Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 165/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 12
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r., którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. pozycja 267 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania R.Z., od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2015r. znak: [...], którą organ stwierdził, że nie zachodzi konieczność nałożenia na H.P. i R.P. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami inwestycji obejmującej odbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...], zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2013r. pozycja 1409 ze zm.) i nakazał H.P. i R.P. zamurowanie otworu o średnicy 50 cm w ścianie szczytowej zachodniej tego budynku, usytuowanej od strony posesji przy ul. [...], w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] maja 1992r. Kierownik Urzędu Rejonowego zatwierdził plan realizacyjny i udzielił Panu R.P. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej odbudowę spalonego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...].

W związku ze złożonym przez R.P. zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2004r. o zakończeniu realizacji w/w budowy, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., wydaną na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 54, art. 57 ust. 1-4 oraz na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku sprawdzenia mapy geodezyjnej powykonawczej z planem zagospodarowania i projektem budowlanym stwierdzono podejrzenie istotnych zmian w stosunku do zatwierdzonego planu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego.

Podczas przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005r. kontroli obiektu PINB stwierdził istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na przesunięciu bramy wjazdowej na posesję o 10,0 m, wykonaniu ogrodzenia o wysokości 2,10 m zamiast 2,0 m, wykonaniu w elewacji wschodniej okna zamiast drzwi. Za nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego organ uznał wykonanie w ścianach szczytowych pod kalenicą okrągłych otworów okiennych, zmianę usytuowania dwóch okien w elewacji północnej, zlikwidowanie na parterze części ścian działowych, przesunięcie drzwi w ścianie nośnej o około 1,0 m, zamurowanie drzwi w ścianie działowej i ustawienie w holu ścianki działowej tworzącej nowe wejście do piwnicy.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dniu [...] listopada 2005r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na H.P. i R.P. obowiązek wykonania i dostarczenia w terminie 60 dni od daty otrzymania decyzji następujących dokumentów:

1. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót w budynku jak również w zagospodarowaniu działki, który powinien spełniać wymagania, dotyczące projektów budowlanych, określone w przepisach prawa budowlanego oraz zawierać stosownie do potrzeb uzgodnienia, dotyczące dostaw i odbioru mediów, dostępu do drogi, itp.;

2. kopii uprawnień budowlanych oraz kopii zaświadczenia o przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa osoby sporządzającej projekt.

Po przedłożeniu w dniu 7 lutego 2006r. przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego, w dniu [...] maja 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, którą powołując się na art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny dotyczący odbudowy budynku mieszkalnego w [...], zrealizowanej z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz zobowiązał inwestorów H. i R.P. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca.2006r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2006r. tj. decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Decyzją z dnia [...].07.2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 55 pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, udzielił H. i R.P. pozwolenia na użytkowanie obiektu- odbudowanego budynku mieszkalnego.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Go 511/06, po rozpoznaniu skargi E.Z. na decyzję WINB z dnia [...] lipca 2006r. (decyzji dotyczącej zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję organu II instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2007r. WINB, po ponownym rozpatrzeniu

(w związku z wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 23.11.2006r. sygn. akt II SA/Go 511/06) odwołania E.Z. od decyzji PINB z dnia [...] maja 2006r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uchylił ją w całości przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Natomiast decyzją z dnia [...] lipca 2007r. WINB stwierdził nieważność decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005r. wydaną w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. organ I instancji PINB po uprzednim wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].07.2006r. udzielającej inwestorom H. i R.P. pozwolenia na użytkowanie odbudowanego budynku mieszkalnego.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2012r. organ odwoławczy – WINB utrzymał w mocy w/w decyzję PINB z dnia [...] sierpnia 2012r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Go 966/12, po rozpoznaniu skargi I.H.Z. na decyzję WINB z dnia [...] października 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012r., wydane w przedmiocie wznowienia postępowania.

W dniu [...] lutego 2013r. PINB wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego odbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją WINB z dnia [...] kwietnia 2013r. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca.2013r., sygn. akt: II SA/Go 442/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2013r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] lutego 2013r. (Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015r., sygn. akt: II OSK 2713/13 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku WSA).

Niezależnie od powyższego, po rozpatrzeniu wniosku I.H.Z. o wznowienie postępowania, postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. PINB odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia [...] czerwca 2013r., a następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2013r., sygn. akt: II SA/Go 632/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę na postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2013r.

W dalszej kolejności, w dniu [...] października 2015r. PINB przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości przy ul. [...]. W sporządzonym z tej czynności protokole zapisano, że od czasu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005r. nie nastąpiły zmiany w przedmiotowym budynku oraz, że stan tego obiektu pozostaje bez zmian w stosunku do projektu budowlanego zamiennego i jest zgodny z jego zawartością. Wykazane w tym projekcie otwory wentylacyjne o średnicy 50cm usytuowane w szczytach budynku (elewacja wschodnia i zachodnia) zostały przysłonięte poliwęglanem wielokomorowym, nieprzeźroczystym, dopasowanym do średnicy otworów, bez trwałych elementów mocujących poliwęglan do istniejących otworów. Zgodnie z oświadczeniem H.P. otwory te służą jedynie do wentylacji nieużytkowanej przestrzeni pomiędzy połacią dachową a stropem nad I piętrem. W protokole zapisano również, że ogrodzenie murowane od strony ul. [...] również jest zgodne z projektem zamiennym, oraz że posiada wysokość zmienną od strony ulicy od 3,10 m do 1,68 m. Jedynie nad przęsłem środkowym o wysokości 1,68m nadbudowano "płotek" drewniany o wysokości 58cm z elementów (sztachet) o szerokości 6,5 cm w rozstawie 7,5 + 8 cm.. Nadbudowa przęsła została zakotwiona do słupów międzyprzęsłowych murowanych za pomocą łączników stalowych i nie stwarza zagrożenia dla osób przebywających w obrębie nadbudowanego ogrodzenia. Nadbudowa murowanego "płotka" nad murowanym przęsłem ogrodzeniowym została wykonana w okresie letnim 2014r., zaś H.P. na prace te nie uzyskała żadnych pozwoleń, ani nie dokonała ich zgłoszenia w Starostwie Powiatowym. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.

W dniu 9 października 2015r. z dokumentami sprawy zapoznał się R.Z. oświadczając, że w protokole kontroli z dnia [...] października.2015r. pominięto fakt umiejscowienia dwóch okien w połaci dachowej skierowanej na jego działkę nr [...] od strony północnej. Okna te oraz otwór okienny w ścianie szczytowej zachodniej stojącej na granicy działek nie spełniają warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto wskazał, że w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2005r. zapisano, że są to "okrągłe otwory okienne". Natomiast w protokole z dnia [...] października 2015r. próbuje się zmienić nazewnictwo na otwory wentylacyjne o średnicy 50 cm, podczas gdy na początku protokołu stwierdzono, iż w przedmiotowym budynku nie nastąpiły zmiany w stosunku do kontroli z dnia [...] stycznia 2015r. Zarówno okna, jak i okrągły otwór okienny służyły sąsiadowi do monitorowania i oświetlania jego posesji, za co został on ukarany w procesie karnym. R.Z. wyraził również stanowisko, że przedłożony projekt zamienny nie spełnia wymogów Prawa budowlanego i rażąco narusza jego interes prawny.

Następnie w dniu [...] listopada 2015r. PINB wydał decyzję, w której powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stwierdził, że nie zachodzi konieczność nałożenia na H. i R.P. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami inwestycji obejmującej odbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...], zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu przebiegu postępowania, PINB uznał, że zmiany wprowadzone wewnątrz budynku polegające na rezygnacji z wykonania lub wykonaniu dodatkowych ścian działowych oraz zamurowaniu otworów pomiędzy pomieszczeniami, należy zakwalifikować jako nieistotne - nie wpływają one na nieruchomości sąsiednie i nie powodują żadnych ograniczeń w możliwości swobodnego korzystania z tych nieruchomości. Również zmiany elewacyjne od strony ul. [...] (strona południowa) i od strony nieruchomości inwestorów (strona wschodnia i północna) stanowią odstępstwa niewymagające przeprowadzenia dodatkowych czynności lub robót budowlanych. W szczególności nie zostały naruszone przepisy dotyczące sytuowania obiektu określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. pozycja 1422). Ponieważ elewacja północna i wschodnia znajdują się od strony posesji inwestorów, wykonane w nich otwory okienne i drzwiowe nie wpływają na naruszenie wymagań technicznych. Również zmiana wysokości ogrodzenia od strony południowej nie spowodowała naruszenia wymagań technicznych określonych w § 41-43 w/w rozporządzenia. Natomiast postępowanie naprawcze w sprawie zmiany lokalizacji zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]) prowadzone było przez WINB jako organ I instancji. W odniesieniu zaś do otworu o średnicy 50 cm w szczycie elewacji zachodniej od strony nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...] organ uznał, że ustalenia dokonane w trakcie oględzin pozwalają przyjąć, iż otwór ten pełni funkcję wentylacji przestrzeni strychowej (poddasze nie pełni żadnej funkcji użytkowej), nie posiada cech okna (brak zamontowanej stolarki) i został on wypełniony nieprzeźroczystym materiałem. Taką funkcję powyższego otworu potwierdza dokumentacja projektowa powykonawcza. W ocenie PINB bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność, iż otwór ten służy do monitorowania i oświetlania posesji sąsiednich, bowiem kwestia naruszenia prywatności może stanowić przedmiot postępowania cywilnego bądź karnego przed sądem powszechnym.

Z powyższych względów w ocenie PINB zaistniały przesłanki do legalizacji przedmiotowej inwestycji bez konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem, bowiem wymagania techniczne nie zostały naruszone.

Pismem z dnia [...] grudnia 2015r., odwołanie od decyzji PINB wniósł R.Z.. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę; naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nienałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ze względu na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r. oraz wobec faktu uchylenia tej decyzji decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2006r.; a także zarzucono naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 52 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestorów H. i R.P. obowiązku wykonania określonych czynności i robót w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami inwestycji obejmującej odbudowę budynku mieszkalnego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpatrzenie sprawy zgodnie z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2006r., tj. zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz sprawdzenia czy uwzględnia on wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, a także czy projekt ten uwzględnia uwagi strony odwołującej się do umiejscowienia okna w ścianie szczytowej zachodniej oraz okien połaciowych (dachowych) od strony północnej. W odwołaniu powołano się również na naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie, iż otwory w ścianie szczytowej zachodniej i wschodniej o średnicy 50 cm nie są otworami okiennymi oraz pominięcie faktu założenia dwóch okien połaciowych od strony północnej z bezpośrednim widokiem na nieruchomość skarżącego. W odwołaniu zarzucono także naruszenie art. 7, 9, 77 oraz 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności pominięcie faktu zamontowania w odbudowanym budynku mieszkalnym dwóch okien dachowych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., po rozpatrzeniu odwołania R.Z., WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał H.P. i R.P. zamurowanie otworu o średnicy 50 cm w ścianie szczytowej zachodniej tego budynku, usytuowanej od strony posesji przy ul. [...], w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Na wstępie rozważań dotyczących oceny zasadności odwołania organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania jest doprowadzenie do zgodności z prawem inwestycji obejmującej odbudowanie budynku mieszkalnego położonego przy ulicy [...], zrealizowanej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r. udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany tej inwestycji, która to decyzją została następnie uchylona decyzją Starosty z dnia [...] marca 2006r. WINB powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślił, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, jak i organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie wniesione od tej decyzji, związane są prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Go 442/13 uchylającym decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2013 roku oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] lutego 2013r., wydane w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego odbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] (Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11.06.2015r., sygn. akt II OSK 2713/13 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku WSA). Związanie dotyczy wyrażoną w tych wyrokach oceną prawną i wskazań co do dalszego postępowania. W ocenie WSA w Gorzowie Wlkp. organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdy dopuszczono się samowoli budowlanej, obowiązany jest wydać decyzję merytoryczną, nie zaś decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 Kpa), zaś decyzja merytoryczna w postępowaniu naprawczym może mieć - w zależności od stanu faktycznego - sentencję nakazującą inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź orzekającą o braku podstaw do nałożeniu takich obowiązków. Sąd nie zaaprobował uprzedniego poglądu organów, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, poprzedzonej przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli budowy (zgodnie z dyspozycją z art. 59a Prawa budowlanego) oznacza "zalegalizowanie wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych". Wprawdzie obie sprawy mogą pozostawać ze sobą w związku, ale nie oznacza to jeszcze, że są tożsame. Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie toczą się w trybie art. 54-59a ustawy Prawo budowlane, a postępowanie naprawcze w trybie art. 48-51 tejże ustawy. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie jest załatwieniem sprawy o legalizację tego obiektu.

W związku z okolicznością, że w przedmiotowej sprawie wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na odbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] (decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja1992r. uchylona została decyzją Starosty Powiatu z dnia [...].03,2006r.), postępowanie naprawcze winno być prowadzone w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Gdy nie ma decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego nie może ocenić zgodności wykonania robót z zatwierdzonym projektem budowlanym i musi dokonać jego oceny wprost z przepisami prawa. W sytuacji bowiem, gdy uchylono pozwolenie na budowę, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Natomiast istniejąca w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do prowadzenia postępowania naprawczego, gdyż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie jest decyzją służącą uregulowaniu stanu prawnego obiektu budowlanego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.10.2014r. sygn. akt II OSK 2804/13- orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w stosunku do robót wykonanych wewnątrz budynku (polegających na rezygnacji z wykonania lub wykonaniu dodatkowych ścian działowych oraz zamurowaniu otworów pomiędzy pomieszczeniami), jak również robót obejmujących zmiany elewacyjne przedmiotowego budynku od strony ul. [...] (strona południowa) i od strony nieruchomości inwestorów (strona wschodnia i północna) - te części przedmiotowego obiektu nie są usytuowane od strony granicy z sąsiednią działką budowlaną (elewacja północna i wschodnia znajdują się od strony posesji inwestorów, zaś elewacja południowa znajduje się od strony działki stanowiącej drogę publiczną), zatem wykonane w nich otwory okienne i drzwiowe nie wpływają na naruszenie wymagań technicznych dotyczących sytuowania obiektów budowlanych na działce względem sąsiednich działek budowlanych. Również zmiana wysokości ogrodzenia od strony południowej (ul. [...]) nie spowodowała naruszenia obowiązujących przepisów.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska PINB w powyższym zakresie w odniesieniu do robót polegających na wykonaniu otworu o średnicy 50cm w ścianie szczytowej zachodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego (od strony posesji przy ul. [...]), usytuowanej w granicy z działką sąsiednią. Wykonanie w/w spornego otworu nastąpiło bez aktu prawnego zezwalającego na wybicie takiego otworu w ścianie budynku usytuowanego w granicy. Z dokumentacji związanej z wydaniem pozwolenia na odbudowę przedmiotowego budynku udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r., w zachodniej ścianie szczytowej tego obiektu nie zaprojektowano otworów okiennych ani wentylacyjnych. Obowiązujące przepisy nie zezwalają natomiast na wykucie jakichkolwiek otworów (okiennych bądź wentylacyjnych) w ścianie szczytowej budynku usytuowanej w granicy z sąsiednią działką budowlaną. Prawodawstwo polskie w zakresie dotyczącym budowy i użytkowania budynków już przed 1945 rokiem wprowadziło zakaz wykonywania otworów w ścianach usytuowanych na granicy dwóch działek budowlanych. Przepis art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jednolity: Dz. U. z 1939r. Nr 34 poz. 216 ze zm.) ustanawiał zasadę, że "budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach". Norma ta, jako bezwzględnie obowiązująca, została uwzględniona w obowiązujących kolejno przepisach prawa budowlanego i ma zastosowanie aktualnie. Zgodnie z § 12 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2015r. pozycja 1422 ze zm.) odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić co najmniej 4 m albo 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przepisy rozporządzenia dopuszczają sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, jednak ściana usytuowana w granicy musi być ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych i musi dodatkowo spełniać wymagania przeciwpożarowe. W ocenie organu odwoławczego sporny otwór o średnicy 50 cm w ścianie szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego posiada cechy otworu okiennego, o którym mowa w § 12 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Okna służą doświetleniu pomieszczeń, natomiast otwory okienne (drzwiowe) to elementy konstrukcyjne umożliwiające umieszczenie w nich okien lub drzwi. Jeżeli zatem w § 12 rozporządzenia użyto pojęcia otwory okienne, w których mogą być umieszczone okna służące doświetleniu, to określeniu otwór okienny przypisać trzeba znaczenie szersze niż pojęciu okna. Zakaz umieszczania otworów okiennych (konstrukcyjnych) w ścianie budynku, w odległości niniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną oznacza również zakaz umieszczania w takich otworach okien. Natomiast nie jest objęte takim zakazem użycie przeźroczystych kształtek budowlanych (luksferów), których użycie, z konstrukcyjnego punktu widzenia jest uznawane za cześć ściany (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.02.201Ir. sygn. akt: II OSK 284/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22.05.2013r. sygn. akt II SA/Sz 393/13 - orzeczenia.nsa.gov.pl)

Zgodnie natomiast z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe określonymi w rozdziale 7 w/w rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 (§ 272 ust. 3 rozporządzenia). Przy czym stosownie do § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Natomiast budynki mieszkalne, stosownie do § 209 ust. 2 pkt 4 w/w rozporządzenia, zalicza się do IV kategorii zagrożenia. Oznacza to, że do przedmiotowego otworu o średnicy 50cm w ścianie szczytowej zachodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] (od strony posesji przy ul. [...]) należy stosować obowiązujące przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

W konsekwencji sytuacja, w której w ścianie budynku usytuowanej na granicy dwóch działek budowlanych istnieją otwory okienne lub wentylacyjne, powoduje naruszenie wymienionych wyżej przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tym w ocenie WINB analiza zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że przedmiotową sprawę należy rozpatrzyć inaczej, niż miało to miejsce w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie koniecznym jest nałożenie na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane obowiązku zamurowania otworu o średnicy 50 cm w ścianie szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...], usytuowanej od strony posesji przy ul. [...]. Przy czym dla wykonania tego obowiązku dopuszcza się użycie takich wyrobów jak pustaki szklane (charakteryzujące się przepuszczalnością światła zbliżoną dla klasycznego oszklenia okiennego). Ponadto zastosowanie pustaków szklanych skutkuje przekształceniem otworu okiennego w ognioodporną przegrodę, stanowiącą jednocześnie doświetlenie budynku, nie będące otworem okiennym.

Organ odwoławczy nadto podkreślił, iż decyzja niniejsza nie kończy postępowania w sprawie. Jest ono - stosownie do regulacji art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego - kontynuowane, bowiem po upływie wyznaczonego terminu albo na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku. Stosownie do wyników tego sprawdzenia — organ wydaje decyzję, w której stwierdza wykonanie obowiązku, albo w przypadku niewykonania nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Skargę na decyzję WINB wniósł R.P., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W złożonej skardze podniesiono zarzuty dotyczące:

– naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznaniu, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zachodzą przesłanki nakazujące zamurowanie otworu w ścianie szczytowej od strony zachodniej oraz uznaniu, że istniejący otwór jest otworem okiennym, a nie otworem wentylacyjnym,

– naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonej czynności tj. zamurowanie otworu,

– naruszenie § 12 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że nie jest możliwe usytuowanie budynku bezpośrednio na granicy z otworem wentylacyjnym,

– sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez uznanie, że otwór jaki znajduje się od strony zachodniej jest otworem okiennym, gdyż spełnia jedną z funkcji, tj. doświetlanie pomieszczenia podczas, gdy w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedmiotowy otwór został wypełniony nieprzeźroczystym materiałem.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie wskazać również należy na treść przepisu art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Ocena prawna dotyczyć może stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną sądu i organu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że sąd jak i organ w trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie Wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążąca w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, czyli ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wydanie 2 strona 592-593).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Go 442/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpatrując sprawę ze skargi R.Z. na decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2013r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego spornej "samowoli budowlanej" uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] lutego 2013r. jednoznacznie stwierdził, że organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, gdy dopuszczono się samowoli budowlanej, obowiązane są wydać decyzję merytoryczną, nie zaś o umorzeniu postępowania. Decyzja merytoryczna w postępowaniu naprawczym – w zależności od stanu faktycznego może mieć sentencję nakazującą inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonywanych robót budowlanych, bądź orzekającą o braku podstaw do nałożenia takich obowiązków. Jednocześnie Sąd stwierdził, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu w trybie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest załatwieniem sprawy o legalizację tego obiektu. Mimo, że sprawy te mogą pozostawać ze sobą w związku, ale nie oznacza to tożsamości tych spraw. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, nie musi oznaczać, że bezprzedmiotowe jest jakiekolwiek postępowanie zmierzające do zbadania legalności budowy i określenie ewentualnej sankcji zależnej od wyników.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że trafnie zastosowano w przedmiotowej sprawie tryb naprawczy przewidziany przepisami art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, albowiem należący do skarżącego budynek został odbudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na odbudowę budynku mieszkalnego wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1992r. Fakt ewentualnego wyeliminowana z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę w wyniku stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia nie ma wpływu na zastosowany trybu postępowania naprawczego określonego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że "inwestor", który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jak osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. (...)" (por. uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. w sprawie OPS 3/97, opubl. ONSA 1998/1/3, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1399/96 z aprobującą glosą W. Chróścielewskiego, OSP 2000, nr 4, s. 199). Istota unormowania zawartego w art. 48 ustawy Prawo budowlane, w przypadku gdy wymagane jest pozwolenie na budowę, polega na tym, że surowa sankcja przewidziana w tym przepisie dotyczy osoby, która nie uzyskała wymaganego pozwolenia na budowę, a mimo to wybudowała lub buduje obiekt budowlany. Przepis ten nie może więc mieć zastosowania, gdy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność lub uchylono, czyli została wyeliminowana z obrotu prawnego. Jest to przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, inny niż określony w art. 48 tej ustawy. Taka wykładnia uwzględnia funkcję prawa budowlanego, którą jest ochrona interesu publicznego i indywidualnego w procesie budowy obiektów budowlanych. Interes ten zaś mógłby być zagrożony, gdyby pozostawić poza kontrolą właściwych organów administracji publicznej obiekty budowlane wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego. Poza kontrolą i co za tym idzie poza możliwością naprawy pozostałyby bowiem w szczególności te wady, które spowodowały stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym zasadnie organ odwoławczy przyjął w niniejszej sprawie jako podstawę prawną orzekania przepisy art. 51 ustawy - Prawo budowlane, które mogą doprowadzić do legalizacji odbudowanego obiektu. Celem postępowania naprawczego jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w którym stanowi się, że przewidziane w nim obowiązki nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli wady wykonanych robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem, to ustawodawca nie wyklucza nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. To z kolei wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy i tego, że jest on jedną z części alternatywy rozłącznej, w której drugą częścią jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części może być bowiem również orzeczony jako wynik niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Wówczas jednakże taka rozbiórka nie jest wynikiem pierwotnego braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, lecz rezygnacji przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, z dążenia do tego stanu.

Kolejną istotną w rozpoznawanej sprawie kwestią jest wyjaśnienie, co należy rozumieć przez stan zgodny z prawem, do którego w postępowaniu naprawczym należy dążyć. W ocenie Sądu, prawidłowo organ odwoławczy, badając - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jakie czynności lub roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem uznał, że wymagana "zgodność z prawem" oznacza zgodność z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki uchwalono dla danego terenu.

W ocenie Sądu zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sprowadzają się one do kwestionowania stanowiska organu odwoławczego dotyczącego przyjęcia, że otwór znajdujący się w ścianie szczytowej odbudowanego budynku mieszkalnego od strony zachodniej, położonej na granicy z nieruchomością stanowiąca własność Państwa Z., jest otworem okiennym, a nie otworem wentylacyjnym, co ma istotny wpływ na zastosowanie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

W § 12 ust. 1 pkt 1 i następnych jednostkach redakcyjnych tego przepisu ustawodawca posłużył się określeniem otwory okienne i drzwiowe, nie zawierając definicji tego pojęcia. Natomiast w treści rozporządzenia, w przepisach dotyczących oświetlenia pomieszczeń, użył określenia okna (§ 57 ust. 2 rozporządzenia).

W języku potocznym za otwór okienny uznaje się otwór w ścianie budynku umożliwiający dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku. Taką samą funkcję pełni wypełnienie otworu okiennego w postaci okna, chroniąc dodatkowo wnętrze budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Zarówno okno, jaki i otwór okienny pełnią tę samą zasadniczą funkcję związaną z zapewnieniem dostępu światła i widoku. Z wykładni językowej wynika zatem, że funkcja otworu okiennego i okna jest tożsama, natomiast otwór okienny nie jest zabudowany oknem.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., II OSK 1544/07 wyrażono stanowisko, że jeśli chodzi o znaczenie wyrażeń "otwory", "otwory okienne" i "okna" użytych w § 12 ust. 3 i ust. 6 oraz w art. 57 ust. 2 rozporządzenia, to zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, że gdy nie ma w tekście prawnych definicji legalnych, interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń. W przepisach tych zatem użyto wyrazów i zwrotów tożsamych. (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Otwory w ścianie budynku o średnicy 50 centymetrów, wypełnione tak jak w niniejszej sprawie przeźroczystymi przegrodami, które nadto jak ustalono w trakcie oględzin nie są przymocowane na stałe do ściany mają na celu zapewnienie do pomieszczeń dostępu światła dziennego oraz widoku pełnią niewątpliwie taka samą funkcję jak okna, czy też otwory okienne. Wykorzystywanie tych otworów jednocześnie do przeprowadzania wentylacji pomieszczeń nie może mieć znaczenia dla oceny ich charakteru na gruncie § 12 rozporządzenia. Także tradycyjne okna oprócz funkcji zapewnienia dopływu światła i widoku, służą często do wentylacji pomieszczeń. Wykładnię taką potwierdza treść innych unormowań rozporządzenia, które w § 38, 106 ust. 2 pkt 2, czy 147 ust. 2 wskazuje na istnienie okien otwieranych jak i okien nieotwieranych.

Uznania wykonanych otworów za otwory okienne wymaga także konieczność zapewnienia spójności unormowań rozporządzenia. Rozporządzenie to w § 57 przewiduje, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1). W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2).

Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zakazuje umieszczania otworów okiennych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną co oznacza, że wykonanie przez skarżącego otworów okiennych w ścianie szczytowej odbudowanego budynku od strony zachodniej położonej na granicy z sąsiednią działką nie odpowiada wymogom technicznym rozporządzenia. Bez znaczenia jest bowiem, jaki rodzaj okna zostanie umieszczony w zaprojektowanym otworze okiennym oraz jaką będą one pełnić dodatkowo funkcję, obok funkcji zapewnienia dopływu światła i widoku. Zachowanie minimalnych odległości wskazanych w § 12 cytowanego rozporządzenia służy możliwości nieskrępowanego zabudowania terenu na sąsiedniej działce budowlanej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W tym zakresie mieści się również prawo do poszanowania intymności i spokoju osoby dysponującej tytułem prawnym do sąsiedniej działki budowlanej. Nie bez przyczyny więc prawodawca ograniczył możliwość sytuowania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zbliżonej do granicy z działką sąsiednią, albowiem ich usytuowanie w zbliżeniu do wspomnianej granicy w sposób oczywisty ogranicza prawa osoby, której przysługuje tytuł prawny do sąsiedniej działki. Nie ma znaczenia podnoszona w niniejszej sprawie przez skarżącego okoliczność, że sporne w niniejszej sprawie otwory są otworami wentylacyjnymi. O odpowiednim zakwalifikowaniu danych elementów budynku decydują bowiem kryteria obiektywne, a nie subiektywne związane z odczuciami inwestora. W tym miejscu należy podkreślić, że z projektu budowlanego załączonego do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie odbudowy budynku wynika, że w ścianie szczytowej od strony zachodniej nie przewidywano wykonanie otworów okiennych ani żadnych innych. Dopiero w trakcie realizacji inwestycji zostały wykonane sporne otwory okienne. Potwierdza to zarówno przedłożony w toku niniejszego postępowania projekt budowlany zamienny, jak i ustalenia poczynione w trakcie oględzin. Należy wiec stwierdzić, że w części dotyczącej powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego, zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że strona skarżąca w złożonej skardze nie podnosi zarzutu nie przeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a jedynie prowadzi polemikę z tezą, że sporne otwory są otworami okiennymi w rozumieniu § 12 rozporządzenia. Umiejscowiony w spornym otworze okiennym nieprzezroczysty materiał –poliwęglan wielowarstwowy z uwagi na posiadane cechy nie może być uznany za element konstrukcyjny ściany w odróżnieniu np. od cegieł czy też luksferów. Nadto w trakcie oględzin ustalono, że jest on przymocowany do ściany tylko prowizorycznie, tymczasowo a nie na stałe.

Wykonanie spornych otworów okiennych w okolicznościach ustalonych przez organy nadzoru budowlanego uzasadniało uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane i nakazanie inwestorom zamurowanie otworu okiennego o średnicy 50 cm w ścianie szczytowej zachodniej odbudowanego budynku. Otwór ten bowiem został wykonany z naruszeniem unormowania zawartego w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tylko jego zabudowanie pozwoli na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Dokonując analizy akt sprawy administracyjnej Sąd nie stwierdził uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Odpowiada ona prawu. W toku postępowania nie zostały naruszone uprawnienia skarżącego, które ewentualnie uzasadniałyby uchylenie objętej skargą decyzji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.