Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1695/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 § 1, art. 120, art. 152, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 30 § 5, art. 97 § 1 pkt 4, art. 156 § 2, art. 100 § 1, art. 6, 7, 8, 12
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg H. K., E. U.J. K., A. K.-P. i W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki, Budownictwa i Transportu Morskiego na rzecz skarżących H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa i wzywające do przeprowadzenia postępowań spadkowych po współużytkownikach wieczystych gruntu przedmiotowej nieruchomości oraz po B.K. byłym współwłaścicielu w/w nieruchomości w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa oraz wezwał, na podstawie art. 100 § 1 Kpa, do wystąpienia, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku: W. P., H. K., E. U., J. K. i A. K.–P. po Z. P.; A. W., H. K., E. U., J. K. i A. K.–P. po H. W.; T. J., H. K., E. U., J. K. i A. K. – P. po I. J.; A. T., H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. po Z. T.; W. G., H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. po A. i E. małż. G.; W. W., H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. po J. W.; E.K., H. K., E.U., J. K. i A. K.-P. po J. K. – albo do wystąpienia, we wskazanym terminie, do dowolnie wybranego notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po w/w osobach. Ponadto, na podstawie art. 100 § 1 Kpa, organ wezwał H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. do wystąpienia, w terminie 2 miesięcy, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po B. K.

2. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku H. K., J. K., E. U. i A. K. – P. o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przysługuje nie tylko byłym właścicielom nieruchomości warszawskich objętych działaniem tego dekretu, ale wszystkim podmiotom, które legitymują się obecnie tytułem prawno-rzeczowym do nieruchomości, a więc np. są użytkownikami wieczystymi gruntu nieruchomości "dekretowej". Nabywając własność lokali w budynku przy ul. [...] ich właściciele stali się, w określonej części ułamkowej, użytkownikami wieczystymi gruntu nieruchomości, na której posadowiony jest ten budynek. Zatem błędny byłby pogląd, iż właściciele lokali będący równocześnie użytkownikami wieczystymi ułamkowej części opisanego gruntu nie mają przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do tego gruntu.

Wobec czego organ wskazał na zasadność zawieszenia tego postępowania do czasu złożenia do akt sprawy prawomocnych postanowień stwierdzających nabycie spadków po współużytkownikach wieczystych gruntu, tj. Z. P., H. W., I.J., Z.T., A. i E. mał. G., J. W. i J. K. Jednocześnie organ podkreślił, iż zasadne jest zawieszenie postępowania także z powodu braku prawomocnego postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po B. K. – byłym współwłaścicielu nieruchomości, wskazując, że umowa działu spadku z dnia [...] lutego 1939 r. nie jest wystarczającym dokumentem dla prawidłowego udokumentowania następstwa prawnego po B. K.

3. Skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. K., E. U., J. K. i A. K.-P. oraz W.

a) H. K., E.U., J. K. i A. K.-P., wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Wskazali, że w odniesieniu do właścicieli lokali wyodrębnionych z budynku "niedekretowego" interesu prawnego w sprawie nadzorczej w odniesieniu do odmownej decyzji dekretowej nie można pojmować automatycznie. Osoby, które nabyły lokale w takim budynku nie utracą tego prawa nawet jeżeli decyzja dekretowa byłaby unieważniona - szczególnie jeżeli wcześniej była wydana decyzja lokalowa, której dziś nie sposób wzruszyć. Nabywców lokali chroni ponadto rękojmia. Prowadzenie sprawy z udziałem 200 czy 400 osób, których sytuacja prawna w żaden sposób nie może się zmienić, niezależnie od wyniku sprawy, jest absurdem, niegospodarnością i niepotrzebnym zamieszaniem dla tych właścicieli, a obstrukcją dla wnioskodawców. Angażowanie przez organ do udziału w sprawie osób, które nie mają interesu prawnego i zawieszanie prowadzenia postępowania z powodu braku stwierdzeń nabycia spadku przez te osoby jest metodycznym bezprawnym działaniem obliczonym na trwałe zamknięcie drogi do kontroli wadliwej decyzji na zasadach przewidzianych w Kpa. Niezależnie od powyższego skarżący zauważyli, że zgodnie z art. 30 § 5 Kpa organ powinien wystąpić o ustanowienie kuratora. Z kolei w odniesieniu do żądania stwierdzenia nabycia spadku po B. K., organ próżno organ szuka uzasadnienia w art. 711 Kodeksu Napoleona – zamiast tego organ powinien był przeanalizować art. 724 oraz art. 883. Kodeks Napoleona nie wymagał stwierdzenia nabycia spadku dla ważności i skuteczności nabycia nieruchomości wskutek działu spadku. Podstawową regułą prawa spadkowego jest to, że do spadków stosuje się przepisy z daty ich otwarcia. Ponadto uwadze organu uszło, iż prowadzi on postępowanie nadzorcze do postępowania dekretowego, w którym inni spadkobiercy nie brali udziału, a zatem już z tego powodu powinien dojść do przekonania, że skoro decyzja dekretowa była adresowana do określonych spadkobierców, to ci spadkobiercy stanowią obecne krąg osób, których udział jest wystarczający do jej unieważnienia. W przypadku odmiennego stanowiska rzeczą organu jest wykonać obowiązek z art. 30 § 5 Kpa. Przy czym sprawa spadkobrania w konkretnej sprawie jest już ustalona działem spadku dokonanym przez notariusza z udziałem wszystkich zainteresowanych i zgodnie z ich wolą. Postępowanie nadzorcze wszczęły osoby, które złożyły wniosek dekretowy - inne osoby w postępowaniu nie brały udziału, nie są stronami i organ nie powinien stawiać bezzasadnych hipotez w tym zakresie czy żądać dowodów przeciw osnowie dokumentów (akt działu spadku, wpis w księdze hipotecznej, wniosek dekretowy, decyzja odmowna) złożonych w sprawie.

b) W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 97 § 1 pkt 1 Kpa poprzez przyjęcie, że konieczność przeprowadzenia postępowań spadkowych po zmarłych współwłaścicielach lokali i współużytkownikach wieczystych do ułamkowej części gruntu przedmiotowej nieruchomości w celu ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania jest "zagadnieniem wstępnym" skutkującym obligatoryjnym zawieszeniem postępowania oraz zarzucił naruszenie art. 30 § 5 Kpa i art. 10 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie. Zdaniem skarżącego okoliczności, które stały się przyczyną zawieszenia postępowania nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Ponadto w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, gdzie znani są ewentualni spadkobiercy zmarłych właścicieli lokali a występuje sytuacja spadków nieobjętych, organ powinien zastosować art. 30 § 5 w zw. z art. 10 § 1 Kpa.

4. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 powołanej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej Kpa) lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

2. Zdaniem Sądu zawieszenie powołanego postępowania z uwagi na brak ustalenia następców prawnych i uchylenie się od wydania merytorycznej decyzji w sprawie przez organ musi być uznane za rażące naruszenie art. 28 Kpa, art. 30 § 5 oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Uzależnienie rozstrzygnięcia sprawy od rozstrzygnięcia spraw spadkowych osób nie mających jakiegokolwiek związku ze wskazanym postępowaniem nadzorczym, jak również mylne zobowiązanie aby ustaleni zgodnie z prawem spadkobiercy ponownie wykazywali swoje prawa, jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

3.1 Po pierwsze całkowicie bezzasadne było zawieszenie postępowania z uwagi na nieustalenie następców prawnych właścicieli samodzielnych lokali i czynienie stronami postępowania właścicieli lokali.

W ocenie Sądu brak jest przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny właścicieli lokali, usytułowanych w budynku posadowionym na gruncie dekretowym, w badaniu oceny legalności orzeczenia, które odmawiało przyznania prawa własności czasowej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa to bowiem interes indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego (w tym przypadku mogą to być tylko przepisy powołanego dekretu). Należy sobie zadać proste pytanie, jakie skutki prawne dla właścicieli lokali będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego, w jaki sposób może wpłynąć na treść ich prawa do samodzielnego lokalu i związanego w tym udziału w nieruchomości.

Postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...] objętego działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Ewentualnym skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej będzie konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku.

Poza kręgiem podmiotów zainteresowanych odzyskaniem nieruchomości, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych biorą udział osoby, którym przysługuje obecnie tytuł prawny do nieruchomości. W dotychczasowej praktyce i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że oprócz poprzedniego właściciela i jego następców prawnych, stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są osoby, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, której dotyczy postępowanie nadzorcze.

Kwestia ta wymaga jednak pogłębionej analizy. Skoro interes prawny jest pochodną norm materialnoprawnych, to nasuwa się pytanie, jaki związek o charakterze materialnoprawnym zachodzi między ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji o odmowie uwzględnienia wniosku dekretowego a sytuacją prawną obecnego właściciela czy też użytkownika wieczystego.

Decyzja wycofująca z obrotu prawnego decyzję odmowną nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach osób trzecich. Organ nadzorczy orzeka bowiem jako organ kasacyjny tylko w zakresie nieważności tej decyzji, a nie co do istoty sprawy przyznania tej własności czasowej. Jej rezultatem nie jest jakiekolwiek skonkretyzowanie stosunku prawnego, którego uczestnikami są osoby trzecie.

Trudno jednak dopatrzyć się, na czym ma opierać się interes prawny właścicieli lokali. Prawa osób, które nabyły lokale, są niepodważalne i chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W praktyce angażowanie właścicieli lokali w postępowanie nadzorcze nie ma żadnego sensu.

Interesu prawnego nie można wywieść również z faktu, że właściciele lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową. To, że postępowanie dekretowe może finalnie doprowadzić do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na udziale nie związanym ze sprzedanymi lokalami spowoduje jedynie to, że w miejsce gminy do wspólnoty mieszkaniowej wejdzie nowa osoba. Jednak właściciele lokali jako współużytkownicy wieczyści nie mają jakiegokolwiek wpływu na zadysponowanie udziałem przez gminę. Sąd nie znajduje jakiegokolwiek przepisu ani w Kodeksie cywilnym regulującym wykonywanie prawa współwłasności ani w ustawie o własności lokali, który kreowałby interes prawny właścicieli lokali. Interes prawny nie może być wywodzony z przysługującego takim osobom prawa własności poszczególnych lokali, współwłasności części wspólnych budynku i udziału w prawie do gruntu znajdującego się pod tym budynkiem.

3.2. Co do braku skutku prawnorzeczowego w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej warto odwołać się do postanowienia Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 11 lutego 2011 r. (I CSK 288/2010 LexPolonica nr 3069034Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/11 Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2OSP 2013/4 poz.46). W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłym właścicielom gruntów warszawskich przyznania prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu wywołuje ten skutek prawny, iż przywraca uprawnionym uprawnienie do ubiegania się o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania jako "surogatu" nieistniejących obecnie praw majątkowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu. Nie powoduje natomiast prawnorzeczowego skutku w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie – art. 5 dekretu. Na tle niniejszej sprawy ten pogląd jest absolutnie trafny, ponieważ nie jest możliwe aby budynek, który już raz utracił odrębność i stał się częścią składową nieruchomości, obecnie w części był częścią składową nieruchomości – tj. w odniesieniu do udziałów związanych ze sprzedanymi lokalami, a w części stanowił odrębną nieruchomość w rozumieniu art. 5 dekretu.

3.3. Za brakiem interesu prawnego właścicieli lokali, a w konsekwencji koniecznością ustalenia następców prawnych właścicieli lokali, którzy zmarli, przemawia również ta okoliczność, że niezależnie od wyniku postępowania nadzorczego osoby, które nabyły prawa do lokali w budynku znajdującym się na gruncie, którego dotyczy postępowanie, nie utracą tego prawa. Właścicieli lokali jako współużytkowników wieczystych chroni bowiem rękojmia wiary ksiąg wieczystych – co zostało w sposób jednoznaczny potwierdzone uchwałą Sądu Najwyższego składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10. W tym kontekście również hipotetyczne prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży nie może wpłynąć na pozbawienie właścicieli lokali praw do nieruchomości, ponieważ zawarty w wykonaniu takich decyzji akt notarialny jest niewzruszalny.

Można nawet wskazać, że włączanie tych osób do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego, niepotrzebnie wywołuje u tych osób obawę o utratę nabytych przez nich lokali.

3.4 Jeszcze raz należy podkreślić, że nawet stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej nie pozbawi użytkowników wieczystych i właścicieli lokali mieszkalnych ich praw rzeczowych. Przy czym wieloletnie i ugruntowane orzecznictwo dotyczące tzw. gruntów warszawskich wypracowało szereg istotnych tez. W szeregu uchwał (uchwały NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 7/96, z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. akt OPK 4/98 i z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPS 14/99) i późniejszych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie wskazywał, że skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję wydaną w innym postępowaniu nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez decyzję dekretową. Jeżeli nieruchomość dekretowa znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej to nie oznacza, że decyzja wydana na podstawie przepisów dekretu odmawiająca byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa.

Zatem wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej nie ma żadnego wpływu na prawa rzeczowe tych osób do gruntu dawnej nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji w przedmiocie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) nie daje komukolwiek uprawnienia do gruntu nieruchomości [...]. Zatem jak już uprzednio wskazano stronami niniejszego postępowania nadzwyczajnego powinny być jedynie osoby (ich następcy prawni), do których decyzję te skierowano, czyli spadkobiercy dawnych właścicieli nieruchomości [...]. Wobec czego organ w sposób nieuzasadniony rozszerzył krąg stron postępowania o podmioty, które obecnie są współużytkownikami wieczystymi gruntu przy ul. Brackiej 11 przez co naruszył art. 28 Kpa oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kpa – ponieważ nie było żadnych podstaw do zawieszenia postępowania.

4. Wobec wskazanej wady postępowania zapadłe rozstrzygnięcia uznać należy za rażąco naruszające prawo, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). W tym przypadku nastąpiło rażące naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 28 Kpa, bowiem właścicielom lokali mieszczących się w budynku znajdującym się na gruncie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nie przysługuje prawo do udziału w postępowaniu z wniosku spadkobierców byłych właścicieli gruntu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Tym samym nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 100 § 1 Kpa, ponieważ w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne.

5.1. W odniesieniu do stwierdzenia nabycia spadku po B. K. Sąd przyznaje rację skarżącym H. K., J. K., E. U. i A. K. – P., że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy a dotyczące działu spadku po zmarłym w 1930 r. B. K. są w świetle przepisów prawidłowe i wystarczające do przyjęcia, że w/w skarżący są następcami prawnymi B. K. W tym zakresie trudno Sądowi jest w ogóle zrozumieć stanowisko Ministra pozostające w oczywistej sprzeczności z jednoznacznymi przepisami spadkowymi, co zresztą nie wywoływało żadnych wątpliwości organów w 1950 r.

5.2 Jest oczywiste, że do spraw spadkowych stosuje się normy prawa spadkowego, obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. XVIII dekretu z 8 października 1946 r. Przepisy wprowadzające prawo spadkowe - Dz. U. 1946 r. Nr 60 poz. 329 ze zm. i art. LI ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny Dz. U. 1964 r. Nr 16 poz. 94 ze zm.). Warto wskazać, że instytucję postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wprowadzono do polskiego systemu prawnego dopiero w 1947 r. Kodeks Napoleona nie wymagał stwierdzenia nabycia spadku dla ważności oraz skuteczności nabycia nieruchomości wskutek działu spadku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt I ACa 829/2007, orzeczenie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 października 1922 r. sygn. akt S.N.I.C. 211/22). Tymczasem w przedmiotowej sprawie następstwo prawne po B. K. wynika jednoznacznie z umowy zawartej w dniu [...] lutego 1939 r. Nr Repretprium [...] stosownie do której Z. z K. P., J. K. i S. W.K. spadek po zmarłym w dniu [...] sierpnia 1930 r. odziedziczyli z mocy prawa w częściach równych. Przy czym stosownie do umowy działu spadku zawartej w tym dokumencie współwłaścicielami spadkowej części nieruchomości [...] nr hip. [...] zostali J.i S. K.

6. Popełnione powyżej uchybienia i bezpodstawne zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji uchylenie się od wydania merytorycznej decyzji narusza również gwarantowane Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., zwanej dalej EKPCz) - prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Trzeba mieć również na względzie, że prowadzenie postępowania ze zbytecznym udziałem dużej liczby właścicieli lokali znacznie wydłuża postępowanie administracyjne w sprawie nadzorczej, przez co organ wielokrotnie przekroczył maksymalne terminy ustawowe na załatwienie sprawy przewidziane naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 Kpa w zw. z art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa. Rażąco długi okres rozpoznania sprawy przez organ administracji (nawet wynikający ze skomplikowanych procedur administracyjnych) świadczy o niewydolności państwa, co stanowi naruszenie praw obywatela do uzyskania rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie w rozumieniu art. 6 EKPCz. W orzecznictwie strasburskim ukształtowała się bowiem taka wykładnia art. 6 EKPCz, że sam fakt trwania postępowania administracyjnego przez wiele lat oznacza, że system prawa i jego stosowania jest niewydolny, co pozbawia obywatela prawa rozstrzygnięcia o jego uprawnieniach i obowiązkach w rozsądnym terminie.

Postępowanie dotyczące gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] w przypadku dalszego stosowania przez organ nieprawidłowej wykładni art. 28 Kpa może toczyć się jeszcze przez wiele lat. Skoro po 11 latach od złożenia wniosku nie została wydana merytoryczna decyzja administracyjna, to można domniemać, że łączne orzekanie o uprawnieniach dawnych właścicieli nieruchomości [...] (uwzględniając różne fazy postępowania przed organem i sądem powszechnym) zajmie kolejną dekadę.

Reasumując Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie organ naruszył przepis art. 28 Kpa przez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do nieuprawnionego rozszerzenia kręgu osób o osoby niemające interesu prawnego w sprawie administracyjnej, a tym samym niemożności zakończenia tego postępowania w terminie przewidzianym przepisami Kpa.

7. Rozpoznając wniosek H. K., J. K., E. U. i A. K. – P. o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji odmownej, organ winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów oraz zasad uznać następstwo prawne wnioskodawców po byłym właścicielu nieruchomości B. K. oraz ustalić obecny krąg stron postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 120, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.