Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 860/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1pkt 4, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1-3, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz, Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania B. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] dotyczącej określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] według dokumentu SAD objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy używany marki VOLKSWAGEN Touareg, rok produkcji 2004. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek sprzedaży nr [...] z dnia [...] r. określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 3.500,00 CHF i ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...]. Do obliczenia cła zastosowano preferencyjną stawkę celną w wysokości 0% na podstawie świadectwa pochodzenia EUR 1 z dnia [...] września 2007 r. Zgłoszenie zostało złożone przez W. P. w swoim imieniu i na rzecz B. N. na podstawie udzielonego przez niego pełnomocnictwa z notarialnym potwierdzeniem podpisu.

Pismem z dnia [...] Prokuratura Apelacyjna przesłała Naczelnikowi Urzędu Celnego dokumenty uzyskane w wyniku zrealizowanej przez Urząd Celny Konfederacji Szwajcarskiej międzynarodowej pomocy prawnej. Dokumenty obejmowały pisma szwajcarskich władz celnych z dnia [...] i z dnia [...], w których szwajcarskie władze poinformowały, iż eksportera o nazwie A GmbH, który został wymieniony w załączniku nr 2 wraz z rachunkiem sprzedaży przedmiotowego pojazdu należy określić jako "nieistniejącego". Z załączników do pisma wynika, iż eksporter nie istniał w dniu wystawienia przedmiotowego rachunku sprzedaży.

Organ celny ustalił, iż cena przedmiotowego pojazdu VOLKSWAGEN Touareg, wyprodukowanego w 2004 r., na rynku szwajcarskim wynosiła 40.500 CHF, wg katalogu szwajcarskiego EurotaxGłass's 2008. Z uwagi na to, iż w ocenie załączonej do zgłoszenia celnego rzeczoznawca nie zawarł procentowego stopnia uszkodzeń organ przyjął go na ewentualnym poziomie 50%. Obliczona w ten sposób wartość pojazdu wynosi 20.250 CHF, a więc jest wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii pojazdu używanego marki Volkswagen Touareg zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD z dnia [...]

Pismem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego wezwał B. N. i W. P. do nadesłania wszelkich dokumentów i informacji potwierdzających, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość transakcyjna stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą sumę za przedmiotowy pojazd oraz innych dokumentów potwierdzających uszkodzenia przedmiotowego pojazdu, określających jednocześnie procentowy stopień uszkodzeń. Strona nie nadesłała w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek wyjaśnień. Pismem z dnia [...] podatnik złożył wniosek o zwrócenie się do trzech losowo wybranych serwisów Volkswagena w Szwajcarii celem sporządzenia przez te serwisy wyceny naprawy importowanego przez niego samochodu, która uwzględni ceny robocizny i części zamiennych i dopuszczenie tych wycen w charakterze dowodu w niniejszej sprawie. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] powołał biegłego celem ustalenia wartości rynkowej pojazdu, w oparciu o cenę samochodu wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty podobnego do sprowadzonego ze Szwajcarii.

Organ zaznaczył, że w dniu [...] wpłynęła opinia z dnia [...] sporządzona przez biegłego powołanego z urzędu. Na podstawie udostępnionych dokumentów i po uwzględnieniu stosownych korekt wartość rynkową brutto pojazdu, będącego przedmiotem oceny, rzeczoznawca określił na kwotę 88.400,00 zł.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] ustalił wartość celną sprowadzonego samochodu w wysokości 52.714 zł. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję organu II instancji została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji pismami z dnia [...] poinformował B. N. i W. P., że wskutek wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową w dniu [...] bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu samochodu osobowego wg zgłoszenia celnego z dnia [...] uległ zawieszeniu z dniem [...]

Organ podkreślił, że z uwagi na fakt, iż postępowanie celne spowodowało zmianę wartości celnej towaru, zmianie uległa również podstawa opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług. Z uwagi na powyższe decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 7.169 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 13.174 zł. Organ zaznaczył, że od przedmiotowej decyzji doręczonej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej nie złożono odwołania i uzyskała ona przymiot ostateczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 114/13 po rozpatrzeniu skargi strony uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] ustalającą wartość celną sprowadzonego samochodu marki Volkswagen Touareg. Zatem decyzja, która była podstawą wydania decyzji podatkowej z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę w/w orzeczenie WSA, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie wszczęte "z urzędu" dnia [...] w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu marki Volkswagen Touareg, zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD z dnia [...].

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Organ I instancji ustalił wartość celną importowanego pojazdu na potrzeby określenia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu samochodu osobowego wg zgłoszenia celnego z dnia [...] i decyzją z dnia [...] uchylił decyzję ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w części dotyczącej określenia kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru, określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 7.169 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 3.418 zł należnych z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] oraz wezwał do uiszczenia różnicy pomiędzy kwotami wynikającymi z decyzji, a kwotami pobranymi wg zgłoszenia celnego.

W wyniku rozpoznania odwołania strony od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził na wstępie, że przedmiotem prowadzonego przed nim postępowania jest decyzja wydana po wznowieniu postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia, stwierdził że, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej i wznowił postępowanie.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie budzi wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie decyzja ostateczna z dnia [...] została wydana na podstawie decyzji organu celnego z dnia [...] określającej wartość celną samochodu i zmieniającej nieprawidłowe dane w określonych polach zawartych w zgłoszeniu celnym złożonym wg dokumentu SAD z dnia [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzją z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 114/13 uchylił w/w decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] ustalającą wartość celną sprowadzonego samochodu marki Volkswagen Touareg. Zatem według organu decyzja, która była podstawą wydania decyzji podatkowej z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Celnej wskazana w przepisie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej przesłanka wznowienia postępowania została w przedmiotowej sprawie spełniona.

Organ odwoławczy wyjaśnił kwestię związaną z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Stwierdził, że zobowiązanie podatkowe powstało z mocy prawa z dniem powstania długu celnego tj. [...]. Zobowiązanie to przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku w niniejszej sprawie jest to 31 grudnia 2012 r.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego ponieważ wskutek wszczęcia w dniu [...] śledztwa przez Prokuraturę Krajową z tym to dniem uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu przedmiotowego pojazdu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] Organ zaznaczył, że stosowne zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu [...] Dodatkowo organ wskazał, że Prokuratura pismem z dnia [...] przekazała listę zgłoszeń celnych, w którym ujęte zostało to dokonane w związku z niniejszą sprawą. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że podatnik (dotyczy to także W. P.) został powiadomiony, przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych dotyczących podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu samochodu osobowego marki Volkswagen Touareg zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD z dnia [...]

Odnosząc się do kwestii związanych z określeniem kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu samochodu osobowego, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zaistnienie zdarzenia gospodarczo - prawnego podlegającego reżimowi prawa celnego jakim jest import towaru i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego. Taka konstrukcja przepisów powoduje, że przepisy podatkowe określające zasady opodatkowania w przypadku importu towarów odwołują się do rozwiązań prawnych przyjętych w prawie celnym i wiążą z nimi określone konsekwencje (przyjęcie jako podstawy opodatkowania wartości celnej towaru). Wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Wspólnota Europejska jak wszystkie kraje członkowskie WTO opiera swoje reguły dotyczące ustalania wartości celnej na Porozumieniu o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumieniu w sprawie wartości celnej), które zostało podpisane w roku 1994. Zgodnie z tym Porozumieniem wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej.

Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że dokumenty sporządzone przez szwajcarskie władze celne przyjął jako dowód w sprawie potwierdzający wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej podanej w przedmiotowej sprawie. Jak podkreślił organ strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby domniemanie autentyczności i wiarygodności pisma szwajcarskich władz celnych. Wątpliwości organu celnego wzbudziła również wysokość zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy celne przeanalizowały notowania pojazdów w/w marki, rok produkcji 2003, oferowanych na rynku szwajcarskim. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (katalog szwajcarski EurotaxGlass's 2008 PW-CH 1/2008) wynika zdaniem organu, że cena podobnego samochodu marki VOLKSWAGEN Touareg na rynku szwajcarskim wynosi 34.600 CHF. Przyjęcie stopnia uszkodzeń określonego w wycenie rzeczoznawcy powołanego z "urzędu" na poziomie -15%, oraz innych korekt powoduje, iż wartość pojazdu wynosi 22.633 CHF, a więc jest ponad 6,4 razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że organ celny skorzystał z katalogu EurotaxGlass's 2008 1/2008 w celu porównania wartości pojazdu podobnego na rynku kraju eksportu do wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. W w/w katalogu wartość pojazdów jest wartością uśrednioną.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który ustalając wartość celną importowanego towaru oparł się na opinii opracowanej przez rzeczoznawcę powołanego z urzędu, określającej wartość rynkową pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego, ale wyprodukowanego poza Wspólnotą, z wykorzystaniem danych dotyczących stanu technicznego pojazdu. W opinii biegły rzeczoznawca zgodnie ze zleceniem organu celnego dokonał ustalenia wartości pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego VOLKSWAGEN Touareg wyprodukowanego poza Wspólnotą metodyką określoną w Systemie Info-Ekspert. Jako najbardziej zbliżony do występującego w zleceniu wybrał pojazd marki BMW X5, produkowany w Stanach Zjednoczonych Ameryki. W ocenie organu odwoławczego biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu w trakcie wyceny skorygował różnicę w wartości pojazdu z uwagi na występującą różnicę w pojemności i mocy silnika pojazdu porównawczego.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] strona wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i całkowicie bezkrytyczne przyjęcie jako dowodu wyceny autorstwa C. S.,

- nie przeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów mogących wyjaśnić sprawę niniejszą co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia,

- arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na braku jego wszechstronnego rozważenia,

- rażące naruszenie przepisów proceduralnych w szczególności artykułów 188 i 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 121, 122, 125, 187 i 210 Ordynacji podatkowej,

- naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych i zawieszenia biegu terminu przedawnienia - art. 70 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że wątpliwości skarżącego budzi ustalenie wartości przedmiotowego samochodu w oparciu tylko o jeden samochód wobec czego nie można jego zdaniem nawet szacunkowo określić wartości rynkowej samochodu.

Zastrzeżenia skarżącego budziło także zastosowanie metody "ostatniej szansy" przed zastosowaniem metody wartości transakcyjnej innych samochodów podobnych do tego, który jest przedmiotem niniejszego postępowania, a sprzedanych w 2007 r. na rynku szwajcarskim przy uwzględnieniu kosztów naprawy przedmiotowego samochodu w Szwajcarii.

Strona skarżąca nie zgodziła się z wartością rynkową przyjętą przez biegłego powołanego w celu wydania opinii w niniejszej sprawie twierdząc, że wycena biegłego jest nieprawidłowa. Skarżący nadmienił, że biegły przy ustalaniu "wartości rynkowej" oparł się na nieistniejących na rynku szwajcarskim parametrach takich jak korekta za pierwszą rejestrację czy import prywatny. Ponadto zdaniem skarżącego biegły nie wyjaśniając zasadności wysokości pozostałych korekt zastosował je przy wycenie w dowolny sposób, a organ wydający decyzję bezrefleksyjnie to zaakceptował.

W niniejszej sprawie doszło również zdaniem strony do istotnego naruszenia art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez brak powiadomienia strony przed podjęciem decyzji o wątpliwościach co do zadeklarowanej wartości celnej towaru.

Skarżący podniósł również, że jego zdaniem nie można podzielić stanowiska organu co do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie określonego postępowania. Powołując art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że organ nie wykazał związku pomiędzy postępowaniem karnym skarbowym, a niewykonanym zobowiązaniem podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2008 r. ( tj. w dniu wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2002.169.1387), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853).

Wprawdzie stwierdzona niekonstytucyjność dotyczy art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jednak analogiczna treść tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dniu zawieszenia upływu terminu przedawnienia, powoduje niekonstytucyjność wtórną tego ostatniego. Zatem kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd miał obowiązek dokonać wykładni przepisu art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowanego w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. Wykładnia ta sprowadza się do oceny, że ww przepis jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przesądzają wszelkie okoliczności, na skutek których podatnik nabywa wiedzę o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym. W wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 998/13 Sąd wyraził pogląd, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karnoskarbowe. Przykładowe okoliczności mogące świadczyć o tym, że podatnik uzyskał wiedzę o postępowaniu karnym skarbowym są następujące: wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, wydanie postanowienia o zawieszeniu tegoż postępowania, czy też dokonanie przeszukania u podatnika w związku z tym dochodzeniem. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela.

Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Celnego został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia śledztwa m.in. w sprawie zaistniałego w okresie od 1 stycznia 2004 r. do co najmniej 31 marca 2008 r. w B. P., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów samochodowych (....) zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zb. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kks. Prokuratura Apelacyjna w nadesłanym do Naczelnika Urzędu Celnego piśmie z dnia [...] maja 2012 r., przedstawiła listę odpraw celnych objętych przedmiotowym postępowaniem. Wśród wymienionych zgłoszeń celnych znajduje się również zgłoszenie celne dotyczące samochodu będącego przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie. Z opisu czynu zawartego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa z dnia [...] marca 2008 r. oraz z przekazanej przez Prokuraturę listy zgłoszeń celnych objętych tym postępowaniem wynika, że podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu wiąże się z niewykonaniem zobowiązań celnych i podatkowych związanych z importem samochodu będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] zawiadomił skarżącego, że wskutek wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową w dniu [...] bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu pojazdu samochodowego na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] uległ zawieszeniu z dniem [...] Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...].

W ocenie Sądu z chwilą doręczenia tego pisma spełniony został warunek powiadomienia skarżącego o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym wywołujący skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Należy także zauważyć, że organ celny na podstawie informacji uzyskanych z Prokuratury prawidłowo ustalił, że śledztwo obejmowało działania związane z dokonanym przez skarżącego importem samochodu osobowego. Z opisu czynu zawartego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa z dnia [...] oraz z przekazanej przez Prokuraturę listy zgłoszeń celnych objętych tym postępowaniem wynika, że podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu wiąże się z niewykonaniem zobowiązań celnych i podatkowych związanych z importem samochodu będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że przepisami mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego są: art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz 257 ze zm. "u.p.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 w zw. z pozycją 21 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.), jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9.

W myśl art. 80 ust. 1 – 3 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są: 1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju; 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje: 1) w przypadku sprzedaży - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu; 2) w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego.

Jak zaznaczono na wstępie w niniejszej sprawie przedmiotowy samochód w dniu [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu. Z uwagi na fakt upływu terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego przy jednoczesnym przyjęciu przez organy celne, że w niniejszej sprawie istnieje podstawa do zweryfikowania podatków należnych z tytułu importu przedmiotowego samochodu organ celny I instancji określił jego wartość celną.

W myśl art. 22 ust. 2 u.p.a. jeżeli zgodnie z przepisami prawa celnego powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych. Analogiczne uprawnienia przewidziano w przepisach art. 38 ust. 2 VAT, zgodnie z którym jeżeli powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów.

Zgodnie zaś z treścią art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W niniejszej sprawie powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić, albowiem upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...]). Tym niemniej zachodziły podstawy do określenia prawidłowych kwot podatku akcyzowego i VAT, co też uczynił organ pierwszej instancji w swym rozstrzygnięciu.

W sytuacji zatem gdy organ powziął wątpliwości, co do wiarygodności dokumentów przedstawianych przez podatnika i deklarowanej przez podatnika wartości transakcyjnej importowanego samochodu osobowego. Trafny był wniosek organu, że deklarowana (na podstawie umowy z nieistniejącym sprzedawcą) cena zakupu pojazdu nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny transakcyjnej.

W ocenie Sądu, zasadne jest stanowisko organu, zgodnie z którym wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do autentyczności, wiarygodności sprzedaży importowanego samochodu czy wiarygodności ceny sprzedaży podanej w rachunku. Te uzasadnione wątpliwości organu stanowiły wystarczającą podstawę do odstąpienia od ustalania wartości celnej samochodu w oparciu o metodę wartości transakcyjnej.

W świetle powyższego organ zasadnie przyjął, że wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC (tzw. metoda ostatniej szansy). Zastosowanie tej metody podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 31 ust. 2 WKC, w szczególności według tej metody wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Zgodnie z art. 31 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. W przypadku określenia wartości celnej używanego samochodu dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. W tym celu organ zasadnie powołał z urzędu biegłego rzeczoznawcę, który określił wartość rynkową sprowadzonego samochodu, uwzględniając stan techniczny pojazdu w dacie zgłoszenia celnego, ustalony na podstawie oceny technicznej. Biegły rzeczoznawca w sporządzonej wycenie podał zarówno źródła, jak i przesłanki, na podstawie których sporządził wycenę. Ustalając wartość celną pojazdu, zgodnie z kryteriami wyznaczonymi przez art. 31 WKC, biegły wziął pod uwagę, że wartość celna samochodu wyprodukowanego we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 2 lit. a) WKC nie może być określana na podstawie ceny tego samochodu we Wspólnocie (biegły przyjął do porównania samochód najbardziej zbliżony, wyprodukowany w Stanach Zjednoczonych Ameryki). W niniejszej sprawie biegły, ustalając wartość rynkową pojazdu, uwzględnił ceny katalogowe samochodu podobnego, w największym stopniu zbliżonego do samochodu wycenianego. Badanie cen samochodu podobnego było niezbędne w celu ustalenia poprawności określenia ceny transakcyjnej i stworzenia podstawy do określenia wartości celnej w oparciu o art. 31 WKC. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał, że zadeklarowana przez importera, podatnika, cena transakcyjna jest znacząco niższa od cen transakcyjnych samochodów podobnych (cen, które odpowiadają cenom transakcyjnym, do których odwołuje się art. 29 WKC).

Uwzględniając powyższe zdaniem Sądu organ II instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, w której organ I instancji między innymi uwzględniając ustaloną w trakcie postępowania wartość importowanego samochodu prawidłowo określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 7.169 zł zł, przy zastosowaniu stawki 13,6%. Organ prawidłowo określił także kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 3.418 zł, przy zastosowaniu stawki 22%.

Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania należy stwierdzić, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, w szczególności art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej i stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ podjął wszelkie niezbędne działania, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia.

Podobnie brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej oceny materiału dowodowego, której dokonano w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano również właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i podatku VAT uchybień, które usprawiedliwiałyby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja ta została wydana z poszanowaniem reguł postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy) oraz w zgodzie z art. 121 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta została urzeczywistniona w przeprowadzonych postępowaniach między innymi poprzez wskazanie motywów uzasadniających podjęcie poszczególnych czynności procesowych i przytoczenie przekonujących podstaw wydanych rozstrzygnięć, z uwzględnieniem kwestii merytorycznych i procesowych.

Zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i rozpatrzony w sposób zgodny z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Argumenty przytoczone w skardze nie mogą prowadzić do zakwestionowania oceny dokonanej przez organ, gdyż jest ona logiczna i wewnętrznie spójna, a uzasadnienie decyzji zawiera wszelkie niezbędne elementy, o którym mowa w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do wniosków skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełninie skargi, w których zwrócił się do Sądu o uwzględnienie w niniejszej sprawie wyroków karnych, które zapadły w sprawach o sygn. akt II K [...] i IV K [...] przypomnieć należy, że art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a. stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia wyroków karnych tylko wtedy, gdy: są to wyroki skazujące oraz są to wyroki prawomocne.

Z przedmiotowego pisma wynika, iż wyrok wydany w sprawie IV K [...] jest prawomocny lecz zostały nim skazane "inne osoby", a nie skarżący. Ponadto należy zauważyć, że do powyższego pisma nie dołączono odpisów wyroków na które powołuje się skarżący, z których by wynikało czy są prawomocne oraz czy dotyczą strony skarżącej. Z tego względu Sąd nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku