Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1511/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 37
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Teza: Usługi brokerów ubezpieczeniowych, polegające na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych, nie mieszczą się w pojęciu usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

TEZY

Usługi brokerów ubezpieczeniowych, polegające na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych, nie mieszczą się w pojęciu usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2133/11 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr.1 – wyrok


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.

1.1. Wyrokiem z 2 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2133/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 6 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego spółka wskazała, że prowadzi m.in. działalność, polegającą na uzyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych. Na usługę tę składają się następujące czynności:

- oszacowanie wysokości szkody (w szczególności szkód osobowych), w tym: oszacowanie przybliżonej wysokości uszczerbku na zdrowiu związanego z różnymi urazami (najczęściej chirurgiczno-ortopedycznymi) i związane z tym ustalenie możliwości uzyskania zadośćuczynienia za ból oraz cierpienie fizyczne i psychiczne; obliczenie kosztów poniesionych na zakup lekarstw oraz niezbędny sprzęt ortopedyczny i rehabilitacyjny; ustalenie przewidywanych kosztów opieki; ustalenie wysokości utraconych dochodów; w przypadku wypadku śmiertelnego, oszacowanie pogorszenia sytuacji materialnej, zadośćuczynienie za stratę osoby najbliższej, koszty pogrzebów, stypy, itp;

- udokumentowanie szkody, tj. pozyskanie niezbędnej dokumentacji prawniczej, medycznej, urzędowej oraz dokumentacji z zakładów pracy uwiarygodniającej powstanie szkody;

- zgłoszenie szkody do zakładów ubezpieczeń (tzn. sporządzanie pisma roszczeniowego, wypełnienie formularzy dostarczanych przez zakłady ubezpieczeń, uzyskanie i przedstawienie dokumentacji prawniczej, medycznej, urzędowej, z zakładów pracy);

- oczekiwanie na wypłatę odszkodowania z zakładów ubezpieczeń oraz przekazanie odszkodowania osobie zlecającej usługę;

- w przypadku szkody rzeczowej, świadczona jest również usługa oszacowania tej szkody: ustala się zniszczone przedmioty i określa się wartość poniesionych strat.

Spółka zadała pytanie, jaką stawkę podatku od towarów i usług należy zastosować w przypadku powyższej usługi, polegającej na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych, w świetle przepisów, jakie wejdą w życie od 1 stycznia 2011 r. Jednocześnie spółka stanęła na stanowisku, że opisaną usługę należy uznać za usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, która od 1 stycznia 2011 r., na mocy art. 1 pkt 8a ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 226, poz. 1476), będzie korzystała ze zwolnienia z tego podatku.

Minister Finansów za nieprawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy. Organ wskazał, że formułując zwolnienie w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej "u.p.t.u."), prawodawca odniósł się do ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.), w szczególności do jej art. 3 ust. 1 i 3-5, gdzie wymieniono czynności ubezpieczeniowe. Zasady wykonywania pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych określono zaś w art. 2 ust. 1-3, art. 4 i art. 6 ust. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.U. Nr 124, poz. 1154 ze zm.). W ocenie Ministra Finansów, spółka nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 3 ust. 3-5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Ze stanu faktycznego opisanego przez spółkę we wniosku wynika, iż między nią i ubezpieczonymi nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia, a jedynie stosunek prawny polegający na uzyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeń. Zdaniem Ministra Finansów, spółka nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka. W konsekwencji organ uznał, że czynności opisane we wniosku o wydanie interpretacji, wykonywane na rzecz osób poszkodowanych w ich imieniu i na ich rzecz, nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. Minister Finansów stwierdził również, że usługi świadczone przez spółkę na rzecz osób poszkodowanych nie stanowią pośrednictwa ubezpieczeniowego, w rozumieniu art. 4 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. W ocenie organu spółka wykonuje bowiem niektóre czynności w ramach umowy zlecenia, zawartej przez nią z poszkodowanym, której przedmiotem jest uzyskanie od zakładu ubezpieczeń najbardziej satysfakcjonujących świadczeń odszkodowawczych. Organ przyjął, że usługi świadczone przez spółkę są formą współpracy, polegającą na wspieraniu za wynagrodzeniem osób poszkodowanych w celu uzyskania takich świadczeń i nie korzystają ze zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. Zdaniem Ministra Finansów, czynności wykonywanych przez spółkę na zlecenie osób indywidualnych nie można także uznać za usługę stanowiącą element usługi ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej bądź też usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia tych usług. Charakter tych czynności wskazuje bowiem, iż są one co prawda związane ze stosunkiem ubezpieczeniowym, którego stronami są zakład ubezpieczeń oraz klient (osoba poszkodowana), ale nie można ich uznać za usługę stanowiącą element usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego, niezbędną do jej świadczenia. Czynności te nie korzystają zatem ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 13 u.p.t.u.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. Po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie opisanej wyżej interpretacji indywidualnej, zarzucając jej naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, przez błędną wykładnię i w efekcie uznanie, że świadczone przez spółkę usługi, polegające na uzyskiwaniu - na zlecenie osób indywidualnych - odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych, wykonywane w ramach jej działalności brokerskiej, nie stanowią usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i w konsekwencji nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."), przez niedokonanie wnikliwej analizy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, w szczególności zbagatelizowanie faktu, że skarżąca jest licencjonowanym brokerem ubezpieczeniowym, a także przez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario) oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść urzędu skarbowego (in dubio contra fisci).

2.2. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanej interpretacji indywidualnej.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. WSA w Warszawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

3.2. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r.) stanowi, że zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

3.3. Dalej Sąd, powołując się na treść art. 8 ust. 1 u.p.t.u. definiującego świadczenie usług w rozumieniu tej ustawy, art. 805 § 1 i następne Kodeksu cywilnego, odnoszącego się do umowy ubezpieczenia, a także zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej definicję "działalności ubezpieczeniowej", przyjął, że "usługa ubezpieczeniowa" to świadczenie, polegające na udzielaniu ochrony ubezpieczeniowej w zamian za uiszczoną składkę. Innymi słowy, zakład ubezpieczeń ponosi ryzyko zapłaty określonej kwoty w razie zajścia określonego umową zdarzenia oraz faktycznego świadczenia kwoty, gdy zdarzenie zaistnieje. Świadczeniem wzajemnym jest natomiast zapłata składki ubezpieczeniowej. Przyjmuje się, że podstawowym świadczeniem ubezpieczyciela jest świadczenie ochrony ubezpieczeniowej, nie zaś sama wypłata świadczenia w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego. Zdaniem Sądu nie ulega przy tym wątpliwości, że usługę ubezpieczeniową świadczy ubezpieczyciel na rzecz osoby ubezpieczonej lub innej osoby uprawnionej do korzystania z tej usługi.

3.4. Powołując się na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 20 listopada 2003 r. w sprawie C-8/01 Assurandør-Societetet działające w imieniu Taksatorringen vs Skatteministeriet z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan oraz z 8 marca 2001 r. w sprawie C-240/99 Försäkringsaktiebolaget Skania, Sąd stwierdził, że Trybunał ten zajął stanowisko analogiczne do przedstawionego wyżej w zakresie pojęcia "usługi ubezpieczeniowej". Sąd zaznaczył, że wyroki te zapadły na gruncie Szóstej Dyrektywy Rady nr 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U.UE.L.77.145.1 ze zm.), jednak podobne zwolnienie zawiera art. 135 ust. 1 lit. a) obecnie obowiązującej Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L. 06.347.1 ze zm.). Obejmuje ono transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.

3.5. W konsekwencji Sąd przyjął, że zwolnieniem przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. objęte są usługi ubezpieczeniowe świadczone przez zakłady ubezpieczeniowe (ubezpieczycieli), których istotą jest udzielenie ochrony w zamian za uiszczoną składkę. Czynności składające się na usługę ubezpieczeniową, w tym będące następstwem udzielenia ochrony, dokonują się pomiędzy podmiotem ponoszącym ryzyko wystąpienia zdarzenia (ubezpieczycielem) a ubezpieczonym (ewentualnie ubezpieczającym). Jako pośrednictwo w świadczeniu usług ubezpieczeniowych należy zatem – zdaniem Sądu – rozumieć dokonywanie w imieniu ubezpieczyciela lub też w imieniu osoby poszukującej ochrony ubezpieczeniowej wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby zawarcie przez obie strony umowy ubezpieczenia, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu.

3.6. Sąd wskazał, że definicję "pośrednika ubezpieczeniowego" TSUE sformułował w wyroku w sprawie C-8/01 Taksatorringen, przyjmując, że pojęcie usług pokrewnych, świadczonych przez brokerów i pośredników ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 13 część B lit. a) VI Dyrektywy dotyczy wyłącznie świadczeń dokonanych przez profesjonalistów, którzy utrzymują stosunki jednocześnie z ubezpieczycielem i ubezpieczonym (ubezpieczającym), przy założeniu, że broker ubezpieczeniowy jest wyłącznie pośrednikiem. Pojęcie to kładzie zatem nacisk na działanie zewnętrzne pośrednika ubezpieczeniowego, czyli jego pozycję pośrednika między ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeniowym, co jest związane z istnieniem relacji między tymi dwiema stronami.

3.7. W związku z powyższym Sąd uznał, że opisane przez skarżącą usługi, polegające na podejmowaniu w imieniu osoby poszkodowanej działań, których celem jest uzyskanie odszkodowania, nie stanowią "usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., jeżeli nawet mieszczą się w definicji działalności brokerskiej zawartej w art. 4 ust. 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Wykonując tego rodzaju czynności skarżąca nie jest – zdaniem Sądu – podmiotem pośredniczącym w udzielaniu ochrony ubezpieczeniowej i jej realizacji w imieniu ubezpieczyciela na podstawie umowy zawartej z ubezpieczycielem. W istocie jest to forma wsparcia dla klienta, który od towarzystw ubezpieczeniowych dochodzi roszczenia odszkodowawczego. Zasadne jest również porównanie tego rodzaju usług do usług świadczonych przez adwokatów lub radców prawnych, specjalizujących się w udzielaniu pomocy prawnej w uzyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych, także na drodze pozasądowej. W ocenie Sądu, zakres użytego w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. pojęcia "usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych" nie odpowiada zakresowi pojęcia "czynności wykonywane przez pośredników ubezpieczeniowych", w tym brokerów, określonemu w art. 4 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Tym samym nie sposób przyjąć, że zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. obejmuje wszelkie czynności brokerskie podejmowane w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej wymienione w art. 4 pkt 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, w tym akcentowane przez skarżącą czynności polegające na "uczestniczeniu w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o odszkodowanie, jak również na organizowaniu i nadzorowaniu czynności brokerskich".

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że likwidacja szkód ubezpieczeniowych przez brokera nie mieści się w zakresie usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych,

2. art. 4 pkt 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że działalność brokerska nie obejmuje likwidacji szkody.

Spółka w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

4.2. Minister Finansów nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.1. Przedmiotem sporu w tej sprawie jest sformułowane przez stronę skarżącą we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej pytanie, czy usługi polegające na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u.

Zgodnie z tym przepisem zwolnione od podatku są "usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji".

Przepis ten stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE, stanowiącego, że państwa członkowskie zwalniają od VAT transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.

5.2. Z orzecznictwa TSUE, trafnie przywołanego przez Sąd pierwszej instancji, wydanego na tle tego unormowania, wynika, że zwolnienie od podatku usług pokrewnych do transakcji ubezpieczeniowych na podstawie ww. przepisu odnosi się do usług:

– świadczonych przez brokerów lub agentów ubezpieczeniowych,

– na rzecz zakładów ubezpieczeniowych lub podmiotów poszukujących ochrony ubezpieczeniowej,

– mających wyłącznie charakter usług pośrednictwa.

TSUE podkreśla przy tym (patrz wyrok w sprawie C-242/08 Swiss Re Germany Holding GmbH – teza 33), że z jego utrwalonego orzecznictwa wynika, że zwolnienia, o których mowa w art. 13 szóstej dyrektywy (art. 135 dyrektywy 2006/112/WE), stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich, i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (zob. wyroki: z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-240/99 Skandia, Rec. s. -1951, pkt 23; z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-472/03 Arthur Andersen, Zb.Orz. s. I-1719, pkt 25).

5.3. Na podstawie art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE, a tym samym art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., zwolnieniem od podatku są zatem objęte usługi świadczone przez brokerów ubezpieczeniowych w imieniu i na rzecz podmiotów poszukujących ochrony ubezpieczeniowej, polegające np. na wyszukaniu najkorzystniejszej na rynku oferty ubezpieczeniowej i pośrednictwie w zawarciu umowy ubezpieczenia.

Kiedy w art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy wskazuje się na transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych, oznacza to, że zwolnieniem od podatku należy objąć takie pośrednictwo brokerów ubezpieczeniowych, które ma na celu doprowadzenie do transakcji ubezpieczeniowej, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu.

Tym samym usługi, polegające na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych, nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE, a w konsekwencji art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., gdyż nie stanowią one transakcji ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych i nie mogą być również uznane za usługi pokrewne do ubezpieczeniowych (reasekuracyjnych) świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych, gdyż istotą tych czynności, realizowanych na zlecenie osób indywidualnych, jest odzyskiwanie odszkodowań od ubezpieczycieli, a nie działalność w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego w rozumieniu tych przepisów.

5.4. Wprawdzie w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym pośrednik ubezpieczeniowy wykonuje czynności w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej, zwane dalej "czynnościami brokerskimi", polegające, m.in. na uczestniczeniu w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o odszkodowanie, jak również na organizowaniu i nadzorowaniu czynności brokerskich, ale tego rodzaju czynności "pośrednictwa" nie korzystają ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u.

W rozumieniu tego przepisu ze zwolnienia od podatku korzystają jedynie te mające charakter pośrednictwa ubezpieczeniowego usługi brokerskie, które polegają na zawieraniu lub doprowadzaniu do zawarcia umów ubezpieczenia, w tym wykonywaniu czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia, w celu objęcia osoby poszukującej ochrony ubezpieczeniowej na podstawie zawartej z zakładem ubezpieczeń umowy ubezpieczeniowej.

5.5. Czynności tzw. brokera likwidacyjnego, które opisano w skardze kasacyjnej, odnoszą się do roszczeń odszkodowawczych, które powstają po wystąpieniu zdarzenia ubezpieczeniowego, a zatem nie mają one charakteru pośrednictwa na rzecz podmiotów poszukujących ochrony ubezpieczeniowej, lecz podmiotów objętych już tą ochroną, konsumujących wynikające z niej uprawnienia.

5.6. Reasumując: usługi brokerów ubezpieczeniowych, polegające na pozyskiwaniu odszkodowań od zakładów ubezpieczeniowych na zlecenie osób indywidualnych, nie mieszczą się w pojęciu usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Z tych względów za chybione należy uznać sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. i art. 4 pkt 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, gdyż Sąd pierwszej instancji dokonał ich prawidłowej wykładni i właściwie je zastosował.

5.7. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie jest zasadna – działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.