Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 964/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3, art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi W. O. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką [...] i Spółka Spółka Jawna w Ł., ul. A 2, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A. S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi W. O. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257. - zwanej dalej: "k.p.a."), art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 14, art. 16, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 1, art 36 ust 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 - zwanej dalej: "ustawą"), art. 8, art. 43, art. 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm. - dalej: "Rozporządzenie Nr 1307/2013"), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...], wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok i przyznał A. S. na 2017 rok:

1/ jednolitą Płatność Obszarową - w wysokości 1.356,90 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 263,14 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

2/ płatność za zazielenienie - w wysokości 1.087,29 zł;

3/ płatność redystrybucyjną - w wysokości 7,97 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 82,31 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

4/ płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - w wysokości 175,89 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 12,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz

- odmówił przyznania A. S. płatności do powierzchni upraw truskawek i nałożył sankcję w wysokości 179 zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu 29 maja 2017 r. A. S. złożył w Biurze powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok w systemie dla małych gospodarstw.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w dniu [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok, na mocy której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie i płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw truskawek, nakładając sankcje wieloletnie w wysokości 335,63 zł. Organ I instancji ustalił, że powierzchnia kwalifikowana do płatności (MKO) dla działek referencyjnych 342, 344, 340 jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana oraz że powierzchnia kwalifikowana do płatności (MKO) w ramach działki 339 i 197 jest mniejsza niż 0,10 ha.

W dniu 15 czerwca 2018 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując powierzchnię gruntów rolnych zakwalifikowaną przez organ do płatności, dołączając fotografie przedstawiające uprawę truskawek. A. S. podkreślił, iż działka 339 i 340 razem tworzą powierzchnię powyżej 10 arów, są obsiane jedną uprawą i nie ma podstawy do odmowy przyznania płatności. Powierzchnia działek 342 i 197 wynosi natomiast 0,11 ha, czyli powyżej minimum i też jest pokryta jedną uprawą i dlatego powinny być one włączone do płatności.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powołując treść art. 21 ust. 1, art. 5, art. 8 ust. 1 ustawy podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż we wniosku o przyznanie płatności na 2017 rok, strona wnioskowała o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw truskawek.

Organ stwierdził, że rolnik składając wniosek wskazuje jednocześnie powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Organ II instancji wyjaśnił dalej, iż w toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą rolnik deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Nr 1306/2013 i powołując następnie jego treść, a także treść art. 5 ust 1 Rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.) wskazał, że w wyniku rozpoznania odwołania, przeprowadzono weryfikację powierzchni kwalifikowanej do płatności (MKO) dla działek referencyjnych nr 342, 339, 340 i 344, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], w gminie [...], powiecie [...], województwie [...]. W wyniku rozpoznania odwołania, dokonano ponownej analizy powierzchni MKO (maksymalny kwalifikowalny obszar), dokonując modyfikacji powierzchni MKO w następujący sposób:

- działka nr 342 - powierzchnia deklarowana: 0,08 ha, nowy MKO: 0,08 ha,

- działka nr 339 - powierzchnia deklarowana: 0,10 ha, nowy MKO: 0,04 ha,

- działka nr 340 - powierzchnia deklarowana: 0,16 ha, nowy MKO: 0,07 ha,

- działka nr 344 - powierzchnia deklarowana: 0,16 ha, nowy MKO: 0,15 ha.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz argumentację strony z odwołania, organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W zakresie działki nr 197 organ podniósł, że strona zadeklarowała na niej 0,06 ha, natomiast na działce nr 342 zadeklarowała powierzchnię 0,08 ha. W wyniku odwołania powierzchnia ta została uwzględniona przez organ II instancji i łącznie do płatności zakwalifikowana została powierzchnia działki rolnej D/D1 truskawka - 0,14 ha. Natomiast w zakresie działki ewidencyjnej nr 339 strona zadeklarowała grunty o powierzchni 0,10 ha - działka rolna E/E1 z grupą upraw JPO/ugór, a w zakresie działki ewidencyjnej nr 340 strona zadeklarowała grunty o powierzchni 0,16 ha - działka rolna G/G1 z grupą upraw JPO/P truskawka. W wyniku odwołania podtrzymane zostały powierzchnia MKO 0,04 ha dla działki nr 339 i powierzchnia MKO 0,07 ha dla działki nr 340.

Dyrektor OR ARiMR w [...] odnosząc się do zawartej w odwołaniu argumentacji, że "Działka 339 i 340 razem tworzą powierzchnię powyżej 10 arów to nie ma podstawy żeby nie przyznać płatności, tworzą jedną działkę rolną obsianą jedną uprawą i graniczą ze sobą", wskazał, że na działkach nr 339 i 340 odpowiednio skarżący zadeklarował odrębne dwie działki rolne E/E1 i G/G1, więc pomimo, że razem stanowią obszar powyżej 0,10 ha, nie stanowią jednej działki rolnej (art. 8 ust. 1 ustawy).

Na podstawie powyższych ustaleń organ odwoławczy w zakresie wniosku strony o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, a także art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.) i art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,82 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 3,51 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Organ II instancji powołując dalej treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 8,83% (0,31 ha). Mając na uwadze powyższe, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 3,0450 ha.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1887) i wynosi 461,55 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosi 1 405,42 zł została pomniejszona ze względu na karę administracyjną na podstawie art. 19a ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w roku 2016 zastosowano zmniejszenie kary administracyjnej o kwotę 48,52 zł. Mając na uwadze, że w roku 2017 ponownie została wyznaczona kara administracyjna do tego środka wsparcia, kwota umorzona podlegać będzie zwrotowi. Z tego względu kwota płatności została pomniejszona na podstawie art. 19a ust. 3 rozporządzenia o kwotę w wysokości 48,52 zł. Tym samym kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 1 356,90 zł.

W zakresie wniosku strony o przyznanie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Z kolei stosownie do art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Organ powołał także treść art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosi 3,51 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz. U. poz. 1894) i wynosi 309,77 zł. Należna kwota płatności wynosi zatem 1 087,29 zł.

W zakresie wniosku o przyznanie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ odwoławczy wskazał, że przysługuje ona rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,82 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 3,82 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 3,51 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha i wynosi ona 0,51 ha. Organ powołując dalej art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 8,83% (0,31 ha). Mając na uwadze powyższe, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do płatności dodatkowej wynosi 0,0450 ha. Stawka płatności dodatkowej do 1 ha uprawy w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1895) i wynosi 177,02 zł.

0,51 ha - 0,31 ha x 1,5 ha = 0,465 ha

0,51 ha - 0,465 ha = 0,045 ha x 177,02 zł = 7,97 zł

Należna kwota płatności dodatkowej wynosi 7,97 zł.

W zakresie wniosku strony o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ II instancji wskazał, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 0,32 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,31 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Powołując treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy organ wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 3,23%. Odwołując się natomiast do art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, wskazał, że powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 0,29 ha. Procentową różnicę między powierzchnią kwalifikowaną zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wyliczono w oparciu o następujący wzór: (powierzchnia zadeklarowana - powierzchnia stwierdzona) x 100 % powierzchnia stwierdzona (0,32 ha - 0,31)x 100 % = 3,23 % 0,31 ha. Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2017 r. (Dz.U. poz. 1893). Stawka ta ma charakter degresywny i tak do powierzchni 75 hektarów obowiązuje stawka wyższa, która wynosi 606,52 zł, natomiast do powierzchni powyżej 75 hektarów obowiązuje stawka niższa, która wynosi 303,26 zł.

0,32 ha - powierzchnia deklarowana

0,31 ha - powierzchnia stwierdzona

0,01 ha ( różnica) x 1,5 = 0,015 ha

0,31 ha-0,015 ha = 0,29 ha

0,29 ha x 606,52 zł = 175,89 zł

Należna kwota płatności wynosi 175,89 zł.

W zakresie wniosku strony o przyznanie płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek organ odwoławczy wskazał, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek wynosi 0,30 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosi natomiast 0,14 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Organ powołał treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni uprawy truskawek, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni uprawy truskawek, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wynosi 179 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wyjaśnił dalej, że kwota kary administracyjnej, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej, pozostałe saldo zostanie anulowane. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w kampanii 2015 r. zgodnie z art. 56 ust. 5 ustawy wnioskodawca został uznany za rolnika uczestniczącego w systemie małych gospodarstw. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że nie zostało złożone oświadczenie o wystąpieniu, stwierdzono, że A. S. nadal uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw. Organ II instancji zaznaczył, że wyjątek od stosowania kar administracyjnych przewidziany został w przepisie art. 15 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, a także w przepisie art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013, gdzie przewidziano przypadki, w których nie nakłada się kar administracyjnych. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest przesłanek do zastosowania powyższych wyjątków od nałożenia kar administracyjnych. Strona nie powołała się również na fakt wystąpienia działania siły wyższej, nie poinformowała organu o nieprawidłowościach do dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu. Stwierdzone zaś nieprawidłowości nie mogą zdaniem organu zostać uznane za wynik oczywistych błędów. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. W pierwszej kolejności organ II instancji podkreślił, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów rolnych stanowi podstawę dla określenia wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy. Składając wniosek o przyznanie płatności strona oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania pomocy. Nie można również wykluczyć winy wnioskodawcy, który znał zasady przyznawania pomocy i był świadomy ciążących na nim obowiązków.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem jak zostało to powyżej szczegółowo wykazane różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku, a obszarem zatwierdzonym w toku postępowania w zakresie np. płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek przekracza 100 % powierzchni obszaru zatwierdzonego.

Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian czy wycofania spornych gruntów z płatności do dnia wydania zaskarżonej decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący nie zgodził się z decyzją w zakresie odmowy przyznania płatności i nałożonymi sankcjami na kolejne 3 lata związanej z wnioskiem o przyznanie płatności do powierzchni upraw truskawek, wskazując, że powierzchnia ta w 2017 roku wynosiła 0,30 ha i była to rzeczywista powierzchnia uprawy. W związku z tym decyzja nakładająca na skarżącego sankcje wieloletnie jest dla niego niezwykle krzywdząca, ponieważ truskawki były, są i będą, co potwierdza dokumentacja fotograficzna złaczona do odwołania. Skarżący nie zgodził się także z powierzchnią MKO działki 339 i 340 określoną według systemu informacji geograficznej, jak również zanegował wyliczoną płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na terminie rozprawy pełnomocnik skarżącego poparł skargę, wnosząc o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną. Uzupełniająco należy dodać, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04, wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1086/11).

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...], w przedmiocie przyznania A. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w wysokości:

a) jednolita płatność obszarowa - 1.356,90 zł, pomniejszona o kwotę w wysokości 263,14 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

b) płatność za zazielenienie - 1 087,29 zł;

c) płatność redystrybucyjna - 7,97 zł, pomniejszona o kwotę w wysokości 82,31 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

d) płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - 175,89 zł, pomniejszona o kwotę w wysokości 12,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

Zaskarżoną decyzją organ II instancji odmówił także przyznania A. S. płatności do powierzchni upraw truskawek, nakładając z tytułu tej płatności sankcję w wysokości 179,00 zł.

Rozpoznając sprawę w tak określonym zakresie kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które spowodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312; dalej jako: "ustawa"), a także przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm. - zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 1307/2013).

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez organ II instancji, skarżący podtrzymał zastrzeżenia, co do wyników przeprowadzonej kontroli administracyjnej powierzchni działek zadeklarowanych przez niego do płatności na rok 2017. Przede wszystkim nie zgodził się z decyzją w zakresie odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw truskawek i nałożenia sankcji w wysokości 179 zł na kolejne 3 lata, wskazując, że powierzchnia ta w 2017 roku wynosiła 0,30 ha a nie 0,14 ha i była to rzeczywista powierzchnia uprawy truskawek. Skarżący podniósł, że decyzja nakładająca na skarżącego sankcje wieloletnie jest dla niego niezwykle krzywdząca, gdyż truskawki u niego były, są i będą, co wynika z dokumentacji fotograficznej załączonej do odwołania. Skarżący nie zgodził się także z powierzchnią MKO działki 339 i 340 określoną według systemu informacji geograficznej oraz z wyliczoną płatnością do powierzchni upraw roślin strączkowych.

Z powyższą argumentacją strony skarżącej nie można się zgodzić.

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku, działki i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2018 roku, I GSK 213/18, Lex numer 2501150).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

3. Kwota płatności bezpośrednich, o której mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013, do której wysokości nie stosuje się art. 9 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia, wynosi równowartość w złotych kwoty 5000 euro.

Powyższy przepis ustanawia przesłanki przyznania wszystkich płatności bezpośrednich, natomiast uszczegółowienie zasad przyznawania poszczególnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierają dalsze przepisy ustawy, tj. art. 8 ust. 1 oraz art. 14 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl zaś art. 14 ust. 1 płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: nie większej niż 30 ha (art. 14 ust. 2 pkt 10 oraz pomniejszonej o 3 ha (art. 14 ust. 2 pkt 2).

Jak wynika z powyższego w pierwszej kolejności podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania tej pomocy. Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednoznacznie wskazuje w art. 21 ust. 1, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Od indywidualnej decyzji rolnika zależy więc, czy będzie ubiegał się o płatności obszarowe, co wiąże się automatycznie z obowiązkiem utrzymywania zgłoszonych działek rolnych w tzw. dobrej kulturze rolnej.

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 roku ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (DZ. U. UE.L.2014.227.69) określa wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie pomocy. Zgodnie z art. 17 tego rozporządzenia, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, wcześniej ustalane formularze przekazane rolnikowi zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 wskazują granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, oraz granice działek rolnych zatwierdzonych w roku poprzednim, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej. Od roku składania wniosków 2016 materiały te wskazują również rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych zatwierdzonych w roku poprzednim.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Nie budzi wątpliwości, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj i stan upraw odpowiadają wymogom i normom dobrej kultury rolnej.

W powołanych przepisach przewidziano formy kontroli, jakie wobec beneficjenta programu rolnośrodowiskowego mogą być prowadzone przez podmiot zajmujący się udzielaniem wsparcia w ramach takiego programu. Jako właściwe formy kontroli przewidziano po pierwsze, kontrolę administracyjną, a więc prowadzoną z uwzględnieniem posiadanej przez organ dokumentacji w zakresie faktów istotnych dla udzielenia wsparcia, a także sprawdzenia, jak wsparcie to zostaje wykorzystane, a po drugie, kontrolę na miejscu, polegającą na fizycznym (faktycznym) dokonaniu kontroli prowadzonej przez rolnika na gruntach objętych programem działalności rolniczej. Przepisy te określają sposób przeprowadzenia takiej kontroli, zasady, elementy i rodzaj dokumentów opisujących przebieg kontroli. Wskazuje także ogólnie na sankcje w postaci zmniejszeń i wykluczeń, jakie mogą być zastosowane w razie stwierdzenia uchybień przy prowadzeniu przez rolnika działalności objętej wsparciem. Regulacje te zakreślają zatem ramy dla kontroli rolnika wprowadzając pewien specjalny tryb prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie stwierdzenia prawidłowości działań rolnika przy korzystaniu z poszczególnych programów.

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych.

Wskazać także należy, że wysokość płatności ustala się zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni z uwzględnieniem po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Oceniając legalność przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał także na uwadze szczególne uregulowania przewidziane w art. 3 ww. ustawy, z których wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Na mocy art. 3 ust. 3 ww. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do brzmienia wskazanych przepisów, zauważyć należy, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji k.p.a. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Op 344/16).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu organ odwoławczy prowadził postępowanie

w zgodzie z ww. zasadami, gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, obszernie uzasadniając swoje stanowisko.

Jak wynika z akt sprawy strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 wniosła o przyznanie płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw truskawek.

Wskazać należy, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 70 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Przy użyciu wskazanych narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

W niniejszej sprawie podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym płatności związanej do powierzchni upraw truskawek jest mniejsza, niż zadeklarowana we wniosku na rok 2017. Ustalenia stwierdzonych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki rolnej wykonane w dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ujęte we wniosku oraz deklaracji działek we wniosku w części opisowej i na załączniku graficznym z uwzględnieniem obszaru kwalifikowalnego do JPO w tym płatności związanej do powierzchni upraw truskawek. Podczas kontroli uwzględniono także wyrysowanie deklarowanych działek rolnych na dostarczonych przez wnioskodawcę załącznikach graficznych. Na dzień złożenia wniosku ustalono, że działki rolne "D-342, 197", "E-339" i "G-340" zostały wykluczone z płatności ze względu na to, że nie został spełniony podstawowy wymóg określający działkę rolną zgłoszoną do płatności jako działkę w rozumieniu rozporządzenia nr 1306/2013 tj. o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, dla działki "F-344, 345" wykluczono 0,01 ha, natomiast na działce "A-66" wykluczono 0,04 ha, uwzględniając maksymalny obszar kwalifikowany oraz wyrysowanie deklarowanej działki rolnej na dostarczonym załączniku graficznym. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy stwierdzona powierzchnia do JPO wyniosła 3,37 ha. W przypadku płatności związanej do powierzchni upraw truskawek wnioskodawca zadeklarował 0,30 ha na działkach rolnych D1-014 ha i G1-0,16 ha. Obydwie działki nie spełniały kryterium minimalnej pow. 0,10 ha, tak więc powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha.

W wyniku rozpoznania odwołania, dokonano ponownej analizy powierzchni MKO (maksymalny kwalifikowalny obszar), dokonując modyfikacji powierzchni MKO w następujący sposób: działka nr 342 - powierzchnia deklarowana: 0,08 ha, nowy MKO 0,08 ha, działka nr 339 - powierzchnia deklarowana: 0,10 ha, nowy MKO: 0,04 ha, działka nr 340 - powierzchnia deklarowana: 0,16 ha, nowy MKO: 0,07 ha, działka nr 344 - powierzchnia deklarowana: 0,16 ha, nowy MKO: 0,15 ha. W zakresie działki nr 197 organ odwoławczy stwierdził, że strona zadeklarowała na niej 0,06 ha. Natomiast na działce nr 342 zadeklarowała powierzchnię 0,08 ha. W wyniku odwołania powierzchnia ta została uwzględniona przez organ. Łącznie więc do płatności zakwalifikowana został powierzchnia działki rolnej D/D1 P truskawka - 0,14 ha. Natomiast w zakresie działki ewidencyjnej nr 339 strona zadeklarowała grunty o powierzchni 0,10 ha - działka rolna E/E1 z grupą upraw JPO/ugór, a w zakresie działki ewidencyjnej nr 340 strona zadeklarowała grunty o powierzchni 0,16 ha - działka rolna G/G1 z grupą upraw JPO/P truskawka. W wyniku odwołania podtrzymane zostały powierzchnia MKO 0,04 ha dla działki nr 339 i powierzchnia MKO 0,07 ha dla działki nr 340. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu argumentacji, że działka 339 i 340 tworzą powierzchnię powyżej 10 arów i tworzą jedną działkę rolną obsianą jedną uprawą i graniczą ze sobą, organ odwoławczy trafnie uznał, że na działkach nr 339 i 340 odpowiednio skarżący zadeklarował odrębne dwie działki rolne "E/E1 i "G/G1", więc pomimo, że razem stanowią obszar powyżej 0,10 ha, nie stanowią jednej działki rolnej. Tym samym należało przyznać rację organowi II instancji, że przeprowadzona w sprawie kontrola administracyjna potwierdziła zasadność wykluczenia wskazanej powierzchni.

Stwierdzić przy tym należy, że ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów.

W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że powierzchnie działek rolnych są inne, niż stwierdził organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Należało zgodzić się również z organem II instancji, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja fotograficzna nie miała wpływu na poczynione przez organ ustalenia kontrolne albowiem organ II instancji nie zakwestionował rodzaju uprawy lecz jej powierzchnię. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, na podstawie załączonych przez skarżącego fotografii przedstawiających uprawę truskawek nie można stwierdzić wielkości powierzchni uprawy oraz spójności zadeklarowanych działek spełniającej wymogi minimalnej powierzchni uprawy kwalifikującej ją do przyznania płatności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podważył zatem skutecznie ustaleń kontrolnych, a jego zastrzeżenia i uwagi należało ocenić jako nieuzasadnione. Dokonanym przez organy ustaleniom nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, a kontrola administracyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji w postaci materiału graficznego wygenerowanego dla poszczególnych działek i ustaleń dokonanych w oparciu o pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki rolnej wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach, ocenionego w ramach oceny swobodnej organ II instancji poprawnie ustalił nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym odwołującego, które pociągnęły za sobą określone konsekwencje.

Wskazać przy tym należy, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku, które jest podstawowym obowiązkiem strony. Przedstawione unormowania wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące skutki.

Wątpliwości Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie budzi także przedstawiony w uzasadnieniu decyzji sposób wyliczenia przyznanych skarżącemu płatności, dlatego też pod względem rachunkowym decyzję wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uznał za prawidłową. Oceny tej nie zmieniają zastrzeżenia strony skarżącej zgłoszone w skardze, w szczególności w zakresie wyliczonej przez organ płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych. Organ odwoławczy trafnie wskazał bowiem, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 0,32 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,31 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Jak wynika z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 3,23%. Jak wynika z art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20%powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji prawidłowo wskazał, że powierzchnia zatwierdzona do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych wynosi 0,29 ha. Procentową różnicę między powierzchnią kwalifikowaną zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną organ wyliczył według określonego wzoru, wskazanego w uzasadnieniu decyzji. Organ trafnie wskazał także, że stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2017 r. (Dz.U. poz. 1893). Stawka ta ma charakter degresywny i do powierzchni 75 hektarów obowiązuje stawka wyższa, która wynosi 606,52 zł, natomiast do powierzchni powyżej 75 hektarów obowiązuje stawka niższa, która wynosi 303,26 zł. Biorąc zatem pod uwagę 0,32 ha - powierzchni deklarowanej, 0,31 ha - powierzchni stwierdzonej, 0,01 ha (różnica) x 1,5 = 0,015 ha; 0,31 ha-0,015 ha = 0,29 ha organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż należna kwota płatności wynosi zatem 175,89 zł (0,29 ha x 606,52 zł = 175,89 zł).

Należało podzielić również stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie strona nie wykazała zaistnienia żadnej z przesłanek o których mowa w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Pamiętać należy, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy, strona składając wniosek o przyznanie płatności podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku. Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3). Wnioskodawca podpisał zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1a i 3). Składając podpis na ostatniej stronie wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" wnioskodawca potwierdza zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca złożył podpis na ostatniej stronie wniosku, tym samym poświadczył zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym na gruncie i potwierdził znajomość zasad przyznawania płatności.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, organ trafnie uznał, że wykryte w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do poszczególnych płatności i stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nieprawidłowych powierzchni, obligowały organ I instancji do zastosowania zapisów art. 19a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 i w konsekwencji pomniejszenia należnych stronie płatności.

W ocenie Sądu w toku postępowania organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrały materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów. W wydanych decyzjach wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, a także wskazały na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd przyznał reprezentującemu skarżącego adwokatowi kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu.

R.T.