Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1149/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 142 ust. 6, art. 148 ust. 1 i 3, art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 149 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej B. H. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. H. Centrum Medyczne "A." w M. (skarżąca) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (Dyrektor [...]OW NFZ) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] czerwca 2017 r. oddalającej odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], przeprowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka paliatywna i hospicyjna, w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym, na obszarze: [...].

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

W dniu 15 lutego 2017 r. Dyrektora [...]OW NFZ na tablicy ogłoszeń w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ([...]OW NFZ) oraz na stronie internetowej, zamieścił ogłoszenie w celu przeprowadzenia postępowania, zgodnie z art. 139 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ustawa o świadczeniach) w rodzaju: opieka paliatywna i hospicyjna, w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym, na obszarze: [...].

Ogółem wpłynęły 4 oferty. Otwarcie ofert następowało w dniach od 03.03.2017 r. do 10.03.2017 r. zgodnie z harmonogramem otwarcia ofert przyjętym przez Komisję Konkursową na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu).

Oferta skarżącej została otwarta w dniu 8 marca 2017 r. W tym samym dniu Komisja Konkursowa wezwała skarżącą do uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych. Braki formalne zostały złożone przez skarżącą w wymaganym terminie. W dniu 20 marca 2017 r. Komisja Konkursowa wystosowała do skarżącej wezwanie do wyjaśnienia elementów spornych harmonogramu personelu w terminie do dnia 30 marca 2017 r. Wyjaśnienia zostały złożone przez skarżącą w wymaganym terminie. W trakcie prowadzonego postępowania Komisja Konkursowa na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, wezwała w dniu 30 marca 2017 r. skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie pytań ankietowych i dodatkowo dla personelu wykazanego w ofercie do uzupełnienia dokumentów potwierdzających gotowość do udzielania świadczeń przez personel wymieniony w ofercie od pierwszego dnia obowiązywania umowy, w terminie do 7 kwietnia 2017 r. Wyjaśnienia i dokumenty zostały złożone przez skarżącą w wymaganym terminie.

Po rozpoznaniu ofert w części jawnej Komisja Konkursowa uznała, że oferta skarżącej spełnia warunki formalne, określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29.10.2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1347 ze zm.) oraz w zarządzeniu Prezesa NFZ Nr 54/2016/DSOZ z dnia 28.06.2016 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: opieka paliatywna i hospicyjna warunkiem wymaganym do realizacji świadczeń w zakresie hospicjum domowego i nie podlega odrzuceniu. Ofertę zakwalifikowano do części niejawnej postępowania.

W dniu 8 maja 2017 r. Komisja Konkursowa zaprosiła skarżącą do negocjacji w sprawie ustalenia liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej. W trakcie prowadzących ze skarżącą negocjacji w dniu 9 maja 2017 r. ustalono zbieżne stanowisko w przedmiocie ilości świadczeń i wartości kontraktu. W wyniku negocjacji ustalono cenę jednostkową w wysokości 46,70 zł i liczbę świadczeń w ilości 2143, na łączną wartość 100 078,10 zł. Znalazło to potwierdzenie w Protokole Końcowym z Negocjacji, podpisanym przez Odwołującą i Komisję Konkursową. W Protokole tym stwierdzono, że zbieżność stanowisk w protokole nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Po zakończeniu negocjacji ze wszystkimi oferentami w dalszej części postępowania Komisja Konkursowa sporządziła ranking końcowy w stosunku do wszystkich ofert. Komisja Konkursowa dokonała oceny wszystkich złożonych ofert według jednolitych kryteriów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Rozporządzenie w sprawie kryteriów wyboru ofert). Na podstawie powyższego rozporządzenia oferty zostały ocenione wg następujących kryteriów:

1) jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej,

2) kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej,

3) ciągłości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej,

4) ceny świadczeń opieki zdrowotnej.

Ostateczna ocena oferty była generowana przez system informatyczny. Komisja Konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania, tj. ofert, które w rankingu końcowym uzyskały największą liczbę punktów. Do realizacji świadczeń w rodzaju: opieka paliatywna i hospicyjna, w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym, obszar - [...], zostali wybrani oferenci, którzy uzyskali za ocenę oferty łączną ilość punktów w przedziale od 64,000 do 62,500. Oferta Odwołującej uzyskała łącznie 47,000 pkt., w tym: za kryteria "niecenowe" - 22,000 pkt. (za jakość - 12,000 pkt., za kompleksowość - 0,000 pkt., za ciągłość - 10,000 pkt.) i za cenę 25.000 pkt. Została sklasyfikowana na 4 miejscu. Do zawarcia umowy wybrano 3 oferty.

Skarżąca w związku z niewybraniem jej oferty do zawarcia umowy złożyła w dniu 31 maja 2017 r. odwołanie do Dyrektora [...]OW NFZ od rozstrzygnięcia konkursu. Sformułowała w nim liczne zarzuty dotyczące prowadzonego przez Komisję Konkursową postępowania konkursowego oraz zarzuty co do prawidłowości oceny przedłożonych w postępowaniu konkursowym ofert. Zarzuciła również, iż mimo spełnienia przez nią warunków określonych ww. przepisami [...]OW NFZ nie wywiązał się z warunków postępowania, w którym wskazał, że zawrze 4 umowy, a zawarł ich 3, przez co naruszył jej interes prawny.

Dyrektor [...]OW NFZ w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję nr [...], mocą której nie uwzględnił odwołania skarżącej wskazując, że postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skarżąca w dniu 6 lipca 2017 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła w nim, że decyzja Nr [...] wydana przez Dyrektora [...]OW NFZ nie zawiera ustosunkowania się do treści zarzutów wskazanych przez nią w piśmie złożonym w [...]OW NFZ w dniu 13 czerwca 2017 r. Odwołująca po raz kolejny zarzuciła, że oferty które zostały wybrane do zawarcia umów, nie spełniały wymogów dotyczących czasu pracy personelu wykazanego w ofertach tj. psychologa i fizjoterapeuty w ofercie Domowej Opieki Medycznej "D." Sp. z o.o. [...],[...] oraz lekarza i psychologa w ofercie Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w L., L., [...]. Końcowo zażądała wyboru jej oferty i podpisania umowy w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie hospicjum domowego na terenie powiatu leskiego.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...]OW NFZ na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że organ wydając Decyzję Nr [...], w sposób wyczerpujący i wszechstronny przeanalizował cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz odniósł się do wszystkich kwestii oraz zarzutów podnoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia 31 maja 2017 r. jak i z dnia 13 czerwca 2017 r. Przedstawił zasady obowiązujące w trakcie postępowania konkursowego oraz dokonał szczegółowego porównania ofert złożonych w tym postępowaniu. Z tabelarycznego porównania ofert jednoznacznie wynikało, że zgodnie z obowiązującymi zasadami oferta skarżącej nie została wybrana do zawarcia umowy, ponieważ do zawarcia umów zostali wybrani oferenci, którzy uzyskali wyższą liczbę punktów niż skarżąca. Za bezzasadny uznał zarzut podnoszony przez skarżącą, że decyzja Nr [...] wydana przez Dyrektora [...]OW NFZ, nie zawierała ustosunkowania się do treści i zarzutów wskazanych przez skarżącą w piśmie z dnia 13 czerwca 2017 r. Nie zgodził się również z zarzutem, iż cała decyzja jest cytowaniem ustaw, rozporządzeń Ministra Zdrowia i Zarządzeń Prezesa Funduszu ponieważ w wydanej decyzji wskazano skarżącej zarówno podstawy prawne jak i dowody, które uzasadniły wydanie decyzji oddalającej odwołanie. Dyrektor [...]OW NFZ za bezzasadny uznał również zarzut, że oferty które zostały wybrane do zawarcia umów, nie spełniały wymogów dotyczących czasu pracy personelu wykazanego w ofertach. Według skarżącej oferenci Domowa Opieka Medyczna "D." Sp. z o.o. [...],[...] jak i Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w L. [...], ul. [...] nie spełnili wymogów w ogłoszeniu o postępowaniu i świadczeń gwarantowanych w sprawie zawarcia umów (równoważnik 1 etatu przeliczeniowego wynosi 37 godzin 55 minut tygodniowo). Skarżąca podniosła, że Oferent: Domowa Opieka Medyczna "D." Sp. z o.o. [...],[...] w ofercie wykazał 6 godzin pracy psychologa, a minimum wymagane wynosi 10 godzin 20 minut oraz, że analogiczna sytuacja jest z fizjoterapeutą. Natomiast Oferent Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w L.- L., ul. [...] w ofercie wykazał 25 godzin 20 minut pracy lekarza, a minimum wynosi 25 godzin 50 minut, czyli brak zabezpieczenia godzin pracy lekarza o 30 minut, ponadto w ofercie wykazał 12 godzin 40 minut pracy psychologa, a minimum wynosi 13 godzin 50 minut, czyli brak zabezpieczenia godzin pracy psychologa 1 godziną i 10 minut. Dyrektor [...]OW NFZ podkreślił, iż warunki dotyczące kwalifikacji personelu (lekarza, pielęgniarki, fizjoterapeuty, psychologa) wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej hospicyjnej. Zgodnie z przepisami zawartymi w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia w części II. "Świadczenia gwarantowane realizowane w warunkach domowych", ust. 1. "Wymagania dotyczące personelu w hospicjum domowym dla dorosłych" wymaga się zapewnienia równoważnika 1 etatu przeliczeniowego lekarza o odpowiednich kwalifikacjach na 30 świadczeniobiorców, równoważnika 1 etatu przeliczeniowego pielęgniarki na 15 świadczeniobiorców, równoważnik 1/2 etatu przeliczeniowego na 30 świadczeniobiorców w przypadku psychologa oraz równoważnik 1/4 etatu przeliczeniowego na 15 świadczeniobiorców w przypadku fizjoterapeuty, co potwierdziła skarżąca się w swoim wniosku. Ponadto zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartymi w załączniku nr 11 (tabela nr 1 - OPIEKA PALIATYWNA I HOSPICYJNA. 2. Przedmiot postępowania: Hospicjum domowe dla dorosłych) w związku z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku zapewnienia co najmniej 1/4 etatu fizjoterapeuty na 15 świadczeniobiorców oraz zapewnienia dodatkowo specjalisty psychologii klinicznej lub psychologa klinicznego, lub psychologa, lub psychoonkologa - co najmniej 1/4 etatu na 30 świadczeniobiorców oferent może uzyskać dodatkowe punkty w ocenie oferty. Organ wskazał również, że zgodnie z art. 93 ust. 1 Ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, czas pracy pracowników zatrudnionych w podmiocie leczniczym, w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, w związku z czym bezsporny pozostaje fakt, że równoważnik 1 etatu przeliczeniowego wynosi 37 godzin 55 minut dla personelu medycznego.

Organ wskazał, że oferta Domowej Opieki Medycznej "D." Sp. z o.o. w W., złożona na 16 pacjentów obejmowała: 21 godz. 40 min. czasu pracy lekarzy, 42 godz. 40 min.- pielęgniarek, 6 godz. psychologa, 11 godz. fizjoterapeuty. Komisja Konkursowa w wezwaniu z dnia 30 marca 2017 r. wezwała oferenta do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie m.in. czasu pracy psychologa, który był niewystarczający w stosunku do złożonej oferty zarówno w odniesieniu do wymogów rozporządzenia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej hospicyjnej (w przeliczeniu na 16 pacjentów - wymagane zapewnienie minimum 10 godzin, 6 minut) jak i rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (w przeliczeniu na 16 pacjentów - wymagane zapewnienie minimum 5 godzin 3 minuty) - co łącznie wymaga zapewnienia 15 godzin i 9 minut oraz odnośnie czasu pracy fizjoterapeuty, który nie potwierdzał odpowiedzi ankietowej dla wymogów rozporządzenia kryterialnego (w przeliczeniu na 16 pacjentów - wymagane zapewnienie minimum 20 godzin 13 minut). Oferent, w odpowiedzi na wezwanie Komisji Konkursowej złożył oświadczenie psychologa dotyczące zobowiązania do podjęcia współpracy z oferentem od dnia 1 lipca 2017 r. w średniotygodniowym wymiarze zatrudnienia 16 godzin oraz oświadczenie fizjoterapeuty dotyczące również zobowiązania do podjęcia współpracy z oferentem od dnia 1 lipca 2017 r. w średniotygodniowym wymiarze zatrudnienia 21 godzin. W związku z powyższym oferent zwiększył czas pracy wykazanego w ofercie psychologa z 6 godzin do 16 godzin i fizjoterapeuty z 11 godzin do 21 godzin czym spełnił wymogi określone zarówno w obu powyższych rozporządzeniach i mógł uczestniczyć w dalszym biegu postępowania. Oferta Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w L. [...] - złożona na 20 pacjentów obejmowała: 25 godz. 20 min. czasu pracy lekarzy, 75 godz. 51 min. czasu pracy pielęgniarek, 12 godz.40 min. czasu pracy psychologa, 12 godz. 40 min. czasu pracy fizjoterapeuty. W przypadku czasu pracy lekarzy wykazanych w ofercie, oferent wykazał 25 godz.20 minut czasu pracy przy wymaganym minimum z rozporządzenia koszykowego 25 godzin 16 minut w przeliczeniu na 20 pacjentów. Natomiast w przypadku czasu pracy psychologa wykazanego w ofercie, oferent wykazał 12 godz. 40 minut czasu pracy przy wymaganym minimum z rozporządzenia koszykowego 12 godzin 38 minut.

W związku z powyższym – w ocenie organu – oferent spełniał wymogi określone w rozporządzeniu z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej hospicyjnej. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyliczenie wymaganego czasu pracy w przeliczeniu na liczbę pacjentów zgłoszoną do oferty.

Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym Nr [...] naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, która według skarżącej została naruszona (nie precyzując konkretnie jakie przepisy tej ustawy zostały naruszone) poprzez użyte w Decyzji Nr [...] sformułowanie, że uczestnictwo w postępowaniu konkursowym jest procedurą konkurencyjno-eliminacyjną.

Odnosząc się do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii dotyczącej pozbawienia pacjentów możliwości korzystania ze świadczeń hospicjum domowego u skarżącej po dniu 1 lipca 2017 r. Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie konkursowe wyłoniło 3 oferty, które uzyskały największą liczbę punktów, co zabezpiecza dostępność do świadczeń na terenie objętym postępowaniem konkursowym. Podkreślił, że spełnienie wszystkich wymaganych warunków przez oferenta nie skutkuje automatycznie wyborem jego oferty, a jedynie umożliwia dokonanie oceny i porównanie tej oferty z innymi. Komisja jest zobowiązana do wzięcia pod uwagę wszystkich kryteriów konkursu. Istotną cechą konkursu ofert jest jego konkurencyjny charakter i uczestnictwo w nim nie stanowi gwarancji przedłużenia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla dotychczasowych świadczeniodawców. Komisja Konkursowa wybrała do zawarcia umowy oferentów, którzy dają gwarancję najlepszego wykonania umowy.

Nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że Komisja Konkursowa nie oparła się na dokumentacji i złożonych ofertach, a jedynie na pytaniach ankietowych. W jego ocenie Komisja Konkursowa oparła się właśnie na całości dokumentacji znajdującej się w ofertach, w skład której wchodził formularz ofertowy oraz dodatkowe wyjaśnienia składane przez oferentów na wezwania Komisji a także ustalenia z oględzin nowych miejsc udzielania świadczeń. Podkreślił, że Komisja Konkursowa szczegółowo analizowała cały formularz ofertowy, który zawierał nie tylko ankiety ale także: I. Dane identyfikacyjne oferenta. II. Wykaz podwykonawców. III. Wykaz miejsc udzielania świadczeń. IV. Wykaz personelu. V. Wykaz zasobów. VI. Szczegóły oferty. VII. Podsumowanie. VIII. Ankiety. Organ podkreślił również, że Prezes NFZ działając na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach określił warunki wymagane od świadczeniodawców. Szczegółowe kryteria wyboru ofert określa także rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów. Ponadto w toku całego postępowania powołane wyżej przepisy były jawne, jednolicie stosowane wobec wszystkich oferentów i nie podlegały żadnym zmianom. Dodatkowo ogłoszenie o postępowaniu zawierało kompletne informacje w przedmiocie podstaw prawnych w oparciu, o które jest ono prowadzone. Odwołującą się przystępując do postępowania zapoznała się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, nie zgłaszała do nich zastrzeżeń oraz przyjęła je do stosowania i złożyła oświadczenie zgodne ze wzorem stanowiącym Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 12/2015/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca posiadała więc pełną wiedzę na temat obowiązujących regulacji prawnych związanych z prowadzonym postępowaniem i zgadzała się z nimi. Komisja Konkursowa zobligowana była powyższymi aktami prawnymi do określonego w nich postępowania i procedowania. Nie miała tym samym możliwości oceny ofert na zasadach słuszności i uznania, ponieważ takie postępowanie naraziłoby członków Komisji na zarzut nierównego traktowania oferentów.

Dyrektor [...]OW NFZ zaznaczył, iż postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszystkim uczestnikom postępowania zostały udostępnione rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz zarządzenia Prezesa NFZ wraz z załącznikami, które określały zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy postępowania składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania ankietowe, a ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych, jednolitych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów. Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawiała się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania niektórych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Taka sytuacja w rozpoznanej sprawie nie nastąpiła.

Zdaniem Dyrektora [...]OW NFZ nie miał miejsca w przypadku skarżącej uszczerbek w interesie prawnym, ponieważ może on powstać tylko w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według czterokrotności stawki minimalnej.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.134 ust. 1 w zw. z art. 142 ust. 5 pkt. 1 ustawy o świadczeniach oraz Rozdziału II. ust. 1 pkt. 3 - Świadczenia gwarantowane realizowane w warunkach domowych Załącznika nr 2 - Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej hospicyjnej, a także przepisów proceduralnych, a to art. art. 8 i 80 k.p.a. przez błąd w ocenie materiału dowodowego i uznanie, że oferta Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w L. złożona na 3680 punktów( 20,50 limitów) spełnia wymagania powołanego przepisu rozporządzenia z dnia 20 listopada 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]OW NFZ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań kompetencyjnych organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest – co do zasady – związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/p.p.s.a.), biorąc z urzędu pod rozwagę wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych.

W niniejszej sprawie skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. wobec stwierdzenia mających wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego oraz naruszeń przepisów postępowania, które co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie dotyczą zasadniczo następujących przepisów:

1) art. 142 ust.6, art. 148 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (u.ś.o.z.) w zw. z § 3 pkt. 11 w zw. z załącznikiem nr 11 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2) § 10 w zw. z cz. II pkt. 1, 3 i 4 załącznika nr 2 – "Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej" rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej;

3) art. 149 ust. 1 pkt 7 i art. 149 ust. 3 u.ś.o.z.;

4) § 10 ust. 4 pkt. 3 i 6, § 18 i § 19 zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne;

5) § 8 ust. 1-2 i ust. 4 zarządzenia nr 54/2016/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna oraz załącznika nr 2 do umowy (Harmonogram – zasoby), stanowiącego część załącznika nr 2 do zarządzenia (§ 5 ust. 3, § 8 ust. 1, załącznik nr 2 do zarządzenia).

Z powyższymi naruszeniami pozostają w bezpośrednim związku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji należy uznać, że decyzje skarżonego organu w sprawie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są prawidłowe. Stwierdzone naruszenia prawa nie przesądzają jednak, czy i w jakim zakresie interes prawny świadczeniodawcy, który złożył odwołanie (strona skarżąca w niniejszej sprawie), został naruszony ("doznał uszczerbku") na skutek naruszenia zasad przeprowadzenia postępowania konkursowego. Ocena w tym zakresie należy bowiem do skarżonego organu, który dokona jej w toku ponownie przeprowadzonego postępowania w sprawie odwołania.

Na wstępnie należy przypomnieć, że sprawa, której dotyczy skarga, ma specyficzny charakter. Jest to w istocie sprawa odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 154 u.ś.o.z.). Organ odwoławczy (dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ) kontroluje bezpośrednio prawidłowość postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz – pośrednio – prawidłowość rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Decyzja administracyjna dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ uwzględniająca albo oddalająca odwołanie może zostać zaskarżona w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 154 ust. 3-6 u.ś.o.z.), a decyzja w sprawie odwołania wydana w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – w drodze skargi do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8 u.ś.o.z.). Stronami postępowania dotyczącego odwołania i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są tylko świadczeniodawca, który złożył odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 154 ust. 6a u.ś.o.z.).

W sprawie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej istotne jest zagadnienie legitymacji do złożenia środków odwoławczych oraz skargi sądowoadministracyjnej, o których mowa w art. 153 i art. 154 u.ś.o.z. Zgodnie bowiem z art. 152 ust. 1 powyższej ustawy prawo do złożenia protestu, odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego przysługuje tylko tym świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle art. 152 ust. 1 u.ś.o.z. warunkami nabycia prawa do składania środków odwoławczych jest wykazanie, że zasady przeprowadzenia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone, oraz że przez to naruszenie interes prawny oferenta "doznał uszczerbku". Trzeba jednak zauważyć, że realizację tych przesłanek powinien weryfikować w pierwszej kolejności organ orzekający w przedmiocie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (dyrektor właściwego oddziału NFZ). Jeśli zatem organ ten dopuści do złożenia przez oferenta środka odwoławczego i wyda odpowiednie decyzje, to uznanie odwołującego się oferenta za stronę postępowania niewątpliwie implikuje wniosek, że podmiot ten jako adresat decyzji posiada nie tylko legitymację odwoławczą i legitymację skargową w zakresie kwestionowania skierowanej do niego decyzji. Jest to jednak legitymacja, która podlega weryfikacji w toku postępowania odwoławczego lub – w ograniczonym zakresie – postępowania sądowoadministracyjnego. Stan naruszenia albo nienaruszenia zasad przeprowadzenia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinien zostać stwierdzony przede wszystkim i w pierwszej kolejności w postępowaniu odwoławczym. W tym też postępowaniu należy stwierdzić, czy interes prawny odwołującego – w razie stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy – doznał uszczerbku w następstwie tego naruszenia. Oceny w tym zakresie mają charakter merytoryczny. Sąd administracyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek legitymacyjnych z art. 152 ust. 1u.ś.o.z. jedynie pośrednio, weryfikując wykładnię i stosowanie prawa przez organ oraz zachowanie wymogów formalnych i proceduralnych w postępowaniu odwoławczym, które toczyło się przed tym organem. Kontrola sądu administracyjnego w zakresie decyzji wydanych w przedmiocie środków odwoławczych w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ma zatem charakter wybitnie weryfikacyjny, albowiem powyższe decyzje jako rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu kontrolno-odwoławczym same mają charakter weryfikacyjny (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 582/17, LEX nr 2336466).

W postępowaniu w przedmiocie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji w przedmiocie powyższego odwołania sprawdza się co do zasady jedynie prawidłowość postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i dopiero w razie stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej organ odwoławczy bada, czy naruszenie to doprowadziło do uszczerbku w interesie prawnym odwołującego się oferenta-świadczeniodawcy (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., II GSK 1908/15). Nie jest zatem możliwe i dopuszczalne dokonywanie przez sąd administracyjny ostatecznych ocen merytorycznych w tym zakresie bez uprzedniego wypowiedzenia się organu rozpoznającego środki odwoławcze, gdyż prowadziłoby to do zastępowania tego organu w orzekaniu co do rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Organ ten w razie uwzględnienia odwołania (także po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji w przedmiocie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ma bowiem na podstawie art. 154 ust. 7-8 u.ś.o.z. prawo i obowiązek ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zawarcie umowy, przeprowadzając ponowne postępowanie o zawarcie umowy albo postępowanie w trybie rokowań ze świadczeniodawcą (oferentem), który złożył odwołanie. Sąd zaś uwzględniając skargę i wzruszając decyzje w przedmiocie środków odwoławczych w postępowaniu o zawarcie umowy nie ma kompetencji do ostatecznego przesądzania sposobu rozpatrzenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu. Kompetencje te, wynikające zasadniczo z art. 154 ust. 3-7 u.ś.o.z., muszą być bowiem ponownie wykonane z uwzględnieniem faktu, że ponowna ocena rozstrzygnięcia konkursu w procedurze odwoławczej wymaga określonych i dalszych ustaleń faktycznych, do których dokonania sąd administracyjny nie jest uprawniony. Oznacza to, że po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji w przedmiocie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ należy ponowna i merytoryczna ocena, czy i w jakim zakresie stwierdzone przez sąd administracyjny naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej doprowadziły do naruszenia ("uszczerbku") interesu prawnego świadczeniodawcy składającego odwołanie. Uregulowania zawarte w przepisach art. 152-154 u.ś.o.z. kreują "nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych", lecz także określają "niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych jak i wynik sądowoadministracyjnej kontroli", a zatem "dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem najpierw pozytywne ustalenie, iż w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tegoż postępowania, po czym ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony" (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., II GSK 1908/15). Uchylenie kontrolowanych decyzji nie zwalania skarżonego organu z obowiązku ponownej oceny, czy stwierdzone przez Sąd naruszenia prawa w zakresie zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej doprowadziły do naruszenia interesu prawnego skarżącego w świetle treści jego oferty i innych ofert ocenianych w postępowaniu oraz w świetle aktualnego na dzień ponownego orzekania stanu sprawy. Sąd nie może natomiast dokonać ostatecznej kwalifikacji w tym zakresie w niniejszym postępowaniu, gdyż do jej dokonania konieczne jest poczynienie dodatkowych ocen merytorycznych i własnych ustaleń faktycznych, których sąd administracyjny w tym postępowaniu nie dokonuje. Poza wyjątkowymi przypadkami stwierdzenia przez sąd administracyjny, że interes prawny oferenta (świadczeniodawcy) oczywiście nie został naruszony, pełna i prawidłowa ocena merytoryczna w tym zakresie (także po uchyleniu przez sąd decyzji wydanych w postępowaniu odwoławczym) powinna zostać dokonana ponownie przez dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, który ma obowiązek rozpatrzyć ponownie odwołanie i ewentualnie także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając na względzie powyższe zastrzeżenia, należy stwierdzić, że – nie przesądzając ostatecznej oceny wpływu naruszenia przez NFZ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na interes prawny strony skarżącej (art. 152 ust. 1 u.ś.o.z.) – decyzje kontrolowanego organu w zakresie, w jakim oddaliły odwołanie były wadliwe. Dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ nie dostrzegł bowiem naruszenia zasad przeprowadzania postępowania konkursowego, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego oddalenia odwołania, bez zbadania wpływu powyższych naruszeń na interes prawny świadczeniodawcy, który wniósł odwołanie (strony skarżącej).

Niedostrzeżone przez skarżony organ naruszenia zasad postępowania są związane z niedopuszczalnym trybem usunięcia tzw. braków merytorycznych ofert świadczeniodawców. Organ rozpoznający odwołanie od rozstrzygnięcia konkursowego nie zauważył, że wszystkie cztery oferty (w tym oferta strony skarżącej) były dotknięte tzw. brakami merytorycznymi.

Braki ofertowe o charakterze merytorycznym nie podlegają uzupełnieniu po upływie terminu do składania ofert oraz w trybie wezwania do usunięcia braków. Zgodnie bowiem z art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. jedynie w razie nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów lub wystąpienia braków formalnych, komisja konkursowa wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. Wezwanie do usunięcia tzw. braków formalnych nie może jednak dotyczyć tych danych, które określają zasadnicze warunki oferty wskazane w formularzu ofertowym (por. np. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., II GSK 1489/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., II GSK 1539/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., II GSK 1288/15; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., II GSK 1908/15). Brak lub wadliwość powyższych danych ma charakter merytoryczny, co oznacza, że po zamknięciu terminu do składania ofert nie można dokonywać modyfikacji, korekt lub uzupełnienia oferty w tym zakresie. Merytoryczne braki ofertowe muszą dotyczyć warunków realizacji świadczenia medycznego lub określonych we wzorcu umownym elementów dotyczących przedmiotu umowy, organizacji udzielania świadczeń lub warunków ich finansowania. Jedynie wyjątkowo i w ograniczonym zakresie jest dopuszczalne modyfikowanie merytoryczne ofert po upływie terminu do ich składania. Przede wszystkim komisja konkursowa może w części niejawnej konkursu przeprowadzić negocjacje z oferentami (art. 142 ust. 6 u.ś.o.z.). Zasadę tę potwierdza także § 18 zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne. Powyższy przepis wyraźnie zastrzega, że oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział NFZ otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu do składania ofert. Dlatego należy przyjąć, że nie jest dopuszczalne uzupełnianie formularza ofertowego o właściwe (merytoryczne) dane ofertowe po upływie terminu do składania ofert. Przepis § 10 ust. 4 pkt. 6 zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa, że formularz ofertowy zawiera ofertę w zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń, w tym: a) potencjał wykonawczy dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń na podstawie wykazów, o których mowa w pkt 2-5, b) harmonogram udzielania świadczeń, c) harmonogram pracy personelu lub jego dostępność godzinową. Oznacza to, że po upływie terminu do składania ofert oferta w zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń nie może zostać uzupełniona.

Powyższe wymogi w zakresie obowiązku zamieszczenia na formularzu ofertowym oferty co do liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń w zakresie harmonogramu udzielania świadczeń oraz harmonogramu pracy personelu lub jego dostępności godzinowej znajdują zastosowanie również w postępowaniu konkursowym dotyczącym zawierania umów o udzielanie świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. Zgodnie z § 10 w zw. z cz. II pkt. 1, 3 i 4 załącznika nr 2 – "Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej" rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej warunkami realizacji świadczeń wykonywanych w warunkach domowych są określone wymagania w zakresie personelu lekarskiego (równoważnik 1 etatu przeliczeniowego na 30 świadczeniobiorców), pielęgniarskiego (co najmniej 25% czasu pracy ogółu pielęgniarek udzielających świadczeń u danego świadczeniodawcy; równoważnik 1 etatu przeliczeniowego na 15 świadczeniobiorców), psychologicznego (równoważnik 1/2 etatu przeliczeniowego na 30 świadczeniobiorców) i fizjoterapeutycznego (równoważnik 1/4 etatu przeliczeniowego na 15 świadczeniobiorców). W zakresie tzw. innych warunków wskazano również następujące wymogi:

1) całodobowy dostęp przez 7 dni w tygodniu do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez lekarza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) porady lekarskie w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż 2 w miesiącu;

3) całodobowy dostęp przez 7 dni w tygodniu do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez pielęgniarkę;

4) wizyty pielęgniarskie w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż 2 w tygodniu;

5) pozostały personel - porady lub wizyty ustalane indywidualnie przez lekarza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

6) świadczeniobiorcy dorosłemu mogą być udzielane świadczenia gwarantowane w ramach opieki paliatywnej dla dzieci, jeżeli:

a) jednostka chorobowa ma charakter wrodzony lub choroba ograniczająca życie została zdiagnozowana przed ukończeniem przez świadczeniobiorcę 18. roku życia, a świadczeniobiorca korzystał ze świadczeń gwarantowanych realizowanych w hospicjum domowym dla dzieci do ukończenia 18. roku życia lub

b) nie istnieje możliwość odpowiedniego udzielania świadczeń gwarantowanych przez hospicja domowe dla dorosłych ze względu na rzadki charakter choroby lub miejsce zamieszkania.

Wobec powyższych wymagań nie ulega wątpliwości, że koniecznym składnikiem oferty świadczeniodawcy (złożonej na formularzu ofertowym) musi być szczegółowe i precyzyjne określenie harmonogramu udzielania świadczeń, harmonogramu dostępności godzinowej i harmonogramu pracy personelu, zgodnie z § 10 ust. 4 pkt. 6 lit. b i c zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dane w tym zakresie są również istotne z punktu widzenia oceny punktowej spełniania warunków dotyczących personelu medycznego, określonych w załączniku nr 11 (tabela nr 1, pkt 2) do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Nawiązaniem do powyższych wymagań jest treść samego formularza ofertowego wykorzystywanego w przedmiotowej sprawie. Treść ta nawiązuje do § 8 ust. 1-2 i ust. 4 zarządzenia nr 54/2016/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna oraz załącznika nr 2 do umowy (Harmonogram – zasoby), stanowiącego część załącznika nr 2 do zarządzenia (§ 5 ust. 3, § 8 ust. 1, załącznik nr 2 do zarządzenia). W formularzach ofertowych w przedmiotowej sprawie w cz. VI (Szczegóły oferty) w części "Dostępność" zamieszczono rubryki do wypełnienia: "Harmonogram dostępności profilu medycznego/zakresu" (od poniedziałku do niedzieli), natomiast w części "Personel" zamieszczono rubryki harmonogramu pracy członków personelu z rozbiciem na poszczególne dni tygodnia w celu określenia ilości godzin pracy z ogólnej liczby godzin pracy tygodniowo. Formularz ofertowy odpowiada więc treści załącznika nr 2 do umowy (Harmonogram – zasoby), gdzie wyraźnie wskazano część I ("Dostępność miejsca udzielania świadczenia" – Harmonogram z podziałem na dni tygodnia) i część II ("Personel" – Harmonogram podstawowy lub dodatkowy – wizyty domowe, z podziałem na dni tygodnia i godziny).

Odnosząc powyższe wymagania, stanowiące tzw. szczegóły oferty, których niespełnienie – jako tzw. braki merytoryczne – nie podlegało uzupełnieniu po upływie terminu składania ofert (w przedmiotowej sprawie: po dniu 1 marca 2017 r.), należy stwierdzić, że wszyscy oferenci (w tym skarżąca) nie zamieścili na formularzu ofertowym szczegółów oferty w zakresie "Harmonogramu dostępności profilu medycznego/zakresu" (od poniedziałku do niedzieli) oraz harmonogramu pracy/dostępności członków personelu z rozbiciem na poszczególne dni tygodnia i godziny. W konsekwencji wszystkie oferty powinny były zostać odrzucone (art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z.). Również uzupełnianie ofert lub ich korekta po dniu 1 marca 2017 r. nie były dopuszczalne. Wobec tego trzeba stwierdzić, że uzupełnienia (zmiany) ofert dokonane po dniu 1 marca 2017 r. przez wszystkich oferentów - Stowarzyszenie Rozwoju Domu Pomocy Społecznej w M. (30 marca 2017 r.), Dom Opieka Medyczna "D." Sp. z o.o. w W. (31 marca 2017 r.), Samodzielny Publiczny ZOZ w L. (27 marca 2017 r.) oraz skarżącą (7 kwietnia 2017 r.) – nie mogły nastąpić w trybie uzupełniania braków formalnych oraz nie mogły mieć miejsca – jako modyfikacje merytoryczne – po dniu 1 marca 2017 r.

Stwierdzone wyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego są wystarczające do wzruszenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ przedwcześnie oddalił w całości odwołanie strony skarżącej. Sprawa odwołania od rozstrzygnięcia konkursowego wymaga zatem ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem wyrażonych wyżej ocen prawnych i wskazań Sądu (art. 153 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.