Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 255/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.H.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 stycznia 2018 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018 r. [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej jako "K.p.a."), art. 59 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. - dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia M. H. – P. – dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US) z dnia 13 listopada 2017 r. nr [...], którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 stycznia 2014 r. od nr [...] do nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Naczelnik US wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie 17 własnych tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 20 stycznia 2014 r. na zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.

Podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych stanowi decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. Celem wyegzekwowania wskazanych należności, Naczelnik US dokonał skutecznego zajęcia:

- prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w PKO Bank Polski S.A. (na podstawie zawiadomienia z dnia 22 stycznia 2014 r., które Bank otrzymał w dniu 27 stycznia 2014 r.; odpis zawiadomienia o zajęciu oraz odpisy tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej w dniu 29 stycznia 2014 r.);

- wynagrodzenia za pracę u pracodawcy B. P. - zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. doręczonym pracodawcy w dniu 14 września 2016 r., zaś zobowiązanej w dniu 25 sierpnia 2016 r.;

- nieruchomości, dla których urządzono Księgi wieczyste nr [...], nr [...], nr [...] - zawiadomieniami z dnia 20 kwietnia 2017 r., doręczonymi zobowiązanej w dniu 25 kwietnia 2017 r.

Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. Skarżąca wniosła o umorzenie wszystkich postępowań egzekucyjnych, będących następstwem wydanej przez Naczelnika US decyzji orzekającej o jej odpowiedzialności podatkowej, jako członka Zarządu Spółki z o.o. "A" (dalej jako "Spółka"), z uwagi na przedawnienie zobowiązań wynikających z decyzji, o której mowa w art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - dalej jako "O.p."), oraz zobowiązań podatkowych dotyczących Spółki za okresy, za które wydano decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca przedstawiła zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku, a nadto wskazała na inne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci: nieistnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji oraz niedopuszczalności egzekucji, kwestionując umocowanie osoby nadającej klauzulę wykonalności tytułom wykonawczym oraz wystawienie na poszczególne zaległości po kilka tytułów wykonawczych z różnymi kwotami i różnymi terminami obliczania odsetek.

Postanowieniem z dnia 12 października 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika US w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o umorzenie wszystkich postępowań egzekucyjnych, będących następstwem wydanej przez Naczelnika US decyzji orzekającej jej odpowiedzialność podatkową jako członka Zarządu Spółki.

W uzasadnieniu Skarżąca poddała w wątpliwość kwestię właściwości Naczelnika US jako właściwego dla Spółki organu podatkowego i organu egzekucyjnego. Wskazała na informację zawartą w decyzji Dyrektora UKS, z której wynika, że w latach 2009-2010 organem podatkowym dla Spółki był Naczelnik Urzędu Skarbowego, a od 1 stycznia 2011 r. Naczelnik US.

Skarżąca stwierdziła, że nie było skutecznego doręczenia pisma Naczelnika US z dnia 21 listopada 2013 r. Spółce gdyż nie posiadała ona organu, tj. Zarządu uprawnionego do jej reprezentacji w okresie od 26 stycznia 2009 r. do 28 kwietnia 2014 r. w związku z prawomocnym wyrokiem sądu skazującym M. S. (jedynego członka Zarządu Spółki) za przestępstwa z art. 294, art. 297 i art. 300 Kodeksu karnego; wskazano przy tym na wynikający z art. 138 § 1 O.p. obowiązek organu podatkowego wystąpienia do sądu o wyznaczenie kuratora; Spółka nie funkcjonowała pod tym adresem, co wynikało zarówno z treści decyzji Dyrektora UKS jak i Naczelnika US, który nie podjął jakichkolwiek działań w celu ustalenia miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę w 2013 r.

Zdaniem strony organem podatkowym właściwym w sprawie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p. był Dyrektor UKS, a nie naczelnik urzędu skarbowego (w C. lub Naczelnik Urzędu Skarbowego); pismo z dnia 21 listopada 2013 r. nie zawiera informacji o zakresie przedmiotowym postępowania karnego skarbowego, co najmniej poprzez wskazanie jednostki redakcyjnej Kks dotyczącego czynu, w sprawie którego wszczęto postępowanie.

Skarżąca wskazała, że z decyzji Dyrektora UKS z dnia 16 grudnia 2011 r. i decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wynikają różne kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2008 r.

Skarżąca powołała wyrok z dnia 8 października 2013 r. (SK 40/12), którym TK orzekł, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP; powtórzenie normy art. 70 § 6 O.p. w ramach art. 70 § 8 powoduje, że przepis ten nie odpowiada wzorcowi konstytucyjnemu, w sposób oczywisty mają do niego zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku TK.

Zdaniem Skarżącej, brakuje w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie potwierdzających stanowisko organu, że zaległości wynikające z decyzji Dyrektora UKS zostały zabezpieczone hipoteką przymusową w księdze wieczystej; wątpliwości budzi skuteczność wpisów w księdze wieczystej, gdyż nie wiadomo, czy i w jakim trybie doręczono tytuły wykonawcze i czy egzekucja jest wszczęta zgodnie z prawem.

Zdaniem Skarżącej egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika US; na poszczególne zaległości podatkowe (za dany miesiąc) wystawiono po kilka tytułów wykonawczych z różnymi kwotami oraz różnymi terminami obliczania odsetek za zwłokę.

Przepisy art. 70 § 6 i § 8 O.p., na które powołuje się organ egzekucyjny przy ocenie przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi nie mają zastosowania do ustalania terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej (art. 118 § 2 O.p.).

Kwoty dokonanego zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2008 r. w dniu 11 kwietnia 2008 r. oraz za luty 2008 r. w dniu 9 maja 2008 r. zostały dokonane bez winy Spółki i nie mogą stanowić zaległości podatkowej, a co za tym idzie egzekwowane z majątku Skarżącej.

Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ powołał treść art. 59 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że Skarżąca żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego oparła na przesłankach nieistnienia oraz wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia (pkt 2), określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego (pkt 3) oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (pkt 7).

Organ stwierdził, że podstawę prawną wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowi decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 27 września 2013 r., którą orzeczono na mocy art. 107 § 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, § 2 pkt 2 lit a) i lit c) oraz art. 116 § 1, § 2 § 4 O.p. odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej - Prezesa Zarządu – Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki, która ma charakter odpowiedzialności solidarnej ze Spółką z tytułu podatku od towarów i usług.

Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że zobowiązana Spółka, nie uiściła należności wynikających z decyzji Dyrektora UKS z dnia 16 grudnia 2011 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług od stycznia do maja 2008 r. Wskazana decyzja jest ostateczna i prawomocna. NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1349/14 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Skarżącą od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 194/14 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

Zdaniem organu na dzień wystawienia tytułów wykonawczych (20 stycznia 2014 r.) egzekwowany na ich podstawie obowiązek istniał. Wynikał bowiem z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r.

Organ powołał art. 70 § 1 O.p. oraz art. 108 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221) i stwierdził, że ustawowy termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2008 r. upływał z dniem 31 grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 marca 2012 r. wszczęte zostało śledztwo w sprawie o przestępstwa skarbowe, polegające na złożeniu do Urzędu Skarbowego oraz Urzędu Skarbowego nierzetelnych deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia do grudnia 2008 r., wskutek czego narażono na uszczuplenie podatek od towarów i usług oraz na nienależny zwrot podatku za okresy rozliczeniowe 2008 r. w łącznej kwocie 1.774.325,00 zł, tj. o czyn określony w art. 56 § 1 kks, art. 76 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 6 § 1 kks przy zastosowaniu art. 37 § 1 pkt 1 kks, wystawieniu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami VAT, tj. o czyn określony w art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks.

Następnie w dniu 6 czerwca 2012 r. przedstawiono podejrzanemu H. H. m.in. zarzuty, że w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 25 stycznia 2009 r. będąc osobą faktycznie zarządzającą w Spółce, dopuścił się czynu polegającego na złożeniu nierzetelnych deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia do grudnia 2008 r. wskutek czego naraził na uszczuplenie i nienależny zwrot podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 1.774.325,00 zł, co stanowi przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 kks, art., 76 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks przy zastosowaniu art. 37 § 1 pkt 1 kks, Treść postanowienia przedstawiono H. H. w dniu 20 marca 2013 r. Naczelnik US pismem z dnia 21 listopada 2013 r. zawiadomił podatnika, że od dnia 19 marca 2012 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Pismo doręczono Spółce w trybie zastępczym w dniu 9 grudnia 2013 r. na adres jej siedziby.

Aktualnie postępowanie karne skarbowe prowadzone przeciwko H.H., a dotyczące Spółki pozostaje w toku, co potwierdzają pisma Prokuratury Regionalnej z dnia 31 października 2017 r. oraz 9 listopada 2017 r.

Wskazując na treść art. 70 § 1, art. 70c, art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70 § 7 pkt 1 O.p. organ stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r. został zawieszony w dniu 19 marca 2012 r. i termin ten nie zaczął biec dalej, zatem przedmiotowe zobowiązania nie uległy przedawnieniu.

Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia korespondencji przesyłanej Spółce na adres jej siedziby były przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 194/14 w wyniku skargi wniesionej przez Skarżącą w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka Zarządu za zobowiązania Spółki. Sąd wskazał, że decyzję wymiarową przesłaną na adres Spółki prawidłowo uznano za doręczoną w trybie art. 150 O.p. NSA wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1349/14 oddalił skargę kasacyjną strony od ww. wyroku sądu pierwszej instancji.

Zdaniem organu, dla obowiązku realizacji normy z art. 145 § 2 O.p. nie ma znaczenia fakt, że postępowanie kontrolne w sprawie prowadził Dyrektor UKS, a organem dokonującym zawiadomienia w trybie art. 70c O.p. był Naczelnik US, jako organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

W kwestii zarzutu dotyczącego braku zawarcia w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. informacji o zakresie przedmiotowym postępowania karnoskarbowego, organ podziela stanowisko WSA w Kielcach w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 266/17, że dla TK kluczowym było uzyskanie wiedzy o toczącym się postępowaniu przez podatnika, ale w kontekście wpływu tej okoliczności na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. TK nie wyraził wymogu informowania podatnika o szczegółach postępowania karnoskarbowego.

Odnosząc się do kwestii właściwości Naczelnika US jako właściwego dla Spółki organu podatkowego i organu egzekucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że badanie tego zagadnienia w postępowaniu administracyjnym w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącej wykracza poza ramy sprawy, określonej przepisami art. 59 § 1 u.p.e.a. Nie może być badana w niniejszej sprawie kwestia zwrotu podatku od towarów i usług z styczeń i luty 2008 r., dokonana - jak podnosi strona - bez winy Spółki.

Organ stwierdził, że wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług należne od Spółki zostały zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika US. Wpisu hipoteki do księgi wieczystej dokonał Sąd Rejonowy w C. w dniu 18 września 2013 r. na wniosek wierzyciela z dnia 5 września 2013 r.

W ocenie organu przedawnienie zobowiązań Spółki nie nastąpiło w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 70 § 6 pkt. 1 O.p., zatem rozważania na temat zabezpieczenia hipotecznego, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Zdaniem organu nie uległy również przedawnieniu zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi na Skarżącą, bowiem zgodnie z art. 118 § 2 O.p., przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - decyzja Naczelnika US z dnia 27 września 2013 r. została doręczona w dniu 2 października 2013 r. - zobowiązania te uległyby przedawnieniu z końcem 2016 r. W sprawie nastąpiły jednak zdarzenia przerywające bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, o których zobowiązana została zawiadomiona - w dniu 27 stycznia 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, w dniu 14 września 2016 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę, natomiast w dniu 25 kwietnia 2017 r. zajęto nieruchomości, dla których urządzono księgi wieczyste.

Zatem bieg terminu przedawnienia został przerwany po raz pierwszy w dniu 27 stycznia 2014 r., a po raz ostatni w dniu 25 kwietnia 2017 r. Wobec powyższego od dnia 26 kwietnia 2017 r. trzyletni termin przedawnienia należy liczyć od nowa.

Zdaniem organu, kwestia zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności na nieruchomościach w kontekście przedawnienia, podobnie jak w przypadku Spółki pozostaje bez znaczenia na tym etapie postępowania.

Organ stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nie wystąpiła, żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie ma też żadnych wątpliwości, co do tego, że obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Oceniając zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, wymieniony w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., organ stwierdził, że decyzją z dnia 27 września 2013 r. orzeczono o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - Prezesa Zarządu – Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki z o.o., która ma charakter odpowiedzialności solidarnej z tą Spółką z tytułu podatku od towarów i usług. Wskazane tytuły wykonawcze zostały wystawione na zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz na należności z tytułu dokonanych przez organ podatkowy zwrotów na rachunek bankowy Spółki wynikających ze złożonych deklaracji podatkowych dla potrzeb podatku od towarów i usług, co było zgodne z art. 52 § 1 pkt 1, art. 52 § 2 i art. 53 § 5 O.p.

W ocenie organu, w badanej sprawie nie zaistniał również błąd co do osoby zobowiązanego lub sytuacja, w której egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, bowiem stroną decyzji z dnia 27 września 2013 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. jest Skarżąca która wskazana została jako zobowiązana w tytułach wykonawczych.

Zdaniem organu, nie wystąpiła również przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., bowiem egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i podlega egzekucji administracyjnej.

Wskazując na treść art. 27 § 1 u.p.e.a. organ stwierdził, że wskazane tytuły egzekucyjne spełniają również wymogi określone prawem.

Klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej - wbrew twierdzeniu strony - nadała osoba do tego upoważniona. Z treści pełnomocnictwa nr 25/2012 z dnia 31 grudnia 2012 r. wynika, że Naczelnik US udzielił wskazanemu urzędnikowi pełnomocnictwa m.in. w zakresie nadawania klauzuli tytułom wykonawczym.

W sprawie nie wystąpiły również przesłanki podmiotowe niedopuszczalności egzekucji, bowiem Naczelnik US jest organem uprawnionym do dochodzenia obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, a Skarżąca jest osobą zobowiązaną, co do której zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. Organ nie stwierdził, wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. warunkujących umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 §1 pkt 1 Kpa w zw. art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez wydane zaskarżonego postanowienia utrzymującego postanowienie organu pierwszej instancji pomimo upływu biegu terminu przedawnienia zaległości podatkowej Spółki, w związku z którymi wydana została decyzja o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej, jako członka zarządu uległa przedawnieniu, która to okoliczność powinna być uwzględniona z urzędu przez organ odwoławczy;

- art. 138 §1 pkt 1 Kpa w zw. art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 O.p. oraz z zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., poprzez przyjęcie, że przedstawienie zarzutów w sprawie karnej H. H. ma wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia;

- art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p., poprzez przyjęcie, że podatnik nie musi zostać poinformowany o zakresie przedmiotowym postępowania karnego skarbowego, co najmniej poprzez wskazanie jednostki redakcyjnej Kks dotyczącej czynu, w sprawie którego wszczęto postępowanie;

- art. 70 § 6 pkt 1, art. 70c, art. 150, art. 154 § 1, art. 138 § 1 O.p. w zw. z art. 201, art. 205 § 2, art. 18 Kodeksu Spółek Handlowych, poprzez uznanie, że pismo Naczelnika US z dnia 21 listopada 2013 r., kierowane do Spółki, mimo iż w świetle prawa Spółka nie posiadała organów oraz nie miała ustanowionego kuratora;

- art. 5, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 70c O.p. w zw. art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 31 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1a ustawy o kontroli skarbowej, poprzez nieprzyjęcie, że organem podatkowym właściwym w sprawie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p. był Dyrektor UKS a nie naczelnik urzędu skarbowego (w C. lub Naczelnik Urzędu Skarbowego);

- art. 7 Kpa w związku z art. 22 u.p.e.a., poprzez nieustalenie organu egzekucyjnego właściwego do prowadzenia egzekucji w stosunku do Spółki, co ma wpływ bezpośredni na ocenę możliwości prowadzenia egzekucji z majątku Skarżącej,

- art. 70 § 8 O.p., poprzez zastosowanie w sprawie, mimo iż przepis ten obarczony jest wtórną niekonstytucyjnością, co powoduje, że zobowiązania przedawniają się na ogólnych zasadach określonych w art. 70 § 1 - § 7 O.p.;

- art. 59 §1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika US z dnia 22 października 2012 r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych, z uwagi na złożony w tym przedmiocie wniosek Skarżącej.

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Sąd wskazuje, że organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Wystąpienie tych przesłanek zawsze obliguje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 193/13 – przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. jest bowiem przepisem bezwzględnie obowiązującym i ma charakter związany.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 59 § 1 u.p.e.a., w którym wymienione zostały obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Oceniając zarzut nieistnienia obowiązku objętego wskazanymi tytułami wykonawczymi, Sąd uznał, że podstawę prawną wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowi decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 27 września 2013 r., którą orzeczono odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej – Skarżącej jako Prezesa Zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki z o.o., która ma charakter odpowiedzialności solidarnej z tą Spółką z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2008 r. Prawidłowo organ wyjaśnił, że z treści utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji wynika, że zobowiązana Spółka nie uiściła należności wynikających z decyzji Dyrektora UKS z dnia 16 grudnia 2011 r., określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2008 r. w kwotach wymienionych w decyzji wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości naliczonych na dzień wydania decyzji. Na kwotę zaległości podatkowej ciążącej na Spółce z tytułu podatku od towarów i usług oprócz wskazanej kwoty, składa się również kwota dokonanych zwrotów na rachunek bankowy podatnika wynikających ze złożonych deklaracji podatkowych dla potrzeb podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2008 r.

Wskazać należy, że powołana decyzja jest ostateczna i prawomocna, bowiem NSA wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1349/14 oddalił skargę kasacyjną Skarżącej wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 194/14 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu prawidłowo organ skonstatował, iż na dzień wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych egzekwowany na ich podstawie obowiązek istniał, bowiem wynikał z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r.

Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej oceny przesłanki przedawnienia obowiązku objętego wskazanymi tytułami wykonawczymi wystawionymi na Skarżącą, jako osobę odpowiedzialną solidarnie ze Spółką za zaległości podatkowe tej Spółki.

Zdaniem Sądu, mając na względzie treść art. 70 § 1 O.p. oraz art. 103 i art. 108 ustawy o VAT organ właściwie uznał, że ustawowy termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2008 r., określonych Spółce decyzją Dyrektora UKS z dnia 16 grudnia 2011 r. upływał z dniem 31 grudnia 2013 r., jednakże bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r. został zawieszony w dniu 19 marca 2012 r., kiedy to wszczęte zostało śledztwo o przestępstwo skarbowe na podstawie powołanych przepisów kodeksu karnego skarbowego. Termin ten nie zaczął biec dalej, bowiem postępowanie karne skarbowe pozostawało w toku, co organ ustalił na podstawie informacji przekazanych przez prokuraturę, zatem przedmiotowe zobowiązania nie uległy przedawnieniu.

Wskazać w tym miejscu należy, że zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia korespondencji przesyłanej Spółce na adres jej siedziby, były przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 194/14 wskazał, że decyzję wymiarową przesłaną na wskazany adres Spółki prawidłowo uznano za doręczoną w trybie art. 150 O.p Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. o sygn. akt I FSK 1349/14 oddalił skargę kasacyjną strony od wyroku sądu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że wyrok ten zapadł, po dokonaniu przez Sąd Rejonowy G.-P. w G. VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wpisu do KRS nr [...] w postaci wykreślenia w dniu 28 kwietnia 2014 r. M. S., pełniącego od dnia 26 stycznia 2009 r. funkcję Prezesa Zarządu Spółki, w związku z wyrokiem skazującym za przestępstwa z art. 294, art. 297 i art. 300 k.k.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyższe rozważania, uznając zaprezentowaną argumentację Skarżącej w tym zakresie za bezzasadną.

Zdaniem Sądu, nie jest trafny również zarzut dotyczący właściwości organu doręczającego Spółce zawiadomienie z dnia 21 listopada 2013 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Sąd podziela stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym dla obowiązku realizacji normy z art. 145 § 2 O.p. nie ma znaczenia fakt, że postępowanie kontrolne w sprawie prowadził Dyrektor UKS, a organem dokonującym zawiadomienia w trybie art. 70c O.p. był Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego (por. wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1806/15, z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 2605/15, z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn.. akt I FSK 1838/15). Sąd podzielił również rozważania organu w zakresie braku wymogu informowania podatnika o szczegółach postępowania karnoskarbowego, w sytuacji gdy istotą pisma z dnia 21 listopada 2013 r. było przekazanie informacji o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Zdaniem Sądu, organ doszedł również do prawidłowego przekonania, że nie uległy przedawnieniu zobowiązania objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi wystawionymi na Skarżącą, bowiem decyzja Naczelnika US z dnia 27 września 2013 r. została doręczona w dniu 2 października 2013 r., zatem zobowiązania te uległyby przedawnieniu, w myśl art. 118 § 2 O.p. z końcem 2016 r., jednakże w sprawie nastąpiły zdarzenia przerywające bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań, o których mowa w 70 § 4 O.p. Przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, o których zobowiązana została zawiadomiona - w dniu 27 stycznia 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, w dniu 14 września 2016 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę, natomiast w dniu 25 kwietnia 2017 r. zajęto nieruchomości, dla których urządzone zostały księgi wieczyste. Zatem prawidłowo organ przyjął, że bieg terminu przedawnienia został przerwany po raz pierwszy w dniu 27 stycznia 2014 r., a po raz ostatni w dniu 25 kwietnia 2017 r., co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

W związku z powyższym od dnia 26 kwietnia 2017 r. trzyletni termin przedawnienia należy liczyć od nowa.

Sąd stwierdził ponadto, że prawidłowe były wnioski organu, który uznał, że kwestia zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności na nieruchomościach w kontekście przedawnienia, również w przypadku Spółki, pozostaje bez znaczenia na tym etapie postępowania, podobnie jak kwestia właściwości Naczelnika US jako właściwego dla Spółki organu podatkowego i organu egzekucyjnego, bowiem badanie tych zagadnień w postępowaniu administracyjnym w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącej wykracza poza ramy sprawy, określonej przepisami art. 59 § 1 u.p.e.a. Podobnie nie może być badana w niniejszej sprawie kwestia zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2008 r.

Skoro przedawnienie zobowiązań Spółki nie nastąpiło w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 70 § 6 pkt. 1 O.p., to rozważania na temat przedstawionego przez Skarżącą argumentu na okoliczność przedawnienia, tj. zabezpieczenia hipotecznego, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Prawidłowe jest również stanowisko organu w zakresie, w którym nie stwierdził wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. warunkujących umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, w szczególności: określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Sąd stanął na stanowisku, że powyższe świadczy o tym, iż przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. nie zostały naruszone, bowiem organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; uzasadnienie faktyczne i prawne jest prawidłowe i wyczerpujące, a także wyjaśnia stronie zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; organ prawidłowo ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.