Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 880/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2007 r. na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 8 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 06.02.1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23.01.2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27.08.2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. Z. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 199 r. do [...] grudnia 2005 r.

Odwołanie od tej decyzji złożył J. Z. zarzucając organowi nie wzięcie pod uwagę decyzji jaką wydał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu [...].12.1991 r. ustalającej, że nie podlega on od dnia [...].10.1991 r. ubezpieczeniu społecznemu unormowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1976 o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin w związku z zatrudnieniem w pełnym wymiarze czasu pracy w K. w K., a także pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...].10.2006 r., które stwierdza, że składał zeznania podatkowe za lata 1995-2002 na formularzach przeznaczonych dla osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004 roku, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Przy określaniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. O swobodzie działalności gospodarczej.

J. Z. zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej mógł rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej.

Decydujące jest zatem zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo wypis z rejestru przedsiębiorców wydawane przez właściwy organ, wskazujące na okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i datę jej rozpoczęcia. Zdaniem organu osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej lub rejestru przedsiębiorców.

W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo wypis z rejestru przedsiębiorców oraz jego wykreślenie z tej ewidencji lub rejestru.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. Z.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podkreślił, że w okresie objętym decyzją nie uzyskał żadnych przychodów z działalności gospodarczej zarejestrowanej w [...] r. W okresie tym osiągał jedynie przychody z umowy o pracę oraz umów zlecenia i z tych dochodów odprowadzone zostały wszelkie należne obciążenia publicznoprawne.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sądy Administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności, z naruszeniem art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 107§1 Kpa.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że nie zasadne jest stanowisko organów o decydującym dla określenia okresu wykonywania działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu i wykreśleniu działalności z ewidencji.

Wpis bowiem ma jedynie charakter deklaratywny (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996 r. III CZP 111/95 OSNC 1996 nr 5 poz. 63)

Oznacza to, że dokonanie wpisu, a więc określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji.

Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może zostać obalone (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. Sygn. II GSK 179/06).

W rozpoznanej sprawie skarżący wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą – [...] – od [...].10.1991 r. do [...].12.1992 r. Przedstawił także organowi zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...].10.2006 r., z którego wynika, że w latach 1995 – 2002 r. składał zeznania podatkowe na formularzach przeznaczonych dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, wykazując jedynie dochody z wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz odpis decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...].12.1991 r. ustalającą, że jako wykonujący działalność gospodarczą w zakresie [...] nie podlega od dnia [...] października 1991 r. ubezpieczeniu społecznemu unormowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin z uwagi na to, iż jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w K. w K.

Zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pominęły wyjaśnienia skarżącego i dokumenty jakie przedstawił, nie oceniły ich i nie odniosły się do nich w uzasadnieniu decyzji. Nie odniosły się również do oświadczenia skarżącego, iż z dniem [...] stycznia 1993 roku zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej.

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego stanu nie przewidują przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178) ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 O swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1807) czy też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. O podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst Dz.U. z 200 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).

Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) jak też do ustawy z dnia 13.10.1998 O systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 887 ze zm.) w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych.

Gdyby organ ustalił, iż skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej to przerwa ta pozwalałaby na przyjęcie, iż wobec zaprzestania prowadzenia działalności nie podlegał w okresie nie wykonywania działalności ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie, w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona.

Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Wobec powyższego organ przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia winien dokonać niezbędnych ustaleń w wyżej wskazanym zakresie.

Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7 Kpa, 77§1 Kpa i art. 107§1 Kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 rr – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.