Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2211/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Izabela Głowacka-Klimas (spr.) WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Pana M. S. karę pieniężną w kwocie 6200 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowił brak stosownego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej.

Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] maja 2004r. na drodze krajowej nr [...] (protokół kontroli nr [...]). Kierujący ww. pojazdem nie okazał do kontroli właściwego zezwolenia specjalnego ani zezwolenia [...], upoważniającego do przewozów drogowych rzeczy pomiędzy terytorium jednego z państw członkowskich i państwa nie należącego do Unii Europejskiej. Z okazanej do kontroli faktury VAT nr [...] wynikało, że towar został zakupiony w Polsce, a miejscem przeznaczenia był S. w Rosji. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd.

Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie kary 6000 zł złożył Pan M. S. W ocenie odwołującego się kara została nałożona bez podstawnie, bowiem przewóz towarów był dokonywany z Polski na Litwę.

Decyzją z dnia [...] września 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości, tj. co do kwoty 6200 zł. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Zgodnie z art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), zwanej dalej ustawą zagranicznym przewoźnikiem drogowym jest zagraniczny przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym znajduje się jego siedziba.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Powyższe zezwolenie może być udzielone na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 (d), art. 11 Załącznika do Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz.U. z 1999r., nr 94, poz. 1086,1087 ze zm.) na każde żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych kierowca musi być w stanie przedstawić wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki za ostatni dzień tygodnia poprzedniego, podczas którego prowadził pojazd.

Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego (lub przewozu na potrzeby własne) kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz właśnie zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:

- ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 199, poz. 1671),

- ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 123, poz. 1354 oraz z 2002r. Nr 155, poz. 1286),

- ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, z 2002r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 9841 Nr 199, poz. 1671 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78),

- ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002),

- ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego jest przepis:

- lp. 1.2.1. załącznika do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 6000 (sześciu tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia,

- lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy, zgodnie z którym karze podlega nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie i bezsprzecznie wynika, że w dniu kontroli przewoźnik zagraniczny, wykonywał przewóz drogowy między Polską a Rosją bez wymaganego prawem zezwolenia oraz wykresówki bądź dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z ostatniego dnia tygodnia poprzedniego, podczas którego prowadził pojazd. Powyższe wynika z protokołu kontroli nr [...] sporządzonego w dniu [...] maja 2004r.

Skarżący w odwołaniu twierdzi, iż wykonywał przewóz z Polski do Litwy (tj. między państwami członkowskimi) na dowód czego dołączył do odwołania list przewozowy. Stosownie do art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania list przewozowy CMR (Dz.U. z 1966r., Nr 49, póz. 238 ze zm.) w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Takim przeciwdowodem jest okazana do kontroli faktura VAT, z której wynika, iż kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz w międzynarodowym transporcie drogowym z Polski do Rosji. W świetle powyższych dokumentów, argumenty skarżącego oraz załączone dokumenty do odwołania nie zasługują na uwzględnienie.

Skargę na powyższą decyzję w zakresie 6000 zł wniósł Pan M. S. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że:

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004r. została oparta o nieprawidłową, interpretację przepisów oraz błędne, fragmentaryczne ustalenia faktyczne. W trakcie kontroli inspektor ustalił kto nabył przewożony przez skarżącego towar i na tej podstawie uznał, że należący do skarżącego pojazd przewozi go do S. w Rosji. W świetle ustawy o transporcie drogowym, która w art. 50 uprawnia inspektora do kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego do których faktura, na podstawie której nastąpiło przeniesienie własności ładunku z pewnością nie należy; zupełnie osobliwe jest podważanie zapisu międzynarodowego listu przewozowego CMR w zakresie miejsca dostawy ładunku jednoznacznie tam określonego jako Republika Litewska za pomocą uznania, że bardziej prawdopodobna jest siedziba właściciela ładunku. Zarówno w protokole, jak i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, list przewozowy CMR nr [...] zostały całkowicie pominięte i brak jakiejkolwiek wzmianki dlaczego uznano, że faktura jest bardziej wiarygodna niż list przewozowy. Bez próby jakiegokolwiek uzasadnienia przyjęto, że jedynym dowodem wskazującym dokąd ładunek jest wieziony jest faktura VAT, a ściślej zawarta tam informacja o prawnej siedzibie nabywcy, podczas gdy dokument ten w żadnym wypadku takiej informacji potwierdzać nie może i wbrew zapisowi decyzji wynika z niego tylko kto i gdzie go zakupił. Inspektor działał prawidłowo tylko jeśli przewiezienie ładunku, który w Polsce zakupił podmiot z Federacji Rosyjskiej do adresata w Republice Litewskiej, wymaga posiadania zezwolenia na tzw. kraje trzecie. Tak jednak nie jest, bo ani własność ładunku, ani jego ostateczne przeznaczenie nie są przesłankami, które są brane pod uwagę przy reglamentacji przewozów. Decydujące jest skąd dokąd ładunek jest przewożony w ramach tego, konkretnego przewozu, który jest identyfikowany przede wszystkim za pomocą listu przewozowego. Zatem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie ustalenia, że kontrolowany w dniu [...] maja 2004r. należący do skarżącego samochód [...] nr rej. [...] z naczepą nr rej. [...] dla przewozu należącego do rosyjskiego właściciela ładunku między Polską a Litwą powinien był posiadać zezwolenia specjalne lub zezwolenie [...], jest z punktu widzenia dokumentacji (CMR) oraz faktycznego przewozu ładunku całkowicie bezzasadne, co czyni wymiar kary pieniężnej także bezpodstawnym.

Merytoryczne uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego podtrzymującego decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego, zawarte jest w ostatnim jego akapicie, które twierdzi, że na zasadzie art. 9 konwencji CMR regulującej cywilne stosunki między nadawcą, odbiorcą ładunku i przewoźnikiem lub przewoźnikami drogowymi można za pomocą faktury sprzedaży dokumentującej stosunki cywilne między sprzedawcą i kupującym, obalić w postępowaniu administracyjnym ustalenie trasy przewozu ładunku i przyjąć, że przewóz jest na innej trasie niż wskazana w liście przewozowym. Jest to stanowisko całkowicie błędne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy

ustalił, że wykonywany był przewóz w międzynarodowym transporcie

drogowym z Polski do Rosji, natomiast strona w odwołaniu twierdzi, że

przewóz miał być zakończony na Litwie i na dowód tej okoliczności załączyła

list przewozowy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Umowy Międzynarodowego Przewozu

Drogowego Towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956r. w

braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy,

warunków umowy oraz przyjęcia z przewoźnika. Takim przeciwdowodem może być okazana w trakcie kontroli faktura VAT, z której wynika, że wykonywany był przewóz w międzynarodowym transporcie drogowym z Polski do Rosji. W świetle powyższego argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

W powyższej sprawie mamy do czynienia z następującym stanem faktyczny:

Decyzją z dnia [...] maja 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Pana M. S. karę pieniężną w kwocie 6200 zł. W dniu [...] maja 2004r. (data wpływu [...] maja) M. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji co do kwoty 6000 zł. Natomiast decyzja z [...] maja została doręczona stronie w dniu [...] czerwca 2004r. Tak więc odwołanie zostało złożone przed dniem doręczenia decyzji.

W związku ze złożonym odwołaniem organ I instancji skierował do M. S. pismo z [...] czerwca 2004r., w którym wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. k.p.a. odwołanie od decyzji można wnieść dopiero po skutecznym jej doręczeniu. W związku z powyższym wniesione przez stronę odwołanie będzie potraktowane jako odwołanie od przedmiotowej decyzji, jeżeli strona w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma nie wniesie sprzeciwu. M. S. takiego sprzeciwu nie wniósł. Jak wynika z pisma z dnia [...] lipca 2004r. strona wniosła odwołanie po doręczeniu kopii decyzji kierowcy zgodnie z art. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2003r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz.U. Nr 120 z 2002r. poz. 1025). Z załączonej do akt sprawy kopii decyzji z dnia [...] maja 2004r. pokwitowanej przez kierowcę skarżącego nie wynika, że była to kopia decyzji. Tak więc w ocenie sądu organ słusznie ostatecznie potraktował pismo skarżącego z dnia [...] maja 2004r. ([...] maja 2004r. data wpływu) jako odwołanie od decyzji co do kwoty 6000zł.

Z powyższego pisma – odwołania wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący odwołał się od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jedynie w zakresie kary 6000 zł.

Tymczasem Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy całej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, również co do kary 200zł za brak wykresówki, co do której skarżący nie wniósł odwołania. Tego typu uchybienie skutkuje naruszeniem art. 127 k.p.a., gdyż organ drugiej instancji orzekł o decyzji w części prawomocnej, co do kwoty 200zł, a to z uwagi na brak odwołania skarżącego.

W ocenie składu orzekającego można nawet stwierdzić, że tego typu działanie organu narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkujący stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd jednak uznał, że w powyższym przypadku uchyli jedynie zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie art. 127 k.p.a. i 138 k.p.a., gdyż co do części decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji została wydana na skutek wniesionego odwołania.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego winien odnieść się tylko do odwołania wniesionego co do kwoty 6000 zł. Ponadto w ocenie Sądu w sposób szczegółowy należy ustalić do jakiego miejsca był przewożony kontrolowanym pojazdem towar. Z załączonego CMR wynika, że towar był przewożony na Litwę.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono, jak w wyroku. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a, a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.