Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2231/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24, 25, 26
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1554/16 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1554/16, oddalił skargę "T." Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Decyzją z dnia [...]marca 2014 r. "T." Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: uprawniony lub skarżący) uzyskał patent nr 217711 na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej oraz tkanina prozdrowotna otrzymana tym sposobem" na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 2 marca 2010 r.

W dniu 2 września 2014 r. Z. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. (dalej: wnoszący sprzeciw) złożył sprzeciw wobec powyższej decyzji. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 24, 25 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, ze zm. – dalej: p.w.p.). Zdaniem wnoszącego sprzeciw sporny wynalazek w zakresie sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego z art. 26 p.w.p., gdyż wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki, natomiast sporny wynalazek w zakresie tkaniny prozdrowotnej – nie spełnia wymogu nowości z art. 25 p.w.p.

Wnoszący sprzeciw przedłożył do akt sprawy następujące materiały:

- wezwanie do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych patentem z dnia 21 maja 2014 r.;

- wezwanie do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych patentem z dnia 24 czerwca 2014 r.;

- amerykańskie zgłoszenie patentowe nr US 2008 0230140, opublikowane dnia 25 września 2008 r. (dokument D1);

- amerykańskie zgłoszenie patentowe nr US 2003 0056484, opublikowane dnia 27 marca 2003 r. (dokument D2);

- "Encyklopedię Techniki - Przemysł lekki", Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Kraków 1986, str. 164 i 756.

Na ich podstawie wnoszący sprzeciw stwierdził, że ww. dokumenty, tj. amerykańskie zgłoszenia patentowe, dotyczą tkanin wytwarzanych z przędz bambusowych i bawełnianych, a więc należą do tej samej dziedziny techniki co niniejszy patent. Dokonał porównawczo w tabeli zestawienia cech sposobu z zastrzeżenia nr 1 spornego patentu z cechami rozwiązania przedstawionego w dokumencie D1.

Pismem z dnia 2 stycznia 2015 r. uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Następnie do UP wpłynęło pismo uprawnionego z dnia 22 grudnia 2015 r. zawierające rozwinięcie odpowiedzi na sprzeciw i zawierające siedem załączników, tj.: opinię S.S. (załącznik nr 1), opinię Z.C. (załącznik nr 2) i opinię /rfl j lekarza specjalisty endokrynologa G. A.z Oddziału Klinicznego Interny Dziecięcej i Alergologii Szpitala im. M. K. w Ł. (załącznik nr 3) oraz oświadczenie Z. Sp. jawna z siedzibą w K. (załącznik nr 4), protokół badania włókna bambusowego dla firmy T. Sp. z o. o. podpisany przez dr n. med A. Ż. specjalistę dermatologa-wenerologa (załącznik nr 5), pismo S. w Z. dotyczące oceny wytworów według spornego wynalazku, podpisane przez Kierownika Zakładu Opieki Paliatywnej oraz Położną Dyplomowaną Medycyny Paliatywnej J.S. (załącznik nr 6), korespondencję e-mailową dotyczącą stosowania produktów i ich zalet wytworzonych według spornego wynalazku (załącznik nr 7).

Wnioskodawca odniósł się do przedłożonych przez uprawnionego dowodów i stwierdził, że nie zawierają one treści, które uzasadniałyby nowość i poziom wynalazczy wynalazku objętego spornym patentem.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP) - działając na podstawie art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 w zw. z art. 24, 25 i 26 p.w.p. - unieważnił patent na sporny wynalazek.

UPRP uznał za zasadny zarzut udzielenia patentu na sporny wynalazek w zakresie "sposobu" z naruszeniem art. 26 p.w.p., czyli nieposiadania poziomu wynalazczego, a w zakresie "tkaniny" - z naruszeniem art. 25 p.w.p., czyli braku nowości spornego rozwiązania.

Urząd Patentowy RP podzielił stanowisko wnioskodawcy, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą jego zgłoszenia, następujących publikacji: amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20080230140 (data publikacji: 25 września 2008 r.; oznaczony jako dokument D1), amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20030056484 (data publikacji: 27 marca 2003 r.; oznaczony jako dokument D2) oraz "Encyklopedii Techniki - Przemysł Lekki", Wydawnictwo Naukowo - Techniczne, Kraków 1986, str. 164 i 756. Tkanina prozdrowotna objęta spornym patentem nie posiada natomiast cech nowości w świetle dokumentu US 2008 0230140 (data publikacji: 25 września 2008 r.; dokument D1).

Zdaniem organu dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, jak i tkaniny prozdrowotnej, jest zgłoszenie patentowe US 20080230140 (dalej: dokument D1). Dokument D1 przedstawia tkaninę pętelkową, w szczególności tkaninę frotte, zawierającą włókna bambusowe o właściwościach antybakteryjnych. Tkanina pętelkowa zawiera tkaninę podłożową wykonaną zasadniczo z bawełny i ma pętelki z przędzy bambusowej, przy czym w tkaninie pętelkowej stosuje się w szczególności pomiędzy 30 a 100% włókien bambusowych. Włókna bambusowe mogą być uformowane jako wątek lub jako osnowa, a korzystnie jako osnowa; w innym przykładzie wykonania tkanina pętelkowa może być tkaniną w której osnowa podłożowa, osnowa pętelkowa oraz wątek podłożowy zasadniczo składają się z włókien bambusowych, a korzystnie od 30 do 100% włókien bambusowych. W korzystnym przykładzie wykonania włókno bambusowe jest całkowicie lub częściowo zmieszane z innymi włóknami [uszlachetniającymi], takimi jak np. bawełna, poliester, wiskoza itp. Z zamieszczonego na str. 4 przykładu wynika, że zastosowane przędze w osnowie pętelkowej są 100% przędzami bambusowymi. Z kolei, na pierwszej stronie ww. dokumentu, w akapitach [0017]-[0021] wymienione zostały właściwości i zalety takiej tkaniny pętelkowej, wynikające ze składu pętelek, które są wykonane z włókien bambusowych, w stosunku do znanych ze stanu techniki tkanin pętelkowych. Podano m.in., że bambus charakteryzuje się naturalnymi właściwościami antybakteryjnymi i w konsekwencji zastosowanie włókien bambusowych w tkaninach pętelkowych oraz materiałach frotte jest bardzo korzystne z higienicznego punktu widzenia; tkanina pętelkowa może być korzystnie stosowana do wytwarzania (medycznych) materiałów, (medycznych) bandaży, (medycznych) wypełnień, gazy itp. Kolejna zaleta dotyczy lekkości niniejszej tkaniny pętelkowej, którą przyjemnie się nosi: zapewnia chłód latem, zwłaszcza gdy nosi się ściśle dopasowane ubrania. Inną zaletą jest zwiększona miękkość tkaniny, gdyż tkanina wydaje się w dotyku bardziej miękka w porównaniu do znanych podobnych tkanin. Kolejną zaletą jest to, że poprzez zastosowanie włókien bambusowych można uzyskać tkaninę, która ma naturalny wygląd.

Zastosowanie opisanej powyżej tkaniny pętelkowej zostało szczegółowo wskazane w akapicie (0057), gdzie podano, że może być ona stosowana w różnych zastosowaniach obejmujących frotte, np. w ręcznikach, szlafrokach kąpielowych, pelerynach kąpielowych, ręcznikach do twarzy, śpiworach frotte itp., jak również może być wykorzystywana w odzieży, łącznie z ubrankami (dziecięcymi), odzieżą medyczną i odzieżą sportową i rekreacyjną, a ponadto: w bandażach, gazach, materiałach pościelowych, kocach, matach, dywanach itp.

W ocenie organu powyższy materiał dowodowy ujawnia zatem wszystkie cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu, określone w zastrzeżeniach 5 i 6. Ponadto, zarówno właściwości, jak i zastosowanie obu tkanin są identyczne. Organ zwrócił uwagę, że w opisie patentowym spornego patentu przedstawiono przykład 9 (fig. 9), który opisuje tkaninę o splocie frotowym trójwątkowym z osnową pętelkową i wyraźnie wskazano, że ta tkanina przeznaczona jest na frotowe ręczniki, prześcieradła, ściereczki i płaszcze kąpielowe, czyli identycznie jak tkanina pętelkowa z dokumentu D1 Zatem, pomimo, iż w zastrzeżeniu 5 nie wspomniano bezpośrednio o tkaninie pętelkowej czy frotte, przedstawiony w nim zakres ochrony jest na tyle ogólny i szeroki, że obejmuje również tkaniny takiego rodzaju; dowodzi temu chociażby przykład 9 ze spornego patentu, przedstawiający tkaninę frotte. W treści zastrzeżenia 5 nie wspomniano o tkaninie jednowarstwowej, a więc wynika z tego, że zakresem ochrony zostały objęte wszelkie rodzaje tkanin, również wielowarstwowe. Argumentacja uprawnionego, że tkanina wg spornego patentu jest jednowarstwowa, nie ma uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych.

W odniesieniu do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej wg spornego patentu, to czynności wymienione w zastrzeżeniu 1 dotyczą typowej końcowej obróbki wytworzonej już tkaniny, zawierającej w swej masie nitki z włókien bambusa i nitki z włókien bawełny, z pominięciem operacji uszlachetniania wymagających użycia substancji chemicznych. W zastrzeżeniu nr 1 wyraźnie wskazano, że surową tkaninę poddaje się "znanej w istocie operacji prania, gładzenia i stabilizacji", a z redakcji zastrzeżenia wynika, że istotą sposobu jest skład i struktura samej tkaniny, która zawiera "co najmniej 25% nitek z włókien bambusa i co najwyżej 75% nitek z włókien bawełny oraz ewentualnie z dodatkiem nitek z włókien uszlachetniających, gdzie pojedyncze nitki osnowy są wykonane tylko z włókna bambusa lub tylko z włókna bawełny".

Zatem najbliższym stanem techniki dla tego rozwiązania jest, podobnie jak dla tkaniny prozdrowotnej, również dokument D1, który co prawda nie wskazuje, czy utkaną tkaninę należy poddać operacji bielenia, barwienia, drukowania czy innym operacjom uszlachetniania, których zastosowanie wymagałoby użycia substancji chemicznych, ale biorąc pod uwagę informacje z akapitu (0021), które wskazują na uzyskanie tkaniny o naturalnym wyglądzie, można wnioskować, że tkanina według dokumentu D1 nie jest poddawana ww. operacjom. Takie znane operacje wykańczania tkanin są opisane np. w Encyklopedii Techniki - Przemysł Lekki (WNT, Warszawa 1986, str. 756), gdzie terminem "wykończalnictwo włókiennicze" określono zespół różnych procesów, którym poddaje się surowe wyroby włókiennicze (m.in. tkaniny) w celu nadania lub poprawienia własności estetycznych lub użytkowych; wykończalnictwo włókiennicze dzieli się na cztery grupy procesów, w tym: 1) procesy wstępnej obróbki, obejmujące pranie, oraz 2) wykończanie końcowe obejmujące gładzenie i termiczną stabilizację.

Odnośnie załączonych do pisma uprawnionego z dnia 22 grudnia 2015 r. trzech opinii: S. S. (załącznik nr 1), Z.C. (załącznik nr 2) i lekarza specjalisty endokrynologa G.A. (załącznik nr 3) oraz pozostałych dokumentów oznaczonych jako załączniki nr 4-7, UPRP stwierdził, że nie zawierają one treści uzasadniających nowość i poziom wynalazczy rozwiązań ze spornego patentu, gdyż nie dotyczą analizy porównawczej tych rozwiązań względem dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, nie mają też związku z zakresem ochrony przedstawionym w spornym patencie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. oddalił skargę uprawnionego ze spornego patentu.

Według Sądu I instancji UP prawidłowo dokonał porównania cech technicznych tkaniny z dokumentu D1 z cechami tkaniny ze spornego patentu. Tkanina zawierająca włókna bambusowe o właściwościach antybakteryjnych z dokumentu D1 zawiera tkaninę podłożową wykonaną zasadniczo z bawełny i ma pętelki z przędzy bambusowej, przy czym w tkaninie pętelkowej stosuje się w szczególności pomiędzy 30 a 100% włókien bambusowych (akapity [0013] i [0015]), przy czym włókna bambusowe mogą być uformowane jako wątek lub jako osnowa, a korzystnie jako osnowa (akapit [0031]); w innym przykładzie wykonania tkanina pętelkowa może być tkaniną w której osnowa podłożowa, osnowa pętelkowa oraz wątek podłożowy zasadniczo składają się z włókien bambusowych, a korzystnie od 30 do 100% włókien bambusowych (akapit [0039]).

Natomiast tkanina prozdrowotna ze spornego patentu "ma w swej masie co najmniej 25% nitek włókien bambusa i co najwyżej 75% nitek z włókien bawełny", a "włókna bambusa są w nitkach osnowy lub tylko w nitkach wątku, albo jednocześnie w nitkach osnowy i nitkach wątku" (zastrzeżenie 5). Zamieszczony w opisie dokumentu D1 przykład (str. 4, akapit [0059]) wskazuje na zastosowanie w osnowie przędzy 100% bambusowej, czyli identycznie, jak w zastrzeżeniu nr 6 spornego patentu zgodnie z którym nitki osnowy są jednoskładnikowe, jednorodne, tylko z włókien bambusa.

Sąd I instancji zgodził się więc z organem, że w dokumencie D1 ujawniono cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu. Przy czym Urząd Patentowy wyjaśnił, że wskazanie w zaskarżonej decyzji właściwości i zastosowania tkaniny z dokumentu D1 miało na celu dodatkowe podkreślenie identyczności obu tkanin, gdyż właściwości tkaniny wynikają głównie z jej składu i budowy.

Zdaniem WSA rację ma także organ, że zakres ochrony przedstawiony w zastrzeżeniu nr 5 spornego patentu jest na tyle ogólny i szeroki, że mieści się w nim tkanina o cechach ujawnionych w dokumencie D1, co podważa nowość tkaniny ze spornego patentu. UP przy ocenie nowości wziął pod uwagę wszystkie cechy ujęte w zastrzeżeniach nr 5-6, zwłaszcza w części znamiennej tych zastrzeżeń, gdyż to one łącznie stanowią o istocie wynalazku i określają zakres ochrony patentowej.

Odnosząc się do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej wg spornego patentu (określonej w zastrzeżeniach nr 1-4), WSA stwierdził, że organ dokonał analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie zasadnie wywodząc, że łącznie ujawnia on wszystkie cechy sposobu określone w zastrzeżeniu nr 1 spornego patentu.

Zdaniem WSA dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie ze stanu techniki dla sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, podobnie jak dla samej tkaniny prozdrowotnej, jest zgłoszenie patentowe US 20080230140 oznaczone jako dokument D1. W dokumencie D1 są bowiem podane cechy tkaniny zawierającej włókna bambusowe, takie jak jej skład i struktura, które są analogiczne z cechami tkaniny prozdrowotnej podanymi w zastrzeżeniu 1, stanowiącymi istotę przedmiotowego sposobu. Pozostałe cechy sposobu wymienione w zastrzeżeniu nr 1, tj. czynności prowadzące do wytworzenia tkaniny i jej wykończenia, zostały określone jako znane, gdyż "tkanie" surowej tkaniny wymieniono w części nieznamiennej zastrzeżenia (dotyczącej stanu techniki), a w części znamiennej podano: "...poddaje się znanej w istocie operacji prania, gładzenia i stabilizacji", czyli bez chemicznej obróbki takiej jak bielenie, barwienie, drukowanie itp.

WSA podzielił stanowisko organu, że w celu wytworzenia tkaniny czystej chemicznie, takiej jak w spornym rozwiązaniu, dla specjalisty z dziedziny włókiennictwa oczywista jest możliwość pominięcia wszelkich procesów obróbki tkaniny wymagających użycia substancji chemicznych. Oczywistym jest również, że w celu wytworzenia tkaniny opisanej w dokumencie D1 konieczne było przeprowadzenie sposobu, w którym surowa tkanina zostałaby utkana i wykończona poprzez znane operacje prania, gładzenia i stabilizacji.

Reasumując, Sąd I instancji uznał za trafną argumentacje organu, że kompilacja poszczególnych cech rozwiązania dotyczącego sposobu wg spornego patentu, nie ma charakteru twórczego, wykraczającego poza efekt stanowiący prostą sumę efektów wywoływanych przez poszczególne cechy. W opisie patentowym spornego patentu nie wskazano żadnych nieoczekiwanych efektów i właściwości tkaniny wskazujących na twórczy charakter tego sposobu. Większość z tych właściwości tkaniny wynika z właściwości włókien bambusowych użytych do wytworzenia tkaniny. Wiele z nich wskazano w dokumencie D1. Ponadto w opisie spornego patentu nie zamieszczono testów, czy wyników badań dokumentujących cechy i właściwości wytworzonej tkaniny prozdrowotnej, uznanych przez skarżącego za "nieoczekiwane efekty".

II

"T." Sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskutek:

a) ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia kwestionowanego wyroku do - w zasadzie - powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego RP, gdy tymczasem obowiązkiem Sądu jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, jakie ustalenia zasługują na akceptację, a jakie nie, jakim dowodom dał wiarę, a jakim nie, jak również dlaczego argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie;

b) nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło istoty rozstrzygnięcia Sądu; brak odniesienia do argumentów skarżącego w uzasadnieniu wyroku uniemożliwił skarżącemu poznanie stanowiska Sądu w tym zakresie i świadczy o tym, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego nie zostały uwzględnione przez Sąd w toku wyrokowania;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 oraz 8 i 11 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., oraz art. 24, 25 i 26 p.w.p. wskutek zaakceptowania przez Sąd I instancji uchybień UP RP dokonanych w toku dokonywania ustaleń faktycznych sprawy oraz nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP:

a) oparł swoje rozstrzygnięcie na fragmentarycznie przetłumaczonych istotnych dokumentach będących podstawą rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP,

b) nie uwzględnił całości materiału dowodowego, nie biorąc pod uwagę opinii, stanowisk i dokumentów przedłożonych przez skarżącego po oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków,

c) nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadków na okoliczności faktyczne istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w tym na okoliczności dotyczące szczególnych cech i właściwości w stosowaniu tkanin wytworzonych według spornego patentu,

d) błędnie ustalił, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nr 217711 wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą zgłoszenia amerykańskich zgłoszeń patentowych nr US 20080230140 (oznaczonego jako D1) oraz nr US 20030056484 (oznaczonego jako D2),

e) błędnie ustalił, że rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej będące przedmiotem spornego wynalazku nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego, natomiast rozwiązanie dotyczące tkaniny prozdrowotnej nie jest nowe,

które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem w razie podzielenia przez Sąd I instancji wskazanych wyżej zarzutów skarżącego powinien był zapaść wyrok uchylający zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 24, 25 i 26 p.w.p. poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego, a tkanina objęta spornych patentem nie posiada cech nowości,

2) błędnym przyjęciu, że przeciętny fachowiec mógłby dojść do spornego wynalazku na podstawie ogółu informacji wchodzących w zakres stanu techniki bez dodatkowych dokonań twórczych,

3) błędnym uznaniu, że poziomu wynalazczego nie trzeba ustalać odnosząc się do całego rozwiązania, ale można wziąć pod uwagę osobno poszczególne cechy rozwiązania, przy założeniu, że znawca z danej dziedziny techniki byłby w stanie je połączyć w całość i/lub dostosować do potrzeb.

Argumentację na poparcie zarzutów uprawniony przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zawarte w pkt I ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarówno w jej petitum, jak i w uzasadnieniu skoncentrował się jedynie na wyjaśnieniu, na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji art. 141§ 4 p.p.s.a., natomiast całkowicie zaniechał wyjaśnienia, w czym upatruje naruszenia pozostałych przepisów postępowania, jak również nie wykazał, czy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II FSK 437/11; LEX nr 1233849). Skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie odpowiada wymogom zawartym w tym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeżeli argumentacja sądu przesądza łącznie o ich bezskuteczności (por. wyrok NSA z 14 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 768/07). Ponadto wskazać należy, że dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, czego skarżący nie uczynił, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe, nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu pierwszej instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji w zakresie akceptacji stanowiska UP co do zasadności unieważnienia spornego patentu i w istocie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia wskazanego wyżej przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej. Chcąc zatem w skardze kasacyjnej podważyć przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. powinien być powiązany z naruszeniem przez organy administracyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ze stwierdzeniem, że doszło do oddalenia skargi mimo naruszeń tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak takiego powiązania czyni ten zarzut niezasadnym.

Całkowicie niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Jednakże taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 oraz 8 i 11 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w tym, że: organ oparł swoje rozstrzygnięcie na fragmentarycznie przetłumaczonych dokumentach; nie uwzględnił całości materiału dowodowego, nie biorąc pod uwagę opinii, stanowisk i dokumentów przedłożonych przez skarżącego po oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków; nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadków; błędnie ustalił, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą zgłoszenia amerykańskich zgłoszeń patentowych nr US 20080230140 (oznaczonego jako D1) oraz nr US 20030056484 (oznaczonego jako D2); błędnie ustalił, że rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej będące przedmiotem spornego wynalazku nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego, natomiast rozwiązanie dotyczące tkaniny prozdrowotnej nie jest nowe.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że UP nie oparł się na fragmentarycznie przetłumaczonych dowodach, albowiem na wezwanie organu, wnoszący sprzeciw w załączeniu do pisma z dnia 21 grudnia 2015 r. przedłożył pełne tłumaczenia dokumentów, a zatem zarzut ten jest niezasadny.

Podobnie nietrafny jest zarzut odmowy przesłuchania świadków, bowiem skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków na okoliczność, że sporne rozwiązanie w dacie zgłoszenia było nowe i posiadało poziom wynalazczy, te zaś kwestie nie należą do okoliczności faktycznych, są to bowiem przesłanki prawne podlegające zbadaniu i ocenie przez UP rozpoznający sprzeciw w postępowaniu o unieważnienie patentu. Zgodnie bowiem z art. 261 ust. 2 pkt 3 p.w.p. do zadań UP należy rozstrzyganie spraw w postępowaniu spornym w zakresie określonym ustawą, ta zaś sprawa po uznaniu przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny jest rozstrzygania w trybie postępowania spornego. Zatem nie został naruszony przez organ – co prawidłowo stwierdził Sąd I instancji art. 78 § 1 k.p.a. – gdyż to rolą organu jest dokonanie oceny, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, czy zarzuty wnoszącego sprzeciw odnośnie braku nowości i braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania są zasadne.

Wbrew twierdzeniom skarżącego UP ustosunkował się do dowodów przedstawionych przez uprawnionego ze spornego patentu załączonych do pisma z dnia 22 grudnia 2015 r., a mianowicie do trzech opinii: S.S. (załącznik nr 1), Z. C.(załącznik nr 2) i lekarza specjalisty endokrynologa G.A. (załącznik nr 3) oraz pozostałych dokumentów oznaczonych jako załączniki nr 4-7 i stwierdził, że nie zawierają one treści uzasadniających nowość i poziom wynalazczy rozwiązań ze spornego patentu, gdyż nie dotyczą analizy porównawczej tych rozwiązań względem dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw. Ponadto organ stwierdził, że nie mają one również związku z zakresem ochrony przedstawionym w spornym patencie, a zatem nie mogły one mieć znaczenia ani istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela również stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował zaskarżoną decyzję UP w przedmiocie unieważnienia spornego patentu z powodu braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej oraz braku nowości objętej spornym patentem tkaniny prozdrowotnej. Jak słusznie stwierdził organ sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem, wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą jego zgłoszenia, następujących publikacji: amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20080230140 (data publikacji: 25.09.2008 r.; oznaczonego jako dokument D1), amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20030056484 (data publikacji: 27.03.2003 r.; oznaczonego jako dokument D2) oraz "Encyklopedii Techniki - Przemysł Lekki", Wydawnictwo Naukowo -Techniczne, Kraków 1986, str. 164 i 756. Natomiast tkanina prozdrowotna objęta spornym patentem nie posiada cech nowości w świetle dokumentu US 2008 0230140 (data publikacji: 25.09.2008 r.; dokument D1).

Jak słusznie stwierdził UP dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, jak i samej tkaniny prozdrowotnej, jest zgłoszenie patentowe US 20080230140, oznaczone jako dokument D1, ujawnia bowiem wszystkie cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu, określone w zastrzeżeniach patentowych nr 5 i 6. Poza tym, zarówno właściwości, jak i zastosowanie obu tkanin jest identyczne.

Co do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej według spornego patentu, to czynności wymienione w zastrzeżeniu patentowym nr 1 dotyczą typowej końcowej obróbki wytworzonej już tkaniny, zawierającej w swej masie nitki z włókien bambusa i nitki z włókien bawełny, z pominięciem operacji uszlachetniania wymagających użycia substancji chemicznych. W zastrzeżeniu nr 1 wyraźnie wskazano, że surową tkaninę poddaje się "znanej w istocie operacji prania, gładzenia i stabilizacji", a z redakcji zastrzeżenia wynika, że istotą sposobu jest skład i struktura samej tkaniny, która zawiera "co najmniej 25% nitek z włókien bambusa i co najwyżej 75% nitek z włókien bawełny oraz ewentualnie z dodatkiem nitek z włókien uszlachetniających, gdzie pojedyncze nitki osnowy są wykonane tylko z włókna bambusa lub tylko z włókna bawełny". Zatem najbliższym stanem techniki dla tego rozwiązania jest, podobnie jak dla tkaniny prozdrowotnej, również dokument D1.

Wprawdzie dokument D1 nie wskazuje, czy utkaną tkaninę należy poddać operacji bielenia, barwienia, drukowania czy innym operacjom uszlachetniania, których zastosowanie wymagałoby użycia substancji chemicznych, ale wziąwszy pod uwagę informacje z akapitu (0021), które wskazują na uzyskanie tkaniny o naturalnym wyglądzie, można wnioskować, że tkanina według dokumentu D1 nie jest poddawana takim operacjom.

Ponadto pominięcie chemicznej obróbki włókna bambusowego jest znane ze stanu techniki z dokumentu D2, który wyraźnie wskazuje w akapicie (0045), że do wytworzenia produktów można stosować również włókno bambusowe w jego naturalnym kolorze. Znane ze stanu techniki są także operacje wykańczania tkanin, które są opisane w Encyklopedii Techniki - Przemysł Lekki (WNT, Warszawa 1986, str. 756), gdzie terminem "wykończalnictwo włókiennicze" określono zespół różnych procesów, którym poddaje się surowe wyroby włókiennicze (m.in. tkaniny) w celu nadania lub poprawienia własności estetycznych lub użytkowych; wykończalnictwo włókiennicze dzieli się na cztery grupy procesów, w tym: 1) procesy wstępnej obróbki, obejmujące pranie, oraz 2) wykończanie końcowe obejmujące gładzenie i termiczną stabilizację.

Również podnoszona przez skarżącego kasacyjnie kwestia, że tkanina według spornego patentu jest jednowarstwowa - nie znajduje uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych. Przede wszystkim w treści zastrzeżenia nr 5 nie wspomniano o tkaninie jednowarstwowej, co świadczy o tym, że przedstawiony w nim zakres ochrony jest na tyle ogólny i szeroki, że obejmuje również tkaniny wielowarstwowe. Ponadto pomimo, że w treści zastrzeżenia nr 5 nie wspomniano również o tkaninie pętelkowej czy frotte, to tak szeroko określony zakres ochrony obejmuje także tkaniny tego rodzaju, czego dowodem jest przykład 9 ze spornego patentu, który wskazuje na tkaninę frotte przeznaczoną na frotowe ręczniki, prześcieradła, ściereczki i płaszcze kąpielowe, a więc wynika z tego, że zakresem ochrony zostały objęte wszelkie rodzaje tkanin, również wielowarstwowe. W konsekwencji argumentacja skarżącego, że tkanina według spornego patentu jest jednowarstwowa, nie ma uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego postawionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia art. 24, 25 i 26 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego, a tkanina objęta spornych patentem nie posiada cech nowości – należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Odnosząc się do tych zarzutów już na wstępie stwierdzić należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a ponadto powinien wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tych wymogów nie spełnia skarga kasacyjna.

Natomiast - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - jej autor w istocie polemizuje z Sądem I instancji, który zaakceptował stanowisko UP co do oceny materiału dowodowego na okoliczność wykazania, że sporny wynalazek w zakresie sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej – nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego, natomiast w zakresie tkaniny prozdrowotnej – wymogu nowości, co nie może odnieść zamierzonego przez kasatora skutku poprzez zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Podkreślenia wymaga, że zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie podważać ustaleń faktycznych oraz ich oceny dokonanej przez UP. Bowiem naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym, kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu, czy jego oceny. W tym miejscu podkreślić należy, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – UP ustalał poziom wynalazczy odnosząc go do wynalazku jako całości, a mianowicie zarówno co do sposobu wytwarzania, jak i samej tkaniny prozdrowotnej. Organ stwierdził wyraźnie w zaskarżonej decyzji, że dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, jak i tkaniny prozdrowotnej, jest zgłoszenie patentowe US 20080230140, oznaczone jako dokument D1. Bowiem jak przyjmuje się zgodnie zarówno w w doktrynie, jak i w orzecznictwie oceniając nieoczywistość wynalazku, należy postrzegać go jako całość, a zatem zarzut oczywistości może być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie jego poszczególnym elementom (M. du Vall, H. Żakowska-Henzler, Przesłanki zdolności patentowej (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 455; A. Pyrża, Poradnik wynalazcy, Warszawa 2008, s. 118; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II GSK 297/10, Legalis).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.