Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 250/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego N. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) sprzeciwił się wpisowi N. W. na listę aplikantów adwokackich Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r., Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wpisała N. W. na listę aplikantów adwokackich tej Izby.

W toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu Minister Sprawiedliwości stwierdził, że uchwała z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego N. M. B., podjęta została z rażącym naruszeniem prawa. Uchwała ta stanowi bowiem, że N. W. otrzymał z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 190 punktów, co oznacza wynik pozytywny i w oparciu o tę uchwałę N. W. złożył wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich. Analiza testu wraz z kartą odpowiedzi prowadzi jednak do wniosku, że N. W. odpowiedział prawidłowo na 189 pytań, a zatem zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze uzyskał z egzaminu konkursowego wynik negatywny. W ocenie organu Komisja Egzaminacyjna błędnie zakwalifikowała odpowiedź na pytanie nr 211 jako pozytywną. Jednakże z klucza odpowiedzi wynika, że prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 211 jest odpowiedź "C". N. W. udzielił natomiast na pytanie nr 211 - odpowiedzi "B", a zatem odpowiedzi nieprawidłowej.

W związku z powyższymi ustaleniami Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. sprzeciwił się wpisowi N. W. na listę aplikantów adwokackich Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Sprawiedliwości wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką N. W. oraz wstrzymał z urzędu wykonanie tej uchwały.

W skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] N. W. zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 75 ust. 2, 3 i 4 oraz art. 65 pkt 1-3 ustawy - Prawo

o adwokaturze poprzez wydanie decyzji - sprzeciwu wobec wpisu

na listę aplikantów adwokackich - bez wskazanej w ww.

przepisach podstawy prawnej, a jedynie wobec stwierdzenia, że uchwała nr [...] Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką skarżącego wydana została z rażącym naruszeniem prawa; podczas gdy wyłączną podstawą sprzeciwu może być przyczyna wymieniona w ww. przepisach ustawy - Prawo o adwokaturze;

art. 16 k.p.a. tj.: zasady trwałości decyzji administracyjnej poprzez podważenie skutków ostatecznej decyzji Komisji Egzaminacyjnej z pominięciem przewidzianych w przepisach postępowania administracyjnego procedur i przyjęciem jej nieważności jako podstawy sprzeciwu od uchwały organu adwokatury o wpis na listę aplikantów adwokackich;

art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, a mianowicie nie wskazanie przyczyn, z powodu których niektórym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, tj. dokumentów urzędowych, takich jak: protokół sprawdzania testu, uchwała Komisji Egzaminacyjnej, uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej, podczas gdy innemu dowodowi pozbawionemu waloru dokumentu urzędowego przyznano taką wiarygodność;

4. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a., według którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, w związku z nie przeprowadzeniem przez Ministra Sprawiedliwości analizy testu, zawartych w nim pytań oraz klucza odpowiedzi, pod kątem pytań, które nie powinny być - wobec ich wątpliwej konstrukcji, niejednoznaczności oraz oczywistych błędów - brane pod uwagę przy obliczaniu wyniku z egzaminu lub powinny zostać zaliczone skarżącemu jako odpowiedzi poprawne. Dotyczy to w szczególności pytań nr: 82, 109, 186 i 204.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Minister Sprawiedliwości zgłosił sprzeciw, wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich bez wskazanej w przepisach podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, wyłączną podstawą odmowy dokonania wpisu, a więc i sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości w tej sprawie jest niespełnienie przesłanek z art. 75 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. W świetle wydanej przez Komisję Egzaminacyjną decyzji w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, ustalającą pozytywny wynik egzaminu i spełnienia przez niego pozostałych wymogów dla dokonania wpisu brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej dla sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości w tej sprawie. Skarżący zarzucił również decyzji Ministra Sprawiedliwości naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej w związku z podważaniem ostatecznej decyzji Komisji Egzaminacyjnej, z pominięciem przewidzianych w przepisach postępowania procedur i przyjęciem jej nieważności jako podstawy sprzeciwu od uchwały organu adwokatury o wpis na listę aplikantów adwokackich. Skarżący zwrócił również uwagę, że uzasadnienie decyzji Ministra Sprawiedliwości powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem skarżącego, wymogi te nie zostały spełnione przez organ administracji wydający skarżoną decyzję. N. W. zarzucił, że nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechano zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, Minister Sprawiedliwości nie przeprowadził analizy testu, zawartych w nim pytań oraz klucza odpowiedzi, pod kątem pytań, które nie powinny być - wobec ich wątpliwej konstrukcji, niejednoznaczności lub oczywistych błędów - brane pod uwagę przy obliczaniu wyniku egzaminu lub powinny zostać zaliczone skarżącemu jako odpowiedzi poprawne. Wskazał w szczególności na pytania nr: 82, 109, 186 i 204.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący podkreślił, że pytania testowe na egzamin konkursowy na aplikację mają być tak sformułowane, by w sposób nie budzący wątpliwości kandydat na aplikanta mógł wskazać tylko jedną odpowiedź, jako prawidłową.

Skarżący zarzucił, że Minister Sprawiedliwości zaniechał wyjaśnienia, czy wobec wadliwie skonstruowanych pytań i oczywistych błędów w kluczu odpowiedzi nie należało przyznać mu punktów za pytania nr: 82, 109, 186, 204 i tym samym uznać, iż uzyskał on 194 punkty.

Odnośnie pytania nr 82 skarżący, przytaczając treść odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego podniósł, że proponowana w kluczu na to pytanie odpowiedź "C" - ad probationem, tj. zastrzeżona dla celów dowodowych (procesowych), jest nieprawidłowa. Inne proponowane odpowiedzi również są błędne, a zatem pytanie to nie powinno być uwzględniane przy ustalaniu ostatecznego wyniku i należało mu przyznać za nie punkt.

Odnośnie pytania nr 109 skarżący stwierdził, iż poprawną odpowiedzią na nie jest odpowiedź "B", a nie wskazana w kluczu odpowiedź " A". Według niego przepis art. 3985 § 1 k.p.c. w żadnym razie nie odnosi się do sytuacji, w której strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Odpowiedź "A" podana w kluczu do tego pytania jako odpowiedź prawidłowa, nie wynika z samego prawa, lecz pochodzi z konsekwentnej, aczkolwiek wcale nie oczywistej, wykładni dokonywanej przez Sąd Najwyższy. Niezależnie jednak od tego, czy się z nią zgadzamy, czy nie, wykładnia Sądu Najwyższego wybiegająca, w wyniku potrzeb praktycznego stosowania prawa, daleko ponad to, co można wyczytać z kodeksu, nie powinna być przedmiotem pytań na egzaminie.

Odnośnie pytania nr 186 skarżący podniósł, że odpowiedź "A" wskazana w kluczu jako prawidłowa jest tak samo równouprawnioną pozycją doktrynalną, jak odpowiedź "B", ze wskazaniem na odpowiedź B jako bardziej prawidłową. Skarżący podkreślił, iż środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest odpowiednikiem odwołania. Postępowanie wszczęte w wyniku jego wniesienia jest natomiast postępowaniem odwoławczym, a nie postępowaniem analogicznym do postępowania z art. 154 § 1 k.p.a. Spowodowany brakiem organu wyższego stopnia nad organem naczelnym brak dewolutywności nie zmienia faktu, że do merytorycznego zbadania sprawy w sposób analogiczny do odwołania dochodzi w wyniku złożenia przedmiotowego wniosku. Według skarżącego stwierdzenie, że organ rozpatrujący sprawę w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie działa jako druga instancja, prowadzi do absurdu. Sam bowiem przepis art. 127 § 3 k.p.a. posługuje się pojęciem "pierwszej instancji" w stosunku do decyzji wydanej w I instancji. Prowadzi to zatem do wniosku, że postępowanie, w którym przysługuje wyłącznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dwuinstancyjne. Skarżący, powołując się obszernie na poglądy doktryny oraz orzecznictwo, wskazał na rozbieżność poglądów w tej kwestii podnosząc, iż pytanie nr 186 było wadliwe skonstruowane i nie pozwalało na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi wynikającej wprost z przepisów prawa, zaś odpowiedź na to pytanie zaznaczona przez niego jest równie prawidłowa, jak ta wskazana w kluczu.

Odnośnie pytania nr 204 skarżący zarzucił, że jest ono błędnie sformułowane, a poprawną odpowiedzią jest przede wszystkim odpowiedź "A" na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.). Odpowiedzią poprawną według klucza jest natomiast odpowiedź "B" oparta na art. 4 ust. l pkt 1 ww. ustawy. Zdaniem skarżącego odpowiedzi "B" na to pytanie nie można uznać za błędną, odpowiedzi "C" nie można wykluczyć, natomiast wskazana przez niego odpowiedź "A" jest najpełniejsza i najbardziej właściwa ze względu na treść pytania. Jednakże za każdą udzieloną w tym pytaniu odpowiedź należy przyznać punkt.

W związku z powyższym zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów organ wskazał, iż zaskarżona decyzja oparta została o podstawę prawną w postaci art. 69 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Zgodnie zaś z tym przepisem, Ministrowi Sprawiedliwości przysługuje prawo sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów adwokackich. Wpis na listę aplikantów uważa się za dokonany dopiero wówczas, gdy Minister Sprawiedliwości nie skorzysta z przysługującego mu uprawnienia w terminie 30 dni od otrzymania uchwały i akt osobowych wpisanego. W ocenie organu nie sposób zaakceptować twierdzenia skarżącego, że Minister Sprawiedliwości nie ma uprawnień do weryfikacji ustaleń Komisji Egzaminacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 75a ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do Komisji Egzaminacyjnych, z wszystkimi wynikającymi stąd kompetencjami związanymi z postępowaniem administracyjnym. Badając legalność uchwały o wpisie, bada więc spełnianie warunków bycia aplikantem. Jednym z nich jest natomiast pozytywna ocena z egzaminu, która następuje w przypadku uzyskania określonej liczby punktów. W sytuacji, gdy w wyniku analizy dokumentacji egzaminacyjnej okazało się, że skarżący nie spełnia ustawowej przesłanki w postaci otrzymania co najmniej 190 punktów z egzaminu, Minister Sprawiedliwości skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 69 ust.2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Organ za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 16, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. podkreślając, iż podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego. Wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego służyło właśnie m.in. powtórne zbadanie zawartej w aktach sprawy karty odpowiedzi skarżącego i towarzyszące mu przeliczenie punktacji. Minister Sprawiedliwości dokonał również analizy merytorycznej prawidłowości wszystkich pytań i odpowiedzi. W wyniku tychże właśnie działań stwierdzono ewidentną pomyłkę w ustaleniach Komisji Egzaminacyjnej, stąd zarzut nie zebrania i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienia stanu faktycznego jest w pełni chybiony. W uzasadnieniu decyzji wskazano zaś te okoliczności faktyczne, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Minister Sprawiedliwości wyraźnie stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że powodem sprzeciwu jest błąd w obliczeniach na karcie odpowiedzi. Całkowitym nieporozumieniem jest w ocenie organu odmawianie karcie odpowiedzi waloru dokumentu. Realizacja przez Ministra Sprawiedliwości działań przewidzianych przez prawo nie może być natomiast traktowana jako gwałcenie zasady trwałości i prawomocności uchwały Komisji Egzaminacyjnej, gdyż przepisy prawa przewidują ich ograniczenia. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa nie może być z kolei utożsamiana z pozostawianiem w obrocie prawnym decyzji, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie występowania przesłanki z art. 156 k.p.a.

Organ nie zgodził się także z zarzutem skarżącego, że pytania nr 82, 109, 186 i 204 wobec wątpliwej konstrukcji, niejednoznaczności lub oczywistych błędów, nie powinny być brane pod uwagę przy obliczaniu wyniku egzaminu lub powinny zostać zaliczone skarżącemu jako odpowiedzi poprawne.

Według organu wszystkie pytania, w tym również pytania kwestionowane przez skarżącego, zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź (wskazana w kluczu odpowiedzi).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących pytania nr 82 organ wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 660 k.c., "umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę zawartą na czas nieokreślony". Ze zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika zastrzeżenie formy ad eventum i taka odpowiedź - gdyby została wśród propozycji "A", "B" lub "C" zawarta - byłaby także prawidłowa. Jednak takiej propozycji pytanie nie zawierało, albowiem odnosiło się ono do ogólnej zasady, wynikającej z treści art. 660 k.c. zd. 1. W pytaniu tym nie chodzi o skutki materialnoprawne, wywołane brakiem formy pisemnej umowy, lecz o skutki procesowe, na co jednoznacznie wskazuje treść proponowanych odpowiedzi. Skarżący zaznaczył natomiast jako prawidłową odpowiedź "B", która w każdych okolicznościach nie jest prawdziwa - żaden bowiem przepis nie przewiduje rygoru nieważności dla umowy najmu w razie jej zawarcia bez zachowania formy pisemnej. Zatem na wskazane pytanie jedyną poprawną odpowiedzią -w kontekście zawartych propozycji odpowiedzi jest tylko odpowiedź "C", co wynika z powołanego przepisu.

Za niezasadne organ uznał także zarzuty odnośnie pytania nr 109 wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie wynika z przepisu art. 3985 § 1 k.p.c., skarżący udzielił natomiast odpowiedzi "B". Organ podkreślił, że skoro ustawodawca wprowadził uregulowanie, właściwe jedynie w postępowaniu kasacyjnym, to wadliwie skarżący dopuszcza możliwość zastosowania art. 39821 k.p.c. Z treści pytania wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że chodziło jedynie o możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej wyłącznie przez stronę postępowania, a nie żaden z podmiotów wymienionych w art. 3985 § 2 k.p.c. W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu nie ma zaś wątpliwości, że w sytuacji opisanej w treści tego pytania, jeżeli strona nie złożyła wniosku o doręczenie jej odpisu wyroku sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, to nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej.

Organ nie zgodził się też z zarzutami odnośnie pytania nr 186 wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 z zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., skarżący udzielił natomiast na to pytanie odpowiedzi "B". Zdaniem organu żaden przepis prawa nie upoważnia do stwierdzenia, że Prezes NBP w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych jest zarazem organem I i II instancji. Według organu, ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nie ma sporów w kwestii, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, od której nie służy odwołanie, jest rozpatrywany w postępowaniu jednoinstancyjnym, czy dwuinstancyjnym.

Za niezasadne organ uznał też zarzuty odnośnie pytania nr 204 wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "B" na to pytanie ma oparcie w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29 poz. 257 ze zm.). Skarżący udzielił natomiast odpowiedzi "A". Organ podkreślił, iż podatek akcyzowy jest podatkiem obrotowym jednofazowym. Wynika z tego, że przedmiotem tego podatku nie jest wyrób akcyzowy, lecz czynność profesjonalnego obrotu wyrobami akcyzowymi, a kwestia ta nie budzi wątpliwości przedstawicieli doktryny.

W konkluzji organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest w pełni zgodna z prawem, a powody dla których Minister Sprawiedliwości wydał tę decyzję zostały wyczerpująco i szczegółowo wyłożone w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Minister Sprawiedliwości w toku rozpoznania sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).

Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).

Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ powinien ustosunkować się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem (vide: Dawidowicz – Postępowanie Administracyjne, s. 103).

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie odpowiada powyższym wymogom.

Zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) okręgowa rada adwokacka zawiadamia w terminie 30 dni Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o wpisie na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich, jak i o odmowie wpisu.

Wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Decyzja Ministra Sprawiedliwości może być zaskarżona do sądu administracyjnego przez zainteresowanego lub organ samorządu adwokackiego w terminie 30 dni od daty doręczenia tej decyzji.

W ocenie Sądu Minister Sprawiedliwości rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu uprawniony jest do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu na listę aplikantów adwokackich, określone w art. 65 pkt 1-3 oraz w art. 75 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Przyznane przez ustawodawcę Ministrowi Sprawiedliwości na mocy przepisu art. 69 ust. 2 ww. ustawy prawo sprzeciwu wobec wpisu określonej osoby na listę aplikantów adwokackich nie jest ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej. Nie można więc zgodzić się z twierdzenie skarżącego, że Minister Sprawiedliwości, będąc uprawnionym do złożenia sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich, nie może badać jednej z czterech podstawowych przesłanek tego wpisu tzn. okoliczności, czy osoba ubiegająca się o wpis uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego.

Jednocześnie Minister Sprawiedliwości w postępowaniu tym nie jest uprawniony do weryfikacji uchwały Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego, ale ocenia ją w kontekście badania podstaw wpisu na listę aplikantów, tj. czy osoba ubiegająca się o wpis uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego, czyli uzyskała z testu co najmniej 190 punktów.

Kontrolując wynik egzaminu, w kontekście przesłanki wpisu na listę aplikantów z art. 75 ust. 2 ustawy organ nie może, w ocenie Sądu, ograniczać się tylko do kontroli formalnej, czy nie doszło do pomyłki przy ustalaniu wyniku egzaminu konkursowego, lecz powinien dokonać kompleksowej oceny merytorycznej wyniku egzaminu.

Zanim więc organ podjął decyzję o wniesieniu sprzeciwu wobec uchwały o wpisie skarżącego na listę aplikantów adwokackich, kwestionując tym samym uzyskaną przez N. W. pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego, powinien dokonać wszechstronnej analizy wyniku egzaminu, w tym także pod kątem prawidłowości zredagowania pytań testowych z punktu widzenia wymogów art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, uwzględniając w tym zakresie dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Organ, powinien przy tym mieć na względzie, że pytania testowe na aplikację adwokacką winny być testem wyłącznie na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne. Niedopuszczalne jest więc, aby w pytaniach pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, a także pytania w których istniej możliwość udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości wynika, że organ przeprowadził tylko formalną kontrolę ustalonego przez Komisję Egzaminacyjną wyniku egzaminu stwierdzając w oparciu analizę testu wraz z kartą odpowiedzi, że N. W. odpowiedział prawidłowo na 189 pytań. Według organu Komisja Egzaminacyjna błędnie zakwalifikowała odpowiedź na pytanie nr 211 jako pozytywną, gdyż według klucza prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", natomiast skarżący udzielił na nie odpowiedzi "B".

Organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał kontroli merytorycznej wyniku egzaminu, w tym między innymi pod kątem prawidłowości zredagowania pytań testowych i nie rozważył, czy nie zachodzą podstawy do uznania za prawidłowe odpowiedzi na niektóre pytania testu (mimo ich niezgodności z kluczem odpowiedzi), z uwagi na wadliwość tych pytań, a tym samym do uznania, że skarżący spełnia warunki do uzyskania wpisu na listę aplikantów adwokackich.

Ponieważ Minister Sprawiedliwości nie wykazał w uzasadnieniu decyzji w sposób dostateczny okoliczności przekonujących o zasadności wniesienia przez niego sprzeciwu wobec wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., jako uchybiającą w sposób istotny zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te w konsekwencji mogą mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, tym bardziej, jeśli uwzględni się fakt, iż według uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. skarżący uzyskał pozytywny wynik z egzaminu, natomiast według ustaleń Ministra Sprawiedliwości uzyskał o jeden punkt mniej od wymaganego minimum określonego w przepisie art. 75i ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Rozważanie pozostałych zarzutów skargi, na tym etapie postępowania, należy uznać za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.