Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 779/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - ul. [...], położonej w [...] w obrębie [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2.

Z ustaleń organu wynika, że działka nr [...], z której zostały wydzielone działki nr [...] i [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność E. i Z. S. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej. Na mocy uchwały Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii lokalnych i miejskich i gminnych na terenie województwa [...] (Dz. Urz.Woj. [...] nr [...], z. [...]) ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na podstawie art. 103 art. 2 ustawy z 13 października 1998 r. powyższy ciąg komunikacyjny uzyskał status drogi gminnej. W aktach sprawy znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna do celów prawnych, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego [...] listopada 2010 r. pod nr [...]. Na tym dokumencie znajduje się informacja, że m.in. działki nr [...] i nr [...] stanowiące część ulicy [...] zostały zajęte pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Prawidłowość ustaleń dokonanych w tym zakresie przez uprawnionego geodetę potwierdzają również ortofotomapy z 1996 r., 2004 r. i 2007 r. Powyższe ustalenia pozwalają przyjąć, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki stanowiły element pasa drogi publicznej jako pobocze i chodnik.

Z oświadczeń złożonych przez właścicieli wynika, że na przedmiotowych działkach znajduje się położony przez nich w 1991 r. chodnik, o który systematycznie dbają.

W ocenie organu Prezydent Miasta [...] nie udowodnił w wystarczającym stopniu przesłanki związanej z pozostawianiem działek nr [...] i [...] we władaniu publicznoprawnym przed 1 stycznia 1999 r. Skoro zatem na gruncie przedmiotowej sprawy nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. należało odmówić stwierdzenia nabycia przedmiotowych działek z mocy prawa na własność przez Gminę Miasto [...].

W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa Miasto [...] zarzuciło naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wniosło o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 73 ust. 1, ust.2 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to, władanie w dniu 31 grudnia 1998 r., przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne – nie stanowiącymi ich własności i faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (w brzemieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie ,,nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przez 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt 274/12, Lex nr 12311811).

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych. Okolicznością bezsporną jest również to, że zgodnie z uchwałą Rady Narodowej Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...] ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich i z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną – na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Zasadnie organ wskazał, że przesłanki faktycznej zajętości objętych zaskarżoną decyzją działek gruntu pod drogę publiczną – ulicę [...] w [...] dowodzi znajdująca się w aktach sprawy sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna do celów prawnych, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego [...] listopada 2010 r. pod nr [...]. Mapa ta zawiera adnotację dokonaną przez sporządzającego ja geodetę uprawnionego, że m.in. działki nr [...] i nr [...] stanowiące część ulicy [...] zostały zajęte pod drogi publiczne na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa ta stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a więc stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Dokumenty takie posiadają szczególną moc dowodową i korzystają z domniemania prawidłowości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Mapa wskazuje przestrzenne granice zajęcia działek pod drogę publiczną. Ustalenia poczynione w oparciu o tę mapę nie zostały podważone żadnymi innymi dowodami, które przewidywałyby inny przebieg ul. [...] w dacie 31 grudnia 1998 r.

Również materiał dokumentacyjny, wbrew stanowisku organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, wskazuje na fakt sprawowania władztwa publicznoprawnego nad spornymi działkami. Już sam fakt, że sporne działki znajdowały się w pasie drogi publicznej – ul. [...], pozostającej we władaniu Gminy Miasta [...] nie sposób uznać, by władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na te działki. Dowodami potwierdzającymi to władztwo jest kopia faktury VAT nr [...] z [...] czerwca 1998 r. dotyczące płatności m.in. za równanie ul. [...]. Z załącznika do tego dokumentu wynika, że była nim objęta ul. [...] na szerokości 5m. Organ nie uznał tego dokumentu za dowód potwierdzający władztwo publicznoprawne gdyż szerokość pasa drogowego ul. [...] wynosi 10 m i organ uznał, że równanie objęte tą fakturą nie dotyczyło pasa gruntu, na którym znajdują się sporne działki. Podkreślić należy, że dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumencie numerów ewidencyjnych przedmiotowych działek. Działki te znajdują się w granicach drogi publicznej objętej pracami drogowymi zleconymi przez zarządcę drogi a wskazanymi w powołanym dokumencie. Właściciele spornych działek E. i Z. małżeństwo S. w piśmie z [...] maja 2013 r. wskazali , że w 1991 r. zakończyli budowę domu i ogrodzili nieruchomość. Z kolorowych fotografii znajdujących się w aktach sprawy wynika, że ogrodzenie nieruchomości zostało wybudowane do granicy ze spornymi działkami i działki te pozostają poza ogrodzeniem, a więc nie zostały wyłączone z władania publicznoprawnego i stanowią przestrzeń powszechnie dostępną. Nie zmienia tego niekwestionowany w sprawie fakt, że małżeństwo S. na wysokości stanowiącej ich własność zabudowanej i ogrodzonej działki, na spornych działkach, ułożyli kostkę na własny koszt. Powyższe wskazuje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zarówno fakt zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną – ulicę [...] w [...], jak również fakt sprawowania władztwa publicznoprawnego na tych działkach. Pozwala to na stwierdzenie, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zatem powinna zostać wydana decyzja stwierdzająca nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności zajętych pod drogę publiczną - ulicę [...] w [...] działek oznaczonych w ewidencji gruntów jako nr [...] i [...]. Odmienne rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji świadczy o tym, że organ naruszył art. 73 ust 1 powołanej ustawy z 13 października 1998 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ nie miał podstaw do jego zastosowania i stosownie do at. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy. Uchybienia tym przepisom uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji a rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni przytoczoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę faktyczną i prawną.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.