Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 807/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. J. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia 19 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Policji z dnia 14 sierpnia 2012 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 9 maja 2012 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w N. D. G. wymierzył sierż. szt. K. J. karę dyscyplinarną nagany uznając go winnego popełnienia zarzucanego czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), tj. naruszenia dyscypliny służbowej podczas pełnienia obowiązków asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej w N. D. G. w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych.

W wyniku złożonego przez K. J. odwołania, orzeczeniem kasatoryjnym z dnia 8 czerwca 2012 r., nr 18/2012 Komendant Wojewódzki Policji w G. uchylił w całości pierwotnie rozstrzygnięcie o nałożonej na funkcjonariusza karze.

Odwołanie zostało uznane za uzasadnione ponieważ analiza zebranego w spawie materiału dowodowego wykazała, że nie wyjaśnia on wszystkich okoliczności naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej, w tym w zakresie: nadzoru sprawowanego przez przełożonego Z. O. nad obwinionym, zapoznania obwinionego z treścią aktów prawnych, których naruszenie mu zarzucono, nadzoru prokuratorów Prokuratury Rejonowej w M. sprawowanym nad prowadzonymi postępowaniami przygotowawczymi w KKP w N. D. G., obciążenia obwinionego pracą w związku z przekazanymi mu sprawami innego funkcjonariusza oraz w zakresie wątpliwości, co do opisu uchybień jakich obwiniony miał się dopuścić poprzez niewypełnienie druków KSIP 2 i KSIP 2A.

Orzeczeniem z dnia 14 sierpnia 2012 r., nr 8/2012 Komendant Powiatowy Policji w N. D. G., po ponownym rozpoznaniu sprawy, wymierzył sierż. szt. K. J. karę dyscyplinarną nagany uznając go winnego popełnienia zarzucanego czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), tj. naruszenia dyscypliny służbowej podczas pełnienia obowiązków asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej w N. D. G. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że w czterech przydzielonych postępowaniach przygotowawczych K. J. dopuścił się rażącej bezczynności polegającej na tym, że:

1. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1130/11, po wydaniu w dniu 4 listopada 2011 r. postanowienia o wszczęciu dochodzenia, do dnia 1 grudnia 2011 r. oraz od dnia 7 grudnia 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r. niezwłocznie nie zakończył tego postępowania w trybie rejestrowym,

2. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1218/11, po wydaniu postanowienia o wszczęciu dochodzenia w dniu 2 grudnia 2011 r. nie wykonał w nim do dnia 19 grudnia 2011 r. żadnej czynności procesowej i rejestracyjnej, w szczególności nie wydał postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych, nie sporządził i nie przekazał do rejestracji wykazu dowodów rzeczowych, nie dokonał oględzin dowodów rzeczowych z udziałem technika kryminalistyki w celu ujawnienia śladów wraz z wykonaniem dokumentacji fotograficznej, a także nie wypełnił druków KSIP 2 i KSIP 2A celem sprawdzenia i rejestracji procesowej podejrzanego S. P. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji i Rejestrze Śledztw i Dochodzeń, nie dokonał adnotacji w karcie kontrolnej sprawy odzwierciedlającej wysłanie zapytania o karalność i wykonanie czynności rejestracyjnych,

3. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1220/11,po wydaniu postanowienia o wszczęciu dochodzenia w dniu 29 listopada 2011 r., nie wykonał w nim do dnia 19 grudnia 2011 r. żadnej czynności procesowej i rejestracyjnej, w szczególności pomimo pisemnego polecenia przełożonego z dnia 28 listopada 2011 r. nie podjął czynności zmierzających do wykrycia drugiego ze sprawców czynu zabronionego, nie wydał postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych, nie sporządził i nie przekazał do rejestracji wykazu dowodów rzeczowych, nie dokonał oględzin dowodów rzeczowych z udziałem technika kryminalistyki w celu ujawnienia śladów wraz z wykonaniem dokumentacji fotograficznej, a także nie wypełnił druków KSIP 2 i KSIP 2A celem sprawdzenia i rejestracji procesowej podejrzanego P. F. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji i Rejestrze Śledztw i Dochodzeń oraz nie dokonał adnotacji w karcie kontrolnej sprawy odzwierciedlającej wysłanie zapytania o karalność i wykonanie czynności rejestracyjnych,

4. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1308/11, po otrzymaniu z dniem 1 grudnia 2011 r. materiałów celem wszczęcia dalszego prowadzenia, do dnia 19

grudnia 2011 r., pomimo pisemnego polecenia przełożonego z dnia 1 grudnia 2011 r., nie wszczął dochodzenia i nie wykonał w tej sprawie żadnych czynności procesowych i rejestracyjnych, w szczególności nie wydał postanowienia o wszczęciu dochodzenia, nie wydał postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych, nie sporządził i nie przekazał do rejestracji wykazu dowodów rzeczowych, nie wypełnił druków Stp 1 i KSIP 12 celem rejestracji statystycznej i procesowej postępowania w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, Rejestrze Śledztw i Dochodzeń i w systemie TEMIDA.

W orzeczeniu zaznaczono, że w toku postępowania obwiniony w żadnej części nie przyznał się do przedstawionego mu zarzutu. Argumentował, że nie odbył i nie posiada odpowiedniego przeszkolenia zawodowego, jak i doświadczenia do wykonywania zadań w zespole dochodzeniowo-śledczym, nie został zapoznany przez naczelnika Z. O. z przepisami regulującymi pracę dochodzeniową-śledczą, nie udzielano mu instruktażu i pomocy w wykonywaniu obowiązków, nie kontrolowano jego spraw i nie wyznaczano mu terminów realizacji czynności służbowych. Jednocześnie był w swojej ocenie nadmiernie obciążony pracą, ponieważ razem z postępowaniami otrzymanymi po sierż. szt. M. Z. prowadził w kontrolowanym okresie około 50-55 postępowań i nie miał fizycznej możliwości niezwłocznie wykonać wszystkich czynności. Opierał się zatem na chronologii przyjętych spraw, kończąc najpilniejsze, pozwalając na opóźnienia w sprawach, w których w swojej ocenie, miał jeszcze czas na dokonanie czynności. Zaznaczył, że poza prowadzeniem postępowań przygotowawczych wykonywał jako funkcjonariusz także inne zadania. Wskazał także na nieprzychylny stosunek przełożonego Z. O. do swojej osoby, który wiązał, ze składanymi przez siebie w 2011 r. w Biurze Spraw Wewnętrznych zeznaniami w sprawie dotyczącej mobbingu i zmuszania do czynności przez naczelnika asp. szt. Z. O. i jego zastępcę podkom. D. J. W zakresie dotyczącym spraw o sygn. akt RSD - 1130/11 i o sygn. akt RSD-1308/11 obwiniony zaprzeczył, aby w ogóle pozostawał w bezczynności. W pierwszej z nich brak niezwłocznego wydania postanowienia o umorzeniu postępowania wynikała bowiem z możliwości ustalenia sprawcy czynu jaką dopuszczał obwiniony. W drugiej, sporządzone przez obwinionego dokumenty, w tym postanowienie o wszczęciu postępowania, zostały z nieznanych mu przyczyn usunięte z akt sprawy. Obwiniony wskazał, że ze sporządzonych przez niego dokumentów pozostała jedynie okładka akt kontrolnych z odręcznym opisem daty wszczęcia postępowania w dniu 5 grudnia 2011 r. W wyjaśnieniach obwiniony oświadczył także, że w aktach kontrolnych sprawy RSD -1308/11 znajduje się notatka urzędowa z dnia 6 grudnia 2011 r. wraz adnotacją naczelnika Z. O. "K. J. - dołączyć notatkę do akt kontrolnych postępowania". W zakresie postępowań o sygn. akt RSD - 1218/11 i RSD - 1220/11 obwiniony przyznał, że nie dokonał niezwłocznie czynności dotyczących dowodów, usprawiedliwiając opóźnienia natłokiem pracy. W zakresie niewypełnienia druków KSIP 2 i KSIP 2A w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych obwiniony stanął na stanowisku, że przepisy oraz panująca na komendzie praktyka nie zobowiązywały go do sporządzenia tego rodzaju dokumentów.

Oceniając okoliczności popełnienia zarzucanego czynu, uznano, że obwiniony w pełni zdawał sobie sprawę, że nie wykonując poleceń wydanych przez naczelnika Z. O. oraz ciążących na nim obowiązków wynikających wprost z przytoczonych wyżej przepisów służbowych - dopuszcza się nieprawidłowości w prowadzonych przez siebie postępowaniach, licząc jednocześnie, iż nikt nie będzie wobec jego osoby wyciągał jakichkolwiek konsekwencji służbowych. Organ zaznaczył, że obwiniony sam przyznał w swoich wyjaśnieniach, że praca dochodzeniowo - śledcza mu nie odpowiadała i liczył, że po powrocie z urlopu, na który się udał od dnia 20 grudnia 2011 r., nie będzie już jej wykonywał, gdyż miał być przeniesiony, według niego, do Zespołu Operacyjno -Rozpoznawczego.

Zdaniem organu, przytoczona wyżej przez obwinionego linia obrony nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ wskazał, że K. J. jest policjantem z 8 letnim stażem służby, w tym w pionie kryminalnym pracował niemal 4 lata. A zatem jest to już doświadczony funkcjonariusz. W latach 2009 - 2012 był wielokrotnie wyróżniany przez Komendanta Powiatowego Policji w N. D. G. oraz jednokrotnie przez Komendanta Głównego Policji. W swoich wyjaśnieniach stwierdził, że posiada dużą wiedzę w zakresie pracy operacyjno - rozpoznawczej oraz podstawową wiedzę w zakresie pracy dochodzeniowo - śledczej. Organ zaakcentował, że w odróżnieniu od dotychczasowej służby zachowanie obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego było trudne do zaakceptowania. Po popełnionym przewinieniu dyscyplinarnym, już od początku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego usiłował je utrudniać poprzez odmowę przyjmowania pism, odmowę składania podpisów na protokołach, żądanie zapoznania go aktami postępowania dyscyplinarnego po rozpoczęciu z góry zaplanowanej i rozpoczętej czynności przesłuchania w charakterze obwinionego, a także poprzez dwukrotne, fikcyjne ustanawianie obrońców spośród wysokich rangą oficerów Komendy Głównej Policji. Wielokrotnie składając zażalenia na, bezpodstawne jego zdaniem, czynności rzecznika dyscyplinarnego, obwiniony zmierzał do wyłączenia rzecznika od udziału w prowadzonym postępowaniu. W składanych w toku postępowania dyscyplinarnego wyjaśnieniach, wnioskach dowodowych i odwołaniu od orzeczenia organu I instancji domagał się przeprowadzania co raz to nowych dowodów, poszerzając je w sposób nieuzasadniony i nieograniczony, chcąc "rozmydlić" swoją odpowiedzialność. Organ zaznaczył, że choć dotychczasowy przebieg służby obwinionego wskazuje, iż obwiniony jest policjantem, który w sposób prawidłowy, często wyróżniający, realizował zadania i czynności służbowe przed zarzucanym mu czynem, to jednakże bezsprzecznym i udowodnionym jest, iż dopuścił się on zarzucanych mu czynów, których zakres i waga są znaczne. Organ zaznaczył, że z tego powodu naruszenia, których dopuścił się obwiniony nie mogą być traktowane pobłażliwie, tym bardziej, że nie ustalono okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na złagodzenie rozstrzygnięcia dyscyplinarnego.

Reasumując, organ stwierdził, że przeprowadzone w sprawie czynności jak i zgromadzony obszerny materiał dowodowy potwierdziły fakt popełnienia przez sierż. szt. K. J. zarzucanego mu czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, wobec czego zasadnym było uznanie go za winnego naruszenia dyscypliny służbowej, a wymierzona mu kara nagany - która w katalogu kar dyscyplinarnych jest najmniej dotkliwą i której orzeczenie oznacza wytknięcie obwinionemu niewłaściwego postępowania - jest współmierna do wagi popełnionego przewinienia, stopnia zawinienia oraz rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na policjancie obowiązków służbowych, tj. rażącej bezczynności w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych.

W złożonym odwołaniu K. J. wniósł o uniewinnienie go z zarzucanych mu czynów. Podtrzymał stanowisko opisujące nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, w tym naruszanie jego praw do obrony wynikające ze stronniczości rzecznika dyscyplinarnego.

K. J. podkreślił, że pomimo składanych wniosków dowodowych i treści orzeczenia kasatoryjnego z dnia 8 czerwca 2012 r. do materiałów postępowania nie dołączono kopii teczki nadzoru prowadzonej przez Z. O., nie uzyskano informacji z systemów RSD i ESOD odnośnie tego, czy postępowania przygotowawcze prowadzone przez M. Z. w trakcie przebywania ww. na urlopie zostały przekazane obwinionemu w tych systemach. Nie uzyskano także informacji odnośnie obciążania pracą policjantów, z uwzględnieniem prowadzonych przez obwinionego postępowań przygotowawczych przejętych od M. Z. za okres od 5 listopada do dnia 19 grudnia 2011 r. W toku postępowania rzecznik nie uzyskał także informacji odnośnie zapoznania obwinionego z obowiązującymi przepisami zarządzeń komendanta głównego Policji Ne 1426, nr 21, nr 350 oraz decyzja tego organu nr 167 wraz z instrukcją.

Skarżący dokonał szczegółowego omówienia przebiegu i okoliczności towarzyszących każdemu z czerech postępowań przygotowawczych, w których zarzucono mu bezczynność.

W zakresie postępowania o sygn. RSD 1130/11 podkreślił, że nie może tu być mowy o rażącej bezczynności, gdyż najdłuższe okresy przerwy tj. pomiędzy wezwaniem z dnia 6 listopada 2011 r. a zaplanowaną czynnością przesłuchania w dniach 16-17 listopada wynosiły 7 dni roboczych i obwiniony nie miał wpływu na stawiennictwo uprawnionego przedstawiciela poszkodowanej w wyniku zdarzenia firmy. W dalszym czasie obwiniony podejmował próby kontaktu z poszkodowanym, co udało się dopiero w dniu 2 grudnia 2011 r. Mając na uwadze, że sierż. szt. P. W. dopiero w dniu 12 grudnia 2011 r., poinformował obwinionego o braku możliwości weryfikacji danych samochodu widzianego na miejscu zdarzenia, twierdzenie, że obwiniony do 19 grudnia 2011 r. pozostawał w rażącej bezczynności nie uwzględniało, że okres od 12 go 19 grudnia 2011, to zaledwie 4 dni robocze.

W zakresie postępowań o sygn. akt RSD 1218/11 i 1220/11 odwołujący się podtrzymał stanowisko, że zaistniałe w nich opóźnienia nie były duże. Dokonując oceny charakteru tych opóźnień nie wzięto w ogóle pod uwagę nadmiaru obciążenia pracą, czasu ich trwania i sposobu w jaki przełożeni sprawowali nadzór nad pracą obwinionego. Przyjęcie przez organ, że K. J. nie był nadmiernie obciążony pracą nie zostało obiektywnie sprawdzone, lecz oparte na subiektywnie wyrażonym w tym zakresie przekonaniu Z. O..

W zakresie postępowania o sygn. akt RSD 1308/11 obwiniony podtrzymał stanowisko, że w dniu 5 grudnia 2011 r. wykonał w nim czynności zgodnie z adnotacją najpierwszej stronie materiałów o treści - "K. J. - wszcząć dochodzenie z art. 278 kk.. Tego dnia według wyjaśnień obwinionego miał on wydać postanowienie o wszczęciu dochodzenia, sporządził pismo do pokrzywdzonego, sporządził druk KSIP 12, STP1, założył akta główne postępowania, które włożył w tekturową obwolutę, którą opisał własnym pismem zamieszczając tam właśnie informację odnośnie krótkiego opisu sprawy, liczby dziennika, daty wszczęcie. Dodatkowo dokonał on także założenia akt kontrolnych sprawy, w których założył okładkę, również z wpisana datą 5 grudnia 2011, kartę nadzoru i kartę kontrolną. Tak przygotowane akta przedłożył Z. O. Następnego dnia akta zostały mu zwrócone. Na obwolucie nie było przypiętych druków KSIP 12 i STP1 oraz pisma zawiadamiającego co zasugerowało obwinionemu, że wymienione dokumenty naczelnik O., po zatwierdzeniu, przekazał M. K. celem rejestracji.

Orzeczeniem z dnia 19 września 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. uniewinnił K. J. w części dotyczącej niewypełnienia druków KSIP2 i KSIP 2A. W pozostałym zakresie orzeczenie organu I instancji zostało utrzymane w mocy.

Dokonując analizy materiału dowodowego organ odwoławczy nie stwierdził zasadniczych uchybień w zakresie zbierania dowodów, ani też nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych.

Potwierdził przy tym stanowisko organu I instancji, że zebrany w aktach sprawy materiał jest wystarczający do oceny zachowania obwinionego jako naruszającego dyscyplinę służbową poprzez niewykonywanie obowiązków w terminie. W sprawie nie stwierdzono wystąpienia jakichkolwiek okoliczności mogących przemówić na korzyść obwinionego. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego wyjaśnienia obwinionego stanowiły wyłącznie przyjętą przez policjanta linię obrony, nie znajdując poparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach. Sytuacja skarżącego w zakresie obciążenia pracą nie została oceniona jako wyjątkowa. Nie wynikała także z niesprawiedliwego przydzielania skarżącemu zadań służbowych częściej aniżeli innym funkcjonariuszom. W uzasadnieniu podkreślono wagę dobrej organizacji pracy, która powinna zapewnić płynność równolegle wykonywanych czynności z zachowaniem ich terminowości. Wskazano, że bezczynność, której dopuścił się obwiniony dotyczy w istocie czynności, których stopień trudności i czasochłonności nie wymagał od niego specjalnego wysiłku intelektualnego i dużej ilości czasu na ich wykonanie. Za chybione uznano także argumenty obwinionego, że nie posiadał należytego przeszkolenia oraz że nie został zapoznany z przepisami prawnymi i zasadami pracy dochodzeniowo-śledczej. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., organ I instancji udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości znajomość Zarządzenia nr 350 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 lipca 2003 r. oraz Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. przez obwinionego. Okoliczność ta wynikała bowiem bezpośrednio z odbytego przez obwinionego w tym zakresie szkolenia specjalistycznego w Szkole Policji w Pile w 2008 r. Odnośnie Zarządzenia 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 roku przełożony dyscyplinarny uzyskał ze Szkoły Policji w S. potwierdzenie znajomości powyższego aktu prawnego przez obwinionego w ramach uczestnictwa w szkoleniu zawodowym podstawowym o profilu prewencyjnym. Z materiałów samego postępowania wynika zaś, że obwiniony zna treść Decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. wraz z Instrukcją, gdyż na podstawie katalogu informacji w nich zawartych wypełnia się druki statystyczne i druki KSIP, czego nie zanegował sam obwiniony.

Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów formalnych, określonych w ustawie o Policji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zebrany prawidłowo, ocena tegoż materiału nie była dowolna, zaś wnioski zostały wyciągnięte logicznie. Uznano, że organ pierwszej instancji respektując przepisy ustawy o Policji uwzględnił stopień winy i szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego, popełnionego przez obwinionego, a w szczególności właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby, udokumentowanej pozytywną opinią służbową za czas służby od dnia 14 maja 2011 r. do 23 maja 2012 r. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że wymierzenie kary nagany było adekwatne do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia jego zawinienia.

Uniewinniając K. J. z zarzutu niewypełnienia druków KSIP 2 i 2A, organ odwoławczy podzielił stanowisko obwinionego, że nie był on obowiązany do dokonania ww. czynności. Z Decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. wynika bowiem, że druki rejestracyjne KSIP 2, KSIP 2A i KSIP 2H powinien sporządzić policjant, który bezpośrednio wykonuje czynności związane z przedstawieniem zarzutu i przesłuchaniem podejrzanego. Niezależnie od panującej na komendzie praktyki, z ww. przepisów nie wynika jednocześnie, aby w przypadku niewypełnienia druków przez właściwego w tej sprawie funkcjonariusza, obowiązek ich wypełnienia przechodził na osobę prowadzącą postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. J. wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji, ponieważ nie dopuścił się rażącej bezczynności w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych.

Skarżący zarzucił, że orzeczenia o ukaraniu podjęto z naruszeniem szeregu przepisów prawa, w tym: art. 132 ust. 2 ustawy o Policji z uwagi na brak winy skarżącego w niedopełnieniu obowiązków służbowych, art. 135 e ustawy z uwagi na braki materiału dowodowego, art. 135 f ustawy poprzez uniemożliwienie obwinionemu skorzystanie z zagwarantowanego mu prawa do obrony, art. 135 g ustawy poprzez złamanie zasady domniemania niewinności oraz art. 135 j ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonych orzeczeń.

W skardze szczegółowo przedstawiono przebieg i okoliczności towarzyszące toczącemu się w sprawie postępowaniu dyscyplinarnemu. W ocenie skarżącego nie zostało ono przeprowadzone w sposób obiektywny, z uwagi na działania rzecznika dyscyplinarnego, który odmówił skarżącemu wglądu do akt postępowania, nie uwzględnił faktu ustanowienia pełnomocników w sprawie, nie pouczał obwinionego o przysługujących mu uprawnieniach oraz oddalał wnioski dowodowe, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący zaznaczył, że w związku z powyższymi zdarzeniami wielokrotnie składał zażalenia na działania rzecznika. Wnioskował także o jego zmianę. Żądanie to nie zostało jednak uwzględnione.

W ocenie skarżącego stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób umożliwiający jego właściwą ocenę w świetle art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Podkreślił, że po końcowym zapoznaniu się z materiałami postępowania pomimo przyjęcia wniosków dowodowych przez rzecznika dycyplinarnego do materiałów postępowania nie dołączono: kopii teczki nadzoru prowadzonej przez Z. O., nie uzyskano informacji z systemów RSD i ESOD odnośnie tego czy postępowania przygotowawcze prowadzone przez M. Z. w trakcie jego przebywania na urlopie zostały przekazane obwinionemu w tych systemach, nie uzyskano ponownej informacji odnoście obciążenia pracą policjantów zespołu dochodzeniowo-śledczego z uwzględnieniem prowadzonych przez obwinionego postępowań przygotowawczych przejętych od M. Z. za okres do 5 listopada do 19 grudnia 2011 r., gdyż tego okresu dotyczy postępowanie dyscyplinarne.

Skarżący potrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie dużego obciążenia pracą oraz braku jasnych reguł nadzoru nad funkcjonariuszami. Wniósł o uzupełniające przesłuchanie Z. O. w celu uzyskania odpowiedzi na pytania, czy w okresie od początku września 2011 r. do kończą grudnia 2011 r. z Prokuratury Rejonowej w M. nadzorującej postępowania przygotowawcze wpływały pisma, w których prokuratorzy wskazywali na nieprawidłowości w nadzorowanych postępowaniach i czy dotyczyły one postępowań prowadzonych przez skarżącego. W składanych kilkakrotnie zeznaniach Z. O. przemilczał bowiem występowanie nieprawidłowości w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych przez podległych mu funkcjonariuszy. Postępowanie dyscyplinarne zostało natomiast wszczęte jedynie wobec skarżącego pomimo, że uchybienia w innych postępowaniach musiały być zauważone przez przełożonego i charakteryzowały się większym ciężarem gatunkowym. Nieprawidłowości, w postaci opóźnień, których dopuścił się skarżący w jego ocenie nie naruszały natomiast praw stron postępowania, jak również nie dotyczyły terminów kodeksowych i nie były na tyle istotne, aby miały wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym, w ocenie skarżącego, trudno uznać, aby wymierzona mu kara była współmierna do wagi popełnionego przewinienia. Skarżący wyraził pogląd, że wszczęcie wobec niego postępowania dycyplinarnego stanowiło wyłącznie jeden z wielu wyrazów nieprzychylnego stosunku naczelnika Z. O. do jego osoby.

K. J. ponownie zaprzeczył, aby zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał postawę do uznania, że dopuścił się on rażącej bezczynności w czterech z prowadzonych postępowaniach przygotowawczych. W zakresie sprawy o sygn. RSD 1308/11 dodatkowo podkreślił, że uznanie go za bezczynnego oparte zostało wyłącznie na domniemaniach tj. z pominięciem dowodów świadczących na jego korzyść takich jak obwoluta akt kontrolnych.

Skarżący wskazał, że wbrew lakonicznym stwierdzeniom zawartym w zaskarżonym orzeczeniu postępowanie dyscyplinarne nie toczyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami, a orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w N. D. G. zawiera szereg błędów formalnych i merytorycznych występujących zarówno w treści przedstawionych zarzutów, jak i w treści uzasadnienia zawierającego ustalenia faktyczne i prawne. Zdaniem skarżącego, w orzeczeniu brak jest również logicznej spójności i konsekwencji w argumentacji użytej przez organ dla udowodnienia poszczególnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 19 września 2012 r., nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w N. D. G. z dnia 14 sierpnia 2012 r., nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że skarga K. J. zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadzała się zasadniczo do ustalenia czy skarżący naruszył dyscyplinę służbową oraz czy orzeczona wobec niego kara była współmierna do popełnionego przewinienia.

W ocenie organów, naruszenie dyscypliny służbowej przybrało postać oczywistej i rażącej bezczynności, której skarżący dopuścił się w czterech przydzielonych mu postępowaniach przygotowawczych, a mianowicie: RSD - 1130/11, RSD -1218/11, RSD - 1220/11 i RSD - 1308/11.

Skarżący kwestionował pozostawanie w bezczynności i brak podejmowania działań w prowadzonych postępowaniach.

Przede wszystkim jednak skarżący podnosił, że nie można jego działaniom w prowadzonych postępowaniach przypisać charakteru - rażącej bezczynności. Wynika to bowiem z okoliczności sprawy, w tym z bardzo dużego obciążenia pracą, związanego z ilością prowadzonych spraw, w tym spraw przydzielonych mu po przebywającym na urlopie M. Z. Ponadto z nieprzychylnego stosunku przełożonego do obwinionego - braku pomocy i wskazówek oraz nieprawidłowego wykonywania nadzoru nad pracą podwładnych. Zaistniała sytuacja uniemożliwiała obwinionemu podejmowanie na bieżąco czynności we wszystkich sprawach.

Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji zostało uregulowane w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., nr 287 poz. 1687 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą" lub "ustawą o Policji".

Postępowanie dyscyplinarne prowadzi się w oparciu o przepisy rozdziału 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", a mianowicie przepisy art. 132 - 144a ustawy.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy).

Przepis art. 132 ust. 3 ustawy o Policji wylicza jedynie przykładowo, zawierając tzw. katalog otwarty, naruszenia dyscypliny służbowej. Użyte w treści tego przepisu sformułowanie - w szczególności - oznacza, że nie tylko stypizowane w tym przepisie czyny można uznać za naruszenie dyscypliny służbowej. Ponieważ enumeratywne wyliczenie jest niemożliwe, ustawodawca odsyła do klauzuli generalnej zawartej w przywołanym przepisie art. 132 ust. 2 ustawy.

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy gdy, policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewiduje możliwość popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W obu przypadkach opisanych w tym przepisie ustawy ukaranie funkcjonariusza jest uprawnione, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy, należycie wykazane w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego. Zatem charakter zawinienia (jego umyślność czy też nieumyślność) nie determinują możliwości ukarania, lecz mogą mieć wpływ na ewentualne odstąpienie od ukarania lub formę ukarania.

"Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne może mieć bowiem charakter umyślny, jak i nieumyślny. Stąd też przewinienie dyscyplinarne jest zawinione także wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia jednak popełnia przewinienie na skutek nie zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (art. 132a ...). Już zatem samo (nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych może spowodować odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Wobec tego postać i stopień winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, może natomiast mieć wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej" (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/950/10).

Unormowania Rozdziału 10 ustawy o Policji zawierają regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia, poza unormowaniem zawartym przepisie art.135p ust.1 ustawy.

Zgodnie zaś z tym przepisem Ustawy - w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

Sierżant sztabowy K. J. w rozpatrywanej sprawie został obwiniony o to, że naruszył dyscyplinę służbową poprzez dopuszczenie się rażącej bezczynności w czterech prowadzonych postępowaniach przygotowawczych:

- w okresie od dnia 4 listopada 2011 r. do dnia 1 grudnia 2011 r. oraz od dnia 7 grudnia 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r. nie zakończył w trybie rejestrowym postępowania sygnaturze akt RSD - 1130/11 (dotyczącego uszkodzenia mienia w postaci wybicia szyb), czym naruszył § 13 Zarządzenia Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej Policji,

- w okresie od dnia 2 grudnia do dnia 19 grudnia 2011 r. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1218/11 (dotyczącym usiłowania kradzieży z włamaniem do zbiornika paliwa), po wszczęciu dochodzenia, nie dokonał żadnej czynności procesowej i rejestracyjnej,

- w okresie od dnia 29 listopada 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r. w postępowaniu o sygnaturze akt RSD - 1220/11 (dotyczącym kradzieży przewodu elektrycznego), po wszczęciu dochodzenia, nie dokonał żadnej czynności procesowej i rejestracyjnej, czym naruszył, § 13 Zarządzenia Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej Policji, art. 93 § 3 i art. 228 Kpk, § 187 pkt 1 ppkt od 1 do 4 i § 197 pkt 1 do 3 Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP 05.1.1), § 4 pkt 1 ppkt 2 i § 5 pkt 1 i 2 Decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania zestawu centralnych zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacyjny Policji (Dz. Urz. KGP.2008.10.57) oraz § 9 pkt 1 i § 11 pkt 1 ppkt 3 c Instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, stanowiącej załącznik do ww. decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji,

- w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 19 grudnia 2011 r, w postępowaniu o sygn. akt RSD 1308/11 (dotyczącej kradzieży paliwa wartości 260 zł na stacji paliw O.) nie wszczął dochodzenia i nie dokonał w nim żadnej czynności procesowej i rejestracyjnej czym naruszył § 13 Zarządzenia Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej Policji, art. 303, 305 § 1, art. 325 a, art. 325 e § 1 Kpk, § 42 pkt 1 i 3 oraz § 197 pkt 1 do 3 Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców, § 4 pkt 1 ppkt 2 Decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania zestawu centralnych zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacyjny Policji (Dz. Urz. KGP. 2008.10.57), § 11 pkt 1 Instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, stanowiącej załącznik do ww. decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji, § 8 Zarządzenia nr 350 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 lipca 2003 r. w sprawie zbierania, gromadzenia, przetwarzania i opracowywania danych statystycznych w przestępczości oraz zamachach samobójczych i wypadkach tonięcia,

tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji i został ukarany karą nagany.

Przepis art.132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że "naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego [...] i zaniechanie czynności służbowej".

Obwiniony został ukarany za "bezczynność rozumianą jako niewykonywanie obowiązków w terminie".

Skarżący został uniewinniony jedynie w zakresie zarzutów stawianych mu co do bezczynności w zakresie niewypełnienia druków KSIP2 i KSIP 2A, a więc naruszenia przepisów wynikających z decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. wraz z załącznikiem.

W zaskarżonym orzeczeniu oraz poprzedzającym je orzeczeniu organu pierwszej instancji nie przytoczono treści przepisów, będących postawą wydania tych rozstrzygnięć.

Zgodnie z § 13 Zarządzenia Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej Policji, wykonanie czynności podwładnego w szczególności polega na: 1) terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego, 2) niezwłocznym powiadamianiu przełożonego o każdej okoliczności utrudniającej lub uniemożliwiającej realizację zadania stałego albo polecenia w sposób określony w pkt. 1, 3) stosowaniu metodyki wykonawczej rokującej w istniejących warunkach najwyższy poziom ochrony powierzonej Policji, przy najmniejszym zużyciu przydzielonych lub będących w dyspozycji środków, 4) niezwłocznym powiadamianiu przełożonego o dostrzeżonych możliwościach, wykonania polecenia w sposób sprawniejszy lub skuteczniejszy, niż określony poleceniem ustalającym dyrektywnie metodykę wykonawczą, 5) przekazywaniu przełożonemu spostrzeżeń, sugestii lub wniosków, mających na celu usprawnienie metodyki realizacji zadań służbowych, 6) zawiadamianiu przełożonego o zaistniałej w trakcie wykonywania polecenia zmianie stanu faktycznego, uzasadniającej modyfikację treści polecenia, a gdy nie jest to możliwe wykonaniu polecenia z uwzględnieniem zmienionych warunków działania.

Przepisy Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nakładają z kolei na funkcjonariuszy Policji obowiązki: wydania przez policjanta wyznaczonego do prowadzenia postępowania przygotowawczego postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia stosownie do art. 303 Kpk niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie albo po uzyskaniu informacji, gdy wskazane fakty i dowody uzasadniają podejrzenie, że zostało ono popełnione, a nie występują przesłanki do prowadzenia postępowania w niezbędnym zakresie (§ 42 pkt 1), niezwłocznego wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia, tj. najpóźniej szóstego dnia od dokonania pierwszej czynności (§ 42 pkt 3), niezwłocznego sporządzenia przez policjanta prowadzącego postępowanie, po uzyskaniu pierwszego dowodu lub przedmiotu wykazu dowodów zabezpieczonych w toku postępowania, w czterech egzemplarzach (§ 187 pkt 1 ppkt 1), obowiązek wykonania sprawdzeń i rejestracji, o których mowa w zarządzeniu nr 350 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 lipca 2003 r. w sprawie zbierania, gromadzenia, przetwarzania i opracowywania danych statystycznych o przestępczości oraz zamachach samobójczych i wypadkach tonięcia (Dz. Urz. KGP nr 14, poz. 74 ze zm.18) i w zarządzeniu wskazanym w § 74 ust. 5 (§ 197 pkt 1), obowiązek wykonania czynności rejestracyjnych określone w instrukcji wydanej na podstawie pkt 4 Porozumienia Komendanta Głównego Policji i Prokuratora Generalnego z dnia 18 października 2002 r. w sprawie przekazywania informacji kryminalnych do Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych (§ 197 pkt 2), obowiązek odnotowania wykonania sprawdzeń i rejestracji odpowiednio w RSD lub RPSiOW, a także w karcie kontrolnej sprawy i w "informacji o rejestracjach" (§ 197 pkt 3).

Z kolei § 8 Zarządzenia nr 350 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 lipca 2003 r. w sprawie zbierania, gromadzenia, przetwarzania i opracowywania danych statystycznych w przestępczości oraz zamachach samobójczych i wypadkach tonięcia stanowi, że formularz Stp-1 wypełnia się bezpośrednio po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania, postanowienia o wyłączeniu materiałów z postępowania przygotowawczego lub niezwłocznie po otrzymaniu pierwszy raz przez Policję postępowania z prokuratury do dalszego prowadzenia, równocześnie z wydaniem postanowienia o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw po przeprowadzeniu postępowania w niezbędnym zakresie lub przekazaniu prokuratorowi celem zatwierdzenia wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym.

Wskazane w decyzji przepisy Kodeksu postępowania karnego, za naruszenie których ukarano obwinionego objęły natomiast: art. 93 § 3 Kpk określający krąg podmiotów uprawnionych do wydawania postanowień i zarządzeń w postępowaniu przygotowawczym, art. 228 § 1 Kpk zgodnie z którym przedmioty wydane lub znalezione w czasie przeszukania należy po dokonaniu oględzin, sporządzeniu spisu i opisu zabrać albo oddać na przechowanie osobie godnej zaufania z zaznaczeniem obowiązku przedstawienia na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie, art. 303 Kpk nakazujący wydanie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, art. 305 § 1 Kpk nakazujący niezwłoczne wydanie postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia śledztwa w przez organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie, art. 325 a Kpk wskazujący organy właściwe do prowadzenia dochodzenia i śledztwa oraz art. 325 e § 1 Kpk, zgodnie z którym postanowienia o wszczęciu dochodzenia, odmowie wszczęcia dochodzenia, umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw, umorzeniu dochodzenia oraz o jego zawieszeniu wydaje prowadzący postępowanie, mogą one zostać zamieszczone w protokole, o którym mowa w art. 304a, i nie wymagają uzasadnienia.

Dla prawidłowego zastosowania zacytowanych wyżej przepisów należało ustalić, czy obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu, czy i jaki rodzaj winy można ukaranemu przypisać oraz stosując miarkowanie - jaką karę wymierzyć.

Zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Zadaniem organu odwoławczego jest zbadanie, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności, czy nie naruszono ustawowych praw obwinionego oraz, czy rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organ odwoławczy uznał, że zebrany przez organ pierwszej instancji w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodziła konieczność jego uzupełnienia.

Stanowiska tego nie można podzielić. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w toku postępowania dyscyplinarnego należy ustalić wszelkie okoliczności dotyczące popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, ponoszenia przez policjanta odpowiedzialności i wymierzenia kary. Czego, zdaniem Sądu, nie uczyniono.

Ocena zebranego w sprawie materiał nie pozwala na przyjęcie, że był on wystarczający dla jednoznacznego stwierdzenia, że obwiniony dopuścił się rażącej bezczynności we wszystkich prowadzonych postępowaniach przygotowawczych objętych zaskarżonym orzeczeniem.

Pomimo swojej obszerności materiał dowodowy należy ocenić jako niekompletny.

Nie może ujść uwadze, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji są kolejnymi rozstrzygnięciami wydanymi w związku z prowadzonym przeciw K. J. postępowaniem dyscyplinarnym.

Trzeba wskazać, że w orzeczeniu kasatoryjnym z dnia 8 czerwca 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. jako powód uchylenia pierwotnego orzeczenia wskazał - na niewyjaśnianie wszystkich okoliczności naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej. Organ odwoławczy podniósł, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne zobowiązany jest z należytą pieczołowitością rozważyć wszystkie istotne okoliczności sprawy. Stanowisko to należy w pełni podzielić. W konsekwencji też organ nakazał uzupełnienie materiału dowodowego m.in. o ponowne przesłuchanie świadków: M. Z. oraz Z. O. i Pierwszego Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w N. D. G.. Świadkowie zostali ci zostali przesłuchani, dokonano także innych czynności.

Jednak organ odwoławczy podniósł również, że do akt postępowania nie dołączono kopii teczki nadzoru prowadzonej przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w N. D. G. - Z. O., za okres od dnia 1 września 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r., o co wnosił obwiniony w pkt 2 w złożonym wniosku dowodowym z dnia 1 kwietnia 2012 r. i do czego nie odniósł się rzecznik dyscyplinarny.

Mimo, to teczka nadzoru prowadzona przez Z. O. nie została dołączona do akt sprawy. Nie podejmując nawet próby zapoznania się z zawartością teczki, organ arbitralnie przyjął, że zawiera ona dokumenty pozostające bez znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, co stoi w sprzeczności ze powyższym stanowiskiem organu odwoławczego i udzielonych wytycznych. Niemniej, w ustosunkowując się do tego wniosku dowodowego, organ wskazał, że w związku z okolicznościami dotyczącymi teczki ponownie przesłuchał Z. O.. Świadek przyznał, że prowadzi teczkę, w której gromadzi dokumentację dotyczącą nadzoru nad pracą dochodzeniowo-śledczą w postaci różnego rodzaju wytycznych, przepisów i zasad pracy dochodzeniowo-śledczej, bez indywidualnych kart nadzoru nad policjantami. W konsekwencji tych zeznań, podniesiono w uzasadnieniu, że "organ podzielił w tej kwestii pogląd świadka O. i stoi na stanowisku, iż wniosek obwinionego o dołączenie kilkuset kopii różnego rodzaju wytycznych, przepisów służbowych i zasad pracy dochodzeniowo-śledczej znajdujących się w teczce - jest bezprzedmiotowy, bowiem dokumenty takie nie mają żadnego związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym". Tego rodzaju uzasadnienie podważa bezstronność organu. Oddalenie wniosku zostało bowiem uznane za uzasadnione li tylko na podstawie opinii zawartej w zeznaniach świadka, i to osoby, w której dyspozycji pozostaje teczka.

Jak już podniesiono, zasadniczą okolicznością, na którą powołuje się obwiniony, a która ma świadczyć o tym, że jego postępowanie nie miało charakteru rażącej bezczynności (tj. zawinionej i długotrwałej) jest ilość prowadzonych i przekazanych mu do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz związane z tym duże obciążenie pracą.

Okoliczność ta, pomimo że ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, nie została w wystarczającym stopniu wyjaśniona. W treści zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia, nie zostały zawarte w tym zakresie jednoznaczne ustalenia dotyczące ilości prowadzonych przez obwinionego w kontrolowanym okresie postępowań.

K. J. w toku całego postępowania konsekwentnie twierdził, że wraz z postępowaniami otrzymanymi po przebywającym na urlopie M. Z., prowadził w tym czasie okresie około 50-55 postępowań i nie miał fizycznej możliwości niezwłocznego dokonywania czynności w każdym z tych postępowań. Obwiniony wyjaśnił, że opierał się na chronologii przyjętych spraw, kończąc najpilniejsze, mając jednocześnie na uwadze obowiązujące go terminy załatwienia spraw. Nie pozostawał więc bezczynny.

Dlatego, nie tylko z uwagi na rodzaj stawianych obwinionemu zarzutów, ale i linię jego obrony, ustalenie faktycznego obciążenia wymagało poczynienia przez organ nie budzących wątpliwości ustaleń. Również w tym zakresie ustalenia, co do ilości prowadzonych postępowań zostały oparte na zeznaniach Z. O. oraz wystosowanym przez niego do rzecznika dyscyplinarnego piśmie z dnia 19 czerwca 2012 r. nr Ks-7/2012 (vide: - k. 424).

Wskazane powyżej pismo jest jedynym dokumentem, w którym zbiorczo zostały podane sygnatury postępowań, które prowadzone były przez obwinionego, w tym również postępowań przekazanych przez M. Z. Przedmiotowe pismo mimo, że nie zwiera konkluzji, co do ogólnej liczby prowadzonych postępowań, to można z niego wywnioskować, że skarżący w okresie od 18 listopada 2011 r. do dnia 2 grudnia 2012 r. prowadził 38 postępowań, w tym 22 własnych i 16 prowadzonych w zastępstwie M. Z.

Natomiast w zaskarżonej decyzji wskazano, że ze złożonych w dniu 20 czerwca 2012 r. zeznań Z. O. wynika, że obwiniony w okresie od dnia 18 listopada do dnia 2 grudnia 2011 r. przejął od M. Z. do dalszego prowadzenia 16 postępowań przygotowawczych, i na dzień 18 listopada 2011 r. prowadził 13 postępowań własnych, co po zsumowaniu dało organowi łącznie 29 postępowań przygotowawczych. Ustalenie to, było również podstawą dla organu do stwierdzenia, że obciążenie pracą dochodzeniowo-śledczą obwinionego było stosunkowo niewielkie. Organ wskazał również, że obwiniony przed pójściem na swój urlop zakończył 14 spraw, w tym 3 sprawy, które zostały mu przekazane.

Sąd podkreśla, że przyjęta przez organ odwoławczy liczba postępowań, nie uwzględnia ilości postępowań jakie skarżący prowadził w okresie po dniu 18 listopada 2011 r. Z treści postawionych zarzutów wynika, że skarżącemu zarzucono pozostawanie w bezczynności również w czasie późniejszym, a mianowicie do dnia 19 grudnia 2011 r. Ustalenie zatem wymiaru obciążenia pracą powinno zatem dotyczyć całego tego okresu. Tymczasem wskazanie w zaskarżonej decyzji 29 postępowań przygotowawczych nie uwzględnia ani okresu od dnia 18 listopada 2011 r. do dnia 2 grudnia 2011 r., w którym (jak wynika to z pisma z dnia 19 czerwca 2012 r.), skarżący wszczął 9 postępowań przygotowawczych, ani też okresu od dnia 2 grudnia 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r., w którym liczba prowadzonych postępowań nie została dokładnie ustalona.

Ponadto, organy dokonując ustaleń odnośnie ilości prowadzonych postępowań nie oparły się na innych miarodajnych dowodach, w tym wydrukach z systemu RSD, mimo istnienia w tym przedmiocie wniosku dowodowego obwinionego. Skarżący wnioskował bowiem o uzupełnienie materiałów postępowania dyscyplinarnego poprzez dołączenie wydruków z systemu RSD oraz Temida i Esod wraz z modyfikacjami w tych systemach za okres od dnia 1 września 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r. w swoich sprawach. A także wydruków RSD wraz z modyfikacjami spraw prowadzonych przez M. Z. za okres od dnia 18 listopada do dnia 2 grudnia 2011 r. Jak wyjaśnił obwiniony, zgłosił taki wniosek, gdyż w każdym z przesłuchań Z. O. podawał inne dane dotyczące obciążenia pracą. Ten wniosek obwinionego został oddalony, a dołączanie wydruków uznane za zbędne wobec wystawionego przez Z. O. pisma z dnia 19 czerwca 2010 r. oraz jego zeznań z dnia 20 czerwca 2012 r. Stanowiska tego nie można jednak podzielić. Jest oczywistym, że w takiej sytuacji organy powinny dokonać dokładnych ustaleń również w oparciu o wydruki, jak i uwzględnić cały okres objęty zarzutami.

Zgodnie z art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, wniosek dowodowy obwiniony zgłasza rzecznikowi dyscyplinarnemu, który rozstrzyga o uwzględnieniu wniosku albo odmawia, w drodze postanowienia uwzględnienia wniosku jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy.

Dokonane rozważania wskazują, że w prowadzonym postępowaniu doszło również do naruszenia powyższego przepisu. Pierwotnie rzecznik dyscyplinarny nie rozpatrzył wniosku dowodowego z dnia 1 kwietnia 2012 r. o dołączanie teczki nadzoru. Następnie pomimo wskazania w orzeczeniu kasatoryjnym, że teczka ta stanowi dowód, który powinien zostać włączony do akt, nie zostało to zrealizowane (nastąpiło to uwagi na reprezentowane przez Z. O. stanowisko). Wniosek dowodowy z dnia 6 lipca 2012 r. o dołączenie wydruków z systemów RDS, Temida i Esod został, co prawda rozpoznany, jednak jego oddalenie nastąpiło z tożsamych powodów, tj. z uwagi na wyjaśnienia udzielone przez Z. O. Takie postępowanie organu budzi również wątpliwości co do bezstronności w gromadzeniu materiału dowodowego.

W odniesieniu do zawartych w orzeczeniu kasatoryjnym wytycznych, to organ zgodnie z nimi, dokonał ponownego przesłuchania Z. O. i Pierwszego Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w N. D. - A. R. oraz dodatkowo P. B. na okoliczność m.in. zgłaszania w okresie od września do grudnia 2011 r. przez prokuratorów nadzorujący postępowania przygotowawcze nieprawidłowości w prowadzonych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej w N. D. G.. We wniosku dowodowym z dnia 6 lipca 2012 r. obwiniony podniósł, że dla ustalenia powyższej okoliczności konieczne byłoby przesłuchanie nie jego przełożonych lecz prokuratorów Prokuratury Rejonowej w M. sprawujących bezpośredni nadzór nad postępowaniami. Wniosek ten został oddalony, czym ponownie naruszono art. 135f ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o Policji. Uzasadniając odmowę rzecznik dyscyplinarny wskazał m.in. że przeprowadzenie dowodu jest nieprzydatne dla sprawy, a dotychczas zebrane dowody były wystarczające dla oceny ustaleń. Rzecznik nie uwzględnił jednak, że waga okoliczności dotyczących nadzoru prokuratorów nad prowadzonymi postępowaniami przygotowawczymi została wskazana nie tylko przez obwinionego lecz przede wszystkim podkreślona przez organ odwoławczy w orzeczeniu kasatoryjnym z dnia 8 czerwca 2012 r. Przesłuchanie wskazanych powyżej świadków, zgodnie z otrzymanymi wytycznymi, należy uznać za niewystarczające, chociażby z tego względu, że prowadzi do poczynienia ustaleń w oparciu o zeznania osób, które podlegają również nadzorowi. Ponadto, w takim przypadku (gdy organ nie chciał przesłuchiwać prokuratorów) właściwe byłoby zwrócenie się bezpośrednio do Prokuratury Rejonowej M. - prokuratorów nadzorujących o udzielenie pisemnych informacji - czy w tym okresie czasu wskazywali na nieprawidłowości, wnosili o wyjaśnienie przyczyn zaistniałych uchybień w prowadzonych postępowaniach przygotowanych prowadzonych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej w N. D. G., i czy dotyczyło to również postępowań prowadzonych przez obwinionego. Informacja taka stanowiłaby dowód obiektywny i miarodajny. Otrzymane wyjaśnienia w zakresie prowadzonego nadzoru mogłyby pozwolić również na ustalenie rzeczywistego charakteru opóźnień do jakich doszło w pracy obwinionego.

Na podstawie zeznań powyższych świadków organy przyjął również, że z Prokuratury Rejonowej w M. wpływały pisma zawierające uwagi wskazujące na nieprawidłowości w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych, w tym jedno z października 2011 r. dotyczyło bezczynności w postępowaniu prowadzonym przez P. B. Mimo powołania się na istnienie pism zwierających polecenia i uwagi poprzestano, i w tym wypadku, tylko na zeznaniach świadków.

Ponadto organ pierwszej instancji przyznał wprost, że nie dokonano ustaleń czy pisma dotyczyły postępowań prowadzonych przez obwinionego, gdyż organ uznał, że wyjaśnienie tych wątpliwości nie ma większego znaczenia dla oceny czynności podejmowanych przez obwinionego w postępowaniach przygotowawczych, gdyż kierowane przez prokuratorów uwagi w tym okresie nie miały charakteru wystąpień o charakterze dyscyplinarnym. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, że K. J. jest jedynym funkcjonariuszem KPP w N. D. G. wobec którego wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Natomiast jedyny imiennie ustalony funkcjonariusz tej samej Komendy -P. B., któremu sprawujący nadzór prokuratorzy zarzucili nieprawidłowości (bezczynność), nie został pociągnięty do tego rodzaju odpowiedzialności. Polecenie usunięcia nieprawidłowości w tym przypadku skutkowało przeprowadzeniem rozmowy z policjantem, o czym powiadomiono na piśmie Prokuraturę Rejonową w M.. Przeprowadzono także odprawę służbową z funkcjonariuszami prowadzącymi postępowania przygotowawcze, w trakcie której zapoznano wszystkich z treścią pisma i opisywanymi uwagami.

Przechodząc do dalszych nieprawidłowości postępowania, to wskazać należy odnieść się do dokonanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uznaje się za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (art. 135g ust. 2 ustawy).

W ocenie Sądu, powyżej wskazane dyrektywy nie zostały w pełni zrealizowane w tym postępowaniu. Organy nie wzięły pod uwagę wszystkich okoliczności świadczących na korzyść obwinionego, a materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie tezy o dopuszczeniu się rażącej bezczynności, i to we wszystkich prowadzonych postępowaniach.

I tak, odnośnie postępowania RSD - 1130/11, to należy zauważyć, że rażąca bezczynność, w ocenie organów, miała miejsce w dniach od 4 listopada do 1 grudnia 2011 r. oraz od dnia 7 grudnia do 19 grudnia 2011 r. Organ wskazał, że w tym postępowaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. obwiniony przesłuchał przedstawiciela poszkodowanego, z którym skontaktował się telefonicznie w dniu 2 grudnia. Wcześniej jednak, jak to ustalił organ, obwiniony wraz z przesłanym zawiadomieniem o wszczęciu dochodzenia z dnia 4 listopada 2011 r. zwrócił się do pokrzywdzonego o stawiennictwo na Komendzie w dniach 16-17 listopada 2011 r. celem złożenia wniosku o ściganie i wycenę strat. Pokrzywdzony nie stawił się. Ponadto z wyjaśnień obwinionego, dotyczących powodów braku zakończenia tego postępowania w trybie rejestrowym wynika, że nie były to jedyne czynności sprawie. Skarżący podniósł, że widział możliwość podjęcia czynności wykrywczych i w tym celu zwrócił się do funkcjonariuszy operacyjno-rozpoznawczych. Wyjaśnienia składane w tym zakresie, znalazły potwierdzenie w zeznaniach P. W. z KPP w N. D. G.. Świadek ten potwierdził, że obwiniony kontaktował się z nim, co mogło mieć miejsce w grudniu 2011 r., odnośnie pojazdu marki VW Golf o początkowym numerze GMB, który był widziany na miejscu zdarzenia. Realizując sugestie obwinionego P. W. skontaktował się telefonicznie z policjantem z KPP w M., który oświadczył, że nie ma wiedzy na temat przedmiotowego samochodu. Z przeprowadzonej rozmowy sporządzona została sporządzona przez świadka notatka służbowa. Jej istnienie w aktach sprawy operacyjnej potwierdził zastępca naczelnika Wydziału Kryminalnego D. J. Powyższe okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę. Organ przyjął, że skarżący pozostawał w rażącej bezczynności, gdyż dokonał jedynej czynności procesowej jaką było przesłuchanie w dniu 6 grudnia 2011 r. przedstawiciela pokrzywdzonej firmy. Ponadto uznał, że obwiniony mógł podejmować działania w celu ustalenia bliższych danych dotyczących widzianego na miejscu zdarzenia samochodu już po umorzeniu postępowania. Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy, nie można uznać, że tylko przesłuchanie było jedyną czynnością podjętą w sprawie. Kwestia natomiast możliwości umorzenia postępowania nie może być rozstrzygająca dla oceny rażącej bezczynności.

W zakresie postępowań: RSD - 1218/11 i RSD - 1220/11 obwiniony przyznał, że nie dokonał czynności zabezpieczenia dowodów. Wyjaśnił, że czynności te zamierzał wykonać w późniejszym terminie, gdyż miał w prowadzeniu inne postępowania, w tym przekazane po M. Z. i nie miał fizycznej możliwości niezwłocznego wykonania wszystkich czynności.

Pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy nie daje możliwości jednoznacznego ustalenia faktycznej liczby prowadzonych przez obwinionego postępowań, to sam już fakt przekazania do prowadzenia dodatkowych postępowań, i to w ilości kilkunastu spraw, powinien być okolicznością przemawiającą na korzyść skarżącego. Okoliczność ta, wbrew ocenie organów, powinna przemawiać za przyjęciem, że skarżący był w znacznym stopniu obciążony pracą, co mogło mieć wpływ na istnienie opóźnień w podejmowaniu czynności.

Przede wszystkim jednak organy pominęły korzystne w tym zakresie dla obwinionego zeznania M. Z. z dnia 20 czerwca 2012 r.

Świadek ten wskazał, że niezależnie od charakteru i ciężaru gatunkowego spraw, oraz czynności, których należało w nich wykonać (a których już dokładnie nie pamięta), przekazane sprawy musiały wymagać od obwinionego dużego zaangażowania już tylko z uwagi na konieczność zapoznania się z każdym nowym postępowaniem. Ponadto świadek nadmienił, że w czasie jego urlopu K. J. wielokrotnie kontaktował się z nim telefonicznie prosząc o pomoc w sprawach, które mu pozostawił, gdyż czynność procesowa, która dla świadka jako prowadzącego postępowanie zdawałaby się być łatwa, dla obwinionego była skomplikowana.

Treść powyższych zeznań powinna niewątpliwie zostać wzięta pod uwagę przez organy.

Odnośnie postępowania RSD - 1308/11, to zarzucono w nim obwinionemu, nie tylko nie podjęcie żadnych czynności procesowych i rejestrowych, ale również nie wydanie nawet postanowienia o wszczęciu dochodzenia. Skarżący nie tylko temu zaprzeczył, ale zasugerował, że dokumenty zostały "wypięte". Wyjaśnił, że wydał w dniu 5 grudnia 2011 r. postanowienie o wszczęciu dochodzenia, założył akta główne i akta kontrolne. Złożone w tym zakresie wyjaśnienia nie są gołosłowne. Odzwierciedlają je kopie okładek akt głównych oraz akt kontrolnych (- k. 65 i - k. 345). Obie okładki zostały sporządzone przez obwinionego, a okładka akt głównych została przez niego własnoręcznie opisana (co nie jest kwestionowane w sprawie). Na obu też okładkach zostały wskazane daty wszczęcia postępowania - 5 grudnia 2011 r. Znajdująca się w aktach kontrolnych notatka urzędowa z 6 grudnia 2011 r. na której Z. O. dokonał adnotacji o treści "K. J - dołączyć notatkę do akt kontrolnych postępowania", nie stanowi dowodu, że akta główne były w tym czasie świadka, lecz takiej możliwości też nie wyklucza. Poczynione ustalenia dotyczące obiegu dokumentów w Komendzie nie dają jasnej odpowiedzi dlaczego brak postanowienia o wszczęciu dochodzenia zauważono dopiero w dniu 22 grudnia 2011 r. Zarówno zeznania M. K., jak i Z. O., tego faktu nie wyjaśniają. Podane przez Z. O. przyczyny takie jak "krótki okres czasu" czy nieobecność w pracy, nie są przekonywujące. Dlatego też w takiej sytuacji, niedające się usunąć wątpliwości, powinny być rozstrzygane zgodnie z art. 135g ust. 2 ustawy.

Wobec powyższego nie można uznać, że wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego, co nie jest obojętne dla orzeczonej kary.

W tym miejscu należy podkreślić, że dotychczasowy nienaganny przebieg służby obwinionego był okolicznością, która pozostawała poza sporem w sprawie. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że obwiniony jest policjantem, który nie tylko w sposób prawidłowy ale "często wyróżniający" realizował zadania i czynności.

Zgodnie z art. 134 ustawy, karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.

Stosownie zaś do treści art. 134h ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Ponadto ustawa przewiduje okoliczności, które wpływają na zaostrzenie, jak i złagodzenie wymiaru kary - art. 134h ust. 2 i 3 ustawy.

Przedstawiona gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się zatem do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby.

Innymi słowy, organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności - lekkomyślności).

Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Analiza zapadłych orzeczeń nie pozwala na przyjęcie, aby dyrektywy te zostały uwzględnione.

Przy czym trzeba w tym miejscu wskazać, że ustawodawca przewidział nie tylko możliwość wymierzenia kary dyscyplinarnej. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 135j ust. 1 pkt 5 ustawy, w oparciu o ocenę zebranego materiału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny wydaje również orzeczenie: o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu. Na unormowanie tego właśnie przepisu skarżący w złożonym odwołaniu wskazywał i o jego zastosowanie przez organ wnosił.

Kontynuując rozważania, to przyjmując nawet, że skarżący dopuścił się bezczynności w prowadzonych postępowaniach, to organy nie wyjaśniły powodów dla jakich uznały, że bezczynność ta miała charakter rażący w każdym z postępowań objętych zarzutami. Zebrany obszerny materiał dowodowy w sprawie został przez organy rozważony przede wszystkim pod kątem, dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej. Podając rodzaj i stopień naruszeń, organy poprzestały na lakonicznym stwierdzeniu - ich rażącego charakteru.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ogólnie tylko powołano się na: uwzględnienie stopnia winy, właściwości i warunki osobiste oraz pozytywna opinię obwinionego. Nie dokonując jakiejkolwiek oceny czy rozważań w tym zakresie. Ponadto nie podano powodów dla których stwierdzono, że wymierzona skarżącemu kara nagany jest współmierna i adekwatna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia. Co również ważne, nie dokonano ustalenia stopnia winy skarżącego. Nie wskazano również w jaki sposób stwierdzone naruszenia zagrażały interesom służby (skutki i następstwa). To, że wymierzona kara jest najmniej dotkliwa, nie zwalnia organu od obowiązku stosowania ustawowych dyrektyw w tym zakresie.

Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia przez rzecznika dyscyplinarnego praw do obrony obwinionego, to nie można ich uznać za uzasadnione. Należy w tym zakresie podzielić stanowisko reprezentowane przez organy.

Niemniej wykazana powyżej przez Sąd wadliwość postępowania, nie pozostaje obojętna na wynik sprawy i musi skutkować wyeliminowaniem zapadłych orzeczeń z obrotu prawnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w N. D. G. z dnia 14 sierpnia 2012 r.

Na zasadzie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.

Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wytyczne co do dalszego postępowania wynikają z powyżej dokonanych rozważań.