Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1244/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił Panu S. S. wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej. W uzasadnieniu podał między innymi, że :

Ustawa o broni i amunicji ma charakter reglamentacyjny. Dyspozycja art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie.

Pan S. S. w dniu 14 października 2002r. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych oraz wynajmu sprzętu budowlanego i przewozi pieniądze. Poinformował również, że na terenie bazy transportowej, na której znajdują się materiały budowlane oraz garażuje sprzęt, często w nocy kręcą się różne osoby i z tego powodu czuje się zagrożony. Dodał ponadto, iż grożono mu i próbowano dokonać na jego szkodę kradzieży.

Organ I instancji uznał argumenty strony za niewystarczające do posiadania broni i decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. odmówił wydania stronie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.

Pan S. S. złożył odwołanie od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do Komendanta Głównego Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż strona poinformowała w odwołaniu, że coraz częściej otrzymuje telefony z pogróżkami oraz wskazała zdarzenie, które miało miejsce w styczniu 2003r., w wyniku którego została poturbowana przez dwie osoby z zamaskowanymi twarzami. Organ odwoławczy uznał, iż okoliczności te wymagają wyjaśnienia.

Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ponownie odmówił wydania P. S. S. pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, uznając iż argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu także nie dają podstaw do uznania jej za osobę zagrożoną szczególnie. W sprawie poturbowania strony w styczniu 2003r. nie było prowadzone postępowanie. Inne zdarzenia przedstawione podczas przesłuchania oraz groźby kierowane do strony, także nie były zgłaszane Policji. Zatem nie stanowiły one udokumentowanych zdarzeń potwierdzających przeciętne zagrożenie i nie dawały podstaw do wydania pozwolenia.

W dniu 15 stycznia 2004r. P. S. S. ponownie złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną bojową. Strona w uzasadnieniu wniosku wskazała argumenty podniesione już w poprzednim wniosku o wydanie pozwolenia oraz nowe zdarzenia, które miały miejsce po odmowie wydania jej pozwolenia. Poinformowała, iż z terenu bazy transportowej w nocy 19/20 sierpnia 2003r. skradziono burty aluminiowe i sama ustaliła sprawców tej kradzieży. Dodała, że podczas pilnowania bazy jest zastraszana. Z tych powodów posiadanie broni palnej bojowej jest jej niezbędne do ochrony osobistej. Zwłaszcza, iż coraz częściej zdarzają się napady, rozboje, wymuszenia haraczy itp.

Podczas przesłuchania strona zeznała, że na dwóch sprawców nocnej kradzieży z bazy burt aluminiowych, natrafiła w południe wspólnie z kierownikiem bazy. Dodała, że grozili jej zemstą i w tej sprawie obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D. Zeznała też, iż nadal otrzymuje telefony z groźbami pozbawienia życia oraz podała inne okoliczności, które jej zdaniem winny uzasadniać wydanie pozwolenia na broń. Strona wskazała także, że tych zdarzeń nie zgłaszała Policji.

Argumenty powołane we wniosku strony oraz zgromadzone w toku postępowania materiały nie dają, w ocenie organu I insstancji, podstaw do wydania pozwolenia na broń palną bojową.

Broń palna bojowa jest szczególnym środkiem ochrony osobistej, stąd pozwolenia na jej posiadanie wydawane są osobom, którym zagraża realne niebezpieczeństwo zamachu na życie lub zdrowie.

Argumenty wskazane w uzasadnieniu wniosku i w toku przesłuchania, nie świadczą o szczególnym zagrożeniu strony. Fakty, które strona przedstawiła również w poprzednim wniosku o wydanie pozwolenia, były już poddawane ocenie i nie dawały podstaw do uznania jej za osobę narażoną na niebezpieczeństwo w stopniu wyższym niż inne osoby. Natomiast zdarzenia, które miały miejsce po odmowie wydania stronie pozwolenia, tj. kradzież akumulatorów, groźby, pukanie do drzwi, nie były zgłoszone Policji

Zatem, w ocenie organu I instancji, strona nie czuła się z tych powodów zagrożona. Ponadto nie stanowią one udokumentowanych zdarzeń potwierdzających istnienie szczególnego i realnego zagrożenia. Nadto na takie incydenty narażonych jest wiele osób i taka interpretacja spowodowałaby konieczność wyposażenia ich wszystkich w broń. Dlatego podstawowym kryterium przyznawania pozwoleń jest udokumentowanie szczególnego i realnego zagrożenia. W toku postępowania ustalono, że obecnie przed Sądem Rejonowym w D. toczy się postępowanie karne w sprawie kradzieży burt na szkodę strony. Ustalono również, że Prokuratura Rejonowa w D. zawiesiła postępowanie w sprawie kradzieży stali na szkodę strony, która miała miejsce w 2002 r., do czasu uzyskania opinii grafologicznej. Podkreślić należy jednak, że w tych sprawach działanie sprawców było skierowane przeciwko mieniu strony. Nie stanowią one zatem okoliczności potwierdzających ponadprzeciętne zagrożenie wnioskodawcy i nie dają podstaw do wydania pozwolenia. Zwłaszcza, iż strona dotychczas sama nie znalazła się w sytuacji bezpośrednio zagrażającej jej życiu ani zdrowiu i nie była poszkodowana.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan S. S. W odwołaniu podniósł między innymi, że:

W ostatnim czasie podczas pilnowania bazy transportowej w dniu 8 marca na 9 marca 2004, został napadnięty przez dwóch bandziorów, przy czym został pobity, skopany. Potem usłyszał groźby: że jak będzie pilnował bazy transportowej to go zabiją. Do tej pory czuje się obolały, bolą go ręce, i głowa. Cały czas czuje strach, ponieważ mimo wszystko musi pilnować swojego dobytku. Powyższe zajście zostało zgłoszone na Komedę Miejską Policji w D., gdzie w obecnej chwili prowadzi się postępowanie w sprawie napadu Nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

W odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. strona informuje, że w dniu 9 marca 2004r. podczas pilnowania bazy transportowej dokonano napadu bezpośrednio na jej osobę. Zajście to zostało zgłoszone w Komendzie Miejskiej Policji w D.

Organ odwoławczy oceniając argumenty przedstawione przez stronę uznał, że nie świadczą o stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu strony. Nie wyróżniają one strony na tle ogółu obywateli prowadzących działalność gospodarczą o podobnym charakterze.

Ocenę, czy ubiegającemu się o pozwolenie należy lub nie przyznać takie uprawnienie ustawodawca pozostawił organom Policji - wynika to z treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten nie zawiera katalogu przesłanek, których wystąpienie skutkować ma obligatoryjnym wydaniem pozwolenia na broń. Ponadto w tym względzie organ kierował się normą zawartą w art. 80 k.p.a.

Wskazać należy, iż broń nie stanowi jedynego środka zabezpieczenia bazy transportowej oraz przewozu towarów lub pieniędzy. Na rynku dostępnych jest wiele technicznych środków zabezpieczenia, gwarantujących ochronę przewożonych wartości, z których skarżący dotychczas nie skorzystał. Skuteczna obrona opiera się też na zabezpieczeniach kompleksowych (mechanicznych, elektronicznych), korzystaniu z usług ochrony mienia.

Na marginesie wskazać należy, że w placówkach prowadzących koncesjonowany obrót bronią i amunicją zaopatrzyć się można w środki nie wymagające zezwolenia organów Policji na ich posiadanie, a stanowiące skuteczne narzędzia samoobrony.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan S. S. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że:

Zagrożenie w obecnych czasach, przy narastającym bezrobociu zwłaszcza na terenie [...] i [...] w pobliżu [...] jest wielokrotnie wyższe niż można by przypuszczać. Wielokrotne napady, pobicia rozboje na terenie bazy transportowej skarżącego zmuszają go do odwołania się od decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Pan S. S. poinformował po raz kolejny, że broń jest mu niezbędna do ochrony życia i zdrowia oraz dobytku. Stwierdził też, iż zagrożenie przestępczością na terenie [...] i [...] jest bardzo duże, zaś napady, pobicia i rozboje na terenie jego bazy transportowej zmuszają go do tego, aby posiadał tak wyjątkowy środek ochrony osobistej jakim jest broń palna bojowa.

W odpowiedzi należy zważyć, co następuje.

Wspomniany art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli okoliczności powołane przez wnioskodawcę to uzasadniają. Przepis ten nałożył obowiązek oceny tych okoliczności na organy Policji. Nie może ona mieć oczywiście charakteru dowolnego i musi być przeprowadzona po wszechstronnym zbadaniu sprawy.

Z powyższych względów przyjęto w praktyce pewne okoliczności, które osoba ubiegająca się o pozwolenie powinna spełniać, aby je uzyskać. Zostały one zaaprobowane w orzecznictwie NSA. Należy do nich przede wszystkim udokumentowanie przez wnioskodawcę realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia.

Pan S. S. składając wniosek powołał się na poczucie zagrożenia, wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej, a także z kilku przypadków kradzieży mienia z firmy i otrzymywanych gróźb telefonicznych.

Organy obydwu instancji odniosły się do tych kwestii w sposób szczegółowy, jednak uznały że strona nie wykazała realnego zagrożenia swojego bezpieczeństwa osobistego. Informowała wprawdzie o jednym przypadku naruszenia jej nietykalności osobistej przez nieznanych mężczyzn, jednak zdarzenie to nie zostało udokumentowane w żaden sposób. Pan S. S. nie podał także żadnych konkretnych sytuacji, z których wynikałoby , że istotnie jego życie lub zdrowie było zagrożone jakimkolwiek zamachem.

Powołane i udokumentowane przypadki kradzieży mienia firmy, choć niewątpliwie powodujące straty, nie świadczą o zagrożeniu bezpieczeństwa osobistego strony.

Reasumując, stwierdzić należy, iż w ocenie organów Policji w przedmiotowej sprawie brak jest okoliczności świadczących o zasadności wyposażenia skarżącego w broń do ochrony osobistej, a także podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wydając zaskarżoną decyzję zarówno Komendant Główny Policji jak i [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. działali w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a więc byli związani rygorami powyższego postępowania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza m.in., że organ administracji jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107§ 3 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., a to przez to, że nie ustosunkował się w sposób należyty do wskazanego przez skarżącego w odwołaniu faktu napadu na osobę skarżącego, który miał miejsce w dniu 8/9 marca 2004r. i został zgłoszony w Komendzie Miejskiej Policji w D. nr postępowania [...].

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto w praktyce, że pewne okoliczności osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń powinna udokumentować. Są to przede wszystkim dowody mające na celu udokumentować realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy, które uzasadniają wydanie pozwolenia na broń.

Ostatnie zajście o którym pisze skarżący w odwołaniu od decyzji [...] Komendanta Głównego Policji, tj. napaść na jego osobę, winno być w sposób wnikliwy zbadane i rozpatrzone przez Komendanta Głównego Policji pod kątem ewentualnego ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy. Zwłaszcza, że skarżący również w skardze poruszył powyższą kwestię.

Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Żeby rozstrzygnięcie to ocenić Sąd musi dysponować stanowiskiem Komendanta Głównego Policji odnośnie zajścia z dnia 8/9 marca 2004r., w którym uczestniczył skarżący. Sąd administracyjny nie czyni bowiem w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie – jak już na wstępie nadmieniono, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola jest możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracji rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia to prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 154 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.