Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 65/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1 pkt 1, art.  149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 93 ust. 1, art. 97 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie przyznania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji do rozpoznania wniosku skarżącego J.S. o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021 w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

W dniu 10 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez Komendanta Miejskiego Policji w G. skarga J.S. (dalej także jako "strona", "funkcjonariusz", "wnioskodawca" lub "skarżący") na "postępowanie w sprawie wniosku o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby".

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Aspirant sztabowy, J.S. pełni służbę w Komisariacie (...) Policji w G. , który mieści się w G. przy ul. (...).

Wnioskiem z dnia 22 lutego 2021 r., zatytułowanym "wniosek główny za rok 2021" funkcjonariusz wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w G. o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby z miejscowości J., na podstawie art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa o Policji").

Wskazany wniosek wpłynął do organu w dniu 25 lutego 2021 r.

W złożonym wniosku funkcjonariusz oświadczył, że zajmuje lokal w miejscowości J., będącej w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji miejscowością pobliską oraz, że czas dojazdu do miejsca pełnienia służby, to jest Komisariatu (...) Policji w G. i z powrotem, środkami publicznego transportu zbiorowego zgodnie z rozkładem jazdy łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin licząc od przestanku (...) (położnego najbliżej miejsca zamieszkania) do przystanku (...) (położonego najbliżej miejsca pełnienia służby).

Wnioskodawca opisał przy pomocy tabeli, że dojazd do pracy z przesiadką zajmuje 35 minut, gdzie po przebyciu trasy od przystanku (...) do (...) autobusem nr (...) firmy (...) (od godz. 5:10 do 5:31; cena biletu jednorazowego 3,5 zł, cena biletu miesięcznego 105 zł), następnie przesiada się na autobus nr (...) ZTM G., którym jedzie dalej do pracy od przystanku (...) do przystanku (...) (od godz. 5:34 do 5:45; cena biletu jednorazowego 3,8 zł, cena biletu miesięcznego 99 zł).

W odniesieniu do podróży powrotnej wnioskodawca wskazał zaś, że trwa ona 36 minut, gdzie po przebyciu trasy od przystanku (...) do przystanku (...) autobusem nr (...) ZTM G. (od godz. 18:02 do 18:10; cena biletu jednorazowego 3,8 zł, cena biletu miesięcznego 99 zł) następnie przesiada się na autobus nr (...) firmy (...), którym jedzie do domu od przystanku (...) do przystanku (...) (od godz. 18:18 do 18:38; cena biletu jednorazowego 3,5 zł, cena biletu miesięcznego 105 zł).

Pismem z dnia 22 marca 2021 r. (nr (...)) Komendant Miejski Policji w G. poinformował funkcjonariusza, że dokonano weryfikacji złożonego wniosku głównego za rok 2021, w którym wnioskodawca zaznaczył, że dojazd do miejsca służby wymaga przesiadek, podczas gdy z miejscowości J. przewoźnik w postaci firmy (...) ma połączenie bez przesiadek z miejscowością G., gdzie wnioskodawca pełni służbę. W piśmie przytoczono treść art. 88 ust. 4 ustawy o Policji zawierającą definicję "miejscowości pobliskiej" oraz wskazano, że mając to na uwadze nie ma przesłanek by naliczyć koszty podróży na terenie G. W końcowej części pisma zwrócono się do wnioskodawcy z prośbą o "złożenie prawidłowo wypełnionych wniosków".

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 29 maja 2021 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w G. J.S. wskazał, że nie widzi podstaw prawnych oraz faktycznych do żądania od niego ponownego złożenia wniosku. Powołując się na art. 88 ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o Policji wnioskodawca przestawił organowi swoje stanowisko w sprawie. W ocenie wnioskodawcy przysługuje mu zwrot kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, przez co należy rozumieć siedzibę Komisariatu Policji (...) w G. przy ul. (...).

W piśmie z dnia 7 czerwca 2021 r. (nr (...)) Komendant Miejski Policji w G. poinformował funkcjonariusza, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 marca 2021 r. (nr (...)). Organ wskazał, że z art. 88 ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że przy ustalaniu czasu dojazdu, o którym mowa w powołanych przepisach nie można uwzględniać czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje swoje obowiązki służbowe. W piśmie wskazano ponadto, że celem zwrotu przysługujących wnioskodawcy kosztów dojazdu organ prosi o stosowaną korektę wniosku głównego z dnia 22 lutego 2021 r.

Pismem z dnia 4 lipca 2021 r. J.S. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w G. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o zajęcie stanowiska w sprawie złożonego wniosku o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.

Przekazując wskazany raport, Komendant Miejski Policji w G. w piśmie z przewodnim z dnia 14 lipca 2021 r. (nr (...) skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wskazał, ze podtrzymuje swoje stanowisko o odmowie naliczenia kosztów podróży na terenie miasta G., wyrażone we wcześniejszej korespondencji prowadzonej z funkcjonariuszem.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2021 r. (nr (...) ) skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w G., sporządzonym przez O. S. , pełniącą obowiązki Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w G., poinformowano organ, że Komendant Wojewódzki Policji w G. potrzymał stanowisko organu z dnia 7 czerwca 2021 r. o niedoliczaniu kosztów przejazdu w obrębie miejscowości pełnienia służby, to jest na terenie G.. Wskazane przez wnioskodawcę przesiadki znajdują się bowiem w miejscowości G., czyli już w obrębie miejscowości pełnienia służby. W myśl. art. 88 ust. 4 ustawy o Policji nie uwzględnia się bowiem czasu dojazdu do i od stacji (przystanku w miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (w tym przypadku – G.). A zatem ta część trasy, którą wykazał wnioskodawca w obrębie miejscowości pełnienia służby, to jest od (...) do (...) nie powinna zostać uwzględniona. Działaniem nieprawidłowym byłoby doliczanie kosztów biletów w obrębie miejscowości pełnienia służby przy jednoczesnym nie uwzględnianiu tej części podróży. Takie działanie doprowadziłoby bowiem do błędnego rozpatrywania miejscowości pełnienia służby, a tym samym przyznania zwrotu kosztów za dojazdy osobom nieuprawnionym.

Stanowisko Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z dnia 31 sierpnia 2021 r. zostało przesłane J. S. wraz z pismem przewodnim Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia 6 października 2021 r. (nr (...)).

J.S. wniósł następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę dotyczącą "postępowania w sprawie z jego wniosku o zwrot kosztów dojazdu".

W ramach wniesionej skargi skarżący wystąpił do Sądu o zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w G, do dokonania na rzecz skarżącego czynności wypłaty wskazanych należności w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami, stosownie do wniosku złożonego przez skarżącego do organu w tym przedmiocie w dniu 22 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazując, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, wnioskiem z dnia 22 lutego 2021 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w G. o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, to jest do Komisariatu Policji (...) w G. z siedzibą przy ul. (...) w G., za rok 2021 r. w miesięcznej kwocie 204 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o Policji należy mu się zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, to jest G. ul. (...) (najbliższy przystanek komunikacji miejskiej (...)).

Skarżący wskazał nadto, że do dnia wniesienia skargi w jego sprawie nie została podjęta żadna decyzja oraz nie podjęto żadnych czynności w kierunku zaspokojenia roszczeń skarżącego, pomimo tego, że organ powinien był dokonać wyliczenia i wypłacić skarżącemu należny ekwiwalent za poniesione przez wnioskodawcę koszty dojazdu do miejsca pełnienia służby na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Z tych też względów skarżący wystąpił do Sądu o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty należności zgodnie ze złożonym w dniu 22 lutego 2021 r. wnioskiem wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w G. wniósł o jej oddalenie (z ostrożności procesowej o odrzucenie skargi), wskazując, że w jego ocenie wniesione przez skarżącego pismo procesowe stanowi skargę na pismo informacyjne Komendanta Miejskiego Policji w G., które skarżący błędnie zakwalifikował jako akt odmowy zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających m.in. za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z uwagi na treść skargi i zawartego w niej żądania jak i przebieg wynikającego z akt sprawy postępowania administracyjnego, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 65/22 jako skarga na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w G. w przedmiocie przyznania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby i rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

Orzekając w opisanym powyżej zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący zarzucił Komendantowi Miejskiemu Policji w G. bezczynność w przedmiocie przyznania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Skarżący podnosił konsekwentnie, że pomimo wniesionego przez niego wniosku z dnia 22 lutego 2021 r. o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, w sprawie zainicjowanej wskazanym wnioskiem "nie została podjęta żadna decyzja oraz nie podjęto żadnych czynności w kierunku zaspokojenia roszczeń skarżącego".

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał za zasadne wyjaśnić, że sprawa zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Powyższe wynika wprost z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, ponieważ w przepisie tym ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej do załatwiania spraw, o których mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o Policji.

Za takim stanowiskiem przemawia również sama treść art. 93 ust. 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym każdy policjant zajmujący lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby z mocy prawa jest uprawniony do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. W przepisie tym posłużono się zwrotem "przysługuje", który wskazuje na powstanie uprawnień bezpośrednio z mocy ustawy. Skoro uprawnienie do zwrotu kosztów dojazdu powstaje bezpośrednio z mocy ustawy, to nie zachodzi konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że kwestia zwrotu przedmiotowych kosztów nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2013 r.; sygn. akt III SA/Lu 61/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Realizacja obowiązku, o którym mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o Policji przez właściwego komendanta Policji, będącego organem administracji publicznej, następuje w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie stosownej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu kosztów dojazdu, bądź w formie aktu o odmowie zwrotu kosztów dojazdu. Akt ten jest zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jako "inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2022 r.; sygn. akt III SA/Po 720/21, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 maja 2018 r.; sygn. akt III SA/Gd 134/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Uwzględniając powyższe nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku policjanta o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, może podlegać zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W dalszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W ocenie Sądu skarżący spełnił powyższy wymóg, gdyż poprzedził skargę pismem do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 4 lipca 2021 r. Tym samym przesłanka do wniesienia skargi w niniejszej sprawie została spełniona.

Odnosząc się z kolei do generalnych kwestii merytorycznych wskazać należy, że wniosek z dnia 22 lutego 2021 r. złożony przez skarżącego należy potraktować jako wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu dla funkcjonariusza Policji do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej, w której zajmuje on lokal mieszkalny.

Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., dotyczący terminów załatwienia sprawy administracyjnej.

Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jednocześnie przepis art. 35 § 4 k.p.a. stanowi, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu.

Należy uznać, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa stron postępowania i właściwych organów oraz znaczenie przedmiotu postępowania dla stron biorących udział w danym postępowaniu.

W przedmiotowej sprawie rozważyć zatem należało, czy Komendant Miejski Policji w G. przed wniesieniem skargi przez skarżącego rozpoznał złożony przez skarżącego w dniu 22 lutego 2021 r. wniosek o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, a jeżeli tak, czy uczynił to w przewidzianym przez prawo terminie.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zasadą pozostaje - co wynika z samej istoty skargi na bezczynność - że za uwzględnieniem skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznaniu wniosku, nie może przemawiać niezgodność podjętej czynności lub aktu z oczekiwaniami wnioskodawcy, jeżeli tylko czynność zostanie ostatecznie podjęta lub dokonana przez organ. Skarga na bezczynność nie podlega zatem uwzględnieniu, zarówno gdy organ w terminie uwzględni wniosek strony, dokonując materialno-technicznej wypłaty stosownej kwoty pieniężnej zwrotu kosztów), jak też gdy odmówi stronie zwrotu kosztów (wydając w tym przedmiocie stosowny akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu żadne akty lub czynności tego rodzaju nie zostały jednak przez organ podjęte.

Przede wszystkim poza sporem pozostaje okoliczność, że wniosek skarżącego nie spowodował dokonania przez organ wypłaty skarżącemu kwoty zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021. Wbrew stanowisku organu wynikającemu z odpowiedzi na skargę, nie można również uznać, aby organ wiążąco odmówił skarżącemu przyznania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, żadne ze skierowanych do skarżącego przez Komendanta Miejskiego Policji w G. pism nie zawiera bowiem w istocie rozstrzygnięcia w tej materii, w tym w szczególności nie zawierają go wskazywane przez organ pisma z dnia 22 marca 2021 r. (nr (...)) oraz z dnia 7 czerwca 2021 r. (nr (...)).

Jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, przedstawiając przebieg postępowania w sprawie, pismem z dnia 22 marca 2021 r. (nr (...)) Komendant Miejski Policji w G. jedynie poinformował skarżącego, że z uwagi na treść art. 88 ust. 4 ustawy o Policji w ocenie organu nie ma przesłanek by naliczyć koszty podróży na terenie G.. Z kolei w piśmie z dnia 7 czerwca 2021 r. (nr (...)) Komendant Miejski Policji w G. ograniczył się do poinformowania skarżącego, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 marca 2021 r. (nr (...)). Poprzez wskazane pisma organ niewątpliwie poinformował też skarżącego jaka jest uznawana za prawidłową przez organ wykładnia art. 88 ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Organ nie wskazał jednak, że odmawia skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021, a jedynie, że uważa, iż skarżący powinien zawnioskować o zwrot kosztów dojazdu w innej wysokości.

O faktycznym braku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2021 r. przez organ świadczy w ocenie Sądu przede wszystkim fakt, że w obu wskazanych pismach (to jest piśmie z dnia 22 marca 2021 r. jak i z dnia 7 czerwca 2021 r.) Komendant Miejski Policji w G. poinformował de facto, że dla rozpoznania wniosku skarżącego i przyznania mu kosztów zwrotu dojazdu konieczna byłaby stosowna korekta tego wniosku. I takiej też korekty organ od skarżące się domagał. W piśmie z dnia 22 marca 2021 r. - w tym zakresie - wskazano bowiem, że organ prosi skarżącego o złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku, natomiast w piśmie z dnia 7 czerwca 2021 r., że celem zwrotu przysługujących skarżącemu kosztów organ prosi o stosowną korektę wniosku głównego z dnia 22 lutego 2021 r. Mając wskazane treści na uwadze, nie można zatem w ocenie Sądu przyjąć, aby wniosek z dnia 22 lutego 2021 r. został rozpoznany, ani tym bardziej, że został załatwiony odmownie. Organ sam wskazał bowiem skarżącemu, że jego rozpoznanie umożliwi dopiero korekta wniosku lub ewentualnie jego prawidłowe wypełnienie.

Domaganie się przez organ korekty złożonego przez skarżącego żądania nie może zaś być uznane choćby za dorozumianą odmowę przyznania zwrotu kosztów. Dostrzec bowiem trzeba, że skarżący w złożonym wniosku domagał się od organu zwrotu ściśle określonej kwoty pieniężnej tytułem poniesionych kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, co skarżący akcentuje także w treści skargi. Dostrzec przy tym należy aktywną postawę skarżącego, który w toku całego postępowania wielokrotnie wskazywał organowi w odpowiedzi na kierowane do niego wezwania o korektę wniosku, że podtrzymuje swój wniosek w takim kształcie i z takim zakresem żądania, w jakim zawarł go w piśmie datowanym na dzień 22 lutego 2021 r. Również w skardze skarżący podkreślił, że wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w G. o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, to jest do Komisariatu Policji (...) w G. z siedzibą w G. przy ul. (...) na rok 2021, gdzie miesięczną kwotę zwrotu określił na 204 zł. Takie też żądanie powinno zatem zostać przez organ rozpoznane. W ocenie Sądu orzekającego z obowiązku organ się nie wywiązał, na skutek czego należy przyjąć, że organ pozostawał i nadal pozostaje w bezczynności.

W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie został rozpoznany w wiążącym organ terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. Przyjąć bowiem należy, że sprawy, których przedmiotem jest zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji, choć wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie stanowią kategorii spraw szczególnie skomplikowanych. Tym samym powinny zostać załatwione w toku postępowania administracyjnego nie później niż w ciągu miesiąca od jego wszczęcia. Skoro zatem zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, w przedmiotowej sprawie wskazany termin rozpoczął swój bieg z dniem doręczenia Komendantowi Miejskiemu Policji w G. wniosku skarżącego datowanego na dzień 22 lutego 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, wskazany wniosek wpłynął zaś do organu w dniu 25 lutego 2021 r. Do dnia orzekania w przedmiotowej sprawie przez Sąd, pomimo wielokrotnie wyrażonego co prawda przez organ stanowiska, że skarżący nie może się domagać zwrotu koszów, w takiej kwocie jak wskazana we wniosku, wniosek ten nie został jednak wiążąco merytorycznie rozpoznany.

Powyższe wyłącza jednocześnie możliwość skutecznego zaskarżenia na tym etapie sprawy przez J.S. stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w G., co do prawidłowej wykładni przepisów ustawy o Policji w zakresie dotyczącym możliwości domagania się zwrotu kosztów poniesionych na bilety komunikacji miejskiej nie tylko na trasie (...) z uwzględnieniem trasy, którą skarżący pokonuje do miejsca pełnienia służby, a także w obrębie miejscowości pełnienia służby. Z tych względów podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty i wspierająca je argumentacja dotycząca dokonania przez organ błędnej wykładni art. 88 ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o Policji nie może stanowić przedmiotu rozważań Sądu w przedmiotowej sprawie.

Stwierdzając zaś, że organ dopuścił się bezczynności, Sąd uznaje, że w sprawie nie została jeszcze podjęta wobec skarżącego żadna wiążąca czynność, ani akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego J.S. o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za rok 2021 w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku).

Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. (orzeczenie jak w punkcie 2 sentencji wyroku) Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.; sygn. akt II SAB/Bk 38/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r.; sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r.; sygn. akt II SAB/Kr 35/17; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r.; sygn. akt I OSK 2451/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa organ oraz sposób zachowania strony.

Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przekonaniu Sądu, w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące należy uwzględnić nie tylko konieczność podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, lecz także uwzględnić dodatkowe okoliczności, które w realiach danej sprawy spowodowały brak podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Rozważając powyższe Sąd wziął pod uwagę specyfikę tzw. innych aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegających kognicji sądów administracyjnych na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zakresie spraw wynikających z przepisów ustawy o Policji. Jak wskazano wyżej, art. 93 ust. 1 ustawy o Policji może być podstawą do podjęcia przez właściwego komendanta Policji aktu o odmowie zwrotu kosztów dojazdu, nie przewidując formy decyzji dla załatwienia wniosku strony w tym zakresie. Nie musi zatem zawierać żadnych szczególnych elementów formalnych, poza tym, że musi zawierać rozstrzygnięcie, z którego bezspornie i jasno będzie wynikać, że stronie odmówiono zwrotu kosztów, a zatem rozstrzygnięto o jej indywidualnych uprawnieniach i obowiązkach. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Miejski Policji w G. nie rozpoznał złożonego wniosku wiążąco lecz pismami informacyjnymi z dnia 22 marca i z dnia 7 czerwca 2021 r. zobowiązał skarżącego do korekty złożonego wniosku. Wskazana okoliczność, jak wykazano wyżej, niewątpliwie nie może prowadzić do stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności w sprawie. Niemniej błędne zachowanie organu zostało uwzględnione przez Sąd jako okoliczność przemawiająca za uznaniem, że organ chciał rozpoznać wniosek skarżącego w terminie, przez co przypisanie bezczynności charakteru rażącego naruszenia prawa byłoby zdaniem Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jako zbyt daleko idące, nieuprawnione.

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań Sądu i wiążą organ zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. Organ winien zatem ocenić okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego w złożonym wniosku na tle obowiązujących regulacji prawnych i, stosownie do wyników przeprowadzonej oceny, bądź wypłacić skarżącemu stosowną kwotę pieniężną tytułem zwrotu kosztów dojazdu (odpowiednio w całości bądź w części), bądź wydać akt o odmowie zwrotu kosztów dojazdu (odpowiednio w całości bądź w części).