Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 242/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 2, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 2 , art. 9a
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: Art. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 Art. 124
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 Art. 57, art. 58 , art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 grudnia 2012r. nr [....] w przedmiocie przyznania płatności skargę oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu J. S. jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożeniu sankcji w wysokości 5.553,16 zł oraz o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, i w tym zakresie orzekł o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 76.771,57 zł, na którą składały się:

1) jednolita płatność obszarowa w wysokości 54.237,80 zł, w tym środki unijne 54.237,80 zł, środki krajowe 0 zł;

2) uzupełniająca krajowa płatność bezpośrednia do powierzchni upraw innych roślin w wysokości 10.934,79 zł, w tym środki unijne 0 zł, środki krajowe 10.934,79 zł

3) uzupełniająca krajowa płatność bezpośrednia do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, w wysokości 11.598,98 zł, w tym środki unijne 0 zł, środki krajowe 11.598,98 zł.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634).

Decyzję poprzedziły następujące ustalenia stanu faktycznego:

J. S. złożył w dniu 16 maja 2011 r. wniosek o przyznanie na rok 2011 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W zakresie płatności JPO (jednolita płatność obszarowa) wniosek dotyczył działek rolnych: A o łącznej powierzchni 5,00 ha (działka rolna została zadeklarowana również do płatności rolnośrodowiskowych ozn. dalej PRŚ w wariancie 2.1), B - 6,75 ha (zadekl. również do PRŚ 2.1), C - 2,38 ha (zadekl. również do PRŚ 2.5), D - 2,48 ha (zadekl. również do PRŚ 2.1), E - 1,60 ha (zadekl. również do PRŚ 2.1), F - 0,35 ha (zadekl. również do PRŚ 6.4 i PRŚ 2.9), G - 1,17 ha (zadeki. również do płatności PRŚ 2.1), H - 2,20 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.3 i PRŚ 3.1.1 oraz do płatności PZ), l - 2,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), J - 0,10 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 6.4 i 2.9), K - 8,50 ha (zadekl. również do płatności PZ), L - 10,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), M - 2,98 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), N - 2,35 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.3 i 3.1.1 oraz do płatności PZ), O - 0,30 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.9 i 6.4), R - 0,30 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 3.1 i 2.3 oraz do płatności PZ), S - 0,92 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), T - 10,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 3.1 i 2.3 oraz do płatności PZ), U - 2,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 3.1 i 2.3 oraz do płatności PZ), AB - 5,57 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), DA - 1,45 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.1), GA - 1,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 2.11.1), KA - 1,50 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 3.1 i 2.3 oraz do płatności PZ), RA - 5,00 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 3.1.1 i 2.3 oraz do płatności PZ), W - 0,20 ha (zadekl. również do płatności PZ), X (B) - 20,00 ha, Y - 0,30 ha, Z - 0,25 ha (zadekl. również do płatności PRŚ 6.4).

W zakresie płatności UPO (uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych) wniosek dotyczył działek: A1 zadeklarowano 0,50 ha, B1 - 6,75 ha, D1 - 2,48 ha, E1 - 1,60 ha, G1 - 1,17ha, M - 2,00 ha, L1 - 10,00 ha, M1 - 2,98 ha, S1 - 0,92 ha, AB1 - 5,57 ha, DA1 - 1,45 ha, X1 (B) - 20,00 ha.

W zakresie płatności zwierzęcych (PZ) wniosek dotyczył działek rolnych: H - zadeklarowano 2,20 ha, K - 8,50 ha, KA - 1,50 ha, N - 2,35 ha, R - 0,30 ha, RA - 5,00 ha, T - 10,00 ha, U - 2,00 ha i W - 0,20 ha.

W/w działki rolne zostały przez wnioskodawcę umiejscowione na następujących działkach ewidencyjnych, położonych w powiecie [...], gminie W (obr. K W L W, J, Ł, W, W): A/A1 - działka ewid. nr [...] (5,00 ha składało się na działkę rolną), B/B1 – [...](0,21 ha), [...] (3,60 ha), [...] (0,25 ha), [...] (2,59 ha), [...] (0,10 ha), C – [...] (2,38 ha), D/D1- [...] (1,66 ha), [...] (0,49 ha), [...] (0,33 ha), E/E1 – [...] (1,23 ha), [...] (0,37 ha), F – [...] (0,35 ha), G/G1 – [...] (1,17 ha), H – [...] (2,20 ha), l/I1 – [...] (2,00 ha), J – [...] (0,10ha), K – [...] (8,50 ha),L/L1 – [...] (10,00 ha), M/M1 – [...] (0,99 ha), [...] (0,99 ha), [...] (1,00 ha), N – [...] (0,11 ha), [...] (1,38 ha), [...] (0,86 ha), O – [...] (0,04 ha), [...] (0,26 ha), R – [...] (0,06 ha), 225 (0,24 ha), S/S1 – [...] (0,92 ha), T – [...] (8,44 ha), [...] (1,56 ha), U – [...] (2,00 ha), AB/AB1 – [...] (4,44 ha), [...] (0,17 ha), [...] (0,07 ha), [...] (0,89 ha) - po uwzględnieniu omówione poniżej korekty, DA/DA1 – [...] (0,56 ha), [...] (0,33 ha), [...] (0,56 ha), GA – [...] (1,00 ha), KA – [...] (1,50 ha), RA – [...] (0,88 ha), [...] (0,45 ha), [...] (0,20 ha), [...] (0,04 ha - pozostała cześć działki [...] stanowiła działkę rolną B), [...] (0,11 ha), [...] (0,05 ha), [...] (0,05 ha), [...] (0,30 ha), [...] (0,02 ha), [...] (2,90 ha), W – [...] (0,12 ha), 211 (0,08 ha), Y – [...] (0,30 ha), Z – [...] (0,25 ha).

Natomiast działka oznaczona jako X i X1, stanowiąca jedną i tę samą działkę o powierzchni 20,00 ha, zadekl. do płatności JPO/UPO, była według wniosku umiejscowiona na działce ewidencyjnej nr 1/2, w mieście K, obrębie ewidencyjnym K nr [...]. Działka ta stanowiła zachodnią część tzw. B K (dalej ozn. jako B). W dalszej części uzasadnienia oznaczana jest jako działka X/X1.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając decyzję w dniu [...] 2012 r. odmawiającą przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności, stwierdził, że nieprzyznanie płatności UPO jest konsekwencją zawyżenia przez wnioskodawcę powierzchni uprawnionej do płatności o ponad 50 %, tak samo w przypadku płatności JPO (20%). Z płatności wykluczono działkę rolną Z (uznając, że uprawnionym do płatności jest G. S.) oraz działkę X/X1 położoną na B w K.

Organ drugiej instancji, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zebrany również w postępowaniu odwoławczym, dokonał odmiennych ustaleń, iż w przypadku płatności JPO powierzchnią zadeklarowaną do płatności jest powierzchnia 76,65 ha, a zawyżenie wyniosło 0,42%, wobec czego skarżącemu przysługuje płatność z tego tytułu, zaznaczając, że do powierzchni nie wliczono tej zadeklarowanej przez skarżącego obejmującej B K. Przyznano skarżącemu również płatność z tytułu UPO, określając powierzchnię zadeklarowaną na 39,86 ha, wyłączając z powierzchni działkę położoną na B. W zakresie płatności PZ powierzchnia uprawniająca do płatności wyniosła według obliczeń organu 29,28 ha.

Postępowanie wyjaśniające organu skupiło się w głównej mierze na ustaleniu uprawnienia skarżącego do ww płatności z tytułu użytkowania rolniczego działek oznaczonych jako działki Z i X/X1 (B). Co do działki Z ustalono, że dwóch producentów rolnych zadeklarowało ją do płatności za rok 2011 – J. S. i G. S. Ustalono, że działka ta nie tworzy w rzeczywistości działki rolnej w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86 ze zm.), gdyż nie jest zwartym obszarem gruntu, zgłoszonym przez jednego rolnika i obejmującym nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Ustalenia poczyniono na podstawie zdjęć lotniczych z lat 2003, 2009 i 2012. Obszary ujawnione na zdjęciach z drzewami owocowymi położone po wschodniej i zachodniej widocznego na zdjęciach budynku nie łączyły się ze sobą i nie tworzyły spójnej całości. Organ ustalił też, że skarżący nie posiadał tej działki i nie utrzymywał jej w dobrej kulturze rolnej. Nie posiadał bowiem zezwolenia właścicielki spornej działki na jej użytkowanie. Dodatkowo fakt zgłoszenia innego rolnika do płatności tej działki poddał w wątpliwość prawo skarżącego do nabycia uprawnienia do płatności na tę działkę zarówno z tytułu JPO jak i z tytułu PRŚ.

Jeśli chodzi o działkę X/X1 i uprawnienia do płatności na tę działkę organ wskazał jako istotne ustalenia: czy skarżący faktycznie dokonywał zabiegu agrotechnicznego na tej działce w maju 2011 r., czy uzgadniał wykonywane przez siebie zabiegi agrotechniczne z firmą pielęgnującą B na zlecenie UM, czy działania skarżącego były wykonywane w związku z własnym wnioskiem o płatności czy też w związku z kulturowym wypasem owiec i jaki był zakres i rodzaj działań podejmowanych przez firmę J. K. w ramach umowy zawartej z Gminą dotyczącą pielęgnacji B.

Odpowiadając na powyższe organ ustalił, że skarżący konsultował z UM możliwość przeprowadzenia i zakres zabiegów rolniczych związanych z przygotowaniem wypasu owiec i zawiadomił UM o zamierzonych działaniach rolniczych na B w maju 2011 r. Z ustaleń jednak nie wynikły konkretne daty zabiegów. Ustalono natomiast, że zabiegi mulczowania (ścinania, rozdrabniania i pozostawienie do wyschnięcia trawy) dokonywała firma J. K., która miała umowę z UM na pielęgnację B. Organ uznał, że skarżący nie wykazał, że pod koniec maja 2011 r. wysiał trawę i przygotowywał teren pod wypas owiec w zakresie, który spełniałby wymogi zabiegów rolniczych. Organ nie zakwestionował co do zasady wykonywania jakichkolwiek prac na B. Wykluczył jednak, by skarżący w dniu 31 maja 2011 r. był w posiadaniu działki X/X1 w celu utrzymywania tam produkcji rolnej. Organ w szczególności poddał w wątpliwość utrzymywanie w tym czasie przez skarżącego ww działki w stanie zgodnym z normami i wymogami prawidłowej uprawy wysianej mieszkanki traw motylkowatych, przedstawiając obszerne wyjaśnienia, na czym powinno polegać posiadanie działki rolnej, odnosząc się w tym względzie do przepisów Kodeksu cywilnego, orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów administracyjnych.

Zaznaczył, że zasadniczo nie kwestionował dokonania na B zabiegu w maju 2011 r. a jedynie wątpliwości wzbudził wysiew podanej przez skarżącego ilości trawy. Co do ustalenia, że skarżący w dniu 31 maja 2011 r. nie był w posiadaniu działki X/X1 organ wyjaśnił, że takiemu twierdzeniu przeczy fakt nieprowadzenia przez skarżącego tym dniu efektywnej produkcji rolnej. W tych dniach prowadzone były bowiem zabiegi porządkowe przez inną firmę Zakład Zieleni J. K. Organ zaznaczył ponadto, że fakt posiadania działki nie jest wystarczający, gdyż koniecznym jest także element trwałego i efektywnego zajmowania się gruntem zgłoszonym do płatności. Według organu skarżący nie miał pełnej kontroli nad działaniami rolniczymi, które miały miejsce w roku 2011 na B. W szczególności chodzi o to, że tym terenem nie zajmował sie tylko i wyłącznie skarżący, a co więcej nie miał kontaktu z firmą porządkującą B. Organ powołał się na wyrok ETS z 14 października 2010 r., w którym Trybunał stwierdził, że do uznania danego działania na gruncie za związane z rolnictwem i uprawniającego do płatności obszarowych wystarczy utrzymywanie tego gruntu w dobrej kulturze rolnej. Według organu działka X/X1 nie była utrzymywana w takim stanie. Przyczyną tego według organu, było przeznaczenie tej działki na cele rekreacyjne. Ta okoliczność według organu wskazuje na niejasny charakter celu rolniczego, jaki skarżący realizował na tym terenie. Organ zwrócił uwagę, że teren B nigdy przedtem nie był zgłoszony do płatności. Organ zakwestionował również okoliczność czy działkę X/X1 można uznać za część gospodarstwa skarżącego z uwagi na to, że ani on ani jego żona nie mieli w systemie płatności zarejestrowanych owiec.

Wątpliwości powyższe były powodem uznania, że skarżący nie spełnił wszystkich wymogów związanych ze wsparciem, o jakie wystąpił do obszaru ww działki. Podsumowując organ wskazał, że chodzi o niewystarczające trwałe posiadanie, brak efektywnego prowadzenia działalności rolniczej na jej obszarze i brak możliwości traktowania ww działki, jako faktycznej części gospodarstwa skarżącego. Konsekwencją jest odmowa przyznania płatności JPO za 2011 r. do tej działki, co z kolei skutkuje odmową przyznania płatności UPO do działki X1, na podstawie przepisu art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164).

Organ zaznaczył na koniec, że okoliczności związane z zadeklarowaniem przez skarżącego działki rolnej X/X1 do płatności za 2011 r. zostały ocenione przez organ, jako w znacznej mierze niezależne od skarżącego, w związku z czym nie odmówiono przyznania płatności z powodu zawyżenia deklarowanej powierzchni (tak jak uczynił to organ pierwszej instancji), ale uznano podaną powierzchnię działki X/X1 jako niezadeklarowaną do płatności. Nie stwierdzono bowiem by działania skarżącego miały cechę zawinienia, przy czym organ wyjaśnił, że przez "zawinienie" rozumie się podjęcie takich działań, które budziłyby wątpliwości w obliczu przepisów dotyczących. płatności przy czym także przez zawinienie rozumie się przez niedbałość w działaniu. Skarżący mógł w ocenie organu w momencie składania wniosku pozostawać w obiektywnym i uzasadnionym przekonaniu, że w przypadku zebrania trawy z deklarowanego gruntu i poniesienia z tego tytułu kosztów płatności powinny być mu wypłacone. Organ wskazał przy tym, że realizacja celu rolniczego byłaby możliwa w przypadku podjęcia przez skarżącego współpracy z firmą "Zakład Zieleni J. K.". Za przemawiające na korzyść skarżącego okoliczności uzasadniające brak stosowania kar za deklarację działki X/X1 uznano, że skarżący nie mógł liczyć na to, że taka deklaracja nie będzie dokładnie weryfikowana ze względu na charakter terenu B, zainteresowaniem mediów i zarządzaniem przez UM. Organ zauważył też, że skarżący podejmował usilne działania mające na celu zapewnienie sobie posiadania i użytkowania B, a także okoliczność, że to firma J. K. prowadząca pielęgnację B odmówiła współpracy ze skarżącym. Organ nie kwestionował też kluczowej roli skarżącego w kulturowym wypasie owiec. Nie bez znaczenia dla uznania braku winy skarżącego organ uznał okoliczność, że skarżący nie mógł przewidzieć na dzień składania wniosku o dopłaty braku współpracy z firmą J. K. Okoliczności te, jak organ podkreślił, uznane zostały za spełniające wymogi zastosowania art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r.), który to przepis pozwala na odstąpienie od ukarania rolnika w przypadku braku jego winy odnośnie błędów stwierdzonych w sprawie dotyczącej płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww decyzję J. S . wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 11, 12, 77, 80 i 107 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2008.170.1051) i rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006 (WE) nr 378/2007 i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31 stycznia 2009 r.).

Rozwijając zarzuty skargi, J. S. odniósł się wyłącznie do okoliczności, że organ nie przyznał mu płatności JPO i UPO na zadeklarowany obszar 20 ha na działce X i X1 (B). W szczególności zwrócił uwagę, że organ nie rozstrzygnął jednoznacznie, że grunty powyższe stanowią grunt rolny w myśl przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, a jedynie dokonał niewystarczającego stwierdzenia, że grunty te są terenami rekreacyjno – wypoczynkowymi. Skarżący wskazał następnie na okoliczności mające w jego ocenie znaczenie dla przyznania dopłat na B. Podniósł w pierwszej kolejności, że dla działki położonej na B został wyznaczony maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) w systemie identyfikacji działek rolnych i wynosi 40,76 ha, co ma wskazywać na to, że przedmiotowy grunt jest gruntem rolnym. Wskazał też, grunty rolne okolicznościowo lub czasowo wykorzystywane na inne potrzeby mogą kwalifikować się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pod warunkiem, że będzie na takim gruncie realizowany przynajmniej jeden cel rolniczy niekoniecznie jako cel główny oraz zostaną spełnione pozostałe warunki do przyznania płatności. Zarzucił wprost, że organ błędnie ustalił, że na ww powierzchni nie była przez niego prowadzona w roku 2011 działalność rolnicza. Zaznaczył, że działalność rolnicza może polegać na własnoręcznym prowadzeniu prac polowych, ale też na decydowaniu o zakresie upraw, a prowadzenie działalności można definiować, jako dokonywanie nakładów i czerpanie korzyści. Powołał się w tym zakresie na zgromadzone zeznania świadków dowodzące tych okoliczności. Zarzucił organowi dowolność w ocenie dowiedzionych przez niego faktów, że w dniach 20 i 23 maja 2011 r. wysiał trawę i nasiona koniczyny na B, w czerwcu 2011 r. uzgodnił telefonicznie z prezesem firmy "Zakład Zieleni J. K." zakres upraw konserwujących, w dniach od 6 września 2011 r. do 20 października 2012 r. prowadził na zlecenie [...] Spółdzielni Producentów "G" wypas 150 sztuk owiec, koni i krów, w miesiącach sierpniu i wrześniu 2011 r. na jego zlecenie firma M skosiła trawę z koniczyną na B. Według skarżącego działania powyższe wprost wskazują na prowadzenie przez niego działalności rolniczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że z uwagi na charakter płatności, o jakie ubiega się skarżący postępowanie wyjaśniające skoncentrowane jest na ustaleniu jaka część powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego jest uprawniona do ich przyznania. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że powierzchnia referencyjna uprawniona do płatności jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej. Dotyczy to działek Z (działka nr [...]) i X/X1. W przypadku działki Z uznano, że skarżący nie wykazał wystarczająco swoich uprawnień do płatności, zwłaszcza wobec informacji uzyskanych od G. S., który także zadeklarował tę działkę do płatności za 2011 r. oraz od właścicielki tej działki. Również co do działki X/X1 stwierdzono brak kwalifikacji do płatności. Organ zaznaczył, że ustalił na wyższym poziomie w stosunku do organu pierwszej instancji powierzchnię uprawnioną do płatności. Zwiększenie wyniosło łącznie ok. 0,40 ha. Co do braku płatności za B organ wyjaśnił, że płatność za ten obszar nie przysługuje skarżącemu i co ważne obszar został potraktowany jako obszar niezadeklarowany a nie jako obszar, wobec którego zawyżona została powierzchnia do płatności, co miałoby znaczenie dla przyznania pozostałych płatności. Odpowiadając na zarzut nieprawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego organ wskazał, że umożliwił przedstawienie stanowiska wszystkim wnioskowanym przez skarżącego świadkom a następnie dokonał ich wszechstronnej analizy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga J. S. nie podlega uwzględnieniu.

Z treści skargi oraz z faktu cofnięcia skargi wniesionej od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie płatności ronośrodowiskowej wynika, że istotę sporu stanowi kwestia płatności JPO i UPO za rok 2011 wnioskowanych do działek rolnych X/X1, stanowiących zachodnią część B o pow. 20 ha.

Bezsporne w sprawie jest, że działka ewidencyjna, na której położone są B posiada wyliczoną przez ARMiR powierzchnię referencyjną (tzw. maksymalną powierzchnię kwalifikowalną, PEG) tzn. maksymalny areał, do którego możliwe jest przyznanie płatności obszarowych – 40,76 ha (na podstawie art. 2 i 9a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 86).

Analizy wymagają natomiast kwestie, trafnie wysunięte przez organ, jako posiadające zasadnicze znaczenie z punktu widzenia przyznania wnioskowanych przez J. S. płatności, a dotyczące:

- dokonania zabiegu agrotechnicznego przez skarżącego na działce rolnej X/X1 w maju 2011 r.i objęcia jej w posiadanie najpóźniej na dzień 31 maja 2011 r., tj. roku, za który wnioskowana jest płatność JPO i UPO;

- czy na gruncie tym prowadzona była przez skarżącego produkcja rolna, tj. czy grunty były utrzymywane ( staraniem skarżącego) zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, za który wnioskowana była płatność, a w związku z tym jaki był zakres i rodzaj działań podejmowanych przez firmę J. K. w ramach umowy zawartej z Gminą dotyczącej pielęgnacji B, oraz czy skarżący uzgadniał z tą firmą zabiegi wykonywane przez siebie;

- czy działaniom skarżącego można przypisać cele rolnicze, tj. związane z prowadzonym przez niego gospodarstwem rolnym, czy jedynie miały one za cel przygotowanie imprezy kulturalnej pod nazwą "[...]", zorganizowanej w oparciu o zawartą w dniu 31 sierpnia 2011 r. umowę Miasta K (właściciela B) z [...] Spółdzielnią Producentów "G".

Rozstrzygnięcie powyżej wymienionych zagadnień kluczowych wymagane jest ze względu na treść podstawowych przepisów regulujących kwestie związane z płatnościami, o które strona skarżąca wystąpiła, w szczególności art. 124 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 str. 16 z późn. zm. ), oraz art. 7 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.).

Podkreślić należy, że w myśl ust. 3 art. 124 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 "Nie ma obowiązku prowadzenia produkcji ani angażowania czynników produkcji. Rolnicy mogą jednak wykorzystywać grunty, o których mowa w ust. 4 do wszelkich celów rolniczych.", przy czym ust. 4 dotyczy wszelkich gruntów, z tytułu których pobierane są płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Biorąc pod uwagę treść powołanej wyżej normy, podstawy przesadzającej o rozstrzygnięciu rozpatrywanej sprawy, upatrywać należy w wyjaśnieniu czy działaniom podjętym przez J. S., nawet przy przyjęciu, że były wystarczające do uznania, że zachodnia część B mogła zostać objęta w posiadanie przez skarżącego w dacie wykonania przez niego zabiegu agrotechnicznego polegającego na obsianiu koniczyną białą, służyły celom rolniczym.

W ocenie Sądu działania te służyły wyłącznie przygotowaniu imprezy "[...]", za czym jednoznacznie przemawia fakt podjęcia przed przystąpieniem do przygotowania B do wypasu owiec, rozmów z przedstawicielami Urzędu Miasta, na które skarżący powołuje się w toku postępowania administracyjnego, zakończonych zawarciem umowy ze Spółdzielnią "G", której jest członkiem. Sam skarżący, ani jego małżonka nie posiadają zarejestrowanych owiec wchodzących w skład gospodarstwa, zatem nie można przyjąć, że powyższe przedsięwzięcie miało jakikolwiek związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością rolniczą. Nadto sam charakter imprezy wskazuje na intencję zademonstrowania pewnego aspektu kulturowego związanego z wypasem owiec, przy wykorzystaniu terenu B, będących terenem rekreacyjnym K.

Należy w tym miejscu zauważyć, że rekreacyjne przeznaczenie błoń nie stanowi przeszkody do przyznania płatności, skoro działka 1/2 położona na [...] posiada ustaloną powierzchnię referencyjną (PEG). Trafne jest zatem stanowisko wyrażone w skardze nawiązujące do wyroku Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 14 października 2010 r. C-61/09, w którym Trybunał zawarł pogląd , że okoliczność, iż grunt rolny służy w przeważającej mierze ochronie przyrody i zachowaniu krajobrazu, nie pozbawia tego gruntu charakteru rolnego w rozumieniu art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli grunt ten jest faktycznie wykorzystywany także na cele rolnicze (por. pkt 37-39, 41, 47, 49; pkt 1 sentencji). Artykuł 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 2013/2006, zdaniem Trybunału powinien być interpretowany w ten sposób, że:

- do przyporządkowania gruntu rolnego do gospodarstwa rolnika nie jest konieczne, aby dany rolnik dysponował nim na podstawie umowy dzierżawy lub innego typu odpłatnej umowy oddania w używanie o takim samym charakterze;

- nie stoi on na przeszkodzie przyporządkowaniu do gospodarstwa gruntu, który zostaje oddany nieodpłatnie do dyspozycji rolnika, w zamian jedynie za opłacanie przezeń składek należnych spółdzielni zawodowej, w celu użytkowania w określony sposób i przez określony czas zgodnie z celami ochrony przyrody, pod warunkiem, że ten rolnik jest w stanie używać takiego gruntu w wystarczająco samodzielny sposób do swojej działalności rolniczej przez co najmniej 10 miesięcy;

- bez znaczenia dla przyporządkowania gruntu, o którym mowa, do gospodarstwa rolnika jest okoliczność, że rolnik jest zobowiązany do wykonywania pewnych zadań w zamian za wynagrodzenie na rzecz osoby trzeciej, ponieważ ten grunt jest również wykorzystywany przez rolnika do celów prowadzenia działalności rolniczej w jego imieniu i na jego własny rachunek (por. pkt 71; pkt 2 sentencji).

W kontekście wyżej powołanego stanowiska Trybunału bez istotnego znaczenia dla kwestii przyznania płatności jest podkreślenie przez organ szczególnego charakteru terenu B, jako terenu rekreacyjnego.

Koniecznym jest natomiast wykazanie wykorzystywania tego gruntu przez rolnika do celów prowadzenia działalności rolniczej, w jego imieniu i na własny rachunek. Przygotowanie i przeprowadzenie w okresie wrzesień – październik 2011r. imprezy "[...]" nie może być traktowane jako działalność rolnicza; gdyż impreza ta nie realizowała celu rolniczego. Demonstracja kultury pasterskiej, pokaz przeprowadzenia udoju i sporządzania wyrobów nie jest działalnością rolniczą. Przez prowadzenie działalności rolniczej (zdefiniowanej w polskim ustawodawstwie w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Dz. U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 z póżn zm.) należy rozumieć prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z tym gospodarstwem, stałej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem.

W tych okolicznościach drugoplanowego charakteru nabiera kwesta ustalenia faktu objęcia w posiadanie przez J. S. zachodniej części B, skoro przygotowanie imprezy o charakterze kulturalnym nie może być traktowane w kategoriach prowadzenia działalności rolniczej, a sam grunt będący zachodnią częścią B, jako gospodarczo związany z gospodarstwem rolnym strony skarżącej. Tym niemniej należy zauważyć, że to na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar dowodu, co do okoliczności z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Podkreślić należy, iż przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu odpowiada klauzuli ciężaru dowodu ustanowionej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego.

Należy mieć na uwadze, że z regulacji dotyczących przyznania pomocy finansowej w formie jednolitej płatności obszarowej i jednolitej płatności uzupełniającej wynika, że posiadane działki rolne powinny być faktycznie użytkowane przez rolnika, który samodzielnie decyduje o sposobie gospodarowania gruntem, rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechniczny, zbieraniu plonów, przy zachowaniu norm dobrej kultury rolnej. Działania te powinny mieć charakter trwały i pozostawać w pewnej ciągłości gospodarczej pozwalającej na uznanie, iż jest to rolnicze gospodarowanie gruntem a nie sporadyczne dokonywanie zabiegów agrotechnicznych, w celach nie związanych z rolnictwem. Biorąc pod uwagę, że Błonia po raz pierwszy zostały objęte przez skarżącego wnioskiem o płatności, to na skarżącym spoczywał ciężar wykazania w/w okoliczności.

Przechodząc do zarzutu skargi odnośnie naruszenia przepisów postępowania i przenosząc powyższe uwagi dotyczące rozłożenia ciężaru dowodu na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie naruszył przepisów postępowania obowiązujących w tym zakresie. Zaoferowany przez stronę skarżącą materiał dowodowy został zebrany, przesłuchano wnioskowanych świadków, jak również sam skarżący brał aktywny udział w postępowaniu administracyjnym składając wnioski dowodowe i wyjaśnienia. Ocena tych dowodów jest wyłącznym przywilejem organu, albowiem jak na wstępie zostało powiedziane sądy administracyjne nie oceniają zaskarżonych decyzji pod względem słuszności, a jedynie posiadają uprawnienia do badania ich legalności rozumianej jako zgodność z prawem materialnym oraz proceduralnym. Ingerencja Sądu w zakresie oceny dowodów mogłaby nastąpić w sytuacji przekroczenia przez organ granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie ocena dowodów dotyczących zasadniczo kwestii posiadania przez skarżącego spornego gruntu, została poprzedzona szczegółową analizą wszystkich elementów stanu faktycznego i umotywowana przez organ.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 7, 8, 77 k.p.a., podjęły niezbędne działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy, zebrany został obszerny materiał dowodowy , poddany szczegółowej analizie oraz oceniony w sposób nie dający żadnych podstaw do sformułowania zarzutu dowolności tej oceny.

Na koniec należy dodać, że dokonane przez organ drugiej instancji korekty powierzchni zgłoszonych wnioskiem o płatności działek mieszczą się w uprawnieniach wynikających z art. 57, 58 oraz 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu, oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia dla sektora wina (Dz. UE. L.2009.316.65), a skarżący decyzji organu drugiej instancji w tym zakresie, jak wspomniano na wstępie, nie kwestionował.

Z podanych wyżej powodów Sąd uznał, że skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.