Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1473/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.. 159 § 2 i § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 lipca 2013 r. w przedmiocie przedłużenia do dnia 9 października 2013 r. terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego M. R.i majątku wspólnym M. R. i A. R., na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r. o numerze [...].

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem- Naczelnik Urzędu Skarbowego- wszczął postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r., wystawionych na małżonków M. i A. R.

Podstawę obowiązku podlegającego zabezpieczeniu stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 stycznia 2013 r., którą określono M.R. przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące listopad, grudzień 2010 r., od stycznia do listopada 2011 r., luty, maj i czerwiec 2012 r. i dokonano zabezpieczenia na majątku zobowiązanego oraz na majątku wspólnym małżonków A. i M. R. łącznej kwoty 5.423.729,00 zł. Decyzja ta została doręczona podatnikowi w dniu 11 stycznia 2013 r. Została ona utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2013 r. wydaną w postępowaniu odwoławczym.

Na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r. dokonano wpisów hipotek przymusowych w księgach wieczystych urządzonych dla nieruchomości stanowiących własność zobowiązanego jak i będących przedmiotem współwłasności jego i jego małżonki, a także dokonano zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność z rachunków bankowych w kilku bankach. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 14 lutego 2013 r., jego małżonce zaś w dniu 13 lutego 2013 r.

Wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wierzyciel wniósł "o przedłużenie o trzy miesiące tj. do dnia 9 lipca 2013 r. terminu zabezpieczenia należności pieniężnych powstałych u Pana M. R. (...)".

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 159 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", przedłużył do dnia 9 lipca 2013 r. termin zabezpieczenia, dokonanego na majątku zobowiązanego na podstawie ww. zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując na konieczność naprawienia błędu w określeniu strony postępowania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 21 czerwca 2013 r. postanowienie, którym po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela z dnia 5 kwietnia 2013r. przedłużył termin zabezpieczenia do dnia 9 lipca 2013r., dokonanego na majątku zobowiązanego Pana M. R. i majątku wspólnym M. i A. R. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...].

Wnioskiem z dnia 8 lipca 2013 r. wierzyciel wniósł o dalsze przedłużenie o trzy miesiące tj. do dnia 9 października 2013 r. terminu zabezpieczenia należności pieniężnych powstałych u M. R. w związku z opisaną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 stycznia 2013 r.

W konsekwencji tego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. przedłużył termin zabezpieczenia do dnia 9 października 2013 r. dokonanego na majątku zobowiązanego M. R. i majątku wspólnym M. i A. R. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...].

Zobowiązany wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając organowi egzekucyjnemu niedopuszczalność wydania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w sytuacji, gdy pierwsze postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia zostało uchylone przez organ II instancji oraz naruszenie art. 159 § 2 u.p.e.a. wskutek niewykazania występowania uzasadnionej przyczyny przedłużenia postępowania zabezpieczającego.

Odrębnym pismem z dnia 23 lipca 2013 r. zażalenie na powyższe postanowienie wniosła także A. R., podnosząc takie same zarzuty co M. R.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 sierpnia 2013 r. organ odwoławczy, przywołując art. 159 § 1 i 2 u.p.e.a., wskazał, że termin zabezpieczenia może być przedłużony przez organ egzekucyjny, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: wierzyciel zgłosi stosowny wniosek w terminie trwania zabezpieczenia oraz wykaże, że z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte.

Dyrektor przedstawił następnie stan sprawy podając, że organ egzekucyjny – mając na uwadze wniosek wierzyciela z dnia 5 kwietnia 2013 r. postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. przedłużył do dnia 9 lipca 2013 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego (a także majątku wspólnym zobowiązanego i jego małżonki) na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r.

Zabezpieczenie dokonane zostało przez organ egzekucyjny stosownie do treści art. 155a u.p.e.a. na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013 r.,

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 16 kwietnia 2013r. postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego M. R. i majątku wspólnym M. i A. R. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 stycznia 2013r. Wobec zaskarżenia przez zobowiązanego ww. postanowienia organ odwoławczy postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 kwietnia 2013r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 21 czerwca 2013r. postanowienie, którym przedłużył termin zabezpieczenia do dnia 9 lipca 2013r., wszczętego wnioskiem wierzyciela z dnia 5 kwietnia 2013r. Termin ten postanowieniem z dnia 9 lipca 2013r. przedłużono do dnia 9 października 2013 r. w związku z kolejnym wnioskiem wierzyciela z dnia 8 lipca 2013r.

Organ odwoławczy nie podzielił podniesionego w zażaleniu zarzutu niedopuszczalności wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kwestionowanego postanowienia w sytuacji, gdy pierwsze postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia zostało uchylone przez organ II instancji, a następnie wniesiono skargę do sądu administracyjnego.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zarzut niedopuszczalności nie jest uzasadniony, bowiem zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W ocenie Dyrektora, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 159 § 2 u.p.e.a., tzn. wskazane przez wierzyciela okoliczności uprawniały organ egzekucyjny do przedłużenia terminu zabezpieczenia. Wierzyciel w treści wniosku z dnia 8 lipca 2013 r. szczegółowo wykazał, że postępowanie egzekucyjne nie mogło zostać wszczęte, przedstawiając szeroki zakres toczącego się postępowania kontrolnego. W związku z tym, brak przedłużenia terminu zabezpieczenia podważałby sens dokonanego zabezpieczenia i byłby sprzeczny z interesem publicznym. Postępowanie zabezpieczające ma bowiem na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego, roszczeń wierzyciela.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, M. R. wnosząc o jego uchylenie, zarzucił niedopuszczalność wydania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy pierwsze postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia uchylone zostało przez organ odwoławczy i nie upłynął jeszcze termin do jego zaskarżenia w drodze skargi, a także naruszenie art. 159 § 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do ziszczenia się przewidzianych w tym przepisie przesłanek umożliwiających przedłużenie terminu zabezpieczenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że art. 61 § 1 p.p.s.a., na który powołał się Dyrektor Izby Skarbowej, nie ma w sprawie zastosowania, bowiem postanowienie uchylające rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie nadaje się do wykonania.

Skoro zatem postępowanie w sprawie pierwszego przedłużenia terminu zabezpieczenia było w toku (nie zostało prawomocnie przedłużone), to organ pierwszej instancji nie mógł procedować dalej w tej sprawie, lecz powinien czekać na rozstrzygnięcie organu nadzoru i Sądu. Niedopuszczalne zatem było, w ocenie strony skarżącej, wydanie ponownego postanowienia przed upływem terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia kasatoryjnego organu drugiej instancji.

Ponadto skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji nie przywołano jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej powołanie się na zapis wynikający z treści art. 159 § 2 u.p.e.a. Pomimo że organ odwoławczy wspomina w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że we wniosku wierzyciela zostały szeroko wykazane owe okoliczności, to nie wskazuje, jakie te okoliczności są. Samo złożenie wniosku o przedłużenie terminu zabezpieczenia nie stanowi wystarczającej przesłanki do przedłużenia jego stosowania. Przesłanką taką nie może być również przedłużające się postępowanie kontrolne. W niniejszej sprawie nie występują przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a tym bardzie uzasadnione przyczyny. Wobec tego organ nie przedstawił wystarczającej argumentacji ani dowodów, na podstawie których przyjął, że wystąpiły przesłanki zastosowania zabezpieczenia na majątku zobowiązanego.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", zabezpieczenie może być dokonane przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. Tym odrębnym przepisem jest art. 33 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), który dopuszcza możliwość ustanowienia zabezpieczenia na majątku podatnika, w trakcie toczącego się postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, albowiem w toku prowadzonego postępowania kontrolnego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 9 stycznia 2013 r. dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącego (tak odrębnego jak i objętego wspólnością ustawową małżeńską skarżącego), określając jednocześnie przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.

Termin trwania zabezpieczenia od jego dokonania w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33 i 33a Ordynacji podatkowej został określony w przepisie art. 159 u.p.e.a. i zasadniczo wynosi 3 miesiące. Ustawodawca jednak, w art. 159 § 2 tej ustawy, przewidział możliwość przedłużenia powyższego terminu na wniosek wierzyciela. Warunkiem jego prolongowania jest złożenie wniosku o jego przedłużenie, zanim termin zabezpieczenia zakończy swój bieg, a przy tym, gdy brak jest możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przepis wymaga jednocześnie, aby przyczyny, z powodu których postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, były uzasadnione.

W sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że wierzyciel złożył kolejny wniosek o przedłużenie terminu zabezpieczania, zanim termin ten zakończył swój bieg – miało to miejsce w dniu 8 lipca 2013 r. Wcześniej, po rozpoznaniu poprzedniego wniosku z dnia 5 kwietnia 2013 r. o przedłużenie terminu zabezpieczenia, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. organ egzekucyjny przedłużył do dnia 9 lipca 2013 r. termin zabezpieczenia. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone w toku postępowania zażaleniowego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2013 r. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Powodem takiego rozstrzygnięcia był dostrzeżony przez organ odwoławczy błąd w określeniu strony postępowania, polegający na pominięciu małżonki zobowiązanego, pomimo że zabezpieczeniem objęto także majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską.

Przed upływem terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydał w dniu 21 czerwca 2013 r. kolejne postanowienie na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a., którym przedłużył do dnia 9 lipca 2013 r. termin zabezpieczenia.

W konsekwencji kolejnego wniosku wierzyciela z dnia 8 lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. przedłużył termin zabezpieczenia do dnia 9 października 2013 r., zaś zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał mocy postanowienie organu I instancji.

Zdaniem skarżącego, wydanie tego postanowienia w sytuacji, gdy pierwsze postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia uchylone zostało przez organ II instancji i nie upłynął jeszcze termin do jego zaskarżenia w drodze skargi, było niedopuszczalne. Wskazał, że art. 61 § 1 p.p.s.a., na który powołał się Dyrektor Izby Skarbowej, stanowiący, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, nie ma zastosowania do postanowienia, które ze swej istoty nie podlega wykonaniu.

Ze stanowiskiem tym należy się oczywiście zgodzić. Art. 61 p.p.s.a., wprowadzający zasadę, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności oraz zastrzegający możliwość wstrzymania wykonania takiego aktu w razie wniesienia skargi przez organ administracyjny bądź sąd, rzeczywiście ma zastosowanie tylko do tych aktów i czynności, które podlegają wykonaniu. Nie ulega zaś wątpliwości, że rozstrzygnięcie kasatoryjne, uchylające rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiej decyzji (postanowienia) na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Nie oznacza to jednak, jak tego chce skarżący, że organ pierwszej instancji, którego postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia zostało uchylone i któremu w związku z tym przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, pozbawiony jest możliwości procesowego działania do czasu uprawomocnienia się postanowienia kasatoryjnego organu odwoławczego.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 144 k.p.a.)

Podkreślić należy czysto procesowy charakter rozstrzygnięcia kasatoryjnego, uchylającego postanowienie organu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Rozstrzygnięcie takie nie nakłada na podatnika żadnego obowiązku materialnoprawnego. Uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia nie niweczy też skutku, jaki wywołało złożenie wniosku o przedłużenie tego terminu. Oznacza to jedynie, że organ wydający wadliwe, uchylone postanowienie, powinien na nowo rozpatrzyć uprzednio złożony wniosek. Uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia zabezpieczenia nie zmienia bowiem faktu, że wniosek został złożony w terminie, a zatem, że spełniona została przesłanka warunkująca prolongowanie terminu stosowania zabezpieczenia. Wskutek wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego sprawa wraca do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, który zobowiązany jest do niezwłocznego rozpatrzenia takiego wniosku. Organ pierwszej instancji związany jest w tym zakresie postanowieniem organu odwoławczego wydanym w trybie art. 138 § 2 k.p.a. bez względu na to, czy postanowienie to jest prawomocne czy nie, nie ulega bowiem wątpliwości, że postanowienie to z chwilą doręczenia stronie weszło do obrotu prawnego (art. 110 k.p.a.), a ustawa nie przewiduje ograniczenia jego skuteczności. Nie ma zatem podstaw prawnych twierdzenie, że organ pierwszej instancji jest pozbawiony możliwości rozpatrzenia wniosku strony (w tej konkretnej sprawie kolejnego wniosku wierzyciela o przedłużenie terminu zabezpieczenia) do czasu upływu terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia kasacyjnego co do poprzedniego wniosku o przedłużenie zabezpieczenia, ewentualnie, w razie wniesienia skargi do Sądu na to rozstrzygnięcie, do czasu jej rozpatrzenia. Żaden bowiem przepis prawny nie przewiduje tego rodzaju ograniczenia skutków prawnych wywołanych ostatecznym postanowieniem wydanym w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Także skarżący, formułując zarzut niedopuszczalności wydania postanowienia w niniejszej sprawie, nie wskazał żadnego przepisu, z którego taki zakaz by wynikał. Zauważyć też należy, że skoro zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, nawet gdy akt ten lub czynność wywołuje określone skutki materialnoprawne w sferze uprawnień i obowiązków podatnika, to nie ma racjonalnego uzasadnienia dla wyłączenia stosowania tej zasady w stosunku do takich aktów lub czynności, które skutków takich nie wywołują i nie wymagają w związku z tym wykonania.

Podkreślić przy tym należy, że uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia zabezpieczenia nie zmienia faktu, że kolejny wniosek został złożony w terminie, a zatem, że spełniona została przesłanka warunkująca prolongowanie terminu stosowania zabezpieczenia. Z istoty regulacji zawartej w art. 159 § 2 u.p.e.a. nie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia ma zapaść w czasie, kiedy termin zabezpieczenia jeszcze się nie zakończył, lecz to, aby przed upływem tego terminu wierzyciel złożył stosowny wniosek o jego przedłużenie, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z treści art. 159 u.p.e.a. wynika, że obok konieczności dochowania terminu do złożenia wniosku, gdyż wniosek musi być złożony w terminie trwania zabezpieczenia, przesłanką przedłużenia okresu zabezpieczenia jest brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przepis ten wymaga, aby przyczyny, z powodu których postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, były uzasadnione. Termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być z kolei przedłużony wielokrotnie (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 222/08, LEX nr 51930, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 1043/11, LEX nr 1107303 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 1109/11, LEX nr 1118900).

W ocenie Sądu, bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 159 § 2 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela przedłuży termin zabezpieczenia, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte.

Wskazana w tym przepisie przesłanka przedłużenia terminu zabezpieczenia - niemożność wszczęcia postępowania egzekucyjnego na skutek uzasadnionej przyczyny, jest jedynym i wystarczającym warunkiem, którego spełnienie uprawnia organ do przedłużenia terminu zabezpieczenia. Konieczne jest więc jedynie, by wierzyciel domagając się przedłużenia terminu zabezpieczenia wykazał, że w terminie wskazanym w art. 159 § 1 u.p.e.a. nie było możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a przyczyny, które uniemożliwiały wszczęcie postępowania egzekucyjnego były usprawiedliwione. W niniejszej sprawie wniosek wierzyciela z dnia 8 lipca 2013 r. o przedłużenie terminu zabezpieczenia czynił zadość tym wymogom. Wniosek zawierał bowiem uzasadnienie żądania, wskazujące na szeroki zakres czynności podjętych w toku postępowania kontrolnego. Jakkolwiek organ egzekucyjny nie przytoczył w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia treści tego wniosku, to jednak do treści tej się odwołał i powołując się na cel zabezpieczenia stwierdził, że brak przedłużenia terminu zabezpieczenia sprzeczny byłby z interesem publicznym prowadząc do pozbawienia wierzyciela możliwości zaspokojenia w przyszłości roszczeń publicznoprawnych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że uzasadnionymi przyczynami w rozumieniu art. 159 § 2 u.p.e.a. są w szczególności niezakończenie postępowania kontrolnego lub podatkowego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 791/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) czy też konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2008 r., I SA/Wr 1213/07, publ. j.w.).

Także w doktrynie wskazuje się, że przyczyną uzasadniającą przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest szczególne skomplikowanie sprawy, w ramach której ma zostać nałożony obowiązek (Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, UNIMEX, Wrocław 2006, str. 838).

Wskazać w tym kontekście także należy, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem pomocniczym wobec postępowania egzekucyjnego, toczy się przed jego wszczęciem i służy stworzeniu gwarancji wykonania obowiązku w toku postępowania egzekucyjnego. Zasadniczo ma ono ułatwić przyszłą egzekucję, która może być skierowana do rzeczy, na której ustanowiono zabezpieczenie, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. Zatem u podstaw stosowania tej instytucji leży zabezpieczenie interesów wierzyciela. Takie właśnie przyczyny spowodowały wydanie decyzji o zabezpieczeniu w przedmiotowej sprawie, konsekwentnie temu celowi służy przedłużenie czasu trwania tego zabezpieczenia. Przedłużenie zabezpieczenia skutkuje możliwością dalszego stosowania środków zabezpieczających.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.