Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 53/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka – spr. Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. H., H. H. i I. O. na decyzję Wojewody D. z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2017 r. nr (...) Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku R. H., I. O. i H. H. o zwrot wywłaszczonego gruntu położonego we W., obręb B., oznaczonego geodezyjnie jako działka gruntu nr (...) o pow. 18397 m², w trybie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o - odmówił zwrotu opisanej nieruchomości, która aktualnie wchodzi w skład działek gruntu nr (...), (...) o pow. 0,0158 m² i nr (...), (...) o pow. 1,8239 m², wchodzących w skład nieruchomości o nr księgi wieczystej (...).

Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, poprzez niekompletne zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że na całej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, podczas gdy część działki nr (...) nie została zagospodarowana na ogródki działkowe, tworząc pas przyległy do rowu (poza ogrodzeniem ogrodu działkowego), podobnie jak też utworzona tzw. obwodnica ogrodowa.

W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewoda D. nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, decyzją z dnia (...)listopada 2018 r. nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w całości podziela wyrażoną przez Starostę W. w zaskarżonej decyzji ocenę okoliczności faktycznych, a co za tym idzie i prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewoda wyjaśnił też, że rozpoznanie sprawy z wniosku R. H., I. O.i H. H., jako spadkobierców byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości (M. H.) należy uznać za zasadne i prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków z 6 czerwca 2012 r., sygn.akt I Ns 677/11, spadek po M. H. , zmarłej dnia 12 kwietnia 19, nabyły dzieci R. H., I. O. i H. H., po 1/3 każde z nich.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 stycznia 1964 r. Powiatowa Komisja Ziemska dla Miasta W. wydała akt nadania nr (...), w którym przyznano na rzecz M. H. grunty obejmujące działkę siedliskową o pow. ok. 0,14 ha wraz z położonymi na niej budynkami gospodarczymi oraz grunty o pow. ok. 3,00 ha ziemi ornej. W dniu 13 listopada 1965 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, W.-K. wydało decyzję nr (...) o wykonaniu ww. aktu nadania. Dnia 15 listopada 1978 r. zawarta została umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego (rep.(...) nr (...)), w której wskazano, że uprzednio nadana nieruchomość, stanowi majątek dorobkowy małżonków M. i K.H.. Jak ustalił to organ I instancji oświadczenie to (dotyczące wskazania, że nieruchomość stanowi majątek dorobkowy małżonków) było sprzeczne ze stanem prawnym na dzień zbycia nieruchomości. Z akt archiwalnych wynika, że na dzień 7 września 1951 r. M.K. (później ) była niezamężna. Pierwszy jej mąż M. K. zmarł 9 maja 1946 r.. Od 1950 r. użytkowała opisane gospodarstwo rolne, które było przedmiotem nadania, którego właścicielką stała się na podstawie art. 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r. Związek małżeński z K.H. zawarła dopiero w dniu 7 listopada 1962 r. Oznacza to, że była wyłączną właścicielką opisanej nieruchomości.

Z materiałów źródłowych wynika, że Skarb Państwa przejął gospodarstwo rolne w zamian za świadczenia emerytalne oraz M. H. została wywłaszczona z części nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego – wybudowania pracowniczych ogrodów działkowych.

Aktualnym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości jest Gmina W., w wyniku komunalizacji decyzją Wojewody W. z dnia (...) lipca 1993 r., zmienionej decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Gmina W. jest zatem następca prawnym Skarbu Państwa, na rzecz którego nabyto działkę nr (...). Co prawda w księdze wieczystej obejmującej działkę nr (...) (obecnie nr (...) i (...)) nie ujawniono prawa użytkowania przysługującego Polskiemu Związkowi Działkowców, jednakże informacja o jego istnieniu widnieje w rejestrze gruntów. Powyższe także wynika z decyzji znajdującej się w aktach sprawy wydanej przez Dyrektora Wydziału Gospodarki Terenami i Ochrony Środowiska Urzędu Województwa W. z dnia (...) marca 1979 r.

Wojewoda zaznaczył, że w toku weryfikacji stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości korzystał z danych ujawnionych w ramach elektronicznego dostępu do ksiąg wieczystych portalu MS dotyczących ksiąg wieczystych o wskazanych w zaskarżonej decyzji numerach.

W odniesieniu do granic, w jakich obecnie znajduje się wywłaszczona nieruchomość, Wojewoda D. przytoczył chronologicznie wszelkie czynności prawne (w tym czynności dot. podziału) związane z wywłaszczoną działką nr (...) i ustalił, za organem I instancji, że obecnie nieruchomość ta obejmuje dwie działki o numerach (...) i (...).

Ponadto na zlecenie organu I instancji – uprawniony geodeta wykonał prace polegające na okazaniu przebiegu granic działek gruntu nr (...) i (...), (...), obręb B. we W., według stanu archiwalnego (w dacie wywłaszczenia) i aktualnego. Z wykonanego przez geodetę opracowania z dnia 28 października 2016 r. wynika : 1) tożsamość pierwotnie przyjętej działki nr (...) oraz działek aktualnych nr (...) i (...), 2) geodeta wskazał, że na ww. działkach mieści się częściowo lub w całości około 76 ogródków działkowych (większość z altanami murowanymi), wraz z alejkami oraz 7 studni do czerpania wody.

Pozwoliło to na ustalenie aktualnego położenia wywłaszczonego gruntu, z uwzględnieniem dokonanych zmian ewidencyjnych.

Wojewoda odniósł się także do celu wywłaszczenia. Wskazał, że podstawowym dowodem w tym zakresie powinna być wzmiankowana wcześniej umowa sprzedaży, w której w § 3 wprost stwierdzono, że sprzedaż następuje w trybie art. 6 u.z.t.w.n. Co prawda w treści tego dokumentu nie wskazano wprost celu nabycia działki nr (...), to jednak wynika to z decyzji przedłożonej do aktu notarialnego WZRMiOW we W. z dnia (...) marca 1978 r. (znak: (...)), zatwierdzającej plan realizacyjny pracowniczych ogrodów działkowych we W. ( § 2 umowy). Analiza tych dokumentów wskazuje, że celem wykupu działki nr (...) było urządzenie pracowniczych ogrodów działkowych.

Zmiana w nazewnictwie z pracowniczych ogrodów działkowych na rodzinne ogrody działkowe wynika ze zmiany stanu prawnego ( ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych i ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych). W ocenie Wojewody organ I instancji prawidłowo ustalił cel wywłaszczenia.

Organ odwoławczy rozważył następnie, czy podjęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia i/lub zrealizowano cel wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r. W tym celu organ I instancji uzyskał zdjęcia lotnicze obszaru przedmiotowej działki z dat 2 czerwca 1982 r., 12 sierpnia 1995 r., i 23 sierpnia 2004 r. W wyniku porównania tych zdjęć i rysunku planu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "M." zawierającego obrys granic działek nr (...) i (...) (opracowanie geodety) stwierdzono, że najpóźniej w 1995 r. doszło do pełnego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z pierwotnym celem wywłaszczenia. Takie same wnioski wynikają z ortofotomapy z 1994 r.(w aktach sprawy). Wojewoda podkreślił przy tym, że zmaina układu poszczególnych ogródków działkowych oraz rozmieszczenia i parametrów towarzyszącej im infrastruktury nie świadczy o zmianie celu, a jedynie o technicznej modyfikacji sposobu jego realizacji, która nie przesądza o zbędności działki nr (...), w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n.

Czynności faktyczne związane z zagospodarowanie ogródków działkowych dokonywane były przez poszczególnych działkowców, zaś aktywny nadzór nad zagospodarowaniem ogródkami sprawował Zarząd POD "Z.", a następnie – po podziale tego ogrodu w 1986 r. - Zarząd POD "M." ( w aktach jest 157 wniosków i przydziałów działek ogrodowych z lat 1979 – 1981r.).

W ocenie Wojewody drugorzędną kwestią jest precyzyjne ustalenie jakości i stopnia zagospodarowania poszczególnych ogródków działkowych na moment istotny dla oceny stanu wykonania celu wywłaszczenia (22 września 2004 r.). W ocenie organu II instancji z opisanych wyżej dowodów wynika, że na dzień 22 września 2004 r. przedmiotowy grunt był zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących niezagospodarowania części nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia (chodzi o pas zieleni przyległy do rowu na części dz. nr (...) oraz grunt pod tzw. "obwodnicę ogrodową", organ nie uznał za słuszny tego zarzutu. W ocenie organu zarówno wskazany pas zieleni jak i "obwodnica ogrodowa" zaliczane są do infrastruktury będącej elementem założenia budowy ogrodu działkowego. Wskazana "obwodnica działkowa" stanowi jedną z alei – ciągów komunikacyjnych pieszych- wewnątrz ogrodu i jest poprowadzona w obrębie wywłaszczonej nieruchomości. Argument o zbędności tej alei wewnątrz ogrodu jest bezzasadny. W odniesieniu do umiejscowienia na części działki nr (...) rowu melioracyjnego oraz przyległego do niego pasa zieleni, organ wskazał że stanowią one część składową ogrodu działkowego jako jego infrastruktura, bowiem umożliwiają prawidłowe nawadnianie ogródków działkowych , względnie odprowadzanie nadmiaru wody z terenu ogrodu. Wspomniany pas zieleni stanowi kolei uzasadnienie z punktu widzenia planowania zagospodarowania ogrodu jako całości, a nadto jego estetyki, oddzielenia obszaru rowu od poszczególnych działek.

Zatem wskazany w odwołaniu teren nie znajduje się poza obszarem ogrodu działkowego. Wręcz przeciwnie teren ten leży w samym centrum założenia w postaci ogrodów działkowych objętego decyzją z dnia (...) marca 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Dodatkowo analiza protokołu oględzin z dnia 30 września 2016 r. oraz czynności dokonanych przez geodetę nie potwierdziła umiejscowienia zewnętrznego ogrodzenia ogrodu działkowego "M." w sposób odgradzający północną część nieruchomości (wspomniany pas zieleni) od reszty byłej działki nr (...).

W końcowej części rozważań organ odwoławczy stwierdził, że zbędność na cele wywłaszczenia nie można oceniać wyłącznie przez pryzmat zakresu inwestycji – określonego w umowie zawartej w trybie art. 6 u.z.t.w.n. i powołanych w niej dokumentach – gdyż mogłoby to uniemożliwić prawidłowe i racjonalne zagospodarowanie terenu. Zatem zbędność należy oceniać przez pryzmat charakteru inwestycji, z powodu której doszło do wykupu nieruchomości. Przez zmianę celu trzeba rozumieć jakościową zmianę takiej inwestycji, a nie modyfikacje mieszczące się w celu uzasadniającym jej nabycie.

W ocenie organu oczywistym jest, że do realizacji celu wywłaszczenia doszło przed dniem 22 września 2004 r., co czyni wniosek spadkobierców M. H. nieuzasadnionym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w imieniu wnioskodawców wniosła ich pełnomocnik, zgłaszając podobne zarzuty jak w odwołaniu, tj. naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n., poprzez niekompletne zgromadzenie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że na całej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia. Zdaniem pełnomocnik część działki nr (...) nie została zagospodarowana na ogródki działkowe, tworząc pas przyległy do rowu (poza ogrodzeniem ogrodu działkowego) podobnie jak obwodnica ogrodowa.

Ponadto zarzuciła naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji, gdyż jak przedmiotowy pas zieleni oraz teren pod tzw. obwodnicę mają zostać w przyszłości zagospodarowane, jak również czy teren ten objęty jest m.p.z.p.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Jednocześnie podkreślił raz jeszcze, że teren rowu i przyległej zieleni znajduje się w całości w centrum zrealizowanego założenia w postaci ogrodów działkowych, objętego decyzją z dnia (...) marca 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji(postanowienia), także wtedy gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest przez przepis art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniosek R.H., I. O. i H. H. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 121, dalej: "u.g.n."). Stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie zaś do treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jak stanowi zaś przepis art. 137 ust. 2 u.g.n., jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Z przytoczonych przepisów wynika, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nieruchomości ma ustalenie celu wywłaszczenia.

Dodatkowo w myśl art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy (Zwrot wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, m.in. na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy.

Organ słusznie wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot, cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Trybunał nie stwierdził w takiej sytuacji naruszenia art. 2 Konstytucji ani konieczności ochrony zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 1 Konstytucji). Z wyroku tego wynika, że organ rozpoznając sprawę o zwrot nieruchomości wywłaszczonej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (co ma miejsce w niniejszej sprawie), po jednoznacznym ustaleniu celu wywłaszczenia, bada czy cel ten został zrealizowany na dzień złożenia wniosku o zwrot. Tylko bowiem w razie ustalenia, że w tej dacie nie został on zrealizowany, możliwe jest orzeczenie zwrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2908/15 , Baza NSA).

Analiza akt sprawy oraz wniesionych skarg wskazuje, że zasadniczy spór w niniejszej sprawie sprowadza się do problemu, czy na całej wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel publiczny określony w akcie notarialnym, a więc czy przedmiotowa działka nr (...) (obecnie jej część o nr (...)) stała się zbędna w części na ten cel zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Aby móc stwierdzić, czy warunek, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie został spełniony w pierwszej kolejności należy sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany.

Zaznaczyć należy, że własność nieruchomości oznaczonej nr geod. (...) (obecnie (...) i (...)), została przeniesiona przez na rzecz Skarbu Państwa (obecnie własność Gminy W.) umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia (...) listopada 1978 r. (Rep.(...) nr (...)) na podstawie omówionego wyżej art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Bezsporna jest zatem możliwość orzekania o zwrocie wywłaszczonej na tej podstawie nieruchomości w oparciu o przepisy art. 136 i art. 137 u.g.n.

Oceniając, czy ziściła się materialnoprawna przesłanka zwrotu nieruchomości, którą stosownie do treści art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. jest zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej (lub umowie sprzedaży), wskazać należy, że punktem wyjścia dla oceny, czy istnieje stan zbędności będzie w pierwszym rzędzie ustalenie celu wywłaszczenia.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podtrzymuje prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie cel, na jaki dokonano wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, nie został określony precyzyjnie w umowie sprzedaży, dlatego też trafnie uznał organ, że cel ten należy określić w oparciu o wymienioną w umowie sprzedaży ( § 2) decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich we W. z dnia (...) marca 1978 r. (znak: (...)) zatwierdzającej plan realizacyjny pracowniczych ogrodów działkowych we W..

W ocenie Sądu, ustalenia organów orzekających w zakresie zwrotu przedmiotowych działek są prawidłowe i zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W omawianym zakresie dokonały one prawidłowej interpretacji przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.. oraz wypełniły, wbrew zarzutom skargi, obowiązek nałożony z mocy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. tj. zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz oceniły istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania okoliczności w oparciu o całokształt kompletnego materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie są zasadne zarzuty skargi, iż nie do końca zrealizowano na wymienionej działce cel wywłaszczenia. Co ważne, skarżący nie kwestionują okoliczności, że pracowniczy ogród działkowy powstał przed 22 września 2004 r., stwierdzają jednak, że nie na całym terenie, tzn. w zakresie terenu "obwodnicy ogrodowej" wewnętrznej i w postaci pasa zieleni przy rowie melioracyjnym. Sąd zauważa, że dokonywana była analiza zamierzeń, które miały miejsce ok. 40 lat temu, w zupełnie innej sytuacji prawnej, gospodarczej i politycznej. Niemniej jednak organy bardzo dokładnie wyjaśniły okoliczności sprawy i w pełni wypełniły spoczywający na nich obowiązek wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a wyciągnięte wnioski, w ocenie Sądu, są prawidłowe.

Organy prawidłowo uznały, że infrastrukturę ogrodu działkowego – jako całości użytkowej - stanowią m.in.: aleje/drogi ogrodowe (w niniejszej sprawie tzw. wewnętrzna "obwodnica ogrodowa"), tereny ogólnego użytku, rowy melioracyjne, zieleń ogrodowa znajdująca się na terenach ogólnego użytku ( w badanej sprawie - pas zieleni przyległy do rowu melioracyjnego). Nie ma przy tym znaczenia, w którym miejscu postawione jest ogrodzenie, gdyż ważne jest zorganizowanie ogrodu działkowego jako całości techniczno-użytkowej realizującej zasadniczy cel – możliwość zorganizowania działek ogrodowych dla działkowiczów i zaspokojenia potrzeb związanych z prawidłowym funkcjonowanie poszczególnych ogródków (zapewnienie m.in. dojścia, dojazdu, nawodnienia, odwodnienia terenu, często budowa świetlicy działkowej służącej działkowiczom itp.). Organy również słusznie przyjęły, że techniczna modyfikacja sposobu realizacji przedsięwzięcia jakim jest ogród działkowy (nie mylić z poszczególnymi działkami ogrodowymi działkowiczów), nie zmienia wcale celu jego wywłaszczenia.

Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych(Dz. U. N r 12, poz. 58), na podstawie której powstał Polski Związek Działkowców (PZD), który został zarejestrowany w dniu 10 września 1981 r. uzyskując jednocześnie osobowość prawną, stanowiła, że pracownicze ogrody działkowe były lokalizowane wyłącznie na gruntach państwowych, nabytych lub wykupionych przez terenowe organy administracji państwowej lub znajdujących się w ich samoistnym posiadaniu albo na nieruchomościach PFZ. Wymieniona wyżej regulacja podmiotowego prawa własności ogrodów działkowych oznaczała tym samym, że PZD jako osoba prawna i jego członkowie mogli nabyć tylko prawo szczególnego użytkowania. Oznaczało to, że cel wywłaszczenia realizowany był nie przez Skarb Państwa lecz, jak to słusznie stwierdziły organy orzekające przez PZD i poszczególnych działkowiczów.

Dodać także należy, że w ewidencji gruntów i budynków p.o.d. rejestrowane były wówczas na tych samych zasadach, co wszystkie inne nieruchomości państwowe. Jako właściciel wypisywany był Skarb Państwa, a jako jednostka władająca — PZD, użytkujący grunty na podstawie decyzji administracyjnej o przekazaniu terenu w użytkowanie.

Ubocznie dodając, następna ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419) w miejsce "pracowniczych ogrodów działkowych" w art.4-6 wprowadziła pojęcie "rodzinnych ogrodów działkowych", który stanowił wydzielony obszar gruntu będący we władaniu Polskiego Związku Działkowców, podzielony na tereny ogólne i działki oraz wyposażony w infrastrukturę niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania. Rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Informacja ta wyjaśnia tylko jak należy oceniać charakter ogrodów działkowych oraz jego zorganizowanie i funkcjonowanie jako spójnej całości.

Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie niezasadne. W ocenie Sądu organy rozpoznające niniejszą sprawę procedowały w zgodzie z przepisami k.p.a., w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów u.g.n. i podjęcia decyzji na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Wojewoda, jako organ ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę w jej całokształcie, prawidłowo wyjaśnił stronom przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a okoliczność, że nie spotkały się one z aprobatą skarżących, nie świadczy o zasadności ich zarzutów w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.