Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 67/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 463/14 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 463/14 oddalił skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 9 marca 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o skierowanie M. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach posiadanych uprawnień (prawo jazdy kategorii B), wskazując, że kierowca w okresie od 25 czerwca 2008 r. do 18 lutego 2006 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Prezydent Miasta [...] dnia 16 marca 2009 r. zawiadomił M. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie w sprawie sprawdzenia jego kwalifikacji do kierowania pojazdami. Następnie uwzględniając wniosek M. D., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zawiesił postępowanie w tej sprawie, po czym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. podjął zawieszone postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent Miasta [...] ponownie zawiesił postępowanie, wskazując na obowiązek dostarczenia przez M. D. orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Zawieszone postępowanie podjęto postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 - dalej jako "ustawa - Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie "ustawa P.r.d."), skierował M. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B. Organ wskazał, że decyzja została wydana po uwzględnieniu wniosku komendanta wojewódzkiego Policji oraz w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przez kierowcę przepisów ruchu drogowego. Dodał również, że niepoddanie się przez kierowcę sprawdzeniu kwalifikacji spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania M. D., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...], utrzymało w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że M. D. w okresie od dnia 25 czerwca 2008 r. do dnia 18 lutego 2009 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d., prowadzi Policja. Organ I instancji oraz organ odwoławczy nie mają uprawnień do badania prawidłowości wpisów dokonywanych w tej ewidencji. Przy wydawaniu decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organy administracyjne koncentrują się na ustaleniu czy wniosek komendanta Policji (powinno być komendanta wojewódzkiego Policji) o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odpowiada warunkom formalnym. W sprawie nie ma znaczenia, czy w dacie wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. M. D. nie miał jeszcze wpisane do ewidencji punkty karne. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z naruszeniem przez kierowcę przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 25 czerwca 2008 r. do dnia 18 lutego 2009 r. Bezsporne jest, że w tym właśnie okresie M. D. przekroczył limit punktów wpisanych do ewidencji. W ocenie SKO w [...] w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 98 § 2 k.p.a. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte z urzędu a nie na wniosek strony. Nie było zatem podstaw do umorzenia takiego postępowania. Ponadto strona w związku z zawieszeniem postępowania nie powiadomiła organu o postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie uchylenia prawomocnego mandatu karnego oraz o piśmie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 kwietnia 2009 r. informującym, że Minister nie ma kompetencji do uchylania lub wzruszania prawomocnego mandatu karnego.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. M. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze zarzucił: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, 2) niezastosowanie art. 105 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., 3) niezastosowanie art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. oraz 4) naruszenie art. 98 § 2 w zw. z § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Powołanym wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę M. D.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest zasadność skierowania skarżącego, w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, na sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie liczby punktów za wykroczenia drogowe popełnione w okresie 25 czerwca 2008 r. do 18 lutego 2009 r. Z wniosku Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] z dnia 9 marca 20109 r. ewidentnie wynika, że w dacie sporządzenia tego wniosku M. D. posiadał 25 punktów karnych za wykroczenia drogowe popełnione w okresie 25 czerwca 2008 r. do 18 lutego 2009 r. Obowiązujący w dacie sporządzenia wskazanego wniosku § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) stanowił, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty lub 20 punktów - w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy P.r.d. Identyczną regulację zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), obowiązujące w dacie orzekania przez organy obydwu instancji. W świetle powyższych regulacji oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, w następstwie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji, ma bezwzględny obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Rozstrzygnięcia podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. są tzw. decyzjami związanymi. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, organ zobligowany jest orzec o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku później nadal są ujęte w ewidencji lub czy po skierowaniu wskazanego wniosku nastąpiło wykreślenie takich wpisów. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi konsekwencję przekroczenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. O obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji decyduje ostateczność wpisów w ewidencji w momencie złożenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji. Usunięcie punktów po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ. Przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie w ostatecznych wpisach istniejących na dzień sporządzenia wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym - zdaniem Sądu I instancji - nietrafne są zarzuty naruszenia przez organy przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 98 § 2 w zw. z § 1, art. 105 § 1 w zw. z art. 28 i art. 107 § 1 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie skierowania M. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zostało bowiem wszczęte na wniosek skarżącego. Dlatego, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gdańsku złożył M. D., reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżając wyrok w całości, wniósł o zmianę tego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jednocześnie wystąpił o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi M. D. zarzucił naruszenia prawa materialnego, tj.:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, iż obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji dotyczy osoby, która w dacie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie przekroczyła 24 punktów karnych, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d.

2. niewłaściwe zastosowanie art. 130 ust. 2 ustawy P.r.d. poprzez pominięcie przez Sąd okoliczności, iż skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał żadnych punktów, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d.

Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d poprzez nieuwzględnienie skargi i podzielenie stanowiska organów, iż skarżący na dzień wydania zaskarżonej decyzji powinien zostać poddany badaniu kontrolnemu;

2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1, art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo formalnych błędów zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że skoro norma wynikająca z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d. nakłada na jej adresatów sankcje, to winna być ona interpretowana w sposób ścisły. W dacie złożenia wniosku o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (9 marca 2009 r.) skarżący istotnie posiadał 25 punktów karnych, jednakże w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] punkty, jakimi został on obciążony, zostały usunięte, bowiem od dnia 19 lutego 2009 r. skarżący nie dopuścił się żadnego naruszenia norm ruchu drogowego. Zdaniem M. D. oznacza to, iż nie posiadając w dniu 5 lipca 2013 r. punktów karnych, nie mógł zostać wówczas skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wnika to z językowej i funkcjonalnej wykładni właściwych norm materialnoprawnych. Nadrzędnym celem omawianej regulacji jest ochrona zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego poprzez wyeliminowanie z niego potencjalnie niebezpiecznych jednostek. Działania organu podejmowane w tym zakresie dopiero po paru latach są albo spóźnione - gdyż kierowca istotnie niebezpieczny dopuści się kolejnych naruszeń prawa ruchu drogowego, albo zbyteczne - kiedy kierowca zgodnym z prawem postępowaniem potwierdzi, że nie stanowi zagrożenia na drodze. Dlatego - zdaniem skarżącego kasacyjnie - art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. należy stosować wyłącznie do kierowców, którzy przekroczyli 24 punkty karne na dzień rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Argumentacja Sądu zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku pomija całkowicie funkcjonalne aspekty stosowania omawianej normy, poprzestając na stwierdzeniu, iż każdy kierowca, który przekroczył dopuszczalną liczbę punktów karnych, powinien zostać poddany badaniom kontrolnym. O ile nie sposób zaprzeczyć zasadności realizacji tak postawionego przez ustawodawcę celu, o tyle należy mieć na uwadze, że w świetle ustawowej regulacji obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego, albowiem jego wykonanie podlega ograniczeniom czasowym.

Skarżący kasacyjnie podkreślił również, że w żaden sposób nie przyczynił się do przedłużenia postępowania. Fakt, iż postępowanie w sprawie zakończyło się po ponad trzech latach od jego wszczęcia, spowodowany był wyłącznie brakiem należytej komunikacji pomiędzy Komendantem Wojewódzkim Policji w [...] i Sądem Rejonowym w [...]. Odmienne stwierdzenia organu odwoławczego stawiają skarżącego w nieprawidłowym świetle. Powstaje bowiem wrażenie, że skarżący umyślnie nie dopełnił ciążących na nim obowiązków proceduralnych, podczas gdy w istocie to organ I instancji przez okres ponad trzech lat nie przejawiał żadnej inicjatywy mającej na celu aktualizację stanu zawisłej przed nim sprawy. Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego zagadnienia.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA w Gdańsku naruszył ponadto art. 130 ust. 2 ustawy P.r.d. Skarżący od dnia 19 lutego 2009 r. nie złamał żadnych zasad ruchu drogowego, a przyznane mu punkty zostały anulowane. Fakt ten powinny uwzględnić organy rozpatrujące sprawę. Ich zaniechanie stanowiło przedmiot skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd ten w uzasadnieniu swego wyroku w żaden sposób nie skomentował jednak wskazanego zarzutu.

Odnośnie do naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) P.p.s.a. skarżący kasacyjnie odesłał do wskazanych wyżej zarzutów naruszenia prawa materialnego, podkreślając, że zarzuty te niesłusznie zostały przez WSA w Gdańsku zignorowane. Jednoznacznie wpłynęło to na wynik sprawy, poprzez oddalenie złożonej skargi. Prawidłowa subsumcja prawa materialnego winna zaś prowadzić do uchylenia przez SKO w [...] decyzji Prezydenta Miasta [...] i umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Sprawa administracyjna pozbawiona została kluczowego elementu, jakim jest istnienie przynajmniej jednej strony. Organ rozpoznał merytorycznie sprawę, która winna zostać umorzona z uwagi na brak możliwości dalszego jej prowadzenia. Sąd I instancji jednak zignorował powyższy zarzut.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie Prezydent Miasta [...] naruszył również art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Takie naruszenia zostały usankcjonowane decyzją organu II instancji.

Sąd I instancji niesłusznie podzielił argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, że art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zwalniał organy administracji publicznej od obowiązku wszechstronnego rozpoznania zawisłej przed nimi sprawy. Organy mogą nie znać okoliczności istotnych z punktu widzenia zasadności wniosku Policji, jednak skarżący przedstawił organowi I instancji istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia fakty, które zostały przez Prezydenta Miasta [...] zignorowane. Co więcej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przychyliło się do stanowiska, że organ I instancji nie miał możliwości weryfikacji wniosku Policji. Sprowadził zatem zadania organu I instancji do wykonania czynności materialno-technicznych, czyli do zatwierdzenia wniosku Policji. Nie sposób przychylić się do tezy, jakoby organ I instancji nie miał obowiązku analizy zasadności wniosku Policji. Pominięcie dowodów i twierdzeń złożonych przez stronę dyskwalifikuje przedmiotowe postępowanie, jako prowadzone w sposób wybiórczy i pozbawiony wszechstronności.

Skarżący kasacyjnie zwrócił ponadto uwagę, że rozstrzygnięcie SKO w [...] zawierało kuriozalną tezę, że decyzja organu I instancji, pomimo braku uzasadnienia faktycznego i prawnego, powinna pozostać w obrocie prawnym. Stanowisko SKO podważa sens kontroli administracyjnej wydawanych decyzji. Brak uzasadnienia faktycznego i prawnego aktu administracyjnego sprawia, iż jego adresat nie ma realnych perspektyw stwierdzenia, dlaczego dana sprawa została rozpoznana w taki, a nie inny sposób. Usankcjonowanie powyższej sytuacji w decyzji organu II instancji oraz w wyroku WSA w Gdańsku przeczy zasadzie przejrzystości funkcjonowania administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tak rozumianej nieważności postępowania sądowego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach zgłoszonych w niej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jej zarzuty, zarówno w zakresie naruszenia prawa procesowego jak i materialnego, okazały się niezasadne.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez WSA w Gdańsku decyzji stanowił obowiązujący w czasie wydania tych rozstrzygnięć art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Użyte w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. sformułowanie "podlega" dowodzi, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący oraz że nie daje on organowi uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o skutkach naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że osoba kierująca pojazdem, która za naruszenie przepisów związanych z bezpieczeństwem na drogach otrzymała ponad 24 punkty wpisane do wskazanej ewidencji, musi być bezwzględnie skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Takie skierowanie następuje przy tym w formie decyzji starosty podejmowanej na wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Tym samym jedynymi przesłankami skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest posiadanie przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego uprawnień do kierowania pojazdami, przekroczenie przez nią ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d. oraz złożenie stosownego wniosku przez wskazany organ Policji.

Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d. prowadzi Policja, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią ilość punktów. Wpisane do ewidencji punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak przewiduje to art. 130 ust. 2 ustawy P.r.d., usuwa się z omawianej ewidencji po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się kolejnych naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby łącznie 24 punkty, a w przypadku, kierowców, o których mowa w art.140 ust.1 pkt.1-3, przekroczyłaby liczbę 20. Stosownie do art. 130 ust. 3 ustawy P.r.d. zmniejszenie liczby punktów, a więc ich usunięcie z ewidencji, powoduje odbycie przez kierowcę na własny koszt szkolenia. Z przytoczonej regulacji wynika, że usunięcie punktów z ewidencji zostało powiązane, po pierwsze z upływem określonego czasu, jednakże pod warunkiem nieprzekroczenia w tym czasie liczby 24 punktów, a po wtóre, z odbyciem odpowiedniego szkolenia. Jeżeli kierowca w ciągu roku od pierwszego naruszenia przekroczył liczbę 24 punktów i nie odbył szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, to punkty takie nie podlegają usunięciu z ewidencji, o ile kierowca nie poniesie konsekwencji prawnych wynikających z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przekroczenie przez kierowcę w ciągu roku od pierwszego naruszenia liczby 24 punktów, przy braku odbycia szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, skutkuje zatem obligatoryjnym sprawdzeniem kwalifikacji takiego kierowcy, w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. Dopiero pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji daje podstawę do usunięcia z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Bezzasadne jest zatem przekonanie skarżącego kasacyjnie, iż sam upływ 1 roku od daty pierwszego złamania przepisu ruchu drogowego powoduje automatycznie usunięcie z omawianej ewidencji otrzymanych przez kierowcę punktów karnych i uwalnia tego kierowcę od sankcji, o jakich mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. Punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego pozostają w ewidencji aż do czasu zaistnienia sytuacji skutkujących ich usunięciem. Chodzi tu między innymi o sytuacje przewidziane w art. 130 ust. 2 i ust. 3 ustawy P.r.d. Ponadto usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego następuje po otrzymaniu informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

W momencie przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d. właściwy komendant wojewódzki Policji ma obowiązek wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W konsekwencji wymieniony organ administracji po otrzymaniu wskazanego wniosku komendanta wojewódzkiego Policji zobligowany jest zastosować wobec takiego kierowcy instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d., to jest skierować kierowcę na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.

Z powyższego wynika, że ostateczne wpisy do ewidencji o popełnionych przez kierowcę naruszeniach przepisów ruchu drogowego decydują o przyznaniu określonej ilości punktów karnych. Z kolei ilość takich punktów przesądza o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie ma natomiast znaczenia, czy w dniu rozpatrzenia takiego wniosku przez organ właściwy w sprawach wydawania prawa jazdy, wpisy o naruszeniach, stanowiące podstawę do naliczenia punktów karnych, a potem podstawę sporządzenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, nadal pozostają w ewidencji, czy też wpisy te zostały z niej usunięte wobec zatarcia ukarania (skazania). Zatarcie ukarania (skazania) za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego – już po skierowaniu wniosku o kontrole sprawdzenie kwalifikacji kierowcy – nie ma wpływu na możliwość orzekania w tym przedmiocie przez właściwy organ administracji. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przyjął bowiem sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d., nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ ten nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania). Jeszcze raz podkreślić należy, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków ani – wbrew odmiennym sugestiom skarżącego kasacyjnie – nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych co do daty wydania decyzji. Zatem bez znaczenia jest fakt, że skarżący - jak twierdzi - w późniejszym okresie nie dopuścił się żadnych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Nawet taka poprawa zachowania się kierowcy nie konwaliduje bowiem negatywnych skutków naruszeń popełnionych we wcześniejszym okresie, zwłaszcza, że ustawa z określonymi naruszeniami przepisów ruchu drogowego łączy sprecyzowane skutki prawne, nie dopuszczając w tym zakresie żadnych odstępstw.

W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku nie można zarzucić naruszenia wskazanych w zarzutach kasacyjnych przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji trafnie bowiem wskazał, że decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym są rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że jeżeli M. D. w okresie od dnia 25 czerwca 2008 r. do dnia 18 lutego 2009 r. otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a ponadto wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w jego sprawie został skierowany na podstawie ostatecznych wpisów do ewidencji, to starosta zobligowany był orzec o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało podstaw do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego.

WSA w Gdańsku nie można również skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.r.d. Skoro w sprawie nie złamano przepisów prawa materialnego, to oczywistym jest, że brak było też przesłanek do zastosowania przez Sąd I instancji instytucji przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) P.p.s.a. i uchylenia na tej podstawie kontrolowanej decyzji SKO w [...].

Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1, art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla takie akty w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi na powołanej podstawie jest wykazanie nie tylko, że określone uchybienia procesowe w ogóle miały miejsce, ale także, iż mogły one rzutować na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. Chodzi tu więc o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracyjne mogłoby być inne.

O tym, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego, które w sprawie mają zastosowanie. Hipotetyczny stan faktyczny wyznacza konkretny przepis prawa. Ustalanie innych faktów niezapisanych w tym przepisie jest zbędne. Tym samym o tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne do załatwienia konkretnej sprawy, decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony. W niniejszej sprawie wszystkie okoliczności mające w niej istotne znaczenie zostały wyjaśnione. Organy administracji, o czym była już mowa, nie miały natomiast obowiązku badania, czy w dniu wydania ich decyzji, wpisy stanowiące podstawę wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nadal figurowały w ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czy też zostały z tego rejestru usunięte. Istotne bowiem było jedynie to, że M. D. w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego (czyli od dnia 25 czerwca 2008 r. do 18 lutego 2006 r.) przekroczył dopuszczalny limit punktów oraz że przypisana mu liczba punktów znajdowała potwierdzenie w ostatecznych wpisach ewidencyjnych istniejących na dzień sporządzenia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Faktów tych M. D. nigdy nie kwestionował, co przyznał nawet w złożonej skardze kasacyjnej. Z tych względów nie było jakichkolwiek podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie. Brak było też podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przeciwnie sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem w zaistniałym stanie faktycznym skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stało się obligatoryjne. Jeżeli wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione i nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, to ani Prezydentowi Miasta [...] ani Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] nie można skutecznie wytknąć złamania powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 105 § 1, art. 28, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organowi I instancji nie można również przypisać kwalifikowanego naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. W decyzji Prezydenta Miasta [...] wprawdzie brak jest odrębnego uzasadnienia, ale w jej treści w sposób jednoznaczny wskazano przesłankę skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji. Oznacza to, że naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., jakiego dopuścił się organ I instancji, nie miało wpływu na wynik sprawy. Tym samym WSA w Gdańsku nie miał podstaw do zastosowania wobec kontrolowanych rozstrzygnięć art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1, art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a.

Na zakończenie zauważyć jeszcze należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podjął próbę zakwestionowania również sposobu skonstruowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Takich zastrzeżeń nie powiązał jednak ze stosownym przepisem ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji oraz z uwagi na przewidzianą w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasadę związania granicami skargi kasacyjnej oczywistym jest, że Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do ustalania z urzędu, czy pisemne motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają w pełni wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.