Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2345/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. P. i R. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] września 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] września 2010 r. Nr [..] , po rozpatrzeniu odwołania Z. P. i R. P utrzymał w mocy decyzję Wojewody [..] z dnia [..] maja 2010 r. Nr [..] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 r. Nr [..] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w D.oznaczonej jako działki nr [..] o pow. [.] m2 stanowiącej własność S. P.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [..] maja 1979 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa , nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako działki nr [..] o pow. [..] m2 stanowiącej własność S. P.

Wnioskiem z dnia 26 października 2009 r. Z. P. i R. P. ( spadkobiercy po S. P. ) wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano na rażące naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości , gdyż w rozprawie nie brał udziału biegły rzeczoznawca , a przyznane odszkodowanie było ustalone na bardzo niskim poziomie.

Wojewoda [..] po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [..] maja 2010 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Z. P. i R. P. złożyli odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z treści uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej wynika, zdaniem organu II instancji, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na wniosek Okręgowego Przedsiębiorstwa Przemysłu [..] w K.. Zawiadomieniem z dnia 15 maja 1979 r organ wywłaszczeniowy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz zawiadomił o terminie rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej na dzień [..] maja 1979 roku oraz [..] maja 1979 roku . Z protokołów rozpraw wynika, że nie brał w nich udziału biegły Jednak zgodnie z orzecznictwem – brak udziału biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy , ale nie może być oceniane w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności. Biegły, mimo że nie uczestniczył w rozprawie, to brał udział w postępowaniu przez sporządzenie opinii szacunkowej. W aktach archiwalnych znajduje się opinia szacunkowa biegłego ds rolnictwa z listy Wojewody [..] inż. J. H. Odszkodowanie za grunt ustalono w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 września 1974 r. w sprawie zasad ustalania odszkodowania za budynki i grunty w mieście , ograniczenie prawa własności oraz za odjęcie lub ograniczenie innego prawa rzeczowego nieruchomości ( Dz. U. Z 1974 r. Nr 36 , poz. 212). Biegły szacując grunt mógł jedynie, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, przemnożyć powierzchnię przez wartość 1 m2 w oparciu o aktualną ówcześnie cenę za grunt orny w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej , a tym samym brak udziału w rozprawie biegłego, który i tak nie mógłby zmienić swojej wyceny, jakkolwiek stanowi naruszenie ww. art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., to naruszenie takie nie może być w przedmiotowej sprawie uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. P. i R. P. . Zaskarżonej decyzji zarzucili niewłaściwą interpretację przepisów art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. W obszernym uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ wywłaszczeniowy dopuścił się rażącego naruszenia art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, albowiem odstąpił od powołania biegłych z zakresu szacowania nieruchomości, do czego zobowiązany był przepisem art. 21 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. . Skarżący podkreślili, że ustawa z dnia 12 marca 1958 r. w sposób ścisły regulowała sposób powoływania biegłych i wprowadzała rozróżnienie między opinią biegłych powołanych przez wnioskodawcę wywłaszczenia a opinią biegłych powołanych przez organ do spraw wywłaszczenia. Na tę okoliczność zostało powołane szerokie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sadu Najwyższego. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uznanie , iż decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 roku jest nieważna w części dotyczącej odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez Z. P. i R. P. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 roku w części dotyczącej ustalenia odszkodowania nieruchomość, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa.Instytucję stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą do wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś takiej podstawy nie może stanowić subiektywne przeświadczenie skarżących o nietrafności wydanej decyzji .

Z analizy akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [..] maja 1979 roku wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. z 1974 r. Dz. U. Nr 10, poz. 64, ze zm.). W tej sytuacji istotnym zagadnieniem przy ocenie zgodności kwestionowanej decyzji z przepisami ustawy z 1958 r. było rozstrzygnięcie, czy w kwestionowanej decyzji odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z przepisami tej ustawy. Przepis art. 22 (poprzednio art. 21) powołanej ustawy stanowił, że odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez wojewodę. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Zauważyć należy, że z przepisu art. 22 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy, która w przedmiotowej sprawie wywłaszczeniowej została przeprowadzona. Jak wynika z protokołów rozpraw wywłaszczeniowo – odszkodowawczych , S. P. w rozprawie w dniu [..] maja 1979 roku nie uczestniczyła , zaś na rozprawie w dniu [..] maja 1979 roku oświadczył , że żąda wypłaty odszkodowania za ogrodzenie zniszczone w ramach I etapu budowy Zakładów [...] w 1975 roku. Jest zastrzeżenia nie dotyczyły zatem wyceny wywłaszczanej tym postępowaniu nieruchomości, ale kwestionowania odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone w ramach innego, wcześniejszego postępowania .

Niewątpliwie nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 22 ustawy, jednakże takie naruszenie należy rozważyć w kontekście całości postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Zatem najistotniejsze do ustalenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności powinna być kwestia, czy powyższe uchybienia miały wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania. Nie można bowiem przyjąć z góry założenia, iż naruszenie jednego z przepisów, który ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie oznacza, że decyzja w takiej sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem sądu, właścicielka wywłaszczonych działek nr [..] S. P. nie kwestionowała wysokości ustalonego za nie odszkodowania przez biegłego z listy Wojewody [..] inż. J. H., co więcej z protokołu rozprawy wywłaszczeniowej z dnia [..] maja 1979 r. wynika , że powodem nie podpisania przez nią w dniu [..] kwietnia 1979 r. aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży ww. działek w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie była zaproponowana cena, lecz żądanie wypłaty odszkodowania za ogrodzenie zniszczone w trakcie budowy I etapu budowy Zakładów [..] we 1975 roku. Natomiast nieobecność biegłych na rozprawie w przypadku braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie opinii biegłego z listy wojewody ze strony właściciela nieruchomości wywłaszczonej nie może być-zdaniem sądu - oceniana w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Nie można zatem przyjąć, iż nieobecność biegłego na rozprawie bez wykazania, że miało to wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania stanowi rażące naruszenia prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Podsumowując Sąd stwierdza, iż Minister Infrastruktury prawidłowo ocenił, iż orzeczenie z dnia [..] maja 1979 roku nie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 22 ( poprzednio 21 ) ustawy z dnia 12 marca 1958 roku. Nadto Minister Infrastruktury rozpatrzył sprawę w sposobu niezbędny do oceny orzeczenia w postępowaniu nadzorczym i przedstawił wyczerpujące stanowisko w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji.

Odnosząc się zaś do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego przywołanego w skardze, a dotyczącego stosowania art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, to sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska tam zaprezentowanego. Natomiast podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 19 lutego 2002 r sygn akt I SA 1834/02 . Powyższe oznacza, iż zarzuty skarżącego nie są zasadne, a mając na uwadze, iż w toku postępowania sądowego nie stwierdzono, aby organ nadzorczy w inny sposób uchybił prawu, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków skarżących ujętych w skardze . W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.