Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1535/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4, art. 184, art. 209 i 210, art. 250, art. 258-261
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 w zw. z art. 140, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Jolanta Rajewska (spr.) NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 602/08 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 602/08 oddalił skargę K. O. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Prezes Rady Ministrów, działając w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm. – dalej powoływana jako "ustawa o emeryturach i rentach z FUS"), decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], odmówił przyznania K. O. renty specjalnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej powoływanej jako kpa) poprzednią decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowe świadczenia może być przyznane jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przy rozpoznaniu wniosku brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, o ile w sprawie występują też inne, szczególne okoliczności, wskazujące na wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie kultury lub sportu albo szczególne zdarzenia losowe. Okoliczności powoływane przez K. O. we wniosku oraz dołączone do niego dokumenty i zebrane w sprawie dowody nie dają podstaw do przyznania mu świadczenia specjalnego. Wynika z nich bowiem, że wnioskodawca pracował nieprzerwanie od dnia 26 sierpnia 1968 r. do 30 kwietnia 1994 r. w górnictwie. Z tego tytułu otrzymywał wyróżnienia i dyplomy. W sierpniu 1994 r. Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczyła K. O. do III grupy inwalidów, a orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 6 listopada 2006 r. został on uznany za częściowo niezdolnego do pracy i otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 570,77 zł. Wnioskodawca zamieszkuje w domu jednorodzinnym wraz z żoną, nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, ponadto, jak sam oświadczył, cały czas pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów, co wiąże się z dużymi wydatkami na zakupu lekarstw. W ocenie organu, rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oraz zdobywanie kolejnych szczebli rozwoju zawodowego przez wnioskodawcę nie może być uznane za przejaw wybitnych osiągnięć i tym samym za spełnienie przesłanek wynikających w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu powołanego przepisu, tj. łączenie sytuacji bytowej z wybitnymi zasługami wnioskodawcy i zdarzeniami losowymi. Ponadto omawiane świadczenie nie jest świadczeniem o charakterze socjalnym. Przyznawane jest ono przez Prezesa Rady Ministrów jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach a nie z uwagi tylko na trudną sytuację zdrowotną lub materialną wnioskodawcy. Świadczenia te są finansowane z budżetu państwa i nie mają charakteru roszczeniowego, bowiem ustawa pozostawia rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów.

Powyższą decyzję K. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 602/08, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), skargę K. O. oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/06 podkreślił, iż przedmiotowe świadczenie ma na celu uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, z zatem "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie. Z uwagi na różnorodność i często nieporównywalność takich zasług oraz osiągnięć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. Decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu ma charakter uznaniowy. Zakres uznania jest zawsze wyznaczony prawem i celem, dla jakiego prawo to zostało stworzone. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. W przypadku rozstrzygnięć, podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, zakres kontroli sądu administracyjnego zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednak nie może on być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną, a sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając tym samym poza wyznaczone mu granice kontroli. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd tylko w sytuacji stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów procesowych bądź przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszenie będzie miało miejsce wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie miała miejsca, gdyż prawidłowo zebrano w niej i przeanalizowano materiał dowodowy. Prezes Rady Ministrów, nie kwestionując zasług K. O. na rzecz polskiego górnictwa naftowego i skalnego oraz złego stanu zdrowia, zasadnie stwierdził, że okoliczności powoływane przez wymienionego w toku całego postępowania, nie dowodzą o istnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku. W toku postępowania organ nie stwierdził też występowania innych okoliczności, które w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogłyby zostać uznane za spełniające warunek "szczególnie uzasadnionego przypadku". Nie stwierdzono bowiem, aby wnioskodawca miał wybitne, indywidualne zasługi i osiągnięcia w jakiejkolwiek dziedzinie działalności. WSA w Warszawie podkreślił ponadto, iż art. 82 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma na celu uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych i wybitnych lub dotkniętych szczególnymi zdarzeniami losowymi, nie zaś pomoc osobom, które ze względu na stan zdrowia lub wiek znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. Prezes Rady Ministrów, uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, dlaczego nie dopatrzył się w sytuacji K. O. przypadku uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego oraz odniósł się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Organ, zdaniem Sądu I instancji, przekonywująco wyjaśnił również motywy, którymi się kierował przyjmując, że obecna sytuacja bytowa wnioskodawcy nie ma związku ze szczególnymi zdarzeniami losowymi.

Sąd I instancji konkludując, podał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono wszystkie istotne okoliczności sprawy, zatem nie było podstaw by zarzucić organowi administracji jakiekolwiek uchybienia procesowe czy naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznanie świadczenia. Ocena okoliczności zaistnienia przesłanek przyznania świadczenia specjalnego należy do organu, przy czym nie wystarczy subiektywne odczucie osoby zainteresowanej o zaistnieniu szczególnego przypadku, gdyż organ jest obowiązany kierować się kryteriami obiektywnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. O., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów sądowych wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odmowę uchylenia decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] wydanej z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 w zw. z art. 140 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem tak Sąd jak i organ wydający decyzję nie ocenił całokształtu sytuacji skarżącego przy zakwestionowaniu istnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353 z późn. zm.).

Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeanalizowanie przez Sąd wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego, a w szczególności dotyczących tak istotnego elementu stanu faktycznego podnoszonego przez powoda jak zaginięcie dokumentów płacowych skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator stwierdził, iż w jego ocenie Sąd I instancji podążył w całości za argumentacją organu administracji, która głównie sprowadzała się do rozpatrywania każdej okoliczności wskazywanej przez skarżącego z osobna, bez oceny całokształtu sytuacji skarżącego, a ponadto błędnie założył, iż art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy jedynie osób szczególnie zasłużonych i wybitnych. Tymczasem skarżący przedstawił szereg okoliczności, a mianowicie, to, że

1. z tytułu swej pracy zawodowej otrzymywał liczne wyróżnienia i dyplomy za zasługi na rzecz polskiego górnictwa naftowego i górnictwa skalnego;

2. działał społecznie, między innymi jako przewodniczący komisji rewizyjnej NSZZ "Solidarność",

3. obecnie jest osobą schorowaną, po przebytym zawale serca, cierpi na choroby reumatyczne, jest po ciężkim wypadku (przestrzelenie głowy), czeka go operacja zastawki serca i endoprotezy prawej nogi,

4. otrzymuje obecnie rentę w wysokości jedynie 570,77 zł., co musi mu wystarczyć na miesięczne utrzymanie oraz zakup leków,

5. tak niska wysokość renty skarżącego jest spowodowana zaginięciem jego dokumentacji kadrowo-płacowej sprzed 1979 r., co skutkowało przyjęciem minimalnych stawek wynagrodzenia jako podstawy do obliczenia renty, pomimo iż skarżący uzyskiwał przed 1979 r. wysokie dochody, pracując od 1968 r. w Przedsiębiorstwie Poszukiwania Nafty i Gazu w Krakowie.

W ocenie autora skargi kasacyjnej o ile można zgodzić się, iż każda z wymienionych powyżej okoliczności z osobna nie jest wystarczająca do stwierdzenia szczególnego przypadku w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, o tyle traktowane łącznie winny prowadzić do odmiennej konkluzji. Szczególne znaczenie należy przy tym przypisać faktowi zaginięcia dokumentacji kadrowo-płacowej skarżącego sprzed 1979 r., wskutek czego słusznie czuje się on rażąco pokrzywdzony przez organy państwa polskiego, albowiem wyłącznie z tej przyczyny wysokość otrzymywanej przez niego renty jest tak niska. W stanowisku Sądu brakuje zatem całościowego spojrzenia na sytuację skarżącego. Tym samym WSA w Warszawie usankcjonował stanowisko organu administracji dotknięte wada naruszenia art.7, art.11 i art.107 § 1 kpa.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono, iż zasada prawdy obiektywnej, zawarta w artykule 7 kpa i rozwinięta w innych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, ma fundamentalne znaczenia dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów. Myśl tę rozwija art. 77 § 1 kpa, nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a zatem obejmującego wszystkie jego części składowe i wszystkie środki dowodowe.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, organ administracji - w zakresie zaniechania oceny sytuacji skarżącego z uwzględnieniem wszystkich przedstawionych przez niego okoliczności - nie zawarł w decyzji elementu konstytutywnego, jakim jest uzasadnienie faktyczne naruszając tym samym art. 107 § 1 i 3 kpa. Okoliczność powyższa nie została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku. Sad I instancji w całości podążył za sposobem argumentacji przedstawionym przez organ administracji i nie odniósł się do stanowiska skarżącego by jego wniosek został oceniony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w tym w szczególności zaginięcia bez winy skarżącego jego dokumentacji kadrowo-płacowej sprzed 1979 r. Tym samym stwierdzić należy, że nakaz płynący z art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został przez Sąd w sposób dostateczny wypełniony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływanej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana tylko w granicach zakreślonych przez samego kasatora.

Rozpoznawaną skargę kasacyjna oparto wyłącznie na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a przede wszystkim art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 w zw. z art. 140 kpa. Uchybienia tego skarżący upatruje w nieuwzględnieniu wniesionej do WSA w Warszawie skargi, mimo - jego zdaniem - oczywistego złamania przez organ wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego Sąd I instancji w sposób należyty rozważył zarzuty skargi oraz skontrolował legalność zaskarżonych decyzji, prawidłowo przyjmując, że organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można bowiem przyjąć, że Prezes Rady Ministrów nie dopełnił w szczególności obowiązku przewidzianego w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, skoro stosownie do tych przepisów zobowiązany był zebrać i wyjaśnić nie jakiekolwiek lecz tylko istotne dla sprawy okoliczności. Istotne w sprawie okoliczności te wyłącznie te, które mają znaczenie prawne. Wszystkie zaś istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. To, że wydana w sprawie decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącego i że jego odczuciu jest dla niego krzywdząca nie dowodzi jeszcze uchybienia wymogom przewidzianym ani w powołanych normach ani także w przepisach art. 11, art. 107 § 1 i art. 140 kpa, a tym samym złamania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bezbłędnie przyjął, że decyzje podejmowane na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają charakter uznaniowy, co oznacza, iż ich kontrola sądowa jest ograniczona. Sprowadza się ona bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne oraz czy oceny przesłanek warunkujących zastosowanie dobrodziejstwa określonego przepisu dokonano po wszechstronnym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego sprawy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje przeto postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie, a nie samo rozstrzygniecie będące wynikiem dopuszczalnego prawem rozstrzygnięcia. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.

Zauważyć ponadto należy, że unormowanie przewidziane w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma charakter wyjątkowy i ma na celu polepszenie sytuacji osób, których szczególne zasługi dla społeczeństwa uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru kompensacyjnego, którego zadaniem jest wyrównanie wyrządzonych czy odczuwanych przez wnioskodawców krzywd i uszczerbków. Nie może być ono też traktowana jako instytucja powszechna i stosowana do przyznawania szczególnego uprawnienia wszystkim osobom, które w okresie aktywności zawodowej rzetelnie wywiązywały się z obowiązków służbowych a obecnie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.

Powołany przepis przewiduje kompetencje Prezesa Rady Ministrów do przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w cyt. ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. Wprowadzając możliwość przyznania świadczenia w trybie tego przepisu ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku, czego skutkiem jest przerzucenie na organ władzy wykonawczej obowiązku wypełnienia hipotezy omawianej normy prawnej określoną treścią. W omawianych sprawach to Prezes Rady Ministrów dokonuje wyboru pewnych kryteriów, które bierze pod uwagę przy ocenie, czy występuje "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie świadczenia specjalnego. Oznacza to, iż ustawodawca ocenę, czy sytuacja podmiotu ubiegającego się o rentę czy emeryturę na zasadach szczególnych nosi znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku pozostawił temu uprawnionemu organowi. Stanowisko, iż przedmiotowe uprawnienia należy łączyć z wybitnymi zasługami na niwie artystycznej, społecznej, kulturalnej, gospodarczej czy politycznej, wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego, mieści się w przyznanych Prezesowi Rady Ministrów kompetencjach wyznaczania kryteriów przyznawania omawianego świadczenia. Nie bez znaczenia jest też i to, że przyjęte przez organ kryteria przyznawania tego świadczenia zyskały pełną aprobatę Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez Sąd I instancji wyroku z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 28/05 jednoznacznie wskazał bowiem, że radio legis świadczeń specjalnych jest uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, a także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący powoływał się na szereg okoliczności dotyczących jego życia, które w jego ocenie przemawiają za przyznaniem mu omawianego świadczenia. Sąd I instancji, a poprzednio Prezes Rady Ministrów, trafnie jednak nie dopatrzyli się w nich przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia. Okoliczności te rozpatrywane czy to z osobna czy też łącznie nie mogą być bowiem utożsamiane ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. art. 82 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Oceny tej w świetle omawianych celów przedmiotowej regulacji nie można uznać za dowolną, wykraczającą poza ramy uznania administracyjnego, a w konsekwencji obligującą WSA w Warszawie do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodać przy tym należy, że autor skargi kasacyjnej szczególne znaczenie przywiązuje do powoływanego przez skarżącego faktu zaginięcia dokumentów kadrowo-płacowych sprzed 1979 r. Tymczasem wiarygodność i skuteczność tych twierdzeń może być oceniana w sprawie dotyczącej przyznania świadczeń w trybie ogólnym. Nie może natomiast uzasadniać zastosowania omawianej instytucji, w sposób oczywisty zarezerwowanej przez ustawodawcę do obiektywnie wyjątkowych i nadzwyczajnych przypadków związanych z uhonorowaniem osób szczególnie zasłużonych i wybitnych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że pisemne motywy wyroku powinny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wszystkie powyższe elementy zawiera. Przedstawiony w nim został stan faktyczny sprawy wraz ze stanowiskiem zajmowanym przez strony oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd wyjaśnił ponadto motywy podjętego rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do twierdzeń strony skarżącej oraz odnosząc się do innych kwestii istotnych dla oceny legalności zaskarżonego orzeczenia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.