Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1823/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75; ar. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 7a par 2 pkt 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7 ust. 2 pkt 2; art. 30 ust. 2 pkt 3 lit b;
journal: Dz.U. 2020 poz 796
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu - t.j.
article: par 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 119 poz 765
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i  nawożeniu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 8 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej Minister) cofnął T. Sp. z o.o. w K., przekształconej w P. Sp. z o.o. w K. (dalej "Skarżąca", "Spółka") pozwolenie na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pod nazwą "[...]".

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji Minister wskazał art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 796. z późn.zm.- dalej ustawa o nawozach).

Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 9 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł. (dalej WIJHARS) rozpoczął w Spółce przeprowadzanie kontroli prawidłowości wprowadzania do obrotu i znakowania organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]". W trakcie prowadzonej kontroli pobrano próbki nawozu do badań laboratoryjnych.

Przeprowadzone przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą w W. badania wykazały w pobranej próbie środka obecność żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. oraz Trichuris sp., nie stwierdzono natomiast obecności bakterii z rodzaju Salmonella spp. oraz obecności żywych jaj pasożytów jelitowych Toxocara sp. Jednocześnie badania fizykochemiczne organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]" potwierdziły spełnienie deklaracji producenta w zakresie wydanego pozwolenia oraz w zakresie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń metalami ciężkimi (chrom, kadm. nikiel, ołów, rtęć).

Na wniosek producenta środka przeprowadzono badania wtórnika próbki. Badania zostały wykonane przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. i potwierdziły obecność żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. oraz Trichuris sp. w organicznym środku poprawiającym właściwości gleby pn. "[...]".

Po zakończeniu kontroli Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ( dalej "GIJHARS") przekazał do Ministra ustalenia kontroli przeprowadzonej przez WIJHARS..

Minister zawiadomieniem z [...] stycznia 2020 r. poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Nr [...]z dnia 2 lipca 2014 r. na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]".

W lutym 2020 r. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Spółka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wnosząc o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.:

1. sprawozdania z badań nr [...]z dnia 22 maja 2019 r. (przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium J.Sp. z o. o. z siedzibą w G. z udziałem podwykonawcy S.Sp. z o. o. z siedzibą u W.) - na okoliczność niestwierdzenia występowania żywych jaj pasożytów jelitowych w nawozie "[...]" produkowanego przez Spółkę.

2. wyciągu z certyfikatu akredytacyjnego J.Sp. z o. o. nr [...]oraz wyciągu z certyfikatu akredytacyjnego S.Sp. z o. o. nr [...]- na okoliczność posiadanych uprawnień przez podmioty przeprowadzające badanie na zlecenie Spółki.

3. certyfikatu akredytacyjnego Okręgowej Stacji Chemiczno -Rolniczej u W. nr [...]- na okoliczność braku akredytacji dla stosowanej metody badawczej w celu obecności żywych jaj pasożytów jelitowych w badanej próbce nawozu.

Jednocześnie Spółka wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że zgodnie z § 4 pkt 3 lit. b i e rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu ( dalej "Rozporządzenie MRiRW") jednostkami organizacyjnymi upoważnionymi do prowadzenia badań, biologicznych nawozów i środków wspomagających uprawę roślin są:

1) Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa.

2) Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P..

3) Instytut Ochrony Środowiska w W.,

4) Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w L.

5) jednostki akredytowane w tym zakresie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej:

Przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu ani ww. rozporządzenia nie wskazują metod badawczych, jakimi powinny być przeprowadzane badania biologiczne.

W związku z tym zarówno wyniki badania przeprowadzone w toku kontroli przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P., jak i przeprowadzone na zlecenie Spółki przez J.Sp. z o. o. z siedzibą u G. z udziałem podwykonawcy S.Sp. z o. o. z siedzibą w W., posiadające akredytację na wykonywanie przedmiotowych badań należy dopuścić jako dowód w sprawie.

Minister wyjaśnił, że wtórnik próby do badania został przekazany do ponownego badania 16 lipca 2019 r. bezzwłocznie po wniosku Spółki z dnia 11 lipca 2019 r. Natomiast podważanie wyniku badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. poprzez wskazanie, że na stronie internetowej zamieszczono prezentację zawierającą informacje o źródłach niepewności pochodzących z procesu pobierania próbek jest niezasadne. Przywołany dokument jest prezentacją Polskiego Centrum Akredytacji i dotyczy normy ISO/IEC 17025 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Wskazane źródła niepewności dotyczą wszystkich laboratoriów posiadających akredytację w tym zakresie, również H.Sp. z o. o. Nie dowodzi to zanieczyszczenia próbki.

Minister wskazał, że ze sprawozdania z badań przeprowadzonych przez laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w W. nr NK [...]- Biologia z dnia 4 czerwca 2019 r., wynika, że w badanej próbie stwierdzono obecność żywych jaj pasożytów (Liczba żywych jaj pasożytów jelitowych - w liczbie 36 (wskaźnik ATT szt. kg s.m.). Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. przebadał wtórnik próby organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]" metodą akredytowaną - zmodyfikowana metoda wg. Quinn /ZP/PB-37, polegająca na inkubacji wyizolowanych jaj pasożytów. Wyhodowanie larw pasożytów potwierdziło bezsprzecznie obecność żywych jaj pasożytów jelitowych w próbie organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]", sprawozdanie z badań Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowy Instytut Badawczy w P. [...]z dnia 11 września 2019 r.

Według Ministra różne wyniki badań laboratoriów "urzędowych" i "komercyjnych" mogą wynikać z nierównomiemości występowania jaj pasożytów w badanej partii organicznego środka poprawiającego właściwości gleby.

Dalej Minister podkreślił, że przepisy Rozporządzenia MRiRW nie określają dopuszczalnej liczby jaj pasożytów jelitowych w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin, nie określono w tym zakresie poziomu tolerancji. To ustawodawca uznał, że zagrożenie dla zdrowia ludzi jakie wiąże się ze stosowaniem nawozów i środków wspomagających uprawę roślin zawierających nawet niewielką liczbę żywych jaj pasożytów jelitowych, jest niedopuszczalne, zaś § 14 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia jasno stanowi, że w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin nie mogą znajdować się żadne żywe jaja pasożytów jelitowych.

W związku z powyższym, zdaniem Ministra - nie podważając dowodu jakim jest wynik badania przeprowadzonego przez H.Sp. z o. o. z siedzibą w G. z udziałem podwykonawcy S.Sp. z o. o. z siedzibą w W., należy uznać, że organiczny środek poprawiający właściwości gleby pn. "[...]" nie spełnia wymagań sanitarnych i zagraża zdrowiu ludzi i zwierząt.

Minister wywiódł, że skoro kontrola przeprowadzona przez WIJHARS w Spółce w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu i znakowania spornego nawozu organicznego wykazała obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, których występowanie w nawozach i środkach, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia jest niedopuszczalne, zatem biorąc po uwagę zagrożenie zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, Minister skorzystał z uprawnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach.

Ponadto, organ zauważył, że uzyskane wyniki badań stanu sanitarnego spornego organicznego środka poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]" wskazują na niewłaściwy przebieg procesu technologicznego produkcji tego środka, co może nie być tylko jednostkowym zdarzeniem i może dotyczyć również kolejnych partii środka. Jak wynika z literatury jaja pasożytów w prowadzone do gleby wraz z nawozami lub środkami wspomagającymi uprawę roślin powodują jej skażenie. Pasożyty nie giną. Wręcz przeciwnie, środowisko glebowe jest niezbędnym dla nich elementem rozwoju. Jaja glisty ludzkiej (Ascaris lumbicoides) przeżywają z zachowaniem inwazyjności około 6 lat, jaja włosogłówki (Trichuris trichura) około 5 lat (Kłapeć T., Cholewa A. Zagrożenia dla zdrowia związane ze stosowaniem nawozów organicznych i organiczno-mineralnych. Med. Og. Nauk Zdr. 2012: 18(2): 131-136). Stosowanie więc organicznego środka poprawiającego właściwości gleby zawierającego żywe jaja pasożytów może doprowadzić do akumulowania się tych form w glebie stanu długotrwałego skażenia terenu. Poprzez stosowanie nawozu lub środka ułatwia się kontakt zawartych w nim jaj pasożytów z roślinami przeznaczonymi do spożycia. Jaja dzięki swoim zdolnościom przyczepiania się do różnych powierzchni w sposób dość trwały mogą przywierać do części jadalnych roślin. Wraz z żywnością lub paszami produkowanymi na nawożonych gruntach pasożyty mogą przedostawać się do organizmów ludzi lub zwierząt wywołując choroby o bardzo poważnym przebiegu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

1) art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (dalej jako: "KPA") polegające na:

a) przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, związanej z zaniechaniem zlecenia wykonania badań laboratoryjnych na obecność żywych jaj pasożytów z próbek nawozu pobranego w siedzibie skarżącego w trakcie prowadzonej kontroli przez podmiot akredytowany w tym zakresie i w konsekwencji przyjęcie w poczet dowodów w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego oraz oparcie skarżonej decyzji na badaniu przeprowadzonym przez podmiot nieuprawniony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

b) pominięciu treści wyników badania ilościowego, przedstawionych przez skarżącego, wykonanego przez specjalistyczne akredytowane laboratorium J. sp. z o. o., co skutkowało nieuwzględnieniem przez organ wykazanych przy pomocy wyników tego badania faktów przeciwstawnych do przedstawionych przez Ministra, tj. braku występowania w przedmiotowym nawozie żywych jaj pasożytów jelitowych,

c) dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego związanej z nieusunięciem istniejących rozbieżności w zebranym materiale dowodowym tj. występowaniu przeciwstawnych wyników badań nawozu produkowanego przez skarżącego, co w konsekwencji prowadzi do niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

d) uznaniu za w pełni wiarygodne wyników badań wykonanych przez Państwowy Instytut Weterynaryjny w P., mimo uzasadnionych wątpliwości wynikających z przeprowadzenia badań przez ten podmiot z wtórnika próby oraz okoliczności powoływanych w treści sprawozdania PlW-et, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny,

e) nieusunięciu zaistniałych i uzasadnionych rozbieżności w stanie faktycznym na korzyść skarżącego.

2) § 4 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (dalej jako: "Rozporządzenie") poprzez dopuszczenie przez organ w ramach postępowania administracyjnego dowodu z badania na obecność żywych jaj pasożytów jelitowych przeprowadzonego przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą w W. podmiot nieakredytowany w zakresie metody wykorzystanej w przeprowadzonym badaniu.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

3) art. 7 ust. 2 pkt) 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (dalej jako: "Ustawa") poprzez nieprawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu i w konsekwencji wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na wprowadzenie do obrotu środka organicznego poprawiającego właściwości gleby pn. "[...]", w sytuacji wystąpienia rozbieżności wynikających z zebranego materiału dowodowego, tj. rozbieżnych wyników badań na podstawie, których podjęta została skarżona decyzja.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji skargi, jak i z urzędu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą cofnięto Skarżącej pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 7 ust.2 pkt 2 ustawy o nawozach, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jeżeli zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku. Niewątpliwie przepis ten obliguje organ bez swobody uznaniowości do cofnięcia w drodze decyzji pozwolenia na wprowadzenie do obrotu środka wspomagającego uprawę roślin w przypadku, kiedy taki produkt stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi lub zwierząt lub środowiska, jakim jest niewątpliwie zanieczyszczenie żywymi jajami pasożytów jelitowych.

W ocenie Sądu, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w oparciu o wyniki badań pobranych w trakcie kontroli próbek środka wykazano, że zachodziła podstawa do cofnięcia Skarżącej pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego.

Zgodnie z § 14 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 119, poz. 765, ze zm.) występowanie w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin żywych jaj pasożytów jelitowych, jest niedopuszczalne.

Bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie dwa badania laboratoryjne przeprowadzone przez laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w W. oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. (wtórnik), a mianowicie badania stanu sanitarnego nawozu wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. oraz Trichuris sp.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi w żaden sposób nie podważyły wiarygodności i prawidłowości tych dwóch badań "urzędowych". Co prawda wyniki badań przeprowadzonych przez Skarżącą we własnym zakresie w maju 2019 r. w jednostce pod nazwą J.Sp. z o. o. z siedzibą u G. (z udziałem podwykonawcy S.Sp. z o. o.) nie potwierdziły występowania żywych jaj pasożytów jelitowych w spornym nawozie, jednakże wynik ten nie w żaden sposób nie może deprecjonować faktu wcześniejszego stwierdzenia przez dwa ww. Laboratoria występowania niedopuszczalnego zanieczyszczenia pobranego wcześniej (w kwietniu 2019 r.) nawozu.

Należy też zaznaczyć, że orzecznictwie sądów administracyjnych – wyrażonym na gruncie podobnych spraw prezentowany jest pogląd, że nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych wyników badań dokonanych przez inne laboratoria niż urzędowe, gdyż wypaczałoby to sens przeprowadzanych kontroli ( wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012r. sygn. akt II GSK 917/11, z dnia 6 lutego 2013r. sygn. akt II GSK 2171/11, z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1304/13 z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 310/14 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych przyczyn oraz mając na uwadze, że badania laboratoryjne, na które powołuje się Skarżąca ( wykonane w J.Sp. z o.o. z udziałem [...] Sp. z o.o.) nie były przeprowadzone w laboratorium GIJHARS, ani laboratorium Inspekcji Handlowej, ani na zlecenie organu Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, a pobranie próbek nie zostało dokonane przez rzeczoznawcę posiadającego stosowne uprawnienia, za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty skargi podważające ocenę wartości dowodowej wyników tych badań dokonaną w sprawie. Ponadto, jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, różne wyniki badań mogą być rezultatem nierównomierności występowania jaj pasożytów w pobranej do badania próbce.

Wobec powyższego mając na uwadze przepisy ustawy o nawozach oraz uwzględniając wyniki badań urzędowych przeprowadzonych przez laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w W. (na zlecenie WIJARS) oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. w ocenie Sądu, stwierdzić należy, że organ zasadnie uznał za udowodnione, że przedmiotowy nawóz nie spełnia wymagań sanitarnych zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW.

Ustosunkowując się do zarzutu braku akredytacji laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w W. na stosowanie procedury badawczej do badania nawozów organicznych, Sąd zwraca uwagę, że przeprowadzone w tym laboratorium badania zostały potwierdzone przez inną jednostkę - Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. mającą akredytację, a zatem fakt zanieczyszczenia spornego nawozu jajami pasożytów został wykazany w sposób niewątpliwy.

Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o nawozach Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w ramach prowadzonego nadzoru i kontroli nawozów sprawdza min. czy nawóz spełnia wymagania w zakresie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń - dokonywanej na podstawie badań ich parametrów chemicznych, fizycznych, fizykochemicznych i biologicznych wykonywanych dla nawozów i środków wspomagających uprawę roślin (innych niż nawozy oznaczone znakiem "N.") w okręgowych stacjach chemiczno-rolniczych. Sąd zauważa, że wbrew zarzutom skargi, ustawodawca nie wskazał w ww. przepisie obowiązku posiadania przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze akredytacji.(por wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1964/19).

Nie zasługiwały także na uwzględnienie niczym nie poparte twierdzenia Skarżącej jakoby wtórnik przekazany po upływie 3 miesięcy od pobrania nie nadawał się do badań. Zdaniem Sądu Skarżąca nie wykazała w toku postępowania administracyjnego aby przeprowadzone badania były zafałszowane lub że na czystość próbki mogły mieć wpływ warunki transportu lub warunki przechowywania wtórnika przez laboratorium.

Stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dlatego też obowiązki organu w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2007 r. w sprawie sygn. akt II GSK172/07 wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty Skarżącej pod adresem sposobu badania próbek przez organ stanowią wyraz przyjętej linii obrony i mają charakter polemiczny w stosunku do stanowiska organu.

Za bezzasadne uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ przeprowadził bardzo szczegółowe postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem stanowiska Skarżącej odnosząc się do wyników badań próbek nawozu przeprowadzonych na zlecenie strony.

Nie doszło też do naruszenia art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że wątpliwości występujących w postępowaniu nie rozstrzyga się na korzyść strony postępowania wówczas gdy wątpliwości te kolidowałyby z ważnym interesem publicznym, w tym istotnym interesem państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwem, obronnością lub porządkiem publicznym. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie wydana decyzja została oparta o badania dwóch laboratoriów, a uzyskane wyniki badania nie zostały skutecznie podważone przez Skarżącą. W tej sytuacji w sprawie nie zachodziły wątpliwości kolidujące z ważnym interesem społecznym.

Podzielając ustalony przez Ministra stan faktyczny Sąd nie dopatrzył się także w zaskarżonej decyzji zarzuconego w skardze naruszenia prawa materialnego art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał prawidłowej wykładni tej normy i należycie ją zastosował w realiach niniejszej sprawy.

Na zakończenie należy zaznaczyć, że jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, przedmiotowa sprawa dotyczy produktu, który ma związek ze środowiskiem i jego ochroną, ze względu na jego przeznaczenie, którego celem jest poprawa właściwości gleby lub wzrost roślin. Należy zatem przyjąć, iż ratio legis, jakie przyświecało ustawodawcy wprowadzającemu reżim ustawowy w zakresie nawozów, sprowadzało się do ograniczenia, czy też wyeliminowania sytuacji, w których do obrotu, a w dalszej konsekwencji do środowiska, trafiają produkty zagrażające zdrowiu ludzi i zwierząt oraz środowisku. Jak wynika z publikacji badań naukowych, wprowadzenie jaj pasożytów z nawozami organicznymi do gleby stanowi konieczny etap w ich cyklu biologicznym. Tam mogą rozwijać się, a ich przeżywalność w glebie może sięgać nawet 10 lat. Wynika stąd, że nawożenie nawozem organicznym zawierającym jaja pasożytów może doprowadzić do akumulowania się tych form w glebie. Poprzez stosowanie nawozu ułatwia się kontakt zawartych w nim jaj pasożytów z roślinami przeznaczonymi do spożycia. Jaja dzięki swoim zdolnościom przyczepiania się do różnych powierzchni, w sposób dość trwały mogą przywierać do części jadalnych roślin. Wraz z żywnością lub paszami produkowanymi na nawożonych gruntach pasożyty mogą przedostawać się do organizmów ludzi lub zwierząt wywołując choroby o bardzo poważnym przebiegu, co stanowi informacje powszechnie znaną. (vide: sygn. akt VI SA/Wa 1964/19).

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa procesowego i prawa materialnego, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.