Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2256/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32b ust. 1 pkt 1 i6, ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 167 poz 1191
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska asesora komorniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz A. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości – działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., w zw. z art. 32 a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącego A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...] o odwołaniu skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego.

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] grudnia 2007 r. skarżący został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Asesor ten został następnie zatrudniony w Kancelarii swojego ojca Komornika Sądowego A. P. przy Sądzie Rejonowym w K. Komornik A. P. został zawieszony w czynnościach, a jako jego zastępca został powołany W. O.

W dniu 23 stycznia 2009 r. pełniący obowiązki zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. – W. O. – złożył wniosek o odwołanie A. P. ze stanowiska asesora komorniczego przy Sądzie Rejonowym w K. W piśmie z dnia 20 lutego 2009 r. W. O. poinformował, że w dniu 4 lutego 2009 r. rozwiązał z A. P. umowę o pracę w trybie natychmiastowym. Wniosek o odwołanie asesora poparła Rada Izby Komorniczej w [...]. (opinia z dnia 13 lutego 2009 r.) oraz Krajowa Rada Komornicza (pismo z dnia 2 lipca 2009 r.).

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], powołując się na art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, odwołał A. P. ze stanowiska asesora komorniczego.

A. P. złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił, że ustanie stosunku pracy asesora komorniczego nie stanowi przesłanki odwołania takiego asesora z zajmowanego stanowiska. Wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lipca 2009 r. Sąd Rejonowy w N. potwierdził, że zastępca komornika nie był uprawniony do rozwiązania z nim stosunku pracy, zaś organ nie umożliwił mu wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że dostateczną i wystarczającą podstawę do odwołania A. P. ze stanowiska asesora komorniczego stanowiły okoliczności wskazywane w pismach Komornika Sądowego W. O. z dnia 23 stycznia i z dnia 20 lutego 2009 r. (liczne absencje w pracy), piśmie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia 2 kwietnia 2009 r. (niepodporządkowanie się skutkom decyzji o zawieszeniu komornika A. P. w czynnościach i przyjmowanie korespondencji w dawnym lokalu kancelarii oraz używanie pieczęci zawieszonego komornika), w opinii Rady Izby Komorniczej w [...] z dnia 13 lutego 2009 r. (notoryczne naruszanie zasad etyki zawodowej, naganne zachowanie asesora w stosunku do osób pełniących obowiązki zastępcy zawieszonego komornika, niestawianie się do pracy, odmawianie współpracy z komornikami zastępującymi zawieszonego komornika).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nieuwzględnienie wniosku o odwołanie.

Zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 32 b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez błędne uznanie, iż spełniły się przesłanki do jego zastosowania oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 10, 12, 81 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na treść decyzji.

Uzasadniając postawione zarzuty skarżący w znacznej części powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Nie zgodził się ponadto z organem odwoławczym, iż treść pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z 19 lutego 2009 r. wzywająca skarżącego do wypowiedzenia się odnośnie wniosku o odwołanie go ze stanowiska komornika wyczerpuje obowiązek wysłuchania asesora przed podjęciem decyzji w sprawie odwołania. Nie pozwala na to bowiem błędne przywołanie w cyt. piśmie podstawy prawnej. Podkreślił, iż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nierzetelny opierając się wyłącznie na twierdzeniach W. O. Nie zagwarantował mu skorzystania z uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wynikającego z treści art. 10 k.p.a..

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 66/10 oddalił złożoną skargę.

WSA stwierdził, że zgodnie z art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego, który dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa. Mając na względzie konstrukcję powyższego przepisu, Sąd stwierdził, że wydana na tej podstawie decyzja posiada charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Zdaniem WSA, nie można postawić organowi zarzutu dowolności przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ dokonał bowiem oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie właściwie ustalił stan faktyczny sprawy pozwalający na stwierdzenie, że zaistniały okoliczności uzasadniające odwołanie skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. Wbrew zarzutom skargi, organ nie opierał się wyłącznie na twierdzeniach komornika W. O., lecz ustalając stan faktyczny wziął pod uwagę również okoliczności wskazane w pismach samorządu komorniczego oraz Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Organ wziął pod uwagę cały szereg zachowań skarżącego świadczących o rażącym i uporczywym naruszaniu przez skarżącego przepisów prawa.

Jako znamienną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał okoliczność, że skarżący stawiając organowi zarzut odnośnie prawidłowego i kompletnego zebrania materiału dowodowego nie kwestionuje w istocie poczynionych przez Ministra Sprawiedliwości ustaleń, a jedynie wskazuje na wyrok przywracający go do pracy, jako okoliczność świadczącą o braku podstawy do jego odwołania ze stanowiska asesora.

W ocenie WSA, organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 32b ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, bowiem z treści pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lutego 2009 r. wynika, że organ ten umożliwił wypowiedzenie się A. P. przed podjęciem decyzji w sprawie odwołania go ze stanowiska asesora komorniczego. Ponadto z samej odpowiedzi skarżącego wynika bezsprzecznie, iż był świadomy, jakich okoliczności dotyczy wezwanie.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranych dowodów przed wydaniem kolejnych rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie skarżący miał bowiem możność na etapie postępowania odwoławczego ustosunkować się do wszystkich podnoszonych przez organ pierwszej instancji argumentów, w tym uchwał samorządu komorniczego. Z kolei organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego. Zatem fakt, iż skarżący nie został powiadomiony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w II instancji, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy wyczerpująco przedstawił motywy obejmujące kryteria, jakimi kierował się oceniając fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Właściwe ustalił stan faktyczny i prawny istotny w sprawie (stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz należycie decyzję uzasadnił (zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.).

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył A. P. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie:

- art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, poprzez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący; zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego spowodowało w konsekwencji aprobatę dla niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu,

- art. 32b ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, pomimo niezastosowania wyżej wskazanego przepisu przez organy administracji publicznej i niewysłuchania skarżącego przed odwołaniem ze stanowiska asesora komorniczego;

II. naruszenie przepisów postępowania – art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 81 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego; Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego; Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy zebrany przez organy administracji w związku z brakiem umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów zarówno przez organ I i II instancji nie może stanowić podstawy przyjęcia, że ustalone w ten sposób okoliczności faktyczne zostały udowodnione w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje dokonane w ten sposób ustalenia faktyczne i nie zgadza się z nimi.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1087/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny przytoczył treść art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zgodnie z którym, prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska, jeżeli asesor dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa.

Taka redakcja przepisu nie pozwala na przyjęcie, że decyzja o odwołaniu ma charakter uznaniowy. Jeżeli w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdzą się zarzuty rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa, organ jest zobowiązany ustawą do odwołania asesora i nie ma tu miejsca na żaden luz decyzyjny. Natomiast organ, stosownie do treści art. 80 k.p.a., ocenia swobodnie zgromadzony materiał dowodowy. Warunkiem prawidłowego postępowania jest zatem zgromadzenie właściwego materiału dowodowego, a potem jego swobodna, ale nie dowolna, ocena. Dalej nie ma już luzu decyzyjnego. Jeżeli przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdzi istnienie okoliczności wymienionych w art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - odwołanie jest obligatoryjne.

Przy takim kategorycznym uregulowaniu ustawowym szczególne znaczenie ma prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i przestrzeganie reguł tego postępowania. Ustawa komornikach sądowych i egzekucji zawiera w tym względzie postanowienia szczególne. Zgodnie z art. 32b ust. 3 ustawy, odwołanie w przypadku, o którym mowa w art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy, następuje po uprzednim wysłuchaniu asesora (chyba, że nie jest to możliwe) oraz po zasięgnięciu opinii rady izby komorniczej. Wysłuchanie asesora (jeżeli nie jest obiektywnie niemożliwe) jest więc obligatoryjne. Omawiane uregulowanie ma głębokie uzasadnienie, bowiem w postępowaniu o odwołanie asesora komorniczego zapada decyzja o jego dalszych losach zawodowych, która może całkowicie zniweczyć dotychczasowe osiągnięcia i dalsze plany życiowe. Decyzja taka musi więc być podejmowana po szczególnie wnikliwym postępowaniu dowodowym, w którym stworzono asesorowi możliwość wypowiedzenia się i złożenia wyjaśnień co do zgromadzonych dowodów oraz podjęcia obrony, którą uważa za właściwą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze względu na wagę rozstrzygnięcia, które decyduje o uprawnieniu do dalszego wykonywania wyuczonego zawodu przez asesora, w postępowaniu tym nie ma miejsca na żadne uproszenia ani zastępowanie przewidzianych ustawą środków dowodowych innymi środkami, wygodniejszymi dla organu. Zgodnie z rozumieniem słowa "wysłuchać", "wysłuchanie" strony może mieć miejsce tylko w formie rozmowy między asesorem a przedstawicielem organu, która to rozmowa powinna być protokołowana. Taka rozmowa nie może być zastąpiona wymianą korespondencji, poza przypadkami kiedy wysłuchanie nie jest możliwe.

Tymczasem w sprawie niniejszej, jak wynika z akt, zamiast wysłuchania, Prezes Sądu Apelacyjnego wysłał do asesora pismo z dnia 19 lutego 2009 r., w którym poprosił go o oświadczenie (się !), zgodnie z treścią art. 32b ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Powołany w piśmie Prezesa Sądu Apelacyjnego przepis stanowi, że prezes odwołuje asesora komorniczego, jeżeli zrezygnował on z pełnienia obowiązków asesora. Na to pismo asesor - zgodnie z prawdą - odpowiedział, że nie zrezygnował z pełnienia obowiązków asesora i wskazał, że zastępca komornika nie jest uprawniony do składania wniosku o odwołanie asesora oraz rozważył teoretycznie pozycję zastępcy komornika w świetle ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Te działania organu i asesora zostały uznane za wysłuchanie strony.

Dalej wskazać należy, że w aktach nie ma żadnego materiału dowodowego wskazującego na to, że informacje zawarte we wniosku zastępcy komornika W. O. o odwołanie asesora są prawdziwe. Zarzuty "ciągłej i celowej dezorganizacji pracy w kancelarii", "sabotowania poleceń i zastraszania pracowników", a także "absencji w pracy", o których to działaniach pisze zastępca komornika wnioskujący o odwołanie asesora nie zostały poparte dowodami, zaś asesor nie miał okazji wypowiedzieć się co do tych zarzutów, zatem ani ich nie potwierdził, ani im nie zaprzeczył.

Zauważyć trzeba, że Rada Izby Komorniczej w [...], choć w swojej opinii popiera wniosek o odwołanie asesora i potwierdza zarzuty, jednak nie wskazuje dowodów, na których opiera swoje stanowisko, zaś Krajowa Rada Komornicza nie odnosi się do zarzutów wcale, a jedynie popiera opinię Rady Izby wskazując, że Rada ta ma więcej informacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że odwołanie asesora komorniczego z powodu rażącego lub uporczywego naruszania przepisów prawa musi być poprzedzone stwierdzeniem, iż takie naruszenia miały miejsce, zaś samo sformułowanie zarzutów i ich postawienie nie jest tożsame z ich potwierdzeniem. Stwierdzone zarzuty muszą być oparte na niebudzącym wątpliwości materiale dowodowym, zaś strona musi mieć możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Oceniając zaskarżone decyzje Sąd pierwszej instancji wymogów tych nie uwzględnił.

W świetle powyższego, NSA uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. w związku z art. 32b ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd, mając na uwadze przedstawiony wyżej i wiążący pogląd dotyczący wykładni ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, oceni po raz wtóry prowadzone przez organ postępowanie administracyjne oraz zgromadzony w aktach materiał dowodowy i wydane rozstrzygnięcia, mając na uwadze, że odebranie uprawnień zawodowych musi być prowadzone ze szczególnym zwróceniem uwagi na prawa procesowe strony, w tym prawo do obrony przed zarzutami i prawo do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej cyt. p.p.s.a.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, przedmiotowa sprawa odwołania ze stanowiska komornika komorniczego była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 66/10) - uchylając zaskarżony wyrok i przekazując temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, w swoim wyroku z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt II GSK 1087/10) zawarł ocenę prawną.

W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji.

Zgodnie z art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska, jeżeli asesor dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa.

Taka redakcja przepisu nie pozwala na przyjęcie, że decyzja o odwołaniu ma charakter uznaniowy. Jeżeli w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdzą się zarzuty rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa, organ jest zobowiązany ustawą do odwołania asesora i nie ma tu miejsca na żaden luz decyzyjny. Natomiast organ, stosownie do treści art. 80 k.p.a., ocenia swobodnie zgromadzony materiał dowodowy. Warunkiem prawidłowego postępowania jest zatem zgromadzenie właściwego materiału dowodowego, a potem jego swobodna, ale nie dowolna, ocena. Dalej nie ma już luzu decyzyjnego. Jeżeli przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdzi istnienie okoliczności wymienionych w art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - odwołanie jest obligatoryjne.

Odwołanie w przypadku, o którym mowa w art. 32b ust. 1 pkt 6 ustawy, następuje po uprzednim wysłuchaniu asesora (chyba, że nie jest to możliwe) oraz po zasięgnięciu opinii rady izby komorniczej (art. 32b ust. 3 ustawy). Wysłuchanie asesora jest więc obligatoryjne.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na wagę rozstrzygnięcia, które decyduje o uprawnieniu do dalszego wykonywania wyuczonego zawodu przez asesora, w postępowaniu tym nie ma miejsca na żadne uproszenia ani zastępowanie przewidzianych ustawą środków dowodowych innymi środkami, wygodniejszymi dla organu. Zgodnie z rozumieniem słowa "wysłuchać", "wysłuchanie" strony może mieć miejsce tylko w formie rozmowy między asesorem a przedstawicielem organu, która to rozmowa powinna być protokołowana. Taka rozmowa nie może być zastąpiona wymianą korespondencji, poza przypadkami kiedy wysłuchanie nie jest możliwe.

Z akt sprawy wynika, iż zamiast wysłuchania Prezes Sądu Apelacyjnego wysłał do skarżącego pismo z dnia 19 lutego 2009 r., w którym poprosił go o oświadczenie się, zgodnie z treścią art. 32b ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Pismo to i odpowiedź skarżącego na nie - nie może być w żadnym razie uznane za wysłuchanie strony.

Ponadto, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w aktach nie ma żadnego materiału dowodowego wskazującego na to, że informacje zawarte we wniosku zastępcy komornika W. O. o odwołanie asesora są prawdziwe. Zarzuty "ciągłej i celowej dezorganizacji pracy w kancelarii", "sabotowania poleceń i zastraszania pracowników", a także "absencji w pracy", o których to działaniach pisze zastępca komornika wnioskujący o odwołanie asesora nie zostały poparte dowodami, zaś asesor nie miał okazji wypowiedzieć się co do tych zarzutów, zatem ani ich nie potwierdził, ani im nie zaprzeczył.

Rada Izby Komorniczej w [...], choć w swojej opinii popiera wniosek o odwołanie asesora i potwierdza zarzuty, jednak nie wskazuje dowodów, na których opiera swoje stanowisko, zaś Krajowa Rada Komornicza nie odnosi się do zarzutów wcale, a jedynie popiera opinię Rady Izby wskazując, że Rada ta ma więcej informacji.

Z tych względów należało uznać, że zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. w związku z art. 32b ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji.

Organ ponownie rozpoznając sprawę, powinien uzupełnić materiał dowodowy, w podanym wyżej kierunku mając na uwadze, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, iż odebranie uprawnień zawodowych musi być prowadzone ze szczególnym zwróceniem uwagi na prawa procesowe strony, w tym prawo do obrony przed zarzutami i prawo do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

W tym stanie, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 wyżej powołanej ustawy.

Koszty postępowania w kwocie 457 zł, stanowił uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) oraz 17 zł stanowiącej równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.