Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 462/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1, art. 4 pkt 25,
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 13c ust. 4, art. 13g ust. 1, ust. 1a i ust. 2, art. 40b ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w na decyzję Dyrektora Izby Celnej w z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1-4, art. 40b ust. 2 oraz L.p. 7 pkt 6 lit. c Załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania spółki Z. sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] marca 2007 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego, podczas kontroli środka przewozowego, ciągnika z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] użytkowanego przez Z. sp. z o.o., wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej oraz wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym.

W wyniku przeprowadzonego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu oraz jego masy całkowitej, uzyskano dane dotyczące nacisku na potrójnej osi naczepy – w sumie [...] t. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół nr [...].

W związku z powyższymi wynikami kontroli oraz mając na uwadze, iż wykonujący transport przedstawił organowi celnemu zezwolenie Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego o nacisku na potrójnej osi naczepy w sumie [...] t, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] wymierzył karę pieniężną w kwocie [...] zł, za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, posiadającego zezwolenie, w którym nie zostały dotrzymane warunki dotyczące nacisków na osie.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustaw z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115 z późn. zm.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Z przepisów art. 40b ust. 1 i ust. 2 tej ustawy wynika, że organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w przypadku przekroczenia tych parametrów obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne.

Wydane na podstawie delegacji z art. 41 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. nr 219, poz.1861), stanowi, że po drodze krajowej Nr [...], w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W przedmiotowej sprawie wykonujący transport przedstawił organowi celnemu zezwolenie Nr [...] na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego o nacisku na potrójnej osi naczepy w sumie [...] t.

Jak wynika z protokołu Nr [...] przyjętego do wymiaru kary, nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia [...] t.

Stosownie do postanowień art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, określa załącznik nr 2 do ustawy.

Według Lp. 7 pkt 6 lit. c tego załącznika za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 25,5 t do 27,0 t - kara pieniężna wynosi 3600 zł.

W procesie ważenia system stacjonarnej wagi dynamicznej nie sygnalizował błędów pomiaru. Kierowca pojazdu, który podpisał protokół nr [...], w rubryce - uwagi wykonującego transport - wpisał "Nie mam". Brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości uzyskanych pomiarów.

Na powyższą decyzję spółka Z. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzucił zaskarżonej decyzji przyjęcie do podstawy rozważań błędnych parametrów nacisków limitu grupy osi wynikających z protokołu nr [...] z [...] marca 2007 r., całkowicie pomijającego parametry dopuszczone w wydanym zezwoleniu z [...] marca 2007 r. Zezwolenie to bowiem uprawniało do łącznego zastosowania limitu na trzech osiach wynoszącego [...] t, podczas gdy w limicie grupy osi przyjęto wielkość [...] t, co powoduje błędne wyliczenia, dokonane już w samym protokole, powielone następnie w uzasadnieniu decyzji dyrektora izby, wypaczając wysokość zastosowanych kar. Strona skarżąca podała również, że organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego sprzeczności interpretacji przepisów przez dyrektora izby z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, nakazującego miarkowanie kary w sytuacji, gdy podmiot posiadał określony prawem dokument, upoważniający do podejmowania działań, ale w zmniejszonym zakresie od odpowiedzialności za działania podejmowane w ogóle bez żadnego zezwolenia.

Strona skarżąca zarzuciła także niewłaściwą interpretację zapisu ust. 3.14 załącznika do decyzji Nr 4 Szefa Służby Celnej z 3 lutego 2004 r., nakazującego dokonanie powtórnego ważenia nacisku wszystkich osi pojazdu w sytuacji przekroczenia dopuszczalnych wartości jego masy. Z treści wywodów dyrektora izby wynika, że przywołana Instrukcja nie ma żadnego zastosowania w sprawie, bowiem jako dokument wewnętrzny nie jest źródłem prawa, co niedwuznacznie sugeruje, że organy celne, jako w sumie jej adresaci nie są nią związane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, czyli pojazdu nienormatywnego (art. 4 pkt 25), jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do postanowień art. 40b ust. 1 tej ustawy, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 powyższej ustawy stanowi, iż w razie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, naczelnicy urzędów celnych pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i wymierzają kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2, w myśl którego wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, określa załącznik Nr 2 do ustawy. Bezsporne jest zatem, że organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w razie stwierdzenia ich przekroczenia, przy braku stosownego zezwolenia lub niezgodności z warunkami podanymi w zezwoleniu, obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne.

Wydane na podstawie delegacji z art. 41 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenie Ministra. Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861), stanowi, iż po drodze krajowej Nr [...], w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do [...] t.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z protokołu Nr [...] przyjętego do wymiaru kary, nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia [...] t. Według pkt 7.6 lit. c załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej od 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 25,50 t do 27,00 t, kara pieniężna wynosi 3.600 zł.

Zgodnie z art.13 g ust. 1a ustawy o drogach publicznych, karę o której mowa w ust. 1 ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu.

Zauważyć należy, że strona skarżąca dysponowała zezwoleniem na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego o nacisku na potrójnej osi naczepy w sumie [...] t, jednakże z uwagi na przekroczenie nacisku dopuszczonego zezwoleniem, stronie wymierzono karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym niezgodnie w warunkami podanymi w zezwoleniu (art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Porównując rzeczywisty nacisk trzeciej potrójnej osi [...] i [...] z naciskiem objętym zezwoleniem przekroczenie wyniosłoby [...] t. Fakt, że strona skarżąca dysponowała zezwoleniem, nie upoważniał jej do przejazdu pojazdem ponadnormatywnym o przekraczającym zwykłe normy ([...] tony) nacisku na trzecią oś potrójną, skoro o takie zezwolenie wystąpiła.

Dlatego nietrafny jest zarzut skarżącej, że organy winny różnicować sytuację podmiotów, które dysponowały zezwoleniem na przejazd pojazdem ponadnormatywnym i uiściły z tego tytułu opłatę, ale przekroczyły zakres zezwolenia, od podmiotów, które o żadne zezwolenie się nie ubiegały. Zgodnie z art. 13g ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych – karę pieniężną wymierza się zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, jak i niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, a wysokość tych kar określa załącznik nr 2 do ustawy. Załącznik nie zawiera rozróżnienia, które postuluje skarżący, zatem jego wywód jest niesłuszny, zaś jeśli dostrzega on naruszenie tą regulacją nadrzędnych nad ustawą zasad konstytucyjnych – będzie miał w przyszłości możliwość poddania regulacji kontroli tej zgodności w odrębnym trybie.

Skarżąca wskazuje, że z pkt 3.14 bliżej niezidentyfikowanej Instrukcji Szefa Służby Cywilnej wynika obowiązek ponownego zważenia pojazdu. Wskazać należy, że wewnętrzna instrukcja nie jest powszechnie obowiązującym aktem prawa, a zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Niemniej jednak kierowca mógł zgłosić pisemnie żądanie ponownego zważenia pojazdu, czego – jak wynika z protokołu ważenia – mimo pouczenia nie uczynił.

Z tych też względów, nie dostrzegając naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.