Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 6/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "O." z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2004 r. [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o losowym charakterze gry oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2004r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo

z Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] nr [...],

z prośbą o rozstrzygnięcie czy gry urządzane w 1999r. na automatach należących do "O." M. G. z Siedzibą w W. były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 816).

Złożenie przedmiotowego wniosku związane było z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez UKS, dotyczącej działalności podmiotu w 1999r.

W związku z powyższym, w dniu [...] lipca 2004r. pismem nr [...], Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy prowadzone w roku 1999 gry na automatach należących do "O." M. G. były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów przywołanej wyżej ustawy.

Jednocześnie wezwano stronę do złożenia wyjaśnień w tej sprawie,

a w szczególności do przedstawienia zasad gry.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona przesłała w dniu [...] sierpnia 2004r. pismo wyjaśniające, iż w jej ocenie automaty będące w jej posiadaniu należy zaliczyć do automatów zręcznościowych a nie losowych, zatem nie podlegających pod przepisy ww. ustawy. Do swojego pisma Spółka dołączyła kserokopię opinii technicznych wydanych przez [...],[...] oraz kserokopię pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] maja 1995r. nr [...] skierowanego do B. Ltd.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Minister Finansów rozstrzygnął, że gry prowadzone w 1999r. w automatach "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" a także innych działających na takich samych zasadach, należących do "O" M. G. z siedzibą w W. były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 816).

W uzasadnieniu podano miedzy innymi, że:

Przedmiotem regulacji ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych w brzmieniu przed nowelizacją z dnia 26 maja 2000r., były gry losowe

i zakłady wzajemne, w tym gry w automatach losowych. Ustawa nie odnosiła się natomiast do urządzeń i automatów zręcznościowych oraz gier o tym charakterze. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, grami losowymi były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależał od przypadku, a warunki gry określał regulamin.

Grami losowymi były między innymi gry w automatach losowych prowadzone na urządzeniach rozstrzygających o wygranej lub przegranej.

W trakcie kontroli podatnik złożył do protokołu wyjaśnienia dotyczące zasad gry na automatach. Stwierdził, iż automaty działają zasadniczo według wspólnej zasady (gra "[...]" była tzw. grą monitorową, a pozostałe były tzw. grami walcowymi - bębnowymi).

Przebieg gry na wszystkich wymienionych wyżej automatach składał się

z dwóch niezależnych etapów. Pierwszy etap był losowy natomiast drugi wymagał od grającego wykonania prostej czynności manualnej.

Przedmiotowe gry miały następujący przebieg.

1. Gracz uruchamiał maszynę po wrzuceniu monet lub wprowadzeniu banknotów o odpowiednim nominale.

2. Gra zależna od automatu, w zależności od jego typu, była realizowana na kilka sposobów. Jednak w każdym przypadku bębny po uruchomieniu gry były zatrzymywane przez program gry, zatem wynik gry (wygrana, przegrana) był zależny od automatu i gracz nie miał na to żadnego wpływu. Gra monitorowa "[...]' polegała na odgadywaniu numerów kuli z określonym kolorem.

3. Gra zależna od "zręczności" gracza - kolejny etap gry, następujący po etapie gry zależnej od automatu, polegała na trafieniu w migający pulsującym światłem przycisk w momencie jego świecenia. Przycisk pulsował z częstotliwością od 0,338 do 0,500 sek. W przypadku nietrafienia w przycisk w ściśle określonej sekwencji czasowej, następowała przegrana.

4. W przypadku wygranej następowała wypłata gotówki przez automat w kwocie zależnej od zgromadzonych kredytów.

W świetle powyższego opisu zwracał uwagę fakt, iż pierwszy etap gry był automatyczny oraz losowy i on rozstrzygał o uzyskaniu wysokości wygranej

i przejściu do następnego, zręcznościowego etapu gry. W przypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla grającego w etapie losowym tzn. przegranej (utrata kredytu wyrażonego w punktach, tzn. stan licznika punktów kredytowych wynosi 0), grający nie rozpoczynał etapu zręcznościowego i gra była zakończona. Praktycznie więc gra ulegała zakończeniu bez wykazania się przez grającego swoimi umiejętnościami zręcznościowymi. Był to w tym momencie taki przypadek gry, jak w automatach losowych, gdzie urządzenie rozstrzygało o zakończeniu gry.

Funkcja "zręcznościowa" wprowadzona do gry jako dodatkowa i niezależna czynność, po uzyskaniu przez grającego wygranej w grze losowej, nie miała żadnego, automatycznego wpływu na tworzenie wartości wygranej. Funkcja ta, umiejscowiona była jako ostatni element gry. Była to prosta, pojedyncza czynność manualna, polegająca na naciśnięciu w momencie podświetlenia określonego klawisza, w czasie od 0,338 do 0,500 sek. w zależności od automatu. Naciśnięcie we właściwym momencie tego klawisza, rozstrzygało o wypłacie wygranej, uzyskanej

w losowym etapie gry.

Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż naciśnięcie podświetlonego klawisza, nie stanowi problemu dla osoby o niskiej lub przeciętnej sprawności psychomotorycznej. Zgodnie z opinią techniczną [...] z dnia [...] kwietnia 1998r. nr [...], czas reakcji na przedmiotowy bodziec przeciętnego człowieka, który nie jest pod wpływem alkoholu lub środków psychotropowych (test przeprowadzono na testerze Piórkowskiego) wynosi od 240 ms (0,24 sek.) do 270 ms (0,27 sek). a więc całkowicie pokrywa się on z czasem potrzebnym do wykonania ww. czynności (w przypadku przedmiotowych gier wynosi on od 0.338 do 0,500 sek.).

Powyższa czynność była więc jedynie dodatkową funkcją, określającą warunek ; zakończenia gry, w celu wypłacenia wygranej grającemu, który wygrał już w etapie losowym.

Należy również stwierdzić, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach

i zakładach wzajemnych w brzmieniu przed jej nowelizacją, Minister Finansów jako jedyny organ został powołany do rozstrzygania, czy gra lub zakład wzajemny nie wymieniony w ust. 1 i 2 jest grą losową lub zakładem wzajemnym. Uzyskane przez Spółkę ekspertyzy i opinie dotyczą wyłącznie kwestii technicznych i nie mogą mieć charakteru rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (charakteru gier

w przedmiotowych automatach). Wydając przedmiotową decyzję organ administracji ocenił na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego zebranego w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego oraz na podstawie własnej wiedzy, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W związku z tym, ze jest to ocena swobodna (co nie oznacza, ze jest ona dowolna), nie musi być ona tożsama z oceną dokonaną przez biegłego lub stronę.

Minister Finansów nie podzielił także stanowiska strony wyrażonego

w protokole z dnia [...] marca 2004r., że tak skonstruowane urządzenia do gry nie służyły do gier losowych. Strona eksponowała elementy zręcznościowe w grze (zatwierdzenie wygranej przyciskiem) bagatelizując fakt, iż ustawienie jednakowych znaków w jednej linii lub odgadnięcie numeru kuli zależało wyłącznie od przypadku.

Zdaniem Ministra Finansów wynika z tego, iż wprowadzenie w przebiegu gry losowej wymogu dokonania przez grającego prostej czynności manualnej, o której mowa powyżej, miało na celu ominięcie wymogów definicji gry losowej i nie mogło stanowić przesłanki uznania tego rodzaju gier za gry zręcznościowe.

W sytuacji łączenia w automatach do gier, losowej zasady działania z funkcją lub funkcjami zręcznościowymi i stwierdzeniu, że umiejętności manualne gracza

w ograniczony sposób wpływały na uzyskanie wygranej, należało uznać tak prowadzoną grę za grę w automatach, której wynik zależał od przypadku.

Takie stanowisko Ministra Finansów podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 18 maja 1999r. (sygn. akt II SA 453/99),

27 października 1999r. (sygn. akt II SA 1095/99), 27 października 1999r. (sygn. akt

II SA 1359/99), 16 listopada 1999r. (sygn. akt II SA 1556/99), 09 lutego 2000r. (sygn. akt II SA 1858/99), w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier w automatach.

Mając na uwadze powyższe fakty należy stwierdzić, iż gry prowadzone

w 1999r. na automatach należących do "O." M. G., spełniały ustawową definicję gry losowej - art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych w brzmieniu przed nowelizacją z dnia 26 maja 2000r. oraz definicję automatu losowego zgodnie z § 10 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 1993r. w sprawie ogólnych warunków urządzania gier losowych i zakładów wzajemnych, warunków dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów losowych i innych urządzeń do gier losowych oraz warunków produkcji i sprzedaży kartonów do gry bingo pieniężne (Dz. U. Nr l03, poz. 473), poprzez łączne występowanie losowości w przebiegu gry oraz wygranej pieniężnej.

Zatem zgodnie z art. 3 ww. ustawy, urządzanie i prowadzenie takiej działalności, dozwolone było wyłącznie na zasadach określonych w przedmiotowej ustawie oraz opublikowanych do niej aktach wykonawczych.

W dniu [...] września 2004r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.

W swoim wniosku strona zarzuca decyzji Ministra Finansów obrazę treści

art. 7, 77 § 1 80 i 107 § 3 k.p.a. polegającą na błędnym ustaleniu stanu faktycznego. Strona zarzuca również naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych przed wejściem w życie ustawy

z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 816).

Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Zdaniem strony przed wydaniem ww. decyzji organ dokonał pobieżnej

i dowolnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. W opinii strony organ wydał przedmiotową decyzję w oparciu o ocenę dokonaną przez urzędnika UKS prowadzącego postępowanie a nie w oparciu o specjalistyczne opnie techniczne oraz zasady gry w automatach. W opinii strony zawarte w treści ww. decyzji stwierdzenie cyt. "W świetle powyższego opisu zwracał uwagę fakt,

iż pierwszy etap gry był automatyczny oraz losowy i on rozstrzygał o uzyskaniu wysokości wygranej i przejściu do następnego, zręcznościowego etapu gry" jest nieprawdziwe. Zdaniem strony w przypadku przedmiotowych gier grający mógł cyt. "korzystać wyłącznie z funkcji zręcznościowej automatu lub wyłącznie z funkcji losowej". Trudno zgodzić się z takim stwierdzeniem bowiem w opiniach technicznych, którymi posługuje się sama strona nr [...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]), [...] ([...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...])[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]) znajduje się zapis z którego wynika, że po wykazaniu stanu zakredytowania na wyświetlaczu można przejść wyłącznie do opcji gry zależnej od automatu. Powyższy zapis stoi w sprzeczności ze stanowiskiem przedstawionym przez stronę. Potwierdza natomiast opis gry przedstawiony przez organ w decyzji z dnia [...] sierpnia br. W przypadku gry prowadzonej na automacie [...] zgodnie z opinią [...] po wykazaniu stanu zakredytowania na wyświetlaczu można przejść do jednej z dwu opcji maszyny tzn. do opcji gry zależnej od automatu lub gry zależnej od "zręczności gracza" czyli do wykonania prostej czynności manualnej polegającej na naciśnięciu w określonym czasie odpowiedniego przycisku. Należy przy tym zauważyć, iż przystępując bezpośrednio do drugiego z ww. etapów gry, grający nie mógł uzyskać jakiejkolwiek wygranej poza ewentualnym zwrotem włożonych do automatu monet lub banknotów. Wysokość wygranej ustalana jest bowiem na etapie gry zależnym od automatu. Sugerowanie przez stronę, że grający mając do wyboru grę o wygraną pieniężną i grę w której może jedynie odzyskać włożone pieniądze (bądź je stracić) wybierze tą drugą należy więc potraktować jako rozważania czysto teoretyczne. W tym miejscu należy również zauważyć, iż zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1999r, I/KZP39/99 - OSNKW2000/1-2/9) wygraną w przypadku analogicznych gier na automatach może być również cyt. "możliwość otrzymania wypłaty pieniężnej do wysokości uiszczonej wartości opłaty "włożonej" w grę".

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony należy stwierdzić, iż organ

w całości podtrzymuje swoje stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r.

Prowadząc przedmiotowe postępowanie administracyjne, Minister Finansów zapoznał się wnikliwie z przedstawionymi przez stronę opiniami technicznymi

i opisanym w nich przebiegiem przedmiotowych gier.

Minister Finansów nadal podtrzymuje stanowisko, iż z opisu gier zawartego w ww. opiniach technicznych wynika, iż pierwszy etap gry był automatyczny oraz losowy i on rozstrzygał o uzyskaniu wysokości wygranej i przejściu do następnego, zręcznościowego etapu gry. W przypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla grającego w etapie losowym tzn. przegranej (utrata kredytu wyrażonego

w punktach, tzn. stan licznika punktów kredytowych wynosi 0), grający nie rozpoczynał etapu zręcznościowego i gra była zakończona. Praktycznie więc, gra ulegała zakończeniu bez wykazania się przez grającego swoimi umiejętnościami zręcznościowymi. Był to w tym momencie taki przypadek gry, jak w automatach losowych, gdzie urządzenie rozstrzygało o zakończeniu gry.

Funkcja "zręcznościowa" wprowadzona do gry jako dodatkowa i niezależna czynność, po uzyskaniu przez grającego wygranej w grze losowej, nie miała żadnego, automatycznego wpływu na tworzenie wartości wygranej. Funkcja ta, umiejscowiona była jako ostatni element gry. Była to prosta pojedyncza czynność manualna, polegająca na naciśnięciu w czasie palenia się lampki określonego klawisza.

W zależności od automatu czas palenia się lampki był różny np. w automacie [...] (opinia [...]) wynosił 407 ms. a w automacie [...] - 328 ms (opinia techniczna [...]). Zgodnie z powołaną już opinią techniczną [...] nr [...], czas reakcji na przedmiotowy bodziec przeciętnego człowieka, który nie jest pod wpływem alkoholu lub środków psychotropowych (test przeprowadzono na testerze Piórkowskiego) wynosi od 240 ms (0 24 sek.) do 270 ms (0,27 sek.), a więc całkowicie pokrywa się on z czasem potrzebnym do wykonania ww. czynności.

W świetle powyższego organ nadal podtrzymuje stanowisko przedstawione

w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r., iż wykonanie tej prostej czynności manualnej rozstrzygało jedynie o wypłacie wygranej, uzyskanej w losowym etapie gry. Powyższa czynność była więc jedynie dodatkową funkcją, określającą warunek zakończenia gry, w celu wypłacenia wygranej grającemu, który wygrał już w etapie losowym.

W sytuacji łączenia w automatach do gier, losowej zasady działania z funkcją lub funkcjami zręcznościowymi i stwierdzeniu, że umiejętności manualne gracza

w ograniczony sposób wpływały na uzyskanie wygranej, należało uznać tak prowadzoną grę za grę w automatach, której wynik zależał od przypadku.

Takie stanowisko Ministra Finansów podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 18 maja 1999r. (sygn. akt II SA 453/99),

27 października I999r. (sygn. akt II SA 1095/99), 27 października 1999r. (sygn. akt

II SA 1359/99), 16 listopada 1999r. (sygn. akt U SA 1556/99), 09 lutego 2000r. (sygn. akt II SA 1858/99), w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier w automatach.

W opinii organu wydając decyzję nr [...] organ nie naruszył także przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Wydając przedmiotową decyzję organ administracji ocenił na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego zebranego w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego oraz na podstawie własnej wiedzy, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) W związku z tym, że jest to ocena swobodna, nie musi być ona tożsama z oceną dokonaną przez biegłego lub stronę. Należy również stwierdzić, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w brzmieniu przed jej nowelizacją, Minister Finansów jako jedyny organ został powołany do rozstrzygania, czy gra lub zakład wzajemny nie wymieniony w ust. 1 i 2 jest grą losową lub zakładem wzajemnym. Uzyskane przez Spółkę ekspertyzy i opinie dotyczą wyłącznie kwestii technicznych i nie mogą mieć charakteru rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (charakteru gier w przedmiotowych automatach).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan M. G., zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzucił:

- naruszenie art. 6, 7 i 8 oraz art. 9 k.p.a. oraz konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawa, pewności co do słusznego stosowania prawa przez organy państwa oraz zaufania do tych organów,

- obrazę art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego

i uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zgromadzonych dowodów i materiałów

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia dla odmówienia wiarygodności powołanym przez stronę dowodom

w postaci opinii technicznych wydawanych przez instytucję upoważnioną przez Ministra Finansów do opiniowania w takich sprawach, oraz nieuwzględnienie przez Ministra innych dowodów przeciwnych własnym tezom, a powoływanym przez Stronę,

- obrazę art. 75 i 78 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłych celem rozstrzygnięcia okoliczności mających znaczenie w sprawie, gdzie niezbędne są wiadomości specjalne,

- naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia

- obrazę art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych

i zakładach wzajemnych w brzmieniu sprzed wejście w życie zmiany tej Ustawy na mocy Ustawy z 20 maja 2000 r. w powiązaniu

z naruszeniem § 10 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 18 października 1993r. w sprawie ogólnych warunków urządzania gier losowych i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 103, poz. 473) poprzez błędne i nieuprawnione przyjęcie, że gry będące przedmiotem postępowania są grami losowymi, wbrew opiniom upoważnionej przez siebie instytucji.

W uzasadnieniu skargi podważono między innymi właściwość Ministra Finansów do wydania ex post decyzji w przedmiocie określenia, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych w dawnym brzmieniu – do zaszłości z 1999r., a w szczególności

w sytuacji, gdy zmienił się stan prawny.

W ocenie skarżącego Minister Finansów zaprzecza sam sobie, albowiem

z pisma Ministerstwa Finansów – Departamentu Gier Losowych i Zakładów Wzajemnych z dnia [...] maja 1995r. znak [...] (w załączeniu) podpisanego przez Wicedyrektora Departamentu, [...], kierowanego do [...] B. Ltd. z siedzibą w W., wynika jednoznacznie, że:

1. Przedstawione przez zainteresowaną Spółkę opisy funkcjonowania maszyn do gry wskazują na to, iż są to automaty do gry o charakterze zręcznościowym, albowiem z opisu gier wynika, że wynik gry zależny jest od działania gracza, jego umiejętności, wiedzy, zręczności

i refleksu.

2. Aby jednoznacznie rozstrzygnąć, czy przedstawione maszyny do gier należy zaliczyć do automatów zręcznościowych można skontaktować się z [...] w celu przeprowadzeni;) badań, rozstrzygających, czy wymienione urządzenia do gier należy zaliczyć do automatów losowych, czy też zręcznościowych — [...] została upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i innych urządzeń do gier na podstawie § 6 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 października 1993r. w sprawie ogólnych warunków urządzania gier losowych i zakładów wzajemnych (Dz. U. nr 203 poz. 473)".

Pisma tego nie można pominąć jako dowodu w sprawie.

Nie bez znaczenia jest bowiem fakt, że urządzenia do gry, o które pytało [...] B., to takie same maszyny, jakie są przedmiotem niniejszego postępowania.

A przecież Minister Finansów nie jest w stanie sam dokonać stosownych rozstrzygnięć, albowiem w sprawie oceny, czy dany automat jest "losowy" czy "zręcznościowy" wymagane są niewątpliwie wiadomości specjalne - i dlatego tak,

a nie inaczej sformułowany został powołany już przepis § 6 wzmiankowanego Rozporządzenia.

Stwierdzić nadto trzeba, że Stronie nie są znane opinie techniczne [...], dotyczące użytkowanych przez siebie naówczas typów automatów do gry, które zawierałyby tezy odmienne od tych zawartych w powołanych przez siebie.

Można zatem przyjąć, iż było faktem niemalże notoryjnym, że automaty do gier typów jak wyżej wymienione były automatami zręcznościowymi i dlatego firma "O." użytkowała je i czerpała z tego dochód.

Skarżący podnosi ponadto, że istnieje linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego odmienna od przytoczonej przez Ministra Finansów, z której wynika, że przy podejmowaniu decyzji co do charakteru gry niezbędna jest bliższa analiza danej gry. Nie każda gra z elementami przypadkowości jest grą losową

w rozumieniu przepisów ustawy – np. gra w brydża. Każdy taki przypadek wymaga, w ocenie skarżącego, zindywidualizowanych badań i ocen.

W ocenie skarżącego skoro Minister Finansów poddaje w wątpliwość jednoznaczne ustalenia opinii technicznych, należałoby powołać innych biegłych dla usunięcia ewentualnych wątpliwości. Formułowany bowiem przez Ministra Finansów pogląd, że przedmiotowe gry były grami losowymi jest całkowicie odmienny, niż pogląd zawarty w jednobrzmiących opiniach technicznych upoważnionej przez Ministra jednostki, ale by go sformułować, niezbędne

są wiadomości specjalne, nadto w kwestiach technicznych Minister powinien posłużyć się techniczną opinią - i to wskazanej przez siebie jednostki.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Odpowiadając na powyższe zarzuty skargi stwierdził co następuje:

Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 7 k.p.a, poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w ocenie Ministra Finansów należy uznać za chybiony.

Przed wydaniem wyczerpująco uzasadnionych decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] listopada 2004r., wbrew twierdzeniom strony skarżącej. Minister Finansów przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w sprawie. Wydając ww. decyzje organ oparł się zarówno na materiałach nadesłanych przez urząd kontroli skarbowej w [...] (w tym na materiałach przekazanych urzędowi przez stronę) jak i na materiałach

i wyjaśnieniach nadesłanych przez skarżącego. Minister Finansów poddał analizie przedstawione mu opinie techniczne nr [...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] ([...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]),[...] (automat [...]).[...] (automat [...]),[...] (automat [...]).[...] (automat [...]), [...] (automat [...]). Z treści ww. opinii wynika jednoznacznie, że przedmiotowe gry miały przebieg zgodny z tym, jaki został przedstawiony w treści zaskarżonych decyzji.

W ocenie Ministra Finansów, także zarzuty strony skarżącej, dotyczące naruszenia art. 75 i 78 § 1 k.p.a., należy uznać za bezzasadne.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ w sposób wyczerpujący zebrał

i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Minister Finansów nie widział potrzeby powoływania nowego biegłego w sprawie. Opinie techniczne potrzebne do ustalenia i przedstawienia przebiegu gry zostały przekazane m.in. przez samą stronę. Dotyczyły one automatów będących jej własnością i zostały wydane na jej zlecenie. Należy przy tym zauważyć, iż uzyskane opinie techniczne, nie mogą mieć jednak charakteru rozstrzygającego zagadnienia prawnego (charakteru gier na przedmiotowych automatach). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 2 ust. 3 ustawy

o grach i zakładach wzajemnych. Minister Finansów jako jedyny organ został powołany do rozstrzygnięcia, czy gra lub zakład wzajemny nie wymieniony w ust. 1 i 2 jest grą losową lub zakładem wzajemnym. Minister Finansów nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w przedmiotowych opiniach, że gry prowadzone na tak skonstruowanych urządzeniach nie były grami losowymi - grami w automatach losowych w rozumieniu ww. ustawy i stwierdził że przedstawiały one błędne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Należy w tym miejscu stwierdzić, że zgodnie

z art. 80 k.p.a., to organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

a zatem samodzielnie ocenia każdy dowód w tym również opinię biegłego i to on rozstrzyga czy dana okoliczność została udowodniona a nie biegły czy strona. Stanowisko to wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach (m. in. z dnia 27 października 1999r. sygn. akt II SA 1095/99).

W przypadku przedmiotowych gier organ po zapoznaniu się z przebiegiem gry przedstawionym w opiniach technicznych zinterpretował ich charakter inaczej niż biegły, co znalazło wyraz w treści zaskarżonych decyzji.

W świetle powyższego, trudno również podzielić kolejny zarzut strony. dotyczący naruszenia treści art. 6 k.p.a. i wydania rozstrzygnięcia sprzecznego

z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 816).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy, grami losowymi były gry

o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależał od przypadku a warunki gry określał regulamin.

W decyzji zaskarżonych decyzji, Minister Finansów obszernie odniósł się do wszystkich elementów koniecznych dla uznania danej gry za grę losową tj. zarówno uzależnienia wyniku gry od przypadku jak i faktu występowania wygranych pieniężnych.

Zdaniem Ministra Finansów, również zarzut strony dotyczący naruszenia

art. l0 § 1 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Na każdym etapie prowadzonego postępowania strona miała prawo swobodnego dostępu do akt sprawy i czynnego udziału w postępowaniu. Minister w żaden sposób praw strony nie ograniczał. W piśmie, które wpłynęło do Ministerstwa Finansów w dniu [...] sierpnia 2004r. (w odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] lipca 2004r.) strona wypowiedziała się co do charakteru przedmiotowych gier. Rozstrzygając sprawę. Minister Finansów oparł się wyłącznie na materiałach znanych stronie, zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

W świetle powyższego zarzut strony należy uznać za bezpodstawny.

Należy również odnieść się do przywoływanego w skardze strony pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] maja 1995r. nr [...]. Przedmiotowe pismo nie ma charakteru ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego w kwestii uznania bądź nie gry prowadzonej na automatach za podlegającą przepisom ww. ustawy. Ponadto pismo to skierowane było do [...] B., tj. podmiotu prowadzącego działalność przewidzianą w przepisach ustawy na podstawie zezwolenia udzielonego przez Ministra Finansów. Nieprawdziwe jest natomiast stwierdzenie strony zawarte w skardze, iż cyt. "...urządzenia do gry, o które pytało [...] B. to takie same maszyny, jakie są przedmiotem niniejszego postępowania". Z wystąpienia [...] B. z dnia [...] maja 1995r. (kserokopia w aktach sprawy) skierowanego do Ministerstwa Finansów wynika bowiem, iż dotyczy ono automatów typu "[...]" i "[...]", których zasada działania jest odmienna od automatów będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, których zasadę działania przedstawiono m in.

w przywoływanych już opiniach [...] ("[...]" była tzw. grą monitorową polegającą na odgadywaniu numerów kuli z określonym kolorem, a pozostałe były tzw. grami walcowymi - bębnowymi). Strona zatem myli się twierdząc, że w obu tych przypadkach mamy do czynienia z takimi samymi automatami do gier.

Odnosząc się do orzeczeń NSA, na które powołuje się strona, Minister Finansów stwierdza, że nie stanowią one utrwalonej linii orzeczniczej.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko zajęte przez organ administracji w zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego jak

i procesowego, a więc nie istnieją podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę w sposób szczegółowy ustosunkował się do zarzutów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w pełni podziela stanowisko Ministra Finansów.

Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi, należy stwierdzić co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, grami na automatach są gry

o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych elektromechanicznych i elektronicznych.

W wyroku z dnia 6 września 2000r. (sygn. akt II SA 1779/99) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał:

1. W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych

i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 68, poz. 341 ze zm.) decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej danej gry jako losowej lub zręcznościowej ma jej rzeczywisty cel i ostateczny efekt; dlatego ani modyfikacje techniczne, ani dodatkowe czynności (fazy), odmienne od tradycyjnych formy czy też nazwy mające na celu obejście rygorów ustawowych nie mogą zmienić ostatecznej kwalifikacji danej gry jako zależnej od przypadku bądź tylko od zręczności lub wiedzy grającego.

2. Sposób realizacji wygranych (za pośrednictwem samego automatu do gry czy też w inny sposób) ma znaczenie drugorzędne dla oceny, czy dane urządzenie jest automatem losowym.

W innym orzeczeniu z dnia 27 października 1999r. (sygn. akt II SA 1359/99) Naczelny Sąd Administracyjny zajął analogiczne stanowisko:

1. W sytuacji łączenia w urządzeniu do gry losowej zasady działania

z funkcją zręcznościową i stwierdzeniu, że umiejętności manualne

w ograniczony sposób wpływają na uzyskanie wygranej, to należy uznać tak prowadzona grę za grę losową.

2. Treść przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, stwierdzającego, że wynik gry zależy od przypadku, oznacza, że wyniku gry nie można przewidzieć od początku z uwagi na jej losowy przebieg, natomiast nie oznacza, że ostateczna wygrana może zależeć również od innych dodatkowych elementów, jak np. "element zręcznościowy", "element wiedzy" czy też spełnienie innych warunków.

Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany jest pogląd, że w sytuacji łączenia w urządzeniu do gry losowej zasady działania z funkcją zręcznościową

i stwierdzeniu, że umiejętności manualne w ograniczony sposób wpływają na uzyskanie wygranej, to należy uznać tak prowadzona grę za grę losową.

Z zawartego w aktach sprawy opisu gry wynika, że "gracz uruchamiał maszynę po wrzuceniu monet lub wprowadzeniu banknotów o odpowiednim nominale. Gra zależna od automatu, w zależności od jego typu, była realizowana na kilka sposobów. Jednak w każdym przypadku bębny po uruchomieniu gry były zatrzymywane przez program gry, zatem wynik gry (wygrana, przegrana) był zależny od automatu i gracz nie miał na to żadnego wpływu. Gra monitorowa "[...] polegała na odgadywaniu numerów kuli z określonym kolorem.

W przypadku wygranej na tym etapie grający chcąc uzyskać wypłatę wygranej pieniężnej przystępował do kolejnego etapu polegającego na trafieniu

w odpowiednio oznaczony przycisk w momencie zaświecenia się lampki.

W przypadku nietrafienia w przycisk w ściśle określonej sekwencji czasowej, następowała przegrana. W przypadku wygranej następowała wypłata gotówki przez automat w kwocie zależnej od zgromadzonych kredytów.

Biorąc pod uwagę powyższe, Minister Finansów słusznie zajął, w ocenie Sądu stanowisko, iż z opisu gier zawartego między innymi w opiniach technicznych wynika, iż pierwszy etap gry był automatyczny oraz losowy i on rozstrzygał

o uzyskaniu wysokości wygranej i przejściu do następnego, "zręcznościowego" etapu gry. W przypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla grającego w etapie losowym tzn. przegranej (utrata kredytu wyrażonego w punktach, tzn. stan licznika punktów kredytowych wynosi 0), grający nie rozpoczynał etapu zręcznościowego

i gra była zakończona. Praktycznie więc. gra ulegała zakończeniu bez wykazania się przez grającego swoimi umiejętnościami zręcznościowymi. Był to w tym momencie taki przypadek gry, jak w automatach losowych, gdzie urządzenie rozstrzygało

o zakończeniu gry.

Funkcja "zręcznościowa" wprowadzona do gry jako dodatkowa i niezależna czynność, po uzyskaniu przez grającego wygranej w grze losowej, nie miała żadnego automatycznego wpływu na tworzenie wartości wygranej. Funkcja ta, umiejscowiona była jako ostatni element gry. Była to prosta, pojedyncza czynność manualna, polegająca na naciśnięciu w czasie palenia się lampki, określonego klawisza. W zależności od automatu czas palenia się lampki był różny np. w automacie [...] (opinia [...]) wynosił 407 ms. a w automacie [...] - 328 ms (opinia techniczna [...]). Zgodnie z opinią techniczną [...] nr [...], czas reakcji na przedmiotowy bodziec przeciętnego człowieka, który nie jest pod wpływem alkoholu lub środków psychotropowych (test przeprowadzono na testerze Piórkowskiego) wynosi od 240 ms (0,24 sek.) do 270 ms (0,27 sek.), a więc całkowicie pokrywa się z on z czasem potrzebnym do wykonania ww. czynności, na automacie czas ten wynosił 407 ms. W świetle powyższego Minister Finansów słusznie, w ocenie Sądu, zajął stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r., iż wykonanie tej prostej czynności manualnej rozstrzygało jedynie o wypłacie wygranej, uzyskanej w losowym etapie gry. Powyższa czynność była więc jedynie dodatkową funkcją, określającą warunek zakończenia gry, w celu wypłacenia wygranej grającemu, który wygrał już w etapie losowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 6, 7, 8, 9 i 10 § 11, 75 i 78 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Strona skarżąca na każdym etapie postępowania administracyjnego brała w nim czynny udział.

Zdaniem Sądu organ administracji - Minister Finansów w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny, jak również w uzasadnieniu swoich decyzji

(a w szczególności w decyzji z [...] listopada 2004r.) ustosunkował się do opinii nadesłanych przez skarżącego.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi, że Minister Finansów nie był uprawniony do orzekania o charakterze gier ex post należy uznać, że jest on chybiony, gdyż takie uprawnienie wynika z treści art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. Nr 4 poz. 27 z późn. zm.). Ponadto Minister Finansów ocenił charakter gry przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie kontroli.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 ustawy prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.