Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 306/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2012 r. spraw ze skarg M. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...] z dnia 29 lutego 2012 r. [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżone decyzje, 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] i nr [...], którymi określono M. S., prowadzącemu uprzednio działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M." z siedzibą w M., zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych zakupionych na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] oraz zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych zakupionych na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] r.

Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. przeprowadził w przedsiębiorstwie M.a Sapały kontrolę podatkową w przedmiocie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku akcyzowego w okresie od 01.05.2006 r. do 31.08.2006 r., której ustalenia zawarto w "Protokole kontroli podatkowej" nr [...] z dnia [...] r.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że M. S. w okresie objętym kontrolą prowadził działalność gastronomiczną na statkach bandery n. "A." oraz "A.". Statki te wykonywały rejsy pomiędzy niemieckim portem w H. oraz polskim portem w Ś. Stwierdzono również, że podatnik dokonywał zakupów wyrobów akcyzowych (piwa, wina i wina musującego) na terytorium N. Następnie, podczas rejsów na ww. statkach, podatnik wprowadzał i sprzedawał przedmiotowe wyroby akcyzowe na obszarze morskich wód wewnętrznych wchodzących w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie kontrolujących, przemieszczając wyroby akcyzowe z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium kraju, M. S. dokonywał nabycia wewnątrzwspólnotowego tych wyrobów.

Na podstawie ustaleń zawartych w ww. protokole kontroli podatkowej, Naczelnik Urzędu Celnego w S. w dniu [...] r. wydał postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowań podatkowych w przedmiocie określenia M. S. zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych zakupionych na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] oraz na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] r.

Zarówno postanowienia o wszczęciu postępowania, jak i dalsze pisma w sprawie oraz decyzje z dnia [...] r., organ doręczył J. C., działającemu na podstawie pełnomocnictwa złożonego nie w toku postępowania podatkowego, lecz w toku kontroli podatkowej. Wobec tego, rozpoznając sprawę zainicjowaną odwołaniami od decyzji organu I instancji, Dyrektor Izby Celnej w S. w postanowieniach z dnia [...] r. [...] i nr [...], stwierdził niedopuszczalność złożonych odwołań. W ocenie organu odwoławczego, decyzje wydane w wyniku nieprawidłowo wszczętego postępowania nie mogły skutecznie wejść do obrotu prawnego, a - co za tym idzie - odwołania wniesione w takich okolicznościach są niedopuszczalne.

W tym stanie sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego w S. w [...] r. wydał kolejne postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowań podatkowych w ww. zakresie, a następnie przywołanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] r. określił M. S. wysokość zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym w kwocie, odpowiednio: [...] zł i [...] zł.

Nie zgadzając się z decyzjami organu I instancji, strona wniosła odwołania, w których zarzuciła naruszenie przepisów: art. 2 pkt 11, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 11 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.a.", art. 281 oraz art. 285a i 285b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej: "O.p." oraz art. 80a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W wyniku rozpoznania odwołań, Dyrektor Izby Celnej w S. wydał wskazane na wstępie decyzje z dnia [...] r., którymi utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Organ odwoławczy, odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołań, przywołując przy tym odpowiednie regulacje prawne, w tym wynikające z: ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy o podatku akcyzowym, ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2005 r. nr 226, poz. 1944 ze zm.), umowy z dnia 22 maja 1989 r. między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną w sprawie rozgraniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej (Dz. U. nr 43, poz. 233) oraz Traktatu z dnia 14 listopada 1990 r. między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy (Dz. U. z 1992 r. nr 14, poz. 54), a także z ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1502), stwierdził, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania strony oraz przesłuchanych świadków, ustalono, iż towar nabyty od firmy P. został załadowany w całości na pokład statku "A." w dniu wystawienia faktury. W tym samym dniu towar został przemieszczony na terytorium kraju w momencie, gdy statek przekraczał morską granicę Rzeczypospolitej Polskiej, wykonując rejs pomiędzy portem w H. i portem w Ś.. Organ wskazał także, że z materiału dowodowego wynika również, iż podatnik nie ewidencjonował zdarzeń zaistniałych w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z czym nie ma wiedzy, ile wyrobów akcyzowych zostało sprzedanych od momentu załadunku wyrobów akcyzowych do momentu wypłynięcia statku na polskie wody terytorialne, co - zdaniem organu - uzasadniło zastosowanie metody szacunkowej odnośnie do określenia podstawy opodatkowania w oparciu o przepis art. 23 § 4 O.p., zebrany bowiem materiał dowody zawiera dane pozwalające na określenie w sposób szacunkowy podstawy opodatkowania.

Dalej, organ odwoławczy wskazał, że - na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] M. S. dokonał zakupu: piwa "[...]" w ilości [...] l (o ° Plato 11,2), kornu "[...]." w ilości [...] l (o zawartości alkoholu 32%), likieru "[...]" w ilości 1 l (o zawartości alkoholu 35%) oraz na podstawie faktury nr [...] z dnia 19.07.2006 r. dokonał zakupu piwa "[...]" w ilości [...] l (o ° Plato 11,2), piwa "[...]" w ilości [...] l (o ° Plato 12), piwa "[...]" w ilości [...] l (o ° Plato 12), wina musującego "[...]" w ilości [...] l - z czego 99,5% wprowadził na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dokonując nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. wyrobów akcyzowych). Organ ten wskazał również, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M. S., po nabyciu ww. wyrobów, w tym samym dniu przemieścił je na pokład statku, który odbywał rejs pomiędzy portem państwa członkowskiego Unii Europejskiej (N.) a portem polskim. W tej sytuacji - na podstawie przepisu art. 55 ust. 2 u.p.a - organ stwierdził, że dniem powstania obowiązku podatkowego w był dzień 12.07.2006 r., co do pierwszego nabycia, a co do drugiego nabycia - 19.07.2006 r.

W konsekwencji powyższych ustaleń, organ odwoławczy stwierdził również, że M. S., stosownie do art. 55 ust. 1 u.p.a., zobowiązany był:

- przed wprowadzeniem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych na terytorium kraju dokonać zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym do właściwego naczelnika urzędu celnego i złożyć zabezpieczenie akcyzowe;

- potwierdzić odbiór wyrobów akcyzowych zharmonizowanych na uproszczonym dokumencie towarzyszącym;

- złożyć deklarację uproszczoną i dokonać zapłaty akcyzy na terytorium kraju w terminie 10 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. do dnia, odpowiednio: 24.07.2006 r. i 31.07.2006 r.;

- prowadzić ewidencję nabywanych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych.

Ponadto, według organu, M. S. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych nie złożył deklaracji uproszczonej oraz nie uiścił akcyzy. Wobec tego, dalej organ przedstawił i wyjaśnił sposób obliczenia podstawy opodatkowania oraz wysokość akcyzy, a także - powołując się na przepisy art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 3 oraz art. 54 § 1 pkt 3 O.p. - wskazał, że w dniu wydania decyzji podatek akcyzowy określony tymi decyzjami stanowi faktycznie zaległość podatkową, od której podatnik winien naliczyć i uiścić stosowne odsetki za zwłokę.

Odnosząc się także do wskazanych zarzutów odwołania, Dyrektor Izby Celnej w S. nie zgodził się z nimi, przedstawiając szczegółowo swoje stanowisko w tym zakresie.

Nadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że Urząd Celny w S. Referat Karny Skarbowy wszczął dochodzenie na podstawie postanowienia z dnia [...] r. w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez nieujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego w S. w krótkich odstępach czasu przedmiotu opodatkowania, w tym w zakresie wyrobów nabytych na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] oraz na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] r.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. S., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie obu decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, jako naruszających prawo.

Zaskarżonym decyzjom, analogicznie jak w odwołaniach, skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 2, art. 4, art. 11 i art. 13 u.p.a. oraz art. 281 i art. 285a O.p.

Uzasadniając skargi, skarżący zasadniczo zakwestionował stanowisko organów, iż w sprawie miało miejsca wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów akcyzowych, skutkujące koniecznością uiszczenia podatku akcyzowego. W jego ocenie, warunkiem koniecznym dla realizacji dostawy wewnątrzwspólnotowej jest faktyczne przemieszczenie towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego. Warunku tego nie realizuje zaś samo dostarczenie towaru na pokład statku pływającego pod banderą innego państwa członkowskiego, który znajduje się na wodach wewnętrznych bądź na morzu terytorialnym RP, gdyż pokłady statków morskich włączone są do terytorium państwa, którego banderę noszą, niezależnie od tego gdzie się znajdują.

Ponadto, skarżący zakwestionował prawidłowość przeprowadzonej kontroli podatkowej, a - tym samym - legalność pozyskanego materiału dowodowego w sprawie.

W odpowiedzi na skargi, Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na wezwanie sądu, pismem z dnia 22.10.2012 r. Dyrektor Izby Celnej w S. poinformował, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. [...] r. wszczął postępowanie karne skarbowe w sprawie [...] o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. (uchylanie się od opodatkowania przez nieujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego w S. w krótkich odstępach czasu przedmiotu opodatkowania) i w tym samym dniu wydał postanowienie o przedstawieniu M. S. zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., lecz postanowienie to nie zostało mu ogłoszone z powodu ujemnej przesłanki procesowej (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.), tj. z powodu przedawnienia karalności czynu.

Sąd dopuścił jako dowód w sprawie akta spraw karnych skarbowych o sygn. akt [...] i [...] (dołączone do akt sprawy I SA/Sz 237/12).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania

(art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej w S., uznał, że skargi są uzasadnione, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skargach.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Urząd Celny w S. Referat Karny Skarbowy wszczął dochodzenie na podstawie postanowienia z dnia [...] r. w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez nieujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego w S. w krótkich odstępach czasu przedmiotu opodatkowania.

Z analizy treści ww. postanowienia wynika, że wyroby akcyzowe nabyte

na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] oraz nr [...] z dnia [...] r. były przedmiotem ww. postępowania karnego skarbowego. Brak jednak w aktach sprawy, w tym w aktach karnych skarbowych, udokumentowania lub w inny sposób wykazania okoliczności, że skarżący podatnik przed upływem okresu przedawnienia, tj. przed 31 grudnia 2011 r. został poinformowany o wszczęciu i prowadzeniu tego postępowania, co skutkowałoby wówczas zwieszeniem biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11, odpowiadając na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela

do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Z uzasadnienia tego wyroku (pkt 7. Skutki orzeczenia) nadto wynika,

że wyrok Trybunału dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy zmieniającej z 2002 r., obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., gdyż ze względu na przesłankę funkcjonalną, jaką musi spełniać pytanie prawne, przedmiotem kontroli Trybunału mógł być wyłącznie przepis, który pytający sąd zastosuje w sprawie, w związku z którą sformułował pytanie. Trybunał zwrócił jednakże uwagę, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną w tym wyroku za niekonstytucyjną, co wskazuje jednoznacznie, iż organ jest zobowiązany przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego do poinformowania podatnika, że przedawnienie nie nastąpi z uwagi na zawieszenie jego biegu. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Z analizy akt administracyjnych sprawy, jak i akt karnych skarbowych o sygn. akt [...] nie wynika, by skarżący został poinformowany przez organ o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, którego przedmiotem były wyroby akcyzowe nabyte przez skarżącego na podstawie ww. faktur. Z akt tych nie wynika także, by skarżącemu przedstawiono zarzuty we wszczętym w dniu 29.12.2008 r. postępowaniu karnym skarbowym, ani też czy postępowanie to zostało zakończone. Z akt tych nie wynika również, by zobowiązania wynikające z ww. faktur były zabezpieczone hipoteką lub zastawem rejestrowym albo by zostały zrealizowane. Nadto, z ww. akt nie wynika, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła inna z przyczyn przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej powodujących, że termin przedawnienia zobowiązania nie rozpoczął się, bądź powodujących przerwanie albo zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Oznacza to zatem, że Dyrektor Izby Celnej w S., wydając zaskarżone decyzje w dniu [...] r., uchybił 5-letniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu w art. 70 § 1 O.p., który upłynął z dniem 31 grudnia 2011 r. wobec faktu, że obowiązek podatkowy w rozpoznawanej sprawie powstał w dniach 12.07.2006 r. i 19.07.2006 r.

Zobowiązania podatkowe zatem w realiach niniejszej sprawy wygasły przez przedawnienie, wobec czego, wydanie decyzji stało się bezprzedmiotowe. W przypadku bowiem stwierdzenia na etapie postępowania odwoławczego przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Jeśli bowiem zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.), należy wyeliminować z obrotu prawnego decyzję określającą to zobowiązanie. Umorzenie wyłącznie postępowania odwoławczego, wywoła taki skutek, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, które już wygasło, zyskuje przymiot ostateczności i - zgodnie z art. 239e O.p. - podlega wykonaniu. W takim przypadku podatnik może podnosić zarzut przedawnienia zobowiązania w zasadzie dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, w ramach którego mogło już dojść do czynności egzekucyjnych. Podnosząc zarzut przedawnienia, podatnik może już jednak odczuć skutki egzekucji, np. zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy taka sytuacja w ogóle nie powinna mieć miejsca wobec wygaśnięcia zobowiązania. Uniknięcie wystąpienia takich sytuacji (nawet hipotetycznych) jest możliwe wówczas, gdy organ odwoławczy skorzysta z przyznanych mu mocą prawa narzędzi, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Przepis ten daje możliwość organowi odwoławczemu uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Przepis ten powinien więc być zastosowany, m.in. w sytuacji, gdy przedawnienie zobowiązania zostanie stwierdzone przez organ odwoławczy.

Nadto, ponieważ przyczyny umorzenia postępowania zostały wskazane tylko w art. 208 O.p. (w innych przepisach zostały wskazane przypadki, w których postępowanie jest kończone przez jego umorzenie), a przedawnienie zobowiązania zostało wskazane jako jedna z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania skutkująca umorzeniem postępowania, wyjaśnienia wymaga, że nie stanowi ona podstawy do umorzenia postępowania w każdym przypadku, w szczególności nie stanowi podstawy umorzenia postępowania odwoławczego. Daje natomiast organowi odwoławczemu możliwość umorzenia postępowania w sprawie, ze względu na przedawnienie zobowiązania na etapie postępowania odwoławczego, oczywiście po uchyleniu decyzji organu I instancji (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.).

Sąd w składzie orzekającym w sprawie opowiada się za wskazanym poglądem, akceptowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. [w:] "Ordynacja podatkowa. Komentarz" S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 274).

Dodać należy, że umorzenie postępowania odwoławczego nie wyeliminuje z obrotu prawnego decyzji określającej zobowiązanie, które wygasło. Decyzja nie wygasa ani na skutek przedawnienia, ani na skutek umorzenia postępowania odwoławczego, nie staje się też bezprzedmiotowa. Zastosowanie trybu określonego w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., w sposób prosty i szybki prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji i do zakończenia postępowania w sprawie, co koreluje z ustanowioną w art. 125 § 1 O.p. zasadą szybkości postępowania. Realizując normy prawne z art. 125 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przyjęcie odmiennego poglądu, że w przypadku przedawnienia zobowiązania przed wydaniem decyzji organu odwoławczego następuje jedynie umorzenie postępowania odwoławczego, a następnie wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie art. 258 § 1 pkt 1 O.p., w sytuacjach takich jak występująca w sprawie, zbędnie wydłuża czas, w jakim decyzja może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego oraz zbędnie pochłania czas organu podatkowego. Zastosowanie art. 258 § 1 pkt 1 O.p. jest uzasadnione wówczas, gdy nie zostało wniesione odwołanie od decyzji określającej zobowiązanie, które uległo przedawnieniu (sprawa nie była rozpoznawana w trybie odwoławczym). Taki przypadek nie wystąpił jednak w sprawie.

Reasumując, stwierdzić należy, że organ odwoławczy - rozpoznając sprawę na skutek wniesionych odwołań i utrzymując w mocy decyzje organu I instancji, w sytuacji gdy w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) - naruszył przepis art. 233 § 1 pkt 1 O.p., w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uznał, że bezprzedmiotowe jest analizowanie zarzutów skargi, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 59 § 1 pkt 9

i 208 § 1 O.p., nakazującego umorzenie postępowania w sprawie, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Celnej zobowiązany jest uwzględnić wyrażone stanowisko sądu.

Dodatkowo, odnosząc się do znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...], którymi określono skarżącemu zobowiązania podatkowe z ww. tytułów w kwocie, odpowiednio: [...] zł i [...] zł, a od których wniesiono odwołania, Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniami z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] stwierdził niedopuszczalność złożonych odwołań - zauważyć należy, że w ocenie organu odwoławczego decyzje te wydane zostały w wyniku nieprawidłowo wszczętych postępowań, a zatem nie weszły skutecznie do obrotu prawnego. Postanowienia organu odwoławczego nie zostały zaskarżone. Sąd - rozpoznając tę sprawę i mając także na względzie rozbieżność orzecznictwa sądowego w kwestii skutków nieprawidłowego wszczęcia postępowania dla jego zakończenia - nie podważył legalności tych postanowień.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego, przy wartości przedmiotu sporu w wysokości, odpowiednio: [...] zł i [...] zł, orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. oraz § 3 pkt 1 ppkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153) w wysokości [...] zł, obejmującej 2 wpisy od skarg w kwocie po [...] zł ([...] zł), koszty 2 opłat skarbowych w kwocie po [...] zł ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie po [...] zł ([...] zł).