Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 115/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1 w zw. z art. 26 kc, art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty W. o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy tym organem a Starostą O., który z nich jest właściwy do rozpoznania wniosku M. P. o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki postanawia wskazać Starostę W. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 września 2007 r. nr [...], Starosta Powiatu W. M. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu jaki powstał pomiędzy tym organem a Starostą Powiatu O. M., który z nich jest właściwy do rozpoznania wniosku M. P., obecnie S. o udzielenie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, która to sprawa została mu przekazana do załatwienia wg właściwości, w trybie art. 65 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w W. M., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. sygn. akt [...], ograniczył władzę rodzicielską matki M. P. poprzez umieszczenie w rodzinie zastępczej, którą ustanowił babkę R. P., u której dziecko zamieszkiwało jeszcze przed formalnym umieszczeniem w rodzinie zastępczej i na terenie której miejsca zamieszkania M. P. realizowała obowiązek szkolny. Matka M. P. mieszka na terenie powiatu W. M., jednak ona sama na terenie powiatu O. M. przed i po umieszczeniu w rodzinie zastępczej i to Starosta tego powiatu jest właściwy do rozpoznania jej wniosku o przyznanie pomocy na usamodzielnienie i kontynuowanie nauki zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jako właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

Odpowiadając na wniosek, Starosta Powiatu w O. M., powołując się również na art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził że zgodnie z art. 26 k.c., który powinien mieć zastosowanie w sprawie w związku z brakiem definicji pojęcia "miejsce zamieszkania" w ustawie o pomocy, miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania rodziców bez względu na to gdzie dziecko rzeczywiście przebywa, miejsce pobytu nie powoduje zmiany prawnego miejsca zamieszkania dziecka, bowiem takim jest miejsce zamieszkania rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska. Bezspornym w sprawie jest, zdaniem starosty, że przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej M. P. pozostawała pod władzą rodzicielską matki, która zamieszkuje na terenie powiatu W. M. i jego starosta jest właściwy w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór jaki powstał w niniejszej sprawie jest sporem o właściwość miejscową pomiędzy starostami, albowiem przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki osobom opuszczającym rodziny zastępcze należy do zadań własnych powiatu, na mocy art. 19 pkt 6 ustawy z dnia 1 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Natomiast art. 90 ust. 1 tej ustawy kompetencje te przyznaje staroście, wskazując jednocześnie właściwość miejscową tego organu.

Zgodnie z tym przepisem pomocy pieniężnej udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Ustawa o pomocy społecznej posługując się pojęciem "miejsce zamieszkania" nie definiuje go, dlatego konieczne jest posłużenie się regulacjami zawartymi w akcie prawnym dotyczącym tego pojęcia. Jest nim Kodeks cywilny, który wyjaśnia w art. 25-27 co należy rozumieć przez miejsce zamieszkania.

Generalną zasadę zawiera art. 25 k.c. i zgodnie z nim miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, jednak w art. 26 i 27 znajdują się wyjątki od tej zasady. Art. 25 k.c. dotyczy bowiem osób mających pełną zdolność do czynności prawnej, natomiast art. 26 i 27 odnoszą się do osób takiej zdolności nieposiadających, w tym dzieci. Stosownie do art. 26, miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców (§ 1), a dopiero gdy dziecko nie przebywa stale u rodziców jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (§ 2).

W niniejszej sprawie władzę rodzicielską nad M. P. sprawowała jej matka, a władza ta została dopiero ograniczona równocześnie z umieszczeniem w rodzinie zastępczej (postanowienie Sądu z dnia 21 grudnia 2000 r.). Faktem jest, że M. P. przed ograniczeniem władzy rodzicielskiej matki i umieszczeniem w rodzinie zastępczej z matką nie zamieszkiwała, faktycznie przebywając już u babki, która została ustanowiona rodziną zastępczą, jednak sąd opiekuńczy jej miejsca zamieszkania nie określił, o czym mowa w § 2 art. 26 k.c. Oznacza to, że ustalając miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej należy zastosować zasadę opisaną w art. 26 § 1 k.c. Zgodnie z nią miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania matki.

Wobec tego starostą właściwym do przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy, będzie ten na terenie powiatu którego zamieszkiwała matka M. P. przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, a zatem Starosta W..

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).