Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 581/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.134 par.1,art.145 par.1 pkt 1 lit.a) i c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.17 ust.1 pkt 4,ust.1b i ust.5 pkt 1 lit.b,art.27 ust.5
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1, ust. 5, ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1952 ze zm., dalej jako: u.ś.r.) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I.-O. działający z upoważnienia Wójta Gminy I.-O. odmówił A.S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na ojca J. P. W uzasadnieniu podano, że ojciec wnioskodawczyni - zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 maja 2001r. - jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś art. 5 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienie osób niepełnosprawnych z 27 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2018r. poz. 511 ze zm.) orzeczenie to jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym jego niepełnosprawność powstała w roku wydania orzeczenia, w którym miał ukończone 67 lat. Wskazano, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad ojcem, co potwierdzają przeprowadzone wywiady środowiskowe i ich aktualizacje. Jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny i która nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem od kilkunastu lat. Wyjaśniono, że decydujące znaczenie dla odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że w dniu wydania decyzji odmownej wnioskodawczyni miała przyznane - decyzją z dnia "[...]" - prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na ojca w okresie od 1 listopada 2017r. do 31 października 2018r., a jest to okoliczność stanowiąca o zaistnieniu negatywnej przesłanki do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Ponadto nie jest spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Od decyzji tej odwołała się A.S., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. (sygn. akt K 38/13) doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W obszernym uzasadnieniu odwołania podniosła, że w związku z treścią sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, która jest wiążąca od dnia 23 października 2014r. tj. od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, w zaistniałym nowym stanie prawnym organ winien wydać decyzję o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśniła, że posiadała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 15 kwietnia 2012r. do końca grudnia 2012r., a następnie przez blisko rok czasu nie mogła korzystać ze świadczeń, gdyż nie spełniała warunków do żadnej z form pomocy z przewidzianych w u.ś.r. Jednakże w wyroku TK o sygn. akt K 27/13 potwierdzono, że bezprawnie odebrano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną oraz ze względu na zakreślenie przez ustawodawcę terminu 4 miesięcy na złożenie wniosku, wystąpiła w dniu 17 czerwca 2014r. do organu z wnioskiem o ustalenie prawa zasiłku dla opiekuna. Świadczenie to miała przyznane na matkę B.P., która zmarła 4 lutego 2015r., ale opiekowała się obojgiem rodziców. Po jej śmierci złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy na ojca, którego jej odmówiono ze względu na przekroczenie dochodu i w związku z tym od 5 lutego 2015r. do 31 października 2015r. nie pobierała żadnego świadczenia. Po wyroku TK z dnia 21 października 2014r. (sygn. akt K 38/13) oraz w związku z ugruntowaniem się linii orzeczniczej NSA wystąpiła o przedmiotowe świadczenie wskazując, że w myśl art. art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień przysługuje jej wybór jednego świadczenia. Organ winien był zatem rozpatrzyć wniosek o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1 b u.ś.r. z uwzględnieniem okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Podniosła, że pomimo upływu 3 lat od ogłoszenia orzeczenia Trybunału nie zostały skutecznie podjęte działania legislacyjne eliminujące stan niekonstytucyjności zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny normy prawnej. Zatem konsekwencje błędów ustawodawcy zostały przerzucone w całości na obywatela, co jest nie do zaakceptowania.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zarzut strony dotyczący niekonstytucyjności przepisu 17 ust. 1 b u.ś.r. jest zasadny i skład orzekający Kolegium podzielił stanowisko odwołującej się w tym zakresie wskazując, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wskazuje na utratę przymiotu konstytucyjności powołanej normy prawnej. Natomiast Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do drugiej przesłanki, uniemożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skoro bowiem strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to zachodzi negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Przepis ten należy bowiem interpretować w taki sposób, że nie jest dopuszczalne jednoczesne przyznanie i wypłata dwóch lub więcej opisanych w nim świadczeń. Natomiast stronie przysługuje prawo wyboru, z którego z nich chce skorzystać i strona ma także prawo do zmiany zdania w tym zakresie i w tym znaczeniu ustalenie prawa do jednego z wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczeń nie wyklucza, w przypadku zmiany okoliczności i spełniania określonych przepisami warunków do ubiegania się o przyznanie innego świadczenia. Jednak warunkiem wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia przez stronę, a więc w przedmiotowej sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego - w dacie przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazano, że strona jako pierwszy złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem i nie zrzekła się przyznanego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego przed złożeniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo przyjął, że strona wybrała właśnie to świadczenie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła A. S., zarzucając:

- zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. bez uwzględniania okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustalaniu i wypłacie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

- niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b u.ś.r. i przez to nie uwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika to z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r.;

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, że sam fakt pobierania specjalnego dla opiekuna przez skarżącą skutkuje brakiem prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej Sądu i wskazań co do dalszego postępowania w zastosowaniu przepisów u.ś.r. W uzasadnieniu ponownie przytoczyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazała, że organy administracji powołały się na okoliczność, że skarżąca jest beneficjentką specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem i dlatego świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje, ale nie zauważyły, że analogiczne wyłączanie zawiera przepis art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie z tym przepisem specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Zatem przy zastosowaniu prawidłowej wykładni przesłanek rozstrzygających o uprawnieniu do świadczenia pielęgnacyjnego w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 22 listopada 2017r. niedopuszczalne byłoby pobieranie równocześnie - za te same okresy, specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego. Konsekwencją takich ustaleń byłoby zastosowanie przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. regulującego kwestie zbiegu uprawnień do świadczeń, a organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do możliwości wyboru przez stronę świadczenia korzystniejszego, jeśli w toku postępowania okazałoby się, że strona spełnia warunki do kilku świadczeń. Podniosła, że została zmuszona do wystąpienia o specjalny zasiłek opiekuńczy przez ustawodawcę, który po wygaszeniu prawa do świadczenia w sposób niekonstytucyjny zakreślił 4 miesięczny termin od dnia wejścia w życie ustawy do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem. Dlatego też sam fakt uzyskania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może mieć ostatecznego znaczenia dla oceny jej wniosku w tym znaczeniu, że nie może przesądzać o niemożliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.)

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podnieść należy, że w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że ojciec skarżącej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 maja 2001r. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, co jest równoznaczne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym niepełnosprawność ta powstała u niego w wieku 67 lat.

Jak wskazano wyżej warunkiem ustawowym przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co wynika wprost z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jednakże podkreślić należy, że w wyroku z dnia 21 października 2014r. (sygn. akt K 38/13, opublik. w Dz.U. z 2014r., poz. 1443) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W związku z tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym okoliczność stwierdzenia niezgodności we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może być pomijana przez sąd administracyjny. Wskazuje się bowiem, że przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104). Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności, a w związku z tym przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. - jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji posiadają uprawnienie do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego odniósł bezpośredni skutek, to zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Zawarta bowiem w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r. w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany. Zatem organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1026/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 623/15, cytowany powyżej wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Bd 366/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 51/17, publ. CBOSA).

Podnieść należy, że organ odwoławczy - utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego - podzielił powyższe stanowisko Sądu odnośnie do uprawnienia skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże Kolegium powołało się na zaistnienie przesłanki negatywnej przewidzianej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie to nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Jak wynika jednak z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń, w tym świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Zatem skarżąca może dokonać wyboru przysługującego jej świadczenia. Nie sposób przy tym podzielić stanowiska Kolegium, że skarżąca dokonała tego wyboru występując w pierwszej kolejności o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Okoliczności tej nie można bowiem domniemywać. Skoro zatem skarżąca – posiadając już prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego – wystąpiła do organu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, to organ nie tylko powinien ją poinformować o treści obowiązujących przepisów, ale też zwrócić się o wyjaśnienie, czy w przypadku przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z już przyznanego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie bowiem z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ nie podjął jednak żadnych czynności w tym zakresie, a skarżąca dołączyła do skargi oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, dokonując tym samym wyboru świadczenia. Należy przy tym wskazać, że nawet w przywołanym w decyzji Kolegium w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2017r. (sygn. akt IV SA/Wr 245/17) Sąd uznał, że takie oświadczenie jest wystarczające do rozpoznania wniosku strony. Jak bowiem wskazano w tym wyroku ratio legis regulacji zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. sprowadza się do tego, aby uniemożliwić osobom uprawnionym równoczesne pobieranie świadczeń - specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, których istotą jest rekompensata opiekunowi utraty dochodów w związku z rezygnacją z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Przepis ten należy interpretować w taki sposób, że nie jest dopuszczalne jednoczesne przyznanie i wypłata dwóch lub więcej opisanych w nim świadczeń, natomiast stronie przysługuje prawo wyboru, z którego z nich chce skorzystać. Strona ma również prawo do zmiany zdania w tym zakresie i w tym znaczeniu ustalenie prawa do jednego z wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczeń nie wyklucza, w przypadku zmiany okoliczności i spełniania określonych przepisami warunków do ubiegania się o przyznanie innego świadczenia. Warunkiem jednak jego wypłaty winna być rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia w dacie przyznania wnioskowanego świadczenia.

Organ winien zatem ponownie rozpoznać wniosek strony mając na względzie powyższe wytyczne Sądu.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.