Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 124/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. M. i. dr E.W. – S. P. Z. O. Z. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Z. U. S. z dnia [...] nr [...] (Rej- [...] ) 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz W. S. M. i. dr E. W. – S. P. Z. O. Z. w B. kwotę 100 zł ( sto złotych 00/100 ) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W.S.M. im. dr E. W. w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia

[...] sierpnia 2015r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: wrzesień 2011r. w kwocie [...]zł, październik 2011r. w kwocie [...]zł, listopad 2011r. w kwocie [...]zł oraz za grudzień 2011r. w kwocie [...]zł należności głównych. Tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2015r.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. Szpital, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", zgłosił zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Strona podniosła, że pierwotnie ZUS wystawił zaświadczenie z dnia [...] lipca 2013r., w którym stwierdził, iż Szpital nie zalega

z opłatami na poczet należności z tytułu składek, a układy ratalne na lata 2008-2012 zostały spłacone w dniu [...] maja 2013r. Jednocześnie jednak, pismami z dnia

[...] stycznia 2014r., [...] marca 2014r. oraz [...] czerwca 2015r. Szpital został poinformowany o szeregu zaległości z tytułu należności publicznoprawnych. W związku z tym Szpital wielokrotnie zwracał się do ZUS z prośbą o udostępnienie dokumentacji wskazującej rzekome kwoty zaległych składek oraz okresy za jakie powstały zaległości, ale ZUS odmówił udostępnienia dokumentacji, wskazując, że jedynym sposobem na ustalenie okresów oraz kwot zaległości jest "konfrontacja" dokumentacji posiadanej przez ZUS oraz przez Szpital. Mimo to, ignorując wnioski ze strony Szpitala, ZUS odmówił udostępnienia jakichkolwiek danych, a następnie mimo istniejących wątpliwości, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Do pisma strona załączyła m.in. kserokopie deklaracji ZUS/DRA za miesiące objęte tytułem wykonawczym oraz kserokopie korekt tych deklaracji, wydruki z rachunku bankowego opisujące wysokość, datę i tytuły wpłat dokonanych na rzecz ZUS oraz korespondencję prowadzoną pomiędzy Szpitalem a ZUS w okresie od stycznia 2014r. do sierpnia 2015r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił, że organ nie skonkretyzował, w jaki sposób księgowano wpłaty dokonywane na bieżąco przez Szpital, ograniczając się jedynie do prostego zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi w tym okresie. Nie uwzględniono, że Szpital w okresach tych dokonywał licznych korekt rozliczenia składek, które wielokrotnie powodowały nadpłaty po jego stronie, a co za tym idzie - nie można było w tej sytuacji mówić o jakichkolwiek zaległościach. W ocenie zobowiązanego, stan sprawy został ustalony wadliwie,

a w konsekwencji nieprawidłowe jest wydane przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie, które nie spełnia ustawowych wymogów zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Fakt, że ZUS nie konkretyzuje korekt (nie wskazuje ich dat), na które się powołuje i pomija objęte nimi kwoty, utrudnia Szpitalowi podjęcie skutecznej, merytorycznej polemiki z motywami rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem strony, rzetelna analiza okoliczności sprawy jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej

w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Oznacza to, że bezprzedmiotowe jest wydawanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. W takiej sytuacji, stanowisko wierzyciela zawarte jest w postanowieniu organu egzekucyjnego rozpoznającym zarzuty.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie zostało wydane we właściwym dla tego środka zaskarżenia trybie, na prawidłowej podstawie prawnej oraz odniesiono się w nim do zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego, tj. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W postanowieniu tym, organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem dochodzonych należności odmówił zasadności podnoszonego zarzutu wywodząc, że Szpital nie wywiązał się z całkowitego uregulowania zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od września do grudnia 2011r. W treści postanowienia odniesiono się szczegółowo do każdej z zaległości objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym, opisano w jaki sposób powstała i jak wyliczono jej wysokość. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że kwoty wskazane przez Szpital w deklaracjach rozliczeniowych ZUS DRA za ww. miesiące rozliczone zostały zgodnie z wpłatami dokonanymi tym tytułem przez Szpital. Wskazano, że po uwzględnieniu złożonych przez Szpital korekt deklaracji rozliczeniowych za te okresy (ich daty wskazano w treści postanowienia organu egzekucyjnego) stwierdzono, że kwoty wskazane w korektach deklaracji ZUS DRA były większe od dokonanych wpłat, co spowodowało powstanie zaległości. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez wierzyciela, zaległość za wskazane okresy istniała na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, dlatego zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest niezasadny.

Organ uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a." w związku z art. 126 tej ustawy, albowiem zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie określone tym przepisem elementy. W uzasadnieniu postanowienia organu egzekucyjnego odniesiono się do zarzutów zobowiązanego oraz szczegółowo wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do sformułowanego w zażaleniu zarzutu błędnego wyliczenia przez ZUS wysokości zobowiązań Szpitala, organ wskazał, że zasadność stanowiska wierzyciela w tym zakresie zawartego w zaskarżonym postanowieniu, nie podlega ocenie organu odwoławczego. Ze względu na wiążący charakter stanowiska wierzyciela, w którym nie uznano zasadności zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tzn. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania, organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznej oceny w tym zakresie.

W ocenie organu odwoławczego, zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu egzekucyjnego, występującego jednocześnie w roli wierzyciela, co do niezasadności zgłoszonego zarzutu wiąże w tej sprawie Dyrektora Izby Skarbowej, co oznacza, że organ odwoławczy nie może samodzielnie ocenić kwestii dotyczących prawidłowości rozliczeń pomiędzy Szpitalem a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Z tych samych powodów, organ odwoławczy nie jest uprawniony do oceny dołączonego do zażalenia dokumentu "Wyjaśnienia do składki ZUS na Ubezpieczenie społeczne", który w ocenie pełnomocnika wskazuje na błędy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu wysokości zobowiązań Szpitala.

W złożonej skardze, Szpital wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Szpital podniósł, że zarzut nierozpatrzenia istoty sprawy potwierdził sam organ wskazując,

iż "Dyrektor Izby Skarbowej nie posiada kompetencji, jak i narzędzi umożliwiających ingerencję w zajęte przez wierzyciela stanowisko". Tym samym organ utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bez merytorycznej oceny zarzutów.

Odnosząc się do przedmiotu sprawy, Szpital powtarzając argumentację zażalenia zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie konkretyzuje, w jaki sposób księgowano regularne, czynione na bieżąco wpłaty Szpitala tytułem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Organ ograniczył się jedynie do prostego zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi przez Szpital w tym okresie. Tymczasem Szpital w okresach tych dokonywał licznych korekt rozliczenia składek, które wielokrotnie powodowały nadpłaty po stronie Szpitala. ZUS pominął te okoliczności, przez co wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy i w efekcie wydał nieprawidłowe rozstrzygnięcie. Szpital podniósł, że ZUS nie tylko nie konkretyzuje korekt (poprzez wskazanie ich dat), na które się powołuje, ale pomija również objęte nimi kwoty. Sytuacja ta utrudnia Szpitalowi podjęcie skutecznej, merytorycznej polemiki z motywami rozstrzygnięcia sprawy.

Powołując się na faktyczny stan rachunku Szpitala, skarżący wskazał, że według danych organu i przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...] września 2015r., należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to,

że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia,

ale na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł. Zdaniem strony, jeżeli nawet przyjąć, że Szpital posiadał zaległości finansowe w zakresie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, niezrozumiałym jest, dlaczego ZUS ignorował obowiązujące przepisy w zakresie rozliczania nadpłaty płatnika, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r., nr 78, poz. 465).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

I.Wstępnie WSA uznał, że poza sporem pozostaje to, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od września do grudnia 2011r., na podstawie złożonej przez niego deklaracji. W postępowaniu tym, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgłoszony został zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Zdaniem skarżącego, wydane postanowienie narusza art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., gdyż nie konkretyzuje w jaki sposób księgowano regularne, czynione na bieżąco wpłaty Szpitala z tytułu odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, a ogranicza się jedynie do prostego zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi przez Szpital w tym okresie. Źródła tego skarżący upatruje w zaniedbaniach i błędach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał na faktyczny stan rachunku Szpitala prowadzonego przez ZUS. Podał, że według danych organu oraz przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...] września 2015r. (dokument ten jest w posiadaniu ZUS) należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to, że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia, lecz na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł.

II. W warstwie normatywnej należy wskazać, że stosownie do art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie w całości albo w części obowiązku. Rozpatrzenie zarzutów, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. następuje w ten sposób, iż zarzuty te organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Wyjaśnić należy, że zagadnieniem związania dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń (wyroki: z dnia 22 lutego 2006r., I FSK 614/05, z dnia 28 października 2008r., II FSK 1006/07, z dnia 17 czerwca 2009r., II FSK 333/08, z dnia 30 września 2010r., II FSK 795/09). W ostatnim z wymienionych, NSA wywiódł, że mając na względzie art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym, od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela, wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego, zażalenie nie przysługuje, należy przyjąć, że stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, brak bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska. W konsekwencji w przypadku, gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela. Prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych daje zobowiązanemu dopiero art. 134 i art. 135 p.p.s.a. na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie tych przepisów prawa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135). Z kolei art. 83c ust. 2 u.s.u.s. ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwierającego normę ogólną. W takiej sytuacji pierwszeństwo stosowania ma przepis szczególny. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1522/13, w którym wręcz uznano, że skoro od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż organ odwoławczy, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie zobowiązanego mógł ocenić zasadność stanowiska wierzyciela, którym jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym w sytuacji, gdy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uznał zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej był tym stanowiskiem związany i nie miał możliwości oceny zasadności stanowiska wierzyciela.

Ograniczając się zatem do prawa do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 134 i 135 p.p.s.a.) Sąd nadmienia, że od czasu wydania powyższego wyroku NSA, procedura sądowoadministracyjna zmieniła się na tyle, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Nie mniej, zdaniem WSA nie odbiera ten zapis prawa do kontroli, o jakim mowa powyżej, gdyż jest to wyłączenie jedynie ze względu na ich incydentalność i możliwość ich kontroli w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser., M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH. BECK, W-wa 2015, s. 61).

III. Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd skontrolował również postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela i stwierdza, że ustalenia we wskazanym zakresie prawa, nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, którego ponadto nie zgromadzono i nie zbadano w sposób wyczerpujący. Zarzut oparty o art. 77 i art. 80 k.p.a. uznano za zasadny w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w postanowieniu z [...] października 2015r. (k. 53-55) nie odpowiedział na wszystkie zarzuty.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano kwoty do zapłaty wynikające ze złożonych przez Szpital deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA dla poszczególnych okresów.

Za miesiąc wrzesień 2011r. organ podał, że płatnik był zobowiązany odprowadzić tytułem składek kwotę [...]zł, którą wpłacił [...] października 2011r. Następnie składane były korekty deklaracji i ostatecznie do zapłaty pozostawała kwota [...]zł. Po rozliczeniu wpłat z uwzględnieniem korekt pozostała zaległość w kwocie [...]zł.

Za miesiąc październik płatnik był zobowiązany odprowadzić tytułem składek kwotę [...]zł, którą wpłacił [...] listopada 2011r. Następnie składane były korekty deklaracji i ostatecznie do zapłaty pozostawała kwota [...]zł. Po rozliczeniu wpłat z uwzględnieniem korekt stwierdzono zaległość w kwocie [...]zł.

Za miesiąc listopad 2011r. płatnik był zobowiązany odprowadzić tytułem składek kwotę [...]zł. W dniu [...] grudnia 2011r. dokonał wpłaty kwoty [...]zł. Organ podał, że na powstanie zadłużenia za ten miesiąc miał wpływ dokonany zwrot na kwotę [...]zł. Ponadto stwierdzone nieprawidłowości związane z podwójnym rozliczeniem wpłat przyczyniły się do ponownego rozliczenia wpłaty z dnia [...] grudnia 2011r., która została rozliczona w kwocie [...]zł na należność główną za listopad 2011r. oraz w kwocie [...]zł tytułem odsetek za zwłokę. Pozostała kwota została rozliczona na należność za wrzesień 2012r. - [...] zł oraz na zaległość za październik 2012r. – [...] zł. Ponadto kwotę [...]zaliczono na poczet dokonanego zwrotu. Po dokonaniu rozliczenia, pozostała niedopłata w kwocie [...]zł.

Za miesiąc grudzień 2011r. płatnik był zobowiązany odprowadzić tytułem składek kwotę [...]zł. W dniu [...] stycznia 2013r. dokonał wpłaty [...] zł. Organ podał, że dokonana wpłata została zaliczona na należność główną za grudzień 2011r. i odsetki, a także kwotą [...]zł została pokryta należność główna zaległości za grudzień 2012r. Organ wskazał również, że [...] października 2012r. Szpital złożył korektę deklaracji ostatecznie wykazując do zapłaty kwotę [...]zł. Po rozliczeniu wpłat, pozostała zaległość w kwocie [...]zł.

Organ wyjaśnił, że wszystkie wpłaty zostały rozliczone zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zgodnie z oznaczeniem płatnika. Innych wpłat nie dokonano. W kwestii podnoszonej przez Szpital okoliczności spłaty w dniu [...] maja 2013r. zaległości objętych układami ratalnymi zawieranymi w latach 2008-2012 zauważono, że pismem z [...] stycznia 2014 r. poinformowano skarżącego, że konto Szpitala wykazuje zaległość w wyniku nieprawidłowości związanych z przyjęciem błędnych kwot nieopłaconych należności do układu ratalnego. Nieprawidłowość powstała na skutek podwójnego przyjęcia wpłat z dnia [...] czerwca 2009r. i z dnia [...] lipca 2009r. Błąd ten przyczynił się do wskazywania niepoprawnych danych, co przełożyło się na kwoty wskazywane w kolejnych układach ratalnych, a tym samym również na aktualnie dochodzone należności.

IV. W ocenie Sądu, między organem a skarżącym istnieje spór co do faktycznego istnienia zaległości w dacie wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego źródłem jest poprawność rozliczania wpłat dokonywanych przez płatnika, w następstwie składanych licznych korekt deklaracji oraz rozliczenia wpłat objętych układem ratalnym, w tym, powstałych w związku z tym zdaniem skarżącego, nadpłat składek ZUS w poszczególnych okresach rozliczeniowych. Na przebieg tego sporu oraz związane z nim wątpliwości płatnika składek wskazuje znajdująca się w aktach sprawy liczna korespondencja z ZUS.

W skardze skarżący podał, że wielokrotnie zwracał się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udostępnienie dokumentacji wskazującej kwoty zaległych składek oraz okresy, za jakie powstały zaległości, lecz ZUS odmówił udostępnienia dokumentacji podnosząc kilkakrotnie, iż jedynym sposobem na ustalenie okresów oraz kwot zaległości jest "konfrontacja" dokumentacji posiadanej przez ZUS oraz przez Szpital. Mimo to, ZUS ignorując wnioski ze strony Szpitala odmówił udostępnienia jakichkolwiek danych, a następnie mimo istniejących wątpliwości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. W tym kontekście Sąd zauważa, że w aktach sprawy o sygnaturze I SA/Bd 123/16, także rozpatrywanej przez tut. Sąd, w załączniku do zażalenia (k. 66 ) Szpital podał konkretne kwoty, daty korekt i rozliczeń, z których w jego ocenie wynikały niedopłaty jak i nadpłaty oraz ich wysokość, co do których to wskazań ZUS nie wypowiedział się.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że spór, co do różnicy stanowisk, w rzeczywistości koncentruje się na braku wyczerpującego odniesienia się do uzasadnienia zarzutu sformułowanego zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tylko szczegółowe rozliczenie wszystkich złożonych deklaracji, ich korekt oraz dokonanych wpłat i zaliczeń, w oparciu o pełną dokumentację, z rozważeniem i odniesieniem się do wskazań płatnika, pozwoli na ustalenie, która ze stron ma rację. Uzasadnienie postanowienia ZUS nie daje wyczerpującej odpowiedzi na pytanie, czy skarżący wywiązał się z obowiązku zapłaty składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy przeciwnie – istnieje zaległość z tego tytułu. Działając w ramach kompetencji, WSA uznał, że wierzyciel nie wyraził na tyle jasnego i precyzyjnego, a przy tym poddającego się kontroli Sądu stanowiska w sprawie, aby stwierdzić, że dane podawane przez płatnika, w tym zawarte w załączniku do zażalenia nie podważają ustaleń ZUS. W tej sytuacji, zajęte przez wierzyciela stanowisko należy ocenić jako naruszające prawo, gdyż nie było ono adekwatne do postawionego zarzutu.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS ma obowiązek odnieść się do dokumentów jakimi dysponuje dłużnik co do spłaty zaległości, w tym do danych podanych w załączniku do zażalenia i skonfrontować je z konkretnymi dokumentami pozostającymi w gestii ZUS. Dokonane na ich podstawie ustalenia organ winien zawrzeć w uzasadnieniu, wydanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów rozstrzygnięcia. Dopiero takie szczegółowe i przekonujące uzasadnienie postanowienia, sporządzone w oparciu o kompletny i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy może być uznane za wypełniające obowiązki wierzyciela, w zakresie wyrażenia stanowiska o jakim mowa w art. 34 u.p.e.a.

Mając na względzie powyższe oraz art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.

U. Wiśniewska E. Kruppik-Świetlicka J. Szulc