dla okresowych umów najmu nieruchomości lub pomieszczeń, zawartych na czas powyżej roku, ustawodawca zastrzegł formę pisemną, nie obarczając jej rygorem nieważności. Powyższe rozwiązanie uzasadnione jest faktem, iż forma pisemna w ogóle warunkuje powołanie takiej umowy, na co wskazuje a contrario art. 660 zd. 2 kc. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że ze zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika zastrzeżenie formy ad eventum i taka odpowiedź — gdyby została wśród propozycji "A", "B" lub "C" zawarta - byłaby także prawidłowa. Jednak, co podkreślił organ, takiej propozycji pytanie nie zawierało, albowiem odnosiło się ono do ogólnej zasady, wynikającej z treści art. 660 kc. zd. 1. W świetle powyższego należało uznać, iż forma pisemna, o jakiej mowa w art. 660 zd. 1 kc, jest formą zastrzeżoną wyłącznie do dowodowych, ograniczonych z kolei regułami wynikającymi z dyspozycji przepisu art. 74 kc, który stanowi: "Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej". Organ dodał ponadto, iż w pytaniu oznaczonym nr 82 nie chodzi o skutki materialnoprawne wywołane brakiem formy pisemnej umowy, lecz o skutki procesowe, na co jednoznacznie wskazuje treść proponowanych odpowiedzi. Zaznaczona przez skarżącego jako prawidłowa odpowiedź B nie mogła zostać uznana za prawidłową bowiem żaden przepis nie przewiduje rygoru nieważności dla umowy najmu w razie jej zawarcia bez zachowania formy pisemnej. Jedyną poprawną odpowiedzią na wskazane pytanie była zatem odpowiedź C, co wynika z powołanego przepisu.

Za chybiony organ uznał również zarzut dotyczący treści pytania nr 95. Organ przyznał, iż w kluczu jako podstawę odpowiedzi wskazano art. 4249 kpc. odnoszący się do postępowania w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, co w żaden sposób nie rzutuje na prawidłowość samego pytania. Prawidłowa odpowiedź C na to pytanie wynika z obowiązujących przepisów prawa, tj. a contrario z art. 3989 § 1 pkt 4 kpc. oraz z art. 3989 § 2 kpc. Organ zaznaczył, iż przytoczenie podstawy prawnej w kluczu odpowiedzi nie jest wymogiem prawidłowości testu, a jedynie stanowi ułatwienie dla zdających w sytuacji, gdy chcą skontrolować prawidłowość udzielonych przez siebie odpowiedzi. W chwili rozwiązywania testu skarżący nie znał treści klucza, a zatem omyłka w nim zawarta nie mogła mieć wpływu na odpowiedź udzieloną przez skarżącego na pytanie nr 95. Dodatkowo organ zaznaczył, iż nie miał racji skarżący utrzymując, iż odpowiedź na kwestionowane pytanie nie wynika w ogóle z przepisów kpc., wynika ona bowiem a contrario z treści art. 3989 § 1 pkt 4 i art. 3989 § 2 kpc, zgodnie z którymi Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli skarga jest oczywiście uzasadniona, a o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym.

Odnosząc się do kolejnego zakwestionowanego pytania, któremu skarżący zarzucił, iż z treści art. 3985 § 1 kpc. nie wynika jednoznacznie, aby warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej było złożenie przez stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z odpisem uzasadnienia, a odpowiedź wskazana w kluczu odpowiedzi wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego (postanowienie z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie sygn. III CSK 66/07), które może stanowić materiał obowiązujący na egzaminie adwokackim czy sędziowskim, a nie na egzaminie konkursowym na aplikację organ uznał, iż wywód w powyższym zakresie zawarty w odwołaniu nie jest trafny. Wbrew twierdzeniom strony organ podkreślił, iż odpowiedź na skarżone pytanie wynika wprost z art. 3985 § 1 kpc, w którym to przepisie ustawodawca wskazał, iż skargę kasacyjną wnosi się "...w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej", a więc w konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, gdyż strona o nie wnosiła lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem siedmiodniowego terminu zakreślonego na zgłoszenie takiego wniosku, to dla strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro ustawodawca wprowadził takie uregulowanie właściwe jedynie w postępowaniu kasacyjnym (w postępowaniu apelacyjnym przewidział natomiast możliwość wniesienia tzw. apelacji wprost, tj. bez konieczności uprzedniego wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia wyroku sądu I instancji — art. 369 §2 kpc), to wadliwie skarżący dopuszcza możliwość zastosowania art. 39821 kpc. W ocenie organu skarżący błędnie rozumie treść art. 387 § 4 kpc, dodanego nowelą z 2 lipca 2004 r., który to przepis dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, gdy skarga kasacyjna wnoszona jest przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich, natomiast ż treści pytania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że chodziło jedynie o możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej wyłącznie przez stronę postępowania, a nie żaden z podmiotów wymienionych w art. 3985 § 2 kpc.

Odnosząc się do zakwestionowanego przez skarżącego pytania nr 87, organ uznał zarzut skarżącego za nieuzasadniony. W ocenie organu przepis art. 690 kc wyraźnie stanowi, że do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Uprawnienia najemcy, między innymi w zakresie żądania eksmisji osoby trzeciej, która samowolnie i bez tytułu prawnego zajęła ten lokal, są praktycznie zrównane z uprawnieniami właściciela lokalu, któremu służy roszczenie windykacyjne na podstawie art. 222 § 1 kc. Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że kwestii tej nie reguluje bezpośrednio kodeks cywilny. Wskazane w kluczu odpowiedzi podstawy prawne (art. 680 i 222 § 1 kc), zdaniem organu, dają jednoznaczną odpowiedź na pytanie testowe nr 87, bez konieczności sięgania do opracowań doktryny.

Odpierając zarzut dotyczący pytania nr 12 organ podkreślił, iż w Kodeksie karnym, przy przestępstwie naruszenia miru domowego, nie zawarto regulacji dotyczącej trybu ścigania, co oznacza, że przestępstwo to, zgodnie z ogólnymi zasadami procesowymi, jest ścigane z urzędu. Określanie trybu ścigania przestępstw, opiera się na analizie przepisu określającego typ przestępstwa oraz na wnioskowaniu z jego treści. Przepis taki zawiera bowiem regulację co do trybu ścigania wówczas tylko, gdy wprowadza wyjątki od reguły oficjalności (wyrażonej w art. 9 kpk), a więc wprowadza regulację trybu ścigania na wniosek lub w trybie prywatno skargowym. W ocenie organu, wystarczy dokonać analizy przepisu art. 193 kk, wykorzystując podstawową wiedzę na temat działania z urzędu, aby prawidłowo odpowiedzieć na pytania nr 12. Dlatego też zarzuty skarżącego, dotyczące kontrowersji w doktrynie, nie zmieniają faktu, iż przestępstwa naruszenia miru domowego jest ścigane z urzędu. Wypowiedzi doktryny wskazują jedynie na to, że istniejące związanie jest nieuzasadnione, lecz nie zawierają twierdzeń, że tryb jest inny. Są to zatem postulaty de lege ferenda, a nie twierdzenia podważające trafność odpowiedzi, wskazanej w kluczu, jako prawidłowa.

Organ uznał również za bezzasadny zarzut sformułowany w oparciu o pytanie nr 115 wskazując, iż przepis art. 5054 kpc. jest przepisem szczególnym i dotyczy tylko postępowania uproszczonego. Przepis ten stanowi, że zmiana powództwa jest niedopuszczalna i nie stosuje się w tym postępowaniu przepisów art. 75 - 85 oraz art. 194 - 196 i art. 198. Odpowiedź na to pytanie wynika wyłącznie z jego treści i była precyzyjna - pytanie i odpowiedź to wprost treść przepisu art. 5054 kpc, a zatem przy znajomości tego przepisu i zasad rządzących postępowaniem uproszczonym nie powinna nasuwać żadnych wątpliwości.

Odpierając zarzut braku precyzyjności jak i nadmiernej szczegółowości przy konstruowaniu pytania nr 132, organ podkreślił, iż jedyną właściwą odpowiedzią na wskazane pytanie jest wskazana w kluczu odpowiedź A bowiem wskazuje jeden z wyszczególnionych w ustawie sposobów prywatyzacji bezpośredniej. Organ zaznaczył, iż w myśl art. 39. ust. 1. pkt 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacja bezpośrednia polega na rozporządzeniu wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego przez:

1. sprzedaż przedsiębiorstwa,

2. wniesienie przedsiębiorstwa do spółki,

3. oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest zasadny zarzut rozbieżności między treścią pytania, a przepisem art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Zgodnie z definicją przedsiębiorstwa zawartą w art. 551 kc, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Majątek przedsiębiorstwa obejmuje składniki majątkowe i niemajątkowe przedsiębiorstwa, a zatem bez wątpienia "sprzedaż majątku przedsiębiorstwa" to "rozporządzenie wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego przez sprzedaż przedsiębiorstwa".

Chybiony, zdaniem organu, jest również zarzut dotyczący nadmiernej szczegółowości powyższego pytania. Pytanie nie miało na celu podanie przez kandydata pełnej definicji ustawowej tej formy prywatyzacji, lecz ustalenie jej istoty, wyrażającej się w przekształceniach własnościowych przedsiębiorstw, bez ich likwidacji.

W przypadku zarzutu dotyczącego pytania nr 139, organ podkreślił dodatkowo, iż skarżący wadliwie przedstawia problem, będący istotą kwestionowanego pytania. Z zestawienia treści pytania oraz trzech proponowanych odpowiedzi jasno wynika, że nie chodzi o to, czy sąd jest zobowiązany orzec o wyłączeniu wspólnika ze spółki z o.o. w sytuacji, gdy takie żądanie zostanie zgłoszone w pozwie (tak jak przedstawia to skarżący), lecz o to, jaki organ o tym decyduje (sąd czy walne zgromadzenie) i jakiego rodzaju orzeczeniem (wyrokiem, postanowieniem czy też podejmując stosowną uchwałę). Organ nadmienił, iż odpowiedź na kwestionowane pytanie wynika wprost z przepisu art. 266 § 1 ksh, gdzie wskazano, iż z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika, sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. Natomiast zgodnie z § 2 wskazanego przepisu, umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z powództwem, także mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W tym przypadku powinni być pozwani wszyscy pozostali wspólnicy. Organ podkreślił, iż oczywistym jest, iż ww. roszczenie musi być rozpoznane w procesie, gdyż tylko w procesie występują pozwani, a zatem uwzględniając powództwo, o wyłączeniu wspólnika ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sąd może to uczynić tylko wyrokiem.

Omawiając zarzut związany z treścią pytania nr 186 organ wskazał, iż zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą - Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia jest jednoinstancyjne. Organ podkreślił, iż wbrew stanowisku skarżącego ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nie ma sporów w kwestii tego, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, od której nie służy odwołanie, jest rozpatrywany w postępowaniu jednoinstancyjnym, czy dwuinstancyjnym. W tym zakresie organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych jak i obszerne piśmiennictwo, z którego, w ocenie organu, wynika jednoznacznie formułowany pogląd o jednoinstancyjnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych.

Analizując zarzut związany z treścią pytania nr 248 organ uznał go za całkowicie bezzasadny. Podkreślił, iż w omawianym przypadku istota pytania sprowadzała się do tego, jaki organ powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Przepis art. 20 ust. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich stanowi: "Na wniosek Rzecznika Marszałek Sejmu może powołać nie więcej niż trzech zastępców Rzecznika, w tym zastępcę do spraw żołnierzy". Nie ulega wątpliwości, iż użyte w przepisie sformułowanie "może powołać" odnosi się do liczby zastępców (może powołać nie więcej niż trzech), a nie oznacza obowiązku, czy uprawnienia do powołania. W ocenie organu, wbrew zarzutowi skarżącego należało uznać, iż pytanie nr 248 sformułowane zostało w sposób precyzyjny i jednoznaczny, gdyż prawidłowa odpowiedź polega na wskazaniu jednego z trzech organów, który zgodnie z brzmieniem przepisu, powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich.

Podobnie w przypadku pytania nr 216, które to skarżący uznał za nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd, organ wypowiedział się co do niezasadności zarzutu strony wskazując, iż w pytaniu wyraźnie zaznaczono, że chodzi o organ ujęty w Traktacie Ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE). W tym zaś traktacie (także według wersji ujętej w Dz. U. Nr 90, poz. 864 z 2004 r.) funkcjonuje według skonsolidowanej wersji dokumentów tylko jedna Rada (art. 7) — bez żadnego doprecyzowania (choć w piśmiennictwie i w doktrynie takie dookreślenia są dodawane — Unii Europejskiej) i na pewno nie jest to Rada Europejska, która funkcjonuje jako organ Unii Europejskiej (od traktatu z Maastricht), a nie organ Wspólnot Europejskich. Skoro pytanie dotyczyło zapisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską to z oczywistych powodów nie mogło chodzić o Radę Europejską.

Reasumując organ stwierdził, iż w sprawie brak jest podstaw do uznania wyniku egzaminu skarżącego za pozytywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując na jej użytek argumentację zawartą w treści odwołania. Podkreślił ponadto, iż w jego ocenie, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji w dużej mierze stanowi potwierdzenie formułowanych przeze niego zastrzeżeń odnośnie poszczególnych pytań. Skarżący zwrócił uwagę na okoliczność, iż Minister Sprawiedliwości wielokrotnie sugerował, iż odpowiedzi na kwestionowane przez stronę pytania wynikają wprost z obowiązujących przepisów prawa. Zdziwienie skarżącego budzi zatem okoliczność, iż odnośnie wielu spośród kwestionowanych przez skarżącego pytań uzasadnienie decyzji oparte jest na przytoczeniu treści orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów literatury prawniczej (pytanie nr 87,109,115, 186, 198, 202 i 203).

Skarżący zaznaczył, iż przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądy doktryny mające świadczyć jakoby prawo podatkowe wchodziło w skład norm prawa finansowego są obecnie w zdecydowanej mniejszości, a nadto poglądy te zostały sformułowane dobrych kilka lat temu. Natomiast przytoczone przez skarżącego poglądy literatury pochodzą w większości z publikacji wydanych w ciągu ostatnich 3 lat.

Obszerną część uzasadnienia skargi skarżący poświęcił kwestii szczegółowości, a co za tym idzie, trudności egzaminu konkursowego na aplikacje adwokacką przeprowadzonego w 2008 r. Podkreślił, iż dowodem na wyjątkowo znaczny stopień trudności testu mogą być liczne publikacje prasowe w Rzeczpospolitej (dodatku Prawo co dnia do tej gazety), wypowiedzi Naczelnej Rady Adwokackiej a przed wszystkim wyniki testu egzaminacyjnego na aplikację adwokacką.

Ponadto, w treści skargi skarżący zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości naruszenie art. 35 i 36 kpa, co jego zdaniem spowodowało przewlekłość postępowania zainicjowanego wniesionym w dniu [...] października 2008 r. odwołaniem od uchwały z dnia 21 września 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko w całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji podkreślając jednocześnie, iż podjęte w sprawie rozstrzygniecie jest w pełni prawidłowe, co czyni skargę M. Ż. bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga, M. Ż. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nie narusza przepisów prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny poszczególnych zarzutów strony skarżącej na wstępie podnieść należy, iż wprawdzie nie jest rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponowne sprawdzanie testu egzaminacyjnego przeprowadzonego w ramach konkursu na aplikację, o tyle trzeba wyraźnie zauważyć, że sąd administracyjny nie może abstrahować w ramach przeprowadzanej kontroli sądowoadministracyjnej od konkretnych zarzutów merytorycznych sformułowanych przez stronę skarżącą w zakresie poszczególnych pytań testowych. W ocenie Sądu przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji nie może ograniczać się wyłącznie do zbadania spełnienia kryteriów formalnych przez Komisję Egzaminacyjną oraz Ministra Sprawiedliwości. Kontrola ta musi odnosić się – zgodnie z aktualną linią orzeczniczą – również do merytorycznych zarzutów skargi stawianych wobec poszczególnych pytań konkursowych, jak również testu, jako całości.

W myśl przepisu art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, egzamin konkursowy polegał na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Pozytywny wynik egzaminu zależał od udzielenia poprawnych odpowiedzi, na co najmniej 190 pytań. Uchwałą z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna po dokonaniu analizy testu egzaminacyjnego oraz kart odpowiedzi ustaliła, iż skarżący uzyskał z egzaminu 184 punkty, co przy wynikającym z treści art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze minimum 190 punktów dawało wynik negatywny.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego stawianych poszczególnym pytaniom testowym należy podzielić je na takie, które polegają na błędnym sformułowaniu pytania, czego konsekwencją winno być uznanie, że właściwa jest odpowiedź zgodna z wyborem dokonanym przez skarżącego (pytania nr 12, 82, 87, 95, 109, 115, 130, 132, 139, 186, 198, 202, 203, 208, 212, 214, 216, 248), wystąpieniu w kluczu błędnej odpowiedzi (pytanie nr 82, 109, 95, 132), sformułowaniu pytania (nr 248) zawierającego błąd rzeczowy oraz sformułowaniu zbyt szczegółowych pytań lub wykraczających poza zakres materiału obowiązującego na egzaminie konkursowym.

Mając na względzie ugruntowane już w dużej mierze orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie spraw dotyczących ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką jaki odbył się w 2008 r., w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy zasadne pozostają jedynie zarzuty skarżącego skierowane wobec pytań nr 82 i 186. W odniesieniu do pozostałych pytań Sąd uznał, iż spełniają wymogi art. 75i ustawy o Prawo adwokaturze.

Pytanie nr 82, dotyczące konsekwencji niedochowania formy pisemnej umowy najmu zawieranej na czas dłuższy niż rok, nie odpowiada wymogowi zawierania trzech odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Żadnej bowiem z podanych odpowiedzi nie można uznać za poprawną. Analiza przepisu art. 660 kc dowodzi, że ewidentnie przewidziana w tym przepisie forma pisemna dla umowy najmu na czas dłuższy niż rok jest formą ad eventum, albowiem w przypadku jej niezachowania umowę poczytuje się za umowę zawartą na czas nieoznaczony. Okoliczność, iż w pytaniu 82 żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa, nie może obciążać skarżącego. Działanie organu naruszyło art. 75 i ust. 1 Prawa o adwokaturze, gdyż w przypadku pytania 82 relacja pytania do podanej w kluczu odpowiedzi nie tworzy zdania prawdziwego w świetle obowiązujących przepisów prawa. Na szczególną staranność w redagowaniu pytań egzaminacyjnych na aplikacje wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r. II GSK 355/07. Według NSA relacja pomiędzy odpowiedzią a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie.

Na kolejne zaskarżone pytanie o numerze 186, w ocenie Sądu, można było udzielić dwóch poprawnych odpowiedzi. Problem w pytaniu nr 186 sprowadza się do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. Przewidziana w art. 127 § 3 kpa instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny oraz orzecznictwa, nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r. II GSK 355/07 wyraźnie wskazał na obowiązek zachowania jak najdalej idącej dbałości przy redagowaniu pytań egzaminacyjnych na aplikacje, w celu eliminowania możliwości udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej. Relacja pomiędzy odpowiedzią, a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie.

Odnosząc się do pozostałych zakwestionowanych przez skarżącego pytań, których wadliwość miałaby polegać na tym, że nie można było na nie udzielić jednej prawidłowej odpowiedzi, że były one zbyt szczegółowe, błędne lub niejednoznaczne należy stwierdzić, że zostały one sformułowane zgodnie z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze. Sąd podziela w całości ocenę prawną poszczególnych zagadnień prawnych dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości. Zakwestionowane przez skarżącego pytania (poza 82 i 186) w pełni spełniają wymogi, o których mowa w ustawie Prawo o adwokaturze. Sformułowane są w sposób jasny, precyzyjny i niebudzacy wątpliwości. Zawierają tylko jedną prawidłową odpowiedź. Wynika ona z przepisu prawa, jego interpretacji poprzez wiedzę uzyskaną w toku studiów. Ta wiedza nie ograniczała się przecież do pamięciowego opanowania poszczególnych ustaw, ale także analizy przepisów prawa, zwłaszcza tych budzących wątpliwości z uwzględnieniem doktryny i orzecznictwa w kwestiach spornych. Lektura przepisów poparta znajomością ogólnych zasad prawa cywilnego, wyniesioną ze studiów prawniczych była wystarczająca dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi na wszystkie zakwestionowane pytania, poza 82 i 186.

Merytoryczna zasadność zarzutów skarżącego dotyczących pytań 82, i 186 pozostaje bez wpływu na wynik całej sprawy, bowiem jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżący z egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu 20 września 2008 r. przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w C. uzyskał ogółem 184 punkty, a zatem nawet po uwzględnieniu punktów za powyższe pytania nie osiągnął liczby punktów koniecznej do uzyskania pozytywnego wyniku tj. 190 punktów.

Minister Sprawiedliwości, wbrew twierdzeniom skarżącego, zebrał i rozpatrzył komplet materiału dowodowego. Podjął wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sposób szczegółowy przeanalizował treść wszystkich pytań i proponowanych na nie odpowiedzi. Ustosunkował się do zarzutów skarżącego. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał argumentację prawną, przytoczył wszystkie przepisy. Wyjaśnił powody, dla których nie uznał błędności pytań. Dowiódł w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowości kwestionowanych pytań(poza 82 i 186).

Odnosząc się do zarzutu skargi - rażącego naruszenia prawa materialnego przez wykroczenie poza zakres materiału obowiązującego na egzaminie konkursowym, określony w art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, Sąd w pełni podzielił argumentację Ministra Sprawiedliwości zawartą w decyzji II instancji.

Należy zgodzić się z tezą, że prawo podatkowe wchodzi w zakres prawa finansowego, zatem sformułowanie pytań dotyczących tej dziedziny było zgodne z art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze.

Ustawa Prawo o adwokaturze nie posługuje się pojęciem "gałęzi prawa", ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu prawa, m.in. prawa finansowego. Prawo podatkowe i dewizowe wchodzą w zakres prawa finansowego. Prawo finansowe jest prawem regulującym działalność finansową podmiotów publicznych w drodze norm prawno finansowych. Do tych norm należą niewątpliwie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa oraz inne ustawy podatkowe. Prawo finansowe reguluje przecież także budżetowy system finansów publicznych, a podatki stanowią instrument zasilania systemu finansów publicznych.

Odnośnie do zarzutu przewlekłości postępowania Sąd stwierdził, że nie ma on związku z treścią rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze z art. 2 i art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy zauważyć, że kontrola i orzekanie o niezgodności przepisów ustaw z Konstytucją RP nie jest możliwa w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Kontrola konstytucyjności ustaw zarezerwowana jest dla Trybunału Konstytucyjnego i jest realizowana w procedurze rozpatrywania pytania prawnego. Nie jest ona zaś kompetencją sądów. Należy w tym miejscu zgodzić się z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt I CK 318/2002, iż art. 178 ust. 1 Konstytucji wyraża normę o charakterze gwarancyjnym, zabezpieczającą podstawową wartość przy wymierzaniu sprawiedliwości, jaką jest niezawisłość sędziego, a nie normę kompetencyjną, upoważniającą sądy do badania konstytucyjności ustaw."

Niezależnie od powyższego, zarzut niezgodności art. 75a ustawy Prawo o adwokaturze z art. 2 i 65 Konstytucji RP należy uznać za chybiony. Kwestia zgodności art. 75a ustawy Prawo o adwokaturze z Konstytucją RP była przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego. Została wprost rozstrzygnięta w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. w sprawie K 6/06.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.