Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1526/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust 2 pkt 3 , art. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 84 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom skargę oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy G. decyzją z dnia 11 lipca 2016 r., znak: [...], nakazał

1. S.S. , będącemu na podstawie [...] i księgi wieczystej nr [...] właścicielem działki nr ewid. [...] położonej w obrębie C. wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci rowu odwadniającego za zabudowaniami gospodarczymi działki nr [...] wzdłuż granicy z działką [...] i poprzez działkę [...] poprowadzenie go na własny teren nieutwardzony pomiędzy budynkiem mieszkalnym a rowem odwadniającym drogę. Ponadto nakazuje się likwidację rowu odwadniającego na działce nr [...] oznaczonego symbolem "a" na mapie będącej złącznikiem do decyzji.

2. J.S. będącemu na podstawie [...] właścicielem działki nr ewid. [...] położonej w obrębie C. zmianę kierunku nachylenia rynny R stodoły oznaczonej symbolem "gl" na mapie będącej załącznikiem do przedmiotowej decyzji, tak aby wody odprowadzane były na działkę nr [...] , a nie na działkę nr [...]

3. Przystąpić niezwłocznie do czynności określonych w punkcie 1 i 2 po nadaniu niniejszej decyzji klauzuli ostateczności.

W uzasadnieniu streszczono dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Wskazano, iż w dniu 10 lipca 2014 r. J.S. zwrócił się o interwencję w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez sąsiada S.S. poprzez kierowanie wody z gruntu jak i opadowej z terenu działki nr [...] na działkę nr [...] w C.

W dniu 4 września 2014 r. Wójt Gminy G. zlecił wykonanie operatu hydrogeologicznego.

Pismem z dnia 2 września 2014 r. S.S. poinformował, iż wniósł do Sądu Rejonowego w K. powództwo przeciwko J.S. dotyczące zmiany granic działek nr [...] i [...] wraz ze zmianą ich konfiguracji i dlatego wnosi o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu wyjaśnienia przez Sąd granicy działki nr [...] . Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. Wójt Gminy G. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. Wójt Gminy G. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. W wyniku zażalenia złożonego przez J.S. postanowieniem z dnia 4 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Wójta Gminy G. z dnia 30 listopada 2015 r. i orzekło o podjęciu zawieszonego postępowania. W wyniku złożonej przez S.S. skargi na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r., sygn.. II SA/Kr 226/16 odrzucił skargę. Postanowienie to stało się prawomocne 19 kwietnia 2016 r. W konsekwencji Wójt Gminy G. postanowieniem z dnia 6 czerwca 2016 r. podjął zawieszone postanowienie.

Wójt Gminy G. wskazał, iż za zmianę stosunków wodnych w myśl art. 29 ustawy prawo wodne uznać należy:

a) przekierowanie wód opadowych z działki [...] poprzez zabudowę gospodarczą tej działki i dodatkowo odprowadzenie ich rowem odwadniającym "a" w kierunku działki [...] ,

b) odprowadzenie wód z dachu stodoły "gl" położonej w granicach działki [...] przez rynnę "R" na działkę [...] .

Organ I instancji nie stwierdził żadnych innych zmian stosunków wodnych wpływających na sąsiadujące ze sobą działki. Wskazano, że nie da się w chwili obecnej określić sposobu wcześniejszego odwodnienia budynku nr [...]. Rów odwadniający "a" na działce [...] powinien zostać zlikwidowany. Na chwilę obecną najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem jest wykonanie odwadniającego za zabudowaniami gospodarczymi działki [...] (wzdłuż granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami) i poprzez działkę [...] poprowadzenie go w kierunku rowu odwadniającego drogi. Wody z rynny R stodoły "gl" powinny być odprowadzane na [...] a nie na działkę [...] (należy zmienić kierunek jej nachylenia).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S.S. wnosząc o jej zmianę w ten sposób, aby urządzenia odwadniające na jego działce nr [...] w postaci rowu odwadniającego oznaczonego symbolem "a" pozostały zgodnie z istniejącym stanem, natomiast J.S. zgodnie z pkt. 2 decyzji winien odprowadzać wody z rynny stodoły jak w decyzji, dodatkowo wody z działki [...] i [...] których jest użytkownikiem winien skierować w kierunku południowo - zachodnim do drogi publicznej na zachód od zabudowań "gz" lub uchylenie decyzji w zaskarżonej części i odrzucenie pkt 1.

Odwołujący wskazał, iż J.S. nie posiada tytułu własności co do działki nr [...] i [...] . Wójt Gminy G. opierając się przy ustaleniu właścicieli na danych z wypisu z rejestru gruntów w sposób rażący naruszył prawo materialne, tj. art. 29 ustawy prawo wodne oraz art. 140 kodeksu cywilnego. Zaskarżona decyzja opiera się na wypisie z rejestru gruntów ignorując dane z Ksiąg Wieczystych. Według wiedzy Odwołującego J.S. użytkuje działki [...] i [...] bez jakiegokolwiek tytułu prawnego.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. S.S. przesłał pisma Starostwa Powiatowego w M. z dnia 10 czerwca 2016 r. o zaginięciu wszystkich aktów własności ziemi jego działek. Treść przesłanych pism jednoznacznie stanowi, iż nie mogą być one, gdyby ustawa dawała im takie uprawnienia podstawą do określenia tytułu własności. Odwołujący podtrzymał fakt, iż jest właścicielem działek [...] i [...] i twierdzi, iż wnioskodawca J.S. nie ma jakiegokolwiek tytułu własności ziemi co do działki [...] i w związku z tym nie miał legitymacji czynnej do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 września 2016 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo wodne stanowi, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z brzmienia art. 29 ustawy, wywieść należy ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie.

Z kolei art. 29 ust. 3 ustawy stanowi, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Wydanie takiej decyzji wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust.3 ustawy konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała także zmianę stanu wody na gruncie.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom jedynie wtedy, gdy po pierwsze stwierdzi naruszenie stosunków wodnych na gruncie oraz, po drugie, stwierdzi szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2009 sygn. II OSK 773/2008; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. II OSK 224/2009).

Z kolei szkodliwe wpływanie na grunty oznacza powstanie konkretnej szkody na gruncie sąsiednim spowodowanej zmianą stosunków wodnych na gruncie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż kwestia zagadnienia wstępnego dot. uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym została już wyjaśniona w postanowieniu Kolegium z dnia 4 stycznia 2016 r., znak: [...] gdzie jednoznacznie Kolegium stwierdziło, iż brak orzeczenia sądu powszechnego odnośnie uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie stanowi zagadnienia wstępnego, gdyż sprawa dotycząca naruszenia stosunków wodnych rozstrzygana jest o stan faktyczny i prawny w chwili podjęcia decyzji. Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazuje, iż decyzja wydana na podstawie przepisu art. 29 p.w. może być skierowana wyłącznie do właściciela nieruchomości, na której dokonano zmiany stanu wód na gruncie.

Niemniej jednak ustawa prawo wodne nie przewiduje, iż z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych musi wystąpić wyłącznie właściciel nieruchomości sąsiedniej, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwe wpływają na jego grunty. Z takim wnioskiem wystąpić może również posiadacz nieruchomości.

Jak wynika z opinii dr inż. W.N. wody opadowe spływające w sposób naturalny sprawiają problemy na obu sąsiadujących ze sobą działkach [...] i [...] powodując zalewanie i zamulanie terenu oraz pomieszczeń gospodarczych. Wody napływające w kierunku budynku nr [...] z największym nasileniem przedostają się z działek nr [...] i [...] zasilanie dodatkowo odprowadzeniem z rynny (bez rury spustowej) stodoły "gl" oraz z co najmniej 1/3 powierzchni działki nr [...] . Wody opadowe płynące przez działkę [...] natrafiając na przeszkodę w postaci zabudowania gospodarczego "g3" rozpływają się wokół niego (częściowo go zalewając) Zabudowanie gospodarcze "g6" zamyka całkowicie możliwość opłynięcia wód opadowych wokół budynku "g3" i ukierunkowanie ich na podwórko działki nr [...]. Tym samym wody te w konsekwencji kierowane są wzdłuż granicy działki [...] na działkę [...]. Prawdopodobnie aby wody te nie kierowały się bezpośrednio do narożnika zabudowań "g3" i "g6" wykonano niewielki rów odwaniający "a". Jak wskazał biegły zgodnie z informacją od J.S. przed zabudową działki nr [...] poprowadzony był rów odwadniający, co świadczy o tym, że problemy z napływem wód opadowych występowały od samego początku istnienia zabudowy na działce nr [...] . Istnienia takiego odwodnienia na działce nr [...] nie można w chwili obecnej udowodnić. Teoretycznie odwodnienie terenu mogło się znajdować od strony zachodniej (wzdłuż obecnego rowu "b").

W ocenie biegłego za zmianę stosunków wodnych należy uznać zabudowę gospodarczą na działce nr [...] , która całkowicie zmieniła swobodny spływ wód opadowych z części powierzchni tej działki i przekierowuje ją na działkę nr [...] w czym dodatkowo pomaga rów odwadniający "a". Zmianą stosunków wodnych jest również odprowadzenie wód z dachu stodoły "gl" przez rynnę R na działkę nr [...].

W ocenie Kolegium postępowanie w sprawie zostało przez organ I instancji przeprowadzone w sposób prawidłowy, organ I instancji wykazał, iż w wyniku przekierowania wód opadowych z działki [...] poprzez zabudowę gospodarczą tej działki i dodatkowo odprowadzenie ich rowem odwadniającym w kierunku działki [...], doszło do zmiany stanu wód, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności stwierdzić należy, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonał właściwej wykładni przepisów prawa, co uzasadniało nałożenie obowiązku wskazanego w zaskarżonej decyzji.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i oddalenie lub odrzucenie wniosku J.S. .

W uzasadnieniu zarzucił, że J.S. nie ma w sprawie interesu prawnego, a organy nie zbadały jaki tytuł prawny ma J.S. do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , a pośrednio do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania. Nie wskazano jaka szkoda dla gruntu sąsiedniego powstała. Poniósł, że woda wokół budynku mieszkalnego opływa z dwóch stron "od czasów" dziadka skarżącego S.S. . Skarżący podkreślił, że wykonanie rowu odwadniającego "a" miało na celu odprowadzenie wody opadowej z dachu, a rów ten nie narusza stosunków wodnych na żadnej z działek. Ponadto działka [...] i [...] jest jego własnością i wszystkie budynki są jego własnością.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest nieuzasadniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. 2015 poz. 469 z późn. zm.), zgodnie z którym "właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".

Z przepisu tego wynika, że aby mogło być możliwym wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne, ustalić należy dwie okoliczności: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Innymi słowy przesłankami wydania jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 ustawy są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. (tak przykładowo NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. II OSK 7/14). Obie te przesłanki muszą- co oczywiste - wystąpić kumulatywnie.

Dla ustalenia tych okoliczności niezbędne jest przeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania dowodowego w niezbędnym (odpowiednim) zakresie.

Zgodnie z art. 84 § 1 Kpa, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, str. 357-358). Pogląd ten podzielany jest również przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Żądaniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w świetle art. 84 k.p.a., organ jest związany jedynie wówczas, jeżeli ustalenie stanu faktycznego wymaga wiadomości specjalnych. Dotyczyć więc ono powinno okoliczności, których ustalenie przy pomocy wskazówek wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania dostępnych organom administracji jest niemożliwe (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.07.2012r. sygn. I SA/Wa 117/12).

Wskazać należy, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe z niezbędnym zakresie tj. dokonał w dniu 22 lipca 2014 r. oględzin terenu, którego wyniki przedstawił w uzasadnieniu decyzji, a także przeprowadził dowód z opinii biegłego – zespołu w składzie dra inż. W.N. , mgr inż. J.G. (upr. hydrogeol.[...] ) oraz mgr inż. W.A. . Opinia biegłych jest jasna i rzetelnie sporządzona. Zawiera zarówno opis stanu istniejącego, opis wykonanych czynności, omówienie wyników oględzin i dokonanych pomiarów, wnioski, bogatą dokumentację zdjęciową oraz załącznik w postaci mapy przepływu wód opadowych (mapa syt.-wys. przeskalowana z mapy hybrydowej), który stał się załącznikiem do decyzji organu I Instancji.

Z opinii wynika że "w trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzono występowanie naniesionych wodami opadowymi namułów: wokół stodoły "gl" oraz w niej samej, na podwórku budynku nr [...], po stronie zachodniej (części ogrodowej) zabudowań gospodarczych działki nr [...], wzdłuż granicy działek [...] i [...] po stronie działki [...], w zabudowaniu gospodarczym "g3", na dużej powierzchni działki [...]. Budynek nr [...] i budynek gospodarczy "g2" stanowią "barierę" dla swobodnego przepływu wód opadowych i z tego powodu budynek nr [...] jest narażony na zalewanie. W wyniku częstego usuwania naniesionych namułów przy budynku nr [...] od strony podwórka utworzyło się obniżenie terenu zaznaczone na zał. 1 (fot.2)."

Biegli ustalili także, że zmiana stosunków wodnych polega na przekierowaniu wód opadowych z działki [...] w kierunku działki [...] rowem odwadniającym "a" oraz na odprowadzaniu wód opadowych z rynny dachu stodoły znajdującej się na działce [...] - na działkę [...] .

Zarówno S.S. jak i J.S. oświadczyli do protokołu z dnia 10 listopada 2014 r., że zapisów opinii co do zasady nie kwestionują.

Nie ulega zatem wątpliwości, że obiektywnie ustalono zarówno wystąpienie zmiany stosunków wodnych jak i szkody występujące na nieruchomościach. W tym zakresie zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia.

Dalej wskazać należy, że zasadniczy spór między stronami tego postępowania sprowadza się w sprawie do kwestii własnościowych. Skarżący kwestionuje bowiem nie tylko przebieg granicy miedzy działkami [...] i [...] , ale również tytuł prawny J.S. do działki nr [...]

Zgodnie z art. 9 ust 2 pkt. 3 ustawy prawo wodne, przepisy ustawy dotyczące właścicieli - stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych. Zgodnie z art. 336 Kodeksu Cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W niniejszej sprawie, nie ma żadnych wątpliwości, że J.S. jest posiadaczem działki [...] a S.S. jest posiadaczem działki nr [...] , nie ma przy tym znaczenia jaki jest to rodzaj posiadania: samoistne czy zależne, gdyż ustawa prawo wodne nie wprowadza rozróżnienia rodzajów posiadania, jak również nie ma znaczenia czy będąc posiadaczami, osoby te są równocześnie właścicielami tych nieruchomości. Podkreślić bowiem należy z całą stanowczością, że postępowanie administracyjne z zakresu zmiany stosunków wodnych prowadzone w trybie art. 29 ustawy prawo wodne nie może być miejscem, w którym rozstrzygane są spory co do własności nieruchomości. Wiążących ustaleń w tym zakresie nie mają prawa dokonywać ani organy administracyjne ani sądy administracyjne, jako że właściwe w tym zakresie są wyłącznie sądy powszechne.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 października 2009 r. sygn. II OSK 1545/08, zdefiniowane w art. 9 ust. 2 pkt 3 p.w. - na jej użytek - pojęcie "właściciela", odnieść należy jedynie do adresatów decyzji a nie podmiotów występujących z wnioskami o wszczęcie postępowania administracyjnego. Powyższe stwierdzenie ma ten skutek, że przy ustalaniu legitymacji osób występujących z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, w trybie art. 29 ust. 3 p.w., okoliczność czy dany podmiot był samoistnym posiadaczem gruntu jest bez znaczenia. Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w całości podziela. Tym samym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące braku ustalenia przez organy tytułu prawnego J.S. do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania.

Dodatkowo wskazać należy, że wszczynając postępowanie administracyjne na wniosek podmiotu, który podnosi, że dokonane na gruncie sąsiednim działania spowodowały zmianę spływu wód doprowadzając do zalewania jego gruntów, właściwy organ (organ wykonawczy gminy) w pierwszym rzędzie powinien ustalić, kto jest właścicielem gruntu, na którym w ocenie wnioskodawcy miała nastąpić zmiana stanu wody na gruncie, ewentualnie do kogo należy prawo użytkowania wieczystego gruntu, lub też w razie nieustalonego stanu prawnego nieruchomości, kto jest samoistnym posiadaczem gruntu (art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego). Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ ma obowiązek powiadomić o wszczęciu postępowania i przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki do wydania odpowiedniego nakazu z art. 29 ust. 3 wobec właściwie ustalonego podmiotu zobowiązanego do przestrzegania wymogów ustawy (Prawa wodnego) w danym zakresie (tak NSA w wyroku z dnia z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. II OSK 418/09).

Obowiązkowi temu organ zadośćuczynił, gdyż wraz z wszczęciem postępowania włączył do akt sprawy wypis z ewidencji gruntów oraz kopie mapy hybrydowej dla działek [...] i [...] . Z wypisów tych wynika, że działka [...] stanowi własność S.S. a działka [...] stanowi własność J.S. . Dane z rejestru gruntów nie dowodzą co prawda istnienia lub nieistnienia prawa własności nieruchomości - bo taką moc ma tylko wpis w Księdze Wieczystej – są jedynie zbiorem dostępnych organowi informacji. Jednak zarówno z tych wypisów, jak i z całości akt administracyjnych wynika, że że zarówno J.S. jak i S.S. są co najmniej wieloletnimi posiadaczami odpowiednio działek [...] i [...] , co z kolei powoduje, że mogą być skierowane do nich nakazy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Z wypisu z rejestru gruntów prowadzonego dla działki [...] wynika, że S.S. jest właścicielem tej nieruchomości , a prawo to winno być ujawnionej w KW nr [...] . Jednak po zbadaniu przez Sąd z urzędu, powszechnie dostępnego zbioru elektronicznych ksiąg wieczystych prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości, księgi o tym numerze odnaleźć nie można. Jedyna księga o podobnym numerze ([...] ) dotyczy zupełnie innych nieruchomości, położonych w innej wsi (P. ) i zupełnie innego właściciela. Natomiast w wypisie z rejestru gruntów dla działki nr [...] brak jest w ogóle jakiejkolwiek wzmianki o numerze księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, wpisano tam jedynie nr [...] . Strony nie przedstawiły innych dowodów własności tych działek, zatem organ w uprawniony sposób oparł się na takim materiale dowodowym, jaki pozyskał z oficjalnego zbioru jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Wskazać przy tym należy, że z aktualnej mapy hybrydowej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że działka [...] graniczy z działka [...] . Stan prawny działki [...] nie ma zatem w sprawie żadnego znaczenia, gdyż nie dotyczy jej niniejsze postępowanie, choć ma uregulowany stan prawny w tym znaczeniu, że ma urządzoną księgę wieczystą nr [...] gdzie własność wpisana jest na rzecz S.S. .

Jak już wyżej przytoczono, przepisy ustawy prawo wodne dotyczące właścicieli - stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych. Zwrot "stosowanie odpowiednie" ma powszechnie akceptowane rozumienie, zgodnie z którym, niektóre przepisy należy zastosować wprost, inne po dokonaniu odpowiednich zmian, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły mieć zastosowania. W niniejszej sprawie nie ma przeszkód do zastosowania art. 29 wprost tj. nie ma przeszkód, aby orzeczone na podstawie art. 29 ust. 3 nakazy skierować do osób, co do których nie jest pewne, czy są właścicielami spornych nieruchomości, ale z całą pewnością są ich posiadaczami.

Z tego względu skargę jako bezzasadną oddalono na zasadzie art. 151 p.p.s.a.