Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SAB/Gd 2/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 53 § 1 i art. 54 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w zakresie braku wydania orzeczenia w sprawie wyłączenia spod egzekucji kwoty zajętej na rachunku bankowym 1. zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych do rozpoznania wniosku skarżącej ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. z dnia 1 października 2013 r. o wyłączenie spod egzekucji kwoty 22.932, 11 zł w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SAB/Gd 2/14

UZASADNIENIE

I.

"A", spółka z o.o. z siedzibą [...] (dalej jako strona skarżąca), działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wniosła skargę na bezczynność organu Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] w zakresie dotyczącym braku wydania decyzji, zgodnie z art. 38 § 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) w zakresie wyłączenia spod egzekucji kwoty zajętej na rachunku bankowym.

Zarzucono organowi naruszenie przepisów prawa poprzez niezastosowanie art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a. wnosząc o nakazanie organowi wydania decyzji zgodnie z dyspozycją art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a., orzeczenie wobec Dyrektora Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano na następujący stan sprawy: Dyrektor Oddziału ZUS [...] działający jako organ egzekucyjny w oparciu o art. 19 § 4 u.p.e.a., na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych o nr [...] z [...] wszczął egzekucję z rachunku bankowego w Banku [...] wobec dłużnika H. K., skutecznie doręczając zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności (bank) w dniu 22.07.2013 r. oraz zajęcia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązanemu H. K. w dniu 17.07.2013 r. Prowadzone postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego H. K. zostało w całości zrealizowane w dniu 18.09.2013 r. wskutek przekazanej przez Bank [...] wpłaty w kwocie 22.932,11 zł na rachunek bankowy wierzyciela Oddziału ZUS [...].

W dniu 2.10.2013 r. do Oddziału ZUS wpłynęło pismo z dnia 1.10.2013 r. pełnomocnika strony skarżącej o wyłączenie spod egzekucji kwoty 22.932,11 zł., którą to kwotę strona przekazała na konto w Banku [...] H. K. na poczet zakupu towaru.

Strona przytoczyła przepis art. 38 § 1 u.p.e.a., z mocy którego kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Zdaniem strony z dyspozycji art. 38 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze czternaście dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe. Żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, o czym stanowi art. 44 u.p.e.a. Ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne. Dlatego tez osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a.

W odpowiedzi na pismo strony Oddział ZUS po analizie dokumentów egzekucyjnych w piśmie z dnia 17.10.2013 r. określił swoje stanowisko i odmówił rozpatrzenia wniosku. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organ uznał za bezprzedmiotowe żądanie, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. w sytuacji, gdy z prawa majątkowego została przeprowadzona egzekucja poprzez jego wykonanie. Bank [...] w dniu 18.09.2013r zrealizował zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego poprzez przekazanie na rzecz wierzyciela kwoty w wysokości 22.932,11 zł, tytułem należności składkowych na ubezpieczenia społeczne dłużnika H. K. Zdaniem organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej. W ocenie strony przedstawiona interpretacja art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a. jest wadliwa.

W dniu 17.09.2013 dokonano przelewu kwoty 60.000,00zł z konta firmowego strony ze środków finansowych pochodzących z kredytu obrotowego przyznanego na podstawie umowy nr [...], na prywatne konto bankowe H. K. Pan H. K. w tym dniu udał się służbowo po towar. W związku z tym, iż nie posiadał pieczątki firmowej ("A" sp. z o.o.) nie mógł wykonać dyspozycji wypłaty środków w kasie. Wobec powyższego kasjerka w banku [...] zaproponowała aby przelać tą kwotę na konto osobiste H. K., aby ten mógł wypłacić pieniądze i dokonać zakupu towaru (dowód: umowa kredytowa nr [...] - na okoliczność iż środki pochodziły z przyznanego kredytu w aktach sprawy; przelewy kwoty 60 000,00zł z dnia 17.09.2013 roku - na okoliczność dokonania przelewu na rachunek bankowy Pana H. K. - w aktach sprawy). W chwili dokonywania przelewu na rachunku bankowym H. K. występowało saldo dodatnie w kwocie 11 zł. W momencie dokonania przelewu środki w kwocie 23.000,00zł zostały zablokowane, a następnie zostały potrącone w kwocie 22.932,11 zł za zajęcie egzekucyjne na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]. Wobec faktu, że zajęta kwota tj. 22.932,11 zł jest własnością strony skarżącej "A" sp. z o.o. siedzibą [...], winna zostać – zdaniem strony - zwolniona na jej wniosek.

Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 38 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny winien rozpoznać żądanie i wydać postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie 14 dni od dnia złożenia żądania. Pomimo licznych pismo kierowanych do organu, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...], konsekwentnie odmawiał wydania jakiejkolwiek decyzji w sprawie, powodując w ten sposób zamknięcie skarżącej wszelakiej drogi odwoławczej.

II.

W odpowiedzi na skargę na bezczynność organu, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ przedstawił swoje stanowisko w sprawie: strona skarżąca bezpodstawnie zarzuciła bezczynność organowi w zakresie dotyczącym braku wydania decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a. w zakresie wyłączenia spod egzekucji kwoty zajętej na rachunku bankowym.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] działający jako administracyjny organ egzekucyjny na podstawie art. 19 § 4 u.p.e.a., od listopada 2010r. prowadził przeciwko H. K. egzekucję należności składkowych wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych z dnia [...] od numeru od [...]. W lipcu 2013 r. wszczęto przeciwko H. K. egzekucję na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych z dnia [...] od numeru [...] do [...]. Dłużnikowi skutecznie doręczono zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] wraz z odpisami tytułów wykonawczych.

Zajęcia rachunku bankowego zostały w całości zrealizowane w dniu 18 września 2013r. wskutek przekazania przez Bank [...] na rachunek wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] kwoty w wysokości 22.932,11 zł, którą wierzyciel rozliczył na należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne objęte w/w administracyjnymi tytułami wykonawczymi.

Egzekucja administracyjna z rachunku bankowego dłużnika została zakończona z dniem zaspokojenia w całości wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] tj. 18 września 2013r.

W dniu 2 października 2013r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] wpłynął wniosek strony reprezentowanej przez radcę prawnego K. W. o wyłączenie spod egzekucji kwoty 22.932,11 zł przekazanej na rachunek bankowy [...], celem realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego H. K. dokonanego na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...].

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] w piśmie z dnia 17 października 2013r. wskazał, że strona winna dochodzić zwrotu żądanej kwoty od H. K. na drodze powództwa cywilnego.

Pismem z dnia 5 listopada 2013r. skarżąca spółka wniosła o udzielenie odpowiedzi na wniosek pełnomocnika z dnia 1 października 2013 r. z zachowaniem formy decyzji. Powołując się m.in. na regulację zawartą w art. 44 u.p.e.a., który stanowi, że żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...], w piśmie z dnia 29 listopada 2013r. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku w formie decyzji, bowiem w dniu 18 września 2013r. egzekucja przeciwko H. K. została zakończona wskutek przekazania na rachunek bankowy wierzyciela ZUS [...] kwoty 22.932,11 zł, która została rozliczona na należności z tytułu składek dłużnika. Ponadto w treści pisma wskazano, że zgodnie z art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego H. K. odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę.

Kolejnym pismem z dnia 5 listopada 2013r. (data wpływu 10 grudnia 2013r.) strona skarżąca wystąpiła o udzielenie odpowiedzi na wniosek pełnomocnika z dnia 1 października 2013r. - w formie postanowienia.

W piśmie z dnia 7 stycznia 2014 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Kolejnym pismem z dnia 10 marca 2014r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, w postaci wykonania dyspozycji art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a.

W piśmie z dnia 10 kwietnia 2014 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w pismach z dnia: 17 października 2013r., 29 listopada 2013r., 7 stycznia 2014r.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym za bezprzedmiotowe – zdaniem organu - należy uznać żądanie, o którym mowa w art. 38 § 1 i 2 u.p.e.a. w sytuacji, gdy z prawa majątkowego została przeprowadzona egzekucja poprzez jego wykonanie. Ten, kto rości prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, które były przedmiotem zajęcia w toku egzekucji i jednocześnie doszło do sprzedaży rzeczy lub wykonania prawa, nie jest uprawnionym do żądania zwrotu rzeczy bądź przywrócenia prawa majątkowego, a zatem przywrócenia stanu poprzedniego.

Skoro Bank [...] w dniu 18 września 2013r. w całości zrealizował zajęcia rachunku bankowego poprzez przekazanie na rachunek bankowy wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] kwoty w wysokości 22.932,11 zł, stanowiącej wierzytelność z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wobec dłużnika H. K., która to kwota została rozliczona na należności z tytułu składek, to brak jest podstaw do rozpoznania i rozstrzygnięcia w formie postanowienia w trybie art. 38 § 2 u.p.e.a. wniosku strony z 2 października 2013r. o wyłączenie spod egzekucji kwoty 22.932,11 zł, zgłoszonego po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne. Dlatego też osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a.; zdaniem organu strona może dochodzić odszkodowania za wyrządzoną szkodę od zobowiązanego H. K. na drodze powództwa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

III.

Wstępnie wskazać należy, że dyspozycja art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Na podstawie tego przepisu skarga ta przysługuje zatem tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3), w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 oraz w sprawach wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

Skarga na bezczynność organu jest przy tym dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.

IV.

Z bezspornego w sprawie stanu faktycznego wynika, że zajęcia rachunku bankowego dłużnika organu, jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały w całości zrealizowane 18 września 2013r.; bank przelał na rachunek wierzyciela (Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]) kwotę 22.932,11 zł, którą wierzyciel rozliczył na należności dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Tym samym egzekucja administracyjna z rachunku bankowego dłużnika została zakończona z dniem zaspokojenia w całości wierzyciela (tj. 18 września 2013r.).

Dopiero w dniu 2 października 2013r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] wpłynął wniosek strony reprezentowanej przez radcę prawnego K. W. o wyłączenie spod egzekucji kwoty 22.932,11 zł przekazanej na rachunek bankowy [...], celem realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego H. K. dokonanego na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...].

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] w piśmie z dnia 17 października 2013r. wskazał, że strona winna dochodzić zwrotu żądanej kwoty od H. K. na drodze powództwa cywilnego.

Zdaniem sądu organ winien wydać postanowienie – ale nie o umorzeniu postępowania z wniosku strony z dnia 2 października 2014r. na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowe, lecz rozpoznające wniosek strony merytorycznie (oddalenie lub uwzględnienie wniosku strony).

Zgodnie art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

Z mocy art. 40 § 1 u.p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przysługuje zażalenie osobie, o której mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. Na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego. (art. 40 § 2 K.p.a.).

Co istotne w rozpoznawanej sprawie - zgodnie z dyspozycją art. 44 u.p.e.a. żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego.

W ocenie sądu przytoczone wyżej przepisy nie dają podstaw aby przyjąć, że w sytuacji, gdy z rzeczy lub prawa majątkowego przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania (sąd podkreśla tę kwestię pomimo, że organ nawet i tej kwestii nie rozważył, ale będzie wniosek strony rozpoznawać). Należy bowiem stwierdzić, że żądanie osoby, nie będącej zobowiązanym, która rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną znajduje podstawę w przepisie prawa pozytywnego (art. 38 § 1 u.p.e.a.); istnieje zatem podstawa prawna do rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie tego żądania.

Przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi prawem określoną konsekwencję okoliczności faktycznej polegającej na egzekucyjnej sprzedaży rzeczy lub wykonania prawa majątkowego. Ponieważ sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne, zgłoszenie żądania o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa po ich zbyciu byłoby bezskuteczne - co jednak nie może być utożsamiane z bezprzedmiotowością postępowania. Dlatego też osoba roszcząca prawa do takiej rzeczy lub prawa może dochodzić wówczas jedynie odszkodowania za wyrządzoną w ten sposób szkodę od zobowiązanego na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, o czym stanowi art. 168a u.p.e.a. W ocenie sądu należy zwrócić także uwagę na ten fragment dyspozycji art. 44 u.p.e.a., który stanowi, że "żądanie nie może być zgłoszone" co należy rozumieć jako formalną przeszkodę uwzględnienia wniosku. Czym innym jest jednak formalna przeszkoda uwzględnienia wniosku, czym innym zaś bezprzedmiotowość rozumiana jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przedmiot postępowania administracyjnego nie może być utożsamiany z istnieniem konkretnej rzeczy lub prawa, co do zasady bowiem okoliczność ta nie przesądza o istnieniu sprawy administracyjnej.

Reasumując: zaistnienie przesłanki wynikającej z art. 44 u.p.e.a. stanowi podstawę odmowy uwzględniania wniosku a nie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.

V.

Mając na uwadze stanowisko obu stron wskazać należy, że zgodnie z art. 842 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) dopuszczalne jest powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji administracyjnej. Do pozwu należy jednak dołączyć postanowienie administracyjnego organu egzekucyjnego odmawiające żądaniu wyłączenia przedmiotu spod egzekucji. Niezależnie od wyniku sprawy sąd powszechny nałoży koszty procesu na osobę trzecią, powołującą w powództwie o zwolnienie przedmiotu od egzekucji administracyjnej nowe dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, których nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym, mimo że mogła je powołać w tym postępowaniu. Co istotne - powództwo można wnieść w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego, a jeżeli zainteresowany wniósł zażalenie na to postanowienie - w ciągu czternastu dni od doręczenia postanowienia wydanego na skutek zażalenia (§ 2 art. 842 K.p.c.).

Reasumując:

1/ warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia powództwa z art. 842 K.p.c. jest uprzednie wystąpienie osoby trzeciej z żądaniem do organu administracji o wyłączenie przedmiotu od egzekucji i zakończenie tego postępowania; w wypadku niedołączenia postanowienia organu administracji o odmowie wyłączenia przedmiotu od egzekucji i nieuzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, nastąpi zwrot pozwu (zwrócony w ten sposób pozew nie wywoła żadnych skutków związanych z jego wniesieniem);

2/ art. 44 u.p.e.a. nie może być traktowany jako wyłączenie spod kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w przedmiocie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji; strona trzecia ma prawo żądania sądowej kontroli zasadności odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji - właśnie zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 44 u.p.e.a. w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy będzie przedmiotem oceny sądu powszechnego (wypowiedź organu egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 44 u.p.e.a. stanowi mimo wszystko odmowę uwzględnienia wniosku a nie stwierdzenie jego bezprzedmiotowości).

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2013 r., w sprawie I OSK 2114/13 (opubl. w: LEX nr 1421789), w którym postawiono następujące tezy: 1/ z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.); 2/ celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.

Mając więc na uwadze poczynione ustalenia, sąd, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a., w pkt 1 wyroku zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej. Stwierdzając w pkt 2 wyroku, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, sąd miał na uwadze okoliczności sprawy. Z tego też względu sąd odstąpił także od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwości wymierzenia organowi grzywny. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, zaś w ocenie sądu bezczynność organu nie miała szczególnie nagannego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie tego środka dyscyplinującego.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).

EK