Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1596/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Gabriela Gorzan /spr./ Sędziowie sędzia NSA Sylwia Zapalska as.sąd.WSA Roman Wiatrowski Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonanie postanowienia wymienionego w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ G.Gorzan /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

I SA/Po 1596/04

U Z A S A D N I E N I E

Ze względu na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od [...] 1997r. do [...] 1998r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T. P., na podstawie 40 tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - z dnia [...] 1998r. Z uwagi na brak składników majątkowych podlegających egzekucji, Urząd Skarbowy , postanowieniem z dnia [...]1999r. (k.121-122 akt adm.), umorzył postępowanie egzekucyjne.

Wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił nowe tytuły wykonawcze nr [...]z dnia [...]2004r. obejmujące zaległości z tytułu składek własnych skarżącego za okres od [...] 1997 do [...] 1998r. oraz składek "za pracowników" za okres od [...] 1997 do [...] 1998r., na podstawie których postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte ponownie. W toku tego postępowania, w którym organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału ZUS dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego w Przedsiębiorstwie "A" w M.. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...]2004r.

Pismem z dnia [...]2004r. (k.183-185 akt adm.) T.P. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS na podstawie powyższych tytułów wykonawczych nr [...], podnosząc zarzut przedawnienia należności będących przedmiotem egzekucji, nieistnienia obowiązku zapłaty należności tymi tytułami objętych z powodu ich spłacenia w formie wpłat gotówkowych lub przejęcia wierzytelności przez jej dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , w odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...] zgłosił zarzut braku podstawy prawnej do obciążenia go opłatą dodatkową i kosztami upomnienia. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący wniósł o uchylenie wymienionych powyżej tytułów wykonawczych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że w [...] 1999r. przekazał na poczet zadłużenia wierzytelność w stosunku do firmy "B" P.M. z tytułu należności za prace budowlane wykonane w budynku przy ul. [...] na kwotę ok. [...] tys. zł. W Dziale Egzekucyjnym zostały sporządzone stosowne dokumenty o przejęciu długu w stosunku do ZUS przez P.M. - dłużnika wierzytelności i zobowiązaniu jego spłaty do ZUS zamiast wobec przedsiębiorstwa skarżącego. Po przejęciu wierzytelności w stosunku do P.M. organ egzekucyjny odstąpił od prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podniósł, że organ egzekucyjny nie informował go o uchylaniu się skarżącego oraz problemach w toku egzekucji w związku z zajęciem wierzytelności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel w postanowieniu z dnia [...]2004r. nr [...] (k.186-187 akt adm.) zajął negatywne stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanego dotyczących należności za okres od [...]1997 do [...]1998r. Następnie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]2004 nr [...] (k.188-190 akt adm.), odmówił uznania zarzutów dłużnika w sprawie postępowania egzekucyjnego oraz odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że nie jest zasadny zarzut przedawnienia należności za wskazany powyżej okres. Wskazano, że pismem z dnia [...]1997r. wierzyciel, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął czynności w celu dochodzenia wymienionych powyżej należności. Wierzyciel podejmował także kolejne czynności zmierzające do wyegzekwowania należnych kwot składek. Ponadto decyzją z dnia [...]1999r. wierzyciel stwierdził istnienie zaległości za okres od [...] 1997 do [...] 1997 oraz wymierzył dodatkową opłatę w wysokości [...] zł stanowiącą 50% kwoty nieopłaconych składek. Następnie na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Urząd Skarbowy wszczął egzekucję w trybie administracyjnym, zakończoną postanowieniem z [...]1999r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braków środków majątkowych dłużnika. Pismem z dnia [...]2003r. wierzyciel wezwał dłużnika do zapłaty składek za okres od [...] 1997 do [...] 1998r. oraz zawiadomił o zajęciu wynagrodzenia. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych doręczenie dłużnikowi upomnienia, wezwania do zapłaty, decyzji oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego pozwala uznać, że nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia należności. W uzasadnieniu wyjaśniono także, że wprawdzie art.35 ust.3 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych wprowadza 5-letni termin przedawnienia roszczeń, to zgodnie z art.35 ust.4 ustawy bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności. W ocenie organu egzekucyjnego nietrafny jest również zarzut dotyczący braku podstawy prawnej obciążenia zobowiązanego dodatkową opłatą i kosztami upomnienia, gdyż podstawa prawna wynika bezpośrednio z decyzji z dnia [...]1999r. Nie znajdują także uzasadnienia twierdzenia zobowiązanego, że spłacił w toku postępowania egzekucyjnego wszystkie należności objęte tytułami wykonawczymi. Urząd Skarbowy ściągnął w trybie egzekucji administracyjnej kwotę [...]zł, a dłużnik dobrowolnie zapłacił [...] zł, natomiast zaległość po uwzględnieniu tych kwot, na dzień wydania postanowienia wynosi [...]zł i jest wymagalna.

Na powyższe postanowienie z dnia [...]2004r. skarżący wniósł zażalenie z dnia [...]2004r. (k.213-214 akt adm.) domagając się uchylenia zajęcia wynagrodzenia za pracę do czasu wyjaśnienia sprawy. Uzasadniając zażalenie, skarżący wniósł o wyjaśnienie przebiegi postępowania egzekucyjnego prowadzonego w latach 1998/1999 w celu wyegzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący wskazał, że w postępowaniu tym dokonywał wpłat i przekazał wierzytelność w wysokości ok. [...]zł za prace remontowo-budowlane na rzecz spółki "B" P.M., na całkowite uregulowanie wymienionych powyżej należności. Skarżący oświadczył, że P.M. potwierdził w jego obecności przed Komornikiem Urzędu Skarbowego wymagane dokumenty i zobowiązał się do uregulowania pozostałej zapłaty należności. Skarżący stwierdził także, że po przekazaniu wierzytelności nie był informowany o wystąpieniu przeszkód w regulacji wpłat i o konieczności zabezpieczenia roszczeń.

Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...]2004r. postanowienie doręczone skarżącemu w dniu [...].2004r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]2004r. nr [...] w przedmiocie oddalenie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wydane przez ten organ, jako organ egzekucyjny.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu przedawnienia zaległości będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego podkreślił, że wierzyciel szczegółowo opisał wydarzenia skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia, w związku z czym egzekwowane składki ZUS nie przedawniły się. Wskazano także, że skarżący nie wykazał, iż spłacił w całości zadłużenie i tym samym nie wykazał nieistnienia długu. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że wbrew twierdzeniom skarżącego, P.M. nie uznał zajęcia dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w z uwagi na nieistnienie wierzytelności wobec skarżącego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się ponadto naruszenia obowiązujących przepisów prawnych przy ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Skarżący został bowiem ponownie wezwany do zapłaty i wystawione zostały nowe tytuły wykonawcze.

W czasie pomiędzy wniesieniem odwołania z dnia [...]2004r. a wydaniem postanowienia z dnia [...]2004r. przez organ odwoławczy, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...]2004r. nr [...] (k.191-192 akt adm.) ponownie odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego i jednocześnie uchylił swoje postanowienie z dnia [...]2004r.

W związku z zażaleniem skarżącego z dnia [...]2004r. na powyższe postanowienie, w którym ponownie podniósł brak prawidłowego wyjaśnienia przebiegu postępowania, w tym przedstawienia wpłat P.M., do których był zobowiązany po podpisaniu dokumentów o przejęciu zaległości skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]2004r. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]2004r. oraz umorzył postępowanie I instancji. W wyniku tego w obrocie prawnym w przedmiocie zarzutów dłużnika pozostało postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]2004r. nr [...] (k.188-190 akt adm.) oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r. Nr [...] (k.215-220 akt adm.).

Od powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS z dnia [...]2004r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w [...] 1999r. przekazał na poczet zadłużenia z tytułu składek ZUS swoją wierzytelność w stosunku do P.M. za prace budowlane i wykończeniowe na kwotę [...]zł. Skarżący stwierdził, że P.M. w dniu [...]1999r. w siedzibie organu egzekucyjnego w jego obecności uznał wierzytelność i zobowiązał się do uregulowania całego zadłużenia skarżącego w stosunku do ZUS. Skarżący wskazał, że od tego momentu organ egzekucyjny nie informował go o uchylaniu się P.M. od przekazania uznanej wierzytelności. Dopiero po upływie czterech lat II Inspektorat Miejski ZUS , pismem z dnia [...]2003r. wezwał skarżącego do uregulowania zadłużenia. Skarżący oświadczył, że w udostępnionych mu do wglądu aktach znajdował się przerobiony dokument, z którego wbrew pierwotnej treści wynikało, że [...]nie uznaje wierzytelności.

Ponadto skarżący podniósł, że nie zostało mu doręczone postanowienie z dnia [...]1999r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Fakt niedoręczenie postanowienia naraził go na szkodę i pozbawił możliwości jego zaskarżenia oraz dochodzenia roszczeń w stosunku do P.M. na skutek ich przedawnienia. Skarżący nadmienił również, że przerobienie dokumentu znajdującego się w aktach sprawy jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową

Zdaniem skarżącego nieuwzględniono również w toku postępowania przedawnienia odnośnie należności objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] 2004r. za miesiące [...] i [...] 1998r.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...]2004r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi, jako bezpodstawnej.

Po uzyskaniu odpowiedzi na skargę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem pełnomocnika, pismo procesowe z dnia [...]2006r., w którym podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS . W uzasadnieniu podkreślono, że w sprawie naruszono poważnie przepisy prawa z uwagi na wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo uregulowania zaległości i braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Do pisma procesowego załączona została opinia wydana na podstawie ekspertyzy z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów dotycząca dokumentu, na podstawie którego P.M. przejął wierzytelność T. P. wobec ZUS.

W odpowiedzi na pismo procesowe skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej , pismem z dnia [...]2006r., podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz udzielonej odpowiedzi na skargę. Odnosząc się natomiast do podniesionych w pismie procesowym zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie maja one wpływu na wynik sprawy i tym samym nie mogą wpłynąć na zmianę zaskarżonego postanowienia. Niedoręczenie skarżącemu odpisu postanowienia o umorzeniu egzekucji z dnia [...].1999r. uzasadniono treścią przepisu art.59 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu przed [...].2001r. Podobne stanowisko odnośnie zarzutów postawionych przez skarżącego wyraził Dyrektor II Oddziału ZUS w piśmie z dnia [...]2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że zgodnie z art.24 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz.887 ze zm.), który wszedł w życie 25 listopada 1998r. w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nie opłaconych składek. Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu wg zasad określonych w art.83. Z kolei, na podstawie ust.2 art.24 ustawy składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu skłądek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Na mocy art.24 ust.4 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. "należności z tytułu składek" ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia "należności z tytułu składek" przerywa natomiast odroczenie terminu ich opłacenia, rozłożenia spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. 5-letni termin przedawnienia przewidziany był także w ustawie z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 1989r. Nr 25, poz.137 ze zm.) i również ulegał przerwaniu na skutek wspomnianych powyżej okoliczności. W przedstawionej sytuacji składek nie można było dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat (art.24 ust.5 ustawy). Od 1 stycznia 2003r. należności z tytułu skłądek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z wyjątkami określonymi w ustawie. W szczególności nie ulęgają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Zgodnie z art.24 ust.5b w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia (od [...]2004r. - od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony), do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Z powołanych powyżej przepisów odnoszących się do rozpoznawanej sprawy wynika, że nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu skłądek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne skarżącego. Aż do 1 stycznia 2003r. termin przedawnienia należności wynosił 5 lat, jednak bieg terminu ulegał przerwaniu na skutek okoliczności wymienionych w ustawach, a w szczególności na skutek podjęcia każdej czynności zmierzającej do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. W przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia należności ulęgają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z akt sprawy wynika, że skarżący T.P. posiadał zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia osobiste od [...] 1997r. do [...] 1998r. oraz za pracowników za okres od [...]1997 do [...] 1998, zaś decyzji z dnia [...]1999r. (k.114 akt adm.), którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych wymierzył skarżącemu dodatkową opłatę w wysokości [...] zł stanowiącą 50% kwot nieopłaconych składek nie zaskarżono do sądu powszechnego. Urząd Skarbowy w ramach postępowania egzekucyjnego należnych kwot z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne doręczył w dniu [...]1999r. T.P. zawiadomienie o zajęciu jego wierzytelności wobec P.M., wobec czego w ten sposób bieg terminu przedawnienia należności został przerwany, gdyż podjęta czynność zmierzała do ściągnięcia należności i dłużnik o niej został zawiadomiony. Tym samym do należności skarżącego T. P. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne stosuje się 10-letnie przedawnienie, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, co oznacza, iż nie uległy one przedawnieniu i mogły być przedmiotem postępowania egzekucyjnego.

Nie znajduje również uzasadnienia w aktach sprawy zarzut skarżącego dotyczący zapłaty należności będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Niesporne w sprawie jest, że w toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego Urząd Skarbowy wyegzekwował od zobowiązanego na rzecz wierzyciela łączną kwotę [...]zł oraz, że skarżący dokonał dobrowolnej wpłaty kwoty [...] zł, która została zarachowana na poczet należności głównej oraz odsetek od zaległości. Zapłaty innych kwot w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżący nie wykazał, a kwoty te nie pokryły w całości zaległości zobowiązanego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do zarzutu skuteczności egzekucji z wierzytelności T. P. wobec P.M. zajętej w [...] 1999r., stwierdzić należy, że nie doprowadziła ona do uregulowania zaległości w toku egzekucji przez dłużnika wierzytelności, ponieważ ostatecznie dłużnik ten nie uznał wierzytelności. Wobec powyższego należy przyjąć, że skarżący nie wykazał, iż jego zadłużenie w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zostało zapłacone. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut skarżącego nieistnienia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji z powodu jego uregulowania w toku postępowania.

Mimo jednak uznania przez Sąd omówionych powyżej zarzutów za bezzasadne, stwierdzić należy, że organy egzekucyjne naruszyły obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności zasadę legalizmu, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Zasada legalizmu w działaniu organów władzy publicznej jest konstytucyjną zasadą generalną wyrażoną w art.7 Konstytucji RP z 1997r. Działanie w myśl tej zasady organów publicznych jest gwarancją bezpieczeństwa prawnego obywateli w demokratycznym państwie prawnym. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zasadę tę narusza. O ile prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że na skutek wszczęcia przez Urząd Skarbowy postępowania egzekucyjnego na podstawie 40 tytułów wykonawczych z dnia [...]1998r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej od skarżącego zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych "własnych" za okres od [...] 1997r. oraz składek "pracowniczych" za okres od [...] 1997 oraz doręczenia w tym postępowaniu skarżącemu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia [...]1999r. nastąpiło z tym dniem przerwanie biegu 5-letniego przedawnienia, określonego w art.24 ust.4 o systemie ubezpieczeń społecznych, przez co zaległości objęte tymi tytułami nie uległy przedawnieniu, jak również stanowisko, iż skarżący nie wykazał, aby poza kwotą [...] zł i [...]zł wykonał obowiązek pieniężny na rzecz wierzyciela, skoro okazało się nieskuteczne zajęcie wierzytelności u jej dłużnika P.M., o tyle nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że egzekucja wszczęta przez Dyrektora ZUS, po wezwaniu z dnia [...]2003r. była dopuszczalna. Wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej nie ma podstaw do przyjęcia, że w stosunku do skarżącego nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy . Momentem zakończenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem dzień doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu tego postępowania (art.109 §1 kpa i art.125 §1 kpa oraz art.126 kpa w zw. z art.17 §1, art.59 §4 i art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym), a z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia [...]1999r. nie zostało skarżącemu w ogóle doręczone, co zresztą skarżący kwestionował w zażaleniach.

Postanowienie to zostało wydane na podstawie art.59 §1 pkt 9 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu z 1999r. bez wniosku wierzyciela, na co wskazuje jego treść (k.122-120 akt adm.), zaś wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej przepis art.59 §3 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym w 1999r., jak również przepis art.59 § 2-5 w brzmieniu obowiązującym w 2003r., gdy ponownie wszczęto egzekucję, nie zwalniał Urzędu Skarbowego, jako organu egzekucyjnego od obowiązku doręczenia tego postanowienia zobowiązanemu. Organ egzekucyjny bowiem, tj. urząd skarbowy nie był jednocześnie wierzycielem. Tym samym skarżący nie powziął wiadomości o fakcie umorzenia postępowania egzekucyjnego w 1999r. i należy przyjąć, że postanowienie to nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego, jak również nie wywarło wobec skarżącego skutku prawnego. W takiej sytuacji nie było dopuszczalne wszczynanie wobec skarżącego ponownego postępowania egzekucyjnego dotyczącego tych samych zobowiązań skoro Dyrektor ZUS nie ustalił czy postanowienie o umorzeniu poprzedniej egzekucji jest ostateczne. Zgodnie z art.33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zachodzi bowiem niedopuszczalność egzekucji ponownie wszczętej, gdy postępowanie egzekucyjne dotyczące tych samych należności wszczęte uprzednio wobec tego samego zobowiązanego nie zostało wobec niego w sposób prawnie skuteczny zakończone. Należy również podkreślić, że niedoręczenie skarżącemu postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...]1999r. wywołało dla skarżącego szereg negatywnych konsekwencji w sferze jego praw. W szczególności skarżący mógł sądzić, iż wobec zajęcia wierzytelności, której wartość w ocenie skarżącego znacznie przewyższała wysokość zadłużenia z 1999r. wobec ZUS, zadłużenie zostało uregulowane. Na powyższy fakt mogło także wskazywać niepodejmowanie żadnych czynności przez kilka lat ani przez wierzyciela, ani przez organy egzekucyjne. Należy bowiem stwierdzić, że kolejne wezwanie do zapłaty z [...]2003r. zostało skarżącemu doręczone [...]2003r., a więc po upływie niemal 4 lat od dokonania zajęcia wierzytelności, a zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę doręczono skarżącemu dopiero [...]2004r. Słusznie skarżący podnosi, że wskutek braku doręczenia skarżącemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wraz z podaniem powodów tego umorzenia nastąpiło pozbawienie go zarówno prawa jego zaskarżenia ze względu na powody umorzenia egzekucji wskazane w tym postanowieniu, w tym zakwestionowania legalności i skuteczności oświadczenia P.M. o nieuznaniu wierzytelności jak i możliwości skutecznego dochodzenia swojej wierzytelności od P.M. wobec jej przedawnienia.

Z tych powodów wobec niewyjaśnienia sprawy przez organ odwoławczy w zakresie zarzutu dopuszczalności ponownie wszczętej egzekucji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd wniesioną skargę uznał za uzasadnioną i na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "c", art.200 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R.Wiatrowski /-/ G.Gorzan /-/ S.Zapalska

L.Sz.