Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 83/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 3-5
journal: Dz.U. 2017 poz 88
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia na automatach do gier APEX nr 172, oraz APEX nr 359, 7019A w lokalu A - mieszczącym się w Ł. przy ul. B 23 - w wysokości 200.000 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 12 kwietnia 2017 r. w lokalu A mieszczącym się w Ł. przy ul. B 23, funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. dokonali kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Ze sporządzonej notatki nr [...] z dnia 13 kwietnia 2017 r. i protokołu oględzin wynika, że w lokalu znajdowały się dwa urządzenia wyglądające jak automaty do gier hazardowych. Urządzenia były włączone i udostępnione dla grających. W celu sprawdzenia czy przedmiotowe urządzenia spełniają przesłanki gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych funkcjonariusze przeprowadzili czynności w drodze eksperymentu przeprowadzonego na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.

1. Przebieg eksperymentu na urządzeniu APEX nr 172.

W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że urządzenie jest automatem do gier hazardowych, który nie został zarejestrowany, eksploatowanym bez koncesji poza kasynem gry. W związku z powyższym automat został zatrzymany. W wyniku eksperymentu stwierdzono:

- urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia,

- gra na urządzeniu zawierała element losowości. Grający nie ma wpływu na wynik gier, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza.

- wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego,

- urządzenie przyjmuje pieniądze.

Urządzający gry nie posiada zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Automat eksploatowany w lokalu nie posiada ważnego świadectwa rejestracji.

2. Przebieg eksperymentu na urządzeniu APEX nr 359, 7019/A

W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że urządzenie jest automatem do gier hazardowych, który nie został zarejestrowany, eksploatowanym bez koncesji poza kasynem gry. W związku z powyższym automat został zatrzymany. W wyniku opisanego eksperymentu stwierdzono, co następuje:

- urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia,

- gra na urządzeniu zawierała element losowości; grający nie ma wpływu na wynik gier, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza.

- wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego,

- urządzenie przyjmuje i wypłaca pieniądze.

Urządzający gry nie posiada zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Automat eksploatowany w lokalu nie posiada ważnego świadectwa rejestracji. Przeprowadzono również oględziny zewnętrzne urządzeń.

W aktach postępowania znajduje się opinia biegłego sądowego dotycząca przeprowadzonej ekspertyzy automatu APEX nr 172. Ekspertyza odbyła się w magazynie depozytowym [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w dniu 7 czerwca 2017 r. Przeprowadził ją mgr inż. Ł. S. - biegły sądowy z zakresu badania automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w P. Celem przeprowadzonej ekspertyzy i wydania opinii było stwierdzenie czy gry prowadzone na badanym automacie są grami w myśl ustawy o grach hazardowych.

W oparciu o uzyskane wyniki badania stwierdzono:

- gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym.

- w grach na automacie można uzyskać wygrane pieniężne; realizacja wypłaty wygranej pieniężnej odbywa się za pomocą urządzenia wypłacającego tzw. hoppera.

- w grach na automacie można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach.

- gry na automacie mają charakter losowy zawierający jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego.

- w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier.

Powyższe stwierdzenia spełniają definicję gier oraz wygranej rzeczowej zawartych w art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016r. poz. 471 ze zm., dalej u.g.h.) i związku z tym powinny podlegać przepisom w/w ustawy.

Reasumując biegły potwierdził, że ustalenia poczynione przez funkcjonariuszy w zakresie ww. automatu są prawidłowe. Funkcjonariusze wykazali, że automaty eksploatowane były w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenia nie posiadały wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz bez nałożenia wymaganych urzędowych zamknięć.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach: 1) APEX NR 172, 2) APEX nr 359, 7019/A - poza kasynem gry, w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ul. B 23, zatrzymanych w dniu 12 kwietnia 2017 r.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy akta sprawy karnej skarbowej o nr [...]

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] nr [...] wymierzył stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia na automatach do gier: APEX nr 172 oraz APEX nr 359, 7019/A, w lokalu A mieszczącym się w Ł. przy ul. B 23 - w wysokości 200.000 zł.

Pełnomocnik strony złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym przedstawił następujące zarzuty:

a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że odpowiedzialność za urządzenie gier na przedmiotowych automatach ponosi strona, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do niej, odwołująca się nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że strona wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h., w sytuacji gdy strona była głównym najemcą lokalu, a podnajmowała go innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,

b) naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 u.g.h. obowiązującej na dzień 12 kwietnia 2017 r., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi strona, podczas gdy lokal był oddany w posiadanie zależne.

W konsekwencji strona wystąpił z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. dopuścił w sprawie jako dowód: umowę najmu lokalu użytkowego zawartą w dniu 31 marca 2017 r. pomiędzy C jako wynajmującym, a D Sp. z o.o. jako najemcą dotyczącą lokalu w Ł. przy ul. B 23 - co było zgodne z wnioskiem strony z dnia 18 marca 2020 r.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia na automatach do gier.

Przytaczając treść art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. oraz art. 89 u.g.h. w brzemieniu od dnia 1 kwietnia 2017 r. (przepis art. 89 ww. ustawy został zmieniony przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz.88), organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przeprowadził wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów.

Wskazał, że strona świadomie, aktywnie brała udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach. Wyjaśnił, że organ pierwszej instancji postanowieniami z dnia 27 marca 2018 r., jak również z dnia 15 marca 2019 r. wystąpił do D.S. z wezwaniem o przedłożenie dokumentów, na podstawie których wstawiono automaty do wynajmowanego lokalu, ale D.S. nie odebrała ww. pism. Dodatkowo w dniu 9 kwietnia 2019 r. pismem nr [...] organ ponownie wystąpił z zapytaniem do strony, która w dniu 30 kwietnia 2019 r. odpowiedziała na zapytanie następująco:

"a) oryginał dokumentów dotyczących podnajmu, wspomnianego lokalu w Ł. przy ul. B numer 23 znajduje się w posiadaniu organu;

b) osobiście nie prowadzę tam żadnej działalności i nie posiadam tytułu prawnego do automatów, o których jest mowa w piśmie;

c) prowadząc działalność dysponuje odpowiednimi oświadczeniami podnajemcy o zachowaniu reguł prawnych i przestrzegania przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie podnajmu;

d) nie byłam obecna w momencie wstawiana automatów, o których jest mowa i nie posiadam na ten temat żadnej wiedzy prawnej.

W przypadku podnajmu lub zwrotu pomieszczenia podnajemca zgodnie z przepisami z 1978 roku musi zachować je w należytym stanie technicznym i niezmienionym przed wynajmem. Wszelkie inne ustalenia handlowe stron stanowią tajemnice transakcji w tym zakresie (...) Umowa w tym zakresie jest w dyspozycji organu."

Pełnomocnik strony składał wnioski dowodowe i podnosił okoliczność "wynajęcia lokalu osobie trzeciej, braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych, pobierania stałego czynszu z tego tytułu, zgodnego z prawem rozliczania pobranego czynszu", a organ zgromadził dokument potwierdzający zawarcie umowy, jednak okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie w szczególności, że D. S. zawierała umowę mimo wyraźnego zakazu w tej kwestii ze strony osoby, która jej lokal udostępniła - vide § 12 umowy z dnia 1 października 2016 r. W umowie tej w takich przypadkach ustalono, że jest to możliwe jedynie po uzyskaniu pisemnej zgody wynajmującego, w przeciwnym przypadku stanowi to podstawę do rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, bez zachowania okresów wypowiedzenia. Okoliczność ta została potwierdzona w trakcie przesłuchania w dniu 9 stycznia 2018 r. przez osobę, która lokal udostępniła. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej z zastosowaniem przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia.

Fakt, iż analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez stronę rezultatów, nie może być powodem kwestionowania rzetelności poczynionych ustaleń przez organy lub zasadności zajmowanego stanowiska w przedmiotowej sprawie. Nie była to pierwsza i jedyna kontrola funkcjonariuszy urzędu celno-skarbowego w lokalu, do którego tytuł prawny posiada D. S., skutkująca stwierdzeniem niezgodności stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych. Strona postępowania zawierała umowy najmu lokali w różnych lokalizacjach na terenie Ł.Następnie w lokalach tych eksploatowane były automaty do gier hazardowych. Niniejsze postępowanie prowadzone wobec D. S. nie jest jedynym. Na dzień wydania niniejszej decyzji System Finansowo-Księgowy ZEFIR 2 w Izbie Administracji Skarbowej w Ł. wykazuje 21 wydanych decyzji wymiarowych.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego. Na ich podstawie przyjmuje się, że urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić - urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki materialne". "Urządzanie" to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu drugiej instancji, wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to przez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry.

Organ odwoławczy stwierdził, iż do trafności podjętego rozstrzygnięcia przekonują również zeznania D. S. do protokołu z dnia 17 czerwca 2019 r. Podkreślił, że pomimo posiadania wiedzy o konsekwencjach prowadzenia tego typu działalności strona wielokrotnie podejmowała decyzję o wstawieniu do wynajmowanych lokali kolejnych automatów do gier, na dużą skalę. Jest to okoliczność szczególnie obciążająca stronę. Strona świadomie podejmowała współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatów powierzchnię. Tym samym strona aktywnie brała udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach.

Mając na uwadze przedstawioną argumentację organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem podanym jako punkt "b" odwołania i przyjął, że lokal był oddany w posiadanie zależne. Kolejną kwestią jest fakt, że gdyby nawet przyjąć, że doszło w sprawie do skutecznego posiadania zależnego strony, to nie wpłynęłoby to na jej sytuację prawną związaną z tym stanem taktycznym, gdyż jak wynika z aktualnego orzecznictwa dla przypisania odpowiedzialności i nałożenia sankcji w trybie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych nie ma znaczenia, czy urządzenie do gier jest własnością posiadacza lokalu, czy jest ono przedmiotem dzierżawy, czy też prawa do niego przysługują podmiotowi trzeciemu. Dla nałożenia kary wystarczające jest bowiem, by automat do gier znajdował się w danym lokalu (vide wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 460/19).

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż przeprowadzono eksperymenty na automatach, a biegłemu zlecono przeprowadzenie badań automatu APEX NR 172.1.

Eksperyment na urządzeniu APEX nr 172 potwierdził, że urządzenie jest automatem do gier hazardowych, który nie został zarejestrowany, eksploatowanym bez koncesji poza kasynem gry. W związku z powyższym automat został zatrzymany. W wyniku eksperymentu stwierdzono:

- urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia,

- gra na urządzeniu zawierała element losowości; grający nie ma wpływu na wynik gier, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza.

- wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego,

- urządzenie przyjmuje pieniądze.

Urządzający gry nie posiada zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Automat eksploatowany w lokalu nie posiada ważnego świadectwa rejestracji.

W wyniku przeprowadzonego eksperymentu na urządzeniu APEX nr 359, 7019/A stwierdzono, że urządzenie jest automatem do gier hazardowych, który nie został zarejestrowany, eksploatowanym bez koncesji poza kasynem gry. W związku z powyższym automat został zatrzymany.

W wyniku opisanego eksperymentu stwierdzono, co następuje:

- urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia,

- gra na urządzeniu zawierała element losowości; grający nie ma wpływu na wynik gier, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza.

- wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego,

- urządzenie przyjmuje i wypłaca pieniądze.

Urządzający gry nie posiada zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Automat eksploatowany w lokalu nie posiada ważnego świadectwa rejestracji.

Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła D.S., reprezentowana przez adwokata, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą, ;

2) naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegającym w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

3) naruszeniu art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sposób wszechstronny i wyczerpujący,

4) naruszenie art. 107 § 3 i art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu pierwszej instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów, na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia,

5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu A znajdującego się w Ł. przy ul. B 23, a tym samym, iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 kc, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,

6) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma D, prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli, podczas gdy lokal był przedmiotem dalszej umowy podnajmu, a faktycznym posiadaczem lokalu była spółka D

7) naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca,

8) naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny, podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie D

9) naruszenie prawa materialnego tj. art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 ww. ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ww. ustawy.

10) naruszenie art. 190 i 191 O.p. poprzez brak powiadomienia skarżącej o przeprowadzanych oględzinach lokalu i automatów, eksperymentach czy przesłuchania świadków prowadzące do pozbawienia strony możliwości obrony, jak również bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88). W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w nowym brzmieniu, a decyzje zarówno organu I, jak i II instancji wydane zostały po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych, która znacząco zmieniła brzmienie art. 89 ustawy, a w szczególności wysokość kar pieniężnych. Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2012 r., sygn. II GSK 1354/11, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w art. 89 ustawy. Co do zasady więc w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w tej kwestii w przepisach przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej ale trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów ustawy zakończyło się w dniu kontroli, tj. w dniu 12 kwietnia 2017 r. Zasadne więc było stanowisko, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r., a więc obowiązywały w dacie stwierdzonego naruszenia. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, oraz że wysokość tej kary wynosi 100 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1a ustawy).

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 5 ustawy grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Z art. 3 ustawy wynika natomiast, że urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2. Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 ustawy urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Ustawa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) określa kasyno gry jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk.

Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 ustawy nie jest konieczne nawiązywanie wprost do art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy. Jakkolwiek bowiem przepis określający obowiązek dla urządzającego grę pozostaje w związku z przepisem określającym sankcję za jego naruszenie, to jednak art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego, podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia w postępowaniu prowadzonym przez właściwe organy wskazanej odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest zatem ustalenie, czy gry prowadzone poza kasynem spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 ustawy, a nie rozstrzyganie o obowiązku wynikającym z art. 6 ust. 1 lub art. 14 ust. 1 ustawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze niniejsza sprawa jest kolejną sprawą toczącą się w tutejszym sądzie, której przedmiotem jest wymierzenie D. S. kary pieniężnej za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automatach do gier. Dotychczas w tutejszym sądzie toczyło się lub toczy się 17 spraw ze skargi D. S. na decyzje organów podatkowych o wymierzeniu jej kar pieniężnych za nielegalne urządzanie gier hazardowych (sygnatury spraw: III SA/Łd 736/19, 759/19, 789/19, 945/19, 12/20, 13/20, 24/20, 104/20, 338/20, 347/20, 587/20, 588/20, 1094/20, 83/21, 188/21, 288/21, 444/21). Prawie wszystkie sprawy zostały już zakończone i wydano w nich wyroki oddalające skargi (jednie w sprawach III SA/Łd 338/20 i 347/20 skargi odrzucono z uwagi na nieuzupełnienie braków fiskalnych i formalnych skarg). Nie są to jednak wszystkie sprawy w których D. S. wymierzono kary pieniężne za nielegalne urządzanie gier hazardowych. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotychczas wydano 21 decyzji o wymierzeniu skarżącej kar pieniężnych o których mowa w art.89 ust.1 u.g.h. Jest zatem bardzo prawdopodobne, że do tutejszego sądu wpłyną kolejne skargi D.S.Analiza uzasadnień wymienionych wyroków wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gdy hazardowe w różnych lokalach na terenie całej Ł. (między innymi w lokalach przy ul. B 23, przy ul. E 1, przy ul. F 24, przy ul. G 55, przy ul. H 85 i innych). Sposób urządzania gier hazardowych przez skarżącą był w zasadzie prawie identyczny we wszystkich sprawach. D.S. wyszukiwała odpowiednie lokale na terenie Ł. i zawierała umowy ich najmu (dzierżawy) na dłuższy okres czasu. Następnie jako najemca zawierała umowy podnajmu z podmiotami, które wstawiały do tych lokali automaty do gier hazardowych (z reguły były to te same podmioty w tym między innymi spółka D). W ocenie składów orzekających w wymienionych sprawach skarżąca współurządzała w ten sposób nielegalne gry hazardowe czerpiąc z tego korzyści finansowe.

Dodać należy, że D.S. wielokrotnie urządzała gry hazardowe w jednym punkcie. Mimo, że kontrola organów podatkowych ujawniała nielegalne gry hazardowe w konkretnym punkcie i zatrzymywała automaty do gier, kolejna kontrola w tym samym lokalu po pewnym czasie stwierdzała ponownie urządzanie gier hazardowych na nowych automatach. Ponownie zatrzymywano automaty do gier zaś kolejna kontrola ujawniała nowe automaty do gier. Sytuacja taka powtarzała się po kilka razy w tym samym lokalu. Dowodzi to, że skarżąca nie przejmowała się kontrolami organów podatkowych i wszczynanymi postępowaniami w sprawie wymierzenia kar pieniężnych lecz doprowadzała do wstawiania kolejnych automatów do tego samego lokalu a tym samym ponownie współurządzała nielegalne gry hazardowe.

Sytuacja taka miała miejsce między innymi w lokalu "A" przy ul. B 23, w którym zatrzymano automaty do gier w niniejszej sprawie. W lokalu tym pierwsza kontrola miała miejsce w dniu 14 września 2015r. w czasie której ujawniono 2 automaty do gier hazardowych. Zostały one zatrzymane i wszczęto postępowanie w sprawie wymierzenia kary, o której mowa w art.89 ust.1 u.g.h. (sprawa o sygnaturze III SA/Łd 12/20). Kolejna kontrola w tym lokalu miała miejsce w dniu 24 sierpnia 2015r. w czasie której zatrzymano 2 nowe automaty do gier ( sprawa o sygnaturze III SA/Łd 759/19). Następna kontrola w tym lokalu miała miejsce w dniu 6 października 2015r. i zatrzymano 3 nowe automaty do gier ( sprawa o sygnaturze III SA/Łd 13/20). Kolejna kontrola w tym punkcie nastąpiła 15 listopada 2016r. i zatrzymano 3 nowe automaty do gier (sprawa o sygnaturze III SA/Łd 789/19). Kolejna kontrola miała miejsce w dniu 12 kwietnia 2017r. i zatrzymano 2 nowe automaty do gier (sprawa objęta niniejszym postępowaniem). Wymienione okoliczności wskazują, że w lokalu przy ul. B 23 w okresie półtora roku przeprowadzono 5 kontroli i za każdym razem stwierdzono urządzanie nielegalnych gier hazardowych na nowych automatach do gier.

Analiza uzasadnień wyroków wydanych w tutejszym sądzie ze skargi D. S. wskazuje, że skarżąca uczestniczyła w stałym procederze jakim było urządzanie nielegalnych gier hazardowych w szeregu miejscach na terenie Ł. Z procederu tego uczyniła sobie stałe źródło dochodu nie przejmując się przeprowadzonymi kontrolami organów podatkowych ani wymierzanymi jej karami pieniężnymi. Świadczy to o jej lekceważącym stosunku do obowiązku przestrzegania porządku prawnego i wyjątkowej uporczywości w naruszaniu tego obowiązku. Wymienione okoliczności nie mają oczywiście wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji lecz należy wziąć je pod uwagę w kontekście wersji skarżącej przedstawionej w niniejszej sprawie , że zajmowała się ona jedynie wynajmowaniem lokali i nie wiedziała czym się zajmuje podnajemca (spółka D). O tym jaki był rzeczywisty cel i zamiar skarżącej w wyszukiwaniu lokalów na terenie Ł. a następnie udostępnianiu ich podnajemcom dla wstawiania do nich automatów do gier hazardowych, świadczą uzasadnienia kilkunastu wyroków wydanych w tutejszym sądzie.

Analiza uzasadnień wymienionych wyroków wskazuje nadto na jeszcze element a mianowicie taki, że przy kolejnych kontrolach lokali, w których urządzano gry hazardowe ujawniono, iż ograniczono do minimum treść zawieranych umów podnajmu eliminując z nich obowiązki stron umowy tak aby nie można było ich dokładnie określić. Umowy te były coraz bardziej lakoniczne i ogólnikowe. Zmieniano także sposób funkcjonowania punktów urządzania nielegalnych gier hazardowych eliminując obecność w nich osób działających w imieniu urządzających gry hazardowe. Podczas kontroli lokalu "A" przy ul. B 23 w dniu 12 kwietnia 2017r. nie było żadnej osoby obsługującej ten punkt. Powyższe okoliczności świadczą, że urządzający nielegalne gry hazardowe starali się wyeliminować jakiekolwiek fakty, które mogłyby świadczyć o ich odpowiedzialności za urządzanie nielegalnych gier. Również i to należy mieć na uwadze przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 12 kwietnia 2017r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno – Skarbowego w Ł. przeprowadzili kontrolę w lokalu (kiosku) "A" przy ul. B 23 w Ł. W wyniku kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdowały się dwa urządzenia do gier o nazwach Apex nr 172 oraz Apex nr 359,7019/A. Gry na wymienionych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu art.2 ust.3 i 5 u.g.h. Wskazują na to wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz opinia biegłego Ł. S. W wyniku eksperymentu oraz badań przez biegłego stwierdzono, że urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. Gry na automatach zawierają element losowości. Grający nie ma wpływu na wynik gry, a jego zdolności percepcji i sprawności nie dają gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na ten wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decyduje mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Urządzenia służą do gier o wygrane pieniężne. W ocenie sądu organy celne trafnie uznały, że gry na dwóch wymienionych automatach spełniają przesłanki określone w przepisie art.2 ust.3 i 5 u.g.h.

Z przepisu art.89 ust.1 pkt.2 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.

W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że D. S. współurządzała gry na automatach w lokalu "A" przy ul. B 23. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 1 października 2016r. D. S. zawarła umowę najmu terenu o powierzchni 12,5 m2 przy ul. B 23 z PINB spółką cywilną w Ł. jako wynajmującą. Na podstawie tej umowy skarżąca stała się najemcą tego terenu w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej przy czym nie mogła wykorzystywać tego terenu w innym celu bez pisemnej zgody wynajmującego. Umowę zawarto na czas nieoznaczony zaś czynsz określono na kwotę 1300 zł miesięcznie. Posiadając tytuł prawny do terenu przy ul. B 23 w dniu 31 marca 2017r. skarżąca zawarła umowę najmu lokalu przy ul. B 23 z D spółka z o.o. w G. Na podstawie tej umowy lokal miał służyć do prowadzenia w nim działalności gospodarczej zaś czynsz określono na kwotę 2200 zł miesięcznie.

Wymienione zachowanie D. S. można określić jako zorganizowanie lokalu dla wstawienia w nim automatów do gier hazardowych . Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa fatycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczającym do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych, itp.

W ocenie sądu organy podatkowe wykazały istnienie przesłanek do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach D. S. wielokrotnie wynajmowała powierzchnie różnych lokali na terenie Ł. pod instalacje automatów do gier co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Podobna sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i organy prawidłowo przyjęły, że wobec D.S. wystąpiły przesłanki jej odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.

Skarżąca, jako dysponent lokalu, zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo jej twierdzeń, iż jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatów, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. D.S. wynajmując teren przy ul B 23 a następnie podnajmując go spółce D celem wstawienia do lokalu automatów do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki, które zapewniły sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatów gier hazardowych.

Dokonana przez organy subsumpcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest zdaniem sądu prawidłowa. Sąd podziela prezentowany już w orzecznictwie pogląd, że "istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnieniu ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach" (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r., II GSK 420/18 i II GSK 429/18).

Należy zaznaczyć, że skarżąca dobrze wiedziała czym zajmuje się spółka D Świadczy o tym fakt, że podczas poprzedniej kontroli w lokalu "A" przy ul. B 23 w dniu 15 listopada 2016r. także zatrzymano 3 automaty do gier tej spółki i wszczęto postepowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. D.S. zawierała także ze spółką D umowy podnajmu różnych lokali w innych miejscach w Ł. (między innymi przy ul. F 24) gdzie następnie organy podatkowe ujawniały urządzanie nielegalnych gier hazardowych. Skarżąca posiadała zatem wiedzę, że spółka D zajmuje się wstawianiem automatów gier i organizowaniem nielegalnych gier hazardowych. Mimo to nie wypowiedziała umowy podnajmu lokalu z tą spółką z dnia 31 marca 2017r.

Jak już był o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach kontrola w dniu 12 kwietnia 2017r. w lokalu przy ul;. B 23 była już piątą kontrolą jaką przeprowadziły organy podatkowe i wszystkie wcześniejsze kontrole stwierdzały urządzanie w tym lokalu nielegalnych gier hazardowych. Mimo, że wcześniej czterokrotnie organy podatkowe ujawniły prowadzenie w spornym lokalu gier hazardowych to skarżąca nie rozwiązała umowy podnajmu ze spółką D lecz dalej ją kontynuowała współurządzając w dalszym ciągu gry hazardowe w tym punkcie.

Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że D. S. współurządzała gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. B 23 jak i w wielu innych punktach na terenie Ł. Świadomie ignorowała ona przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację automatów do gier. Prowadząc działalność gospodarczą świadomie we wcześniejszych i w kolejnych latach udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżąca wielokrotnie już uczestniczyła w zorganizowaniu warunków umożliwiających korzystanie z wstawionych do pozostających w jej dyspozycji lokali automatów, co oznacza, że systematycznie wraz z właścicielami urządzeń urządzała gry hazardowe poza kasynami gry. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu.

W ocenie sądu organy podatkowe trafnie uznały, że D. S. współurządzała gry hazardowe w lokalu "A" przy ul. B 23 nie posiadając koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Spełnione zatem zostały przesłanki wymierzenia jej kary pieniężnej określone w art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h.

Niezależnie od tego należy podnieść, że wobec skarżącej spełnione zostały także przesłanki wymierzenia kary pieniężnej określone w art.89 ust.1 pkt 3 u.g.h. Na podstawie umowy z 1 października 2016r. zawartej z PIUNB spółką cywilną w Ł D.S.stała się bowiem najemcą terenu o powierzchni 12,5 m2 przy ul. B 23. Została zatem posiadaczem zależnym tego terenu w rozumieniu art.336 Kodeksu cywilnego. Odnośnie przesłanki "prowadzenia działalności gastronomicznej, handlowej lub usługowej" w wymienionym lokalu to jak wynika z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przeważająca działalność firmy skarżącej ("C) to wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W związku z czym, w ocenie sądu, należy przyjąć, że w lokalu przy ul. B23 skarżąca realizowała prowadzoną przez siebie działalność usługową w postaci wynajmu tego lokalu i oferowania go klientom. Fakt podnajęcia lokalu spółce D, która wstawiła do lokalu automaty do gier, nie spowodował przeniesienia odpowiedzialności na ten podmiot. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że tak jak posiadacz samoistny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w posiadanie zależne, tak - w drodze analogii do art. 337 k.c. - posiadacz zależny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w dalsze posiadanie zależne (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 1993 r., sygn. akt II CRN 130/03 - Biuletyn SN 1994/1/21). Sąd podziela powyższy pogląd prawny.

Oznacza to, że nie uległa zmianie sytuacja skarżącej po tym jak przekazała lokal w dalsze posiadanie zależne. Analizowany na gruncie niniejszej sprawy przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. mówi o posiadaczu zależnym lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier. Dla przypisania odpowiedzialności i nałożenia sankcji w trybie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. nie ma znaczenia czy automat do gier jest własnością posiadacza lokalu, czy jest ono przedmiotem dzierżawy, czy też prawa do niego przysługują podmiotowi trzeciemu. Dla nałożenia kary wystarczające jest bowiem, by automat do gier znajdował się w danym lokalu.

Na tle posiadania zależnego lokalu w kontekście odpowiedzialności za prowadzenie gier hazardowych poza kasynem, w orzecznictwie sygnalizuje się, że tak jak posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne, tak - w drodze analogii do art. 337 k.c. - posiadacz zależny nie traci swego posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w dalsze posiadanie zależne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 350/19).

Mając na uwadze powyższe rozważania sąd uznał, że wobec skarżącej poza przesłankami z art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h., spełnione zostały także przesłanki wymierzenia kary pieniężnej określone w art.89 ust.1 pkt 3 u.g.h.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż wobec D.S. nie może być wymierzona kara pieniężna gdyż nie była ona właścicielem automatów do gier ani też posiadaczem zależnym lokalu przy ul. B 23 w rozumieniu art.336 Kodeksu cywilnego.

Okoliczność, że skarżąca nie była właścicielem 2 automatów do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż istotne jest jedynie to, że współurządzała ona nielegalne gry hazardowe w spornym lokalu o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Nie można się również zgodzić z tezą skargi, że D.S. nie była posiadaczem zależnym lokalu. Jak wynika bowiem z treści umowy najmu z dnia 1 października 2016r. skarżąca stała się najemcą 12,5 m2 ternu przy ul. B 23 a więc stała się jego posiadaczem zależnym, w rozumieniu art.336 K.c. Posiadania tego nie utraciła wskutek oddania lokalu w dalsze posiadanie zależne spółce D co zostało omówione we wcześniejszej części rozważań. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że D.S. nie może ponosić odpowiedzialności na podstawie art.89 ust.1 u.g.h. gdyż art.6 u.g.h. wskazuje kto może urządzać gry hazardowe i nie ma wśród nich osoby fizycznej.

Przepis art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h. dokładnie określa jakie podmioty podlegają karze pieniężnej w tym między innymi urządzający gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Nie ma przy tym znaczenia jakiego rodzaju jest to podmiot a więc czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna czy też jeszcze inna jednostka. Skoro nielegalne gry hazardowe urządzała osoba fizyczna to podlega ona karze pieniężnej jak każdy inny podmiot. Przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze oznaczałoby, że osoby fizyczne mogłyby urządzać nielegalne gry hazardowe bez żadnych konsekwencji pranych. Sąd nie podzielił takiego poglądu i uznał, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że D.S. nie urządzała gier hazardowych a jedynie wynajęła lokal spółce D i to ta spółka organizowała gry na automatach.

Jeszcze raz należy powtórzyć, że urządzaniem gier hazardowych jest także stworzenie technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatów do gier hazardowych takich jak udostępnienie powierzchni lokali pod zainstalowane automaty, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej czy otwieranie i zamykanie lokali. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca wyszukała odpowiedni teren przy ul. B 23, wynajęła go a następnie podnajęła lokal spółce D celem zainstalowania w nim automatów do nielegalnych gier hazardowych. Wiedziała ona dobrze czym zajmuje się spółka co zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz kilkunastu uzasadnień wyroków tutejszego sądu wskazuje, że D.S.zawodowo trudniła się wyszukiwaniem odpowiednich lokali na terenie Ł., wynajmowaniem ich a następnie ich podnajmowaniem podmiotom wstawiającym do lokali automaty do nielegalnych gier hazardowych. Świadomie przy tym ignorowała obowiązujący porządek prawnym ani nie przejmowała się wszczynanymi postępowaniami administracyjnymi oraz wymierzanymi karami pieniężnymi. Lokal przy ul. B 23 był jednym z elementów procederu jakim zajmowała się skarżąca. Kwestie te zostały omówione we wcześniejszych rozważaniach. Pogląd, że D.S. jedynie wynajęła lokal spółce D i wyłącznie ta spółka organizowała nielegalne gry hazardowe jest nie do zaakceptowania. Pozostaje on w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz treścią kilkunastu wyroków tutejszego sądu w sprawach ze skargi D.S.. Zarzuty skargi w tym, zakresie nie są uzasadnione.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi bezpodstawnego oddalenia wszystkich wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą.

Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej w pismach procesowych z dnia 19 lutego 2020r. i z 18 marca 2020r. złożył wnioski o przeprowadzenie szeregu różnych dowodów. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2020r. organ odwoławczy odmówił ich przeprowadzenia (k.161-162). Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu przedstawioną w uzasadnieniu wymienionego postanowienia. W szczególności trafnie podniesiono, że okoliczności na które miałyby zostać przeprowadzone wnioskowane dowody albo nie mają istotnego znaczeniowa dla rozstrzygnięcia sprawy albo też wynikają z innych dowodów. W ocenie sądu materiał zgromadzony przez organ podatkowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia sprawy. Organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten dał podstawę do uznania, że D.S. współurządzała nielegalne gry hazardowe w lokalu przy ul. B 23. W przekonaniu sądu organy podatkowe nie naruszyły przepisów art.121,122,180 i 191 Ordynacji podatkowej. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że D. S. współurządzała nielegalne gry hazardowe na automatach w lokalu przy ul. B 23 bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Organy administracji trafnie zatem wymierzyły karę pieniężną, o której mowa w art.89 ust.1 pkt 1 u.g.h. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę D. S.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

a.l.