Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 460/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącego – P. B. kwotę 793,00 (siedemset dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 460/10

U Z A S A D N I E N I E

W dniu [...] r. P. B. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie jednolitego zgłoszenia celnego SAD nr [...], towar opisany w poz. 1 jako używany samochód osobowy marki A, rok produkcji 2005 zaklasyfikowany do kodu TARIC 8703 24 90 00, w poz. 2 – błotniki w ilości sztuk 2 zaklasyfikowane do kodu TARIC 8708 29 90 90, w poz. 3 – atrapę przednią zaklasyfikowaną do kodu TARIC 3926 30 00 00, w pozycji 4 – ramię do wycieraczek w ilości 2 sztuk, zaklasyfikowane do kodu TARIC 8512 90 00 00, w poz. 5 – zderzak zaklasyfikowany do kodu TARIC 87081090. Do zgłoszenia celnego strona załączyła dokumenty w postaci: umowy sprzedaży samochodu marki A z dnia [...] r. za kwotę 3.100,00 USD oraz umowę sprzedaży części do samochodu z dnia [...] r. na kwotę 365.00 USD. Dodatkowo przedłożył ocenę techniczną sporządzoną w dniu 25 sierpnia 2006 r. przez rzeczoznawcę samochodowego K. W., z której wynika, że będący przedmiotem zgłoszenia celnego samochód jest zdekompletowany. W wyniku przeprowadzonych oględzin rzeczoznawca stwierdził ślady korozji układu wydechowego i elementów zawieszenia, a ujawnione braki i uszkodzenia w postaci braku błotników przednich prawego i lewego, nadkoli przednich, reflektorów przednich kompletnych z kierunkowskazami, atrapy przedniej, zderzaka przedniego, wycieraczek szyby czołowej powstały w wyniku demontażu poszczególnych elementów pojazdu. Biegły stwierdził jednocześnie, iż trudno jest ustalić w jakich okolicznościach i w jakim czasie nastąpił demontaż tych elementów.

W wyniku weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego, decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł., , określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 5.236,00 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą cła zaksięgowaną na podstawie wyżej wskazanego zgłoszenia celnego a prawnie należną. W wyżej wymienionej decyzji organ celny uznał, iż przedmiotem zgłoszenia celnego był samochód osobowy A, w którym brak jedynie reflektorów przednich i tylnych lamp zespolonych.

W wyniku odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł.decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., iż w toku postępowania nie wyjaśniono, czy będący przedmiotem zgłoszenia celnego pojazd jest produkowany na obszarze należącym do Wspólnoty Europejskiej. Analizując załączone do akt sprawy opinie techniczne organ stwierdził ponadto, iż powołany biegły nie załączył dokumentacji w postaci wydruków ofert obowiązujących na rynku amerykańskim, w oparciu o które ustalił wartość bazową samochodu. W przedstawionej przez biegłego dokumentacji brak było również kart katalogu "Pojazdy Samochodowe – Wartości Rynkowe IX -2006" co uniemożliwiało odniesienie się do kwestii prawidłowości przyjętej kwoty bazowej, brak było również źródeł w postaci instrukcji, wyjaśnień, a przeprowadzona kalkulacja naprawy samochodu nie uwzględniała stanu pojazdu w dniu zgłoszenia celnego. Dokonując natomiast kalkulacji wartości celnej towaru, organ I instancji nie wskazał, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, na jakiej podstawie ustalił 10% marżę. Organ stwierdził, iż zastosowany sposób korekty polegający na odliczeniu od ceny bazowej czynników w postaci marży, cła, podatku akcyzowego, podatku VAT jako procentowej części ceny bazowej jest prawidłowy jedynie w przypadku korekty marży.

W wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł.orzekł o zwrocie na rzecz P.B. kwoty cła prawnie nienależnej w wysokości 540,00 zł, stanowiącej różnicę cła między kwotą cła zaksięgowanego i zapłaconego według zgłoszenia celnego z dnia [...]r. oraz decyzji z dnia [...] r. a cłem prawnie należnym. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wykonując wytyczne zawarte w decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. wystąpił do biegłych rzeczoznawców o uzupełnienie opinii technicznych we wskazanym w uzasadnieniu decyzji zakresie. Analizując zaś zadeklarowaną przez stronę wartość pojazdu wynikającą z załączonych do zgłoszenia celnego umów sprzedaży z dnia [...] r. (tj. 3.465,00 USD) Naczelnik Urzędu Celnego porównał ją z wartością wskazaną w uzupełnionej opinii technicznej sporządzonej dla potrzeb przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego (tj. 9.660,00 USD) i stanął na stanowisku, iż zaistniały przesłanki uzasadniające zakwestionowanie wiarygodności przedstawionych umów sprzedaży z uwagi na wskazaną niższą cenę zakupu importowanego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę. W celu ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu organ celny zastosował metodę określenia wartości celnej towaru, określoną w art. 31 WKC.

W wyniku odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł.decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazując na klasyfikację taryfową importowanego towaru odwołał się do reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej wskazując, iż fakt dokonania zakupu pojazdu oraz części pojazdu u dwóch różnych kontrahentów nie stanowi przeszkody do dokonania klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów jako pojazdu samochodowego występującego w dniu zgłoszenia w stanie rozmontowanym, tym bardziej, że w opinii technicznej biegły rzeczoznawca stwierdził, że zgłoszone odrębnie części pochodzą z tego samego pojazdu. Odnosząc się natomiast do wartości celnej sprowadzonego towaru Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż porównując zadeklarowaną przez stronę wartość celną towaru z ceną wskazaną przez biegłego rzeczoznawcę w przedłożonej opinii technicznej, podana przez stronę cena wzbudziła wątpliwości. Konsekwencją zaś podważenia wiarygodności przedłożonych dokumentów rejestrujących dokonaną transakcję handlową była konieczność ustalenia wartości celnej towaru za pomocą metody "ostatniej szansy", określonej w art. 31 WKC. Jak wskazał organ, podstawą zakwestionowania wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru były ustalenia zawarte w ocenie technicznej z dnia 4 września 2006 r., w której biegły opierając się na swej wiedzy, umiejętnościach i doświadczeniu życiowym, jako wartość bazową pojazdu na rynku amerykańskim wskazał kwotę 18.100 USD.

Na powyższą decyzję P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 746/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w trakcie postępowania doszło do nieuzasadnionej zmiany przedmiotu postępowania, w wyniku której wydano decyzję nieodpowiadającą istocie toczącej się sprawie celnej. Ponadto Sąd wskazał, iż uchybieniem organów było dokonanie ustaleń dowodowych o istotnym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy.

Wyrokiem z dnia 8 września 2009 r. , sygn. akt I GSK 817/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P.B.

Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 4.696 zł. Wartość celną pojazdu organ celny I instancji ustalił na podstawie art. 31 ust. 1 WKC na kwotę 56.280 zł.

Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ustawy – Prawo celne, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia oraz przez uchylenie się od wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania

W uzasadnieniu odwołania, odnosząc się merytorycznie do treści zaskarżonej decyzji odwołujący się wskazał przede wszystkim, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, by importer nabył pojazd w stanie kompletnym. Podkreślił, że z opinii biegłego wynika jedynie, iż poszczególne części sprowadzone luzem mogą pochodzić z okazanego pojazdu. Podnosi w tym zakresie, że sam organ używa sformułowanie "prawdopodobnie". Kwestionuje opinie biegłych załączone do sprawy, w szczególności w zakresie w jakim nie uwzględniały szeregu istotnych – w ocenie odwołującej – okoliczności, m.in. faktu zalania sprowadzonego pojazdu przez wodę, wzięcie jako podstawę wyliczenia wartości pojazdu danych przyjmowanych w obrocie konsumenckim, a nie profesjonalnym.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.u. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.); art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. nr 68 poz. 622 ze zm.); art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE serii L 302 z dnia 19 października 1992 ze zm.) – dalej WKC; art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. [dalej rozporządzenie wykonawcze do WKC]); art. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady (EEC) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury scalonej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 7 września 1987 r.) Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 4.645 zł. z tytułu importu samochodu osobowego objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazując na klasyfikację taryfową importowanego towaru odwołał się do reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej wskazując, iż fakt dokonania zakupu pojazdu oraz części pojazdu u dwóch różnych kontrahentów nie stanowi przeszkody do dokonania klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów jako pojazdu samochodowego występującego w dniu zgłoszenia w stanie rozmontowanym, tym bardziej, że w opinii technicznej biegły rzeczoznawca stwierdził, że zgłoszone odrębnie części pochodzą z tego samego pojazdu.

Odnosząc się natomiast do wartości celnej sprowadzonego towaru Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż porównując zadeklarowaną przez stronę wartość celną towaru z ceną wskazaną przez biegłego rzeczoznawcę w przedłożonej opinii technicznej, podana przez stronę cena wzbudziła wątpliwości. Konsekwencją zaś podważenia wiarygodności przedłożonych dokumentów rejestrujących dokonaną transakcję handlową była konieczność ustalenia wartości celnej towaru za pomocą metody "ostatniej szansy", określonej w art. 31 WKC. Jako, że samochody używane stanowią szczególny rodzaj towaru, zastosowanie metod ustalania wartości określonych w art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych jest problematyczne. Niemożliwym jest bowiem – jak stwierdził organ - wbrew twierdzeniom odwołującej się znalezienie pojazdów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Zdaniem organu, nawet pojazdy podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych.

Kolejna zastępcza metoda ustalania wartości celnej - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit.c WKC) zdaniem organu, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych towarów masowych. Dotyczy bowiem towarów sprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. Przeciwko ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC) przemawia natomiast w ocenie organu fakt, że używane pojazdy nie są produkowane jako takie, dlatego też metoda ta, oparta na koszcie produkcji importowanych towarów, nie może być brana pod uwagę.

W przypadku odrzucenia metody "wartości transakcyjnej" do ustalenia wartości celnej pojazdów używanych, właściwą metodą zastępczą jest więc metoda "ostatniej szansy" określona w art. 31 WKC.

Wskazując na ustalenia opinii biegłych organ stwierdził, że wartość rynkowa spornego pojazdu wynosi 114.400 zł. Powyższa kwota powstała z różnicy kwoty 142.000 zł (wartość bazowa brutto wynikająca z oceny technicznej nr [...] r., sporządzonej przez biegłego B.) i przyjętych korekt mających wpływ na wartość pojazdu. W związku z faktem, że wskazana wyżej wartość obejmuje marżę, opłaty i podatki importowe w celu ustalenia wartości celnej organ odliczył marżę, należny podatek VAT, podatek akcyzowy oraz cło, co dało w rezultacie wartość końcową pojazdu na poziomie 56.280 zł.

Odnosząc się dalej do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organ celny wskazał przede wszystkim na opinie biegłych, w których z uwzględnieniem materiałów źródłowych dokonano wyceny pojazdu.

Organ nie zgodził się też z zarzutem nieprawidłowego przyjęcia przez biegłego, że stan techniczny samochodu należało określić jako "dobry", gdy tymczasem strona uznaje, że winien on być określony jako "dostateczny, zadowalający". W tym zakresie organ wyjaśnił, że od ustalonej ceny bazowej pojazdu (w dobrym stanie technicznym) odjął korekty, mające wpływ na wartość pojazdu na rynku amerykańskim w wysokości 11,21% od wartości bazowej. Ponadto, dla określenia rzeczywistej wartości badanego pojazdu określił dodatkowo współczynnik wynoszący 0,6 uwzględniający wyższe koszty naprawy oraz niższe ceny nowych samochodów w USA w stosunku do rynku polskiego.

Natomiast co do określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik Urzędu Celnego I określając w zaskarżonej decyzji kwotę należności wynikającą długu celnego nie uwzględnił wskazanych w polach 47 pozycji 2,3, 4 i 5 SAD [...] kwot należności celnych w łącznej wysokości 51 zł. Stąd koniecznym było prawidłowe ustalenie niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego, tj. w wysokości 4.645 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. B.zarzucił naruszenie:

1. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 746/07;

2. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 240 § 4 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego oraz przez uchylenie się od wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, polegające na:

- dowolnym uznaniu, że cena podana przy odprawie celnej nie jest ceną rynkową na rynku USA i że w związku z tym nie może być uznana za cenę transakcyjną;

-dowolnym uznaniu, że pojazd sprowadzony do polski nie nosił śladów zalania;

- dowolnym uznaniu, że sprowadzone razem z pojazdem części pochodziły z jednego samochodu oraz, że fakt zakupienia pojazdu oraz części pojazdu u dwóch różnych kontrahentów nie stanowi przeszkody do dokonania klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów jako pojazdu samochodowego.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji raz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 746/07 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r., dotyczącą przedmiotowego pojazdu. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd wskazał na czynności, jakie powinny zostać podjęte przez organy administracji publicznej przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W szczególności wskazał na konieczność przetłumaczenia zawartych w aktach sprawy materiałów obcojęzycznych. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy rozpatrujące niniejszą sprawę usunęły to naruszenie jedynie w części. Nie przeprowadziły one bowiem tłumaczenia i rozumienia sformułowania "good" , które organ przyjął określając stan przedmiotowego pojazdu, jak również nie wyjaśnił dlaczego pojazd ten został zakwalifikowany jako "good". Z powyższych względów w ocenie skarżącego organy nie mogły dokonać weryfikacji stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia opinii biegłego oraz jej przydatności w konkretnej sprawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, iż opinia ta jest nieprawidłowa bowiem odnosi się do cenników samochodów używanych sprzedawanych przez osoby prywatne. Natomiast skarżący nabył przedmiotowy pojazd od przedsiębiorcy.

W ocenie strony skarżącej poważne zastrzeżenia budzi fakt pominięcia oświadczenia sprzedawcy samochodu z dnia 24 lipca 2009 r. , z którego wynika, że przedmiotowy pojazd posiada poważną wadę polegającą na tym, że został zalany wodą. Uszkodzenia powstałe na skutek zalania silnika są możliwe do ustalenia poprzez przeprowadzenie badań technicznych przy użyciu specjalistycznych urządzeń, które to badania nie zostały przeprowadzone. Zdaniem pełnomocnika skarżącego samo stwierdzenie, że pojazd nie nosi śladów zalania, jak również stwierdzenie na "słuch", że silnik pojazdu pracuje prawidłowo na wolnych i podwyższonych obrotach, nie są wystarczające do uznania, że do zalania pojazdu nie doszło.

Strona skarżąca zakwestionowała również twierdzenie, że przedmiotem importu był samochód w stanie kompletnym, bez przednich reflektorów i tylnych lamp zespolonych. Z przedstawionych przez skarżącego dowodów zakupu pojazdu oraz części wynika, że dowody te zostały wydane przez dwa różne podmioty. Powyższe dowody zakupu nie były kwestionowane przez organy celne na żadnym etapie postępowania. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika skarżącego brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący nabył pojazd w stanie kompletnym, który nieuzasadniałby zastosowanie znacząco niższej ceny. Ponadto nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że istotną okolicznością dla sprawy jest fakt dokonania przez skarżącego zapłaty w formie gotówki. Żadne bowiem przepisy nie nakładają na podatnika obowiązku dokonywania rozliczeń na terenie USA w formie przelewów. Natomiast fakt zapłaty gotówka był podyktowany niewielką wartością pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że znaczna część zawartych w niej zarzutów nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Nietrafny jest przedstawiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne art. 153 p.p.s.a., polegającego na nieuwzględnieniu wskazań sądu w zakresie przetłumaczenia na język polski obcojęzycznych materiałów znajdujących się w aktach sprawy. Organ celny dołączył do akt sprawy tłumaczenie strony internetowej określającej ceny pojazdów na rynku amerykańskim. Strona internetowa została przetłumaczona w części stanowiącej załącznik do opinii biegłego J. B. Nr [...] oraz Nr [...]. W ocenie sądu w oparciu o przetłumaczone dokumenty biegły uprawniony był przyjąć do swoich wyliczeń kwotę 18.130 USD odpowiadającą cenie pojazdu na rynku amerykańskim. Przyjęta kwota nie stanowiła podstawy ustalenia wartości celnej samochodu. Jedynie odzwierciedlała wartość pojazdu na rynku amerykańskim, która różniła się znacznie od kwoty deklarowanej przez stronę w dokumentacji załączonej do zgłoszenia celnego. Ustalenia opinii biegłego pozwalały na zakwestionowanie kwoty określonej w umowie sprzedaży (3.100 USD) przedstawionej przez stronę. Nie było konieczne tłumaczenie pełnego tekstu strony internetowej, zawierającego definicje określeń "good" i "fair", ponieważ oferta cenowa w wersji "fair" (16.505 USD) również wielokrotnie przekraczała cenę pojazdu określoną w umowie.

W niniejszej sprawie istotę sporu stanowiło prawidłowe ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego ze Stanów Zjednoczonych. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 ustanawiajacego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.Urz. WE nr L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. – dalej: rozporządzenie wykonawcze do WKC) przewiduje odstępstwo od tej zasady. Zgodnie z art. 181 a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do WKC, jeżeli organy celne – zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, to nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej.

Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje bowiem nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej ( v. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt 1167/06).

W ocenie sądu w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, określone w art. 181 a rozporządzenia wykonawczego do WKC, uzasadniające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na podstawie wartości transakcyjnej. Za uzasadnione należy uznać podjęte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia za określoną kwotę pojazdu w USA. Słusznie w tym zakresie wskazał organ, że istotną okolicznością w sprawie był brak dowodów płatności za towar, a strona sama podnosiła, że gotówkę bezpośrednio przekazała sprzedającemu. Chodzi w tym przypadku o to, na co zwraca uwagę orzecznictwo ETS, by cel wspólnotowego prawodawstwa dotyczącego wartości celnej został osiągnięty przez stosowanie uczciwego, jednolitego oraz neutralnego systemu wyłączającego wykorzystanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych.

Następnym, właściwym w świetle art. 181 a rozporządzenia wykonawczego do WKC, działaniem była weryfikacja dokumentacji budzącej zastrzeżenia organów celnych. Skoro organy celne ustaliły, że ceny sprzedaży samochodów tego samego typu co importowany, na rynku amerykańskim kształtują się na znacznie wyższym poziomie, to uwzględniwszy niższą cenę importowanego samochodu, konieczne było ustalenie w drodze opinii biegłego jaki wpływ na cenę mogły mieć stwierdzone uszkodzenia (braki) pojazdu. Zasadne zatem było podjęcie działań zmierzających do weryfikacji informacji o wysokości wartości celnej sprowadzonego pojazdu.

Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących niezbicie o tym, iż części samochodowe i samochód nie stanowią faktycznie jednej funkcjonalnej całości. Należy wskazać na opinię biegłego B. " Wycena części okazanych luzem" – [...], w której z dużym prawdopodobieństwem ustalono, że wskazane części mogą pochodzić z pojazdu okazanego do oględzin. Zużycie części jest adekwatne do zużycia pojazdu. Z poszczególnych części zamiennych odczytano daty produkcji 04/05, tj. kwiecień 2005 r. i są to daty pokrywające się z datą produkcji pojazdu.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy zasadnie zakwestionowały twierdzenia skarżącego, że sprowadzone wraz z samochodem części nie były elementami tego pojazdu. Także w świetle zgromadzonych opinii zasadnie nie dały wiary skarżącemu, iż cena samochodu była obniżona przez sprzedawcę ze względu na zatopienie pojazdu. Opinia sporządzona na zlecenie skarżącego przez biegłego Włodarczyka nie zawiera zapisów o stwierdzeniu śladów zalania samochodu. Ustalono w niej jedynie ślady korozji układu wydechowego i elementów zawieszenia. Również biegły B.w opinii z dnia [...] wyjaśnił, iż ocena stanu technicznego pojazdu nie wykazała uszkodzeń mechanicznych oraz uszkodzeń i śladów związanych z zatopieniem samochodu. Rozruch silnika był prawidłowy – praca na wolnych i podwyższonych obrotach nie budziła zastrzeżeń. Ogólny stan techniczny pojazdu był adekwatny do okresu użytkowania i przebiegu pojazdu.

Organ celny trafnie przyjął, że w niniejszej sprawie, wobec odrzucenia metody wartości transakcyjnej, do ustalenia wartości celnej pojazdu używanego właściwą metodą zastępczą jest metoda " ostatniej szansy" określona w art. 31 WKC. Organ w sposób prawidłowy i dokładny wyjaśnił dlaczego nie może zastosować metod określonych w art. 30 ust. 2 pkt a i b WKC, to jest w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych, bądź w oparciu o metodę ceny jednostkowej dla towarów identycznych lub podobnych ( art. 30 ust. 2 pkt c WKC) lub o metodę wartości kalkulowanej ( art. 30 ust. 2 pkt d WKC).

W świetle art. 31 WKC zasadne jest skorzystanie przy ustalaniu wartości celnej towaru ze specjalnych wiadomości , którymi dysponują rzeczoznawcy. Dlatego też przy szacowaniu wartości towaru w ten sposób korzysta się z opinii biegłych, wycen ekspertów i innych tego typu danych ( v. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz. M. Kałka, U. Ksieniewicz. Wydawnictwo Unimex 2007 r., str. 129) . Nie może zatem budzić zastrzeżeń podjęta przez organ celny próba ustalenia wartości celnej pojazdu w oparciu o opinię biegłego J. B. z dnia [...]. W opinii tej biegły wartość bazową pojazdu określił na kwotę 142000 zł., a następnie dokonał licznych korekt, w wyniku których wartość rynkową brutto pojazdu ustalił na kwotę 114.900 zł. Powyższe wyliczenie, jak wskazano w opinii, nastąpiło na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy samochodowe – Wartości rynkowe VIII 2006". W opinii tej, podobnie jak we wcześniej sporządzonych opiniach biegłego B. znajdujących się w aktach sprawy, znajdują się zapisy o braku uszkodzeń i śladów związanych z zatopieniem pojazdu, a także prawidłowej pracy silnika. Zapisy te potwierdzają okoliczność braku podstaw do obniżenia wartości pojazdu ze względu na jego zatopienie. Ustalenie, że ogólny stan techniczny pojazdu jest adekwatny do okresu użytkowania i przebiegu pojazdu uzasadnia przyjęcie przez biegłego notowań rynkowych dla pojazdów tej marki i modelu wyprodukowanych w 2005 r.

Jednakże wątpliwości sądu wzbudza powyższa opinia w zakresie korekt wartości bazowej. Korekty te dotyczą konkretnego pojazdu, a zatem powinny zostać omówione w sposób dokładny z obszernym uzasadnieniem przyjętych wielkości. Tymczasem biegły oprócz ogólnego wskazania podstawy korekty ( za przebieg, z tytułu wcześniejszych napraw, liczby właścicieli, koniecznych napraw, importu prywatnego) i ich wysokości nie zamieścił żadnych wyjaśnień, wskazujących na zasadność i zastosowanie takiej, a nie innej wysokości korekty. Opinia biegłego musi zawierać uzasadnienie, które pozwalałoby dokonać analizę logiczności i poprawności wniosków, bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia nie może więc sprowadzać się tylko do zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia w zasadzie ocenę mocy dowodowej opinii ( v. A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 1875/2000, publ. OSP 2002, z. 9, poz. 118). Ponadto jak wskazuje orzecznictwo sądowe, biegły nie jest zwolniony od wskazania źródeł, podstaw i przesłanek, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii ( wyrok NSA z dnia 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Ld 1242/2001, nie publ.).

Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na opinii nie wyjaśniającej istotnej kwestii wielkości korekt od wartości bazowej pojazdu uniemożliwia dokładne ustalenie wartości celnej pojazdu. Uznać zatem należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy artykułów 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej. W myśl tych przepisów organ ma obowiązek zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć materiał dowodowy, a następnie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organ celny ponownie rozpoznając sprawę dopuści dowód z uzupełniającej opinii biegłego na okoliczność przyjętych korekt od wartości bazowej brutto pojazdu. W szczególności istotne jest wyjaśnienie zasadności przyjętych korekt i zastosowanie takiej, a nie innej wysokości tych korekt.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

t.p.