Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 66/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 1 i 2, art. 54 par. 1, art. 80 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", znak: "[...]" w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z "[...]" r. nr. "[...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I z dnia "[...]"r., znak:"[...]", w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanych Sądowi akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I (dalej NUS) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku R S (dalej skarżący, zobowiązany) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]"r., od nr "[...]"do nr "[...]", wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K, obejmujących należności pieniężne z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 - 2016 roku. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu "[...]"r., w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych.

W toku prowadzonego postępowania NUS zawiadomieniem z dnia "[...]" r., (k. "[...]" akt administracyjnych) dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "[...]" Bank S.A. z siedzibą w W. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z dnia "[...]"r., Bank poinformował, iż nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego.

Pismem z dnia "[...]" r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu "[...]"r.) skarżący zgłosił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w I zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na przesłanki z art. 33 § 1 pkt 2, 8 i 10 u.p.e.a. Pismem z dnia "[...]"r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu "[...]"r.) skarżący, złożył, skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, wnosząc o "umorzenie postępowania egzekucyjnego" (opierając się na art. 54 u.p.e.a.). W treści skargi zobowiązany podniósł zarzut braku wymagalności zobowiązania podatkowego, a także wskazał na naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i art. 61a § 1 k.p.a., poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie błędnych tytułów wykonawczych. Zobowiązany podnosił, że zaskarżył decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K o odmowie umorzenia egzekwowanych zaległości podatkowych. W oparciu o powyższe zobowiązany przyjmował, że decyzja ta jest nieostateczna, a tym samym egzekwowane obowiązki są niewymagalne. Zobowiązany wywodził dalej, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego była przedwczesna, ponieważ organ egzekucyjny najpierw powinien umożliwić zobowiązanemu złożenie zarzutów z art. 33 u.p.e.a., a dopiero po ich rozpatrzeniu rozważyć stosowanie środka egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., NUS oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "[...]"Bank S.A. W treści powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, natomiast podnoszone przez zobowiązanego kwestie, związane z brakiem wymagalności egzekwowanych obowiązków oraz niedopuszczalnością egzekucji, nie mogą podlegać ocenie w ramach skargi z art. 54 u.p.e.a., stanowią one natomiast przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego na podstawie przepisów art. 33 i art. 34 u.p.e.a.

Pismem z dnia "[...]"r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu "[...]"r.) zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z "[...]"r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia "[...]"r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy, organ II instancji omówił treść art. 54 u.p.e.a. tj. warunki wniesienia skargi na czynności egzekucyjne i tryb jej rozpoznania. Omówił następnie tok kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia wydawanego w ramach rozpoznania skargi wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. Organ wskazał następnie, że z istoty art. 54 u.p.e.a. wynika, że skarga na czynność egzekucyjną jest specyficznym środkiem zaskarżenia, bowiem przedmiot jej rozpoznania wyznacza treść skargi, w której strona kwestionuje prawidłowość określonych czynności egzekucyjnych. Z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż skarga określona wart. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego. W tym trybie kontrolą objęta jest tylko zaskarżona czynność egzekucyjna, którą w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy jest czynność zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W ramach skargi na czynność egzekucyjną można zatem podnosić jedynie okoliczności, odnoszące się do formalnoprawnej prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora. Zbadaniu podlega kwestia zgodności podjętych czynności z przepisami, regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dalszej kolejności DIAS wskazywał, że zgodnie z brzmieniem art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, NUS, wystosował do "[...]"Bank S.A. z siedzibą w Warszawie zawiadomienie, o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. DIAS podkreślał, że powyższy środek egzekucyjny przewidziany jest w katalogu środków, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., jako egzekucja z rachunków bankowych. Organ omówił następnie tryb i warunki stosowani tego środka egzekucyjnego.

Odnosząc uregulowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy, DIAS stwierdzał, iż czynność egzekucyjna, zajęcia rachunku bankowego była prawidłowa. Powyższej czynności egzekucyjnej dokonano zgodnie z treścią art. 80 § 1 u.p.e.a., poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu. O powyższym fakcie poinformowano także zobowiązanego, doręczając mu w dniu "[...]"r. stosowne zawiadomienie. Opisane zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało sporządzone na druku zgodnym ze wzorem, ustanowionym w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804 ze zm.). W konsekwencji analizy wyżej przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, organ odwoławczy stwierdzał, iż zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia rachunku bankowego, została dokonana w sposób prawidłowy, to jest zgodny z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie DIAS zaznaczał, iż dokonana przez NUS w Im czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego okazała się nie skuteczna, gdyż "[...]"Bank S.A. w piśmie z dnia "[...]"r. poinformował organ egzekucyjny, iż nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego

DIAS podniósł również, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., w związku z art. 33 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługiwało prawo wniesienia zarzutów z którego ten skorzystał. Okoliczności podniesione w skardze stanowiły zaś powtórzenie już sformułowanych zarzutów egzekucyjnych. Z tego względu zarzuty braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego nie mogły być merytorycznie oceniane w postępowaniu dotyczącym rozpoznania skarg, gdyż wykraczały poza ramy tego środka zaskarżenia.

Od powyższego postanowienia strona wywiodła pismem z dnia "[...]". skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Zaskarżonej decyzji zarzucała:

- błędną wykładnię art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako: "u.p.e.a.") polegającą na przyjęciu, że czynności zaskarżone skargą mogą być skarżone, gdy nie są objęte zakresem zaskarżenia przewidzianym dla innego środka prawnego, podczas gdy wskazany przepis o tym nie stanowi, zaś skarżący kwestionował konkretną czynność, jaką było zajęcie rachunku bankowego;

- utrzymanie w mocy błędnego postanowienia organu I instancji, co stanowi naruszenie mi. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi podnoszono, że dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego były przedwczesne. Wskazano przy tym na błędy formalne jakimi dotknięte są tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzonej wobec skarżącego egzekucji. Skarżący podkreślał przy tym, że możliwość prowadzenia egzekucji warunkuje prawidłowo wystawiony tytuł egzekucyjny. Jak podnosił skarżący, błąd w tytule egzekucyjnym – także mający charakter czysto formalny – stanowi okoliczność dyskwalifikującą taki dokument, a co za tym idzie wskazująca na brak możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325) zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Odnosząc się do warunków oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia przez Sąd wskazać należy, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie DIAS z "[...]"., którym organ utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia "[...]"r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zakres tego postanowienia wyznacza zatem granice dokonywanej przez sąd kontroli legalności działania organów.

W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, że w skardze z art. 54 ustawy egzekucyjnej można kwestionować prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnej pod względem technicznym czy formalnym, natomiast nie można w trybie skargowym kwestionować istnienia, czy wymagalności dochodzonego obowiązku lub zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący bezpośrednio nie neguje prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, ani w skardze, ani w zażaleniu, ani też w skardze do sądu. Podstawowym zaś argumentem wskazanym w skardze na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego dłużnika, był brak podstaw do wszczęcia egzekucji administracyjnej tj. brak wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz wady formalne tytułów egzekucyjnych. Tego typu argumenty pozostają bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego. Mogą one stanowić motywy zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnoszonych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, będących przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania. Istotą natomiast skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola prawidłowości jej dokonania przez pryzmat przepisów ustawy egzekucyjnej regulujących tryb egzekucji z rachunku bankowego. Podkreślenia zatem wymaga, że w ramach postępowania zainicjowanego wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a skargą na czynność egzekucyjną, nie mogły być badane kwestie takie jak zasadność wszczęcia egzekucji administracyjnej, wymagalność dochodzonych obowiązków lub ocenia prawidłowość sporządzenia tytułów wykonawczych. Kwestie te wykraczają poza ramy postępowania regulowanego art. 54 u.p.e.a. i ich ocena w ramach rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjna stanowiła by naruszenia wynikającej z art. 6 k.p.a. zasady praworządności, zgodnie z którą organy działają na podstawie i w granicach prawa.

Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że dokonana w tej sprawie przez organy, ocena poprawności zaskarżonej czynności egzekucyjnej, nie wykazała nieprawidłowości. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego sporządzono w myśl art. 67 § 1 ustawy egzekucyjnej i zawiera ono elementy wymienione w § 2 tego artykułu. Zawiadomienie zostało w sposób poprawny doręczone. Ponadto tytuły wykonawcze wymienione w zaskarżonym postanowieniu były wówczas w obrocie prawnym, a zatem zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego, wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 ustawy egzekucyjnej, celem wyegzekwowania wówczas wymagalnych należności nieuiszczonych w sposób dobrowolny - było zasadne.

Podkreślić należy przy tym, że organ egzekucyjny, był zobowiązany podjąć czynności egzekucyjne służące wyegzekwowaniu wynikających z pozostających w obrocie prawnym tytułów wykonawczych. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne stanowisko organu, zgodnie z którym możliwość stosowania środka egzekucyjnego równocześnie, a nawet przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, wynika z przepisu art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a także z przepisu art. 80 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu do banku, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Nie może zostać natomiast zaakceptowane stanowisko skarżącego zgodnie z którym organ egzekucyjny może stosować środki egzekucyjne dopiero po upływie terminu do zgłoszenia zarzutów z art. 33 u.p.e.a. Teza taka nie ma żadnego oparcia w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani innych przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325, z późn. zm.) skargę należało oddalić.