Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 705/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 października 2021 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę w całości, 2. zwraca skarżącemu kwotę [...]zł ([...]) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wydaną przez Burmistrza Gminy K. z dnia [...] maja 2021 r., znak [...] w przedmiocie nienależnie pobranego przez G. P. (dalej również jako "skarżący") świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką N. P. ur. [...] r. We wniosku znajdowało się następujące oświadczenie: w części II pkt j "nie jestem zatrudniony ani nie wykonuję pracy zarobkowej (przez zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej rozumie się: wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o prace nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej)", a także oświadczenie, że "w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności zaistnienia okoliczności wymienionych powyżej, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie rodzinne. Niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji – koniecznością ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie".

Do wniosku skarżący dołączył orzeczenie o niepełnosprawności córki nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. – orzeczono w nim niepełnosprawność w stopniu znacznym, istniejącą od urodzenia. Orzeczenie wydano do dnia [...] grudnia 2020 r.

Skarżący złożył również oświadczenie z dnia [...] grudnia 2016 r., że od dnia [...] grudnia 2016 r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym w związku z opieką nad niepełnosprawną córką.

Ponadto, skarżący złożył oświadczenie z dnia [...] grudnia 2016 r., że w związku z opieką nad niepełnosprawną córką nie może podjąć żadnego zatrudnienia i prosi o dalsze płacenie świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczył, że nie pobiera żadnego świadczenia z ZUS, z KRUS, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje zawodowo, jest właścicielem gospodarstwa rolnego, które w całości wydzierżawia z powodu opieki nad córką, która wymaga całodobowej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu.

Do wniosku dołączono również decyzję z ZUS z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] o przyznaniu renty socjalnej dla niepełnosprawnej córki skarżącego N. P. od dnia [...] marca 2014 r. na stałe w wysokości [...] zł (wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...] zł).

Z wydruku odpowiedzi z systemu PUP-ZUS z dnia [...] stycznia 2017 r., który został wygenerowany na zapytanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. , wynikało, że skarżący został znaleziony w ZUS z wynikiem brak danych.

Decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], którą skarżący odebrał osobiście w dniu [...] stycznia 2017 r. świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącemu na okres od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w następującej wysokości: od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. [...] zł miesięcznie, a od [...] stycznia 2017 roku do dnia [...] grudnia 2020 roku w wysokości [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu tej decyzji została przytoczona treść art. Art. 17 Ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. w brzmieniu obowiązującym w tamtym momencie (obecnie: tj. z dnia 9 grudnia 2019 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 111, dalej również jako "u.ś.r.")

"Art. 17.1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia."

Następnie, w uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie oświadczenia strony ustalono, że strona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, która wymaga opieki innej osoby ze względu na ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji, jak również wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, edukacji i rehabilitacji. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez G. P. zaprzestał on również prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. Art. 17b 1. W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

W decyzji zawarto pouczenie o następującej treści "w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 30 u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej"

Decyzja ta w związku z waloryzacją świadczenia pielęgnacyjnego została zmieniona:

- decyzją zmieniającą z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...] wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. wynosiła [...] zł miesięcznie;

- decyzją zmieniającą z dnia [...] stycznia 2019 r., Nr [...] wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. wynosiła [...] zł miesięcznie;

- decyzją zmieniającą z dnia [...] stycznia 2020 r., Nr [...] wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. wynosiła [...] zł miesięcznie.

W decyzjach zmieniających – waloryzujących wysokość świadczenia w ich uzasadnieniu znalazło się podobnie jak w decyzji przyznającej sformułowanie, że skarżącemu zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, a w ich pouczeniach że: "w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 30 u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej".

Na decyzji zmieniającej z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...] widnieje podpis skarżącego – z czego wynika, że odebrał ją osobiście. Brak w aktach potwierdzeń odbioru przez skarżącego pozostałych decyzji zmieniających.

Następnie, w dniu [...] marca 2021 r. w związku z zakończeniem okresu na który dotychczas zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne z dniem [...] grudnia 2020 r. skarżący złożył kolejny wniosek, na następny okres o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką.

Do wniosku tego skarżący dołączył orzeczenie o niepełnosprawności córki z dnia [...] marca 2021 r., [...] w którym orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności, a orzeczenie zostało wydane na stałe; a także oświadczenie z dnia [...] marca 2021 r., w którym podał, że jest opiekunem niepełnosprawnej córki i w związku z tym nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego, ale w całości to gospodarstwo wydzierżawia i pracą w gospodarstwie zajmuje się inna osoba. Nikt inny nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego na córkę. Córka choruje od urodzenia i wymaga opieki drugiej osoby.

W dniu [...] marca 2021 r. w związku ze złożonym wnioskiem Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. skierował wniosek o udostępnienie danych do ZUS w K. celem ustalenia, czy skarżący podlega ubezpieczeniom z innego tytułu.

Z odpowiedzi na ten wniosek z ZUS z dnia [...] marca 2021 r., sygnatura sprawy [...] wynikało, że skarżący od dnia [...] kwietnia 2017 r. podlega jako pracownik ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu w KMK A. P., ul. [...] [...]; od dnia [...] października 2020 r. podlega jako pracownik ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu w AGA A. M.-W., ul. [...], [...].

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. [...] Placówka Terenowa KRUS w K. poinformowała, że skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu w KRUS, ani nie figuruje w ewidencji emerytalno-rentowej.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., odebranym osobiście przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2021 r. Burmistrz Gminy K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oraz żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2020 r.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. skarżący złożył w GOPS w K. dwa świadectwa pracy. Pierwsze z nich z dnia [...] marca 2021 r. potwierdza zatrudnienie w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] marca 2021 r. w KMK A. P. w wymiarze [...] etatu. Drugie świadectwo pracy z dnia [...] kwietnia 2021 r. potwierdza zatrudnienie w AGA A. M.-W. od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w wymiarze [...] etatu oraz od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] marca 2021 r. również w wymiarze [...] etatu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] Burmistrz Gminy K. na wniosek skarżącego złożony w dniu [...] marca 2021 r. odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko N. P. na okres od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] marca 2021 r. z uwagi na brak przesłanki na podstawie której przysługuje prawo do w/w pomocy oraz przyznał świadczenie pielęgnacyjne dla skarżącego na okres od dnia [...] kwietnia 2021 r. na czas nieokreślony w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzję tę odebrał skarżący osobiście w dniu [...] kwietnia 2021 r. – k. 86-88 akt administracyjnych.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. skarżący złożył również w Gminny Ośrodku Pomocy w K. oświadczenie, w którym poprosił o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na córkę do czasu ustalenia i wyjaśnienia świadczeń pobranych w okresie kwiecień 2017 – grudzień 2020 r.

Następnie, w dniu [...] kwietnia 2021 r. KMK A. P. skierował do Burmistrza Gminy K. oświadczenie w związku ze wszczętym przez Burmistrza Gminy K. postępowaniem dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oraz żądania jego zwrotu za okres od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. (znak [...]), w którym oświadczył, że z tytułu zawartej umowy z dnia 01 kwietnia 2017 r. Pan G. P. (skarżący) nie wykonywał na jego rzecz żadnych obowiązków pracowniczych, ani nie otrzymywał wynagrodzenia – k. 98 akt administracyjnych.

W aktach administracyjnych znajduje się również pismo zatytułowane oświadczenie strony G. P. (skarżący) z dnia [...] kwietnia 2021 r. kierowane do Burmistrza Gminy K. – niepodpisane, z którego treści wynika, że "w dniu [...] kwietnia 2017 r. zawarłem z p. A. P. "umowę o pracę", ale z tytułu tej umowy ani nie wykonywałem pracy, ani nie otrzymywałem wynagrodzenia. W mojej opinii nie można zatem uznać, że byłem osobą zatrudnioną. Wskazana przeze mnie umowa nie była więc wykonywana. Podkreślam, że zawarcie "umowy o pracę" nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy. Jak stwierdza przepis art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Tymczasem ja ani nie otrzymywałem wynagrodzenia, ani nie wykonywałem pracy. Oświadczam, że w okresie objętym postępowaniem nie osiągnąłem innych dochodów od świadczenia pielęgnacyjnego" – k. 96 akt administracyjnych.

Wydruki odpowiedzi z systemu E-Podatki na zapytanie GOPS K. z dnia [...] maja 2021 r. – numer zaświadczenia [...] wskazują, że skarżący w roku podatkowym 2017 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 108 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2018 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 110 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2019 osiągnął dochód w wysokości [...] zł (k. 108 - 112 akt administracyjnych).

Z wydruków odpowiedzi z systemu PUP-ZUS z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] (zapytania za rok 2017, 2018, 2019, 2020) dotyczących informacji o wypłacanych składkach na ubezpieczenie zdrowotne wynika, że skarżący od [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. podlegał składkom zdrowotnym, a płatnikiem tych składek był A. P. oraz że od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. płatnikiem składek była A. M.-W. (k. 100-106).

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., [...] doręczoną skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i żądania zwrotu Burmistrz Gminy K. uznał za nienależnie pobrane przez skarżącego świadczenia rodzinne za okres od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w łącznej wysokości [...] zł ([...] złote), tj. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką N. P. i zażądał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w oświadczeniu do wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w dniu [...] stycznia 2017 r. skarżący zobowiązał się i poinformował, że nie podejmuje i nie podejmie pracy z uwagi na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad niepełnosprawną córką Natalią. W toku postepowania ustalono jednak, że od dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący podjął zatrudnienie, co oznacza, że od tego momentu nie posiada uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Organ w uzasadnieniu decyzji podał ponadto, że w pouczeniu do wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący został pouczony kiedy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje i kiedy nie przysługuje, jak również został pouczony, że o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest niezwłocznie zobowiązany powiadomić organ wypłacający świadczenie, czego skarżący nie uczynił.

Odwołanie od tej decyzji w dniu [...] czerwca 2021 r. wniósł profesjonalny pełnomocnik skarżącego radca prawny Ł. G.. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Sąd nadmienia, że w aktach administracyjnych organu I instancji brak jest drugiej strony odwołania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego wskazał, że w pouczeniu do decyzji ustalającej z dnia [...] stycznia 2017 r. organ I instancji tylko zdawkowo wskazał, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami. Wskazał przy tym, kilka okoliczności (wymienionych w sześciu punktach), w jakich świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Nie ma wśród tych okoliczności faktu podjęcia zatrudnienia, pracy zarobkowej, wykonywania pracy czy też podlegania ubezpieczeniom społecznym lub zdrowotnym z tytułu pracy. Tym samym skarżący nie został należycie pouczony o przyczynach narażających go na zwrot świadczenia. Nie może więc z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji. Skarżący nie miał bowiem świadomości, że podjęcie zatrudnienia w związku z tym podleganie ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu, skutkować będzie uznaniem świadczenia za nienależne i żądaniem jego zwrotu. Nie został poinformowany o tej okoliczności przez organ. W odwołaniu przytoczono również stanowisko orzecznictwa odnośnie pouczeń, pełnomocnik przywołał tezy wyroku WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 737/20, wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 422/20, wyroku WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 187/19, wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2604/17, a także wyroku WSA w Lublinie z dnia 23 maja 2017 r., II SA/Lu 79/17. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że w świetle powołanego orzecznictwa lektura treści pouczenia zawartego w decyzji ustalającej z dnia [...] stycznia 2017 r. daje jasną odpowiedź, że skarżący nie został pouczony przez organ, że fakt podjęcia zatrudnienia i podlegania z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu będzie skutkować utratą prawa do świadczenia i obowiązkiem zwrotu pobranego już świadczenia. Pełnomocnik podkreślił, że znamienne jest, że sam organ (I instancji) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje jedynie ogólnikowo, że skarżący został pouczony kiedy świadczenie przysługuje, a kiedy nie przysługuje. Nie wskazał jednak, że w pouczeniu decyzji ustalającej nie uwzględniono okoliczności, że podjęcie pracy jest przyczyną skutkującą uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. Taka okoliczność w ogóle nie została w pouczeniu wskazana. Pełnomocnik skarżącego podkreślił także, że wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego jest sprzeczne z zasadami wyrażonymi w k.p.a. (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.).

W dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęło do GOPS w K. odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Nr [...] w której wskazano, że skarżący w zeznaniach podatkowych za lata 2017 -2020 wykazał dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy wraz z podaniem ich wysokości – k. 134 akt administracyjnych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako "organ II instancji") utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że wbrew wywodom odwołania stwierdzenia wymaga fakt, że skarżący został prawidłowo pouczony o tym, że świadczenie nie przysługuje w przypadku podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Szczegółowe, precyzyjne, jasne i czytelne pouczenie w tym zakresie znajduje się w decyzji przyznającej świadczenie – i to nawet nie w części pouczeniowej, ale w części uzasadniającej ustalenie prawa. Co więcej, jeszcze przed ustaleniem prawa skarżący jako ówczesny wnioskodawca został jasno, czytelnie, konkretnie i precyzyjnie pouczony o tym, że warunkiem ustalenia prawa jest niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Szczegółowa informacja w tym przedmiocie znajduje się w części II wniosku – punkt j tegoż wniosku. W dniu [...] grudnia 2016 r. skarżący złożył pod tym pouczeniem – oświadczeniem – podpis. Zarzuty pełnomocnika odwołującego organ II instancji uznał za chybione i nie powodujący wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] doręczoną pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] czerwca 2021 r.

W skardze złożono również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy tj. umorzenie postępowania w całości, ew. o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

Pełnomocnik skarżącego w skardze podniósł następujące zarzuty:

1) naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 1 Ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (tj. z dnia 9 grudnia 2019 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 111) poprzez bezpodstawne uznanie, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córka N. pobrane przez skarżącego w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. ma charakter nienależny i powinno być zwrócone, podczas gdy nie zaistniały żadne przesłanki warunkujące uznanie tego świadczenia za nienależnie pobrane i zwrot tego świadczenia, w szczególności przesłanka prawidłowego pouczenia skarżącego o okolicznościach warunkujących uznanie świadczenia za nienależne

2) naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwłaszcza poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów znajdujących się w aktach sprawy i nieuwzględnienie, że skarżący faktycznie nie wykonywał pracy

3) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów przedłożonych do akt sprawy mogących mieć wpływ na jej wyjaśnienie, w szczególności oświadczeń skarżącego i A. P., z których wynika, że skarżący faktycznie nie wykonywał pracy

4) art. 77 § 1 k.p.a poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie dowodu w postaci oświadczenia A. P. potwierdzającego stanowisko skarżącego i fakt, że faktycznie nie wykonywał on pracy w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności błędne ustalenie, że skarżący został poprawnie pouczony o tym, że podjęcie pracy zarobkowej będzie się dla niego wiązało z utratą prawa do pobierania świadczenia, podczas gdy takiej informacji w pouczeniu od decyzji ustalającej prawo zabrakło.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego w zasadzie powtórzył argumentację wraz z powołanym orzecznictwem dotyczącym wymogów jakie powinno spełniać pouczenie w świetle art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., które zawarł w odwołaniu od decyzji organu II instancji. Ponadto, zarzucił naruszenie zasady dwuinstancyjności – w ten sposób, że organ II instancji nie odniósł się do argumentów skarżącego, przyjął za pewnik stanowisko organu, którego postanowienie zostało zaskarżone. Organ II instancji nie rozpatrzył więc zdaniem skarżącego odwołania, tylko przyjął za pewnik stanowisko organu, wyrażone w orzeczeniu, które zostało zaskarżone. Skarżący nie wie z jakiego powodu jego argumenty nie zostały uznane, czy też całkowicie pominięte, i co zdaniem SKO w K. przemawia za wyższością stanowiska organu I instancji nad stanowiskiem skarżącego – brak bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek argumentacji w zakresie odniesienia się do zarzutów skarżącego. W ocenie pełnomocnika skarżącego w szczególności organ w sposób gołosłowny i niczym nieuzasadniony stwierdził, że skarżący został prawidłowo pouczony o tym, że świadczenie nie przysługuje w przypadku podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącego bezzasadne są twierdzenia organu jakoby w decyzji przyznającej świadczenie znalazło się "szczegółowe, precyzyjne, jasne i czytelne pouczenie w tym zakresie". Organ nie przytoczył treści tego pouczenia ani choćby jego fragmentów na potwierdzenie swojego stanowiska. Nie zweryfikował w ogóle argumentów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie jej w całości. W zasadzie organ II instancji powtórzył argumenty, które znalazły się w jego zaskarżonej decyzji dotyczące tego, że pouczenie w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne znajdowało się już w jej części uzasadnieniowej i było jasne, precyzyjne i czytelne, a także, że skarżący otrzymał zdaniem organu II instancji wystarczające pouczenie już jako wnioskodawca, tj. na etapie składania wniosku, a znajdowało się ono w części II wniosku, punkt J, co było zdaniem organu II instancji wystarczającym pouczeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji nie naruszyły bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem o zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842) w brzmieniu obowiązującym od dnia 02 lipca 2021 r. rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów z uwagi na potrzebę szybkiego rozpoznawania tego rodzaju spraw z zakresu pomocy społecznej oraz trudności w przeprowadzaniu rozprawy na odległość.

Przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd sprawy jest kwestia nienależności pobrania świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącego oraz obowiązku jego zwrotu z powodu pozostawania w zatrudnieniu (umowa o pracę) przez przeważającą część okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i to u dwóch pracodawców. Główną zaś oś skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika stanowi argumentacja dotycząca niedokładności pouczeń udzielanych skarżącemu przez organ. Generalnie więc argumenty przedstawione w skardze dotyczą interpretacji art. 30 ust. 2 u.ś.r. Druga grupa zarzutów odnosi się zaś do zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy jak i próby wykazania, że skarżący co prawda miał zawarte umowy o pracę, ale pracy faktycznie nie wykonywał. Skarga pomija natomiast całkowicie istotę świadczenia pielęgnacyjnego jako jednego ze świadczeń rodzinnych i cel jaki przyświeca przyznawaniu tego rodzaju świadczeń.

Zgodnie z art. 17 u.ś.r.: ust. 1. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z powołanym przepisem istotą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest więc to, że rodzic dziecka (ojciec) nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (córką).

Zasadą jest więc, że brak rezygnacji z zatrudnienia/innej pracy zarobkowej stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 436/16, praw. CBOiS, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 740/17, CBOiS).

Świadczenie pielęgnacyjne, już jak sama nazwa jego wskazuje, przysługuje więc z tytułu rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej, przy czym to niepodejmowanie zatrudnienia dotyczy również okresu w którym świadczenie pielęgnacyjne jest wypłacane przez państwo po wydaniu decyzji przyznającej to świadczenie. A zatem już na samym etapie występowania z wnioskiem o to świadczenie wnioskodawca – przyszły beneficjent świadczenia wie, że występuję o świadczenie, które przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować (por.: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 472/20, praw., CBOiS).

Ponadto, do istoty świadczeń opiekuńczych, do których należy między innymi świadczenie pielęgnacyjne, należy to, że przyznawane są one z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania opieki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 394/21, CBOiS).

Charakter świadczenia pielęgnacyjnego polega na tym, że celem powołanej regulacji prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu. Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym pozbawienie się własnego źródła dochodu wynikającego z pracy świadczonej osobiście na podstawie umowy o pracę (lub innych podstawach nawiązania zatrudnienia) lub innej pracy zarobkowej świadczonej osobiście na podstawie umów cywilnoprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym substytuować utracony dochód, w zamian za sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (por.: wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1072/20, praw., CBOiS).

Przenosząc powyższe uwagi dotyczące istoty świadczenia pielęgnacyjnego grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że skarżący przy składaniu wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] grudnia 2021 r., który wpłynął do OPS w K. w dniu [...] stycznia 2017 r. dołączył również dwa oświadczenia.

Skarżący złożył oświadczenie z dnia [...] grudnia 2016 r., że od dnia [...] grudnia 2016 r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym w związku z opieką nad niepełnosprawną córką.

Ponadto, skarżący złożył oświadczenie z dnia [...] grudnia 2016 r., że w związku z opieką nad niepełnosprawną córką nie może podjąć żadnego zatrudnienia i prosi o dalsze płacenie świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczył, że nie pobiera żadnego świadczenia z ZUS, z KRUS, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje zawodowo, jest właścicielem gospodarstwa rolnego, które w całości wydzierżawia z powodu opieki nad córką, która wymaga całodobowej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu.

Z oświadczeń tych wynika, że skarżący zaprzestał dotychczasowej działalności rolniczej i nie może podjąć żadnego zatrudnienia, gdyż opiekuje się niepełnosprawną córką i na tej podstawie (rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i opieki nad córką) wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], którą skarżący odebrał osobiście w dniu [...] stycznia 2017 r. świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącemu na okres od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w następującej wysokości: od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. [...] zł miesięcznie, a od [...] stycznia 2017 roku do dnia [...] grudnia 2020 roku w wysokości [...] zł miesięcznie.

Dokładnie po czterech miesiącach od złożenia wniosku i po dwóch miesiącach od dnia otrzymania decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny, którą skarżący odebrał osobiście – tj. od dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w wymiarze [...] etatu w KMK A. P., ul. [...], [...]. Zatrudnienie na podstawie tej umowy o pracę trwało do dnia [...] marca 2021 r., a umowa została rozwiązana za porozumieniem stron, gdyż skarżący w dniu [...] marca 2021 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z tym, że upłynął okres na jaki zostało mu ono poprzednio przyznane, a także orzeczenie o niepełnosprawności córki skarżącego zostało wydane na stałe.

Tymczasem już w dniu [...] marca 2021 r. skarżący złożył w OPS w K. oświadczenie, że jest opiekunem swojej niepełnosprawnej córki i w związku z tym nie może podjąć (co wymaga szczególnego podkreślenia) żadnego zatrudnienia. W tym czasie, w którym skarżący złożył to oświadczenie, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia tj. w dniu [...] marca 2021 r. skarżący G. P. pozostawał jednakże nadal w stosunku pracy z KMK A. P.. Świadectwo pracy z dnia [...] marca 2021 r. skarżący złożył osobiście w OPS w K. w dniu [...] kwietnia 2021 r. wraz z dokumentem potwierdzającym rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z dnia [...] marca 2021 r. Oświadczenie zostało złożone wraz z klauzulą: "oświadczam, że jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" art. 233 § 2 k.k.: "Kto składając zeznanie mająca służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8".

Na podstawie analizy tej sekwencji czynności oraz zachowań skarżącego związanych ze składaniem dwóch wniosków o świadczenie pielęgnacyjne i jego oświadczeń odnośnie niemożliwości podejmowania żadnej pracy zarobkowej (pierwszego wniosku z grudnia 2016 r., którego dotyczy skarżona decyzja organu II instancji oraz drugiego z 2021 r. ) Sąd doszedł do przekonania, że skarżący wiedział, o jakie świadczenie występuje i że warunkiem jego otrzymania jest niepodejmowania zatrudnienia ani pracy zarobkowej nie tylko na dzień wystąpienia z wnioskiem czy wydania decyzji, ale również w trakcie pobierania tego świadczenia (i przez cały okres jego pobierania).

Ponadto Sąd zauważa, że w trakcie, gdy skarżący pobierał świadczenie pielęgnacyjne i jednocześnie miał zawartą umowę o pracę i pozostawał w zatrudnieniu z KMK A. P. tj. w styczniu 2018 r. wydana została przez Organ I instancji decyzja zmieniająca (waloryzująca) wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (decyzja zmieniająca z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...]), odebrana osobiście przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2018 r., w której wyjaśniono w jej uzasadnieniu, że skarżącemu przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką. Mimo tego, że skarżący podjął zatrudnienie w okresie otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego i treści decyzji zmieniającej, a także tego, że odebrał ją osobiście w organie, skarżący nie zastosował się do pouczenia zawartego w tej decyzji, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie rodzinne, a skarżący nie poinformował organu, że podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne skarżącemu była jeszcze zmieniana dwukrotnie (w zakresie waloryzacji wysokości świadczenia) w 2019 i w 2020 r., za każdym razem w tych decyzjach zmieniających w uzasadnieniu znajdowała się informacja, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z rezygnacji i niepodejmowania pracy zarobkowej, a osoba pobierająca świadczenie ma w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych ma obowiązek poinformować organ o takiej zmianie, skarżący nie poinformował jednak w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, że pracuje zarobkowo, przeciwnie zrezygnował z zatrudnienia dopiero, gdy było to konieczne dla skutecznego złożenia nowego wniosku (z 2021 r.) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na nowy okres.

Za każdym razem zatem, gdy organ zmieniał decyzję przyznającą ze względu na zmianę (waloryzację) wysokości świadczenia znajdowała się w treści uzasadnienia tej decyzji informacja, że jest to świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Sąd pragnie zwrócić również uwagę, że od [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. oraz od dnia [...] stycznia 2021 roku do dnia [...] marca 2021 r. skarżący był zatrudniony równocześnie z zatrudnieniem w KMK A. P., również w AGA A. M.-W. w wymiarze Ľ etatu. Zatem przez okres od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego skarżący był zatrudniony u dwóch pracodawców.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że celem i funkcją przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie jest mechanizm taki, jak dokonywany był przez skarżącego G. P., tzn. w ten sposób, że skarżący składał oświadczenie, że rezygnuje z pracy (nie może podjąć żadnego zatrudnienia), a następnie po kilku miesiącach od przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podejmował zatrudnienie; następnie, gdy zakończył się okres na który decyzją przyznane zostało mu świadczenie pielęgnacyjne przy ponownym wniosku znowu oświadczał, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia (będąc jednakże w tym czasie jeszcze związany umową o pracę), a następnie dostarczał świadectwa pracy, by otrzymać decyzję przyznająca mu świadczenie pielęgnacyjne na następny okres (w przypadku decyzji wydanej w 2021 r. bezterminowo).

Sąd ma na względzie, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji i niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może nie być postrzegana jako wygórowana, jednakże osoba, która składa wniosek o takie świadczenie i je otrzymuje musi liczyć się z tym, że jest to świadczenie przyznawane właśnie z tytułu rezygnacji z pracy i niepodejmowania jej w trakcie otrzymywanie świadczenia.

Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze przez pełnomocnika skarżącego.

W odniesieniu do zarzutu drugiego naruszenia artykułu 7 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów i nieuwzględnienie, że skarżący faktycznie nie wykonywał pracy. Sąd zauważa, że aktach administracyjnych znajdują się dokumenty, które świadczą o tym, że skarżący złożył zeznania podatkowe do urzędu skarbowego z tytułu uzyskanych dochodów za lata 2017, 2018, 2019, a zatem należy przyjąć, że praca była faktycznie przez niego wykonywana, a wynagrodzenie otrzymywane – w przeciwnym bowiem wypadku należałoby przyjąć, że skarżący złożył nieprawdziwe zeznania podatkowe, co mogłoby skutkować pociągnięciem go do odpowiedniej odpowiedzialności przez właściwe organy. Są to następujące dokumenty: wydruki odpowiedzi z systemu E-Podatki na zapytanie GOPS K. z dnia [...] maja 2021 r. – numer zaświadczenia [...]: skarżący w roku podatkowym 2017 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 108 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2018 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 110 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2019 osiągnął dochód w wysokości [...] zł (k. 108 - 112 akt administracyjnych); odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Nr [...] w której wskazano, że skarżący w zeznaniach podatkowych za lata 2017-2020 wykazał dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy wraz z podaniem ich wysokości – k. 134 akt administracyjnych.

A zatem zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w świetle zebranych w sprawie przez organ I instancji dokumentów okazał się niezasadny.

Odnośnie zarzutu trzeciego skargi, tj. naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. zarzut ten jest również niezasadny z następujących względów. Oświadczenie skarżącego z dnia [...] kwietnia 2021 r. znajdujące się w aktach sprawy (k. 96 akt administracyjnych) o tym, że nie wykonywał on faktycznie pracy nie zawiera podpisu. Poza tym, nawet gdyby zawierało ono podpis skarżącego, to szczególnie jego fragment: "oświadczam, że w okresie objętym postępowaniem nie osiągnąłem innych dochodów od świadczenia pielęgnacyjnego" stoi w całkowitej sprzeczności z zeznaniami podatkowymi składanymi przez skarżącego do Urzędu Skarbowego (vide: wcześniej cytowane przez Sąd dokumenty: odpowiedzi z systemu E-Podatki na zapytanie GOPS K. z dnia [...] maja 2021 r. – numer zaświadczenia [...]: skarżący w roku podatkowym 2017 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 108 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2018 osiągnął dochód w wysokości [...] zł – k. 110 akt administracyjnych, w roku podatkowym 2019 osiągnął dochód w wysokości [...] zł (k. 108 - 112 akt administracyjnych); odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Nr [...] w której wskazano, że skarżący w zeznaniach podatkowych za lata 2017-2020 wykazał dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy wraz z podaniem ich wysokości – k. 134 akt administracyjnych). Odnośnie zaś oświadczenia A. P. – jako pracodawcy KMK A. P. z dnia [...] kwietnia 2021 r. (podpisanego) – k. 98 akt administracyjnych, ponownie godzi się zauważyć, że stoi ono w całkowitej sprzeczności z dokumentami skarbowymi wymienionym powyżej, jak również z następującymi dokumentami z systemów ZUS dotyczącymi A. P. jako płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzonymi na rzecz G. P. zgromadzonymi w aktach administracyjnych: wydruki odpowiedzi z systemu PUP-ZUS z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] (zapytania za rok 2017, 2018, 2019, 2020 dokonana przez OPS w K. ) dotyczące informacji o wypłacanych składkach na ubezpieczenie zdrowotne wynika, że skarżący od [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. podlegał składkom zdrowotnym, a płatnikiem tych składek był A. P. oraz że od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. płatnikiem składek była A. M.-W. (k. 100-106).

Odnośnie zarzutu czwartego skargi, tj. naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. zarzut ten w ocenie Sądu jest również niezasadny. Częściowo powiela on zarzut trzeci skargi omówiony już w poprzednim akapicie, a dodatkowo Sąd zauważa, że jeżeli byłoby tak jak podaje pełnomocnik skarżącego, że A. P. w złożonym oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2021 r. oświadczył, że skarżący faktycznie nie wykonywał pracy na jego rzecz w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, to A. P. nie odprowadzałby jako płatnik składek do ZUS na rzecz ubezpieczenia zdrowotnego G. P. (w przeciwnym zaś wypadku należałoby przyjąć, że odprowadzanie składek do ZUS przez A. P. odbywało się z naruszeniem przepisów) – cytowane dokumenty z akt administracyjnych: wydruki odpowiedzi z systemu PUP-ZUS z dnia [...] maja 2021 r., nr wniosku [...] (zapytania za rok 2017, 2018, 2019, 2020) dotyczące informacji o wpłacanych składkach na ubezpieczenie zdrowotne: skarżący od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. podlegał składkom zdrowotnym, a płatnikiem tych składek był A. P..

Na marginesie Sąd zauważa, że ustawodawca przewidział, że osoby które są uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej i niepodejmowania zatrudnienia są ustawowo objęte ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2004 Nr 210, poz. 2135, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285), która w art. Art. 66 ust. 1 przewiduje, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Ponadto wątpliwości Sądu wzbudziła również podana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność zawarta w uzasadnieniu skargi w części dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji: "że dochody skarżącego są skromne (skarżący jest rolnikiem)", szczególnie w obliczu tego, że skarżący złożył dwukrotnie wspomniane już oświadczenia: z dnia [...] marca 2021 r., w którym podał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, ale w całości to gospodarstwo wydzierżawia i pracą w gospodarstwie zajmuje się inna osoba oraz z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym podał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, ale w całości je wydzierżawia.

Oceniając zarzut pierwszy i zarzut piąty skargi tj. kwestię udzielenia skarżącemu odpowiednich pouczeń, przy czym Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącego odnosi ten zarzut jedynie do decyzji z dnia 26 stycznia 2017 r., tj. do decyzji przyznającej, całkowicie natomiast pomijając, że dalsze pouczenia były skarżącemu udzielane w decyzjach zmieniających, a także w pouczeniach dokonywanych ustnie przez pracowników organu I instancji, gdy skarżący osobiście odbierał w siedzibie organu dokumenty. Sąd dokonał analizy i oceny kierowanych do skarżącego przez organ pouczeń.

Zanim jednak Sąd przejdzie do analizy pouczeń udzielanych przez organy, szczególnego podkreślenia wymaga, że oświadczenia skarżącego z dnia [...] kwietnia 2021 r., a także oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2021 r. złożonym przez A. P. (KMK A. P.) dotyczą braku faktycznego wykonywania pracy przez skarżącego, a zatem na podstawie ich treści można przyjąć, że skarżący wiedział i miał świadomość, że nie mógł wykonywać w czasie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, a mimo tego miał zawarte umowy o pracę, osiągał dochody zgłaszane do Urzędu Skarbowego.

Jeżeli chodzi o pouczenie zawarte na druku wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 187/19, praw., CBOiS), że pouczenie powinno być zawarte bezpośrednio w treści decyzji ustalającej prawo do świadczenia albo w odrębnej ulotce wydawanej stronie za potwierdzeniem odbioru, czyli w takiej formie, która umożliwia świadczeniobiorcy bezpośredni, wielokrotny dostęp do treści pouczenia.

Zatem analizie Sądu nie podlegała treść pouczenia zawartego na druku wniosku, gdyż dokument ten pozostaje w organie i wnioskodawca nie ma do niego bezpośredniego dostępu.

W decyzji przyznającej z dnia z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], którą skarżący odebrał osobiście w dniu [...] stycznia 2017 r. w uzasadnieniu została przytoczona treść art. Art. 17 Ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. w brzmieniu obowiązującym w tamtym momencie (obecnie: tj. z dnia 9 grudnia 2019 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako "u.ś.r.")

"Art. 17.1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia."

Następnie w uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie oświadczenia strony ustalono, że strona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, która wymaga opieki innej osoby ze względu na ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji, jak również wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, edukacji i rehabilitacji. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez G. P. zaprzestał on również prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. Art. 17b 1. W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

W decyzji zawarto pouczenie o następującej treści "w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 30 u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej"

W decyzjach zmieniających – waloryzujących wysokość świadczenia (z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...], z dnia [...] stycznia 2019 r., Nr [...], z dnia [...] stycznia 2020 r., Nr [...]) w ich uzasadnieniu znalazło się podobnie jak w decyzji przyznającej sformułowanie, że skarżącemu zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, a w ich pouczeniach że: "w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 30 u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej".

W notatce służbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 138 akt administracyjnych) sporządzonej przez pracownika OPS W K. podano, że G. P. został pouczony ustnie odbierając decyzję przyznającą prawo do świadczeń, że o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązany jest poinformować organ wypłacający świadczenia.

Okoliczność ustnego pouczenia skarżącego przez pracownika organu Sąd ocenił jako przekonywująca, a to z tego względu, że skarżący wielokrotnie na przestrzeni lat odbierał osobiście dokumenty w OPS w K. (m.in.: w dniu [...] stycznia 2017 r. – decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne; w dniu [...] stycznia 2018 r. – odbiór zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji zmieniającej), a zatem miał bezpośredni i niejednokrotny kontakt z pracownikami ośrodka.

W ocenie Sądu pouczenia udzielane skarżącemu przez organ nie były idealne, ale w obliczu całości okoliczności sprawy, w szczególności zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego były one wystarczające, by Sąd uznał, że nie naruszały one art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Drobne uchybienia w procedowaniu dokonane przez organ II instancji, czyli zarzucane w skardze naruszenie zasady dwuinstancyjności, nie miało charakteru na tyle istotnego, by doprowadziło do uchylenia decyzji organu II instancji. Organ II instancji, co prawda mógłby z większą wnikliwością odnieść się do odwołania wniesionego przez skarżącego, a także w przyszłości do odwołań innych skarżących jednakże zarzucane naruszenie art. 7 k.p.a nie było na tyle poważne, by doprowadziło do uchylenia decyzji organu II instancji.

Przechodząc do powołanych w skardze tez orzeczeń sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 737/20 – orzeczenie zapadłe na tle sprawy dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na dziecko, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 422/20 – orzeczenie zapadłe na tle sprawy dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 187/19 – orzeczenie zapadłe na tle sprawy dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego, jednakże dotyczące sytuacji zakazu łączenia świadczeń; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2604/17 – zapadły na tle sprawy dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego , a także wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 maja 2017 r., II SA/Lu 79/17- zapadłe na tle sprawy dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego i możliwości percepcyjnych osoby o średnim stopniu niepełnosprawności, której taki zasiłek został przyznany) sąd zauważa, że żadne z powołanych w skardze orzeczeń nie dotyczyło świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku zaś świadczenia pielęgnacyjnego w ocenie Sądu z uwagi na powołaną już istotę jego przyznawania jako świadczenia opiekuńczego przysługującego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na rzecz opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny treść udzielanych pouczeń powinna podlegać ocenie również przez pryzmat istoty i charakteru tego świadczenia, a zatem zaprzestania pracy zarobkowej – gdyż rolą świadczenia pielęgnacyjnego jest konieczność rezygnacji i niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad członkiem rodziny. W przeciwnym wypadku dochodziłoby do sytuacji, które można określić mianem absurdalnych i całkowicie wypatrzających istotę tego świadczenia, a to takich, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne rezygnuje z pracy zarobkowej (przykładowo rozwiązuje stosunek pracy), następnie składa wniosek o świadczenie pielęgnacyjne oświadczając, że nie jest zatrudniona ani nie podejmuje żadnego innego zajęcia zarobkowego, a kolejno uzyskuje decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, po uzyskaniu której na powrót powraca do zatrudnienia jednocześnie pobierając świadczenie pielęgnacyjne, w ostateczności powołując się na fakt, że osoba taka nie została pouczona o tym, że w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie może podejmować zatrudnienia ani innego zajęcia o charakterze zarobkowym.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł zatem do przekonania, że organ I instancji nie naruszył obowiązków dotyczących formułowania pouczeń wystosowywanych do skarżącego w stopniu takim by uzasadniało to uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu niezasadne okazały się więc zarzuty podniesione w skardze.

Twierdzenia pełnomocnika skarżącego, że nie wykonywał żadnych czynności charakterystycznych dla stosunku pracy nie mogą wpłynąć na ocenę zebranych w sprawie dowodów. Skarżący ani jego pełnomocnik nie podważył prawdziwości informacji zawartych w zaświadczeniu urzędu skarbowego o osiąganiu przez skarżącego dochodów ani w informacjach z ZUS o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne przez KMK A. P. oraz AGA A. M.-W.. Nie ma przy tym znaczenia jaka była wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z tytułu dwóch stosunków pracy (nawet jeżeli każdy z nich był zawarty w wymiarze [...] etatu), istotnym jest fakt samego podjęcia zatrudnienia w czasie otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego.

Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji wbrew zarzutom skargi zebrały w wystarczający sposób materiał dowodowy (w szczególności organ I instancji, po złożeniu przez skarżącego drugiego wniosku o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, wysłał zapytania do ZUS, Urzędu Skarbowego i KRUS) i dokonały jego prawidłowej oceny. Organy dokonały prawidłowej interpretacji ww. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz nie naruszyły ar. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.