Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 305/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 105 § 1, art. 50 § 1, art. 79 § 1 i § 2 Kpa art. 107 § 1 i § 3 Kpa, art. 8, 10 § 1, art. 85 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 3 pkt 1, art. 48, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37 § 1, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał,, asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia nakazu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego W. N. kwotę 500 (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].02.2007 r., nr [...] uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2007 r., nr [...] i nakazująca w terminie do 31.05.2007 r. J. S. uzyskać pozwolenie na użytkowanie określonych obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] w B. – Z. przy ul. L. [...].

Na wniosek z dnia 08.02.2005 r. J. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy fermy zwierząt futerkowych, zlokalizowanej na działkach nr geod. [...] w B. – Z., stanowiącej własność J. S.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wydał decyzję z dnia [...].03.2005 r., nr [...] o odmowie ingerencji organu w sprawie rozbudowy przedmiotowej fermy. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. S., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...].08.2005 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji, ponieważ stwierdzono, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Na wydaną decyzję ostateczną J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wyrokiem z dnia 9.03.2006 r., sygn. akt II SA/Bk 883/05, WSA uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w szczególności na konieczność dokonania ustaleń w zakresie zabudowy działki oznaczonej nr geod. [...].

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. S. z uwzględnieniem stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w w/w wyroku, organ drugiej instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].03.2005 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności zabudowy fermy na działce J. S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., dokonał oględzin w dniu 17.08.2006 r. w terenie. Po zebraniu materiału dowodowego dotyczącego zabudowy fermy na działce J. S., w tym oświadczenia z dnia 17.08.2006 r. W. Ż., wniesionego do protokołu oględzin, oświadczenia z dnia 29.08.2006 r. K. K., złożonego pod odpowiedzialnością karną oraz pisma z dnia 05.09.2006 r., nr [...] Wójta Gminy w D., organ pierwszej instancji ustalił, że wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na działkach nr geod. [...] w B. – Z., gdzie jest prowadzona przez J. S. działalność dotycząca hodowli zwierząt futerkowych (hodowla lisów), powstały przed 1995r., tj. przed nabyciem w roku 1992 przez J. S. działki nr geod. [...], od poprzedniego właściciela B. G.

Organ pierwszej instancji ustalił, że na działce nr geod. [...] wzniesiono budynek socjalno - gospodarczy związany z hodowlą lisów, na budowę którego zostało wydane pozwolenie z dnia [...].07.1978 r., nr [...] Naczelnika Gminy D. K. Jak ustalono na pozostałe budynki J. S. nie przedłożył pozwoleń na budowę, stąd też organ pierwszej instancji przyjął, iż budynki te powstały w warunkach samowoli budowlanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. do oceny skutków prawnych samowoli budowlanej popełnionej przed 1.01.1995 r. zastosował do tych obiektów z mocy przepisu art.103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., wydając w dniu [...].09.2006r. decyzję nr [...] nakazującą w oparciu o art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane J. S. - właścicielowi nieruchomości - w terminie do 31.12.2006 r. uzyskać w organie pierwszej instancji pozwolenie na użytkowanie budynków gospodarczych oraz wiaty, związanych z hodowlą zwierząt futerkowych, na działce nr geod. [...] w B. – Z. przy ul. L. [...], z jednoczesnym nakazem przedłożenia w terminie do 30.11.2006 r. trzech egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego z planem zagospodarowania działki i oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonania robót budowlanych, związanych z budową przedmiotowych budynków, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i Polskimi Normami.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli J. i W. N. Skarżący wskazali na nierzetelność przeprowadzenia postępowania. W szczególności wskazano, iż protokół z oględzin nie obejmuje wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości należącej do J. S., a ponadto nie określono faktycznego sposobu ich użytkowania. Skarżący podnieśli również fakt, iż Wójt Gminy D. nie potwierdził wydania J. S. zezwolenia na budowę fermy zwierząt futerkowych. Zarzucili również to, że w przeciągu ostatnich dziesięciu lat ferma była rozbudowywana oraz, że ewentualna legalizacja nie może dotyczyć poszczególnych budynków bez określenia ich sposobu użytkowania, ale powinna objąć całą fermę stanowiącą funkcjonalną całość.

Na skutek wniesienia ww. odwołania, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po dokładnym przeanalizowaniu akt sprawy, łącznie z wydanym wyrokiem w sprawie oraz po przeprowadzeniu oględzin w terenie w dniu 30.01.2007 r. ustalił następujący stan faktyczny.

Na działkach oznaczonych nr geod.[...] w B. – Z. istnieje ferma hodowli lisów, stanowiąca funkcjonalną całość i należąca do T. i J. S. Ferma ogrodzona jest płotem drewnianym szczelnym oraz siatką na słupkach stalowych. Zabudowę fermy stanowią: klatki hodowlane ustawione pod zadaszeniem na ażurowej półce, wykonanej z siatki stalowej. Zadaszenia ustawione są zarówno wzdłuż obu działek (nr geod.[...]) jak i w poprzek działek.

Na działce oznaczonej nr geod. [...] znajduje się budynek socjalno - gospodarczy - wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia

[...].07.1978 r., nr [...] Naczelnika Gminy D. K. Jest to budynek murowany częściowo podpiwniczony, piętrowy. W budynku znajduje się pomieszczenie chłodni (budynek ten oznaczono nr 1 na szkicu sytuacyjnym, będącym integralną częścią protokołu oględzin z dnia 30.01.2007r.). Ponadto na działce tej znajduje się wiata o wym. 7,0 x 5, 1 m o konstrukcji stalowej, pokrytej płytami z tworzywa sztucznego (wiatę oznaczono nr 2 na w/w szkicu) i komin stalowy w kolumnie parnikowej ( oznaczony nr 3 na szkicu).

Na działce oznaczonej nr geod. [...] znajdują się budynki gospodarcze murowane o zróżnicowanej wysokości o łącznych wymiarach 15,25m x 5,06m

(usytuowane wzdłuż drogi dojazdowej do fermy - oznaczone nr 4 i 4a na szkicu), wiata o konstrukcji drewnianej o wym. 11,47 x 3,3m, usytuowana wzdłuż granicy z działką W. Ż. (oznaczona nr 5 na szkicu) oraz budynek murowany, pełniący funkcję chłodni o wym. 8,05 m x 3,90m, usytuowany wzdłuż granicy z działką W. Ż. (oznaczony nr 6 na szkicu).

W opinii organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jak też oględziny dokonane przez ten organ potwierdziły, że wszystkie obiekty powstały w latach odległych, przed 1995 r. i stanowią samowolę budowlaną z wyjątkiem piętrowego budynku socjalno-gospodarczego (oznaczonego nr 1 na szkicu). Dlatego też w sprawie zastosowano art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. Nr 156, z 17 sierpnia 2006r., póz. 1118 z późn. zm.), zgodnie z którym do obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Oznacza to, że w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona do dnia

31 grudnia 1994 r., lub do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego

z przepisami w trybie przepisów art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r.

- Prawo budowlane lub wydać decyzję o rozbiórce tego obiektu w oparciu o art. 37 ust. 1 tejże ustawy, gdy przedmiotowy obiekt został wybudowany na terenie,

który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony

pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Ze znajdującego się w aktach sprawy zatwierdzonego w dniu 24.04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D. K. szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gm. D. K. wynika, że przedmiotowe działki nr geod. [...] użytkowane obecnie przez J. S. przeznaczone są na ten cel. Ponadto jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia [...].07.1978 r., nr [...] Naczelnika Gminy D. K., zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy D. udzielała T. i J. S. pozwolenia na budowę budynku socjalno-gospodarczego na cele hodowli, o powierzchni 150,2m2 i kubaturze 727m3. W obecnym czasie, w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Z. i części osiedla D. w B. (Z.) nie przewiduje się możliwości realizacji nowych ferm zwierzęcych. Istniejące obiekty ferm hodowlanych przeznacza się docelowo do likwidacji. Ustalono również zakaz przebudowy, rozbudowy i modernizacji istniejących budynków związanych z produkcją zwierzęcą.

W opinii organu odwoławczego w tym stanie faktycznym J. S. nie naruszył przeznaczenia terenu obowiązującego w dacie budowy przedmiotowych budynków gospodarczych, wiat, a zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Z. i części osiedla D. w B. (Z.) przedmiotowe obiekty przeznaczone na potrzeby fermy mogą istnieć do śmierci technicznej. Stąd też prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował procedurę polegającą na legalizacji budynków gospodarczych i wiaty i na mocy przepisu art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w/w budynków z jednoczesnym nakazem przedłożenia niezbędnych dokumentów.

Przy legalizacji obiektów organ odwoławczy odnosił się do planu miejscowego aktualnego na dzień orzekania. Ponieważ na ten dzień miasto B. nie miało planu zagospodarowania przestrzennego, a nie stwierdzono jednocześnie naruszenia planu miejscowego obowiązującego w dacie budowy obiektów - brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zdaniem organu odwoławczego omawiane obiekty również nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym nie zachodziły przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Skoro nie zaistniały przesłanki do nakazania rozbiórki obiektów, należało rozpatrzyć możliwość ich legalizacji, poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z przepisami, a następnie wydania pozwolenia na ich użytkowanie.

Decyzja organu odwoławczego rozstrzyga o dwóch budynkach gospodarczych (nr 4 i 4a oznaczonych na szkicu) i wiacie (nr 5 oznaczonej na w/w szkicu). W stosunku do pozostałych samowoli budowlanych organ odwoławczy wyjaśnił, iż wydane będą odrębne decyzje, co nie stanowi uchybienia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji w kwestii zmiany sposobu użytkowania budynków i pomieszczeń fermy poprzez działalność polegającą na składowaniu odpadów mięsnych organ odwoławczy wskazał, że projekt techniczny będący integralną częścią pozwolenia na budynek socjalno-gospodarczy, na działce nr geod. [...] w B. – Z. przewidywał na rzucie parteru tego obiektu chłodnię, zamrażalnię, pomieszczenia na przygotowanie karmy i agregaty, magazyn pasz treściwych, pomieszczenie na skórowanie, a wyżej wymieniona tego rodzaju działalność wchodzi w zakres technologii fermy zwierząt futerkowych i nie stanowi w świetle przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane zmiany sposobu użytkowania. Decyzja z dnia [...].07.1978 r., nr [...] Naczelnika Gminy D. K. nie nakładała na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-gospodarczego.

Jako nieuzasadniony wskazano zarzut skarżących, iż właściciel fermy po roku 1995 r. dokonywał rozbudowy omawianej fermy. Ustalenia dokonane podczas wizji lokalnej w dniu 30.01.2007 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. jak i organu pierwszej instancji oraz oświadczenie świadka złożone pod odpowiedzialnością karną przed organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie potwierdzają, iż jakakolwiek rozbudowa była dokonywana.

W odpowiedzi na zarzut, iż na fermę nie było wydane pozwolenie na budowę, organ odwoławczy wskazał, iż stanowisko Wójta Gminy D. K. nie pokrywa się z ustaleniami tego organu. W aktach sprawy znajduje się zatwierdzony w dniu 24.04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D. K. szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gmina D. K., obejmujący działki T. i J. S. oraz J. G. Stąd też przyjęto, iż fermy powstały legalnie. Potwierdzeniem powyższego faktu jest wydana decyzja z dnia [...].07.1978 r. Naczelnika Gminy na budowę budynku socjalno - gospodarczego na cele hodowli, nawiązująca do w/w planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D.

W sprawie kolejnego zarzutu dotyczącego niezapewnienia odwołującym się czynnego udziału w oględzinach fermy J. S. wyjaśniono, że taki udział organy nadzoru budowlanego zapewniły stronom. W dniu 14.02.2007 r. J. N. zapoznał się z całością akt przedmiotowej sprawy, czego dowodem jest własnoręcznie złożony podpis. Skarżący nie został wpuszczony na lisią fermę podczas oględzin, na co jednak organy nadzoru budowlanego nie miały wpływu. Zaznaczono jednak, że oględziny odbyły się z udziałem Prokuratora, a z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin wszystkie uczestniczące strony były zapoznane, w tym J. N.

W dniu 24.03.2007 r. W. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie w całości skarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz nakazanie wstrzymania użytkowania obiektów budowlanych i fermy do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W skardze zarzucono P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. naruszenie:

- Art. 7 Kpa, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej z uwagi na niewyjaśnienie faktów mających znaczenie prawne;

- Art. 8 Kpa poprzez nie ustosunkowanie się do zgłoszonych wniosków;

- Art. 10 i 79 ust. 2 Kpa poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym;

- Art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r.;

- Art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. poprzez dopuszczenie do użytkowania obiektu, co do którego wydano nakaz uzyskania pozwolenia na użytkowanie;

- Art. 59 ust. 1 i 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r.

W uzasadnieniu skargi W. N. wskazał, iż szczegółowy plan realizacyjny z dnia 24.04.1976 r. przywołany przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego to nieczytelna kserokopia składająca się z dwóch oddzielnych kartek nie potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Zgodnie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Plan realizacyjny zatwierdzany był dla konkretnej nieruchomości, a nie dla bliżej nieokreślonej nieruchomości. Ponadto w piśmie z 15.05.2006 r. skierowanym do Prokuratury Rejonowej B. – P., Wójt Gminy D. stwierdził, że zgodnie z posiadanymi przez gminę rejestrami zezwoleń budowlanych prowadzonymi od 1973 r. Państwo T. i J. S. uzyskali pozwolenie na budowę budynku gospodarczego decyzją nr [...] z dnia [...].06.1978 r. Z rejestru nie wynika, że budynek związany jest z fermą zwierząt futerkowych. Wskazano również, że pod numerem [...] nie figuruje w rejestrze pozwoleń na budowę pozwolenie na nazwisko T. i J. S.

Zdaniem skarżącego w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. wskazano na konieczność zgodności obiektów powstałych w wyniku samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu przestrzennym. Na terenie, na którym znajduje się kontrolowana nieruchomość nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. W art. 59 ust. 1 i 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r. określono natomiast, że w przypadku braku planu należy uzyskać warunki zabudowy. W opinii skarżącego w zaskarżonej decyzji powinien znaleźć się nakaz uzyskania warunków zabudowy. Dopiero na tej podstawie będzie można ustalić, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r.

Zwrócono uwagę, iż Instrukcja Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Rolnictwa z dnia 3 maja 1961 r. (Monitor Polski, Nr 38 póz. 178) nakazywała otoczenie hodowli zwierząt futerkowych strefą ochronną, w obrębie, której nie mogły znajdować się budynki mieszkalne. Przy liczbie samic stada podstawowego nie przekraczającej 20 sztuk strefę ochronną określono na 150m, a w przypadku większej liczby samic stada podstawowego hodowla zwierząt futerkowych może być prowadzona wyłącznie w warunkach określonych dla danej hodowli przez właściwego inspektora sanitarnego w porozumieniu z powiatowym lekarzem weterynarii. Instrukcja ta obowiązywała do roku 2001 r. Ferma J. S. zlokalizowana na działkach [...] liczy łącznie ok. 400 szt. stada podstawowego. Tzw. warunki sanitarne stanowiły integralną część zezwolenia na lokalizację fermy zwierząt futerkowych. Ze względu na znaczną uciążliwość ferm dla środowiska wydawane były na czas określony. W aktach sprawy brak potwierdzenia żeby takie warunki kiedykolwiek J. S. były wydane.

Skarżący wskazał, że w roku 1991 dokonano podziału nieruchomości o nr geod. [...] położonej w Z. Nieruchomość ta sąsiadowała działkami [...]. W protokole z dnia 7 października 1991 r. z konferencji uzgadniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Z. na działkach [...] (obecnie osiedle domów jednorodzinnych przy ul. S.) w zakresie rozwiązań elektrycznych, wodno-melioracyjnych i ochrony środowiska wskazano jedynie dwa obiekty mogące oddziaływać na planowaną zabudowę mieszkaniową: fermę drobiu położoną w odległości ok. 100 m, której strefa ochronna nie kolidowała z planem i pieczarkarnią położoną na nieruchomości [...] bezpośrednio sąsiadującej z terenem, którego dotyczył uzgadniany plan. Brak w w/w protokole informacji dotyczących fermy lisów.

Zdaniem skarżącego w trakcie postępowania naruszono art. 79 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie udziału w oględzinach oraz zadawanie pytań stronom postępowania. Właściciel nieruchomości (fermy) przy wszystkich oględzinach odmawiał stronom postępowania wstępu na teren nieruchomości.

Zarzucono również, że w zaskarżonej decyzji w sposób ogólny i niezgodny ze stanem faktycznym określono sposób użytkowania obiektów. Właściciel fermy posiada zezwolenie na stosowanie w żywieniu zwierząt produktów pochodzenia zwierzęcego 3-ciej kategorii. Powiatowy Lekarz Weterynarii wydając w/w pozwolenie potwierdził spełnienie warunków określonych w Rozporządzeniu (WE) No 1774 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy zdrowotne związane z ubocznymi produktami zwierzęcymi nieprzeznaczonymi do spożycia przez ludzi. W związku z tym na terenie fermy powinny znajdować się, co najmniej dwie chłodnie, pomieszczenia, w których zainstalowane są urządzenia rozdrabniające uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, wydzielone i kryte pomieszczenie do przyjmowania ubocznych produktów zwierzęcych, pomieszczenia do mycia i odkażania pojemników, w których przyjmowane są niejadalne produkty zwierzęce, oraz miejsce do dezynfekcji pojazdów służących do transportu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Ponadto zdaniem skarżącego bezpodstawnie w decyzji powołano art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Naruszono również zasadę prawdy obiektywnej. Wszystkie podnoszone wątpliwości rozpatrywane były bowiem albo na korzyść właściciela fermy albo pomijane w uzasadnieniach decyzji. Nieuzasadnione było również pominięcie w decyzji działki [...], gdyż ferma stanowi funkcjonalną całość, a wchodzące w jej skład obiekty są ze sobą ściśle powiązane.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2007 r., nr [...] i wniósł o oddalenie skargi.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze wskazano, iż nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 79 § 2 Kpa, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Urząd Gminy D. nie posiadał żadnych dokumentów z lat 70 - tych, dotyczących przedmiotowej fermy, stąd organy nadzoru budowlanego oparły się na szczątkowej dokumentacji będącej w posiadaniu właściciela fermy, a mianowicie "planu szczegółowego realizacyjnego zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gm. D.". Odnośnie zarzutu, iż podczas oględzin nie zajmowano się klatkami na lisy wyjaśniono, że znajdujące na fermie klatki na lisy przykryte blachą - nie stanowią w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane - obiektu budowlanego. Za nieuzasadniony uznano także zarzut, że kopia szczegółowego planu realizacyjnego z dnia 24.04.1976 r. jest nieczytelna i niepotwierdzona za zgodność, gdyż zgodnie z oświadczeniem z dnia 27.09.2005 r.

(teczka II, zał. nr 57) inspektora nadzoru budowlanego PINB PG w B. załączone kserokopie dokumentów były przedłożone w oryginałach przez K. K. i J. S. - właścicieli ferm, dlatego też zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wynikającym z wyroku z dnia 9.03.2006 r., sygn. akt II SA/Bk 883/05 organy administracyjne podjęły postępowanie celem dokonania ustaleń w zakresie zabudowy działki oznaczonej nr geod. [...]. W toku postępowania administracyjnego postępowaniem dowodowym objęto budynki i budowle wzniesione na terenie całej fermy.

Decyzja kończąca postępowanie została wydana w postępowaniu w którym doszło do naruszeniem przepisów prawa, a mianowicie art. 7, 8, 10 § 1,79,80,85,86,107 § 3 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Pomimo przeprowadzenia w postępowaniu oględzin i to zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji, a ponadto zgromadzenia również innych dowodów, w sprawie nie został jednak wyczerpująco zebrany materiał dowodowy.

Przyczyny tego są następujące. Odnośnie budynku oznaczonego na schemacie nr 1 organy przyjęły, że został on wybudowany w oparciu i zgodnie z pozwoleniem na budowę Naczelnika Urzędu Gminy w D. K. z dnia [...] lipca 1978 r., nr [...]. Dokument taki znajduje się w materiale dowodowym, jednakże, nawet bez szczegółowej analizy, budzi on poważne wątpliwości wymagające wyjaśnienia. W treści decyzji położenie inwestycji określono wyłącznie jako Z., bez bliższego oznaczenia nieruchomości, na której miała być dokonana inwestycja. Z treści ww. decyzji wynika, że została wydana po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26.07.1978 r. i została doręczona tylko inwestorom, J. G. oraz PZU w B. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego w zasadzie nie ustosunkowały się do rozbieżności treści decyzji z dnia [...] lipca 1978 r. z dwiema informacjami Urzędu Gminy D. D. (z dnia 12 i 15 maja 2006 r.) kierowanymi do Prokuratury Rejonowej w B. w związku z toczącym się postępowaniem, z których wynika, że Urząd ten od 1973 r. tj. od daty powstania urzędów gmin nie wydawał m.in. J. S. żadnych decyzji dotyczących ferm zwierząt futerkowych. Państwo J. i T. S. uzyskali natomiast pozwolenie na budowę budynku gospodarczego decyzją nr [...] z dnia ...].06.1978 r.; przy czym z rejestru nie wynikało, że budynek związany był z fermą zwierzą futerkowych. Jednocześnie Urząd Gminy wskazał, że pod sygnaturą [...] nie figuruje w rejestrze pozwoleń na budowę pozwolenie na nazwisko S. Wobec tak daleko idących rozbieżności dziwić może to, że organy nadzoru budowlanego w ogóle nie zainteresowały się materiałem dowodowym, jaki mógł być zgromadzony w postępowaniu prokuratorskim Ds. [...], a powinny były to uczynić. Treść wyżej wskazanych pism z Urzędu Gminy w D. wskazuje, iż postępowanie prokuratorskie dotyczyło spornych obiektów budowlanych. Należy to uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dopuszczając, miedzy innymi, dowód z akt postępowania karnego.

Podobnej natury uwagi można podnieść w odniesieniu do przedłożonego w toku postępowania zatwierdzonego w dniu 24.04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D. K. szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gmina D. K. Oryginał tego dokumentu został przedłożony inspektorowi nadzoru budowlanego PINB PG w B., który po wykonaniu kserokopii potwierdził jej zgodność z oryginałem. W toku postępowania organy administracyjne nie dokonały jednak tzw. uprzedniej oceny dowodów. Otóż pierwszy etap oceny każdego dowodu (zwłaszcza dokumentu) wiąże się z tzw. oceną uprzednią, sprowadzającą się do analizy tego dowodu pod kątem zgodności prawem (np. czy nie są to dowody fałszywe). Konieczność weryfikacji ww. dokumentu potwierdzają wyjaśnienia złożone w toku rozprawy przez W. N., zgodnie z którymi plan realizacji zagospodarowania terenu ferm zwierząt futerkowych jest załącznikiem do dokumentu (decyzji), którego nie ma w rejestrze aktów wydawanych przez Gminę D. W tym zakresie zaniechanie organów administracyjnych skutkowało naruszeniem art. 80 Kpa w zakresie swobodnej oceny dowodów.

Nie zasługuje na uwzględnienie wyjaśnienie dotyczące powyższych kwestii dokonane przez organ odwoławczy. W opinii tego organu z uwagi na to, iż aktach sprawy znajduje się zatwierdzony w dniu 24.04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D. K. szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gmina D. K., obejmujący działki T. i J. S. oraz J. G. - stąd też przyjęto, iż fermy powstały legalnie. W dalszej części uzasadnienia wskazano natomiast, iż potwierdzeniem powyższego faktu jest wydana decyzja z dnia [...].07.1978 r. Naczelnika Gminy na budowę budynku socjalno - gospodarczego na cele hodowli, nawiązująca do ww. planu zagospodarowanie przestrzennego. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że decyzja z dnia [...].07.1978 r. nawiązuje do uproszczonego planu zagospodarowania Gminy D., którego nie ma w aktach sprawy, a nie do szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu ferm zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. z dnia 24.04.1976 r.

W zakresie należytego wyjaśnienia sprawy należy także podnieść fakt powoływania przez skarżącego jako dowodu protokołu z dnia 7 października 1991 r. z konferencji uzgadniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Z. w zakresie warunków przyłączy infrastruktury technicznej. Dowód ten nie został przeprowadzony i organy nie wskazały z jakiego powodu go pominięto, podczas gdy, jak się wydaje, dotyczy on przedmiotu postępowania. Odnosi się on bowiem do kwestii autentyczności decyzji z dnia [...] lipca 1978 r., nr [...]. Należy zatem rozważyć celowość przeprowadzenia wskazanego dowodu.

Odnośnie pozostałych obiektów budowlanych, których dotyczy zaskarżona decyzja - nr 4, 4a i 4 i 5 na szkicu sytuacyjnym do protokołu wizji z dnia 30.01.2007 r. na działce nr [...], to ustalenia co do czasokresu ich budowy budzą wątpliwości w sytuacji oparcia się wyłącznie na oświadczeniu inwestora oraz enigmatycznych zeznaniach zawnioskowanych przez niego świadków, a z pominięciem dowodów przeciwnych i przy ograniczeniu udziału innych stron w sprawie. Data wybudowania obiektu ma natomiast istotne znaczenie dla zastosowania prawa regulującego skutki samowoli budowlanej, albowiem z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 01 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne nie stosuje się nakazu rozbiórki z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Do takich obiektów stosuje się natomiast przepisy dotychczasowe, w szczególności art. 37 w zw. z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. dopuszczające legalizację - bez opłaty legalizacyjnej - obiektu budowlanego lub jego części wzniesionego samowolnie, gdy obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, lub nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. Prawidłowe ustalenie w ponownie prowadzonym postępowaniu daty wzniesienia poszczególnych obiektów będzie zatem decydowało o zastosowaniu w stosunku do nich postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. (pod warunkiem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 37 i 42 tego aktu prawnego) lub przepisów nowej ustawy - art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego oparły swoje orzeczenie na treści art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. wskazując, że nie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki z art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., bowiem szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w okresie budowy dopuszczał taką zabudowę. Tej oceny dokonano wyłącznie na podstawie treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 27 lipca 1978 r. oraz szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego przedłożonych przez J. S. Pomijając wyżej zasygnalizowane wątpliwości odnoszące się do tej decyzji i planu, to zauważyć należy, że jakkolwiek stwierdza się w decyzji zgodność z planem, to jednak z jej treści nie wynika, jakiego terenu ta ocena zgodności dotyczy, bowiem decyzja obejmuje bliżej nie wskazaną nieruchomość położoną w Z. Stąd stanowisko organów nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej, co do zgodności planu pozostaje niczym nieuzasadnione. Niezależnie od powyższego skład orzekający w sprawie niniejszej prezentuje pogląd, że w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej oceny zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winien dokonać organ nadzoru budowlanego samodzielnie w tym postępowaniu, przez odniesienie się do treści i rysunku planu. Nie jest dopuszczalne i narusza zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 Kpa) oparcie się na ocenie dokonanej w innym postępowaniu przez inny organ, zwłaszcza gdy tamta ocena nie została uzasadniona i brak jest w niej wskazania przeznaczenia terenu w zapisach planu, co uniemożliwia pełne odtworzenie toku rozumowania i ustaleń innego organu. W związku z powyższym rozpoznając ponownie sprawę należy dołączyć wyciąg z tekstu i rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący działki nr [...] i na jego podstawie dokonać oceny co do podstaw lub ich braku do zastosowania treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Analizie należy poddać wszystkie przesłanki powołanego przepisu. Uwagi te będą miały zastosowanie w sytuacji ustalenia daty budowy poszczególnych obiektów przed dniem 01 stycznia 1995 r. W sytuacji potwierdzenia się konsekwentnych twierdzeń skarżącego, iż większość budynków została pobudowana po tej dacie - będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 883/05 Sąd wyraził stanowisko, iż klatki (o wymiarach 1,40x1,10x0,80 m) ustawione na słupkach drewnianych nie są budynkiem, ani też budowlą stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, ani też obiektem małej architektury – art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane. Sąd nie wypowiedział się natomiast w kwestii zadaszeń nad klatkami. Dlatego też należy zgodzić się ze skarżącym, iż niezasadnie przedmiotowe zadaszenia pominięto przy oględzinach fermy i nie ujęto ich opisów w protokołach oględzin, rozstrzygając w ten sposób o tym, że nie podlegają one przepisom prawa budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Kpa postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku strony wszczyna się z momentem wpłynięcia wniosku do organu administracji publicznej. Skoro w sprawie niniejszej wniosek J. S. obejmował rozbudowę fermy zwierząt futerkowych, zlokalizowanej na działkach [...] w B. – Z., tym samym obejmował wszystkie obiekty budowlane na ww. działkach, wszczęto zatem oraz prowadzono postępowanie w stosunku do wszystkich obiektów. W konsekwencji należało to postępowanie zakończyć w stosunku do całego przedmiotu sprawy. Niemniej jednak "rozdział" sprawy na odrębne postępowania dotyczące poszczególnych obiektów budowlanych w zasadzie nie ma bezpośredniego wpływu na wynik postępowania. Nie zachodziła, co prawda, przeszkoda do orzeczenia jedną decyzją w stosunku do wszystkich obiektów na działce nr [...] w Z., to jednak prowadzenie postępowania oddzielnie dla określonej grupy obiektów nastąpiło dla zapewnienia przejrzystości podejmowanych działań i miało "technicznie" ułatwić czynności organu nadzoru budowlanego. W tym miejscu podkreślić również należy, iż w stosunku do obiektów, co do których organ nadzoru budowanego nie znalazł żadnych uchybień i zastrzeżeń - postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

Za słuszny należy również uznać zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Skarżący nie został bowiem dopuszczony do udziału w oględzinach w dniach 17 sierpnia 2006 r. i 30 stycznia 2007 r. (nie wpuszczono go na posesję należącą do J. S.). Zgodnie z treścią art. 10 § 1 Kpa obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym w każdej istotnej czynności dowodowej, do których należą oględziny - spoczywa na prowadzącym postępowanie organie administracji publicznej. W myśl art. 79 § 2 kpa strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Przepis art. 85 § 2 Kpa stanowi, że jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin. Osoba, w której posiadaniu znajduje się przedmiot oględzin ma obowiązek, na wezwanie organu, do okazania (udostępnienia) tego przedmiotu. Taki obowiązek ciąży na stronie jak również na osobie trzeciej. Wynika to z treści art. 50 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej może wzywać osoby (strony lub inne osoby) do udziału w podejmowanych czynnościach, a więc również do udziału w oględzinach przez przedstawienie ich przedmiotu. Nie można zgodzić się z organami administracji publicznej, iż nie miały żadnego wpływu na ograniczenie przez J. S. wstępu W. N. na teren, na którym znajdowały się poddawane oględzinom zabudowania. Otóż stosownie do treści art. 88 § 1 Kpa, kto bezzasadnie odmówił okazania przedmiotu oględzin będąc do tego zobowiązany może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną. Przepis ten znajduje zastosowanie również wobec strony. Zatem w sytuacji, kiedy strona nie realizuje wezwania organu (tu: do okazania przy udziale pozostałych stron przedmiotu oględzin) organ nie jest bezradny. Zauważyć należy, że z wyznaczeniem oględzin organ czekał do czasu zakończenia się okresu kocenia lisów, celem zapewnienia samicom należytego spokoju. Wyznaczono tę datę w okresie gdy dopuszczalne było, z uwagi na bezpieczeństwo zwierząt, wejście osób obcych na posesję. Stąd nie istniały żadne uzasadnione powody dla odmowy udostępnienia przedmiotu oględzin także skarżącemu. W tym przypadku nawet fakt uczestniczenia w czynności oględzin Prokuratora nie konwaliduje wad przeprowadzonego postępowania sprowadzających się do naruszenia zasady czynnego udziału strony. Również fakt zapoznania W. N. z protokołem z oględzin nie ma wpływu na fakt naruszenia art. 10 § 1 Kpa. Skoro powyższe, fundamentalne w sprawie dowody, zostały nieprawidłowo przeprowadzone, należy rozważyć ich powtórzenie przy uwzględnieniu zasad procedury administracyjnej.

Powyższe zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu odnoszą się do wszystkich czynności dowodowych, w tym także do przesłuchania świadków. W sprawie niniejszej od świadka odebrano oświadczenie (k. 22 akt adm. l instancji) bez udziału skarżącego (i innych stron postępowania) - z naruszeniem treści art. 79 § 1 i § 2 Kpa. Ponadto odebrano wyjaśnienia od W. Ż., złożone do protokołu oględzin z dnia 17.08.2006 r. Nie pouczono świadków o odmowie składnia zeznań, o prawie do odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania, natomiast W. Ż. nie pouczono o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Wskazać należy, że wyjaśnienia osób trzecich nie stanowią dowodu w sprawie o ile nie zostały odebrane w formie zeznań przeprowadzonych w trybie art. 83 Kpa, z zagwarantowaniem czynnego udziału stron.

Organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć celowość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, podczas której powinien przesłuchać świadków, ewentualnie tej ostatniej czynności dokonać podczas oględzin z udziałem stron.

Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 107 § 1 i § 3 Kpa. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracyjne prowadząc postępowanie naruszyły przepisy postępowania – art. 107 § 3 Kpa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów, co miało miejsce w niniejszej sprawie - stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Również pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 7171 ze zm.). Art. 59 ust. 1 stanowi, iż zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Wskazany tryb ma również zastosowanie do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku (art. 59 ust. 2). Zatem decyzje o warunkach zabudowy terenu wydaje się w przypadku "zmiany zagospodarowania terenu". W pojęciu tym mieści się m.in. budowa nowego obiektu, czy przebudowa istniejącego. Decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może natomiast dotyczyć legalizacji funkcjonowania inwestycji istniejących (już zrealizowanych). Zbieżne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyrok z dnia 1.07.2005 r., sygn. akt. IV SA/Wa 185/05,LEX nr 190612.

Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia fermy lisów i niespełnienia wymogów prawem przewidzianych nie należą do zakresu działania organów nadzoru budowlanego.

Postulatu nakazania wstrzymania użytkowania obiektów budowlanych sąd nie jest władny zrealizować, albowiem jego kognicja z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem aktów administracyjnych.

Wskazane w pierwszej części uzasadnienia przyczyny - naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy - skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Rozpoznając sprawę ponownie na skutek niniejszego wyroku organ administracji publicznej wykona wszystkie powyżej zasygnalizowane zalecenia, ustalając w pierwszej kolejności niewątpliwy stan faktyczny. Ustalenia dotyczące okresu budowy poszczególnych obiektów budowlanych dotyczyć muszą indywidualnie danego obiektu, tak samo dopełnienie lub niedopełnienie formalności związanych z wymogami prawa budowlanego obowiązującego w dacie budowy.

Materiał dowodowy winien zostać uzupełniony o dowody podnoszone przez skarżącego, a pomięte do tej pory. W stosunku do poszczególnych obiektów należy ustalić, czy zostały wzniesione legalnie (pozwolenie na budowę, zgłoszenie budowlane) i do tych, w stosunku do których inwestor dopełnił wymogów prawa budowlanego, postępowanie umorzyć. Natomiast w stosunku do jakiejkolwiek postaci samowoli budowlanej należy zastosować odpowiednie sankcje przy uwzględnieniu regulacji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Ocena materiału dowodowego może nastąpić dopiero po pełnym jego zebraniu i przeprowadzona być musi zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. W szczególności wydaje się być celowe (oprócz wcześniej wskazanych czynności) ponowne przesłuchanie świadków - najlepiej podczas oględzin lub na rozprawie administracyjnej z jednoczesnym okazaniem szkicu sytuacyjnego - wówczas wyeliminuje się ogólnikowość zeznań, a okres budowy świadkowie będą mogli sprecyzować w odniesieniu do poszczególnych obiektów. Należy także rozważyć potrzebę przesłuchania właścicieli działki.

Badając zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie można poprzestać na szczegółowy planie realizacyjnym, ale należy dołączyć do akt ten plan (fragment planu) i odnieść ustalenia do konkretnych zapisów planu.

Z wyżej wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

W oparciu o art. 152 w/w ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Podstawę orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania stanowił przepis art. 200 p.p.s.a.