Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 979/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Hasła tematyczne: Autorskie prawo
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145a, art. 148, art. 146, art. 149, art. 150 § 1, art. art. 151 § pkt 2, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 4, art. 110 ze zn. 1, art. 110 ze zn. 14, art. 110 ze zn. 14 ust. 5, art. 110 ze zn. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1016
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach  cywilnych
article: art.. 108 ust.3, art. 109
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 904
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - tekst jednolity
article: art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 a, art. 135 w zw. z art. 193, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej U. Sp. z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1788/12 w sprawie ze skargi U. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...], 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz U. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1788/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 29 września 2006 r. A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (obecnie U. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) - dalej jako Spółka - wystąpiła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 145a K.p.a., o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P., zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2002 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak; [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego umorzył postępowanie w oparciu o art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uwagi na zmianę stanu prawnego nie jest możliwe zakończenie tej sprawy w inny sposób. W dniu 21 października 2010 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W art. 3 ust. 4 ww. ustawy wskazano, że postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej umarza się. Dlatego też Minister na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku zarzuciła, że przepis wskazany przez Ministra, jako podstawa prawna decyzji, nie uprawnia organu do umorzenia postępowania, gdyż sprawa nie należy do kategorii określonej w przywoływanym przepisie.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U Nr 152, poz. 1016), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – obecnie U. Sp. z o.o. z siedzibą w W., o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzji z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na podstawie skargi z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2011 r.

Minister wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę kierował się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego i zgromadzonym materiałem dowodowym. Stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. nowelizującej ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej, w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i niezakończone do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umarza się.

Organ zauważył, że powyższy przepis dotyczy postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku o wznowienie postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Z.A.S.P.. Wniosek został złożony w dniu [...] września 2006 r. Nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych weszła w życie w dniu 21 października 2010 r. Postępowanie zainicjowane wnioskiem Spółki z dnia [...] września 2006 r. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Istniały zatem podstawy do umorzenia postępowania w sprawie.

Instytucja wznowienia postępowania dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej - w przedmiotowej sprawie jest to zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Z.A.S.P.. Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania składa się co prawda z etapu dotyczącego badania przesłanek wznowienia postępowania, jednakże dotyczy ono również istoty sprawy (wniosek taki płynie z treści art. 149 § 2 K.p.a.). Organ rozpoznający taki wniosek jeszcze raz bada materialno-prawne przesłanki rozstrzygnięcia sprawy.

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Postępowanie administracyjne to określony prawem sposób postępowania. Celem tego postępowania jest wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej, przez organ administracji publicznej w formie decyzji. Z tych względów organ administracji wydający nową decyzję po wznowieniu postępowania powinien stosować przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania obowiązujące w dniu orzekania. Tym samym, w opinii Ministra, z uwagi na fakt, że w postępowaniu wznowienionym badana jest istota sprawy, organ uznał, że art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obejmuje swą dyspozycją postępowania dotyczące wznowienia postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Z.A.S.P.. Wniosek taki jest tym bardziej zasadny, że w nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych brak jest wyłączenia, co do możliwości stosowania tego przepisu do trybów nadzwyczajnych, w tym do wznowienia postępowania.

Minister podkreślił, że ww. nowelizacja wprowadziła nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Wprowadzona została inna (w stosunku do poprzednio obowiązującego stanu prawnego) procedura zatwierdzania tabel wynagrodzeń, co skutkuje brakiem prawnej możliwości odwołania się w aktualnie obowiązującym stanie prawnym od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego do Ministra. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych do postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego w sprawach o zatwierdzenie przedstawionych przez organizację zbiorowego zarządzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem odpowiednie zastosowanie miały bowiem przepisy K.p.a. Od orzeczeń Komisji wydanych w tym trybie służyło zaś odwołanie do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Natomiast zgodnie z art. 1101 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym po dniu wejścia w życie nowelizacji, co do zasady do postępowań przed Komisją Prawa Autorskiego stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Uczestnik postępowania przed Komisją, niezadowolony z orzeczenia Komisji, jest następnie uprawniony do złożenia wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń, w całości lub w części, przez sąd (art. 11014 ust. 1 ustawy oprawie autorskim lub prawach pokrewnych w brzmieniu aktualnie obowiązującym).

Z powyższych regulacji wynika, że w obowiązującym stanie prawnym Minister nie uczestniczy w procesie zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Z tych względów ustawodawca wskazał, że sprawy niezakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczące zatwierdzenia tabel wynagrodzeń umarza się. Obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy prawnej do prowadzenia przez Ministra sprawy dotyczącej tabel wynagrodzeń. Brak podstawy prawnej do dalszego prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy jest zaś przesłanką bezprzedmiotowości postępowania.

Na powyższą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka U. Sp. z o.o. z siedzibą w W., podnosząc zarzut naruszenia art. 145a § 2 K.p.a., art. 149 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu.

Spółka podniosła, że przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie toczyło się postępowanie w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzenia organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, lecz w przedmiocie wznowienia postępowania. Spółka wskazała, że kwestia trybu postępowania w sprawie zatwierdzania tabel wynagrodzeń nie ma wpływu na nadzwyczajne postępowanie kontrolujące prawidłowość wydania decyzji.

Spółka podniosła, że art. 149 K.p.a. wprowadza dwufazowość postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Polega ona na tym, że merytoryczne badanie powołanych podstaw wznowienionych możliwe jest dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 K.p.a.

Skarżąca Spółka podkreśliła, że po wydaniu postanowienia Minister winien był na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylić decyzję dotychczasową, po stwierdzeniu podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145a K.p.a.

Ponadto Spółka podniosła, że postępowanie w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń toczyło się sześć lat, co świadczy o znacznej przewlekłości postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1788/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia postępowania wznowieniowego z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P. zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2002 r.

Sąd wskazał, że postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z trzech podstawowych etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 149 § 1 lub § 3 K.p.a. Jeżeli wstępna weryfikacja tego wniosku pozwala na przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia, organ ten wydaje postanowienie wznawiające postępowanie w oparciu o art. 149 § 1 K.p.a., natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia (na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.). Pierwszy etap obejmuje wyłącznie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia zaś organ nie ma żadnych uprawnień na tym etapie do oceny merytorycznej zasadności wznowienia oraz rozstrzygania o istocie sprawy administracyjnej. Na tym etapie organ bada przede wszystkim, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot, który posiada legitymację procesową do wystąpienia z takim żądaniem, czy nastąpiło zachowanie terminu określonego w art. 148 K.p.a. oraz, czy wniosek o opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania administracyjnego. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie, możliwe jest przejście organu do dwóch kolejnych etapów i właściwe merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stanowi o tym wprost art. 149 § 2 K.p.a., zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na etapie badania przyczyn wznowienia organ może wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. lub art. 145a K.p.a. albo – gdy stwierdzi istnienie ww. przyczyn – uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. lub art. 145a K.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ może także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 K.p.a.).

Sąd stwierdził, że postępowanie wznowieniowe stanowi specyficzny rodzaj postępowania nadzwyczajnego, który – w przeciwieństwie do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności – nie obejmuje wyłącznie weryfikacji prawidłowości decyzji dotychczasowej i ewentualnie postępowania prowadzącego do jej wydania, lecz ma charakter mieszany, weryfikacyjno-rozstrzygający. Innymi słowy, jakkolwiek pierwszy etap postępowania obejmuje wyłącznie badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, a następnie wystąpienie jednej z przyczyn wznowienia i uchylenia decyzji dotychczasowej, to już kolejny dotyczy merytorycznego rozstrzygania o istocie sprawy. Przy czym podkreślenia wymaga, że niedopuszczalne jest oddzielanie poszczególnych etapów tego postępowania administracyjnego w ten sposób, że organ uprawniony jest do oceny, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, jednakże pozbawiony jest możliwości merytorycznego zakończenia postępowania, co do jej istoty. Innymi słowy, skoro organ przyjmuje dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego, to musi się liczyć z koniecznością orzekania w sprawie, co do jej istoty, tym bardziej, że ewentualne zastosowanie rozstrzygnięcia określonego w art. 151 § 2 K.p.a. ograniczone jest wyłącznie do przypadków, o których mowa w art. 146 § 1 i § 2 K.p.a.

Zdaniem Sądu, nowelizacja z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wprowadziła całkowicie nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń, w którym brak jest możliwości orzekania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w oparciu o przepisy K.p.a. Zgodnie z art. 1101 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym po dniu wejścia w życie ww. nowelizacji do postępowań przed Komisją Prawa Autorskiego stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Stosownie do treści art. 11014 ust. 1 ustawy o prawie autorskim lub prawach pokrewnych uczestnik postępowania przed Komisją, niezadowolony z orzeczenia Komisji, jest uprawniony do złożenia wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń, w całości lub w części, przez sąd powszechny. W związku z powyższym w obowiązującym stanie prawnym Minister nie dysponuje żadnymi kompetencjami do prowadzenia postępowania w sprawie zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Skoro zatem brak jest podstawy prawnej do dalszego prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy konieczne staje się umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Przede wszystkim prowadzenie postępowania wznowieniowego w sprawie tabel wynagrodzeń nie może się zakończyć ewentualnym orzekaniem co do istoty sprawy ze względu na brak jakichkolwiek kompetencji organu do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Również rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. powinno być oparte na przesłankach ustawowych tj. przede wszystkim na braku przyczyny uchylenia w oparciu m. in. o art. 145a K.p.a., co w przedmiotowej sprawie nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Co więcej decyzja organu w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. tj. uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy tj. w sprawie zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń dotknięta byłaby oczywistą przesłanką kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., powodującą nieważność takiej decyzji administracyjnej. Organ nie miał również podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 2 K.p.a., albowiem taka decyzja mogłaby zostać wydana wyłącznie przy spełnieniu przesłanki określonej w art. 146 § 1 K.p.a. lub art. 146 § 2 K.p.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Powyższe stanowisko, zdaniem Sądu koresponduje także z intencją ustawodawcy, który w przepisie przejściowym do nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych tj. art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) nakazał umorzenie postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Wprawdzie innym postępowaniem jest postępowanie zwykłe prowadzone w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzenia, a odrębnym postępowanie o charakterze nadzwyczajnym tj. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, niemniej jednak oba postępowania dotyczą tej samej sprawy w rozumieniu materialnoprawnym, zaś Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utracił jakiekolwiek kompetencje do orzekania w sprawach zatwierdzania tabel wynagrodzenia.

Sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 45/10 wyraził pogląd, iż "Zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 K.p.a. w zw. z art. 149 K.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów". W przedmiotowej sprawie podmiotem właściwym do rozstrzygania kwestii zatwierdzania tabel wynagrodzeń stał się sąd powszechny, wobec czego ustała władcza kompetencja do prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania przez organ administracji publicznej, co powinno skutkować właśnie umorzeniem postępowania administracyjnego, szczególnie biorąc pod uwagę mieszany – weryfikacyjno-rozstrzygający charakter postępowania wznowieniowego. Jednocześnie brak było podstaw do przekazania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego według właściwości, gdyż przekazanie to może zostać dokonane wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej.

Zdaniem Sądu, wprawdzie wystąpiła ewidentna wadliwość w działaniu organu, który nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, jednakże ta wada procesowa, w ocenie Sądu, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do eliminacji zaskarżonego aktu z obrotu prawnego w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wspomniany wynik sprawy może być traktowany szeroko lub wąsko, w rozumieniu stricte procesowym. Ustalenie wadliwości polegającej na braku postanowienia wznawiającego postępowanie administracyjne może prowadzić do konkluzji, że ewentualne umorzenie postępowania powinno zostać poprzedzone skutecznym jego wszczęciem w drodze odpowiedniego postanowienia. Skoro jednak organ nie wydał takiego postanowienia pojawia się zasadnicza wątpliwość, czy ustalenie braku możliwości prowadzenia postępowania wznowieniowego powinno skutkować wydaniem innego rozstrzygnięcia. W pierwszej fazie postępowania organ bada wyłącznie dopuszczalność wniosku o wznowienie kierując się zaistnieniem trzech podstawowych przesłanek tj. interesem prawnym wnioskodawcy, zachowaniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. oraz wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, wszystkie te przesłanki zostały w sprawie spełnione, gdyż nie ulega wątpliwości, że wniosek pochodził od strony, zachowała ona termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a. i wniosek opierał się o właściwą i nie budzącą żadnej wątpliwości przesłankę z art. 145a K.p.a. W takiej sytuacji organ, co do zasady zobowiązany jest wznowić postępowanie administracyjne i ocenić zasadność dalszego jego prowadzenia przy uwzględnieniu merytorycznych podstaw tego wznowienia i możliwości orzekania o istocie sprawy administracyjnej. Przyjęcie takiej interpretacji, zdaniem Sądu, prowadzi do oczywistego wniosku, że nawet wykazanie wadliwości polegającej na konieczności wydania postanowienia o wznowieniu skutkuje, co najwyżej koniecznością wytknięcia organowi konieczności wydania takiego aktu pozytywnego przed wydaniem decyzji tożsamej tj. umarzającej postępowanie administracyjne. Z kolei przyjęcie poglądu wskazującego na konieczność wydania postanowienia negatywnego w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. nie może się ostać przy uwzględnieniu brzmienia art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016), który – jako lex specialis – przewiduje zakończenie wszystkich prowadzonych postępowań w sprawie zatwierdzania tabel wynagrodzenia poprzez ich umorzenie w drodze odpowiedniej decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu wspomniana wadliwość nie wyczerpuje zatem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a. i nie stanowi dostatecznej podstawy do eliminacji z obrotu prawnego decyzji, która korzysta z ochrony trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 K.p.a.

Sąd zgodził się z zarzutem skarżącej Spółki o przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, jednakże zarzut ten, zdaniem Sądu nie mógł być skutecznie podniesiony w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym skoro przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna. Niejednokrotnie postępowanie administracyjne prowadzone jest w sposób przewlekły i opieszały, lecz bez wpływu na ostateczną ocenę legalności decyzji kończącej to postępowanie. W obecnym zaś stanie prawnym przewlekłość postępowania administracyjnego może stanowić przedmiot odrębnej skargi do sądu administracyjnego.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 3 ust 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2) art. 145a § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

3) art. 149 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

4) art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie,

5) art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie,

6) art. 190 ust. 4 Konstytucji RP,

7) art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 1 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem,

8) art. 151 P.p.s.a., które polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Wskazując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na naruszenie przepisu art. 3 ust 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych skarżąca kasacyjnie Spółka podkreśliła, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 3 ust 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o zmianie ustawy o prawie autorskim prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Przepis ten stanowi, że postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych na podstawie dotychczasowych przepisów i niezakończone do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych umarza się. Zdaniem Spółki z literalnego brzemienia tego przepisu jasno wynika, że dotyczy on tylko i wyłącznie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, a więc postępowania merytorycznego, a nie postępowania o wznowienie postępowania w tym przedmiocie, które ma charakter stricte formalny.

Uzasadniając naruszenie przepisów art. 145a § 2 oraz 149 K.p.a., skarżąca kasacyjnie Spółka wskazała, że naruszenie przepisów regulujących tryb wzruszenia decyzji administracyjnych nastąpiło poprzez zaniechanie przez organ wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i art. 145a K.p.a. przesłankach wznowienia a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W razie nie wystąpienia tych warunków ustawowych organ powinien wydać orzeczenie, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a. W pozostałych przypadkach ma natomiast obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 K.p.a. i art. 151 K.p.a. Wznowienie postępowania jest jednym z trzech trybów nadzwyczajnego postępowania i jako takie ma odrębny przedmiot postępowania, którym jest kontrola decyzji administracyjnych wydanych w postępowaniu zwykłym. Aczkolwiek z uzasadnienia wyroku oddalającego skargę wypływa wątpliwość Sądu, co do działania Ministra Kultury i zgodności z prawem wydanej decyzji, to jednak Sąd odszedł od literalnej wykładni przepisów i przyznał prymat decyzji organu o umorzeniu postępowania, która ma charakter stricte uznaniowy, a którą wywiódł w oparciu o błędnie zinterpretowaną podstawę prawną.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, zaskarżony wyrok ostać się nie może, gdyż nie jest dopuszczalna sytuacja, w której Sądy i organy władzy publicznej nie działają w oparciu o przepisy prawa. Art 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Do grupy przesłanek mieszczących się w normie cytowanego przepisu należy zaliczyć właśnie podstawę wznowienia określoną w art. 145a K.p.a., przyjmując przy tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu, który stanowi podstawę prawną zaskarżonego aktu, przesądza o "naruszeniu prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a. Racjonalnym jest bowiem wykorzystanie przez sąd administracyjny takich środków proceduralnych, które – zastosowane w ramach kontroli aktu wydanego w sprzeczności z ustawą zasadniczą – umożliwią przywrócenie porządku konstytucyjnego, a nie szukanie argumentów dla uzasadnienia działań zmierzających do utrzymania w mocy decyzji sprzecznej z Konstytucją RP. Przewidziana w art. 145a K.p.a. możliwość wznowienia postępowania w przypadku zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny przepisów aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna z Konstytucją, stanowi jedyny tryb weryfikacji takiej decyzji, a tym samym wyklucza w świetle powyższego prawo ubiegania się np. o stwierdzenie ich nieważności na zasadach przepisów art. 156 i nast. K.p.a.

Uzasadniając naruszenie przepisu art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP skarżąca kasacyjnie Spółka wskazała, że sformułowana w art. 7 Konstytucji oraz art. 6 K.p.a. zasada praworządności statuuje, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W przedmiotowej sprawie organ administracji prowadził postępowanie w sposób nader opieszały, ponieważ trwa ono ponad 6 lat, a następnie stosując instytucję uznania administracyjnego w oparciu o błędną egzegezę przepisów prawa wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Wobec tego, że ogólne postępowanie administracyjne jest procesem stosowania prawa, rzeczą organu administracji publicznej w tym postępowaniu jest ustalić jaka norma prawna obowiązuje, jakie jest jej rozumienie, a następnie normę tę zastosować. Właściwy organ obowiązany jest stosować normę prawną obowiązującą w chwili podejmowania rozstrzygnięcia i to bez względu na planowane przez ustawodawcę (nawet w niedługiej przyszłości) zmiany przepisów. Nie jest działaniem organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" takie działanie, które pomija prokonstytucyjną wykładnię prawa. Organ administracji działając z upoważnienia ustawowego i reprezentując państwo wobec obywatela ma nie tylko prawa wynikające z ustawy, ale równocześnie obowiązki należytego działania, do których należy m.in. zapewnienie, aby strona nie poniosła szkody w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego.

Wskazując na naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła, że "bez znaczenia dla Sądu jest istnienie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej opartej o przepis niezgodny z Konstytucją RP, bez znaczenia dla Sądu jest fakt, iż Minister Kultury wydaje decyzje w oparciu o błędnie zinterpretowaną podstawę prawną i wreszcie bez znaczenia jest to, że nie wypełnia swoich ustawowych, konstytucyjnych obowiązków nie wydając decyzji, gdy przepis prawa taki obowiązek na niego nakłada". Pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa nie służy podejmowanie przez Ministra Kultury po 6 latach prowadzonego postępowania decyzji umarzających postępowania uzasadniając to błędną wykładnią przepisu. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

W skardze kasacyjnej podniesiono, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przesądza expressis verbis, że stanowi to podstawę do wznowienia postępowania. Taka wykładnia, która z uregulowania trybu wnoszenia żądania wznowienia postępowania powiązanego z niekonstytucyjnością art. 108 ust. 3 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. 2006r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) czyni niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania jest sprzeczna z art. 2 w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naruszenie art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 1 § 2 P.p.s.a. w zw. z 151 P.p.s.a. w zw. z 3 ust 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nastąpiło zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki poprzez to, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego błędnie utożsamiając postępowanie zwykłe o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń z postępowaniem nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania dokonał nieprawidłowej kwalifikacji sprawy opierając swoje rozstrzygnięcie o przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, którego hipoteza obejmuje inne postępowanie. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić skargę na decyzję Ministra.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ma usprawiedliwione podstawy.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym, którą właściwy w sprawie organ umorzył postępowanie "z wniosku o wznowienie postępowania" zakończonego decyzją ostateczną, dotyczącą zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P., w której jako podstawę prawną organ administracji wskazał art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152 poz. 1016).

Sąd I instancji, dokładnie omówił tryb działania organu administracji w takim postępowaniu. Sąd wskazał, że złożenie wniosku o wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu postępowania skutkuje jego wstępną weryfikacją, której wynik powoduje przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia postępowania. Wówczas organ administracji wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie na podstawie art. 149 § 1 K.p.a., lub w przypadku braku podstaw do wznowienia wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Na tym wstępnym etapie postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot posiadający legitymację procesową do wystąpienia z takim żądaniem, czy zachowany został termin określony w art. 148 K.p.a. oraz, czy wniosek został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną daje podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty (art. 149 § 2 K.p.a.), po którym organ wydaje decyzję o treści określonej w art. 151 K.p.a.

Sąd I instancji, dostrzegając "ewidentną wadliwość" w postępowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, polegającą na braku wydania przez ten organ postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją uznał, że nie jest to istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ organ ten nie mógł wydać takiego rozstrzygnięcia z powodu utraty kompetencji do rozstrzygania sprawy w przedmiocie zatwierdzania stawek wynagrodzenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu tego podzielić nie można, a tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145a, K.p.a., art. 149 K.p.a. oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uznać należy za zasadne.

Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (art. 145a § 1 K.p.a.). Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Bezspornym jest, że ostateczna decyzja Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2002 r., znak [...], którą Minister umorzył postępowanie odwoławcze od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] lutego 2002 r. dotyczyła zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P.. Właściwość Komisji Prawa Autorskiego, jako organu I instancji w tej sprawie wynikała z art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. SK 40/04 (ogłoszonym w Dz. U. Nr 21, poz. 164 z dnia 9 lutego 2006 r.) Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 108 ust. 3 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest niezgodny z art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej art. 108 ust. 3 ustawy do dnia 1 września 2006 r. ze względu na to, że "uzupełnienie luki prawnej, jaka powstanie w wyniku wejścia wyroku TK w życie, wymaga przemyślanej pod względem systemowym ingerencji ustawodawcy pozytywnego".

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowił podstawę wystąpienia przez A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (którego następcą prawnym jest U. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2002 r., na podstawie art. 145a § 1 K.p.a.

Przed rozstrzygnięciem tego wniosku, dnia 21 października 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016), zwana dalej ustawą zmieniającą, która wprowadziła odmienny tryb postępowania w sprawie zatwierdzania i zmian zatwierdzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych. Aktualnie, zgodnie z art. 1101 ustawy zmieniającej, do postępowań przed Komisją Praw Autorskich zastosowanie mają odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym (przed zmianą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim), zaś uczestnik niezadowolony z orzeczenia Komisji może złożyć wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń w całości lub części do sądu powszechnego (art. 11014 ust. 1), co powoduje utratę mocy orzeczenia Komisji w całości lub w części, co do której wniosek został złożony (art. 11014 ust. 5). Uregulowanie to wskazuje, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jedynie powołuje Komisję Praw Autorskich (art. 1101 ust. 1 ustawy zmieniającej), nie jest natomiast organem odwoławczym od jej orzeczeń, jak przewidywał to przepis art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim przed jej zmianą.

Ustawa zmieniająca zawiera przepisy intertemporalne, które dotyczą postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 21 października 2010 r.). Stosownie do treści art. 3 ust. 4 postępowania takie umarza się. W ustawie zmieniającej brak jest natomiast przepisu, który zakazywałby stosowania do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2006 r. (w brzmieniu sprzed 21 października 2010 r.) przepisów K.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, czyli trybów nadzwyczajnych. Przykład takiej regulacji zawiera np. ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012, poz. 1187 ze zm.) w art. 63 § 2 i § 3 tej ustawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza to, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, która zapadła przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, czyli przed dniem 21 października 2010 r., obliguje właściwy organ (w sprawie niniejszej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w związku z art. 150 § 1 K.p.a.) do jego rozpoznania na podstawie przepisów K.p.a. Na tym etapie postępowania nie ma zastosowania wymieniony art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej.

W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na etapie wstępnym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 K.p.a., a następnie orzekać na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. lub na podstawie art. 151 § 2 K.p.a.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestałby być właściwy do rozpoznania sprawy, gdyby w wyniku wznowienia postępowania uchylona została decyzja z dnia [...] lipca 2002 r., znak [...], którą Minister umorzył postępowanie odwoławcze od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] lutego 2002 r. dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Z.A.S.P. i nie zaistniałyby ponownie przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego, tylko do merytorycznego rozpoznania odwołania. Dopiero w takim przypadku byłaby to sprawa wszczęta i niezakończona w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie mógłby już rozpoznać merytorycznie odwołania, gdyż aktualnie nie jest właściwy do rozpoznawania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego.

Rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu w wyniku wznowienia postępowania wydanej przez Ministra decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. mogłoby nastąpić tylko wtedy, gdyby nie upłynęło 5 lat od dnia jej doręczenia stronom (art. 146 § 1 K.p.a.). natomiast w przypadku upływu tego terminu organ administracji może już tylko wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 151 § 2 K.p.a.

Odnośnie do możliwości zastosowania przez organ administracji art. 146 § 2 K.p.a. i wydania przewidzianego w tym przepisie rozstrzygnięcia, podzielić należy w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 124/09, w którym wyrażony został pogląd, że po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Pogląd ten ma zastosowanie nie tylko do decyzji rozstrzygających sprawę merytorycznie ale także formalnie, jak np. decyzji o umorzeniu postępowania głównego lub odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec skutecznego podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 P.p.s.a i rozpoznania skargi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w konsekwencji do jej uwzględnienia na podstawie powyższego przepisu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a.

Na skutek uchylenia decyzji organu I i II instancji sprawa z wniosku skarżącej Spółki o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2002 r. wymaga ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem przedstawionej powyżej wykładni przepisów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonego wyroku miały podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145a, K.p.a., art. 149 K.p.a. oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Uznanie zasadności tych zarzutów skutkowało uwzględnieniem wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej. Odnoszenie się do pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów jest w tej sytuacji niecelowe.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.