Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1479/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3b
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie II; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego w wysokości [...] ([...] ) złotych.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) uchylił w części decyzję ZUS z [...] 2016 r. (nr [...]), mocą której A. M. (dalej: strona, skarżąca) odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października

2004 r. do lutego 2014 r. oraz: I. umorzył należności z tytułu składek w kwocie łącznej [...] zł (w tym: składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2004 r. do czerwca 2009 r. /[...]zł/, odsetek liczonych na dzień 18 lipca 2014 r.

/[...] zł/); II. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł (w tym: składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2009 r. do lutego 2014 r. /[...] zł/, odsetek liczonych na dzień 18 lipca 2014 r. /[...] zł/). Jako podstawę prawną decyzji podał art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 28 ust. 1-3b w zw.

z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm. - dalej: u.s.u.s.) oraz art. 138 § 1 pkt 1

w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.). Z akt sprawy wynika, że strona wystąpiła do ZUS o umorzenie zaległości

składkowych. Wskazała na problemy finansowe, zdrowotne i trudną sytuację rodzinną. Decyzją z [...] 2016 r., ZUS odmówił stronie umorzenia należności

z tytułu składek na jej ubezpieczenie zdrowotne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - dalej: rozporządzenie). Uzasadniała, że ZUS nie dokonał analizy jej sytuacji w kontekście regulacji § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, m.in. nie wziął pod uwagę stanu jej zdrowia, kosztów leczenia i konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym mężem, pozbawiającej ją możliwości uzyskania dochodu na spłatę zadłużenia. Uznała, że nie sposób przyjąć, że istnieją szanse na skuteczną egzekucję z otrzymywanego przez nią świadczenia rentowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS uznał, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania regulacje art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., gdyż w sytuacji strony nie zaistniały przesłanki stanowiące o całkowitej nieściągalności należności składkowych (np. strona posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję). Dalej ZUS zauważył, że - w myśl art. 28 ust. 3a w zw. z ust. 3b u.s.u.s. -

w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek ubezpieczeniowych mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na warunkach określonych w w/w rozporządzeniu. Wskazał, że - zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia - ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności

w przypadku: 1) gdy opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby zobowiązanego pozbawić możliwości prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, ZUS stwierdził, że

w sprawie mamy do czynienia sytuacją stanowiącą o ważnym interesie zobowiązanej. Mianowicie, strona jest osobą przewlekle chorą, w podeszłym wieku, uzyskuje świadczenie rentowe niezależne od stanu zdrowia, ponosi wysokie koszty leczenia

i sprawuje opiekę nad ciężko (obłożnie) chorym mężem, co uniemożliwia jej podjęcie dodatkowych prac zarobkowych i uzyskanie dochodu na opłacenie należności. Kwota dochodu, jakim strona dysponuje po opłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem

i leczeniem, wynosi [...] zł. ZUS uznał, że spłata całości zadłużenia, wynoszącego [...] zł (dodatkowo odsetki liczone od dnia 18 lipca 2014 r.), byłaby zbyt dotkliwa dla strony i mogłaby pozbawić ją środków niezbędnych na leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przyjął, że - w świetle powyższych ustaleń - strona nie posiada obecnie możliwości pozwalających jej na uregulowanie całość zadłużenia, nawet w formie układu ratalnego. Podsumował, że okoliczności te uzasadniają pogląd, iż w przypadku strony zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. ZUS ustalił, że w sprawie nie występuje przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (brak strat materialnych powstałych w wyniku klęski żywiołowej...). W wyniku powtórnej weryfikacji sprawy ZUS przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, przepisy traktujące o umarzaniu należności (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia) i słuszny interes społeczny dają podstawy do przyjęcia, że zaistniały okoliczności do zmiany (uchylenia) wydanej wcześniej decyzji i częściowego umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne strony. Uwzględniając, że umorzenie należności ma charakter nieodwracalny i z uwagi na fakt, iż w przypadku strony nie wykorzystano wszystkich środków zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia, ZUS uznał, że umorzenie całości zobowiązań strony jest przedwczesne. W skardze, skarżąc w/w decyzję w części, tj. w pkt II (w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł), strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy jej zły stan majątkowy i rodzinny nie pozwala na opłacenie należności w całości, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny. Strona wniosła o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, uchylenie skarżonej decyzji w zaskarżonej części i umorzenie należności z tytułu składek w kwocie [...] zł, zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając, strona zakwestionowała twierdzenie ZUS, że - z uwagi na fakt niewykorzystania w sprawie wszystkich środków zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia - zastosowanie instytucji umorzenia w stosunku do całości należności należy uznać za przedwczesne. Wskazała, że regulacje § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, jako przesłanki umorzenia, nie wymieniają uprzedniego wykorzystania wszystkich środków niezbędnych do wyegzekwowania należności, a wyłącznie wykazanie przez zobowiązanego złego stanu majątkowego oraz rodzinnego, co w sprawie miało miejsce. Dalej strona przedstawiła swoją sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną. Podała przyczyny powstania zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. Co więcej,

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (stosownie do art. 135 u.p.p.s.a.). W ocenie Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania w skarżonej części, tj. w pkt II, stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS uchylająca w części decyzję organu I instancji, odmawiającą stronie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz umarzająca należności

z tytułu składek w kwocie [...] zł i odmawiająca umorzenia tych należności

w kwocie [...] zł. Podstawę prawną do analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z tytułu składek stanowią regulacje art. 28 ust. 1-3b u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W art. 28 ust. 1 u.s.u.s., ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (ust. 2) lub na szczególnych warunkach,

w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu. Stosownie do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w ust. 2, zachodzi w sytuacja określonych w pkt 1-6. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przyjęto, że należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (ust. 3b). W świetle § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przytoczone regulacje wskazują, że decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że - przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek - Zakład może, ale nie musi umorzyć należności składkowych. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 K.p.a., w myśl którego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W przypadkach, kiedy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania administracyjnego, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego - wynikające z przepisów K.p.a. - reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. Trafnie przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy (wyrok z 15 września 2015 r., I SA/Bd 405/15, dostępny: CBOSA), że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione,

a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie, w wyroku z 30 stycznia 2008 r. (V SA/Wa 2495/07, dostępny j/w), w którym stwierdzono: "Fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do zarzutów strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby

w ten sposób zrekonstruować stan faktyczny będący podstawą do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei, w myśl art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu, jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Odnosząc te rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że

w sprawie niewątpliwie wyjaśniono, że w sytuacji strony nie mamy do czynienia

z całkowitą nieściągalnością, w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., co wynika

z podjętych w sprawie ustaleń oraz treści zaskarżonej decyzji. I tak, strona - mimo zaprzestania prowadzenia działalności - posiada następców prawnych, na których można przenieść odpowiedzialność za zadłużenie składkowe; dysponuje majątkiem,

z którego można prowadzić egzekucję, tj. otrzymuje świadczenie rentowe, jest właścicielką nieruchomości; zaległe składki przekraczają wartość kosztów upomnienia, które aktualnie wynoszą 11,60 zł; w stosunku do należności nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, wobec powyższego nie można ocenić jego potencjalnej skuteczności; możliwa do wyegzekwowania kwota niewątpliwie przekracza kwotę wydatków egzekucyjnych. Sąd zauważa, że powyższego nie kwestionuje także sama skarżąca. W kwestii zastosowania w sprawie regulacji § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia (pkt 2 nie miał bezspornie zastosowania ponieważ strona nie wskazywała na fakt poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia), ZUS wywiódł, że obecna sytuacja materialna strony faktycznie jest trudna. Uznał, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją stanowiącą o ważnym interesie osoby zobowiązanej, tj. strona jest osobą schorowaną (zmagającą się z przewlekłymi schorzeniami), w podeszłym wieku, uzyskuje świadczenie rentowe niezależne od stanu zdrowia, ponosi wysokie koszty leczenia i sprawuje opiekę nad ciężko (obłożnie) chorym mężem, co uniemożliwia jej podjęcie dodatkowych prac zarobkowych

i uzyskanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności, kwota dochodu, jakim strona dysponuje po opłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem i leczeniem, wynosi [...] zł. Zatem spłata całości zadłużenia, wynoszącego [...] zł (dodatkowo odsetki liczone od dnia 18 lipca 2014 r.), byłaby - zdaniem ZUS - bardzo dotkliwa dla strony

i mogłaby pozbawić ją środków finansowych niezbędnych na leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Według ZUS - w świetle powyższych ustaleń - strona nie posiada obecnie możliwości pozwalających na uregulowanie całość zadłużenia, nawet w formie układu ratalnego. W ocenie ZUS, powołane okoliczności uzasadniają twierdzenie, że w przypadku strony zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. W opinii Zakładu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, akty prawne określające podstawy umarzania należności z tytułu składek oraz słuszny interes społeczny dają podstawę do przyjęcia, iż zaistniały okoliczności do zmiany wydanej w I instancji decyzji i co za tym idzie częściowego umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne strony. Uwzględniając, że umorzenie należności ma charakter nieodwracalny i z uwagi na fakt, iż w przypadku strony nie wykorzystano wszystkich środków zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia, ZUS przyjął jednak, że zastosowanie instytucji umorzenia w stosunku do całości należności jest przedwczesne. Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie ZUS w części dotyczącej odmowy umorzenia pozostałych należności składkowych strony, tj. w kwocie [...] zł, jest dowolne.

Z uzasadnienia skażonej decyzji nie wynika bowiem, z czego ZUS - mając na uwadze ustaloną przez ten organ bardzo trudną sytuację materialną i rodzinną strony oraz jej możliwości płatnicze (zaistnienie w sytuacji strony przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia) - wygenerował przekonanie, że dysponując - po opłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem i leczeniem oraz będąc pozbawioną możliwości uzyskiwania dochodu (przewlekłe choroby strony i jej męża, nad którym sprawuje ona opiekę) - kwotą [...] zł strona będzie w stanie spłacić w/w zadłużenie. ZUS nie uzasadnił również, dlaczego umorzył zaległości strony w takiej a nie innej kwocie (części). Argumentację w zakresie odmowy umorzenia zaległości w pozostałej części ZUS ograniczył do stwierdzenia, że skoro umorzenie należności ma charakter nieodwracalny a w przypadku strony nie wykorzystano wszystkich środków zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia, zastosowanie instytucji umorzenia w stosunku do całości należności jest przedwczesne. Słusznie zauważa strona, że regulacje § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, jako przesłanki umorzenia, nie wymieniają uprzedniego wykorzystania wszystkich środków niezbędnych do wyegzekwowania należności, a wyłącznie wykazanie przez zobowiązanego złego stanu majątkowego oraz rodzinnego, co

w sprawie miało miejsce. Zdaniem Sądu, powyższe stanowi o tym, że orzekając w zaskarżonej części ZUS naruszył art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia

a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę i uwzględniając zaprezentowane wyżej uwagi Sądu, ZUS winien ocenić, czy - uwzględniając jej stan majątkowy i sytuację rodzinną - strona jest (nie jest) w stanie uiścić ciążące na niej należności, bez spowodowania ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny. Realizując powyższe, ZUS powinien wziąć wzgląd na przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Oddalając na rozprawie wnioski dowodowe strony, Sąd uznał, że na tym etapie postępowania nie ma konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego oraz że strona będzie miała możliwość inicjatywy dowodowej w ponownie prowadzonym przez ZUS postępowaniu. Sąd działał przy tym w ramach kompetencji przewidzianej w art. 106 § 3 u.p.p.s.a. (Sąd "może" z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów). Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, Sąd

- uwzględniając regulacje art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie II (pkt I sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych (pkt II sentencji wyroku) składają się koszty zastępstwa prawnego ([...] zł) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa ([...] zł). Powyższe znajduje podstawy prawne w art. 200 i 205 § 2 u.p.p.s.a., § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 i poz. nr IV załącznika ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1827 ze zm.)