Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 302/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1997-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1, art. 52, art. 73 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony.

2. Procedura przewidziana w art. 52 Kpa nie może mieć zastosowania do czynności zapoznania - zgodnie z art. 10 par. 1 Kpa - pełnomocnika strony, prowadzącego kancelarię prawną w innej miejscowości, z całością zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji.

3. Sąd nie podziela w pełni poglądu, iż art. 73 par. 2 Kpa odnosi się jedynie do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi, albowiem tego rodzaju rozumienie "ważnego interesu" strony nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w brzmieniu powołanego przepisu.

TEZY

1. Strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony.

2. Procedura przewidziana w art. 52 Kpa nie może mieć zastosowania do czynności zapoznania - zgodnie z art. 10 par. 1 Kpa - pełnomocnika strony, prowadzącego kancelarię prawną w innej miejscowości, z całością zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji.

3. Sąd nie podziela w pełni poglądu, iż art. 73 par. 2 Kpa odnosi się jedynie do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi, albowiem tego rodzaju rozumienie "ważnego interesu" strony nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w brzmieniu powołanego przepisu.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż w zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego - z którym to zagadnieniem wiąże się ściśle przedmiot skargi - obowiązujące przepisy art. 73 Kpa przewidują dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji państwowej oraz odpowiednie uprawnienia strony.

Zgodnie z par. 1 powołanego artykułu organu administracji państwowej jest zobowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie /jej pełnomocnikowi/ przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, natomiast w myśl par. 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów sporządzonych przez organ, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są postanowienia organów podatkowych obu instancji odmawiające pełnomocnikowi strony sporządzenia i wydania przez organ I instancji uwierzytelnionych odpisów określonych dokumentów z prowadzonej sprawy podatkowej, a więc sytuacja, o której mowa w art. 73 par. 2 Kpa Dokonując wykładni powyższego przepisu należy uznać, że strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony.

W rozpoznawanej sprawie wniosek pełnomocnika podatnika, mającego siedzibę na terenie działania Urzędu Skarbowego o przesłanie na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika, znajdującej się w Ł. uwierzytelnionych odpisów wskazanych dokumentów z akt prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie wymiaru należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. został uzasadniony obszernością akt sprawy, jej zawiłością faktyczną i prawną, a także przewidywaną wysokością wymiaru zobowiązania.

Na podstawie oceny akt sprawy, zwłaszcza w zakresie dotyczącym przebiegu postępowania przeprowadzonego w tej sprawie przez organy podatkowe należy uznać, iż zajęte w zaskarżonych postanowieniach stanowisko o odmowie sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów nie narusza prawa.

Należy zwrócić uwagę, iż Urząd Skarbowy trzykrotnie zapraszał pełnomocnika strony do zapoznania się z aktami sprawy z powołaniem się na przepisy m.in. art. 10 par. 1 i art. 32 Kpa, jednakże pełnomocnik nie podejmując w tej sprawie żadnej próby zapoznania się z aktami żądał doręczenia uwierzytelnionych odpisów określonych dokumentów na adres jego kancelarii adwokackiej.

Nadto na rozprawie przed Sądem pełnomocnik strony wyjaśnił, że do tej pory nie zapoznał się z aktami sprawy, powołując się przy tym na okoliczność, iż w innej sprawie Urząd Skarbowy odmówił mu osobistego wykonania kserokopii dokumentów przy pomocy własnego urządzenia.

Już chociażby z powyższego powodu należy uznać, że wskazane przez stronę przesłanki mające uzasadnić jej ważny interes tj. obszerność materiału dowodowego, zawiłość faktyczna i prawna sprawy nie zostały wykazane. Ponadto przedmiotem żądania sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy były ściśle określone dokumenty sprawy tj. sporządzona przez organ podatkowy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyliczenia wysokości podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r.

Niezależnie od wątpliwości, czy tego rodzaju dokumenty stanowią zebrany materiał dowodowy w sprawie /z ich określenia wynika, że stanowią one ocenę zebranych dowodów oraz zawierają projekt wymiaru zobowiązania podatkowego, które to materiały, zawierające stanowisko organu orzekającego obowiązkowo muszą zostać przedstawione w wydanej decyzji wymiarowej/, należy stwierdzić, iż same powyższe dokumenty nie mogą zostać uznane za "obszerność" czy "zawiłość" materiału dowodowego.

Sąd podziela również stanowisko organów podatkowych, iż procedura postępowania administracyjnego, przewidziana w art. 52 Kpa nie może mieć zastosowania do czynności zapoznania zgodnie z art. 10 par. 1 Kpa pełnomocnika strony, prowadzącego kancelarię prawną w innej miejscowości z całością zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji. Należy także stwierdzić, że wynikający z art. 10 par. 1 Kpa obowiązek organu administracji państwowej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów stanowi jednocześnie uprawnienie strony do wzięcia udziału w tych czynnościach.

W rozpoznawanej sprawie nie mogły być uwzględnione także zarzuty skargi związane z uniemożliwieniem przez Urząd Skarbowy sporządzenia przez pełnomocnika strony skarżącej odpisów /kserokopii/ dokumentów w innej sprawie, albowiem niezależnie od odrębności postępowań w poszczególnych sprawach, przedmiotem postępowania w tej sprawie jest kwestia odmowy sporządzenia przez organ podatkowy i nadesłania stronie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, a nie zagadnienie odmowy sporządzenia przez stronę odpisów /kserokopii/ dokumentów z akt sprawy.

Jednocześnie Sąd nie podziela także w pełni wyrażonego w odpowiedzi na skargę poglądu Izby Skarbowej, iż art. 73 par. 2 Kpa odnosi się jedynie do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi, albowiem tego rodzaju rozumienie "ważnego interesu" strony nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w brzmieniu powołanego przepisu.

Mając jednakże na uwadze wcześniejsze rozważania i stanowisko Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.