Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 101/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 46 § 1 i  3, art. 37 § 1, art. 28 § 1, art. 29, art. 58 § 1 pkt 3 i § 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2628/18 odrzucające skargę W. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 11 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2628/18, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odrzucił skargę W. sp. j. z siedzibą w W., na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję organu podatkowego z powodu nieuzupełnienia, mimo wezwania, braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi.

Z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że wezwanie do uzupełnienia wyżej wskazanego braku formalnego skargi, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości odrzucenia skargi z powodu jego niewykonania, zostało Skarżącej doręczone 23 listopada 2018 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął zatem 30 listopada 2018 r. (piątek). Pomimo upływu wyznaczonego terminu nie uzupełniono ww. braku formalnego skargi. Strona nadesłała jedynie informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego innego podmiotu niż Skarżąca tj. Spółki Akcyjnej T. z siedzibą w W. Z powyższego dokumentu nie mogło zatem wynikać umocowanie M. G., który podpisał skargę, do działania w imieniu Skarżącej.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Skarżącej - radca prawny wnosił o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z uwagi na naruszenie:

- art. 29 P.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu, co skutkowało wezwaniem Skarżącego do przedstawienia dokumentu wskazującego umocowanie prokurenta, podczas gdy postępowanie to toczy się po wznowieniu uchylenia decyzji ostatecznej, a w aktach sprawy znajduje się dokument, z którego wynika, iż prokurent, który podpisał skargę jest uprawniony do reprezentacji Spółki;

- art. 3 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75, 77 K.p.a., poprzez wadliwą kontrolę akt sprawy i materiału dowodowego zebranego przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne, czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że w aktach sprawy nie znajduje się dokument wykazujący umocowanie dla prokurenta do reprezentowania Skarżącego w sprawie, podczas gdy akta sprawy zawierają taki dokument;

- art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez niezastosowanie i uznanie, że Skarżący był zobowiązany do przedstawiania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w celu wykazania umocowania prokurenta do reprezentowania Skarżącej, podczas gdy fakt ten jest znany sądowi z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Każde pismo strony natomiast, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. powinno m.in. zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a. "Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu", natomiast "Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu". Przy czym w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że stosownym dokumentem do wykazania osób upoważnionych do reprezentowania spółek prawa handlowego jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego. Informacje z KRS pozwalają natomiast ustalić właściwy sposób reprezentacji podmiotu udzielającego pełnomocnictwa. Z kolei w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odmienna regulacja, o której mowa w końcowej części przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. to, na gruncie rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucenie skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Sporną w rozpoznawanej sprawie skargę Spółki podpisał jej prokurent M. G. Do skargi nie załączono jednak dokumentu potwierdzającego uprawnienie tego prokurenta do działania w imieniu Skarżącej. Skarżącą zatem, pod rygorem odrzucenia skargi wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi. Wezwanie powyższe zostało Skarżącej doręczone 23 listopada 2018 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął 30 listopada 2018 r. (piątek). Pomimo upływu wyznaczonego terminu nie uzupełniono ww. braku formalnego skargi. Strona nadesłała jedynie informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego innego podmiotu, z którego nie mogło wynikać umocowanie M. G., do działania w imieniu Skarżącej. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji, w zaskarżonym postanowieniu odrzucił skargę Spółki.

W wywiedzionym, od powyższego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, zażaleniu zastępujący Spółkę radca prawny argumentował, że Skarżący występował już w tej sprawie do sądu administracyjnego, a więc skarga nie była pierwszą czynnością w postępowaniu. Jak podał niniejsza sprawa jest rozstrzygana nie tylko przez sądy administracyjne ale również przez organy od przeszło 7 lat. W konsekwencji zachodzi tożsamość sprawy, która implikuje brak obowiązku przedstawiania dokumentu wykazującego umocowanie. Niniejsza sprawa bowiem dotyczy tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Ponadto, osoba która podpisała skargę, M. G., jest prokurentem Skarżącego, wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla Skarżącego. Jego umocowanie nie zmieniło się na przestrzeni przeszło 7 lat rozpoznawania sprawy, a było dołączane do akt sprawy już kilkukrotnie. Toteż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był w posiadaniu dokumentu, z którego wynikało umocowanie prokurenta do występowania w sprawie. Autor zażalenia podniósł również, że wpisy w KRS mają charakter ogólnodostępny i każdy ma możliwość zapoznania się z nimi. Prokura M. G. jest wpisana w dziale 2 rejestru. Toteż Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu powinien mieć informację o prawidłowym umocowaniu prokurenta.

W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego i okoliczności faktycznych sprawy Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje zaskarżone zażaleniem rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a argumenty przeciwko temu rozstrzygnięciu przedstawione w zażaleniu uznaje za nieuzasadnione.

Odnosząc się do tych argumentów należy podkreślić, że jednym z elementów które pozwalają stwierdzić tożsamość sprawy sądowadministracyjnej jest tożsamość jej przedmiotu, a więc decyzji administracyjnej. Elementem tym nie jest natomiast tożsamość okresów rozliczeniowych, których dana decyzja dotyczy. Dlatego nie można twierdzić, jak czyni się w zażaleniu, że złożenie skargi w niniejszym postępowaniu nie było pierwszą czynnością procesową w tej sprawie, tj. w sprawie ze skargi na tę konkretną decyzję administracyjną.

Poza tym podkreślić należy, że strona w rozpoznawanej sprawie wezwana została o nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi. Wykazanie umocowania w dacie dokonania czynności procesowej jest konieczne, wobec możliwych zmian w składzie organu, czy też zmian w sposobie reprezentacji jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową. Dlatego, za błędne należało uznać wywody zażalenia, że WSA informację o tym, iż uprawnionym do wniesienia skargi w imieniu Spółki był, tak jak w poprzednich sprawach, prokurent P. G., powinien uzyskać z dokumentów składanych przez Stronę wcześniej do innych spraw, które toczyły się w WSA.

Umocowania dla osoby podpisującej skargę nie można również wykazywać za pomocą dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Dokumenty takie muszą być złożone do akt sprawy sądowej. Przepisy P.p.s.a., wymagające wykazania takiego umocowania dotyczą bowiem postępowania przed sądem administracyjnym.

Nie można wreszcie uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu powinien mieć informację o prawidłowym umocowaniu prokurenta w sprawie. W świetle bowiem unormowań zawartych w art. 46 § 1 i 3, art. 37 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a. to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Nie zmienia tej zasady regulacja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów, jak również domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ww. ustawy). Nie sposób bowiem przyjąć, by konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu, mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism. Oznacza to, że ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego, por. postanowienie NSA z 26 września 2013 r., sygn. akt I GSK 1346/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.