Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 741/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130 ust 1
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 124 ust. 1 pkt 2b
journal: Dz.U. 1999 nr 80 poz 908
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. wyjaśnienia dotyczące wartości celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] r. numer Rd –[..] Komendant Wojewódzki Policji w [..] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622

ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 22 kwietnia 2010 r. numer [...] o skierowaniu na kontrolne badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby

24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał w uzasadnieniu decyzji,

że podstawą prawną wydania skierowania na kontrolne badania psychologiczne stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r.

w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Natomiast podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było popełnienie przez E. B. trzech wykroczeń drogowych w okresie od [...] r., za które otrzymał łącznie 26 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Odnotowane w ewidencji kierowców naruszenia dotyczą tzw. wpisów ostatecznych, stwierdzonych na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć,

tj. prawomocnych mandatów karnych kredytowanych i zaocznych, dotyczących wykroczeń drogowych, popełnionych w okresie nieprzekraczającym jednego roku. Organ zwrócił uwagę, że strona wielokrotnie dopuściła się wykroczeń z art. 97 Kodeksu wykroczeń, w związku z przekroczeniem dopuszczalnych prędkości. W dniu [...] r. o godz. 12.48 w [...] na ul. [..] j, gdzie za przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 31 km/h, został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w [..] z dnia 4 grudnia 2009 r. o sygn. akt II W 1466/09. Do powyższego naruszenia przypisano 6 punktów. Kolejne wykroczenie z art. 97 Kw, to przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h

w dniu 9 grudnia 2009 r. o godz. 18.30 w miejscowości [..] , gmina[..] ,

na drodze krajowej Nr [..] , gdzie stronę ukarano mandatem karnym kredytowanym

o nr serii:[..] , wystawionym przez funkcjonariusza Referatu Ruchu Drogowego KPP w [..] . Do powyższego naruszenia przypisano [..] . Ostatnie

z wykroczeń stanowiło przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h w dniu [...] r. o godz. [..] w [...] na drodze krajowej Nr [...] , ujawnione przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] , za co strona została ukarana mandatem karnym kredytowanym o nr serii: [...]. Do powyższego wykroczenia przypisano 10 punktów.

Organ II instancji podał dalej, że organ kontroli ruchu drogowego (WRD KWP

w [..] ) dokonał w ewidencji kierowców w dniu 25 marca 2010 r. rejestracji naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia 24 marca 2010 r. i przypisanych

do niego 10 punktów, które spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów w ewidencji kierowców przez stronę. Na tej podstawie działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [..] , Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] w dniu 25 marca 2010 r. wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Kamieniu Pomorskim oraz poinformował Komendanta Powiatowego Policji w [...]

o przekroczeniu limitu 24 punktów. Następnie, Komendant Powiatowy Policji

w [...] , po zakończeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, o którym powiadomiono stronę pismem z dnia 31 marca 2010 r.,

w dniu 22 kwietnia 2010 r. wydał decyzję o skierowaniu na kontrolne badania psychologiczne o Nr [..] . Od decyzji tej E. B. wniósł, w dniu[...] . odwołanie, w którym zarzucił brak podstaw do nałożenia na niego 6 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu [..] r., albowiem Sąd Rejonowy w [..] ukarał go karą grzywny jako użytkownika, a nie jako kierowcę. W dniu [...] r. nie kierował pojazdem i nie popełnił wykroczenia drogowego. Kierującym w tym dniu był jego pracownik.

W uzasadnieniu merytorycznym decyzji organ II instancji wskazał,

że skierowanie kierowcy na kontrolne badania psychologiczne ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem silnikowym oraz ograniczenie wpływu zagrożeń psychicznych na kierowcę. Badania psychologiczne kierowcy mają charakter badań okolicznościowo

- sytuacyjnych i mają za cel ocenę stanu zdrowia kierowcy i jego predyspozycji psychologicznych odnośnie określonej sytuacji w jakiej się on znalazł (kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, uczestniczenia w wypadku drogowym lub innych zdarzeniach drogowych), a ponadto wymagają sprawdzenia lub weryfikacji stanu zdrowia badanego jako czynnika mającego istotny wpływ na bezpieczeństwo i porządek na drodze. Wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego przez kierującego pojazdem może świadczyć o braku umiejętności bezpiecznego prowadzenia pojazdu, nieznajomości lub nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego lub złej technice jazdy. Dla organu kontroli ruchu drogowego powyższe jest sygnałem do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia czy powstało uzasadnione zastrzeżenie co do kwalifikacji kierowcy. Zebranie przez kierowcę określonej liczby punktów (powyżej 24) pociąga obligatoryjne konsekwencje w postaci kontrolnych badań psychologicznych

i kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Tak więc kontrolne badania psychologiczne są uzasadnione uporczywym naruszaniem przepisów ruchu drogowego, co może wskazywać na istnienie u kierowcy przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Naganne zachowania kierującego pojazdem niewątpliwie świadczą o jego nieprzystosowaniu, polegającym na braku szacunku do prawa i innych uczestników ruchu drogowego i z tego powodu kierowca taki winien być zbadany przez specjalistę. Badaniom podlegają wszystkie osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym lub tramwajem. Ze względów profilaktycznych i prewencyjnych kierowca zobowiązany do poddania się badaniu powinien być wyeliminowany z ruchu drogowego, poprzez zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym. Obligatoryjne kierowanie na kontrolne badania psychologiczne kierujących pojazdem silnikowym, którzy przekroczyli liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakazuje art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy. Szczegółowo problematykę badań psychologicznych reguluje wydane na podstawie art. 125 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracą na stanowisku kierowcy. Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, osobie, o której mowa

w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej "ustawą", decyzją o skierowaniu na badania psychologiczne, zwane dalej "badaniem", wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, albo od dnia, w którym przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] o sygn. II SA/Sz 317/08 z dnia 23 lipca 2008 r., początek wskazanego w przepisach wykonawczych terminu biegnie od daty rejestracji naruszenia przepisu ruchu drogowego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W przypadku strony wykroczeniem, które najpóźniej wprowadzono do ewidencji kierowców i które spowodowało przekroczenie liczby 24 punktów w ewidencji, było wykroczenie ujawnione przez funkcjonariusza z WRD KWP w [..] w dniu 24 marca 2010 r. a zarejestrowane w ewidencji kierowców przez WRD w [..] w dniu 25 marca 2010 r., jako wpis ostateczny.

Decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne wydano w dniu 22 kwietnia 2010r., nie przekraczając tym samym 30 dniowego terminu na wydanie skierowania. Wskazany w przepisie wykonawczym 30 - dniowy termin do wydania skierowania nie jest terminem ustawowym. Nie jest to również termin, którego upływ powodowałby wygaśniecie uprawnienia organu do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, albowiem po tym terminie nie wygasa podstawa prawna wydania skierowania na badania określona w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jest skierowany do organów kontroli ruchu drogowego i nakłada na nie obligatoryjny obowiązek wydania decyzji w sytuacji w nim określonej.

Organ II instancji podkreślił, że na podstawie § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia Ministra Zdrowia, organ I instancji, wydający skierowanie, nie może przy jego wydawaniu kierować się tzw. uznaniem administracyjnym, rozpatrując indywidualnie daną sprawę, ponieważ związany jest przymusem administracyjnym, poprzez obowiązek wydania skierowania.

Problematykę postępowania z kierowcami popełniającymi wykroczenia drogowe

i tym samym łamiącymi przepisy ruchu drogowego oraz kwestie techniczne związane

z naliczaniem kierowcom odpowiedniej do wagi wykroczenia liczby punktów w skali

od 0 do 10 szczegółowo reguluje wydane na podstawie art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998, sprost. Dz. U.

z 2003 r., Nr 35, poz. 311 ze zm.), które obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Rozporządzenie określa m.in. sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przedmiotowe przepisy, tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, warunki i tryb występowania z wnioskiem

o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, jak również jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, program tego szkolenia oraz liczbę punktów odejmowanych z tytułu jego odbycia, podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji.

Organ zwrócił również uwagę, że organ kontroli ruchu drogowego jest zobowiązany również do wystąpienia z wnioskiem do uprawnionego starosty (prezydenta miasta) o wydanie skierowania na egzamin kontrolny (sprawdzający).

Organ wskazał ponadto, że w WRD KWP w [..] dokonano ponownej weryfikacji otrzymanych przez stronę punktów za popełnione wykroczenia drogowe, które zostały odnotowane w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jako wpisy ostateczne, ponieważ zostały stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, w postaci prawomocnego wyroku nakazowego z dnia 4 grudnia 2009r. o sygn. II W 1466/09 i dwóch prawomocnych mandatów karnych kredytowanych wystawionych przez funkcjonariuszy ruchu drogowego z KPP w Goleniowie i KWP

w [..] . Strona uczestniczyła w dniu 24 kwietnia 2010 r. w odpłatnym szkoleniu zorganizowanym przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [..] . Udział

w szkoleniu nie zmniejszył o 6 liczby punktów w ewidencji, ponieważ przed szkoleniem strona dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002r.).

Nadto organ II instancji wyjaśnił, że sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego ani karą administracyjną. Przyznawanie punktów kierowcom ma służyć poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez czasowe eliminowanie z niego kierowców często naruszających przepisy, a czasowa eliminacja z udziału w ruchu drogowym kierowców, którzy przekroczyli 24 punkty jest uzasadniona uporczywością naruszania przepisów o ruchu drogowym. Ustaleń co do liczby punktów nie dokonuje w danym momencie organ kontroli ruchu drogowego, bo wynikają one z wpisów do ewidencji kierowców prowadzonej przez organ policji (Komendanta Wojewódzkiego Policji, właściwego wg miejsca zamieszkania kierowcy). Procedura wpisu do ewidencji kierowców naruszenia, za które kierowca został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym, polega, zgodnie z § 4 ust. 5 i 6 cytowanego uprzednio rozporządzenia MSWiA, na niezwłocznym wysłaniu, przez organ (Sąd) informacji (odpisu wyroku) o rozstrzygnięciu, do jednostki Policji która skierowała sprawę do rozpatrzenia, a gdy sprawę do rozpatrzenia skierował inny podmiot, informację przekazuje się do właściwego według miejsca popełnienia naruszenia komendanta powiatowego lub miejskiego Policji. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, do ewidencji - niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wprowadza się wpis tymczasowy, który zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane kierowcy, w przypadku potwierdzenia naruszenia prawomocnym rozstrzygnięciem (wyrokiem sądowym, orzeczeniem dyscyplinarnym).

Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wskazał, że argumenty strony wskazane w odwołaniu nie mogą być uwzględnione, głównie z powodu braku podstaw prawnych do ich uwzględnienia. Podstawą wpisu do ewidencji 6 punktów

był opis naruszenia przepisów ruchu drogowego, wynikający z prawomocnego od dnia 22 grudnia 2009 r. wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] Wydziału II Karnego, z dnia 4 grudnia 2009r. o sygn. akt II W 1466/09, w którym stronę uznano winnym przekroczenia o 36 km/h dopuszczalnej prędkości w miejscowości Ostrów Mazowiecka na ul. Różańskiej. Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do powoływanego już rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r., pod pozycją E 03

za przekroczenie prędkości od 31 do 40 km przypisuje się 6 punktów.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że ogólna zasada przewidziana w § 6 ust. 1 pkt 3 cytowanego powyżej rozporządzenia MSWiA przewiduje, że usuwa się z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia naruszenia upłynął rok. Jednocześnie jednak przepis ten zawiera zastrzeżenie odnoszące się do następstw wynikających z kolejnych przypadków naruszeń przepisów ruchu drogowego. Usunięcia punktów z ewidencji nie można dokonać, jeśli przed upływem roku kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. Z ewidencji usuwa się też wpisy ostateczne w przypadku zmiany prawomocnego orzeczenia będącego podstawą wpisu ostatecznego , np. uchylenia przez sąd na podst. art. 101 kpow prawomocnego mandatu karnego lub uchylenia prawomocnego wyroku sądowego.

W ocenie organu odwoławczego, w przypadku strony, bezdyskusyjnym jest ukaranie jej trzema prawomocnymi rozstrzygnięciami: mandatami karnymi kredytowanymi i wyrokiem nakazowym, do których przypisano łącznie 26 punktów. Punkty są integralną częścią zarówno postępowania mandatowego, jak i postępowania przed sądem, w związku z popełnionym wykroczeniem lub przestępstwem drogowym i nie jest dopuszczalne rozdzielanie obu tych spraw. Instytucja punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest związana z wydaniem orzeczenia o charakterze karnym. Fakt ewidencjonowania punktów za przekroczenia przepisów ruchu drogowego winien być znany każdemu kierowcy, wynika on bowiem z przepisów prawa odnoszących się wprost do osób kierujących pojazdami. Przepisy prawa dają zainteresowanym możliwość zapoznania się ze stanem ewidencji.

W niniejszej sprawie prawidłowo ustalono w oparciu o wiążące stanowisko organu Policji, wpisy do ewidencji kierowców, iż strona z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego przekroczyła limit 24 punktów w okresie nie przekraczającym jednego roku. Strona miała pełną świadomość przekroczenia limitu 24 punktów oraz jako kierowca - wiedzę o możliwości odbycia znacznie wcześniej (przed 24 marca 2010 r.) szkolenia w WORD celem zmniejszenia liczby punktów o 6. Strona jako kierowca winna była się wykazać należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw.

W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

E. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w [..] skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [..]

z dnia 9 czerwca 2010 r. zarzucając zaskarżonej decyzji :

- rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 Kpa poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ustalenia przez organ odwoławczy okoliczności, że skarżący miał pełną świadomość przekroczenia 24 punktów, czego skutkiem było wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne badania psychologiczne,

- rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 Kpa polegające na zawarciu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w uzasadnieniu skarżonej decyzji ogólnikowych stwierdzeń nie spełniających wymogów prawidłowego uzasadnienia.

Skarżący podniósł zarzut, że organ odwoławczy utrzymał w mocy skarżoną decyzję I instancji, która pozbawiona była jakiegokolwiek uzasadnienia, co winno

w pierwszym rzędzie skutkować jej uchyleniem. Wynika to faktu, że brak uzasadnienia decyzji w znacznej mierze utrudnił, a wprost uniemożliwił stronie sporządzenie odwołania ze skuteczną polemiką z argumentami stanowiącymi podstawę decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącego w żadnej mierze nie można zgodzić się z przedstawionym w uzasadnieniu skarżonej decyzji stanem faktycznym, przyjętym przez organ za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Organ jednoznacznie stwierdził, że strona miała pełną świadomość przekroczenia limitu 24 punktów oraz jako kierowca wiedzę o możliwości odbycia szkolenia w WORD, celem zmniejszenia liczby punktów o 6. Jednocześnie wywiódł o obowiązku wykazania się przez stronę należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw i o skutkach swojej niefrasobliwości, która nie może być podstawą do oskarżeń kierowanych do organu kontroli ruchu drogowego. Odnosząc się do powyższego, skarżący wskazał, że w pierwszej kolejności należało rozważyć, w jaki obecnie sposób kierowca dowiaduje się o tym ile punktów odbiera mu się za popełnione wykroczenie. Mianowicie, kierowca przyjmując mandat karny otrzymuje informacje o ilości punktów, jakie zostają mu przypisane za popełnione naruszenie. W tym przypadku za jak najbardziej zasadne uznać należało stwierdzenie, że kierowca ma możliwość, z zachowaniem należytej staranności, monitorowania swojego "stanu punktowego". Spowodowane jest to uzyskiwaniem w momencie wręczania mandatu jasnej i konkretnej informacji o ilości przypisanych punktów. Podobnie zresztą jest w razie zaakceptowania mandatu wymierzonego na podstawie zdjęcia z fotoradaru. Inaczej jednak wygląda sytuacja kierowcy, gdy wykroczenie drogowe rozpoznawane jest przez Sąd. Wydając wyrok Sąd nie wskazuje, że oprócz określonych w wyroku kar, kierowca poniesie dodatkowe konsekwencje w postaci przyznania punktów. Ponadto, kierowca nie jest o tym informowany przez organ dokonujący wpisu, a zatem zupełnie bezpodstawnym jest przekonanie organu o pełnej wiedzy skarżącego odnośnie otrzymanych punktów.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji ponowił argumenty podnoszone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] z w a ż y ł, co następuje:

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej "P.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazać należy, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygając sprawę dotyczącą skierowania na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Punktem wyjścia dla ustalenia prawidłowości postępowania orzekających

w sprawie organów jest regulacja zawartą w art. 124 ust. 1 pkt 2b ustawy – Prawo

o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cyt. ustawy.

Z uwagi na użyte w tym przepisie sformułowanie "podlega", nie powinno budzić wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującego i nie daje organom kontroli ruchu drogowego uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania

o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu badaniu psychologicznemu podlega osoba kierująca pojazdem silnikowym, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10

i wpisuje do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

(Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.).

Analiza treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły w swych decyzjach, iż wobec przekroczenia przez E. B. liczby 24 punktów otrzymanych za trzykrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, podlegał on badaniu psychologicznemu.

Z akt administracyjnych sprawy, z którymi skarżący miał możliwość się zapoznać, wynika iż E. B. trzykrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego:

1/ w dniu 1 września 2009 r. [..] - przekroczenie prędkości od 31-40 km/h – 6 punktów wpisanych do ewidencji po uprawomocnieniu się

22 grudnia 2009 r. wyroku Sądu Rejonowego w [..] z 4 grudnia 2009 r. II W 1466/09,

2/ w dniu 9 grudnia 2009 r. –[..] - droga nr [..] - przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h- 10 punktów,

3/ w dniu 24 marca 2010 r. – Szczecin, droga nr [...] - przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h – 10 punktów.

Popełnione przez skarżącego naruszenia przepisów ruchu drogowego, skutkujące przypisaniem mu punktów karnych, są w ocenie Sądu niesporne, albowiem uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 grudnia 2009 r. natomiast nałożenia mandatów karnych w związku z naruszeniami popełnionymi w dniach 9 grudnia 2009 r. i 24 marca 2010 r. strona nie kwestionowała.

Istota sporu, mając na uwadze treść skargi, sprowadzała się zatem konsekwencji prawnych wynikających z braku wiedzy u skarżącego co do ilości punktów za spowodowane zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, możliwości "monitorowania" punktów przypisanych kierowcy za wykroczenie oraz przypisywania punktów w sytuacji, gdy sprawa popełnionego wykroczenia drogowego rozpoznawana jest przez sąd.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przypisywane punkty za spowodowanie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego nie stanowią kary dodatkowej w rozumieniu przepisów regulujących prawo o wykroczeniach czy określonych w kodeksie karnym.

System punktowy represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego funkcjonuje w wielu państwach (np. w RFN, Wielkiej Brytanii, Japonii i USA). System ten polega na podziale przestępstw i wykroczeń drogowych na grupy według ich ciężaru gatunkowego i przydziale każdej z nich odpowiedniej liczby punktów. Każde naruszenie przepisów drogowych jest odnotowywane w specjalnej kartotece, a czasami w książeczce prawa jazdy

z odpowiadającą mu liczbą punktów. Zebranie określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje; zazwyczaj jest to, w zależności od liczby punktów - ostrzeżenie, poddanie egzaminowi sprawdzającemu lub odebranie prawa jazdy. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (zob. Komentarz do art.130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym- Dz.U.05.108.908, [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III.).

W polskim systemie prawnym warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określa, powołane w tym uzasadnieniu, wydane na podstawie art. 130 ust. 4 i art.140 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Zgodnie z § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. W myśl ust.2 tego przepisu, przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem.

Osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów ruchu drogowego ma prawo- zgodnie z § 9 rozporządzenia z 20 grudnia 2002 r. - do informacji o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom.

Inicjatywa w kwestii uzyskania informacji o ilości punktów wpisanych do ewidencji, wbrew zarzutom skargi, nie należy zatem do Policji lecz do kierowcy i niewątpliwie (w odniesieniu do dotychczas popełnionych naruszeń) nie jest częścią pouczenia udzielanego kierowcy przez wykonujących kontrolę ruchu drogowego po stwierdzonym naruszeniu przepisów ruchu drogowego.

Powołane wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

z dnia 20 grudnia 2002 r. jest powszechnie obowiązującym źródłem prawa, opublikowanym w oficjalnym dzienniku promulgacyjnym. Nieznajomość tych przepisów i nie skorzystanie z przysługujących stronie skarżącej uprawnień nie może usprawiedliwiać braku wiedzy skarżącego o osiągnięciu liczby punktów uzasadniających skierowanie go na badania psychologiczne.

Punkty karne mają służyć poprawie bezpieczeństwa ruchu przez eliminowanie

z udziału w nim na pewien czas kierujących często naruszających przepisy. Czasowa eliminacja z udziału w ruchu drogowym w przypadku wykroczeń, za których popełnienie orzeczono ponad 24 punkty karne jest uzasadniona uporczywością naruszania przepisów ruchu drogowego, co może wskazywać na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem

Dodać również należy, że skierowanie na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów nie oznacza dla osoby obowiązanej do poddania

się tym badaniom bezterminowego zatrzymania prawa jazdy, chyba że wynikiem tych badań będzie ostateczne orzeczenie wydane przez uprawnionego psychologa w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem. W tej materii Sąd wypowiadać się nie może.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- orzekł jak w sentencji.