Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-07 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7 w zw. z  art. 258  par. 3,  art. 245  par. 1, par. 3 i  par. 4 w zw. z  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B.-M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w części przekraczającej 250,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu w kwocie 500,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego podała, iż w wyniku egzekwowanych przez organ podatkowy zaległości zablokowano jej konta bankowe. Dochodzone należności pochodzą z nieuregulowanych w terminie płatności podatków: dochodowego oraz VAT w łącznej kwocie [...]zł (vide: dołączone do akt postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zaświadczenie z dnia [...]r.).

Stąd poniesienie jakichkolwiek opłat nie jest w jej przypadku możliwe.

Dodatkowo przy pismach z dnia [...] r. nadesłała dokumenty źródłowe obrazujące jej sytuację rodzinną i finansową. Z ich treści ustalono,

iż skarżąca zameldowana jest na pobyt stały wraz z małoletnim synem (lat 9)

w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym o pow. [...]m2. Ponieważ jej jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, w ramach której ponosi straty, w bieżącym pokrywaniu opłat pomaga jej najbliższa rodzina (vide: oświadczenie strony złożone w tym zakresie). Miesięczne wydatki wynoszą bowiem – jak wskazała - ok. 1.800,00 zł i obejmują: m.in. czynsz (655,34 zł), TV kablową

(41,00 zł), telefon (139,60 zł), energię elektryczną (160,68 zł) oraz gaz (54,28 zł). Ponadto opłaca też ubezpieczenie grupowe na życie w kwocie 75,40 zł. Tymczasem wykazana z tytułu sprzedaży hurtowej odpadami i złomem strata kształtowała się następująco: 10.982,83 zł (wrzesień), 2.621,09 zł (październik) i 499,24 zł (listopad). Natomiast zadeklarowana podstawa opodatkowania wynosiła: 48.280,00 zł (wrzesień), 5.740,00 zł (październik) i 8.780,00 zł (listopad). Podobnie w ubiegłym roku podatkowym mimo wypracowanego w kwocie [...]zł przychodu

po potrąceniu kosztów jego uzyskania wielkości [...]zł poniosła stratę rzędu 65.808,07 zł. Jak wynika z przedłożonych do akt wyciągów z rachunków bankowych zgromadzone tam środki rzeczywiście zostały zablokowane.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje,

gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu Państwa, zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt

II FZ 284/10 oraz z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 536/10 niepubl.). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza przyniosła jej

w ubiegłym roku podatkowym przychód w kwocie [...]zł (vide: wydruki podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2010 r.), a wykazana z tego tytułu strata wielkości 19.631,94 zł, nie była spowodowana nierentownością firmy

czy brakiem popytu na usługi, które skarżąca świadczy lecz nadwyżką ponoszonych kosztów nad uzyskanymi przychodami. Podobnie w okresie ostatnich trzech

miesięcy, mimo że zadeklarowała następujące podstawy opodatkowania:

48.280,00 zł, 5.740,00 zł i 8.780,00 zł (przychód wynosił bowiem: 48.280,20 zł, 11.300,00 zł i 3.220,00 zł), ponoszone wydatki kształtowały się następująco: 45.084,26 zł, 14.178,77 zł, 13.921,09 zł, 3.719,24 zł. Okoliczność ta wbrew twierdzeniom strony nie może przesądzać o braku środków finansowych na dalsze prowadzenie działalności, skoro poniesiona strata jest jedynie wynikiem bilansowym, a firma mimo trudności i zablokowanych kont bankowych utrzymuje się na rynku

(por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08 niepubl.). Nie sposób zatem uznać jakoby skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą tak znacznych rozmiarów (vide: wypracowany za 2009 i 2010 r. przychód) zaliczała się do osób ubogich wymagających dofinansowania z budżetu Państwa. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie aby

w ramach kosztów prowadzonej działalności znalazły się również wydatki

na opłacenie należnych w sprawie opłat sądowych i wydatków. Zapobiegliwości

i przezorności wymaga się bowiem od osób prowadzących spory sądowe w związku

z prowadzoną działalnością gospodarczą, jako że ta wiąże się ze swej istoty

z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów także sądowych. Dlatego też strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się środków niezbędnych na ich opłacenie nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa przyznania jej prawa pomocy

we wnioskowanym zakresie jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem.

Mając jednak na uwadze fakt, iż skarżąca jest stroną w kilku zawisłych

przed tut. Sądem sprawach, które zostały zapoczątkowane na skutek wniesionych przez nią skarg, uznać należało, iż jej sytuacja majątkowa (szczegółowo opisana wyżej) nie pozwala uiścić pełnego wpisu sądowego w tej, jak i w równolegle prowadzonych trzech innych sprawach. Stanowi bowiem zbyt duże obciążenie finansowe dla skarżącej oraz jej rodziny, z pomocy której korzysta i może spowodować uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Nie można bowiem tracić

z pola widzenia faktu, iż wobec wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne mające na celu ściągnięcie zaległych należności publicznoprawnych

z tytułu podatku dochodowego i VAT w łącznej kwocie [...]zł (vide: wyciągi

z zablokowanych kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). Okoliczność

ta z pewnością utrudnia bieżącą działalność w zakresie sprzedaży hurtowej odpadami i złomem (por. deklaracje VAT za miesiące: wrzesień, październik i listopad 2010 r.). Dlatego też za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym (vide: art. 245 § 4 ustawy) polegającym na zwolnieniu jej z należnego

od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie powyżej 250,00 zł. Ustalając taki zakres zwolnienia uznano, iż kwota którą będzie zobowiązana uiścić w każdej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej koniecznym utrzymaniu oraz jej rodziny, przeciwnie leży w granicach możliwości finansowych wnioskodawcy. Ponadto stanowi ona gwarancję konstytucyjnego prawa strony do Sądu, jako że ten zakres zwolnienia pozwala na rozłożone w czasie gromadzenie środków na poniesienie dalszych, wszak niepewnych opłat sądowych. Pomoc Państwa nie może bowiem całkowicie zastępować starań podmiotu w zabezpieczeniu środków na prowadzenie procesu sądowego. Tym bardziej, że nie można też wykluczyć zmiany sytuacji finansowej strony skarżącej, która w tym okresie może przecież nastąpić.

Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3

oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.