Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 303/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Łuczaj, Sędziowie: Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Asesor: Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego i świadczenia zdrowotnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] Nr [...] zmieniającą decyzję Nr [...] z dnia [...] przyznającą Z. B. zasiłek stały oraz świadczenia zdrowotne od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2007r.

i pozbawiającej z dniem 1 listopada 2004r. tych świadczeń.

W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 13 ust. 1, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm.) ,wywodząc, iż osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, a decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, jak również wówczas, gdy wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 11, 12 i art. 107 ust. 5 tej ustawy.

Organ odwoławczy zauważył, iż w niniejszej sprawie nastąpiła bez wątpienia zmiana w sytuacji osobistej Z. B., został on bowiem w dniu 31 października 2004r. osadzony, co potwierdza pismo Aresztu Śledczego w P. z dnia 24 listopada 2004r., w Areszcie Śledczym w P. i odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 24 stycznia 2008r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, iż powyższa okoliczność, stosownie do powołanych przepisów, upoważniała organ pomocy społecznej do zmiany decyzji na niekorzyść zainteresowanego i pozbawienia prawa do zasiłku stałego.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę wniósł Z. B., wnosząc o uchylenie decyzji i przywrócenie zasiłku stałego oraz wskazując, iż został pozbawiony niezbędnych środków finansowych pozwalających mu egzystować w godziwych warunkach, zasiłek stały stanowił bowiem jego jedyne źródło utrzymania, gdyż stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy zarobkowej. Podkreślił, iż jest po przebytym wypadku, chodzi o kulach i jest na diecie. Zauważył, iż jest osobą samotną, a Administracja Zakładu Karnego, w którym przebywa, nie udostępnia niezbędnych środków higieny osobistej czy artykułów higienicznych, nie może nadto zakupić niezbędnych leków, aby poprawić swój stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W mysi art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sad rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją , stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

administracyjnego,

3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w Art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.

W analizowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.),co w konsekwencji oznacza, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] Nr [...] zmieniającą decyzję Nr [...] z dnia [...] przyznającą Z. B. zasiłek stały oraz świadczenia zdrowotne od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2007r.

i pozbawiająca z dniem 1 listopada 2004r. tych świadczeń jest zasadna.

Przede wszystkim zauważyć należało, iż zgodnie z przepisem art. 106 ust. 5 powołanej ustawy, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeśli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 11, 12 i art. 107 ust. 5 tej ustawy. Zmiana decyzji na niekorzyść strony nie wymaga jej zgody. Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 tejże ustawy zaś osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż ustawodawca wprowadza dwa rodzaje zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony, a mianowicie w pierwszej części przepisu ust. 5 art. 106 obligatoryjną, w dalszej części tego przepisu zaś uznaniu administracyjnemu organu pozostawia ocenę przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji. To zaś oznacza, iż w pierwszym przypadku organ pomocy społecznej jest związany przepisem i każdorazowe stwierdzenie przez ten organ zaistnienia wskazanych przesłanek zobowiązuje organ do zmiany lub uchylenia decyzji, w drugim zaś przypadku organ ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia sprawy w zależności od dokonanej w danej sprawie oceny przesłanek. Zauważyć nadto należy, iż z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, zmiana sytuacji życiowej strony polegająca na osadzeniu tej osoby w zakładzie karnym celem odbycia kary pozbawienia wolności powoduje, iż osobie takiej nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W tym przypadku więc organ, stosownie do pierwszej części przepisu ust. 5 art.106 analizowanej ustawy stwierdziwszy fakt osadzenia strony w zakładzie karnym obowiązany był zmienić korzystną dla strony wcześniejszą decyzję.

W sprawie zmiany decyzji Dyrektora MOPR Nr [...] z dnia [...] przyznającej Z. B. zasiłek stały oraz świadczenia zdrowotne od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2007r. organy obu instancji słusznie, zdaniem Sądu, zastosowały pierwszą część przepisu ust. 5 art. 106 ustawy o pomocy społecznej. Jak bowiem wynika z załączonych do skargi akt administracyjnych, w szczególności wywiadu środowiskowego z dnia 14 września 2004r. i z dnia 1 grudnia 2004r., orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 25 sierpnia 2004r. oraz pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia 24 listopada 2004r., Z. B. jest osobą rozwiedzioną, ma uregulowany obowiązek alimentacyjny wobec synów, zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od listopada 1997r. do 31 sierpnia 2007r. zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, przybywająca od dnia 31 października 2004r. w Areszcie w P. celem odbycia kary pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 24 stycznia 2008r. Zamieszkiwał w domu jednorodzinnym, będącym własnością D. B., w P. przy ul. A, dom ten został sprzedany przez właściciela, a skarżący zgodnie z umową kupna sprzedaży domu zobowiązany był opuścić dom w czerwcu 2004r. Dom ten został zburzony, a skarżący zamieszkał u znajomej E. G. przy ul. B. Z. B. cierpi z powodu schorzenia trzustki i jest po kilku zabiegach operacyjnych kończyny dolnej prawej. W odwołaniu od decyzji MOPR w P. z dnia [...] oświadczył, iż nie ma stałego miejsca pobytu zamieszkania i własnego domu, do którego mógłby wrócić po zakończeniu odbywania kary, a zasiłek stały jest mu potrzebny na zakup w kantynie Aresztu Śledczego środków higienicznych i czystości oraz dietetycznych produktów żywnościowych.

Na podkreślenie w tym stanie faktycznym zasługuje przede wszystkim okoliczność, iż skoro Z. B. odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym, to Administracja tegoż Aresztu obowiązana jest zapewnić niezbędne środki żywnościowe stosownie do stanu zdrowia osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, środki higieniczne i opiekę medyczną. Z tego względu nie wydaję się uzasadniony podnoszony przez skarżącego zarzut, iż został pozbawiony środków finansowych, pozwalających mu na egzystencję w godziwych warunkach. W ocenie Sądu, nie wydaje się również konieczne dokonywanie jakichkolwiek zakupów "niezbędnych środków higieny" czy leków w sytuacji gdy potrzeby te mogą zostać zgłoszone w razie potrzeby administracji Aresztu.

Nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy ma też okoliczność, iż Z. B. nie posiada, co sam potwierdził, mieszkania ani domu do którego mógłby powrócić po zakończeniu kary pozbawienia wolności. To zaś oznacza, iż nie są mu potrzebne jakiekolwiek środki finansowe na pokrycie chociażby kosztów utrzymania tegoż mieszkania, tym samym by nie utracić mieszkania. Zauważyć nadto należy, iż skarżący, choć jest w myśl art. 6 pkt 10 powołanej ustawy, osobą samotnie gospodarującą, to nie jest jednakże osobą samotną w rozumieniu pkt. 9 tegoż przepisu. Stosownie bowiem do tegoż przepisu osobą samotną jest osoba samotnie gospodarująca, nie pozostająca w związku małżeńskimi i nie posiadająca wstępnych ani zstępnych. Jak bowiem wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 14 września 2004r. jest on osobą rozwiedzioną, która ma uregulowany stosunek alimentacyjny wobec synów. A zatem skarżący spełnia jedno z łącznie wymaganych kryteriów definicji osoby samotnej, tj. kryterium nie pozostawania w związku małżeńskim, posiądą natomiast następców prawnych, na których ciąży wobec niego obowiązek alimentacyjny.

W sprawie nie dostrzeżono także naruszenia prawa procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zauważyć należało, iż organy przeprowadziły w sposób wszechstronny postępowanie wyjaśniające i starannie ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny przesłanek zmiany decyzji na niekorzyść strony. Także uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji umożliwia ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Zawiera ono bowiem stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. powołany przepis art. 13 ust. 1 i art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, jego treść oraz przesłanki i motywy zmiany decyzji. W motywach tych organ podał, iż odwołujący się jest osobą odbywająca karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym. W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji pozwalała skarżącemu poznać motywy i przesłanki podjętej decyzji, zaś rozstrzygnięcie sprawy stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych.

Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne.

Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] Nr [...] są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć czy też mających wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.