Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1156/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi Banku Spółdzielczego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., k.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla Gminy [...] pozwolenia na inwestycję obejmującą rozbudowę z przebudową budynku Urzędu Gminy wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że Gmina [...] złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę z przebudową przedmiotowego budynku. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2006 r. Projekt zagospodarowania działki sporządzony został na aktualnej kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany posiada również uzgodnienia i informację, jest kompletny, został opracowany przez projektantów legitymujących się odpowiednimi uprawnieniami i będącymi członkami właściwych izb samorządu zawodowego. Utrzymuje się istniejący układ komunikacyjny (od ul. [...] i [...]). Ponadto, inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poparte wypisem z IV działów księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, zgodnie z którym inwestor jest właścicielem ww. działki.

Organ podał, że Bank Spółdzielczy w [...] nie może skutecznie kwestionować prawa inwestora do dochodzenia pozwolenia na budowę, powołując się na nakłady na tą nieruchomość oraz wadliwie ustalony stan prawny odzwierciedlony w księdze wieczystej. W aktualnie udokumentowanym przez inwestora stanie prawnym nieruchomości Bank Spółdzielczy nie jest współwłaścicielem ww. nieruchomości, zatem nie jest potrzebna jego zgoda na wykonanie robót budowlanych objętych wnioskiem.

Zdaniem organu to, że w budynku objętym inwestycją obok Urzędu Gminy mieści się także siedziba Banku Spółdzielczego w [...] (w części parteru budynku) oraz to, że Bank ponosi nakłady na budowę budynku w wysokości 20 % jego kosztów (protokół z dnia [...] grudnia 1987 r.) pozostają bez wpływu na ocenę prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Umowa z dnia [...] lutego 1987 r. określa rozliczenie kosztów pomiędzy Urzędem Gminy, a Bankiem związanych z eksploatacją budynku. Ponadto, Bank przedstawił decyzję Wójta Gminy [...] znak [...] z dnia [...] maja 1991 r. o przekazaniu na rzecz Banku Spółdzielczego w [...] na czas nieoznaczony współużytkowania działki zabudowanej oznaczonej nr ewid. [...] położonej we wsi [...] o pow. 1200 m² w części 1/5, jednak nie zmienia to faktu, że w świetle zapisu w księdze wieczystej wyłącznym właścicielem nieruchomości jest Gmina [...].

Zdaniem Starosty, także wystąpienie Banku Spółdzielczego w [...] do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] listopada 1995 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie daje podstaw do odmowy wydania pozwolenia dla ww. inwestycji. Prowadzone przez Bank Spółdzielczy w [...] postępowanie administracyjne zmierzające do zmiany stanu prawnego nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisów k.p.a., dlatego nie stanowi przeszkody dla wydania decyzji.

Organ dodał, że po sprawdzeniu przedłożonej do wniosku dokumentacji pod kątem zachowania wymogów art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie stwierdzono naruszeń w tym zakresie, co daje podstawę do wydania pozwolenia na budowę.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Banku Spółdzielczego w [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ podtrzymał jako właściwe ustalenia organu pierwszej instancji obligujące go do wydania decyzji pozwolenia na niniejszego pozwolenia na budowę.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie inwestora, iż posiada on prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do badania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zabezpieczenie interesów osób kwestionujących posiadany przez inwestora tytuł prawny nastąpiło w cytowanej ustawie przez wprowadzenie sankcji odpowiedzialności karnej, zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego, wyrok zaś wydany przez sąd w wyniku przeprowadzenia postępowania karnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę, na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Bank Spółdzielczy w [...], zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i 13 k.p.a. w zakresie wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego oraz bez podjęcia czynności skłaniających sporne strony postępowania do zawarcia ugody.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji. Stwierdził, że w latach 1982-1986 na działce nr [...] w [...] Bank Spółdzielczy w [...] wraz z Gminą [...] prowadzili wspólną inwestycję, której koszty rozliczone zostały w proporcji: Gmina [...] - 80%, Bank Spółdzielczy - 20%. W tym czasie właściciel działki nr [...] w [...], jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, był nieustalony (wypis według stanu z rejestru na dzień [...] listopada 1995 r.). Decyzją Urzędu Gminy z dnia [...] maja 1991 r. nr [...] skorygowaną postanowieniem z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] Bank Spółdzielczy otrzymał na czas nieoznaczony współużytkowanie 20 % przedmiotowej działki i współwłasność 20 % powierzchni zabudowy na tej działce. Bank Spółdzielczy nie brał z powodu niewiedzy udziału w postępowaniu komunalizacyjnym dokonanym w 1995 r. i dopiero w roku ubiegłym dowiedział się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej o pow. 1200 m² w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], stanowiącej podstawę założenia księgi wieczystej, na którą powołują się organy administracji.

Skarżący Bank podniósł, że wystąpił do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W toku zapoznawania się z dokumentacją zgromadzoną w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, Bank Spółdzielczy dowiedział się, że powyższą decyzję podjęto na podstawie fałszywych wniosków i oświadczeń złożonych przez przedstawicieli Gminy [...] stwierdzających, że budynki i urządzenia na działce nr [...] w [...] wybudowane zostały ze środków własnych Gminy.

Zdaniem skarżącego, zaskarżone decyzje podjęte zostały bez wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy. Pominięto słuszny interes Banku Spółdzielczego do wyjaśnienia zaistniałej nieprawidłowości oraz uporządkowania prawnego stanu współwłasności, który przebiegał bez zakłóceń od czasu wspólnej budowy obiektów na przedmiotowej działce. Organy administracji winny zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę obiektu na działce, gdyż jej kontynuowanie spowoduje pogłębienie konfliktu i występowanie dalszych nieprawidłowości o nieodwracalnych skutkach. W ocenie skarżącego, zarzuty co do stanu faktycznego i prawnego wynikającego z księgi wieczystej założonej na podstawie decyzji podjętej w wyniku sfałszowanych dowodów i oświadczeń są oczywiste, a w prowadzonym postępowaniu związanym z wnioskiem Gminy [...] o wydanie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę przedkładane były dokumenty wskazujące na faktyczny stan współwłasność (wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] listopada 1995 r. oraz pismo Ministerstwa z dnia [...] grudnia 2011 r. i udzielona przez Bank Spółdzielczy odpowiedź na to pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. wraz z dowodami ponoszonych przez Bank kosztów na wspólną inwestycję oraz eksploatację obiektu).

Skarżący zarzucił, że domniemanie wiary księgi wieczystej w konkretnej sytuacji oparte jest na fałszu stanowiącym przestępstwo. Dotyczy to zarówno oświadczeń i wniosków złożonych przed decyzją stanowiącą podstawę założenia nieprawidłowej księgi wieczystej, jak i aktualnego oświadczenia złożonego przez przedstawiciela Gminy [...], że Gmina jest jedynym właścicielem działki nr [...] w [...]. Oczywistym jest trwający od czasu budowy stan współwłasności, a prawne uregulowanie współwłasności stanowi zagadnienie wstępne, które w przypadku braku możliwości ugodowego uregulowania będzie rozpatrywane przez organ administracji lub Sąd. Stosownie zatem do postanowień art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę obiektu na działce nr [...] w [...] podlega obligatoryjnemu zawieszeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadaja przepisom prawa.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę z przebudową budynku stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z art. 32 ust. 4 cytowanej ustawy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym stanowi art. 35 ust. 4 cytowanej ustawy. Sytuacja taka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem Sądu w sprawie prawidłowo ustalono, że inwestor spełnił warunki wymagane w procedurze ubiegania się o pozwolenie na budowę określone w opisanych wyżej przepisach Prawa budowlanego. Do wniosku załączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], tj. uchwały Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Projekt zagospodarowania działki sporządzony został na aktualnej kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny, został opracowany przez projektantów legitymujących się odpowiednimi uprawnieniami, będącymi członkami właściwych izb samorządu zawodowego.

Bezsprzeczne jest także to, że wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor złożył oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dodatkowo poparte wypisem z IV działów księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Zdaniem Sądu, w sprawie, zasadnie oceniono, jako nie uzasadniony zarzut skarżącego Banku, co do tego, że inwestor nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej inwestycją.

Sąd nie podziela stanowiska organu drugiej instancji, kiedy twierdzi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do badania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwarza tylko domniemanie, iż składającemu je przysługuje wymienione prawo. Domniemanie to może być obalone dowodami wskazującymi, iż złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 11 maja 2007r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 775/06).

W niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej nie tylko dysponował oświadczeniem, które było kwestionowane, ale także wypisem z IV działów księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, który to dokument potwierdzał zgodność złożonego oświadczenia ze stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to może zostać obalone przez przedstawienie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy obalaniu tego domniemania można korzystać z wszelkich środków dowodowych, ale jak wskazano wyżej w odpowiednim trybie postępowania przed Sądem wieczystoksięgowym (por. wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV CSK 177/05), a nie jak chciałby skarżący Bank np. w niniejszym postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Sąd dostrzega podnoszone przez skarżący Bank okoliczności faktyczne – to, że w części budynku, obok siedziby Urzędu Gminy, mieści się siedziba Banku, także to, że skarżący podnosi nakłady na budowę budynku w wysokości 20% jego kosztów (protokół z dnia 10 grudnia 1987 r.) oraz to, że decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1991 r. znak [...] doszło do przekazania na rzecz Banku na czas nieoznaczony współużytkowania działki zabudowanej oznaczonej nr ewid. [...] położonej we wsi [...] o pow. 1200 m² w części 1/5. Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na budowę objętego kontrolowaną przez Sąd decyzją. Podkreślmy jeszcze raz, w świetle ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości objętej inwestycją, inwestor jest jej wyłącznym właścicielem, tym samym ma wyłączne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co bezsprzecznie wykazał w sprawie.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).