Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 328/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: M.P. 2013 poz 1024 art. 191, art. 240 par. 1 pkt 5
law: Uchwała Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w  zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 listopada 2013 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 608/13 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2013 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 6 listopada 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 608/13 oddalił skargę S. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 20 września 2002 r. skarżący zgłosił na formularzu SAD nr [...] w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, samochód osobowy marki Opel Vectra, rok produkcji 1990 r., importowany ze Szwajcarii, z zastosowaniem obniżonej stawki celnej 0%, na podstawie zamieszczonej na rachunku z 18 września 2002 r. deklaracji eksportera o preferencyjnym pochodzeniu, określającym wartość sprowadzonego towaru na kwotę 1050 €.

Decyzją z 7 października 2002 r. Urząd Celny w R. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia wartości celnej oraz określił kwotę długu celnego z zastosowaniem obniżonej stawki celnej 0%. Deklarację pochodzenia przesłano do weryfikacji przez szwajcarskie władze celne.

W wyniku uzyskania w piśmie z 22 marca 2004 r. od władz celnych Szwajcarii informacji, że złożona przez skarżącego deklaracja nie została sporządzona przez eksportera, Naczelnik UC postanowieniem z [...] lutego 2005 r. wznowił postępowanie w przedmiocie wskazanego zgłoszenia celnego i w wyniku tego postępowania decyzją z [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję z [...] października 2002 r. w zakresie zastosowania stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego i zastosował stawkę celną 35% - minimum 2500 EUR, określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 10142,80 zł wraz z odsetkami.

W dniu 23 sierpnia 2005 r. skarżący złożył do Dyrektora IC wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika UC z [...] kwietnia 2005 r. w sprawie ustalenia pochodzenia towaru i określenia stawki cła oraz z 23 czerwca 2005 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, po czym pismem z 10 kwietnia 2006 r. wyjaśnił, że jego intencją przy złożeniu ww. wniosku było zainicjowanie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją NUC z [...] kwietnia 2005 r.

W uzasadnieniu S. G. powołał się na dołączone do wniosku retrospektywne świadectwo pochodzenia EUR 1 z 16 sierpnia 2005 r., nr [...], wystawione przez E. i potwierdzone przez szwajcarskie władze celne.

Organ przeprowadził weryfikację dokumentu EUR 1 nr [...] i w dniu 15 marca 2007 r. uzyskał od szwajcarskiego organu celnego informację potwierdzającą, że wymieniony samochód był importowany do Szwajcarii z Niemiec ze świadectwem pochodzenia i reeksportowany na tych samych warunkach. Powołując się na sugestię polskich władz celnych szwajcarski organ stwierdził, że wydane z mocą wsteczną CCM należy uważać za formalnie nieważne.

Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Naczelnik UC wznowił postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z [...] września 2002 r. i decyzją z [...] grudnia 2009 r. odmówił uchylenia rozstrzygnięcia z [...] kwietnia 2005 r.

Wskazał, że kopia świadectwa przewozowego EUR 1 nr M [...] wystawiona retrospektywnie 16 sierpnia 2005 r. przez szwajcarskie władze celne, stanowiąca nowy dowód w sprawie w przedmiocie wznowienia postępowania, nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnej, bowiem świadectwo to zostało wystawione w oparciu o przepisy Protokołu B do umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), sporządzonej w Genewie 10 grudnia 1992 r.( Dz.U. z 1994 r., Nr 129, poz. 639 zał.), która utraciła moc prawną z chwilą akcesji Polski do Unii Europejskiej, tym samym brak było podstaw do wystawienia takiego dokumentu przez szwajcarskie władze celne, co władze te potwierdziły, uznając to świadectwo za formalnie nieważne. Organ stwierdził, że uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2005 r. skutkowałoby wyłącznie wydaniem decyzji z dotychczasowym rozstrzygnięciem.

Decyzją z [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stwierdził, że weryfikacja przeprowadzona przez szwajcarskie władze celne wykazała, iż towar objęty świadectwem przewozowym EUR 1 nr M [...] nie może korzystać z preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej z uwagi na to, że dokument ten został wystawiony bez podstawy prawnej. W ocenie organu zarówno świadectwo EUR 1 nr M [...], jak i wcześniejszy dowód pochodzenia w postaci deklaracji eksportera zawartej w rachunku z [...] września 2002 r. są nieprawidłowe, gdyż pierwotna weryfikacja dokonana przez szwajcarskie władze celne wykazała, że eksporter nie wystawił zarówno przedmiotowego rachunku, jak i deklaracji pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, natomiast świadectwo EUR 1 nr M [...] jest formalnie nieważne.

W wyniku rozpoznania skargi na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 10 lutego 2011 r., sygn. akt VIII A/Wa 979/10 uchylił obie decyzje organów celnych (z [...] lipca 2010 r. i z [...] grudnia 2009 r.).

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy nie rozpoznały istoty sprawy. Podkreślił, że podstawą decyzji z 2005 r. wymierzającej zobowiązania celne bez zastosowania preferencji nie był w istocie brak dokumentów dotyczących preferencyjnego pochodzenia samochodu - dokumenty takie były przez skarżącego przedłożone ze zgłoszeniem SAD w postaci deklaracji pochodzenia wystawionej przez sprzedawcę - a zakwestionowanie ich prawdziwości na podstawie lakonicznej informacji szwajcarskich organów celnych z 22 marca 2004 r. o możliwym sfałszowaniu deklaracji. Skoro zatem te same szwajcarskie władze celne udzieliły w dniu 15 marca 2007 r. informacji sprzecznej, co do treści z tą wcześniejszą, z 22 marca 2004 r., to organy winny wyjaśnić tę sprzeczność. Zaznaczył, że informacja szwajcarskich władz celnych z 15 marca 2007 r. oparta o badanie zarówno kopii umowy z 18 września 2002 r. z deklaracją eksportera, jak i dokumentu EUR 1 nr [...] potwierdza fakt pochodzenia samochodu z Niemiec i wyeksportowanie ze Szwajcarii na tych samych warunkach. Dlatego też w przypadku ustalenia, że informacja z 22 marca 2004 r. w świetle późniejszych ustaleń przedstawionych w informacji z 15 marca 2007 r. nie może być podstawą do zakwestionowania prawdziwości dokumentów pochodzenia pojazdu dołączonych do zgłoszenia celnego, to zdaniem Sądu należy uznać te dokumenty za właściwe dla oceny możliwości zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Brak wyjaśnienia powyższej sprzeczności, co do okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, stanowiło w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 187 § 1 Op, art. 191 oraz art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: Op).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I GSK 958/11 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IC, podzielając w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji.

Wskazał, że analiza akt sprawy potwierdza, że obie wymienione wyżej informacje szwajcarskich władz celnych (z 22 marca 2004 r. i z 15 marca 2007 r.) stanowią materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, zaś analiza treści zaskarżonej do sądu decyzji dowodzi, że informacja szwajcarskich władz celnych z 22 marca 2004 r. nie była oceniana, jako dowód w sprawie po wznowieniu postępowania, ani też na tle innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Dostrzegając to uchybienie procesowe zasadnie - w ocenie NSA - Sąd I instancji uznał, że w związku z wydanymi decyzjami przez organy celne obu instancji doszło do naruszenia art. 187 § 1, art. 191 i art. 122 Op.

Ponownie rozpoznając sprawę, Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z [...] lutego 2013 r. nie stwierdził istnienia przesłanek wznowienia postępowania i odmówił uchylenia w całości swojej decyzji z [...] kwietnia 2005 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 207, art. 211, art. 187, art. 191, art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 Op, art. 13 § 1, art. 14 § 1, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r., - Kodeks celny (j.t. Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802) w zw. z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 146 poz. 1639 ze zm.), art. 16, art. 18, art. 21, art. 29, art. 31, art. 32 Protokołu B Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, art. 2 ust. 2 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz.U. z 1997r. Nr 104, poz. 662) w związku z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa).

Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z [...] maja 2013 r., nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] lutego 2013 r.

Stanął na stanowisku, że w sprawie nie zaistniały warunki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC z [...] kwietnia 2005 r. Uznał bowiem, iż dołączony przez skarżącego dokument EUR.1, wystawiony retrospektywnie, nie mógł zostać uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op), jeśli weźmie się pod uwagę, że został wystawiony przez szwajcarskie władze celne po dacie wydania ww. decyzji organu I instancji, tj. w dniu 16 sierpnia 2005 r. Dyrektor IC zauważył także, iż Rzeczpospolita Polska przystąpiła do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r., natomiast świadectwo EUR 1 (nr EUR 1 M [...]) wystawione zostało w dniu 16 sierpnia 2005 r., a więc po znacznie dłuższym okresie czasu, niż termin określony w Załączniku IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia, z którego wynika, że bez uszczerbku dla możliwości zastosowania jakiegokolwiek środka wynikającego ze wspólnej polityki handlowej, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami, będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich z zastrzeżeniem m.in. warunku, iż dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia oraz dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Tym samym brak było podstaw do wystawienia takiego dokumentu przez szwajcarskie władze celne, co władze te potwierdziły, uznając to świadectwo za formalnie nieważne. Ponadto Dyrektor IC wskazał, że informacja wynikająca z tego dokumentu, tj. EUR 1 o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej nie stanowiła okoliczności faktycznej, noszącej znamiona nowości dla organu I instancji, w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Op. Dyrektor IC zauważył, iż powyższa informacja zawarta była bowiem już w deklaracji eksportera sporządzonej na dołączonej do ww. zgłoszenia celnego fakturze z dnia [...] września 2002 r. Negatywna weryfikacja dowodu pochodzenia i brak innego, prawidłowo wystawionego dowodu pochodzenia powoduje, w myśl art. 16 ust. 1 Protokołu 4, że importowany towar nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, a w konsekwencji - nie zachodzą przesłanki do zastosowania obniżonej stawki celnej. Nadto wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zarówno deklaracja eksportera na fakturze jak i świadectwo przewozowe EUR.1 nr M [...] zostały sporządzone nierzetelnie, gdyż bezprawnie potwierdzają pochodzenie preferencyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, iż prawidłowe i zgodne z powołanymi przepisami prawa jest stanowisko organów celnych, że sprowadzony przez skarżącego samochód osobowy marki Opel Vectra, importowany ze Szwajcarii, nie był towarem o deklarowanym przez eksportera preferencyjnym pochodzeniu i w związku z tym nie podlegał obniżonej stawce celnej 0%.

Jako mający zastosowanie w rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał Protokół 4 do Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisany w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r., określający w art. 2 ust. 2, jakie produkty są uważane za pochodzące z Unii Europejskiej oraz Protokół B Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), określający m.in. w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych, obniżonej stawki celnej.

Zdaniem Sądu, skarżący nie spełnił wymogów określonych we wskazanych wyżej przepisach. Po pierwsze, faktura z 18 września 2002 r. została zweryfikowana negatywnie, gdyż szwajcarskie władze celne poinformowały, że deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu towaru nie została sporządzona przez eksportera, a zatem dokument ten nie mógł stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej na importowanym przez skarżącego samochodzie. Po wtóre, dokonana na podstawie przepisów Protokołu B umowy EFTA weryfikacja świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] z 16 sierpnia 2005 r. wykazała jego formalną nieważność, gdyż brak było podstaw prawnych do wystawienia retrospektywnego świadectwa pochodzenie EUR 1. Nadto, także w świetle Załącznika IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia, przedmiotowe świadectwo EUR 1 nie mogło stanowić skutecznego dowodu pochodzenia towaru. Z treści w nim zawartych wynika bowiem, że bez uszczerbku dla możliwości zastosowania jakiegokolwiek środka wynikającego ze wspólnej polityki handlowej, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami, będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich z zastrzeżeniem m.in. warunku, iż dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia oraz dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

W związku z powyższym, zasadnie - w ocenie Sądu - organy celne przyjęły, iż brak było prawidłowego udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru zgodnie z przepisem art. 32 Protokołu B umowy EFTA, które utraciły moc prawną z chwilą akcesji Polski do Unii Europejskiej, tj. 1 maja 2004 r. Przedmiotowe świadectwo EUR 1 nr M [...] zostało bowiem wystawione w dniu 16 sierpnia 2005 r., a więc dłuższym okresie, niż termin określony w Załączniku IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia. Skarżący nie wykazał dokumentami enumeratywnie wymienionymi w art. 16 Protokołu Nr 4 preferencyjnego pochodzenia nabytego towaru, a konsekwencją tego jest brak podstaw do przyznania temu towarowi preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej 0%.

Orzeczenie Sądu pierwszej instancji zaskarżył S. G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ppsa, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 3 § 1 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa, poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działalności administracji publicznej i nieuwzględnienie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., pomimo naruszenia przepisów przez ten organ w toku postępowania administracyjnego, tj.:

a) art. 153 ppsa, poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu wyroku z 10 lutego 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 979/10 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I GSK 958/11;

b) przepisu art. 191 Op, poprzez zupełnie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,

2. naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 18 Protokołu B do Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), sporządzonej w Genewie w 10 grudnia 1992 r., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że świadectwo EUR.1 wystawione retrospektywnie nie stanowi podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, poza przypadkiem nieważności postępowania przed Sądem I instancji, który to przypadek w sprawie nie występuje. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed NSA podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów sformułowanych w środku prawnym w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

W sprawie, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty prawa materialnego zostały połączone z zarzutami prawa procesowego i odwrotnie - procesowego z materialnymi, wobec tego analiza ich podlega łącznej ocenie.

Zawarte w środku prawnym zarzuty, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są nieuzasadnione. Sąd I instancji nie dopuścił się uchybień, które zarzuca kasator.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia uznania przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Celnej w W., że nie zaistniały warunki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC z [...] kwietnia 2005 r., bowiem dołączony przez skarżącego dokument EUR 1 wystawiony retrospektywnie, nie mógł zostać uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op), istniejący w dniu jej wydania, jeśli weźmie się pod uwagę, że został wystawiony przez szwajcarskie władze celne po dacie wydania ww. decyzji organu I instancji, tj. w dniu 16 sierpnia 2005 r.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Statuuje ją przepis art. 128 Op, w myśl którego decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu odwoławczym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Granice rozpatrywanej sprawy zakreślił wniosek S. G. z 19 sierpnia 2005 r., uzupełniony w dniu 10 kwietnia 2006 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] kwietnia 2005 r., uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalenia pochodzenia towaru, zastosowania stawki celnej oraz określenia długu celnego w kwocie 10 142,80 zł. Jako podstawę prawną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego wskazano art. 240 § 1 pkt 5 Op, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Za podstawę wznowienia postępowania wskazano dołączoną do wniosku kopię świadectwa przewozowego EUR 1, nr [...], wystawionego retrospektywnie w dniu 16 sierpnia 2005 r. przez szwajcarskie władze celne.

Badając wskazaną przez stronę przesłankę wznowienia postępowania należy wyjaśnić, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Natomiast przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć należy takie dowody, które nie były przedmiotem badania, oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Przedstawiona w sprawie, jako "nowy dowód" kopia świadectwa przewozowego z 16 sierpnia 2005 r., wystawionego retrospektywnie przez szwajcarskie władze celne, stanowi wprawdzie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dowód dotyczący udokumentowania pochodzenia dla zastosowania obniżonej stawki celnej, jednakże data jego wystawienia wskazuje na niespełnienie warunku istnienia w momencie wydawania decyzji, a to jest kwestia najistotniejsza i determinująca ocenę, czy w istocie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1pkt 5 Op, leżąca u podstaw wniosku skarżącego. W tym kontekście organy celne dokonały ustaleń - mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie wniosku - czy dane okoliczności faktyczne lub przedstawiony dowód były nowe oraz czy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Poczynione w tym zakresie przez organy ustalenia są prawidłowe. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił istotę postępowania wznowieniowego prowadzonego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Op i prawidłowo przy tym stwierdził, że w sprawie nie zaistniały warunki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Dołączony przez stronę, wystawiony retrospektywnie dokument EUR 1 nie mógł zostać uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, gdyż decyzja wydana została w dniu [...] kwietnia 2005 r., a dokument ten został wystawiony 16 sierpnia 2005 r. Ponadto informacja wynikająca z tego dokumentu nie stanowiła okoliczności faktycznej, noszącej znamiona nowości dla organu. Informacja o unijnym pochodzeniu towaru zawarta była w deklaracji eksportera na rachunku z 18 września 2002 r. Także w świetle treści załącznika IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia dowód pochodzenia w postaci świadectwa EUR 1 jest spóźniony, gdyż nie spełniał warunku przedstawienia go organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Świadectwo EUR 1 zostało wystawione 16 sierpnia 2005 r. a więc po znacznie dłuższym czasie, niż czteromiesięczny termin określony w ww. załączniku.

Reasumując, przedłożone dokumenty zasadnie zostały zaklasyfikowane, jako niemogące zostać uznane za nowe dowody w sprawie, skutkujące uchyleniem decyzji wymiarowej, po wznowieniu postępowania. Zestawienie powyższego z przedstawionymi przez kasatora zarzutami wskazuje zatem na nietrafność sformułowanych zarzutów.

Za pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut naruszenia art. 153 ppsa. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi. Zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie związane były oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w W. z 10 lutego 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 979/10, od którego to rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 czerwca 2012 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w W.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane przez Sąd zalecenia w wydanych uprzednio orzeczeniach zostały przez organy i Sąd zrealizowane. Zarówno pismo z 22 marca 2004 r., jak i 15 marca 2007 r. zostały przez organy a następnie przez Sąd rozważone, jednak prawidłowo stwierdzono, że nie mogą mieć one decydującego znaczenia w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Op.

Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wymienionego przepisu Ordynacji podatkowej, tj. art. 191, poprzez niedostrzeżenie dowolnej oceny materiału dowodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie przez Sąd I instancji wniosku o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nastąpiło po wnikliwej ocenie zaskarżonej decyzji w kontekście dopełnienia przez organy celne obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i prawidłowej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.

Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 ppsa, orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).