Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1800/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 10  par. 1,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. S. i J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 116/07 w sprawie ze skargi J. N. i W. N. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków i przedłożenia projektu budowlanego powykonawczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 roku, sygn..akt II SA/Bk 116/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił skargę J. N. i W. N. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2006 roku, Nr [...] w przedmiocie nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków i przedłożenia projektu budowlanego powykonawczego i uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] października 2006 roku , Nr [...].

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] października 2006 roku, Nr [...] nakazał G. i J. S. uzyskać w terminie do 1 marca 2007 roku pozwolenie na użytkowanie dobudowanych do istniejącego budynku gospodarczego dwóch budynków gospodarczych służących jako magazyny pasz i magazyn sprzętu gospodarczego - usytuowanych na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w B..

Ponadto w osnowie powyższej decyzji nałożył obowiązek przedłożenia do dnia 31 stycznia 2007 r. trzech egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego przedmiotowych obiektów z planem zagospodarowania działki opracowanym na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1:500 przez osobę uprawnioną, oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i polskimi normami, a także inwentaryzację geodezyjną powykonawczą przedmiotowych budynków. Po przeprowadzonych oględzinach dokonanych w dniu 12 września 2006 roku, organ ustalił, że przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem gospodarczym o pow. zabudowy 85,20 m2 i kubaturze 272 m3, zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy w D. K. z dnia [...] lutego 1978 roku nr [...]. Ponadto, do powyższego budynku w latach 1978-1980 dobudowane zostały dwie dobudówki wykorzystywane jako magazyn pasz i sprzętu. Jednocześnie ustalono, że na działce znajdują się dwie wiaty drewniane zakwalifikowane jako zadaszenie na drewno opałowe. Jednak zdaniem organu I instancji, takie wiaty służące jako zadaszenie nie mogą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego być uznane za obiekty budowlane, czyli nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia w tej decyzji.

Ponadto, organ I instancji na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że w sprawie zastosowanie mają przepisy "starego" prawa budowlanego z 1974 roku, z których wynika dopuszczalność legalizacji samowoli w przypadku doprowadzenia jej do zgodności z przepisami prawa. Dlatego też, jeżeli nie zachodziły w tej sprawie przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce na mocy art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, to należało określić czynności, które doprowadzą przedmiotowy obiekt do zgodności z przepisami prawa poprzez uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i W. N. podnosząc następujące zarzuty.

Po pierwsze, podnieśli, że protokół z oględzin nie uwzględnia wszystkich obiektów budowlanych zlokalizowanych na tej nieruchomości oraz nie określono faktycznego sposobu ich użytkowania, zaś samowola budowlana dotyczy większej ilości obiektów budowlanych niż wymienione w decyzji. Po drugie, stwierdzili, że kserokopie dokumentów urzędowych dołączonych do akt sprawy przez właściciela nieruchomości nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Zdaniem skarżących, w sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektów ale do budowy fermy zwierząt futerkowych bez wymaganych zezwoleń, czyli decyzja nie powinna dotyczyć tylko poszczególnych obiektów budowlanych. Ferma zwierząt futerkowych stanowi funkcjonalną całość, zaś wydawane w tym zakresie zezwolenia wprowadzały rygorystyczny nakaz realizacji inwestycji zgodnie z planem realizacyjnym.

Następnie, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że działka nr [...] przy ul. L. w Białymstoku jest zabudowana: budynkiem gospodarczym o wymiarach 6,0 m x 14,20 m, który został wybudowany na podstawie uzyskanego przez G. i J. S. pozwolenia na budowę (decyzja z dnia [...] lutego 1978 roku nr [...] Naczelnika Gminy w D. K.). Ponadto, jest zabudowana dwoma budynkami gospodarczymi: pierwszy o wymiarach 6,90 x 3,90m, zaś drugi o wymiarach 3,90 m x 7,30 m i dwiema wiatami drewnianymi: pierwsza o wymiarach 3,70 m x 2,35 m, a druga o wymiarach 3,60 m x 1,35 m oraz klatkami drewnianymi służącymi do hodowli zwierząt futerkowych. Na podstawie zeznań właścicieli działki do protokołu oględzin organu I instancji z dnia [...] września 2006 roku ustalono także, iż powyższe obiekty i klatki zostały wykonane w latach 1978-80. Natomiast w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona do dnia 31 grudnia 1994 roku lub do tego dnia wszczęto w stosunku do niego postępowanie administracyjne, to na mocy art. 103 ust 2 ustawy dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, stosuje się przepisy dotychczasowe - czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku ustalił jednoznacznie, że przedmiotowe dwa budynki gospodarcze tj. pierwszy o wymiarach 6,00 m x 3,90 m, drugi o wymiarach 3,90 m x 7,30m, dobudowane do istniejącego budynku gospodarczego zostały wykonane samowolnie przed 1994 roku. Dlatego też, zgodnie z obowiązującymi do 31 grudnia 1994 roku przepisami Prawa budowlanego zachodziły dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej - rozbiórka obiektu w trybie art. 37 lub legalizacja w drodze wydania pozwolenia na użytkowanie, po ewentualnym wykonaniu niezbędnych czynności do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Stąd, zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, ponieważ organ nałożył na właścicieli działki konieczne obowiązki do uzyskania pozwolenia na użytkowanie dobudowanych budynków gospodarczych służących jako magazyn pasz i magazyn sprzętu gospodarskiego oraz zobowiązał do przedłożenia stosowanych dokumentów.

Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2006 roku rozstrzygnęła wyłącznie kwestię samowolnie dobudowanych do budynku gospodarczego dwóch przybudówek. Stąd też organ I instancji odrębnym rozstrzygnięciem powinien się zająć pozostałymi dwiema wiatami na drewno opałowe, które w oparciu o treść przepisu § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku (Dz. U. nr 8 poz. 48 ze zm.) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ II instancji orzekł, że klatki przeznaczone do trzymania w nich zwierząt futerkowych nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego i nie podlegają jego przepisom. Natomiast w zakresie prowadzenia przez G. i J. S. działalności w zakresie hodowli zwierząt futerkowych jak i odzysku odpadów organ stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania tego typu spraw.

Z kolei na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnieśli J. i W. N..

W treści skargi sformułowali następujące zarzuty.

Po pierwsze, błędne ustalenie stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji. Po drugie, podnieśli także błędne ich zdaniem zastosowanie przepisów prawa budowlanego w zakresie samowoli budowlanej, jak i dopuszczenia obiektów budowlanych do użytkowania. Po trzecie, wysunęli zarzut potwierdzenia braku zgodności dokumentów będących w aktach sprawy z oryginałami. Po czwarte, stwierdzili, że pozwolenie na budowę z dnia [...] lutego 1978 roku wydane przez Naczelnika Gminy w D. K. dla G. i J. S. dotyczy tylko budynku gospodarczego, a zatem nie dotyczy fermy zwierząt futerkowych.

Skarżący podkreślili także, że decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] udzielono J. S. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów w postaci odpadowej tkanki zwierzęcej. W protokołach oględzin fermy nie wskazano, w jakich obiektach prowadzona jest ta działalność. Natomiast, zgodnie z ustawą o odpadach taka działalność może być prowadzona jedynie w obiektach budowlanych dopuszczonych do użytkowania na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1994 roku. Natomiast z akt sprawy, ich zdaniem, jednoznacznie nie wynika, że J. S. nie posiada żadnych obiektów budowlanych dopuszczonych do użytkowania, czyli dopuścił się zmiany użytkowania obiektu budowlanego, na który posiadał zezwolenie. Dlatego też, twierdzą skarżący, interpretacja przepisów dotycząca klatek przeznaczonych do trzymania w nim zwierząt dokonana przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest błędna. Wynika z niej, że fermę lisów, na którą składają się tylko klatki można zlokalizować w dowolnym miejscu, gdyż nie jest to obiekt budowlany. Jednocześnie skarżący wskazali, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na tym terenie wprowadzono zakaz lokalizacji tego rodzaju obiektów zgodnie z Zarządzaniem Prezydenta Miasta Białegostoku Nr 635/04 z dnia 23 stycznia 2004 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 roku, sygn. akt II SA/Bk 116/07 uchylając zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu I instancji orzekł, że w tej sprawie organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, a w szczególności nieprawidłowo zgromadziły i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Dlatego też, zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w toku postępowania został naruszony art. 80 k.p.a. w zakresie swobodnej oceny dowodów i zasada zaufania (art. 8 k.p.a.) jak i zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) pod kątem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wzięto pod uwagę wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Wynika to z tego, orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organy I i II instancji dokonały błędnej kwalifikacji obiektów znajdujących się na działce stanowiącej własność G. i J. S., a położonej w Białymstoku przy ul. [...]. Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę, iż przedmiotowa działka została zabudowana wyłącznie następującymi obiektami budowlanymi:

- budynkiem gospodarczym o wymiarach 6,0 m x 14,20 m,

- dwoma budynkami gospodarczymi: pierwszy o wymiarach 6,90 m x 3,90 m,

drugi o wymiarach 3,90 m x 7,30 m,

- dwiema wiatami drewnianymi: pierwsza o wymiarach 3,70 m x 2,35 m, druga o wymiarach 3,60 m x 1,35 m.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, z dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy (k. 15,16,17 akt sprawy administracyjnej organu II instancji) wynika jednoznacznie, że na działce należącej do G. i J. S. posadowione są również inne obiekty - wiaty stanowiące zadaszenie dla klatek, w których hodowane są zwierzęta futerkowe.

Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez obiekt budowlany należy rozumieć, budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i obiekt małej architektury. Z kolei, budynkiem jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, zaś budowlą jest każdy obiekt nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury - art. 3 pkt. 2 i 3 tejże ustawy. Ponadto w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - która to ustawa, zdaniem organu ma w tej sprawie zastosowanie, za obiekt budowlany uznaje się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle.

Nie budzi zatem wątpliwości, orzekł sąd wojewódzki, że wiaty przeznaczone na zadaszenie klatek są budowlą w rozumieniu zarówno "starej" jak i obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane, czyli stanowią obiekt budowlany. Sąd bowiem podzielił stanowisko organu nadzoru budowlanego, że klatki przeznaczone do trzymania w nich zwierząt futerkowych nie są obiektami budowlanymi, lecz tylko wówczas, kiedy nie korzystają z trwałego zadaszenia w postaci wiat, jak w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że samodzielne klatki nie stanowią obiektu budowlanego, lecz już wiata stanowiąca ich zadaszenie jest takim obiektem. W przedmiotowej sprawie klatki hodowlane są częściowo zadaszone blachą, a częściowo eternitem, który to materiał budowlany należy do jednych z najcięższych stosowanych przy pokrywaniu dachów, a więc wiaty muszą być trwale i solidnie przymocowane do podłoża, gdyż w przeciwnym wypadku cała konstrukcja uległaby zawaleniu. Za powyższym przemawia również oświadczenie G. i J. S. (k. 24 akt), że cała działka została zabudowana w latach 1978 – 1980, a zatem należy przyjąć, że także wiaty stanowiące zadaszenie dla klatek są trwale związane z gruntem.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podniósł także, co wynika również z dostępnej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, iż są one trwale związane z gruntem i stanowią całoroczne zadaszenie dla klatek, w których hodowane są zwierzęta futerkowe.

Ponadto, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom organu II instancji, przedmiotem analizowanego postępowania administracyjnego były wszystkie obiekty budowlane zlokalizowane na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B., a nie tylko budynek gospodarczy z dwiema przybudówkami. Wynika to z faktu, że organ I instancji przedmiotowych wiat na drewno opałowe w ogóle nie uznał za obiekty budowlane (str. 2 decyzji organu I instancji, k. 29 akt), dlatego też nie orzekł o nich w swojej decyzji.

Natomiast organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając jednocześnie, że wiaty na drewno opałowe stanowią obiekty budowlane o których organ I instancji powinien orzec w odrębnym rozstrzygnięciu, przyjmując, że także one wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd, wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji było niezgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, podkreślił wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast rozpatrując kolejne zarzuty ze skargi stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w zakresie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości w dniu 12 września 2006 roku. Zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Natomiast, jak wynika z treści protokołu oględzin, przeprowadzonych w dniu 12 września 2006 roku, J. N. nie mógł uczestniczyć bezpośrednio w przeprowadzonym dowodzie. W trakcie oględzin znajdował się przed posesją G. i J. S. i nie został wpuszczony na jej teren. Powyższe ustalenia faktyczne potwierdził na rozprawie w dniu 29 maja 2007 roku pełnomocnik organu, stwierdzając, że na teren nieruchomości skarżący nie zostali wpuszczeni przez właścicieli G. i J. S.. Skarżący złożył tylko do akt pismo, w którym wskazał, co jego zdaniem powinno znaleźć się w protokole. Takie postępowanie organu nie zapewniło czynnego udziału strony w przeprowadzonym dowodzie, czyli było niezgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. W sytuacji gdy organ zdecydował się przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości powinien zapewnić obiektywną możliwość uczestniczenia w tych czynnościach wszystkim stronom sprawy , a nie tylko właścicielom nieruchomości. Skoro, jak wynika z akt sprawy, na teren fermy nie zostali wpuszczeni skarżący, właściwy organ powinien odstąpić od przeprowadzenia dowodu z oględzin na rzecz przeprowadzenia kontroli na podstawie przepisów prawa budowlanego. O przeprowadzanej kontroli organ nie informuje stron postępowania i wówczas ciąży na mim obowiązek obiektywnego i bezstronnego zgromadzenia, a następnie oceny materiału dowodowego. Przeprowadzanie dowodu z oględzin, podczas którego nie mogą uczestniczyć zainteresowane strony jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ pozbawia się je możliwości zadawania pytań innym uczestnikom oraz składania ewentualnych wniosków dowodowych, orzekł wojewódzki sąd administracyjny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślił, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania spraw związanych z działalnością gospodarczą w zakresie prowadzenia fermy zwierząt futerkowych. Zarzuty dotyczące prawidłowości wykorzystywania określonych obiektów budowlanych na cele związane z odzyskiem i magazynowaniem odpadów pochodzenia zwierzęcego nie mogą więc stanowić podstawy kwestionowania zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Dotyczy to także zarzutu dotyczącego braku potwierdzenia za zgodność z oryginałem złożonych przez strony postępowania administracyjnego dokumentów. Wbrew twierdzeniom skarżących, w aktach administracyjnych organu II instancji znajdują się poświadczone przez pracowników organu za zgodność z oryginałem dokumenty, w szczególności decyzja Naczelnika Urzędu Gminy w D. K. z dnia [...] lutego 1978 roku o pozwoleniu na budowę oraz projekt budynku gospodarczego na fermę zwierząt futerkowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji złożyli G. S. i J. S. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika procesowego zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, jak i o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wniósł na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwą wykładnię. Dotyczy to w szczególności art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane przez nietrafne przyjęcie, że organy I i II instancji nieprawidłowo zastosowały wyżej wymieniony przepis do istniejących na działce skarżących obiektów budowlanych zbudowanych w latach 1978 – 1980, chociaż stanowisko organów administracyjnych znajduje w pełni oparcie w powyższym przepisie tj. art. 40 tejże ustawy.

Ponadto pełnomocnik skarżących podniósł także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a., jak i art. 80 k.p.a., 8 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79 § 2 k.p.a. podnosząc dwa zarzuty w tym zakresie.

Po pierwsze, nietrafne przyjęcie, że brak stawiennictwa J. N. na oględzinach w dniu 12 września 2006 roku, było naruszeniem przepisów postępowania tj. art.10 § 1 k.p.a. i art. 79 § 2 k..p.a. , chociaż J. N. brał już dwukrotnie udział w oględzinach przedmiotowych obiektów w dniach 10 kwietnia 2006 roku (k.12) i 5 lipca 2006 roku oraz był zawiadomiony o zebraniu pełnego materiału dowodowego w sprawie z możliwością zgłoszenia wniosków i uwag.

Po drugie, poprzez niezasadne przyjęcie, że decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 roku błędnie kwalifikuje wiaty jako obiekty , które nie są obiektem budowlanym w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, jakkolwiek w decyzji wiaty są zakwalifikowane jako obiekty budowlane wymagające pozwoleń na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., tak jak w przedmiotowej sprawie, to Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów ze skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Należy podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania stanowiło podstawę kasacyjną, pod warunkiem, że uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.

Zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. wymaga od Sądu w prowadzonym procesie decyzyjnym sądowego stosowania prawa, przeprowadzenia operacji logicznej, która pozwoliłaby odpowiedzieć na pytanie czy stwierdzone w postępowaniu sądowoadministracyjnym uchybienia organu bądź organów administracji są na tyle istotne, że mogły mieć one wpływ na rozstrzygnięcie tego organu lub organów.

W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji opierając swoje rozstrzygnięcie na art. 145 § 1 pkt 1 lit,c/ p.p.s.a., w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia poddał analizie wpływ stwierdzonych nieprawidłowości w stosowaniu przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego na wynik kontrolowanej sprawy administracyjnej.

Jest bowiem oczywiste, że w świetle dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. właściwe organy administracji publicznej powinny zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a więc zarówno przed organem I instancji, jak i organem II instancji (wyrok NSA z dnia 9 października 2008 roku, sygn. akt I OSK 1912/07). Należy zaznaczyć, że przeprowadzenie dowodu powinno nastąpić przy zachowaniu warunków określonych w art. 10 § 1 k.p.a., w związku z art. 79 k.p.a., czyli zapewniających stronie prawo udziału w każdej czynności dowodowej oraz możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Oznacza to, że zarzuty ze skargi kasacyjnej, dotyczące nieprawidłowego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 10 § 1, 79 § 2 i 80 k.p.a. są całkowicie chybione.

Wynika to z tego, że Sąd pierwszej instancji sformułował w tym zakresie jednoznaczne wytyczne. W ich świetle podczas ponownego załatwienia tej sprawy właściwy organ powinien dokonać wnikliwej oceny dotychczas zgromadzonych w sprawie dowodów oraz po przeprowadzeniu nowych, jednoznacznie ustalić liczbę i rodzaj obiektów budowlanych znajdujących się na działce oznaczonej nr geod. 125/7 położonej w Białymstoku przy ul. Lodowej. W tym celu powinien przeprowadzić w prawidłowy sposób dowód z oględzin ( z udziałem wszystkich stron postępowania) ewentualnie kontrolę na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe pozwoli na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, a w konsekwencji pozwoli na zastosowanie właściwych przepisów prawa budowlanego.

Ponadto w tym zakresie, co trafnie orzekł Sąd pierwszej instancji są sprzeczne ustalenia prawne i faktyczne wynikające z uzasadnienia decyzji organu I oraz II instancji. W szczególności Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł, że klatki, które są przeznaczone do trzymania w nich zwierząt futerkowych nie są obiektami budowlanymi, ale tylko wówczas, kiedy nie korzystają z trwałego zadaszenia w postaci wiat. Oznacza to, że samodzielnie klatki nie stanowią obiektu budowlanego, lecz już wiata stanowiąca ich zadaszenie jest obiektem budowlanym zarówno w świetle ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku jak i obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r. Natomiast, co prawidłowo ustalono w postępowaniu dowodowym w przedmiotowej sprawie, klatki hodowlane są częściowo zadaszone blachą, częściowo eternitem, który to materiał budowlany należy do jednych z najcięższych stosowanych przy pokrywaniu dachów. Dlatego też, przedmiotowe wiaty muszą być trwale i solidnie przymocowane do podłoża, (gruntu), gdyż w przeciwnym wypadku cała konstrukcja byłaby niestabilna i uległaby zniszczeniu.

Są to bowiem tego typu wiaty, które co wynika z dokumentacji fotograficznej, są trwale związane z gruntem i stanowią całoroczne zadaszenie dla klatek, w których hodowane są zwierzęta futerkowe.

Także prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że wbrew twierdzeniom organu II instancji przedmiotem postępowania administracyjnego były wszystkie obiekty budowlane usytuowane na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Białymstoku, a nie tylko budynek gospodarczy z dwiema przybudówkami. Wynika to z tego, że organ I instancji powyższych wiat na drewno opałowe w ogóle nie uznał za obiekty budowlane (str. 2 decyzji organu I instancji, k. 29 akt) i z tej przyczyny nie orzekał w tym zakresie w osnowie swojej decyzji.

Natomiast, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając jednocześnie, że wiaty na drewno opałowe stanowią obiekty budowlane i o powyższych organ I instancji powinien orzec w odrębnym rozstrzygnięciu, czyli przyjmując, że także one wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji było wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Dotyczy to także zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co oznacza, że stronie przysługują w szczególności następujące uprawnienia procesowe, określone w k.p.a.:

1/ prawo wglądu do akt sprawy (art. 73-74) wraz z przysługującym jej prawem do składania zażalenia na postanowienie o odmowie udostępnienia tych akt,

2/ prawo zgłaszania wszelkich środków dowodowych (art. 75, 78, 90 § 2 pkt 1, art. 95),

3/ prawo do brania udziału w przeprowadzaniu dowodów, w tym zadawania pytań świadkom, biegłym i innym stronom (art. 79 § 2). Ponadto strona powinna być zawiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem (art. 79 § 1),

4/ prawo składania wyjaśnień, zgłaszania żądań, propozycji i zarzutów oraz przedstawiania dowodów na ich poparcie na rozprawie (art. 95),

5/ prawo wypowiadania się co do wyników postępowania dowodowego na

rozprawie (art. 95),

6/ prawo wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; ponieważ

umożliwienie stronie skorzystania z tego prawa jest warunkiem uznania danej okoliczności faktycznej za udowodnioną (art. 81) – (Wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 roku sygn. akt OSK 831/05 opubl. ONSAiWSA 2006/6/157 z glosą aprobującą W. Tarasa w OSP 2007/326).

Skoro Sąd pierwszej instancji rozważył, czy i jaki wpływ mają stwierdzone w toku postępowania sądowoadministracyjnego nieprawidłowości w stosowaniu przez organy administracji publicznej przepisów postępowania na wynik sprawy, miał normatywne podstawy do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ p.p.s.a. W procesie decyzyjnym sądowego stosowania prawa, który był udziałem Sądu pierwszej instancji, wystąpiła bowiem operacja logiczna pozwalająca odpowiedzieć na pytanie, czy i jaki wpływ na wynik sprawy administracyjnej miały stwierdzone naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania. Pozwoliło to na ustalenie przez ten Sąd, czy zachodzą przesłanki, które odpowiadają tym, które unormowane zostały w hipotezie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a od wystąpienia, których uzależnione jest stosowanie normy prawnej zawartej w tym przepisie.

Oznacza to, wbrew zarzutom ze skargi kasacyjnej, że wydane przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. biorąc pod uwagę dokonaną ocenę związku między stwierdzonymi w postępowaniu administracyjnym nieprawidłowościami, a ich wpływem na wynik sprawy i zamieszczenie poświęconych tej ocenie rozważań w uzasadnieniu wyroku opartego na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., nie narusza powyższego przepisu.

Natomiast, całkowicie chybiony jest w tej sytuacji prawnej i faktycznej zarzut ze skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli art. 40 cyt. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wynika to z tego, że Sąd pierwszej instancji orzekał w tej sprawie na podstawie tylko art. 145 § 1 ptk 1 lit. c/ p.p.s.a. Oznacza to, że dopiero właściwe ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie pozwoli na ocenę prawidłowości zastosowania procesu subsumcji , a więc, czy stan faktyczny ustalony w sprawie odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, lub czy ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.