Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 226/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. S. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłym (ur. 1968r.), bezrobotnym i nieposiadającym majątku synem i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł (brutto). Skarżący wskazał, że oprócz mieszkania o pow. [...] m2 i garażu ([...]m2) nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności i przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jest inwalidą I grupy ze stanu ogólnego oraz I grupy związaną ze służbą wojskową i wymaga stałej opieki lekarskiej oraz drugiej osoby. Skarżący oświadczył, że leczy się na wiele chorób, zaś osiągane dochody nie pozwalają mu na ponoszenie pełnych kosztów leczenia, w związku z czym zmuszony jest ograniczać zakup leków. Wnioskodawca wskazał zarazem, że ponosi samodzielnie koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz 17-letniego samochodu, niezbędnego środka transportu dla poruszającego się o kulach inwalidy. Skarżący oświadczył ponadto, że wszystkie zgromadzone przez niego oszczędności zostały spożytkowane na wieloletnie leczenie żony, zmarłej w 2011 r. Skarżący jest zadłużony u brata na kwotę [...] zł w związku z pogrzebem żony, postawieniem pomnika i przeprowadzeniem spadku po żonie. Dług ten będzie spłacał przez 4 lata. Skarżący przedstawił ponadto szczegółowe rozliczenie wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, do których zaliczył: podatek od renty, kwoty ubezpieczenia zdrowotnego, zakup leków, opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki, telefon, PZU – Życie, ubezpieczenie mieszkania, podatek od nieruchomości, opłatę za użytkowanie wieczyste, ubezpieczenie i przegląd samochodu, zakup benzyny, zakup środków czystości. Łączna kwota miesięcznych wydatków poniesionych z tego tytułu wynosi, według przedstawionego rozliczenia, [...] zł. "Na życie" i oddanie długu, jak wskazał wnioskodawca, pozostaje mu [...] zł, co sprawia, że skarżący nie ma środków na zakup ubrania, obuwia, przeprowadzenie remontu mieszkania i garażu oraz konserwację samochodu.

Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym zależy od wykazania przez wnioskodawcę, nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Częściowe uwzględnienie złożonego wniosku o prawo pomocy wynika z przyjętej oceny, że okoliczności w nim przedstawione nie dają podstaw do stwierdzenia, że skarżący zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie będzie zarazem w stanie ponieść pozostałych kosztów postępowania z uszczerbkiem, o którym stanowi powołany powyżej przepis. Z informacji przedstawionych przez stronę wynika bowiem, że skarżący osiąga miesięcznie dochód w wysokości [...] zł, z którego samodzielnie ponosi koszty związane z utrzymanie dwójki dorosłych osób. Znaczna część otrzymywanych środków finansowych, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, z uwagi na jego inwalidztwo, przeznaczana jest na leczenie. W tych okolicznościach uznając za zasadne zwolnienie skarżącego od ciążącego na nim aktualnie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, co umożliwi merytoryczne rozpoznanie skargi, należało zarazem przyjąć, że przedstawiona we wniosku sytuacja finansowa nie może zostać oceniana jako uzasadniająca uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. Dla przyjętej oceny odnoszącej się do zdolności skarżącego do samodzielnego ponoszenia części kosztów opłat sądowych w sprawie nie pozostaje bowiem bez znaczenia wysokość otrzymywanego świadczenia rentowego. Obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności strony, która posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę. Okoliczność pozostawania na utrzymaniu skarżącego dorosłego syna nie może zaś decydować o potrzebie uwzględnienia wniosku w całości, skoro na dorosłym dziecku, obok obowiązku opieki na rodzicem, ciąży obowiązek przyczynia się do ponoszenia części wydatków związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstwa domowego. Również ciążące na skarżącym zobowiązania finansowe (spłata pożyczki), w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów wszczętego przez stronę postępowania sądowego.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na ponoszenie kosztów tego postępowania jest obiektywnie niemożliwe. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody z których możliwe jest wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania. Zasadą jest zatem partycypowanie przez stronę w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Zważywszy na powyższe uprawnione jest stwierdzenie, że skarżący, posiadający stałe źródło dochodów ma możliwość zabezpieczenia środków finansowych w celu samodzielnego wywiązania się w przyszłości z obowiązku uiszczenia innych, niż wpis od skargi, opłat sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Opłaty te, co należy podkreslić, są ustanowione w niższej, niż wpis od skargi, wysokości - wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej w sprawie wyniesie 100 zł, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą strona będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - 100 zł; również inne potencjalne opłaty sądowe, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, a ponadto ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Należy też wskazać skarżącemu, że w przypadku uwzględnienia skargi uiszczenie opłat sądowych nie doprowadzi do nieodwracalnego uszczerbku w środkach finansowych strony, gdyż w takim przypadku, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. skarżącemu należy się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Reasumując, wysokość oraz jednorazowy charakter kosztów postępowania, w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącego, który posiada stałe źródło dochodów nakazują stwierdzić, że poniesienie kosztów postępowania nie przekracza możliwości finansowych wnioskodawcy i nie sprowadzi na niego zagrożenia, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.