Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 555/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5,
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 11
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku akcyzowego za sierpień i październik 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] stycznia 2020 r., nr [...], [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z [...] grudnia 2012 r., nr [...] określającej B. P.

(dalej: "Strona" lub "Skarżący") zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2008 r. w kwocie [...]zł i za października 2008 r. w kwocie [...]zł.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień i październik 2008 r. w związku z zakupem

w tych miesiącach paliw niewiadomego pochodzenia. Strona nie wniosła odwołania, wobec czego decyzja stała się ostateczna.

Pismem z [...] maja 2019 r. Strona wniosła m.in. o uchylenie ww. decyzji

ostatecznej z [...] grudnia 2012 r. We wniosku Strona wskazała, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w S. z [...] lutego 2017 r., sygn. akt IV K 311/14, została uniewinniona od zarzutów postawionych w akcie oskarżenia organu kontroli skarbowej, co zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy w S. w wyroku z [...] lipca 2018 r.,

sygn. akt IV Ka 772/18. Do wniosku Strona załączyła kserokopie ww. wyroków.

Organ I instancji postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Strony wskazując,

że uchyleniu decyzji ostatecznej (określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień i październik 2008 r.) w trybie nadzwyczajnym sprzeciwia się przepis art. 253b pkt 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2020 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) - dalej: "O.p.".

Strona zaskarżyła ww. postanowienie zażaleniem wskazując, że w jej ocenie zaistniały wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż pojawiły

się okoliczności i dowody, które były nowe, istniały w dniu wydania decyzji,

były istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Strony, skoro sąd karny, którego wyrokiem są związane inne sądy i organy uznał,

że Strona nie dopuściła się przestępstwa skarbowego, to nie może nienależnie płacić podatku ustalonego w prawomocnej decyzji.

W piśmie z [...] sierpnia 2019 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, Strona sprecyzowała, że zażalenie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną.

W związku z powyższym organ I instancji (po uprzednim uchyleniu przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia) postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] wznowił postępowanie zakończone m.in. decyzją ostateczną z [...] grudnia 2012 r. określającą Stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień i październik 2008 r.

W toku postępowania Strona, pismem z [...] grudnia 2019 r., ponownie zażądała uchylenia decyzji ostatecznej.

Organ I instancji po rozpoznaniu wniosku Strony z [...] maja 2019 r., wskazaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr jw. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedłożone przez Stronę wyroki sądów powszechnych obu instancji odpowiednio: z [...] lutego 2017 r.

i z [...] lipca 2018 r., mające w jej ocenie stanowić podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie ww. decyzji ostatecznej, nie spełniały przesłanek

z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zdaniem organu orzeczenia te nie były dowodami, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (decyzję wydano [...] grudnia 2012 r.), a ponadto wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym w odróżnieniu od skazującego, nie jest wiążący dla innych sądów i organów z uwagi na brzmienie art. 11 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że celem postępowania wznowieniowego nie jest kontynuacja postępowania instancyjnego i ponowna merytoryczna kontrola decyzji, a jedynie stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i ewentualne usunięcie tych wadliwości oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Z uwagi na odrębność postępowań karnych i podatkowych, wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny w kontekście skutków podatkowych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Strona podniosła, że załączone do jej wniosku wyroki sądu karnego spełniają przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak wskazała, sąd karny uznał, że nie popełniła przestępstwa i nie uznał konieczności zapłaty podatku, w związku z czym spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie i uchylenia ww. decyzji w tym trybie.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr jw., wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zamiarem Strony było

wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie organu, powołane przez Stronę wyroki nie spełniały jednakże przesłanek (jako dowody) art. 240 § 1 pkt. 5 O.p., bowiem ani nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (decyzja wydana [...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym

w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

Następnie, po analizie uzasadnienia ww. wyroku, organ odwoławczy wskazał, że sąd karny I instancji jedynie z uwagi na brak działania przez oskarżonego w sposób świadomy, uniewinnił go od zarzucanych czynów. Nie oznaczało to jednakże,

że na gruncie ustawy o podatku akcyzowym Strona przestała być podatnikiem, czemu sąd karny dał wyraz w uzasadnieniu wyroku.

Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność karna opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Sąd orzekając karę lub uniewinniając uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy, tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa. Organ I instancji nie mógł zatem przystąpić do merytorycznej weryfikacji decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r.

Powołując się na treść art. 11 p.p.s.a., organ odwoławczy wskazał, że załączone przez Stronę wyroki nie mają mocy wiążącej dla sądów administracyjnych (pośrednio również dla organów podatkowych). Przepis ten wskazuje bowiem, że wyłącznie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Tym samym wyrok uniewinniający nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej, pozostawiając tym samym organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalania stanu faktycznego.

Ocena wyrażona w wyroku sądu karnego nie oznacza, że nieprawidłowa

jest ocena przyjęta przez organ podatkowy w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Wyrok karny uwalnia od odpowiedzialności karnej, stwierdzając brak podstaw

do nałożenia odpowiedzialności. W sprawie podatkowej nie jest to jednak nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Strona w skardze z [...] lipca 2020 r. na decyzję organu odwoławczego wniosła

o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:

- naruszenie zasady zaufania do organów państwowych;

- brak rozpoznania istoty sprawy poprzez ogólne stwierdzenie, że postępowanie karne jest odrębne od podatkowego, w sytuacji, gdy postępowanie karne było wynikiem decyzji podatkowej i dotyczyło konkretnych sytuacji, które wywołały obowiązek podatkowy Skarżącego.

Skarżący w uzasadnieniu zarzutów skargi wskazał, że skoro sąd karny, którego wyrokiem związane są sądy i organy, uznał, że oskarżony nie dopuścił się przestępstwa skarbowego, to bezprawnym jest obciążanie Skarżącego obowiązkiem zapłaty podatku wynikającego z ww. decyzji ostatecznej. Skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania, zgodnie z którym załączone do wniosku kserokopie wyroków sądu karnego spełniają przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wskazał, że wyroki karne zostały wydane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, a zatem stanowią nową podstawę do jej uchylenia. W jego ocenie, w tej konkretnej sprawie nie może być odrębności sprawy karnej od podatkowej. Obie te sprawy pozostają w ścisłym związku, bowiem dotyczą tych samych zachowań, "których wyrokiem karnym skarżący nie popełnił".

W piśmie z [...] listopada 2020 r. działający za Skarżącego profesjonalny pełnomocnik ustanowiony w ramach pomocy prawnej, podtrzymał skargę. Stwierdził, że organ podatkowy niewłaściwie ocenił wnioski i twierdzenia Skarżącego, uznając wskazane w sprawie okoliczności i dowody, iż nie mają one charakteru nowych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podkreślił, że faktami istniejącymi w dniu wydania decyzji ostatecznej i ustalonymi przez sąd karny, było to, iż towarem nieznanego pochodzenia handlował dzierżawca, a nie Skarżący i to ten sprzedawca nie wystawiał faktur lub wystawiał nierzetelne faktury na nazwisko Skarżącego. Rolą organu podatkowego, było natomiast zakwalifikowanie czy i jakie podatki powinna uiścić osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą. Pełnomocnik podniósł, że Skarżący w toku postępowania karnego nie kwestionował swojej odpowiedzialności podatkowej, co do zasady, ale nie oznacza to, że przyjął odpowiedzialność za fikcyjne transakcje, handel paliwem z nieznanych źródeł, czy też faktury VAT wystawione po rozwiązaniu umowy z dzierżawcą, a wskazujące Skarżącego jako wystawcę tych faktur.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zasadniczym przedmiotem sporu jest to, czy załączone przez Skarżącego do wniosku o wznowienie kserokopie wyroków sądów karnych, tj. Sądu Rejonowego w S. z [...] lutego 2017 r., sygn. akt IV K 311/14 i Sądu Okręgowego w S. z [...] lipca 2018 r., sygn. akt IV Ka 772/18, stanowiące w jego ocenie przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., były wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji ostatecznej

z [...] grudnia 2012 r. nr [...], określającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2008 r. w kwocie [...]zł

i za październik 2008 r. w kwocie [...]zł, we wznowionym postępowaniu.

Organy stanęły na stanowisku, że ww. wyroki nie spełniały przesłanek

art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bowiem ani nie istniały w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej (decyzja wydana [...] grudnia 2012 r.), a tym samym nie mogły być uznane za nowe dowody w sprawie podatkowej, ani nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

Z kolei w ocenie Skarżącego ww. dowody spełniały przesłanki art. 240 § 1

pkt 5 O.p, gdyż stanowią nowe dowody w sprawie, skoro wydane zostały po dniu wydania ww. ostatecznej decyzji podatkowej. Ponadto w rozpoznawanej sprawie istnieje ścisły związek pomiędzy sprawą karną i podatkową, skutkujący koniecznością uchylenia ww. ostatecznej decyzji skoro sąd karny uznał, że Skarżący nie popełnił przestępstwa i nie uznał konieczności zapłaty przez Skarżącego podatku. Podkreślił, też związanie organów podatkowych i sądów ww. wyrokami sądów karnych.

Mając na uwadze ww. istotę sporu na wstępie wyjaśnić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 O.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to domniemanie mocy obowiązującej decyzji.

Ustawodawca dopuszcza jednak możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszenia decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w O.p. Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (tj. art. 240-246 O.p.).

Postępowanie wznowieniowe jest jednakże postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Sąd szczególnie podkreśla, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach

a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 22 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2367/01, niepubl., Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz,

Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art. 240 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Ponadto Sąd podkreśla, że ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwyczajnym nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (por. wyrok NSA z 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 933/08, publ. w LEX nr 579725).

Postępowanie to nie służy zatem do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest ono bowiem kontynuacją postępowania zwykłego. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym,

a do takiego należy wznowienie postępowania, są odmiennie od postępowań zwykłych. Organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Natomiast uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek

z art. 240 § 1 O.p., nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie.

Sąd wskazuje zatem, że w pierwszym etapie po złożeniu wniosku

o wznowienie postępowania, organ zobowiązany jest do dokonania czynności wstępnych polegających na zbadaniu, czy żądanie pochodzi od strony postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, czy strona ma zdolność do czynności prawnych, a żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, oraz czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia. Po spełnieniu ww. przesłanek formalnych organ właściwy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera kolejny etap postępowania wznowionego.

Na drugim etapie postępowania organ właściwy bada, czy zaistniały wskazane przez stronę podstawy wznowienia i tylko w tym zakresie prowadzi postępowanie. W przypadku stwierdzenia przez organ, na skutek powyższego badania, że przesłanki te nie wystąpiły, organ na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, nie przechodząc tym samym do merytorycznego rozpoznania sprawy przez pryzmat przesłanek wznowieniowych.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wniosek złożyła strona postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, mająca zdolność do czynności prawnych, jak i to, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, tj. decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z [...] grudnia 2012 r., nr jw. określającą Skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień i październik 2008 r.

Bezsporne jest i to, że Strona powołała się na podstawy wznowienia określone

w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wskazując na załączone kserokopie wyroków sądów karnych.

Zasadnym zatem było wydanie przez organ podatkowy postanowienia

z [...] września 2019 r. o wznowieniu postępowania w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z powyższymi rozważaniami postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do istnienia wskazanych przez Skarżącego przyczyn wznowienia postępowania.

Przechodząc zatem do kontroli drugiego z etapów postępowania wznowieniowego Sąd wskazuje, że we wniosku Skarżący powołał podstawy wznowienia postępowania wynikające z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Odnosząc się do wskazanej przez Skarżącego przesłanki wznowienia postępowania, Sąd również w tym zakresie uznał stanowisko organów podatkowych za zgodne z prawem. Z regulacji art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wynika, że postępowanie zostanie wznowione, gdy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki:

- wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji;

- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi,

który wydał decyzję.

Zwrot: "wyjdą na jaw", oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi, zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (por. wyrok NSA z 1 października 2003 r.,

sygn. akt III SA 2923/01). Natomiast "nowe okoliczności lub dowody" to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc,

aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Skarżący upatrywał spełnienia ww. przesłanki w wydaniu przez Sąd Rejonowy S. [...] w S. IV Wydział Karny

wyroku z 13 lutego 2017 r., sygn. akt IV K 311/14, uniewinniającego Skarżącego od zarzucanego popełnienia czynów z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.,

art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. oraz art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., a także utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w S.

z 30 lipca 2018 r., sygn. akt IV Ka 772/18.

Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił, na co zasadnie wskazywał organ,

że ww. dowody nie mają przymiotu nowych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Jak bowiem jednoznacznie wynika z akt postępowania i co jest w rozpoznawanej sprawie bezsporne, ww. wyroki na które powołuje się Skarżący, nie istniały w czasie wydania ww. ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2012 r. Wyroki te zapadły bowiem w dniach 13 lutego 2017 r. oraz 30 lipca 2018 r., a zatem po wydaniu

ww. decyzji ostatecznej. Sąd w tym miejscu szczególnie podkreśla, że zasadnie akcentował organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wobec uzasadnienia

jej zarzutów, że przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zasadnie uznały organy, że brak spełnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w postaci nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu uniemożliwił ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej. To z kolei czyniło zasadnym uznanie, że brak było podstaw

do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której uchylenia w związku ze wznowieniem postępowania żąda Skarżący.

Niezależnie jednak od kwalifikacji ww. wyroków jako dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zasadnie również rozważono, czy wyroki te przywołują okoliczności faktyczne, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Również w tym zakresie organ zasadnie uznał brak spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bowiem okoliczności powołane w ww. wyrokach nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej.

W powyższym zakresie, dążąc do wyjaśnienia okoliczności faktycznych stwierdzonych w ww. wyrokach organ odwoławczy pozyskał kserokopię wyroku Sądu Rejonowego S. [...] IV Wydział Karny z 13 lutego 2017 r., sygn. akt IV K 311/14 wraz z uzasadnieniem.

W wyniku analizy uzasadnienia ww. wyroku zasadnie wskazał organ podatkowy, że z jego treści nie wynika, aby sąd karny orzekał na podstawie okoliczności faktycznych, które mogłyby być istotne dla postępowania podatkowego, a nie były znane organowi prowadzącemu to postępowanie. W ocenie Sądu, która jest

w tym zakresie zbieżna z oceną organu, uzasadnienie ww. wyroku wskazuje,

że sąd karny jedynie z uwagi na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, uniewinnił Skarżącego od zarzucanych czynów. Sąd karny nie uznał jednak, wbrew temu co twierdzi Skarżący, że Skarżący przestał być podatnikiem m.in. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną oraz, że nie ponosi odpowiedzialności podatkowej. Przeciwnie, sąd karny uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej, a ponadto orzekał w okolicznościach braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej.

W powyższym zakresie organ odwoławczy zasadnie przytoczył fragment ww. wyroku, w którym sąd karny stwierdził, że: "Nie sposób kwestionować ustaleń kontroli, potwierdzonych w toku postępowania sądowego - w drodze przesłuchania świadków, że w ramach działalności stacji paliw wystawiono faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń. W sensie przedmiotowym dokumenty te, jak i cała działalność była prowadzona na rachunek oskarżonego, który dokonywał rozliczeń podatkowych, zatem odwoływanie się od odpowiedzialności podatkowej nie miałoby racji bytu. Oskarżony był podatnikiem, na jego rachunek prowadzona była działalność, za którą odpowiada podatkowo choćby w zakresie odpowiedzialności za osoby, które przybrał sobie do jej prowadzenia - za winę w wyborze tych osób".

Sąd zauważa również, że ww. wyroki zapadły wobec braku kwestionowania przez Skarżącego jego odpowiedzialności podatkowej w toku postępowania karnego, co wynika z treści uzasadnienia ww. wyroku, w którym sąd karny wprost stwierdził: "przy dokonywaniu ustaleń faktycznych Sąd wykorzystał również dokumenty, których treść i forma nie były kwestionowane przez żadną ze stron – w tym oskarżonego, który podstaw swojej podatkowej odpowiedzialności nie zakwestionował" oraz: "oczywistym

jest, nie kwestionował tego także sam oskarżony, przyjmując odpowiedzialność podatkową wynikającą z decyzji, że przyczyną, dla której postawiono oskarżonemu zarzuty – są wyniki kontroli, w ramach której ustalono, że na stacji paliw handlowano paliwem niewiadomego pochodzenia – co skutkowało obowiązkiem uiszczenia akcyzy oraz VAT-u".

Ponadto prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że jednocześnie w ww. wyroku podkreślono, że: "(...) zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony

w zakresie któregokolwiek z czynów działał ze świadomością, że naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, lub w jego imieniu wystawiane są fikcyjne faktury.(...) W związku z powyższym, wobec braku dowodów na wypełnienie strony podmiotowej w formie umyślności - w ocenie Sądu oskarżony żadnym czynem nie wypełnił wszystkich koniecznych znamion przestępstwa, co skutkowało jego uniewinnieniem".

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania ww. wyroku sądu karnego, tj. m.in. potwierdzenie prawidłowości ustaleń kontroli podatkowej i brak kwestionowania odpowiedzialności podatkowej przez Skarżącego jak i sąd karny, zasadnie uznał organ podatkowy, że jedynie z uwagi

na brak działania przez Skarżącego w sposób świadomy, iż naraża należności publicznoprawne na uszczuplenie, sąd karny uniewinnił go od zarzucanych czynów.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, prawidłowo uznano w zaskarżonej decyzji, że okoliczności faktyczne wynikające z ww. wyroków nie spełniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie stanowiły one bowiem okoliczności faktycznych, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Zasadnie bowiem przyjęto,

w świetle uzasadnienia ww. wyroku sądu karnego, że okoliczności w nim powołane

nie spełniały wymogu istotności, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy w znaczeniu przyjętym w ww. przepisie, tj. nie rozstrzygały sprawy podatkowej. To z kolei czyniło zasadnym uznanie, że brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której uchylenia w związku ze wznowieniem postępowania żąda Skarżący.

Odnosząc się z kolei do twierdzeń Skarżącego w zakresie pokrywania

się zakresów sprawy karnej i podatkowej, w rozpoznawanej sprawie Sąd także tego stanowiska Skarżącego nie podzielił. Jak bowiem prawidłowo wskazały organy, odpowiedzialność karna opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Sąd orzekając karę lub uniewinniając uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy, tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu. Tymczasem postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa podatkowego, którego to naruszenia sąd karny w przedłożonych przez Skarżącego wyrokach nie zakwestionował. Sąd karny jednak podkreślił, że ani sąd, ani oskarżony nie kwestionują odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

W zakresie związania zarówno Sądu jak i organów prawomocnym wyrokiem sądu karnego na mocy art. 11 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie, załączone przez Skarżącego do wniosku wyroki nie spełniają przesłanek

z art. 11 p.p.s.a, jako że wobec Skarżącego został wydany wyrok uniewinniający. Ponadto Sąd uznał, że prawidłowe było stanowisko organów, które wskazały na brak odpowiednika art. 11 p.p.s.a. w przepisach dotyczących postępowania podatkowego. Jednakże jednocześnie zasadnie wskazano, że z art. 194 § 1 i 3 O.p. w związku z powołanym przepisem procedury sądowoadministracyjnej, można również wyprowadzić moc wiążącą prawomocnych wyroków skazujących, co do popełnienia przestępstwa dla organów podatkowych.

Skoro jednak wynikające z ww. przepisów związanie sądów oraz organów podatkowych dotyczy wyłącznie prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa to tym samym ani art. 11 p.p.s.a, ani art. 194 § 1 i 3 O.p. nie stanowią podstawy prawnej do związania Sądu i organów w rozpoznawanej sprawie

ww. wyrokami uniewinniającymi (wskazywanymi jako podstawa do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r.). Zasadne zatem było uznanie, że organy podatkowe w tym zakresie mogą dokonywać odmiennych

od sądu powszechnego ustaleń. Prawomocny wyrok uniewinniający jest w świetle art. 194 § 1 O.p. dokumentem urzędowym, co oznacza, że możliwe jest przeprowadzanie dowodów przeciwko takiemu dokumentowi (por. wyrok NSA z 25 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1340/15).

Sąd wskazuje ponadto, że z zasad ogólnych uregulowanych w art. 121 - 125 O.p., jak i konkretyzujących te zasady norm art. 180, art. 181, art. 187, art. 188

i art. 191 O.p. wynika obowiązek wszechstronnego, obiektywnego zgromadzenia materiału dowodowego i takiej jego oceny, aby w sposób najbardziej oddający rzeczywistość ustalić stan faktyczny sprawy. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W badanej sprawie organy podejmowały wszelkie próby, aby zadośćuczynić zasadzie prawdy obiektywnej określonej w tym przepisie. Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego, zawarta w zaskarżonej decyzji nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 O.p. Ponadto, organy podjęły wszelkie działania zmierzające do zebrania dowodów i wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, zgodnie z art. 187 O.p.

Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu,

nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Skarżący ma bowiem prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska,

zaś organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa oraz ich wykładni.

Reasumując, Sąd ponownie podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym toczącym się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. Brak stwierdzenia powyższych okoliczności obliguje organy podatkowe do odmowy wzruszenia decyzji ostatecznej. W konsekwencji powyższego organy, zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2 O.p., prawidłowo odmówiły Skarżącemu uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.