Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 998/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 185 ust. 2a oraz art. 218
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2198/15 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w S. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] sp. z o.o. w S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. solidarnie na rzecz Stowarzyszenia [...] w S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2198/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w S. (dalej zwanego Stowarzyszeniem) na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony - stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2015 r. oraz zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy:

Wnioskiem z dnia 22 września 2014 r. [...] Sp. z o.o. i [...] Polska Sp. z o.o. w S. (dalej zwani uczestnikami postępowania) zwrócili się do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego (dalej zwanego organem I instancji) o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych oraz instalacji do spalania paliw w przemyśle energetycznym o mocy nominalnej ponad 50MWt, zlokalizowanych na terenie zakładów przy ul. [...] w S..

Pismem z dnia 27 stycznia 2015 r., Stowarzyszenie zgłosiło organowi I instancji wstąpienie na prawach strony do postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. organ I instancji, powołując art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.; dalej jako u.i.o.ś.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej jako k.p.a.), odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji ocenił, że w sprawie nie zaszły żadne przesłanki określone w art. 218 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a w sprawie nie miał zastosowania także art. 185 ust 2a powołanej ustawy. Podkreślił, że postępowanie dotyczy użytkowanych od wielu lat instalacji, których emisja jest uregulowana w pozwoleniach "sektorowych" (m.in. na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza i na wytwarzanie odpadów) i w instalacjach nie dokonano żadnych istotnych zmian.

Na skutek zażalenia Stowarzyszenia, powyższe postanowienie organu I instancji zostało uchylone postanowieniem Ministra Środowiska (dalej zwanego Ministrem) z dnia [...] marca 2015 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Ministra, sprawa możliwości udziału Stowarzyszenia jako organizacji ekologicznej nie została wyjaśniona pod kątem art. 185 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska w zestawieniu z art. 76 tej ustawy. Minister podkreślił, że jednym z wymagań środowiska, które muszą być spełnione w przypadku nowo zbudowanej lub przebudowanej instalacji, aby mogła być oddana do użytkowania, jest uzyskanie wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska. Stwierdził, że do takich decyzji należą pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska. Uznał więc, że nawet gdy instalacja była faktycznie eksploatowana, ale bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, to przy wydaniu takiego pozwolenia należy potraktować ją jako instalację nowo zabudowaną lub zmienioną.

Przed wydaniem powyższego postanowienia przez Ministra, bo decyzją z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji udzielił uczestnikom postępowania pozwolenia zintegrowanego zgodnie z ich wnioskiem. Następnie zaś organ ten, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji podał, że udzielone uczestnikom postępowania pozwolenie zintegrowane obejmuje wyłącznie instalacje, na które wcześniej wydano stosowne pozwolenia sektorowe oraz decyzje na użytkowanie (w tym również generator gorącego powietrza o mocy nominalnej 45 MW). Ocenił, że traktowanie eksploatowanych instalacji jako instalacji nowo zbudowanych lub zmienionych jest sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisów Prawa ochrony środowiska, jak również z brzmieniem przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych (Dyrektywy IEP) oraz Konwencji o dostępie do Informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz o dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej 25 czerwca 1998 r. w Aarhus. Dalej organ I instancji uznał, że okoliczność uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt. IV SA/Wa 771/13), że instalacja eksploatowana przez uczestników postępowania wymaga pozwolenia zintegrowanego nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, gdyż postępowanie prowadzone w tej sprawie dotyczyło wydania pozwolenia zintegrowanego i było zupełnie nowym postępowaniem. Zauważył, że postępowanie, którego dotyczy wskazany wyrok, zostało umorzone i nie zostały poczynione inne ustalenia, na podstawie których można by stwierdzić, aby jakiekolwiek pozwolenie środowiskowe wydane dla uczestników postępowania obarczone było wadą prawną. Skonstatował, że złożony wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego, wynikał z powstałego z mocy prawa obowiązku jego uzyskania, a nie z powodu modyfikacji lub rozbudowy instalacji przez uczestników postępowania.

Na skutek zażalenia Stowarzyszenia, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Minister utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, że instalacje do spalania paliw o nominalnej mocy nie mniejszej niż 50 MW oraz instalacje do produkcji płyt drewnopochodnych wymagają pozwolenia zintegrowanego. Ocenił, że organ I instancji, pomimo wcześniejszego wydania decyzji, miał prawo rozstrzygnąć sprawę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w tym postępowaniu, gdyż decyzja ta nie była ostateczna w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.

Dalej Minister podał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 771/13, dotyczącego instalacji spalania paliw eksploatowanych przez uczestników postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. uznał, że pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w części dotyczącej instalacji spalania paliw jest wadliwe, z tym że nie jest to wadliwość kwalifikowana powodująca nieważność decyzji. Z kolei wydanie przez organ I instancji nowych pozwoleń "sektorowych": w 2013 r. i w 2014 r. było sprzeczne z treścią powyższego wyroku. Minister dodał, że wobec braku wymaganego pozwolenia dla instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej to instalacja nie powinna być oddana do użytkowania. W ocenie Ministra powyższe okoliczności, w tym fakt, iż pozwolenia "sektorowe", wydane na etapie oddawania generatora gorącego powietrza do użytkowania, nie były wymaganymi pozwoleniami, nie mają znaczenia dla przesądzenia kwestii udziału społeczeństwa, a w jego ramach udziału organizacji ekologicznych w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji użytkowanych przez uczestników postępowania. Minister zaakcentował, że postępowanie w sprawie przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego nie zalicza się do żadnego z przypadków, w którym dopuszczalny jest udział społeczeństwa, w tym również organizacji ekologicznych. Ocenił, że instalacje eksploatowane w dwóch zakładach przez uczestników postępowania nie są nowo zbudowanymi (funkcjonują od wielu lat i były zmieniane), a w postępowaniu nie były rozstrzygane odstępstwa od granicznych wielkości emisyjnych, jak również pozwolenie zintegrowane nie było wydawane ze względu na istotną zmianę w instalacji.

W skardze na powyższe postanowienie Ministra, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Stowarzyszenie zarzuciło temu organowi naruszenie:

- art. 123 § 1 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji uległo już zakończeniu,

- art. 76 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 218 pkt 1 w zw. z w zw. z art. 185 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 44 ust. 1 u.i.o.ś., poprzez odmowę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego dla uczestników postępowania w sytuacji, gdy pozwolenie dotyczy instalacji nowych w rozumieniu powyższych przepisów, w związku z czym Stowarzyszenie było uprawnione do działania w sprawie na prawach strony.

W oparciu o powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uwzględniając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany Sądem I instancji) za zasadny uznał zarzut skargi naruszenia przez Ministra art. 123 § 1 k.p.a. polegającego na wydaniu postanowienia o odmowie dopuszczenia skarżącego do udziału na prawach strony, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji uległo już zakończeniu wraz z wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2015 r., która w tym samym dniu została doręczona uczestnikom postępowania. Ocenił, że przepis art. 123 § 1 k.p.a. uprawniał organ I instancji do wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu jedynie w toku tego postępowania administracyjnego, to jest w przedziale czasowym obejmującym okres od daty wszczęcia tego postępowania do dnia jego zakończenia wydaniem decyzji. Sąd I instancji nie podzielił przy tym poglądu Ministra, że organ I instancji, pomimo wcześniejszego wydania decyzji, miał prawo rozstrzygnąć sprawę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w tym postępowaniu, gdyż decyzja ta nie była ostateczna w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Podał, że co prawda decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r. nie stała się ostateczna wobec wniesienia od niej odwołania przez Stowarzyszenie, to jednak po wydaniu decyzji przez organ I instancji kończy się postępowanie administracyjne przed tym organem. Wskazał, że złożenie środka odwoławczego od decyzji nieostatecznej uruchamia administracyjny tok instancji, tzn. powoduje, że wszczęte zostaje postępowanie odwoławcze. Przyjął, że na etapie postępowania odwoławczego organ I instancji nie jest uprawniony do wydawania postanowień procesowych. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 123 § 1 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli uczestnicy postępowania reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając ten wyrok w całości uczestnicy postępowania zarzucili Sądowi I instancji naruszenie:

1) prawa materialnego, to jest art. 22 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie i wydanie zaskarżonego wyroku, stwierdzającego nieważność postanowień organów obu instancji w sytuacji, gdy postanowienia te wydane zostały zgodnie z przepisami prawa, a ich unieważnienie powodu, że w obrocie prawnym pozostaje nierozpoznany wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, co generuje niepewność po stronie uczestników postępowania w zakresie uprawomocnienia się decyzji i w konsekwencji uniemożliwia wykonywanie działalności w oparciu o tą decyzję, w tym dokonywanie nakładów na obszar nią objęty, tj. w sposób rażący ogranicza wolność działalności gospodarczej;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., poprzez uznanie, że postanowienia organów obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, tj. po zakończonym postępowaniu zasadniczym i w konsekwencji stwierdzenie nieważności tych postanowień w sytuacji, w której postanowienia w zakresie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony mogą być wydawane poza tokiem postępowania, ponieważ przepisy szczególne tak stanowią;

- art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, w szczególności brak dokonania szczegółowej analizy przedmiotu postanowienia Ministra i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji mogą być tylko wydane w toku postępowania i w konsekwencji stwierdzenie nieważności wskazanych postanowień, w sytuacji, w której zgodnie z brzmieniem art. 123 § 1 i 2 k.p.a., postanowienia te w oparciu o przepisy szczególne mogły być wydane poza tokiem postępowania zasadniczego; ocenili, że takie działanie podważa zaufanie do organów.

W oparciu o powyższe zarzuty uczestnicy postępowania wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie Ministra, które podjęte zostało po udzieleniu uczestnikom postępowania pozwolenia zintegrowanego, jest postanowieniem pozaprocesowym, które zostało wydane na mocy art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w oparciu o przepisy szczególne, to jest: art. 76 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 218 pkt 1 w zw. z art. 185 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 44 ust. 1 u.i.o.ś. Oceniono, że wniosek złożony w oparciu o wskazane przepisy szczególne winien być rozpoznany bez względu na etap postępowania zasadniczego. Powołano przy tym wyroki NSA: z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 20/07 oraz z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1217/12.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta może być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej, które – zgodnie z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. – tworzą, podnoszone przez strony, zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. Uczestnicy postępowania zarzucili bowiem Sądowi I instancji naruszenie zarówno prawa materialnego, to jest: art. 22 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jak i przepisów postępowania, to jest: art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., a ponadto w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W okolicznościach kontrolowanej sprawy zarzuty te nie mogą jednak odnieść zamierzonego skutku.

Niesporne w tej sprawie jest, że podstawę prawną do zgłoszenia przez Stowarzyszenie wstąpienia do postępowania zainicjowanego wnioskiem uczestników postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego stanowił art. 44 u.i.o.ś. W świetle tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia Ministra): "Organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1). Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (ust. 3). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (ust. 4)".

Z treści przytoczonego art. 44 u.i.o.ś. jednoznacznie wynika, że wniesienie przez organizację ekologiczną odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa nie jest uzależnione, tak jak ma to miejsce na gruncie k.p.a., od uprzedniego dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu przez organ I instancji. Organizacja ta może bowiem wnieść odwołanie w terminie otwartym dla stron postępowania, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, w oparciu o które Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, Stowarzyszenie z zachowaniem ustawowego terminu, wniosło odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], Minister stwierdził jednak niedopuszczalność tego odwołania. Z urzędu Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomym jest natomiast, że postępowanie WSA w Warszawie, zainicjowane skargą Stowarzyszenia na to postanowienie Ministra, zostało przez Sąd I instancji zawieszone do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w kontrolowanej obecnie sprawie sądowoadministracyjnej (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2492/15).

Jak wynika z powyższych ustaleń, w kontrolowanej sprawie, wydanie przez organ I instancji decyzji przed ostatecznym zakończeniem postępowania wpadkowego zainicjowanego, zgłoszonym do tego organu, wnioskiem Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w tym postępowania, w żaden sposób nie ograniczyło uprawnień Stowarzyszenia do zainicjowania postępowania odwoławczego w tej sprawie. W przypadku zaś wniesienia odwołania - które w takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 ust. 2 u.i.o.ś. jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu - właściwym do oceny zasadności żądania organizacji ekologicznej w tym zakresie, jest organ odwoławczy. Jak słusznie bowiem wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na etapie postępowania odwoławczego organ I instancji nie jest uprawniony do wydawania postanowień procesowych.

W świetle powyższych rozważań należy zatem przyjąć, że wraz z wniesieniem odwołania przez organizację ekologiczną, która nie brała udziału w postępowaniu przez organem I instancji, bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy, wygasa uprawnienie organu I instancji do merytorycznego rozpatrzenia zasadności wniosku organizacji ekologicznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W takim zaś ujęciu, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, za prawidłową uznać należy ocenę Sądu I instancji, że przepis art. 123 § 1 k.p.a. uprawniał organ I instancji do wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu, jedynie w toku postępowania prowadzonego przed tym organem, to jest w przedziale czasowym obejmującym okres od daty wszczęcia tego postępowania do dnia jego zakończenia wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nieuprawniony jest zatem zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. Wyjaśnić przy tym należy, że powoływane w skardze kasacyjnej wyroki NSA: z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 20/07 oraz z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1217/12 wydane zostały w innych stanach faktycznych, niż ten ustalony w kontrolowanej sprawie.

Skoro prawidłowa była ocena Sądu I instancji, że organ I instancji, po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r., nie był uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, to chybiony jest także zarzut naruszenia przez ten Sąd art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Uczestnicy postępowania upatrują bowiem naruszenia tych przepisów w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji mogą być tylko wydane w toku postępowania i w konsekwencji stwierdzenie nieważności wskazanych postanowień, w sytuacji, w której zgodnie z brzmieniem art. 123 § 1 i 2 k.p.a., postanowienia te w oparciu o przepisy szczególne mogły być wydane poza tokiem postępowania zasadniczego. Jak już podano, w kontrolowanej sprawie, wobec wniesienia przez Stowarzyszenie odwołania, organ I instancji nie był uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku. Rozstrzygnięcie zasadności tego wniosku, na tym etapie postępowania, pozostawione jest bowiem organowi odwoławczemu, którym w niniejszej sprawie jest Minister. W świetle bowiem art. 44 ust. 2 u.i.o.ś., co jeszcze raz należy podkreślić, wniesienie odwołania przez organizacje ekologiczną – gdy, tak jak w niniejszej sprawie, nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ I instancji - jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu.

W okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawnione jest także stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 22 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Nie sposób bowiem uznać aby wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwych postanowień organów administracji publicznej, będące wynikiem realizacji konstytucyjnej funkcji kontrolnej sądu administracyjnego (art. 184 Konstytucji RP) mogło w rażący sposób ograniczać konstytucyjną wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP)

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a.