Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 94 par. 1 pkt 5, art. 98 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124g ust. 1,1a,2
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kosztów obrony obwinionego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego W. B. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...], działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), dalej: k.p.k., w związku z art. 124n ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia obrońcy W. B. w zakresie pkt 2 postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...]: (pkt 1) utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, (pkt 2) kosztami postępowania obciążyła Skarb Państwa.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 119 ust. 1 w związku z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, umorzyła – prowadzone przeciwko [...] W. B. – postępowanie dyscyplinarne ze względu na przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Jednocześnie Komisja obciążyła Skarb Państwa kosztami obrony w kwocie 1225,08 zł.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. obrońca obwinionego wniósł o uzupełnienie powyższego postanowienia poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz W. B., oprócz przyznanej kwoty 1225,08 zł, kwoty 3.695 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania dyscyplinarnego.

Pismo to zostało potraktowane przez Komisję I instancji jako zażalenie na powyższe postanowienie i przesłane do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...], uchyliła zaskarżone postanowienie w zakresie dotyczącym kosztów obrony i przekazała sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej do ponownego rozpatrzenia.

Komisja II instancji wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 438 pkt 2 k.p.k., bowiem Komisja I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdziła, że na podstawie art. 632a k.p.k. częścią kosztów postępowania obciąża W. B., mimo iż takiego rozstrzygnięcia nie zawarła w sentencji postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie: (1) kosztami obrony obwinionego, przez ustanowionego obrońcę z wyboru, obciążyła Skarb Państwa w kwocie 1392,00 zł, (2) pozostałą częścią kosztów obrony obwinionego w kwocie 3528,00 zł (wynikającą z wniosku obrońcy z dnia [...] marca 2014 r.) obciążyła W. B., (3) kosztami postępowania obciążyła Skarb Państwa.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, iż przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z zm.), dalej: "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.", stawka kosztów poniesionych na obronę w niniejszej sprawie została określona w następujący sposób: 2 stawki minimalne za obronę podczas pierwszego rozpoznania sprawy przez Komisję Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP - 792,00 zł, 2 x (180 zł + 6 x (180zł x 20 %)) = 792 zł; 1 stawka minimalna za obronę przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym PSP - 420,00 zł; 1 stawka minimalna za obronę podczas drugiego rozpoznania sprawy przez Komisję Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP - 180,00 zł.

W dalszej części uzasadnienia Komisja wskazała, że opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego ustala się biorąc pod uwagę nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia. Komisja wymieniła czynności podejmowane przez obrońcę W. B. przed Komisją Dyscyplinarną I i II instancji. Za czynności te adwokat B. B. przedstawiła dwie faktury VAT: pierwszą nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. - koszt pomocy prawnej udzielonej na rzecz W. B. w sprawie przed Komendantem Miejskim PSP B. - na kwotę 2.460 zł; drugą nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. – koszt pomocy prawnej udzielonej na rzecz W. B. w postępowaniu dyscyplinarnym przed Komisją Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w L. (ponowne rozpoznanie) – na kwotę 2.460 zł.

Komisja wskazała, że pierwsza z ww. faktur nie dotyczy obrony przed Komisją Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w L., a jedynie przed Komendantem Miejskim PSP B.. Nadto zaznaczyła, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 28 września 2002 r., minimalna stawka dla adwokata za pierwsze rozpoznanie sprawy mogła wynieść 396 zł (180 zł + 6x (180 zł x 20%), zaś maksymalna 2.376 zł (396 zł x 6). Odnośnie drugiej faktury Komisja wskazała, że zgodnie z ww. rozporządzeniem, minimalna stawka dla adwokata za ponowne rozpoznanie sprawy mogła wynieść 180 zł, zaś maksymalna 1.080 zł (180 zł x 6). Oznacza to, że kwoty z ww. faktur przewyższają wskazane kwoty maksymalne, określone w rozporządzeniu.

Końcowo Komisja podała, że koszty obrony W. B. zostały poddane weryfikacji również w kontekście art. 632a k.p.k., zgodnie z którym w wyjątkowych przypadkach, w razie umorzenia postępowania oskarżony może ponosić w części koszty procesu. Komisja wskazała, że obwiniony przyczynił się do przewlekłości postępowania poprzez to, że dwukrotnie odraczano termin rozprawy na wniosek złożony przez obrońcę, nadto obrońca nie stawił się na rozprawę w dniu [...] lutego 2014 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] października 2014 r. obrońca W. B. wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt 2 poprzez obciążenie Skarbu Państwa pozostałymi kosztami i zasądzenie na rzecz ww. kwoty 3.528,00 zł tytułem zwrotu rzeczywiście poniesionych kosztów obrony, ewentualnie o uchylenie ww. postanowienia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, iż na gruncie obowiązującego prawa Komisja I instancji nie była upoważniona do badania przesłanek, na podstawie których adwokat określił wysokość kwoty wynagrodzenia pobranego od klienta, ani jakie elementy w jej skład weszły. Adwokata działającego z wyboru, łączy z klientem umowa określająca jego wynagrodzenie, w granicach dopuszczalnej szerokiej autonomii i niedopuszczalnym jest ingerowanie w sferę uprawnień stron takiej umowy.

Ponadto wskazano, iż w niniejszej sprawie wystawione zostały dwie faktury VAT na łączną kwotę 4.920 zł, przy czym obie faktury, wbrew interpretacji Komisji, obejmowały całość postępowania dyscyplinarnego. Na postępowanie to składało się dwukrotne rozpoznanie sprawy przez Komisję I instancji, rozpoznanie sprawy przez Komisję II instancji, a także drugie postępowanie odwoławcze obejmujące zażalenie obrońcy obwinionego z dnia [...] marca 2014 r. Koszty obrony w niniejszej sprawie mieszczą się w sześciokrotności stawek minimalnych, a zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami winny zostać zasądzone w całości zgodnie z wnioskiem.

Obrońca zaznaczyła również, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 632a k.p.k., bowiem przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie w "wyjątkowych sytuacjach" , które należy rozumieć jako zawinione i celowe działanie strony obciążanej – wbrew generalnej regule – kosztami postępowania. Postępowaniu obrońcy i obwinionego nie sposób przypisać winy za czas trwania postępowania, natomiast opieszałość w działaniu zarzucić można Komisji I instancji.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, motywując powołane na wstępie postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., wskazała, że Komisja I instancji trafnie oceniła charakter sprawy oraz wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej rozstrzygnięcia. Szczegółowo bowiem zweryfikowała poszczególne czynności wykonane przez obrońcę obwinionego przed komisjami dyscyplinarnymi obu instancji, do czego była zobowiązana w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie pełnomocnik W. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2014r. sygn. akt [...] w zakresie pkt 2 dotyczącego kosztów obrony, mimo iż postanowienie to w zaskarżonym zakresie wydane zostało z rażącym naruszeniem:

- art. 632 pkt 2 k.p.k. w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., poprzez ingerowanie i weryfikowanie wynagrodzenia rzeczywiście poniesionego przez obwinionego, a tym samym przyznanie wynagrodzenia w kwocie niższej niż wnioskowana – nieodpowiadającej rzeczywistemu nakładowi pracy obrońcy i niższej niż rzeczywiście poniesiona,

- § 2 ust. 2 i § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, nadto o zmianę postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] w zakresie pkt 2 poprzez obciążenie Skarbu Państwa pozostałymi kosztami i zasądzenie na rzecz W. B. kwoty 3.528,00 zł tytułem zwrotu rzeczywiście poniesionych kosztów obrony oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi, na poparcie powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącego przedstawiła szeroką argumentację, która pozostaje zbieżna z zaprezentowaną w zażaleniu z dnia [...] października 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie poniesionych kosztów obrony W. B. w sprawie dyscyplinarnej zakończonej orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.

Na wstępie wskazać należy, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy rozdziału 11 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.), dalej: "u.p.s.p.". W sprawach zaś nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 124n u.p.s.p.). Przepisy k.p.k. mają zatem zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie w zakresie nieuregulowanym odrębnie w u.p.s.p.

Zagadnienie kosztów postępowania dyscyplinarnego zostało uregulowane w art. 124g ust. 1 u.p.s.p., którego ust. 1 zdanie drugie stanowi, że o kosztach postępowania dyscyplinarnego orzeka komisja dyscyplinarna. Natomiast koszty obrońcy z wyboru ponosi obwiniony. Jednakże, w razie uniewinnienia albo umorzenia postępowania, o kosztach obrony rozstrzyga komisja dyscyplinarna (ust. 1a). Do ustalania kosztów postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach karnych (ust. 2).

W sprawie niniejszej, wobec wydania ww. postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec W. B., komisja dyscyplinarna zobowiązana była rozstrzygnąć o kosztach obrońcy z wyboru, zaś ustalenia tychże kosztów winna dokonać stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), które określa m.in. opłaty za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz stawki minimalne tychże opłat (§ 1 pkt 1 i 2).

Stawki minimalne w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia wymienione zostały w rozdziale 4 ww. rozporządzenia. Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie przepisem § 14 ust. 2 rozporządzenia, stawki minimalne za obronę wynoszą: przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – 180 zł (pkt 2), przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako drugą instancją – 420 zł (pkt 4), przy czym w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż 1 dzień, stawka minimalna ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20% (§ 16 rozporządzenia).

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zwiększenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2). W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. rozstrzygając w przedmiocie kosztów obrońcy z wyboru: (1) kosztami w kwocie 1392,00 zł obciążyła Skarb Państwa, (2) pozostałą częścią kosztów w kwocie 3528,00 zł obciążyła W. B., (3) kosztami postępowania obciążyła Skarb Państwa.

Orzekając na skutek zażalenia obrońcy W. B. w zakresie pkt 2 ww. postanowienia, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, iż w pełni podziela stanowisko przyjęte przez Komisję I instancji. Wskazała przy tym, że Komisja I instancji prawidłowo oceniła charakter sprawy oraz wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej rozstrzygnięcia, dokonując w tym celu weryfikacji poszczególnych czynności wykonanych przez obrońcę w toku postępowania dyscyplinarnego.

Komisja II instancji, przyjmując za własne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Komisji I instancji, nie ustosunkowała się jednak w sposób należyty do podniesionych w zażaleniu zarzutów. Właściwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, przy pominięciu obszernego opisu dotychczasowego przebiegu postępowania, jest na tyle ograniczone, a wręcz lakoniczne, że nie poddaje się kontroli Sądu.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. w związku z art. 124n u.p.s.p. postanowienie powinno zwierać uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania. Z kolei w myśl art. 98 § 1 k.p.k., uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z samym postanowieniem.

Ustawa procesowa nie określa w sposób ogólny – odmiennie niż w przypadku wyroku – jakie wymagania odnośnie treści powinno spełniać uzasadnienie postanowienia. Zasady te zostały jednak wypracowane w orzecznictwie sądowym. Podkreśla się w nim, że z istoty uzasadnienia wynika, iż powinno ono wskazywać wszystkie istotne przesłanki, którymi kierował się organ wydający postanowienie. Uzasadnienie postanowienia powinno zatem w sposób należyty i wyczerpujący wyjaśniać podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Uzasadniając postanowienie nie można poprzestawać na zdawkowych, arbitralnych wzmiankach pozorujących uzasadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt IV KK 245/05, publ. LEX nr 157228, z dnia 26 czerwca 2003 r. sygn. akt III KK 65/02, publ. LEX nr 78833, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt AKz 245/02, publ. KZS 2002, z. 7-8, poz. 48).

Oczywiste jest, że treść i obszerność uzasadnienia postanowienia w dużej mierze determinowana jest istotą i złożonością zagadnienia, którego dotyczy rozstrzygnięcie. Trafnie wskazuje się w judykaturze, że uzasadnienie postanowienia powinno spełniać choćby minimalnie funkcję perswazyjną, to jest wyłuszczać powody podjęcia decyzji, by strony mogły przekonać się o jej słuszności, i funkcję kontrolną, to jest przedstawiać instancji odwoławczej podstawy do sprawdzenia tej słuszności (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2000 r. sygn. akt II AKz 219/00, publ. KZS 2000, z. 6, poz. 17). Brak niezbędnych elementów w uzasadnieniu postanowienia uniemożliwia zarówno jego kwestionowanie w środku odwoławczym, jak i skontrolowanie go i ustosunkowanie się do zarzutów zgłaszanych w środku odwoławczym.

Uzasadnienie postanowienia instancji odwoławczej, obok wymienionych powyżej elementów, powinno w szczególności zawierać wskazanie powodów uznania zarzutów i wniosków zażalenia za zasadne lub niezasadne. Motywy postanowienia powinny odzwierciedlać tok rozumowania sądu, a więc przebieg i efekty rozważenia zarzutów i wniosków odwoławczych (por. postanowienie SN z dnia 6 października 2008 r. sygn. akt IV KK 111/08, publ. ONSKW-R 2008, poz. 1971). Sąd odwoławczy powinien wskazać, dlaczego zarzuty i wnioski zażalenia uznał za zasadne lub niezasadne, a w przypadku dokonania w tym postanowieniu zmian merytorycznych – także faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, a w miarę potrzeby również jego podstawę prawną.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP nie spełnia powyższych wymogów. Komisja II instancji uznała wprawdzie za prawidłowe postanowienie Komisji I instancji, jednakże nie uzasadniła należycie swego stanowiska, nie odniosła się też w żaden sposób do licznych zarzutów podniesionych w zażaleniu. Stwierdziła jedynie, iż nie jest trafnym zarzut strony skarżącej, że na gruncie obowiązującego prawa organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie jest upoważniony do badania przesłanek, na podstawie których obrońca określił wysokość kwoty wynagrodzenia pobranego od klienta, ani jakie elementy zostały nią objęte. Przeczy bowiem temu treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., z którego wynika, że zasądzając opłatę za czynności obrońcy komisja dyscyplinarna powinna wziąć pod uwagę niezbędny nakład jego pracy oraz charakter sprawy i wkład pracy obrońcy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Nie kwestionując co do zasady poglądu, iż komisja dyscyplinarna rozstrzygając o kosztach obrony w przypadku określonym w art. 124g ust. 1a u.p.s.p., może je miarkować według zasad określonych w ww. rozporządzeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2013 r sygn. akt II SA/Wa 837/13 publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), nie sposób nie dostrzec, że w niniejszej sprawie powody – dla których Komisja II instancji podzieliła stanowisko Komisji I instancji w zakresie kwoty kosztów obrony, jaką obciążono W. B. – nie zostały w zaskarżonym postanowieniu należycie wyjaśnione.

W tym kontekście zauważyć należy, że Komisja II instancji w żaden sposób nie odniosła się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż wystawione przez obrońcę dwie faktury VAT: nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. na łączną kwotę 4000 zł (powiększoną o kwotę podatku VAT w wysokości 920 zł) obejmowały całość postępowania dyscyplinarnego, na które składało się dwukrotne rozpoznanie sprawy w I instancji oraz rozpoznanie sprawy przez Komisję II instancji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne prowadzone było na żądanie przełożonego dyscyplinarnego, po uprzednim przeprowadzeniu czynności sprawdzających przed Komendantem Miejskim PSP w B.. Już na tym etapie – jak wynika z akt sprawy – został ustanowiony pełnomocnik W. B., działający na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez ww. adwokatowi B. B. - do reprezentowania jego interesów oraz podejmowania w jego imieniu czynności prawnych i faktycznych w związku z toczącymi się postępowaniami prowadzonymi przez Komendanta Miejskiego PSP w B. oraz [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w L. (pismo pełnomocnika z dnia [...] lutego 2012 r.). Z tego względu uzasadnione wątpliwości budzi stanowisko Komisji I instancji, które sprowadza się do twierdzenia, że tylko jedna spośród ww. faktur (nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.) odnosi się do postępowania dyscyplinarnego.

Komisja II instancji nie odniosła się również w żaden sposób do podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 632a k.p.k. w związku z art. 124n u.p.s.p.

Przepis ten stanowi, iż w wyjątkowych wypadkach, w razie umorzenia postępowania, sąd może orzec, że koszty procesu ponosi w całości lub w części oskarżony, a w sprawach z oskarżenia prywatnego oskarżony lub Skarb Państwa. Podkreślić należy, że przepis ten ma zastosowanie do szczególnych przypadków, gdy w razie umorzenia postępowania sąd może zasądzić koszty procesu według zasad słuszności od strony procesu, która te koszty spowodowała. Zasadniczym kryterium decydującym o tym, czy zachodzi ów "wyjątkowy wypadek", jest przyczyna powstania kosztów procesu. Inaczej rzecz ujmując, koszty procesu w razie umorzenia postępowania powinien ponosić ten podmiot, którego zawinione i celowe zachowanie doprowadziło do umorzenia, a więc którego działaniami koszty te zostały spowodowane. W orzecznictwie podkreśla się, że brak jest podstaw do obciążenia kosztami procesu oskarżonego, w sytuacji gdy do umorzenia postępowania doszło ze względu na przedawnienie karalności, będące wynikiem spowodowania przez organy procesowe takiej przewlekłości postępowania, która doprowadziła do upływu stosownych okresów przewidzianych w Kodeksie karnym. Wówczas koszty procesu powinien ponosić Skarb Państwa. Jeżeli z kolei upływ okresów przedawnienia karalności i umorzenie postępowania z tego powodu w określonym stopniu było wynikiem obstrukcyjnego zachowania oskarżonego lub jego obrońcy, sąd powinien uwzględnić taką postawę, w odpowiednim stopniu obciążając kosztami procesu oskarżonego (por. uchwała SN z dnia 20 czerwca 2000 r. sygn. akt I KZP 14/00, publ. OSNKW 2000, nr 7 - 8, poz. 59).

W niniejszej sprawie Komisja I instancji wskazała, że do przewlekłości postępowania przyczynił się częściowo obwiniony poprzez to, że dwukrotnie odraczano termin rozprawy na wniosek złożony przez jego obrońcę, a nadto obrońca nie stawił się na rozprawę w dniu [...] lutego 2014 r. Tymczasem w zażaleniu podniesiono, że postępowaniu obrońcy i obwinionego nie sposób przypisać winy za czas trwania postępowania. Obwiniony nie podejmował bowiem żadnych działań, które utrudniałyby prowadzenie postępowania. Za przedłużające postępowanie nie można też uznać wniosków obrońcy o wyznaczenie innych terminów rozprawy w sytuacji, gdy wnioski te były zawsze usprawiedliwione - ich przyczyną była kolizja terminów innych rozpraw sądowych w sprawach prowadzonych przez obrońcę (pismo z dnia [...] listopada 2012 r.).

Nie bez znaczenia pozostaje również w tym kontekście stanowisko prezentowane w zażaleniu oraz we wniosku z dnia [...] marca 2014 r., że to Komisji I instancji można zarzucić opieszałość w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego. Terminy rozpraw – jak wskazano – były bowiem wyznaczane stosunkowo rzadko. Komisja II instancji orzeczeniem z dnia [...] maja 2013 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę Komisji I instancji do ponownego rozpoznania, a pierwszy termin ponownego rozpoznania sprawy wyznaczono dopiero na [...] lutego 2014 r. Okres pomiędzy ww. terminami był wystarczający do rozpoznania sprawy. Z tego względu obwiniony w najmniejszym nawet stopniu nie przyczynił się do opóźnienia w rozpoznaniu sprawy. Termin przedawnienia karalności, zdaniem obrońcy, upłynął na skutek wadliwej organizacji postępowania przed Komisją I instancji.

Nadto w zażaleniu podniesiono, że dla oceny zasadności obciążenia Skarbu Państwa kosztami obrony w niniejszym postępowaniu istotny pozostaje również fakt, że już w 2012 r. Rzecznik Dyscyplinarny przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP wskazywał na bezzasadność zarzutów stawianych obwinionemu. Bezzasadność ta wynikała z ustaleń Komisji powołanej przez Komendanta Miejskiego PSP w B.. Pomimo jednak przyjętych ustaleń i stanowiska Rzecznika zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] postępowanie przeciwko obwinionemu zostało wszczęte i przeprowadzone, jednakże wobec pięciu zarzutów stawianych obwinionemu, nieprawomocnie uznano go winnym popełnienia jedynie dwóch spośród nich, co również zostało skutecznie zakwestionowane.

Do powyższych twierdzeń i argumentów strony skarżącej Komisja II instancji w żaden sposób nie odniosła się, nie poddała ich również jakiejkolwiek ocenie czy weryfikacji w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2014 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Komisji I instancji z dnia [...] października 2014 r. w zaskarżonej części – jest co najmniej przedwczesne. Orzeczenie Komisji II instancji, w którym pozostawiono poza rozważaniami zarzuty podniesione w zażaleniu, nosi cechy arbitralności i nie odpowiada wskazanym powyżej wymogom, jakie winno spełniać orzeczenie instancji odwoławczej.

Z tych przyczyn Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozpatrując sprawę ponownie Komisja II instancji uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną. Ponownie podda wnikliwej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokona oceny stanowiska Komisji I instancji w przedmiocie kosztów obrony w zakresie objętym zażaleniem. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie Komisja należycie uzasadni przyjęte stanowisko czyniąc zadość wymogom określonym w art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. w związku z art. 124n u.p.s.p. Szczegółowo ustosunkuje się przy tym do zarzutów podniesionych w zażaleniu mając na względzie, iż uzasadnienia orzeczeń instancji odwoławczej winny spełniać funkcję perswazyjną oraz kontrolną.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 2 sentencji wyroku.