Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 43/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 117 ust. 1, art. 89, art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104, art. 105 ust. 5.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku wspólników spółki cywilnej F. – S.B. i J.O., na podstawie art. 102 ust.1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm. – dalej też p.w.p.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Drut do osadzania sztucznych kwiatów" nr [...] przyznane W. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "D." w L. oraz przyznał solidarnie S. B. i J. O. od W. R. kwotę 2600 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że S. B. i J. O. wspólnicy F. s.c. wystąpili z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, pt.: "Drut do osadzania sztucznych kwiatów" nr [...] udzielonego [...] listopada 2006 r. na rzecz W.R. z pierwszeństwem od [...] lipca 2006 r.

Jako podstawę żądania wnioskodawcy podali art. 102 ust.1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Swój interes prawny wnioskodawcy wywodzili z faktu, że uprawniony ze spornego prawa z rejestracji wystąpił przeciwko nim do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Gospodarczy z pozwem z dnia [...] listopada 2011 r. o naruszanie spornego prawa, co w konsekwencji prowadzi do ograniczenia ich działalności gospodarczej w zakresie produkcji i dystrybucji produkowanych przez nich drutów do osadzania sztucznych kwiatów przez przedmiotowe prawo z rejestracji.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podnieśli, że w dacie zgłoszenia do ochrony ([...] lipca 2006 r.) sporny wzór przemysłowy obejmujący cztery odmiany drutu do osadzania sztucznych kwiatów był pozbawiony nowości i indywidualnego charakteru.

Pełnomocnik uprawnionego nie odniósł się do przedstawionych zarzutów i przedłożonych materiałów dowodowych.

Urząd Patentowy RP powołując art. 89 ust. 1 w związku z art.117 ust.1 ustawy Prawo własności przemysłowej wskazał, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

Urząd Patentowy RP przyjął, że wnioskodawcy jako producenci i dystrybutorzy drutów do osadzania sztucznych kwiatów o wyglądzie praktycznie tożsamym do spornego wzoru mają interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Wynika to z ograniczenia ich działalności gospodarczej w zakresie produkcji i dystrybucji tych drutów, gdyż uprawniony ze spornego prawa z rejestracji wystąpił przeciwko nim do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Gospodarczy z pozwem z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczącym naruszania spornego prawa.

W ramach bowiem wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) - wnioskodawcom przysługuje uprawnienie do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego.

Zatem w ocenie Urzędu Patentowego RP, kopia pozwu z dnia [...] listopada 2011 r. skierowanego przez uprawnionego do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Gospodarczy, dotyczącego naruszania spornego prawa, w którym stwierdzono, że wskazane druty produkcji wnioskodawców naruszają sporne prawo z rejestracji wzoru przemysłowego oraz oferta internetowa F. s.c. w postaci wydruków internetowych z [...]02.2012 r. wraz z fakturą za utrzymanie domeny internetowej "f.com.pl" oraz oświadczeniem A. S. o uruchomieniu w dniu [...]06.2005 r. strony internetowej www.f.com.pl zawierającej zdjęcia drutów produkowanych przez wnioskodawców, a także ulotka z ofertą handlową F. s.c. z siedzibą w T. wraz z informacją, iż ulotka ta została utworzona [...]06.05 r., są wystarczającymi dowodami na istnienie interesu prawnego wnioskodawców w unieważnieniu spornego prawa z rejestracji.

Organ wskazał, że cechy istotne spornego wzoru określono w dokumentacji rejestrowej w sposób następujący:

"Drut do osadzania sztucznych kwiatów według wzoru posiada istotne cechy wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym (Flg.l) lub brunatnym (Fig.2), o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym, zagięcia w kształcie łagodnego łuku w przeciwnym kierunku i ponownego zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym.

Drut do osadzania sztucznych kwiatów według wzoru posiada istotne cechy wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym (Fig.3) lub brunatnym (Fig.4), o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci dwóch pionowych rzędów półokrągłych rozpłaszczeń wykonanych po przeciwnych stronach w pobliżu zakończenia drutu".

Postać wytworu została przedstawiona na dołączonej do zgłoszenia ilustracji obejmującej cztery figury. Fig.1 i 2 o tożsamym kształcie, odpowiednio w kolorze zielonym i brunatnym oraz fig.3 i 4 również o tożsamych kształtach i odpowiednio kolorze zielonym i brunatnym.

Powołując definicję wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 ust.1 p.w.p. organ wskazał, że wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zatem jak wywodził organ przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów.

Oceniając nowość postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego i jej indywidualny charakter Urząd Patentowy RP powołując art.103 ust.1 i art.104 ust. 1 p.w.p. uznał, że przedłożone przez wnioskodawców materiały obejmujące:

- oświadczenie właściciela firmy M.o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup dwoma fakturami z 2003 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy D. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup czterema fakturami z 2004 i 2005 r.;

- oświadczenie właściciela firmy A. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającą taki zakup fakturą z 2005 r.;

- oświadczenie właściciela firmy B.o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup dwoma fakturami z 2000 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy F. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T.wraz z potwierdzającymi taki zakup siedmioma fakturami z 2003 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy B. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup sześcioma fakturami z 1998r., 1999r. i 2002 r.;

stanowią, niezależnie od siebie, dowody na brak nowości odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig.3 oraz na brak indywidualnego charakteru odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig.4.

Dowodzą one w ocenie organu, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony, tj. [...] lipca 2006 r. w obrocie występowały druty do osadzania sztucznych kwiatów posiadające istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci dwóch pionowych rzędów półokrągłych rozpłaszczeń wykonanych po przeciwnych stronach w pobliżu zakończenia drutu, tj. wszystkie cechy istotne odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig. 3 i wszystkie cechy istotne odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig.4 za wyjątkiem koloru brunatnego.

Tożsamość wszystkich cech znanego wzoru i wzoru spornego w odmianie przedstawionej na Fig.3 oznacza zdaniem Urzędu Patentowego RP, brak nowości tej odmiany spornego wzoru. Natomiast tożsamość praktycznie wszystkich cech znanego wzoru i wzoru spornego w odmianie przedstawionej na Fig.4, za wyjątkiem koloru brunatnego tej odmiany spornego wzoru i koloru zielonego wzorów przeciwstawionych, oznacza, że wzory znane i wzór przedmiotowy w odmianie przedstawionej na Fig.4 wywierają na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie, a więc ogólne wrażenie jakie ten wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą jego pierwszeństwa.

Podobnie, Urząd Patentowy RP uznał, że ww materiały wraz z przedłożonym przez wnioskodawców wydrukiem z bazy UPRP dotyczący publikacji [...] 02.2006 r. wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...]wraz z pełnym opisem tego wzoru stanowią dowody na brak indywidualnego charakteru odmian spornego wzoru przedstawionych na Fig.1 i 2.

W ocenie organu dowodzą one, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony, tj. [...] lipca 2006 r. znany był powszechnie z wyrobów będących w obrocie i z ww. publikacji drut do osadzania sztucznych kwiatów posiadający istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym, zagięcia w kształcie łagodnego łuku w przeciwnym kierunku i ponownego zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym (przykład odmiana przedstawiona na Fig. 1 wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...]).

Urząd Patentowy zauważył przy tym, że ww. materiały w postaci oświadczeń z fakturami dotyczą m.in. drutu do osadzania sztucznych kwiatów posiadającego istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci zagięcia umożliwiającego osadzenie sztucznego kwiatu, natomiast wzór przemysłowy pt.: "[...]" nr [...] ujawnia drut do osadzania sztucznych kwiatów, który może być pokryty tworzywem o dowolnej znanej fakturze i w dowolnym znanym kolorze, posiadający różne zakończenia uformowane mechanicznie w postaci zagięcia umożliwiającego osadzenie sztucznego kwiatu, w tym dokładnie takie jak zagięcie wskazane w spornym wzorze. Ponadto druty wskazane w ww. materiałach w postaci oświadczeń z fakturami zostały uznane przez uprawnionego w załączonym pozwie za naruszające sporny wzór, a więc wywierające takie samo ogólne wrażenia jak sporny wzór.

Ponadto Urząd Patentowy RP uznał, że cechy spornego wzoru podyktowane są względnie dużą swobodą twórczą w zakresie charakteru wygięcia o czym świadczy m.in. 10 odmian wygięcia we wzorze przemysłowym pt.: "[...]" nr [...], przy czym ta swoboda jest ograniczona jedynie przez funkcję osadzenia w tym zagięciu sztucznego kwiatu natomiast o małej swobodzie w zakresie koloru, który jest ograniczony naturalnymi kolorami łodyg kwiatowych (różne odcienie zielonego i brunatnego).

Za osobę o profilu zorientowanego użytkownika organ uznał na przykład producenta sztucznych kwiatów kupującego druty do osadzania swoich sztucznych kwiatów.

Natomiast powoływany przez wnioskodawców wydruk z bazy UPRP dotyczący publikacji [...]11.1996 r. wzoru przemysłowego pt.: "[...]" okazał się zdaniem organu nieprzydatny do oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru, gdyż ukazuje drut o innych cechach postaciowych niż sporny wzór przemysłowy.

O kosztach postępowania przed Urzędem Patentowym RP orzeczono w oparciu o art. 98 §1 k.p.c.

Skargę na opisaną wyżej decyzję Urzędu Patentowego RP wywiódł W.R.

Zaskarżanej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 10 k.p.a. przez przeprowadzenie rozprawy oraz podjęcie decyzji pod nieobecność skarżącego, będącego jednocześnie uprawnionym do prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] "[...]" lub jego pełnomocnika;

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie należytych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza w przedmiocie oceny nowości wzoru przemysłowego [...] "[...]" a to przez nie wysłuchanie i rozpatrzenie argumentów strony przeciwnej.

Skarżący żądał uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że w dniu rozprawy, to jest w dniu [...] października 2012 roku pełnomocnik skarżącego własnym środkiem lokomocji, samochodem, jechał na rozprawę. Podczas jazdy doszło do kolizji z innym samochodem, co uniemożliwiło kontynuowanie jazdy i w konsekwencji nieobecność pełnomocnika uprawnionego do wzoru na rozprawie. O zdarzeniu tym pełnomocnik bezskutecznie usiłował powiadomić telefonicznie Departament Orzecznictwa Urzędu Patentowego. Powiadomił jednak, przed rozprawą, pełnomocnika strony przeciwnej o zaistniałej sytuacji wraz z prośbą o przekazanie kolegium orzekającemu wniosku o przełożenie terminu rozprawy z przyczyn losowych. Zdaniem skarżącego nie ma podstaw do domniemania, że pełnomocnik strony przeciwnej nie przedstawił kolegium informacji o zaistniałej sytuacji oraz wniosku pełnomocnika skarżącego. O przyczynach odmowy przełożenia terminu rozprawy Urząd Patentowy nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji.

Dodawał, że strony wstępnie uzgodniły polubowne załatwienie sporu, które miało zostać przedstawione na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podnosił, że protokół przeprowadzonej przed Urzędem Patentowym RP rozprawy nie zawiera żadnej wzmianki dotyczącej złożenia przez pełnomocnika drugiej strony powiadomienia o wskazanym w skardze zdarzeniu losowym bądź wniosku o odroczenie rozprawy. Jednocześnie obecność prawidłowo powiadomionych stron na rozprawie nie jest obowiązkowa, zaś organ nie miał żadnych przesłanek, które winny skutkować odroczeniem rozprawy. Organ zauważył też, że skarżący nie polemizował bezpośrednio z sentencją i uzasadnieniem wydanej w sprawie decyzji, ani z dokonaną oceną materiałów dowodowych.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik S. B. i J.O. zaprzeczyła zawartym w skardze twierdzeniom, co do tego, że przed rozprawą przed Urzędem Patentowym RP pełnomocnik skarżącego prosił o przekazanie wniosku o odroczenie rozprawy. Wskazała też, że o ugodzie była mowa w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym, a nie przed Urzędem Patentowym RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

W przypadku wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego punktem wyjścia jest istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albowiem zgodnie z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 p.w.p. wzór przemysłowy może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji.

Z uwagi na administracyjny charakter postępowania w sprawie o unieważnienie prawa wyłącznego, pojęcie "interesu prawnego" rozumieć trzeba zgodnie ze znaczeniem nadanym mu przez doktrynę prawa administracyjnego, przy czym w literaturze przedmiotu dominuje pogląd, aby ze spornych w doktrynie prawa administracyjnego koncepcji interesu prawnego, przyjąć "obiektywną i materialnoprawną koncepcję strony". Powszechnie uznaje się, że interes prawny w unieważnieniu patentu (odpowiednio wzoru przemysłowego) mają: pozwany o naruszenie patentu, osoba, która zamierza uruchomić produkcję wyrobów lub świadczenie usług według opatentowanego na cudzą rzecz wynalazku, konkurent podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy) uprawnionego z patentu, a także - w pewnych przypadkach - licencjobiorca.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości teza, iż źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet ogólne normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a wcześniej art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. -Prawo działalności gospodarczej) - (szerzej patrz dr Andrzej Kisielewicz "Interes prawny w sprawach własności przemysłowej"- materiał przygotowany na konferencje pn. Wzory w praktyce Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego i Urzędu Patentowego RP. Wzory w orzecznictwie Unii Europejskiej i Polski, Warszawa 8-9 listopada 2006 roku, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 roku, sygn. VI SA/Wa 1944/06 LEX 299739, z dnia 20 marca 2007 roku sygn. VI SA/Wa 1998/06 LEX 322691, z dnia 26 czerwca 2007 roku sygn. VI SA/Wa 635/07 LEX nr 355519, z dnia 29 sierpnia 2006 roku sygn. VI SA/Wa 867/06 LEX 246145).

W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał zatem, że w rozpoznawanej sprawie po stronie wnioskodawców występuje interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego. Strony prowadzą działalność wytwórczą w tożsamej branży, oferują ten sam asortyment wyrobów, a przede wszystkim uprawniony wystąpił przeciwko nim do Sądu Okręgowego w W. z pozwem o naruszenie spornego prawa, co w konsekwencji prowadzić może do ograniczenia ich swobody prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji i dystrybucji produkowanego przez nich asortymentu wyrobów.

Zatem interes prawny, o którym mowa w art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p. istnieje po stronie wnioskodawców bowiem strony sporu są konkurentami na rynku, zaś sporne prawo ogranicza swobodę działalności gospodarczej wnioskodawców zagwarantowaną przepisami Konstytucji (art. 20 i 22) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. nr 73, poz. 1807).

Wnioskodawcy wytwarzając produkt odpowiadający wzorowi chronionemu, w ramach chronionej prawem wolności gospodarczej mają prawo do wytwarzania wszystkiego, co nie jest albo nie powinno być chronione prawami bezwzględnymi przysługującymi innym podmiotom.

Jeżeli zatem na przeszkodzie ich działalności stoi ochrona na rozwiązanie nie spełniające wymagań prawnych dla niego przewidzianych, to mają oni interes prawny w domaganiu się unieważnienia tej ochrony.

W niniejszej sprawie sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] lipca 2006 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, zatem przepisy tej ustawy winny stanowić podstawę oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego wzoru.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ww. ustawy).

Wzór przemysłowy zgodnie z powołanym art. 102 p.w.p. oznacza postać wytworu. Wzorem przemysłowym nie są więc wytwory jako takie, lecz ich postać. Zgodnie z art. 105 ust. 5 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza się do wytworów tego rodzaju, dla których nastąpiło zgłoszenie. Zgodnie z poglądami doktryny w przypadku wzoru przemysłowego następuje ścisłe powiązanie między wzorem, a przedmiotem (wytworem) przez który wzór się przejawia lub na którym jest ujawniony - ogólna idea (rysunek lub model) zostaje zredukowana do wizualnej formy określonego in genere przedmiotu (Prawo własności przemysłowej Komentarz pod redakcją dr P. Kostańskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010). Kluczowym w definicji wzoru przemysłowego jest pojęcie "postaci", a więc zewnętrznie postrzegalne właściwości produktu. Postać wytworu należy zatem utożsamiać z jego wyglądem. Ochrona wzoru przemysłowego obejmuje zatem wyłącznie wygląd przedmiotu, czyli jego zewnętrzną postać, a nie jego wewnętrzną budowę. Również NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., II GSK 276/06 wskazywał, że "w przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną".

Zasadnie zatem organ wywodzi, że przedmiotem porównania przy ocenie wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów.

W tym miejscu warto również wskazać, że stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 232/08 wzór przemysłowy może być uznany za niespełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru. W takim przypadku nie jest możliwe dokonanie oceny nowości bez przeprowadzenia oceny indywidualnego charakteru tego wzoru. Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego (Lex nr 470048).

"Ogólne wrażenie" odnosi się do wzoru jako całości, a nie jego poszczególnych cech. Chodzi zatem o ogólny efekt, ogólne odczucie, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku porównywane wzory - czy jest to wrażenie różne, czy takie samo.

"Zorientowany użytkownik" to osoba dobrze poinformowana, mająca dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystająca z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów, mająca na ten temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność postrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu oraz zorientowana w stanie wzornictwa przemysłowego w danej dziedzinie i zdolna odróżniać występujące wzory.

"Zakres swobody twórczej" jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

W przedmiotowej sprawie przedłożono dowody obejmujące:

- oświadczenie właściciela firmy M. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T.wraz z potwierdzającymi taki zakup dwoma fakturami z 2003 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy D.o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup czterema fakturami z 2004 i 2005 r.;

- oświadczenie właściciela firmy A. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającą taki zakup fakturą z 2005 r.;

- oświadczenie właściciela firmy B. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w Tarczynie wraz z potwierdzającymi taki zakup dwoma fakturami z 2000 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy F. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F.s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup siedmioma fakturami z 2003 i 2004 r.;

- oświadczenie właściciela firmy B. o zakupie przedstawionych na tym oświadczeniu drutów do osadzania sztucznych kwiatów od F. s.c. z siedzibą w T. wraz z potwierdzającymi taki zakup sześcioma fakturami z 1998 r., 1999 r. i 2002 r.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko Urzędu Patentowego RP, że z materiałów tych wynika, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony, tj. [...] lipca 2006r. w obrocie występowały druty do osadzania sztucznych kwiatów posiadające istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci dwóch pionowych rzędów półokrągłych rozpłaszczeń wykonanych po przeciwnych stronach w pobliżu zakończenia drutu, tj. wszystkie cechy istotne odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig.3 i wszystkie cechy istotne odmiany spornego wzoru przedstawionej na Fig.4 za wyjątkiem koloru brunatnego.

Tożsamość wszystkich cech znanego wzoru i wzoru spornego w odmianie przedstawionej na Fig.3 zadanie uznana została za brak nowości tej odmiany spornego wzoru. Natomiast tożsamość praktycznie wszystkich cech znanego wzoru i wzoru spornego w odmianie przedstawionej na Fig.4, za wyjątkiem koloru brunatnego tej odmiany spornego wzoru i koloru zielonego wzorów przeciwstawionych, uzasadnia stwierdzenie, że wzory znane przed datą pierwszeństwa i wzór sporny w odmianie przedstawionej na Fig.4 wywierają na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie, a więc ogólne wrażenie jakie ten wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą jego pierwszeństwa.

Powołane materiały dowodowe wraz z przedłożonym przez wnioskodawców wydrukiem z bazy UPRP dotyczącym publikacji [...] 02.2006r. wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...] wraz z pełnym opisem tego wzoru zasadnie też zostały uznane przez organ za dowody na brak indywidualnego charakteru odmian spornego wzoru przedstawionych na Fig.1 i 2.

Zasadnie też, w ocenie Sądu przyjął organ, że z materiałów tych wynika, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony, tj. [...] lipca 2006 r. znany był powszechnie z wyrobów będących w obrocie i z ww. publikacji drut do osadzania sztucznych kwiatów posiadający istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym, zagięcia w kształcie łagodnego łuku w przeciwnym kierunku i ponownego zagięcia pod kątem w przybliżeniu prostym (jakmiana przedstawiona na Fig. 1 wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...]).

Jak zasadnie wskazywał organ ww. materiały w postaci oświadczeń z fakturami dotyczą m.in. drutu do osadzania sztucznych kwiatów posiadającego istotne cechy spornego wzoru przemysłowego w postaci powierzchni z tworzywa sztucznego w kolorze zielonym, o gruboziarnistej fakturze oraz zakończenia uformowanego mechanicznie w postaci zagięcia umożliwiającego osadzenie sztucznego kwiatu, natomiast wzór przemysłowy pt.: "[...]" nr [...] ujawnia drut do osadzania sztucznych kwiatów, który może być pokryty tworzywem o dowolnej znanej fakturze i w dowolnym znanym kolorze, posiadający różne zakończenia uformowane mechanicznie w postaci zagięcia umożliwiającego osadzenie sztucznego kwiatu, w tym dokładnie takie jak zagięcie wskazane w spornym wzorze.

Zdaniem Sądu dokonana przez Urząd Patentowy RP ocena przedstawionych w sprawie materiałów dowodowych jest zasadna i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów wynikające z norm k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p.

Przeciwstawione wzory są niemalże identyczny ze spornym wzorem w jego poszczególnych odmianach.

Zgodnie z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 932/09) o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów.

Jak wskazano wyżej widoczny kształt spornego wzoru jest niemalże identyczny jak kształt przeciwstawionych wzorów, jak słusznie wskazywał organ różnice są drobne i trudno dostrzegalne. Zatem w ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, że ogólne wrażenie jakie na zorientowanym użytkowniku wywierają porównywane wzory jest takie samo.

Sporny wzór został zgłoszony do rejestracji [...] lipca 2006 r. Wskazane materiały pochodzą sprzed tej daty, zasadnie zatem organ przyjął brak nowości (w odmianie prezentowanej na Fig.3) i indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Prawidłowo też Urząd Patentowy RP za osobę o profilu zorientowanego użytkownika uznał na przykład producenta sztucznych kwiatów kupującego druty do osadzania swoich sztucznych kwiatów.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu wskazujące, iż cechy spornego wzoru podyktowane są względnie dużą swobodą twórczą w zakresie charakteru wygięcia o czym świadczy m.in. 10 odmian wygięcia we wzorze przemysłowym pt.: "[...]" nr [...], przy czym ta swoboda jest ograniczona jedynie przez funkcję osadzenia w tym zagięciu sztucznego kwiatu natomiast o małej swobodzie w zakresie koloru, który jest ograniczony naturalnymi kolorami łodyg kwiatowych (różne odcienie zielonego i brunatnego).

Prawidłowo zatem przyjął organ, że materiały dowodowe przedstawione przez wnioskodawców wobec tego, że dotyczą ujawnienia przed datą pierwszeństwa spornego wzoru, wyrobów identycznych lub wywołujących tożsame ogólne wrażenie stanowią wystarczające dowody braku nowości (postać ujawniona na Fig.3) lub indywidualnego charakteru spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, co uzasadniało unieważnienie spornego prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi na wstępie wskazać należy, że skarżący nie przedstawił zarzutów dotyczących merytorycznej treści decyzji, nie polemizował też z dokonaną przez organ oceną dowodów zgromadzonych w sprawie.

Zarzuty skargi sprowadzają się do naruszenia art. 10 k.p.a. przez przeprowadzenie rozprawy oraz podjęcie decyzji pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika oraz naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie należytych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to przez nie wysłuchanie i rozpatrzenie argumentów strony przeciwnej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (np. wyrok NSA z 2 września 2009r. II OSK 1317/08).

Skarżący nie wskazał w jaki sposób nieobecność jego pełnomocnika na rozprawie wpłynęła na rozstrzygnięcie sprawy, nie przedstawił zarzutów dotyczących merytorycznej treści decyzji, nie polemizował też z dokonaną przez organ oceną dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazać przy tym należy, że pełnomocnik skarżącego był należycie zawiadomiony o terminie rozprawy przed Urzędem Patentowym RP.

Nadto zaznaczyć trzeba, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik S. B. i J.O. zaprzeczyła zawartym w skardze twierdzeniom, co do tego, że przed rozprawą przed Urzędem Patentowym RP pełnomocnik skarżącego prosił o przekazanie wniosku o odroczenie rozprawy. Wskazała też, że o ugodzie była mowa w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym, a nie przed Urzędem Patentowym RP.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.