Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2641/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 50 § 1, art. 141 § 4, art. 125 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del WSA Dariusz Chaciński Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Prezydenta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 277/13 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia zawiesić postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 lipca 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 277/13), oddalił skargę Skarbu Państwa – Prezydenta W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], Wojewoda M. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], na mocy której ww. organ umorzył zainicjowane przez J. M. oraz E. B. postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wskazując, że postępowanie organu I instancji nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

Skargę na powyższą decyzję złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził, że podstawowe znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia miała okoliczność, iż skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Skarb Państwa reprezentowany przez będącego jednocześnie organem gminy Prezydenta W., który to organ, wykonując zadania starosty, wydał decyzję w pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu, organ administracji publicznej, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, nie był uprawniony do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia przez organ drugiej instancji z uwagi na brak interesu prawnego - w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Wynikało to bowiem z faktu zróżnicowania pozycji prawnej gminy, jako podmiotu, któremu przepisami prawa przyznane są określone kompetencje do wyrażania władztwa administracyjnego i który w związku z tym działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie (sfera imperium) oraz jako osoby prawnej, której przysługują określone prawa i obowiązki, wynikające z przepisów prawa materialnego i która dochodząc realizacji tych praw może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (sfera dominium).

Dwoistość ta – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – wyłączała możliwość równoczesnego występowania organów gminy w charakterze organu I instancji, rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną oraz gminy w charakterze strony biorącej udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zabiegającej o uzyskanie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej wyłączało zatem możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.

Prezydent [...] W., we wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku do tego, z jakich powodów skarga złożona przez Skarb Państwa została oddalona;

- art. 50 p.p.s.a w zw. z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 102 ze zm.) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że Skarb Państwa nie jest legitymowany do złożenia skargi na decyzję Wojewody M., w sytuacji, gdy wypłata ewentualnego odszkodowania w przedmiotowej sprawie następowałaby z budżetu Skarbu Państwa.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

B. B., w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosiła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wskazać należy, iż pod sygnaturą akt I OPS 2/15 zawisło przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie zainicjowane postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt I OSK 2071/13, którym - na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. - przedstawiono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w postępowaniu administracyjnym, w którym decyzję o odszkodowaniu, należnym od powiatu – jako samorządowej osoby prawnej – wydał w pierwszej instancji starosta, będący - na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) przewodniczącym zarządu powiatu i reprezentujący powiat na zewnątrz lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego następuje kontrola takiej decyzji, powiat ten może występować w charakterze strony"?

Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie będzie miało istotne znaczenie dla rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w której decyzję w pierwszej instancji wydał, wykonujący wówczas zadania starosty, Prezydent W. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł zaś ten sam organ w imieniu Skarbu Państwa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.