Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 670/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 187 par. 1, art. 189 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 547
law: Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1382
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 28 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 5 pkt 39,

art. 22 ust. 4, ust. 6 lit. c), ust. 7, art. 29, art. 44 i art. 134 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (wersja przekształcona) (Dz. U. UE L 296 z dnia 10 października 2013 r.), art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), art. 28 ust. 2. lit. d w związku z art. 3 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzenia do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/11.7/EWG i 91/414/EWG (Dz. U. UE L 309 z dnia 24.11.2009 r.), w związku z podejrzeniem nielegalnego wywiezienia z Chin w celu nielegalnego wprowadzenia do obrotu i wykorzystania na terenie Ukrainy lub Unii Europejskiej towaru znajdującego się w kontenerze [...], decyzją z dnia 15 września 2016 r. (nr [...]), orzekł o zatrzymaniu towaru

w postaci:

1. Tribernuron-methyl 75% WG w ilości 2.000 L (4000 butelek a 0,51) - 2.600 kg

o wartości fakturowej 3.500 USD (1,75 USD/1) - 200 kartonów a 20 butelek,

2. Clothodim 24% EC w ilości 4.000 L (400 kanisterków a 10 L) - 4.060 kg o wartości fakturowej 2.600 USD (0,65 USD/L) - 200 kartonów a 2 kanistry,

3. Difenconazole 250 g/l EC w ilości 2.000 L (2000 butelek a 1 1) - 2.432 kg o wartości fakturowej 3.640 USD ( 1,82 USD/L) - 200 kartonów a 10 butelek,

4. Acetamipryd 200 g/kg SP w ilości 6.000 kg (6000 torebek a 1 kg) - 7.200 kg o wartości fakturowej 4.200 USD (0,70 USD/kg) - 600 kartonów a 10 torebek),

łącznie 1.200 kartonów o masie 1.6292 kg i wartości fakturowej 13.940,00 USD.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania "A" z siedzibą w K. (odbiorcy zatrzymanego towaru), decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną Naczelnika Urzędu Celnego.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 17 czerwca

2016 r. podmiot wprowadzający towar "B" H. L.

z siedzibą w G. , z naruszeniem terminu określonego w art. 30 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, poinformował Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. o zamiarze wprowadzenia na teren Polski w/w towaru - środków ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia UE nr 1107/2009 w celu ich przemieszczenia na Ukrainę. Towar został zapakowany w 1.200 kartonów o masie 16.292 kg o wartości 13.940,00 USD.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. powiadomił organy Służby Celnej o zamiarze wprowadzenia na terytorium RP w/w przesyłki informując jednocześnie, że podmiot nie dostarczył danych dotyczących nazwy handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie.

Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego decyzją z dnia 15 września 2016 r. zajął przedmiotowy towar w celu wystąpienia do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wprowadzenia do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej wymaga zezwolenia. Oznacza to, że każdy środek ochrony roślin wprowadzony do obrotu i stosowania wymaga zezwolenia. Odstępstwa od tej reguły zostały określone w art. 28 ust. 2 ww. aktu prawnego. Z punktu d) tego artykułu wynika, iż zezwolenie nie jest wymagane między innymi w przypadku produkcji, składowania lub przemieszczania środka ochrony roślin przeznaczonego do stosowania w państwie trzecim, pod warunkiem, że państwo członkowskie, w którym ma miejsce produkcja, składowanie lub przemieszczanie wprowadziło wymogi dotyczące kontroli w celu zapewnienia, aby dany środek ochrony roślin został wywieziony z jego terytorium.

Zgodnie z art. 30 ustawy o środkach ochrony roślin podmiot, który zamierza dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia 1107/2009 w celu ich składowania lub przemieszczania winien powiadomić o tym wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce wprowadzenia tych środków przekazując właściwe dane. Dodatkowo z treści art. 30 ust. 3 ww. ustawy wynika, że do informacji, o której mowa w ust. 1, podmiot zamierzający dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dołącza oświadczenie o przeznaczeniu wprowadzonych środków ochrony roślin do stosowania w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których są dopuszczone do obrotu, lub w państwach trzecich, ze wskazaniem tych państw.

Organ dodał, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. powiadomił organy Służby Celnej, że podmiot wprowadzający towar nie dostarczył danych dotyczących nazwy handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa przekazał organom celnym stanowisko Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy (powoływanej również w dalszej części uzasadnienia jako - "Państwowa Służba Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów"), z której wynikało, że: "Zgodnie z wymogami ukraińskiej Ustawy o pestycydach i chemii rolniczej, wwóz na obszar celny Ukrainy, wytwarzanie, handel, stosowanie i wprowadzanie na rynek pestycydów i produktów chemii rolniczej jest zabronione do momentu ich rejestracji przez państwo. Zgodnie

z art. 7 ww. Ustawy - rejestracja państwowa dotyczy formy preparatywnej pestycydów

i produktów chemii rolniczej. Oprócz tego, zgodnie z art. 10 Ustawy, pestycydy stosowane na Ukrainie są pakowane i oznaczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a mianowicie: do każdej jednostki towarowej powinny być dołączone zalecenia dotyczące jej zastosowania, podając kulturę i obiekty wyznaczone do poddania działaniu pestycydów, metody, normy i krotność stosowania, warunki dotyczące wymogu, zakazy i ograniczenia stosowania, sposoby i środki dekontaminacji pestycydów oraz środki bezpieczeństwa w trakcie używania, transportu

i przechowywania. Wyroby chemiczne Tribenuron methyl 75% WDG, Cletodim 24% EC, Difeconazol 250g/l EC, Acetamipryd 200g/kg SP wymienione w piśmie nie figurują

w wykazie pestycydów i chemii rolniczej dopuszczonych do stosowania na Ukrainie. Zatem, uwzględniając ustawodawstwo krajowe, wyżej wymienione wyroby chemiczne nie mogą być na Ukrainie stosowane jako środki ochrony plonów rolniczych przed szkodnikami."

Zatem, zdaniem organu, nie został spełniony warunek umożliwiający odstąpienie od uzyskania zezwolenia na przewóz przedmiotowego towaru przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że przyjęcie środków ochrony roślin na terytorium RP, w celu ich składowania lub przemieszczania jest niedopuszczalne, w przypadku gdy nie został on dopuszczony do stosowania w państwie trzecim w tym przypadku Ukrainy. Towar taki staje się nielegalny.

Przepis art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne pozwala organom celnym zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa jeżeli między innymi przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione. Przepisy jasno precyzują wymagania obowiązujące na terenie Unii Europejskiej oraz RP. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci opinii państwowej instytucji Ukrainy odpowiedzialnej za kwestie dopuszczania do obrotu na Ukrainie środków ochrony roślin wskazują na brak ich spełnienia. W tej sytuacji wprowadzenie środków ochrony roślin nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących spełnienia wymogów w zakresie obrotu środków ochrony roślin określonych w przywołanych przepisach unijnych. Należało więc podjąć wszelkie czynności w oparciu o obowiązujące przepisy w celu ochrony zdrowia

i życia ludzi, zwierząt lub roślin, ochrony środowiska, co organ uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - po rozpatrzeniu skargi "A" z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 czerwca 2017 r. - wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 698/17, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd w motywach swojego uzasadnienia wskazał, że skarżąca Spółka podnosiła w odwołaniu, że z prawodawstwa ukraińskiego wynika, że zajęte środki ochrony roślin są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej. Na dowód tych twierdzeń przedłożyła wykaz pestycydów zarejestrowanych na Ukrainie, ukraińską ustawę o pestycydach i chemii rolniczej oraz ogłoszenie Internetowe o dostępności sprzedaży produktu zawierającego acetampiryd. Oferowane przez skarżącą Spółkę dowody miały wykazać, że przedmiotowe środki ochrony roślin, wbrew treści pisma Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, są dopuszczone do obrotu na Ukrainie. Mimo to organ odwoławczy nie tylko nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, ale nawet się do nich nie odniósł, naruszając art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazujący organowi zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy oraz art. 188 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Takim działaniem, zdaniem Sądu, organ odwoławczy uniemożliwił skarżącej Spółce wykazanie prezentowanej przez siebie tezy, że informacje zawarte w dokumencie Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, na treści którego oparły się organy obu instancji, nie są prawdziwe. Z nieznanych też przyczyn organ odwoławczy nazywa dokument ten opinią, mimo że charakter tego pisma nie wpisuje się w żadnej mierze w unormowania art. 197 Ordynacji podatkowej, dotyczące powołania przez organ podatkowy osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi na biegłego w celu wydania opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.

Sąd zauważył ponadto, że w aktach administracyjnych brak części dokumentów, na które powołują się organy, choćby pisma H. L. o zamiarze wprowadzenia towaru na teren RP, czy pisma WIORIN informującego organy Służby Celnej o zamiarze wprowadzenia na terytorium RP przedmiotowego towaru, a choć okoliczności, których dotyczą, nie były kwestionowane, pisma te powinny znajdować się w aktach administracyjnych. W decyzji brak też właściwego wyjaśnienia powodu jej skierowania do wszystkich wskazanych adresatów, które powinno być poparte dokumentami i właściwym wywodem prawnym.

Z powyższych względów Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego, jako naruszająca przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegała uchyleniu.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi Sąd wskazał, że skarżąca Spółka miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez możliwość złożenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz zaoferowanie dowodów i wniosków dowodowych. Brak oceny części zaoferowanych dowodów przez organ odwoławczy spowodował uwzględnienie skargi.

Zdaniem Sądu prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących powołania biegłego w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii, biegłego specjalisty z zakresu prawodawstwa międzynarodowego oraz z przesłuchania stron. Uznając, że rodzaj towaru został określony, wobec czego opinia biegłego z zakresu środków ochrony roślin była zbędna. Natomiast kwestie dotyczące stosowania prawa winny z kolei rozstrzygnąć same organy, bez posiłkowania się biegłymi z zakresu prawa. Zbędne było także przesłuchanie osób wchodzących w skład organów spółki, bowiem cel przewozu towaru, plany wykorzystania towaru, działania skarżącej Spółki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącej Spółki, że w sprawie rozważenia wymaga nie kwestia kraju odbiorcy przedmiotowego towaru, a fakt, czy towar ten znajduje się na terenie UE legalnie, czy też nie. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że celem wprowadzenia na teren RP przedmiotowych środków ochrony roślin było ich przemieszczenie na Ukrainę. W tej sytuacji istotny w sprawie jest status towarów na Ukrainie, nie zaś okoliczność wskazywana przez skarżącą. Skarżąca, akcentująca legalność towarów na terenie UE nie przedstawiła zresztą stosownego zezwolenia uzyskanego w Polsce, dotyczącego przedmiotowego towaru. Konieczność uzyskania takiego zezwolenia wynika także z dokumentów przedłożonych na rozprawie przez samą skarżącą - kart środków ochrony roślin. Wynika z nich, że na każdy z produktów środków ochrony roślin konkretne podmioty nimi dysponujące uzyskały zezwolenie, które ma określony termin ważności. Z kart tych wynika też m.in. termin dopuszczenia do sprzedaży i dystrybucji środka wprowadzonego do obrotu przed upływem okresu ważności zezwolenia, czy termin dopuszczenia środka do unieszkodliwienia. Tak więc fakt, że środki ochrony roślin są legalne czy też dopuszczone do obrotu w Polsce i innych krajach Unii wynika z tego, że określone podmioty uzyskały stosowne zezwolenia, czego skarżąca zdaje się nie zauważać. Podnoszona przez skarżącą kwestia swobody przepływu towarów w odniesieniu do przedmiotowego towaru jest chybiona ze względu na jego niewspólnotowe pochodzenie oraz szczególny reżim dotyczący obrotu środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), decyzją z dnia 28 kwietnia 2020 r. (nr [...]) uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 września 2016 r. w zakresie uznania H. L. za osobę zainteresowaną w rozumieniu art. 5 pkt 39 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że H. L. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "B" H. L. działając z upoważnienia "A" z siedzibą na Ukrainie w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego, złożyła informację do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. o zamiarze dokonania wprowadzenia przedmiotowego towaru na teren Polski. Dodatkowo poinformowano, że przedmiotowy towar nie zostanie wprowadzony do obrotu na terytorium Polski, ponieważ wprowadzenie do obrotu nastąpi na terytorium Ukrainy.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. przekazał powyższą informację do organu pierwszej instancji wskazując, że osoba wprowadzająca nie dostarczyła danych dotyczących nazwy handlowej przedmiotowego towaru oraz nie przedłożyła świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków ochrony roślin na Ukrainie.

W konsekwencji przeprowadzonej rewizji celnej towaru oraz kontroli przedłożonych wraz z towarem dokumentów, organ pierwszej instancji ustalił, iż odbiorcą towaru na Ukrainie była skarżąca Spółka – "A". Jednocześnie w ramach współpracy z OLAF ujawniono, że przedstawione przez Spółkę wraz z towarem dowody pochodzenia przedmiotowego towaru zostały sfałszowane.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa przekazał organom celnym pismo Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy, z którego wynikało, że zgodnie z wymogami ukraińskiej ustawy o pestycydach i chemii rolniczej, wwóz na obszar celny Ukrainy, wytwarzanie, handel, stosowanie i wprowadzanie na rynek pestycydów i produktów chemii rolniczej jest zabronione do momentu ich rejestracji przez państwo. Wyroby chemiczne Tribenuron methyl 75% WDQ Cletodim 24% EC, Difeconazol 250g/l EC, Acetamipryd 200g/kg SP wymienione w piśmie nie figurują w wykazie pestycydów i chemii rolniczej dopuszczonych do stosowania na Ukrainie.

W konsekwencji wymienione wyroby chemiczne nie mogą być na Ukrainie stosowane jako środki ochrony plonów rolniczych przed szkodnikami.

Zatem, w ocenie organu odwoławczego, nie został spełniony warunek umożliwiający odstąpienie od uzyskania zezwolenia na przewóz przedmiotowego towaru przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym przyjęcie środków ochrony roślin na terytorium RP, w celu ich składowania lub przemieszczania jest niedopuszczalne, w sytuacji gdy towar nie został dopuszczony do stosowania w państwie trzecim w tym przypadku na Ukrainie. W konsekwencji towar taki należało uznać jako wprowadzony nielegalnie.

Odnosząc się do przedłożonych przez Spółkę, na okoliczność potwierdzenia tezy, że zgodnie z prawem ukraińskim przedmiotowe środki dopuszczone są do obrotu na terenie Ukrainy, internetowego wydruku tekstu ukraińskiej ustawy o pestycydach i agrochemikaliach oraz wielostronicowego wykazu agrochemikaliów sporządzone w języku ukraińskim, odwoławczy wskazał że realizując dyspozycje sądowe zawarte w zapadłym w sprawie wyroku, polegające między innymi na konieczności odniesienia się do wyżej wskazanych wydruków internetowych, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w wyniku którego uzyskał obowiązujący w dacie rozpatrywania sprawy akt prawny ustawy o agrochemikaliach i pestycydach obowiązujący na Ukrainie, wraz z wykazem tych substancji określonych w załączniku.

Pomimo przedłożenia w/w ukraińskiego aktu prawnego Spółce w celu wskazania, przepisów, które mogłyby mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz dokonania tłumaczenia przysięgłego takich dowodów, skarżąca Spółka nie wykazała na tą okoliczność żadnej inicjatywy, przerzucając ciężar przeprowadzenia dowodu na różne organy a końcowo na organ odwoławczy.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w nieograniczony sposób, uwzględniający każde żądanie strony. Zasady dobrego postępowania nakładają wprawdzie na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Istotne jest jednak, że organ nie prowadzi postępowania w nieograniczony sposób a podejmuje jedynie takie wszelkie, niezbędne działania, które służą dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego i załatwieniu sprawy w postępowaniu, a to oznacza, że organ musi mieć również na względzie zasadę ekonomiki postępowania i podejmować tylko czynności, które są niezbędne do załatwienia sprawy. Żądanie przeprowadzenia dowodu winno być zatem uzasadnione i wykazywać bezpośredni wpływ na stan faktyczny sprawy.

Zaoferowane przez Spółkę dowody w postaci wielostronicowych wydruków stron internetowych w języku ukraińskim nie spełniają powyższych przesłanek, a działanie skarżącej polegające na niewykazaniu i nieuzasadnieniu, które spośród przedstawionych dowodów, z uwagi na ich obszerność, mogłyby przyczynić się do zmiany ustalonego stanu faktycznego sprawy spowodowało, iż organ nie może odnieść się do materiału zaoferowanego przez Spółkę. Tłumaczenie przysięgłe wielostronicowych wydruków internetowych oraz całego tekstu ukraińskiej ustawy o pestycydach i agrochemikaliach wraz z załącznikiem, bez wskazania konkretnych przesłanek do uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu, jest nieuzasadnione.

Odnosząc się uzupełniająco do pozostałych dowodów zaoferowanych przez Spółkę w postaci artykułów dotyczących stosowania agrochemikaliów i pestycydów w Polsce oraz dodatkowych żądań, które miałyby uzasadnić dopuszczenie przedmiotowego towaru do obrotu na obszarze Polski (UE) organ podkreślił, że kwestia ta została jednoznacznie wyjaśniona na podstawie obowiązujących przepisów, których wykładnię i stosowanie podzielił Sąd w zapadłym w rozpatrywanej sprawie wyroku wskazując, że prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych, dotyczących powołania biegłego w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii, biegłego specjalisty w zakresie prawodawstwa międzynarodowego oraz przesłuchania stron. Rodzaj towaru został określony, wobec czego opinia biegłego z zakresu środków ochrony roślin była zbędna, natomiast kwestie dotyczące stosowania prawa winny rozstrzygnąć same organy, bez posiłkowania się biegłymi z zakresu prawa. Zbędne było także przesłuchanie osób wchodzących w skład organów Spółki, bowiem cel przywozu towaru, plany wykorzystania towaru, działania Spółki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Celem wprowadzenia przedmiotowego towaru było przemieszczenie na Ukrainę, stąd istotny w sprawie jest status towarów na Ukrainie.

Odnosząc się z kolei do ogółu zagadnień dotyczących opakowania i oznakowania przedmiotowego towaru, mając na uwadze informacje przekazane przez Inspekcję Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy w piśmie znak [...] z dnia 22 sierpnia 2016 r. oraz wyniki rewizji celnej przedmiotowego towaru wraz z kontrolą załączonych dokumentów, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy towar nie został oznakowany w sposób określony zgodnie z wymogami obowiązującymi na Ukrainie, ani nie dołączono do towaru stosownych dokumentów. Do każdej jednostki towarowej powinny być dołączone zalecenia dotyczące jej zastosowania, podając kulturę i obiekty wyznaczone do poddania działaniu pestycydów, metody, normy i krotność stosowania, warunki dotyczące wymogu, zakazy i ograniczenia stosowania, sposoby i środki dekontaminacji pestycydów oraz środki bezpieczeństwa w trakcie używania, transportu i przechowywania.

Odpowiadając na zarzuty Spółki w zakresie wiarygodności pisma Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy w piśmie znak [...] z dnia 22 sierpnia 2016 r. w kontekście osoby, która podpisała dokument i sposobu jego sporządzenia w języku angielskim, organ odwoławczy odnotował, że kwestia ta została wyjaśniona i nie budzi wątpliwości. Osoba, która złożyła podpis na przedmiotowym dokumencie była do tego uprawniona, natomiast odpowiedź sporządzono w języku angielskim ze względu na to, że zapytanie zostało zadane w tym języku.

Wobec powyższego organ stwierdził, że wiarygodność rzeczonego pisma została jednoznacznie potwierdzona, stąd wyjaśnienia, które zostały w nim zawarte należy również ocenić jako wiarygodne i pomocne w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy.

Mając na uwadze konieczność zweryfikowania kręgu adresatów kwestionowanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 15 września 2016 r. organ odwoławczy w pierwszej kolejności odnotował, że w postępowaniu w sprawach celnych nie funkcjonuje pojęcie "strony" wynikające z art. 133 Ordynacji podatkowej. Bliska mu natomiast jest kategoria "osoby zainteresowanej", którą może być osoba fizyczna, osoba prawna bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, lecz wyposażona w zdolność celnoprawną (art. 5 pkt 4 UKC). Znaczenie tego pojęcia wynika pośrednio z treści przepisu z art. 5 pkt 39 UKC, w myśl którego decyzja oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego, zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za osobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. W niniejszej sprawie bezspornym i jednoznacznie wyjaśnionym pozostaje, iż przymiot osoby zainteresowanej przysługuje skarżącej Spółce jako finalnemu odbiorcy towaru na Ukrainie i aktywnemu uczestnikowi niniejszego postępowania. Za zasadne organ odwoławczy uznał również skierowanie decyzji do spółki "C" Sp. z o. o. Spółka ta została określona w dokumentach handlowych, dotyczących przedmiotowego towaru (Invoice no [...]) jako kupujący oraz osoba za pośrednictwem, której zostanie zrealizowany tranzyt towaru na Ukrainę do ostatecznego odbiorcy.

W konsekwencji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego oraz ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy ustalił, iż nieuzasadnione było natomiast skierowanie zaskarżonej decyzji do H. L. prowadzącej ówcześnie działalność gospodarczą pod firmą "B" H. L. Jako przedstawiciel bezpośredni skarżącej Spółki działała ona w niniejszej sprawie na mocy udzielonego pełnomocnictwa wyłącznie w imieniu i na rzecz mocodawcy (por. art. 18 i art. 19 UKC). Wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji osoba ta nie była podmiotem wprowadzającym towar na terytorium Polski. Nie posiadała i nie posiada w sprawie żadnego interesu faktycznego ani prawnego. Tym niemniej, podmiot, który choćby bezpodstawnie był uznany za stronę (osobę zainteresowaną) w postępowaniu prowadzonym przez organ celny pierwszej instancji powinien być każdorazowo adresatem decyzji organu drugiej instancji. Interes prawny takiej osoby związany z otrzymaniem decyzji organu odwoławczego wynika z przepisów prawa proceduralnego, a mianowicie z potrzeby pozyskania jednoznacznego rozstrzygnięcia, że nie ciążą na niej obowiązki ani nie posiada w danej sprawie uprawnień wynikających z prawa celnego. Kierując swoją decyzję nie do H. L., lecz do spółki "B" Sp. z o.o. Sp. k. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił następujące kwestie związane z następstwem prawnym. H. L. zaprzestała prowadzenia na podstawie wpisu do CEIDG działalności gospodarczej pod firmą "B" H. L. W efekcie przekształcenia tej działalności powstała jednoosobowa spółka kapitałowa pod firmą "B" H. L. Sp. z o.o., przekształcona z kolei w wyżej wymienioną spółkę komandytową.

Zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, w zakresie praw i obowiązków następców prawnych i podmiotów przekształconych stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 14 działu III Ordynacji podatkowej.

Decyzja organu pierwszej instancji nie nakładała na jej adresatów żadnych obowiązków (w tym w szczególności odpowiedzialności za dług celny), dotyczy natomiast sfery uprawnień, ograniczając możliwość dysponowania zajętym towarem. W niniejszej sprawie znajduje zatem zastosowanie przepis art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego (celnego) prawa przekształcanego przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei, osobowa spółka prawa handlowego (np. spółka komandytowa) wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa uprawnienia i obowiązki przekształcanej spółki kapitałowej, np. spółki z o.o. (por. art. 93a § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej).

"B" Sp. z o.o. Spółka komandytowa wstąpiłaby do postępowania celnego w niniejszej sprawie, gdyby H. L. została uznana za osobę posiadającą pierwotnie interes wynikający z materialnego prawa celnego. Nie inaczej jest w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, zasadność skierowania do niej decyzji organu odwoławczego wynika jedynie z opisanych wyżej przesłanek procesowych. Na marginesie organ odwoławczy dodał, że z żądaniem kierowania wszelkiej korespondencji w niniejszej sprawie do spółki komandytowej zwróciła się do tutejszego organu uprawniona do jej reprezentowania H. L. (Prezes Zarządu jej komplementariusza).

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, które stanowiły już przedmiot rozważań organu odwoławczego i znalazły uzasadnienie w uchylonej przez Sąd decyzji nr [...] z dnia 26 czerwca 2017 r., organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił szczególny charakter przewożonego przez terytorium RP towaru i wydał decyzję o jego zajęciu bez umożliwienia stronie przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i bez informowania o podstawach, na których zamierzał wydać decyzję niekorzystną. W przepisie art. 22 ust.6 akapit drugi pkt c) UKC ustawodawca przewidział możliwość odejścia czynnego udziału strony w postępowaniu m.in. w przypadku, gdy wymaga tego charakter lub poziom zagrożenia bezpieczeństwa i ochrony Unii i jej mieszkańców, zdrowia ludzi zwierząt lub roślin. Przedmiotem przywozu były środki ochrony roślin, których nieprawidłowe użycie mogło spowodować zagrożenie.

Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu celnym przed organem pierwszej instancji. Przede wszystkim jednak, organ pierwszej instancji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkie okoliczności faktyczne i przepisy prawa mające znaczenie dla sprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia praw własności intelektualnej wskazano, że postępowanie dotyczącego tego naruszenia zostało rozstrzygnięte decyzją z dnia 4 sierpnia 2016 r. znak [...] o zawieszeniu zwolnienia towaru. Postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2020 r. "A" z siedzibą w K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając:

1. obrazę art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającą na całkowitym pominięciu dyspozycji płynącej z tego artykułu w odniesieniu do związania organu wyrokiem WSA w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 698/17) w zakresie dalszego postępowania na gruncie niniejszej sprawy tj. nakazanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie;

2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa polegające na całkowitym zaniechaniu wykazania oraz udowodnienia przedstawionych w orzeczeniu twierdzeń, iż rzekomo środki ochrony roślin nie są dopuszczone do wprowadzenia ich do obrotu w kraju skarżącej, gdy tymczasem to właśnie na Dyrektorze Izby Administracji Skarbowej spoczywał ciężar przedstawienia dowodów;

3. zaniechanie przystąpienia przez organ do zbadania norm państwa trzeciego, do którego transportowane były środki, które trafić miały do skarżącej. Bez wątpienia przed merytorycznym wydaniem decyzji organ winien był zbadać dyspozycje norm prawa państwa trzeciego - na gruncie niniejszej sprawy ten aspekt w zupełności został pominięty;

4. obrazę zasady dwuinstancyjności o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") i następnych, poprzez nieprzeprowadzanie postępowania w drugiej instancji po raz wtóry, ale ograniczenie się li tylko zwłaszcza do formalnego stwierdzenia, iż "organ drugiej instancji stwierdza, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował przepisy prawa". Gdy tymczasem takie formalne pojmowanie zasady dwuinstancyjności jest niedopuszczalne i godzi zwłaszcza w zasadę z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie (RP), albowiem druga instancja powinna w sposób rzeczywisty po raz wtóry przeprowadzić postępowanie w sprawie oceniając dowody i zastosowanie prawa;

5. uchybienie przepisom art. 157 § 1 k.p.a., albowiem organ drugiej instancji powinien był dostrzec fakt, iż decyzja pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa - faktu tego organ drugiej instancji błędnie nie dostrzegł, a tymczasem doszło do rażącego naruszenia prawa sprowadzającego się do tego, iż doszło do naruszenia:

a) art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez:

- niezapewnienie stronie czynnego udziału w którymkolwiek ze stadiów postępowania,

- umożliwienie przed wydaniem przedmiotowej decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,

- pozbawienie prawa do obrony procesowej;

b) art. 210 § 1 i 4 oraz art.187 § Ordynacji podatkowej poprzez:

- powoływanie się jedynie na prawdopodobieństwo dokonania nielegalnych czynności -bez uprawomocnienia tegoż,

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy przez co organ podatkowy pozbawił Spółkę prawa do zaznajomienia z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, tym samym uniemożliwiając mu wypowiedzenie się na temat przed wydaniem zaskarżanej decyzji. W ten sposób jednocześnie doprowadzono do tego, iż nie wyjaśniono również wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny znaczenie dla sprawy,

- nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

- brak przytoczenia konkretnych przepisów prawa i nie odniesienie wskazanej podstawy prawnej do przytoczonych okoliczności i dowodów,

- nie wywiedzenie w uzasadnienia wywodu faktycznego i prawnego a poprzestanie jedynie na tak lakonicznych zapisach uzasadnienia, które w żaden sposób nie wykazują realnych przesłanek do zatrzymania towarów.

Nadto, skarżąca Spółka zarzuciła, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z uchybieniami polegającymi na poczynieniu błędnych ustaleń faktycznych, które to uchybienia polegały na tym, że powinno wyłączyć się jako dalsze i ewentualne rozważania odnoszące się do dopuszczalności transportu między krajowego zajętych towarów oraz donośnie tego, czy odbiorcą towaru miała być Łotwa, czy Polska czy też Ukraina (rozważanie te winny znajdywać się na dalszym planie - bowiem zaktualizują się dopiero w sytuacji udowodnienia nielegalności znajdywania się zajętych towarów na terenie UE) - de facto bowiem przedmiotowy towar skutecznie trafił na terytorium Unii Europejskiej, a zatem w pierwszym rzędzie zastosowanie w tej sprawie mają procedury obowiązujące na terenie Unii Europejskiej. Podstawowym elementem unijnego rynku wewnętrznego są swobody wspólnotowe, określone w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Swoboda przepływu towarów określona w art. 28 TFUE oznacza, iż towary mogą bez przeszkód przemieszczać się po terytorium celnym Wspólnoty. Swobodzie tej podlegają zarówno towary pochodzące z państw członkowskich UE, jak i z państw trzecich, które znajdują się w swobodnym obrocie państw członkowskich UE. Organ przez swoje działania rażąco naruszył wspomnianą zasadę wspólnotową, co może prowadzić do samowolnej dyskryminacji oraz ograniczenia handlu między państwami.

Przechodząc do sedna zarzutów skarżąca Spółka wskazała, iż dopiero gdy okaże się z absolutną pewnością, że znajdywanie się tych towarów na terytorium UE jest nielegalne, to dopiero wtedy organ ma prawo zarzucać, iż towary nie mogą być chociażby przedmiotem transportu przez terytorium UE do państwa trzeciego. Tymczasem tego pierwszego nie udowodniono, a już doszło z góry do zarzucenia przez organ nielegalności towarów względem prawa ukraińskiego.

Skarżąca Spółka zmierzając do wykazania, że chybiona jest teza o nielegalności towarów na terytorium UE (zarzuty obalające tezę o nielegalności w UE) podniosła, że nie zgadza się z twierdzeniem, iż substancje takie jak tribernuron - metylu, kletodym, difenokonazol, oraz acetampiryd, które podległy zajęciu, nie są zawarte na liście pestycydów i agrochemikaliów dopuszczonych do obrotu. Są to środki ochrony roślin powszechnie znane i rozpowszechnione legalnie zarówno w Polsce, jak i na terenie Unii Europejskiej. Dowód tego stanowi rejestr środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz artykuły prasowe załączone do skargi. W ocenie skarżącej Spółki, zajęte towary są legalne w UE. Dowód tego stanowi rejestr środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz informacje zawarte w artykułach prasowych, które zostały załączone do skargi. W ocenie skarżącej Spółki, zajęte towary są legalne w UE.

W przypadku jeśli przedmiotowy towar jest nielegalnie zajęty na terenie Ukrainy (co winno być udowodnione przez organ jako wtórne), to z ostrożności skarżąca Spółka wskazuje poniżej zarzuty skutecznie dopierające tezę o nielegalności na Ukrainie.

Skarżąca Spółka zarzuciła, że z uzasadnienia zaskarżanej decyzji wynika, iż wskazane substancje, deklarowane jako środki ochrony roślin nie są zawarte na liście pestycydów i agrochemikaliów dopuszczonych do obrotu na Ukrainie. W ocenie Spółki uderzającym nadużyciem brak wskazania w decyzji Naczelnika UC jakiejkolwiek konkretnej podstawy prawnej wskazującej na zakazanie stosowania zajętych substancji jako środków ochrony roślin. Powołanie się na obowiązującą legislację Ukrainy jest zbyt ogólne i nie stanowi w pełni wyczerpującego uzasadnienia stanowiska Naczelnika UC. Obowiązkiem organów podatkowych jest natomiast podanie wyczerpującej podstawy faktycznej i prawnej wskazującej na nielegalność działań podejmowanych przez strony postępowania. Tymczasem z pogłębionej analizy prawodawstwa ukraińskiego - zdaniem Spółki - wprost wynika, że zajęte substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej również na terytorium Ukrainy i stanowią substancje czynne pestycydów zatwierdzonych przez to państwo. Jako dowód swoich twierdzeń w tym zakresie Spółka wskazała: wykaz pestycydów zarejestrowanych na Ukrainie, ukraińską ustawę o pestycydach i chemii rolniczej, ogłoszenia internetowe.

Ponadto, skarżąca Spółka zarzuciła, że powołanie się przez organ podatkowy na zapis, jakoby środki ochrony roślin stosowane na Ukrainie powinny być inaczej zapakowane i zaetykietowane jest nie tylko nie prawdziwe, ale już nawet na pierwszy rzut oka li tylko ogólne, i niepoparte konkretną podstawą prawną. Jest również pozbawione jakichkolwiek konkretnych stwierdzeń uniemożliwiających przedsiębiorcy pozyskanie informacji o rzeczywistych brakach przy transporcie towaru i ograniczającym w ten sposób prawo do jego wypowiedzi. Skarżąca Spółka podkreśliła, że wystarczy, aby opakowanie zbiorcze miało odpowiednie oznaczenia - a nie każda z buteleczek.

Skarżąca Spółka podniosła ponadto, że powoływanie się na naruszenie praw do ochrony znaku towarowego UE na rzecz firmy "D" AG jest bezpodstawne. Cytując artykuł pochodzący ze strony [...] Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka zauważa, że zatrzymanie towaru naruszającego prawo własności przedsiębiorcy następuje na wniosek posiadacza tego prawa bądź z urzędu, w sytuacji gdy organy celne uzyskają wystarczające powody aby podejrzewać, iż dane towary naruszają prawo własności, mogą je zatrzymać na okres trzech dni roboczych. W tym konkretnym przypadku zarzut naruszenia prawa własności nie jest w pełni uzasadniony. Organy celne nie przedstawiły żadnych dowodów na to jakoby faktyczne naruszenie prawa do ochrony znaku towarowego nastąpiło. Ponadto podążając za twierdzeniami zawartymi w w/w artykule, istotny jest również fakt, iż służby celne przeważającej większości państw UE nie są upoważnione do samodzielnego podejmowania i prowadzenia postępowań wyjaśniających, czy faktycznie doszło do naruszenia prawa oraz do stosowania sankcji karnych lub cywilnych. Dalsze kroki w tym zakresie powinien podjąć posiadać naruszonego prawa przed odpowiednim organem. Spółka zaprzecza jakimkolwiek fałszerstwom.

W świetle powyższego skarżąca Spółka wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem Naczelnika Urzędu Celnego, iż przedmiotowe środki ochrony roślin nie mogą korzystać z derogacji zawartej w przepisie art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. Przepis ten stanowi bowiem, iż w drodze ustępstwa zezwolenie na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin nie jest wymagane między innymi w przypadku produkcji, składowania, lub przemieszczenia środka ochrony roślin przeznaczonego do stosowania w państwie trzecim, pod warunkiem że państwo członkowskie, w którym ma miejsce produkcja, składowanie lub przemieszczanie wprowadziło wymogi dotyczące kontroli w celu zapewnienia, aby dany środek ochrony roślin został wywieziony z jego terytorium.

Skarżąca Spółka stanowczo zaprzeczyła, jakoby dokumenty, przedstawione w sprawie tj. świadectwa rejestracji środków ochrony roślin oraz umowy pomiędzy firmą "A" a posiadaczem zezwoleń, tj. firmą "E" zostały sfałszowane. Twierdzenie te zostało oparte jedynie na prawdopodobieństwie, bez powołania się przez organ na konkretne dowody. W doktrynie prawa oraz orzecznictwie uprawdopodobnienie rozumie się jako środek zastępczy dowodu i nie daje on pewności co do określonych okoliczności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Wskazane przez organ twierdzenia nie są na tyle wiarygodne by na ich podstawie można było uznać za udowodnione fakty, na które organ powołuje się w kwestionowanej decyzji. Strona zaprzecza jakimkolwiek fałszerstwom.

Skarżąca Spółka zarzuciła, że zajęcie towaru dla odwołującego się powoduje znaczne straty finansowe i negatywne skutki dla prawidłowego prosperowania jego firmy. Działanie takie rażąco narusza przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tj. art. 9 ustawy, nakładający na organy kontrolne obowiązek działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Insynuacja, jakoby zezwolenia na dopuszczenie do obrotu nie miało żadnych podstaw faktycznych i prawnych godzą w dobre imię przedsiębiorcy i narusza jego dobra osobiste.

Końcowo skarżącą Spółka podniosła, powołując się na łacińską premię Nulla poena sine lege, że należy uznać za niedopuszczalne działanie organów obu instancji, aprobujące stan, w którym miało miejsce wymierzenie represji bez wskazania konkretnej podstawy prawnej, mianowicie: organ luźno w wywodach uzasadnienia lawiruje wskazując niekonkretnie raz na jakieś uchybienia przepisom chińskim (jakim?), to ukraińskim (też nie wiadomo jakim...), to przepisom polskim (rzecz jasna - znowu nie podając żadnej konkretnej normy) a to nawet i prawu autorskiemu (ot tak, luźno pisząc o zielonych nakrętkach), ale nigdzie nie dokonuje konkretnego wskazania podstawy prawnej wymierzenia represji, podstawy swego działania, nie podaje, za załamanie jakiego konkretnego przepisu podjął się dokonania zajęcia. Jest to ze wszech miar działanie niedopuszczalne.

Skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie poprzez: a) powołanie biegłego: specjalisty w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii, specjalisty z zakresu prawodawstwa międzynarodowego, odnoszącego się do dopuszczalności obrotu lub przewozu substancji wymienionych w decyzji a objętych zajęciem na terytorium Rzeczypospolitej, Wspólnot Europejskich lub Ukrainy; b) przesłuchanie stron.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wskazując że zarzuty skarżącej Spółki nie zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii organ drugiej instancji szczegółowo odniósł się do każdego zarzutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżąca Spółka uczyniła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2020 r. (nr [...])

w przedmiocie zajęcia towaru, która została wydana w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 698/17) - decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

z dnia 26 czerwca 2017 r. (nr [...]), utrzymującej

w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 września 2016 r.

(nr [...]).

Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., związany był wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartymi w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 698/17). Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

I tak, w wyroku tym wskazano na konieczność oceny dowodów zaoferowanych przez skarżącą Spółkę zmierzających do wykazania, że zatrzymane substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na Ukrainie, po uprzednim rozważeniu zastosowania art. 189 § 3 Ordynacji podatkowej, który dotyczy zobowiązania strony do przedstawienia tłumaczenia dokumentacji, jak też zmierzające do wykazania, że towary były prawidłowo zapakowane i zaetykietowane. Odniesienia się do postawionych zarzutów niewiarygodności dokumentu Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, który został sporządzony w języku angielskim i nie został opatrzony pieczęcią. Organ drugiej instancji zobowiązany został również do wykazania podstawy prawnej skierowania decyzji do wszystkich jej adresatów, co powinno być poparte dokumentami i właściwym wywodem prawnym.

Wypełniając dyspozycje zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające, w ramach którego - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co ma swoje odbicie w przedłożonych Sądowi aktach postępowania - wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do dokonania urzędowego tłumaczenia przedłożonych dowodów w języku ukraińskim na okoliczność wykazania, iż stanowiący przedmiot sprawy towar mógł zostać dopuszczony do obrotu na terytorium Ukrainy. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej Spółki odmówił dokonania tłumaczenia zaoferowanych przez siebie dowodów obcojęzycznych wskazując, że obowiązek ten spoczywa na Izbie Administracji Skarbowej w P. Jednocześnie pełnomocnik zakwestionował swoje dowody wskazując, że są to fotokopie i trudno zweryfikować, czy pochodzą z zasobów prawodawczych Ukrainy, podając jako konieczność sięgnięcie po akty prawa źródłowego.

Wobec powyższego organ odwoławczy wystąpił za pośrednictwem uprawnionego organu (Izby Administracji Skarbowej we W.) do administracji ukraińskiej z prośbą o nadesłanie rzeczonych dowodów w postaci ukraińskiego aktu prawnego wraz z wykazem substancji, aktualnego w dacie rozpatrywania przedmiotowej sprawy, tj. na dzień 15 września 2016 r.

Ponadto, organ odwoławczy wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w celu uwiarygodnienia pisma z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], sporządzonego przez Państwową Służbę Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów w zakresie opatrzenia pieczęcią przez osobę, przez którą został podpisany. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. nadesłał odpowiedź ukraińskiego organu, którą poddano urzędowemu tłumaczeniu.

Z udzielonej informacji z dnia 3 sierpnia 2018 r. wynikało, że osoba sporządzająca pismo z dnia 22 sierpnia 2016 r. wydane przez Państwową Służbę Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów była do tego uprawniona (L. S. została mianowana na stanowiska p.o. Naczelnika SSFSCP). Wyjaśniono również, że każdy dokument musi mieć specjalne oznakowanie (nagłówki) umieszczone w stosownym miejscu, nazwę instytucji, osobę odpowiedzialną będącą autorem dokumentu, nazwę typu dokumentu, datę, znak referencyjny, nagłówek z tytułem, tekst i podpis. Natomiast odpowiedź sporządzono w języku angielskim ze względu na to, że zapytanie zostało zadane w tym języku. Zaznaczono, jednocześnie, że dokumenty wysyłane są na adresy zagraniczne w języku ukraińskim lub ojczystym języku adresata, lub w którymś z języków międzynarodowych, zależnie od okoliczności.

Izba Administracji Skarbowej we W. przy piśmie z dnia 6 listopada 2018 r. przekazała ukraiński akt prawny stanowiący źródłowy odpowiednik dowodu zaoferowanego przez pełnomocnika skarżącej Spółki, tj. tekst ustawy o pestycydach i agrochemikaliach wraz z załącznikiem, aktualny w dacie rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy przekazał ukraiński akt prawny pełnomocnikowi skarżącej Spółki w celu umożliwienia dokonania tłumaczenia oraz wskazania konkretnych przepisów, które w ocenie Spółki zmierzają do wykazania, że stanowiące przedmiot sprawy substancje chemiczne mogły zostać dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na Ukrainie oraz zostały prawidłowo zapakowane i zaetykietowane wbrew treści pisma z dnia 22 sierpnia 2016 r. wydanego przez Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy.

Jednocześnie, mając na uwadze wnioski składane przez pełnomocnika skarżącej Spółki w zakresie zobligowania różnych instytucji do dokonania urzędowego tłumaczenia uzyskanego ukraińskiego aktu prawnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno Izba Administracji Skarbowej w P., jak i Ministerstwo Sprawiedliwości Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka nie są organami powołanymi do dokonywania tłumaczenia przysięgłego aktu prawnego w rozpatrywanej sprawie. Informując przy tym, że w przypadku braku tłumaczenia organ odwoławczy nie będzie miał możliwości odniesienia się do zaoferowanych przezeń dowodu.

W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik skarżącej Spółki zawnioskował o dokonanie tłumaczenia rzeczonego aktu prawnego przez organ odwoławczy oraz powołanie biegłych z zakresu aktualnie obowiązujących przepisów na terenie Ukrainy w przedmiocie obrotu agrochemikaliami będącymi przedmiotem rozpatrywanej sprawy, jak też powołanie biegłego z zakresu środków ochrony roślin na okoliczność, czy przedmiotowy towar jest dopuszczony na terytorium RP oraz UE. Kwestionując przy tym ważność ukraińskiego aktu prawnego w dacie rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy mając na uwadze wielostronicowość ukraińskiego aktu prawnego oraz brak wskazania przez pełnomocnika skarżącej Spółki konkretnych przepisów, które mogłyby znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, dokonał urzędowego tłumaczenia pierwszej strony rzeczonego aktu prawnego, z której wynikało, że ustawa o pestycydach została przekazana przez organ administracji ukraińskiej w brzmieniu aktualnym w dacie rozpatrywania niniejszej sprawy.

Realizując kolejne dyspozycje zawarte w zapadłym w wyroku sądowym, organ odwoławczy przeprowadził postępowanie uzupełniające na okoliczność prawidłowego określenia kręgu adresatów zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 września 2016 r.

W ramach tego postępowania organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o udzielenie wyjaśnień oraz zobowiązał ten organ do uzupełnienia brakujących dokumentów. Organ pierwszej instancji udzielił wyjaśnień oraz nadesłał brakujące materiały dowodowe, w tym materiał zdjęciowy z przeprowadzonej rewizji celnej przedmiotowego towaru, dotyczący między innymi sposobu opakowania i oznakowania.

W celu uzupełnienia stanowiska organu pierwszej instancji w powyższym zakresie organ odwoławczy wezwał do złożenia wyjaśnień popartych stosownymi dokumentami, wymienionych poza "A" adresatów decyzji z dnia 15 września 2016 r., tj. "C" Sp. z o. o. oraz H. L. prowadzącą ówcześnie działalność gospodarczą pod nazwą "B" H. L., na okoliczność ustalenia roli jaką pełniły te podmioty w rozpatrywanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rzetelnie wypełnił zalecenia zawarte w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r., zbierając materiał dowodowy w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, który wnikliwie ocenił w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Tym samym nie mogą odnieść skutku zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a.

Przechodząc do dalszych rozważań w sprawie wskazać należy, że podmiot "B" H. L. (realizując zlecenie spedycyjne od firmy [...] na usługi celno-logistyczne oraz działając z upoważnienia ukraińskiej spółki "A" z siedzibą w K.), na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2015 r., poz. 547 ze zm.), pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. poinformowała Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. o zamiarze wprowadzenia na teren RP towaru w postaci tribenuron-methyl 75% WG, clethodim 25% EC, difenoconazole 250g/l EC, acetamipryd 200g/l SP, stanowiące środki ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wprowadzenia do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej - Dz. U UE.L 2009.309.1) w celu ich przemieszczenia na Ukrainę.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa zawiadomił (pismem z dnia 23 czerwca 2016 r.) o tym Naczelnika Urzędu Celnego, informując jednocześnie, że podmiot wprowadzający towar nie dostarczył informacji o nazwie handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie.

Organy celne mając na uwadze informacje przekazane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz opierając się na informacji z dnia 22 sierpnia 2016 r. udzielonej przez Państwową Służbę Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, że środki ochrony roślin, o których podmiot "B" H. L. poinformował Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, nie znajdują się na liście pestycydów i agrochemikaliów dopuszczonych do obrotu na Ukrainie i nie mogą być stosowane jako środki ochrony roślin na Ukrainie, a ponadto nie zostały odpowiednio zapakowane i zaetykietowane, uznały że przedmiotowe środki ochrony roślin - nie mogą korzystać z derogacji zawartej w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1107/2009 - zatem konieczne jest ich zajęcie zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz.1382 ze zm.). Ze stanowiskiem organów nie zgodziła się skarżąca Spółka wywodząc, że z prawodawstwa ukraińskiego wprost wynika, że przedmiotowe substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na terytorium Ukrainy i stanowią substancje czynne pestycydów zatwierdzonych przez te państwo.

Zatem w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotem przewozu przez polski (unijny) obszar celny był towar w postaci środków ochrony roślin, tj. tribenuron-methyl 75% WG, clethodim 24% EC, difenconazole 250g/l EC, acetamipryd 200g/kg SP. Sporne jest natomiast zastosowanie względem tych środków warunków umożliwiający odstąpienie od uzyskania zezwolenia na ich przewóz przez terytorium RP. Innymi słowy, spór wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie czy ww. środki ochrony roślin mogą skorzystać z derogacji wynikającej art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1107/2009. Na tak sformułowane pytanie należy udzielić negatywnej odpowiedzi.

Podstawą prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne, w myśl którego, jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1107/2009 obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej wymaga zezwolenia. Stanowi o tym art. 28 ust. 1 rozporządzenia, wskazując, że środek ochrony roślin nie jest wprowadzany do obrotu ani stosowany, chyba że uzyskał zezwolenie w danym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

W drodze odstępstwa od ust. 1 zezwolenie nie jest wymagane w przypadkach określonych w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1107/2009. Stosownie bowiem do punktu d) tego przepisu, przypadkiem takim jest produkcja, składowanie lub przemieszczanie środka ochrony roślin przeznaczonego do stosowania w państwie trzecim, pod warunkiem że państwo członkowskie, w którym ma miejsce produkcja, składowanie lub przemieszczanie wprowadziło wymogi dotyczące kontroli w celu zapewnienia, aby dany środek ochrony roślin został wywieziony z jego terytorium.

Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin, podmiot, który zamierza dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. c lub d rozporządzenia nr 1107/2009, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu ich składowania lub przemieszczania, jest obowiązany na piśmie poinformować o zamiarze wprowadzenia tych środków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce wprowadzenia tych środków, w terminie nie krótszym niż 7 dni przed dniem planowanego wprowadzenia.

Do informacji, o której mowa w ust. 1, podmiot zamierzający dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dołącza: 1) oświadczenie o przeznaczeniu wprowadzanych środków ochrony roślin do stosowania w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których są one dopuszczone do obrotu, lub w państwach trzecich, ze wskazaniem tych państw;

2) dokumenty lub ich kopie lub inne dowody, potwierdzające dopuszczenie wprowadzanych środków ochrony roślin do obrotu lub stosowania w państwach przeznaczenia (art. 30 ust. 3 ustawy o środkach ochrony roślin).

Z powołanych powyżej przepisów prawa, zwłaszcza z zapisów rozporządzenia nr 1107/2009, wywieźć należy, że przemieszczenie środków ochrony roślin, które nie zostały dopuszczone do obrotu na terytorium RP, jest możliwe w przypadku, gdy środki te przeznaczone są do stosowania w państwie trzecim. O zamiarze dokonania wprowadzenia tych środków, w celu ich składowania lub przemieszczenia, na terytorium RP, podmiot wprowadzający obowiązany jest powiadomić wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce wprowadzenia, załączając oświadczenie o prze-znaczeniu wprowadzonych środków, ze wskazaniem państwa trzeciego. Jak podniósł WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 698/17), z powyższych przepisów należy, w dużym uproszczeniu, wywieść wniosek, że uzyskanie na terenie RP zezwolenia dotyczącego środków ochrony roślin nie jest wymagane, o ile zostanie zagwarantowany ich wywóz z terytorium RP.

Jak nadmieniono powyżej, przedstawiciel skarżącej Spółki, złożył informację do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. o zamiarze dokonania wprowadzenia towaru w postaci środków ochrony roślin, tj. tribenuron-methyl 75% WG, clethodim 24% EC, difenconazole 250g/l EC, acetamipryd 200g/kg SP, na teren Polski. Oświadczając, że przedmiotowy towar nie zostanie wprowadzony do obrotu na terytorium Polski, ponieważ wprowadzenie do obrotu nastąpi na terytorium Ukrainy.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. przekazał powyższą informację do organu celnego wskazując, że osoba wprowadzająca nie dostarczyła danych dotyczących nazwy handlowej przedmiotowego towaru oraz nie przedłożyła świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków ochrony roślin na Ukrainie. Natomiast Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa przekazał organom celnym pismo Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów z dnia 22 sierpnia 2016 r., podpisane przez upoważnioną do tego osobę, w którym podano, że: "zgodnie z wymogami ukraińskiej Ustawy o pestycydach i chemii rolniczej, wwóz na obszar celny Ukrainy, wytwarzanie, handel, stosowanie i wprowadzanie na rynek pestycydów i produktów chemii rolniczej jest zabronione do momentu ich rejestracji przez państwo. Zgodnie z art. 7 ww. Ustawy - rejestracja państwowa dotyczy formy preparatywnej pestycydów i produktów chemii rolniczej. (...) Wyroby chemiczne Tribenuron methyl 75% WDG, Cletodim 24% EQ Difeconazol 250g/ł EC, Acetamipryd 200g/kg SP wymienione w piśmie nie figurują w wykazie pestycydów i chemii rolniczej dopuszczonych do stosowania na Ukrainie. Zatem, uwzględniając ustawodawstwo krajowe, wyżej wymienione wyroby chemiczne nie mogą być na Ukrainie stosowane jako środki ochrony plonów rolniczych przed szkodnikami".

Zatem stwierdzić należy, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, że do środków ochrony roślin (tribenuron-methyl 75% WG, clethodim 24% EC, difenconazole 250g/l EC, acetamipryd 200g/kg SP) nie można było zastosować odstępstwa, o którym mowa w art. 28 ust. 2 pkt d) rozporządzenia nr 1107/2009, bowiem nie zostały one dopuszczone do stosowania na terytorium Ukrainy. Z pisma Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy wynika jednoznacznie, że obrót przedmiotowym towarem na Ukrainie, tak samo jak w UE, podlega szczególnemu reżimowi przejawiającemu się obowiązkiem rejestracji takiego towaru przez państwo. W sytuacji, gdy nie dopełniono obowiązku rejestracyjnego, towar nie może być stosowany jako środek ochrony roślin na Ukrainie.

Dodać należy, że w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 r. Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów zaznaczono, że zgodnie z art. 10 Ustawy o pestycydach i chemii rolniczej (...) " pestycydy stosowane na Ukrainie są pakowane i oznaczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a mianowicie: do każdej jednostki towarowej powinny być dołączone zalecenia dotyczące jej zastosowania, podając kulturę i obiekty wyznaczone do poddania działaniu pestycydów, metody, normy i krotność stosowania, warunki dotyczące wymogu, zakazy i ograniczenia stosowania, sposoby i środki dekontaminacji pestycydów oraz środki bezpieczeństwa w trakcie używania, transportu i przechowywania". Tymczasem, wyniki rewizji celnej towaru (vide: materiał fotograficzny załączony do akt admin. sprawy) wprost wskazuje, że towar nie został oznakowany w sposób określony zgodnie z wymogami obowiązującymi na Ukrainie. Przedmiotowy towar został opakowany w nieoznakowane pojemniki, umieszczone w kartonach. Kartony zaś zawierały wyłącznie nazwę towaru, datę produkcji i datę ważności.

W świetle powyższego, należało uznać, że zasadnie organy celne stwierdziły, że przedmiotowe środki ochrony roślin zostały wprowadzone na terytorium RP nielegalnie (bez wymaganego zezwolenia), co obligowało je do zastosowania art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne.

Stanowiska Sądu w tym zakresie nie zmieniają próby podejmowane przez skarżącą Spółkę w zakresie podważenia wiarygodności informacji zawartych w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów. Ponadto, zaoferowane przez skarżącą Spółkę wydruki internetowe w postaci przedłożonej w języku ukraińskim ustawy o pestycydach wraz z wykazem firm oraz artykuły prasowe nie stanowią dowodów, które zaprzeczyłyby treści przedmiotowego dokumentu. Podkreślić należy, że dokument ten został sporządzony przez Państwową Służbę Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, a więc organ państwa trzeciego, jak wyjaśniono w wymaganej formie, którego autentyczność nie budzi wątpliwości. Niewątpliwie organ, ten posiada stosowną wiedzę w zakresie przepisów prawa dotyczących dopuszczalności wprowadzania na rynek ukraiński pestycydów i produktów chemii rolniczej.

Skarżąca Spółka negując zapisy tego dokumentu ograniczyła wyłącznie do powielania swojego stanowiska, że z analizy prawodawstwa ukraińskiego wprost wynika, że zajęte substancję są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na terytorium Ukrainy. Przekładając na potwierdzenie tego stanowiska ukraińską ustawę o pestycydach i chemii rolniczej oraz wykaz pestycydów zarejestrowanych na Ukrainie sporządzone w języku ukraińskim. W toku postępowania odwoławczego organ wzywał pełnomocnika skarżącej Spółki do przedłożenia urzędowego tłumaczenia przedmiotowych dokumentów na język polski oraz wskazania na konkretne zapisy ustawy ukraińskiej, z których można wywieźć wniosek, że zajęte towary są do obrotu i wymiany handlowej na terytorium Ukrainy. Pełnomocnik skarżącej Spółki w pierwszej kolejności zakwestionował wiarygodność źródła pochodzenia przekładanych przez siebie dowodów. Po przekazaniu przez organ odwoławczy pełnomocnikowi skarżącej Spółki obowiązującego na dzień 15 września 2016 r. ukraińskiego tekstu ustawy o pestycydach i agrochemikaliach wraz z załącznikami, uchylił się od wskazania konkretnych zapisów, nie dokonał również jego tłumaczenia. Za to zawnioskował o dokonanie tłumaczenia rzeczonego aktu prawnego przez organ odwoławczy oraz powołanie biegłych z zakresu aktualnie obowiązujących przepisów na terenie Ukrainy w przedmiocie obrotu agrochemikaliami będącymi przedmiotem rozpatrywanej sprawy, jak też powołanie biegłego z zakresu środków ochrony roślin na okoliczność, czy przedmiotowy towar jest dopuszczony na terytorium RP oraz UE.

Podsumowując ten fragment wywodów wskazać należy, że wprawdzie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ ma obowiązek zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ oceny stanu faktycznego. Opisane powyżej zaniechania pełnomocnika skarżącej Spółki powodują niemożnością wykazania przez nią reprezentowanego w sprawie stanowiska.

Ponadto, zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Innymi słowy, samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia.

W ocenie Sądu orzekającego ponownie w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego jej rozstrzygnięcia, zaś podniesione w skardze zarzuty nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżąca Spółkę skutku.

Dodać można jedynie na marginesie rozważań, na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, że organ celny nie jest zasadniczo powołany do badania norm prawnych kraju trzeciego, ponieważ działa na podstawie regulacji krajowych, unijnych i międzynarodowych, które obowiązują w RP.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki, które zmierzają do podważenia stanowiska organu celnego w zakresie nielegalności wprowadzenia przedmiotowego towaru na obszar UE należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 698/17) jednoznacznie wypowiedział się w tej kwestii, a stanowisko to jest wiążące dla obecnie orzekającego Sądu, jak i organów celnych. Sąd ten wskazał, iż "nie podziela zarzutów skarżącej, że w sprawie rozważenia wymaga nie kwestia kraju odbiorcy przedmiotowego towaru, a fakt, czy towar ten znajduje się na terenie UE legalnie, czy też nie. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że celem wprowadzenia na teren RP przedmiotowych środków ochrony roślin było ich przemieszczenie na Ukrainę, nie zaś okoliczności wskazywane przez skarżącą. Skarżąca akcentująca legalność towarów na terenie UE nie przedstawiła zresztą stosownego zezwolenia uzyskanego w Polsce, dotyczącego przedmiotowego towaru. Konieczność uzyskania takiego zezwolenia wynika także z dokumentów przedłożonych na rozprawie przez samą skarżącą - kart środków ochrony roślin. Wynika z nich, że na każdy z produktów środków ochrony roślin konkretne podmioty nimi dysponujące uzyskały zezwolenie, które ma określony termin ważności. Z kart tych wynika, też m.in. termin dopuszczenia do sprzedaży i dystrybucji środka wprowadzonego do obrotu przed upływem ważności zezwolenia, czy termin dopuszczenia środka do unieszkodliwienia.

Tak więc fakt, że środki ochrony roślin są legalne, czy też dopuszczone do obrotu w Polsce i innych krajach Unii wynika z tego, że określone podmioty uzyskały stosowne zezwolenia, czego skarżąca zdaje się nie zauważać. Podnoszona przez skarżącą kwestia swobody przepływu towarów w odniesieniu do przedmiotowego towaru jest chybiona ze względu na jego niewspólnotowe pochodzenie oraz szczególny reżim dotyczący obrotu środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej".

Zarzut skarżącej Spółki niezapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu był poddany ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r. w sprawie (sygn. akt III SA/Gd 698/17) uznał, że skarżąca Spółka miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez możliwość złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz zaoferowanie dowodów i wniosków dowodowych. Także ponownie rozpoznając sprawę zapewniono jej czynny udział oraz możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia.

Ponadto, Sąd ten również wiążąco wypowiedział się odnośnie zgłaszanych przez skarżącą Spółkę wniosków dowodowych, podnosząc, że "prawidłowe było natomiast stanowisko organu odwoławczego dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących powołania biegłego w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii, biegłego specjalisty z zakresu prawodawstwa międzynarodowego oraz z przesłuchania stron. Rodzaj towaru został określony, wobec czego opinia biegłego z zakresu środków ochrony roślin była zbędna. Kwestie dotyczące stosowania prawa winny z kolei rozstrzygnąć same organy, bez posiłkowania się biegłymi z zakresu prawa. Zbędne było także przesłuchanie osób wchodzących w skład organów spółki, bowiem cel przewozu towaru, plany wykorzystania towaru, działania skarżącej spółki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy".

Końcowo należy wskazać (co nie było przedmiotem skargi), że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że uzupełniony materiał dowodowy uzasadniał konieczność wykluczenia z kręgu adresatów decyzji H. L., prowadzącą ówcześnie działalność gospodarczą pod firmą "B" H. L., również w tym przedmiocie jak już zaznaczono wytyczne zostały zrealizowane.

Konstatując, zdaniem Sądu, organ ponownie rozpoznając niniejszą sprawę podjął niezbędne działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i usunięcia powstałych wątpliwości, zebrał kompletny materiał dowodowy, dokonał jego analizy i oceny, a następnie właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Ocena dowodów została dokonana w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy zostało w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione. Fakt, że skarżąca Spółka nie zgadza się z oceną i argumentacją organu, nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa w zakresie postępowania, jak też prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a. Nie każde naruszenie prawa czy przepisów postępowania powoduje też konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca Spółka również nie wykazała.

W tym stanie sprawy, uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob. art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując wniosek dowodowy skarżącej Spółki w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu środków ochrony roślin i toksykologii, dowodu z opinii biegłego z zakresu prawodawstwa międzynarodowego i dowodu z przesłuchania stron należy stwierdzić, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, zatem należało go oddalić. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 698/17), że wnioskowane dowody nie spełniają wymogów art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zarządzeniem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nr 49/2020 z dnia 19 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.