Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 632/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-09-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. i T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 632/16

Uzasadnienie

J. W. i T. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z 2 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę wniesioną przez T. W.

W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu, J. W. (dalej: skarżący) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Podał, że od 2013 r. mają zmniejszone świadczenie emerytalne z powodu egzekucji przez urząd skarbowy. W rezultacie z tytułu emerytury małżonkowie osiągają dochód w łącznej wysokości 2.203,07 zł. Ich majątek stanowi nieruchomość rolna o pow. 0,28 ha (obciążona hipoteką). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jest inwalidą II grupy, jego żona zaś jest po zawale i cierpi na nadciśnienie tętnicze. Z braku pieniędzy małżonkowie wykupują tylko te leki, które ratują im życie, nie stać ich na rehabilitację. Dodatkowo wpadli w pętlę zadłużenia. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, opłatami eksploatacyjnymi, ubezpieczeniem i zakupem lekarstw zmykają się kwotą ok. 670 zł. Małżonkowie spłacają także raty zaciągniętych pożyczek, miesięcznie przeznaczając na ten cel kwotę 1.148,02 zł.

Referendarz Sądowy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia są znane referendarzowi z urzędu informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego, znajdujące się w aktach sprawy I SA/Łd 1371/15, zakończonej wydaniem przez tutejszy Sąd wyroku z 14 czerwca 2016 r.

Z akt ww. sprawy wynika, że majątek małżonków stanowi nieruchomość rolna o pow. 0,28 ha (obciążona hipoteką). Jednakże, jak wynika z oświadczenia samego skarżącego oraz wskazanych akt sądowych, jest to nieruchomość, na której rozpoczęto budowę domu. Dodatkowo w tym względzie za deklaratywne, nieznajdujące pokrycia w rzeczywistości i przedstawionych dokumentach uznaje referendarz sądowy oświadczenia dotyczące zaprzestania budowy domu i konieczności dokonania rozbiórki już wzniesionego obiektu z uwagi na jego zniszczenie. Zauważyć należy, iż sprawą oczywistą jest, iż budowa domu wymaga posiadania środków finansowych, podejmując się zatem tej inwestycji małżonkowie musieli dysponować środkami na jej realizację.

Powyższe okoliczności rodzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności całokształtu oświadczeń skarżącego złożonych w niniejszej sprawie. Wątpliwości w kwestii rzeczywistej sytuacji majątkowej małżonków nie tłumaczą także oświadczenia zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącego z 24 czerwca 2016 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1371/15). Uwagę zwraca zwłaszcza oświadczenie dotyczące lokalu, w którym mieszkają małżonkowie. Według oświadczenia należy on do ich bratanka i jest im użyczany bezpłatnie (za opłaty). Tymczasem na blankietach opłat figuruje właśnie skarżący, a nie osoba, do której miałby należeć ów lokal.

Ponadto z oświadczeń skarżącego, złożonych na rozprawie 14 czerwca 2016 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1371/15) wynika, że w latach 2008-2011 uzyskał ze sprzedaży nieruchomości dochód w wysokości 700.000 zł, w całości przeznaczony na budowę domów dla synów. Jednakże okoliczność ta w żaden sposób nie została udokumentowana, stąd nie można przyjąć, że małżonkowie definitywnie w chwili obecnej środkami tymi już nie dysponują. Nie sposób również uznać skarżącego za osobę ubogą, skoro wykazana na rozprawie 14 czerwca 2016 r. wartość należącej do małżonków nieruchomości wynosi ponad 600.000 zł.

Nie bez znaczenia dla oceny wniosku pozostaje także fakt regulowania przez skarżącego rat pożyczek w kwocie 1.148,02 zł miesięcznie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Stwierdzić należy, że skoro skarżący reguluje opisywane należności w postaci rat pożyczek we wskazanej wysokości, to – w ocenie referendarza – jest także w stanie ponieść koszty sądowe w prowadzonej przed sądem sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie.

Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.

R.A.