Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 678/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2a i 2b
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] kwietnia 2013 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] marca 2013 roku Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], Burmistrz Miasta P. na podstawie art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.), art. 10, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) odmówił K. M. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na G. M. w wysokości 100,00 zł miesięcznie na okres od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie przedmiotowego świadczenia, załączając zarazem orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2013 r. uznające jej syna za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ ustalił przy tym, że K. M. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Właścicielem gospodarstwa rolnego jest bowiem jej mąż M. M.. Następnie, organ powołał się na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, wedle której rolnikowi nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, gdyż jest ono rodzajem rekompensaty finansowej dla osób, które rezygnują z zatrudnienia aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Rolnik nie pozostaje natomiast w zatrudnieniu, nie jest poddany reżimowi pracy co do godzin i miejsca jej wykonywania. Mając jednocześnie na uwadze definicję pojęcia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy dojść do wniosku, że rolnikowi przedmiotowe świadczenie nie przysługuje. Tym bardziej, że rolnik nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej, a zatem wykluczone jest przyznanie mu świadczenia z tytułu rezygnacji z pracy. W konsekwencji więc żaden rolnik, małżonek rolnika oraz domownik wykonujący pracę w gospodarstwie rolnym, podlegający obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasię Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym skarżąca nie może uzyskać przedmiotowego świadczenia, gdyż jest ona rolnikiem.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. K. M. odwołała się od powyższej decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] marca 2013 r., podnosząc, że rozstrzygnięcie to jest dla niej krzywdzące. W gospodarstwie rolnym pracuje bowiem jej mąż; ona natomiast zajmuje się opieką nad niepełnosprawnym synem. Fakt bycia rolnikiem nie powinien mieć wpływu na odmowę przyznania przedmiotowego świadczenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 956 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 3 pkt 22 art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5, art. 23, art. 24 ust. 4 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta P.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, jej mąż posiada gospodarstwo rolne, co wiąże się nie tylko z koniecznością jego prowadzenia, a przez to także z określonymi obowiązkami i nakładem pracy, lecz także z uzyskaniem pewnego dochodu z tego gospodarstwa rolnego. W świetle uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, świadczenie to zrekompensować utratę szans zarobkowych. Prowadzenie gospodarstwa rolnego wiąże się natomiast z uzyskiwaniem z niego określonych dochodów. Tym samym nie rezygnując z użytkowania gospodarstwa rolnego, jego posiadacz nie rezygnuje z szans zarobkowych z tytułu dochodów z produkcji rolnej. Dlatego też skarżąca nie mogła uzyskać wnioskowanej formy wsparcia finansowego.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. K. M. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] marca 2012 r. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia, załączając zarazem oświadczenie z dnia [...] lutego 2013 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, uznające jej syna za osobę niepełnosprawną, przy czym niepełnosprawność ta powstała przed 16 rokiem życia. K. M. zaznaczyła ponadto, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Właścicielem gospodarstwa rolnego jest jej mąż, który faktycznie zajmuje się jego prowadzeniem. Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, sprawując opiekę nad chorym synem. K. M. podniosła zarazem, że organy administracji publicznej powoływały się w niniejszej sprawie na poglądy zawarte w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, które nie znajdują w jej ocenie umocowania w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wskazała przy tym na komunikat Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zamieszczony na stronie internetowej Ministerstwa, z którego wynika, że art. 3 pkt 22 tejże ustawy nie stoi na przeszkodzie w uzyskiwaniu świadczenia pielęgnacyjnego przez rolników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 powołanej ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Trzeba przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 2548), osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy przepisów dotychczasowych, które spełniają warunki określone w nowych przepisach, przysługuje dodatek do tego świadczenia. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 cytowanej ustawy, że przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Należy przy tym od razu zaznaczyć, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy obejmuje jedynie: (1) wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pieniężnego z dnia [...] marca 2013 r., (2) orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], uznające syna skarżącej za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz stwierdzające m.in. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, (3) oświadczenie skarżącej z dnia [...] września 2012 r. o niekorzystaniu z zasiłku chorobowego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej "KRUS") i podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz (4) decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. ustalająca wobec M. M. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. z tytułu podatku rolnego.

Na podstawie powyższego materiału dowodowego organy administracji publicznej uznały, że skarżąca posiada status rolnika. Organy administracji publicznej powołały się nadto na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov, zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym skarżąca, jako osoba będąca rolnikiem, nie mogła uzyskać przedmiotowego świadczenia. Z taką argumentacją nie można się jednak zgodzić.

Na początku należy podkreślić, że Sąd nie kwestionuje trafności powołanej uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12. Trafnie bowiem zauważył w cytowanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, że świadczenie pielęgnacyjne pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego nie powinny z niego korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie, zdefiniowanie w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia. Tym samym pominięcie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej w katalogu form aktywności gospodarczej wymienionych w tym przepisie oznacza, że takie zajęcia nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie rozważanej ustawy. W konsekwencji więc rolnik nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne; zwłaszcza, że w odróżnieniu od pracownika nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Niemniej, materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że powołana uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, dotyczyła podobnej sytuacji prawnej do tej, w jakiej znalazła się skarżąca. Cytowana uchwała zapadła bowiem w odniesieniu do osoby, która legitymowała się statusem rolnika, podczas gdy w niniejszej sprawie zakwalifikowanie skarżącej jako rolnika byłoby przedwczesne. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyjaśnia znaczenia słowa "rolnik". Jak wskazano w cytowanej uchwale pojęcie to zostało jednak zdefiniowane w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 z późn. zm.), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

Jak wynika ponadto z art. 3 pkt 6 wymienionej ustawy o świadczenia rodzinnych, wyrażenie "gospodarstwo rolne" powinno być rozumiane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136 poz. 969 z późn. zm.), wedle którego za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy uznać, że przypisanie skarżącej statusu rolnika okazało się przedwczesne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych pozwala bowiem jedynie stwierdzić, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest mąż skarżącej, M. M. Tylko ta osoba została bowiem zobowiązana na mocy wymienionej wcześniej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. do uiszczenia podatku rolnego. Organy administracji publicznej nie przedstawiły natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że K. M. posiada gospodarstwo rolne oraz prowadzi je osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Wykazanie takiego faktu było tymczasem niezbędne do zakwalifikowania skarżącej jako rolnika w myśl art. 6 pkt 1 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, lecz nie zwalnia to bynajmniej organów administracji publicznej od uzasadnienia w tym zakresie swojego stanowiska. Tym bardziej, że skarżąca w odwołaniu z dnia [...] marca 2013 r. i w skardze z dnia [...] maja 2013 r. (k. 2-6 akt sądowych) podnosiła, że gospodarstwem rolnym zajmuje się wyłącznie jej mąż, a ona sama zajmuje się tylko sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem.

Trzeba przy tym zauważyć, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 z późn. zm.), za osobę pobierającą m.in. świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Powołany przepis zdaje się zatem prima facie wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu prawnego. Konkluzja ta nie jest jednak trafna, gdyż wedle art. 6 ust. 2b cytowanej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ono obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym fakt, że skarżąca, jak wskazała w oświadczeniu z dnia [...] września 2012 r., podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. Okoliczność ta jest niewystarczająca do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy ponadto zaznaczyć, że ubezpieczeniu społecznemu w świetle art. 6 pkt 1 i 2 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega w szczególności (1) rolnik oraz (2) jego domownik, przy czym ustawodawca definiuje oba te pojęcia. Znaczenie słowa "rolnik" było już wcześniej przedmiotem rozważań Sądu. W tym miejscu należy zatem jedynie powtórzyć, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do objęcia skarżącej omawianą definicją. Ustawodawca nakazuje natomiast by za domownika uważać osobę bliską rolnikowi, która (1) ukończyła 16 lat, (2) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego albo bliskim sąsiedztwie oraz (3) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Ponownie jednak, jak sygnalizowano już wcześniej, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżąca stale pracuje w gospodarstwie rolnym swojego męża, co z kolei wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako domownika. Organy administracji publicznej wadliwie zatem ustaliły w sposób zbyt automatyczny status skarżącej z perspektywy przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Niemniej, w myśl art. 5 cytowanej ustawy jej przepisy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Ustawodawca odróżnia zatem wyraźnie pracę w gospodarstwie rolny i pracę w gospodarstwie domowym. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu może mieć zatem swoje źródło w wykonywaniu pracy w każdym z tych gospodarstw, lecz tylko praca w gospodarstwie rolnym może prowadzić do nabycia statusu rolnika, wyłączając tym samym możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Podobna konkluzja została również wyrażona w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt. III AUa 839/08, LEX nr 509776. Tymczasem skarga z dnia [...] maja 2013 r. i odwołanie z dnia [...] marca 2013 r. zdają się wskazywać, że K. M. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników właśnie ze względu na zajmowanie się gospodarstwem domowym, a nie gospodarstwem rolnym, w którym pracuje jej mąż. Tym samym ponownie nie można by jej przypisać statusu rolnika, a fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie przesądza samodzielnie o konieczności negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Trzeba poza tym podkreślić, że organy administracji publicznej nie poczyniły żadnych ustaleń w kwestii niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej przez skarżącą. Nie można bowiem z góry wykluczyć przypadku, gdy określona osoba zamieszkuje jedynie na terenie gospodarstwa rolnego małżonka i nie bierze czynnego udziału w pracach w tym gospodarstwie, gdyż w rzeczywistości zatrudniona jest poza rolnictwem. Trudno byłoby wtedy wykluczyć automatycznie możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w istocie mogło dojść do niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sensie odpowiadającym art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tymczasem okoliczność ta nie była w ogóle poddana analizie w rozpatrywanej sprawie. Organy administracji publicznej nie ustaliły bowiem, czy skarżąca pracowała poza rolnictwem, a jeśli tak, to kiedy zrezygnowała z tego zatrudnienia i z jakiej przyczyny. Należy przy tym wskazać, że organy powinny poddać ocenie ewentualne twierdzenia skarżącej uprawdopodabniające fakt niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (np. poprzez ustalenie wykształcenia skarżącej).

Nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Takie działanie organów administracji publicznej stanowiło naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie doszło ponadto do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik postępowania, co w konsekwencji uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzją ją poprzedzającej.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] marca 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny ustalić, czy skarżąca faktycznie posiada status rolnika w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w razie uzyskania w tej mierze odpowiedzi negatywnej organy administracji publicznej powinny zbadać, czy skarżąca nie podjęła lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem.

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.