Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2278/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "M" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością karę pieniężną w kwocie 1000 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego rzeczy pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rejestracyjnym [...], w którym stwierdzono:

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego: o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę,

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego: o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę.

Powyższe uchybienia stwierdzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2005 r. i potwierdzono protokołem kontroli nr [...].

W odwołaniu strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 8 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3820/85/EWG poprzez przyjęcie, że okres 24 godzinny jazdy pojazdu prowadzonego przez kierowcę R. C. należy liczyć pomiędzy godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r. a godziną 22:55 w dniu [...].03.2005 r., podczas gdy okres ten, zdaniem strony, powinien być liczony pomiędzy godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r.,

a godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r. Wobec powyższego odwołujący wnosi

o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnej z prawem.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił między innymi, że:

Jeżeli chodzi o pierwsze i drugie naruszenie, wg kolejności uwidocznionej w decyzji pierwszoinstancyjnej to:

Podczas analizy okazanych przez kierowcę wykresówek stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego rzeczy o 7 godzin i 10 minut. Całkowity okres jazdy dziennej wyniósł 17 godzin i 10 minut, zarejestrowany został pomiędzy godz. 07.10. dnia [...].03.2005 r.,

a godz. 22.55 dnia [...].03.2005 r. Okres 24 godzinny rozpoczęto o godz. 7.10 dnia [...].03.2005 r. Powyższe naruszenie miało miejsce na trasie S. – T., kierowcą był Pan R. C.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 sekcji IV rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85

z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego – okres prowadzenia pojazdu pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego

i tygodniowego odpoczynku, zwanego dziennym okresem prowadzenia pojazdu – nie może przekraczać dziewięciu godzin. Może być przedłużony dwukrotnie

w każdym tygodniu do 10 godzin.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Naruszenie powyższego przepisu skutkuje nałożeniem sankcji wynikającej

z lp. 1.11.5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, odpowiednio:

a/ o czas do jednej godziny – 50 złotych,

b/ za każdą następną rozpoczętą godzinę – 100 złotych.

Jak ustalił organ I instancji na podstawie analizy wykresówek kierujący pojazdem Pan R. C. przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia o 7 godzin i 10 minut, w związku z czym słusznie zastosowano karę wynikającą z lp. 1.11.5.

Co do trzeciego i czwartego naruszenia, o którym mowa w decyzji

I instancyjnej: Stosownie do art. 8 rozporządzenia Nr 3820/85 Rady Wspólnot Europejskich z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w każdym 24-godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego okresu odpoczynku, wynoszącego, co najmniej 11 kolejnych godzin, który to okres może być skrócony do minimum dziewięciu kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodniu, pod warunkiem, że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku.

W dni, kiedy odpoczynek jest nie skrócony zgodnie z akapitem pierwszym, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musi trwać, co najmniej osiem godzin. W takim przypadku minimalna długość odpoczynku będzie zwiększona do 12 godzin.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest lp. 1.11.1 załącznika do ustawy

o transporcie drogowym nakładającego karę pieniężną za skrócenie dziennego czasu odpoczynku w wysokości 50 (pięćdziesięciu) złotych za czas do jednej godziny oraz 50 (pięćdziesiąt) złotych za każdą rozpoczętą kolejną godzinę.

W wyniku analizy okazanych do kontroli przez kierowcę wykresówek stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego o 4 godziny i 50 minut. Najdłuższy zarejestrowany okres dziennego odpoczynku, w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się dnia [...].03.2005 r. o godz. 07.10 wyniósł 4 godziny i 10 minut i zarejestrowany został pomiędzy godziną 23.35 dnia [...].03.2005 r., a godziną 03.45 dnia [...].03.2005r. Powyższe naruszenie miało miejsce na trasie S. – T., kierowcą był Pan R. C.

W związku z bezpośredniością stwierdzonych naruszeń organ II instancji utrzymuje nałożoną karę pieniężną z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku. W świetle jednoznacznego brzmienia przytoczonych powyżej przepisów dziewięciogodzinny okres odpoczynku dziennego jest odpoczynkiem najkrótszym

i nie może być skracany w żadnym przypadku. Wyjaśnienia strony podnoszone

w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji, ponieważ opierają się na błędnych interpretacjach stanu prawnego.

Ponadto przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej,

w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności

w zakresie transportu, skoro go wykonuje, zwłaszcza, że akty te zostały opublikowane w przewidziany prawem sposób. Sprawą skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Rolą organów Inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. Argumenty strony nie mogą być uwzględnione przez organ II instancji, gdyż kara za w/w naruszenie jest sztywno określona w załączniku do ustawy

o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości swobodnego obniżania kary, bądź jej anulowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "M" Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą. W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu podała między innymi, że:

W odwołaniu od decyzji WITD skarżąca podniosła zarzut naruszenia konkretnie wskazanych przepisów ustawy o czasie pracy kierowców w związku z przepisami rozporządzenia. Zarzut powyższy sprowadzał się, generalnie rzecz ujmując, do zanegowania stanowiska WITD odnośnie kwestii liczenia okresu 24 godzin,

w którym to okresie są określone limity czasu prowadzenia pojazdu ciężarowego oraz odpoczynku kierowcy. Zarzut skarżącej wziął się stąd, że organ I instancji przyjął, iż okres 24 godzinny przypadł pomiędzy godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r.

a godziną 22.55 w dniu [...].03.2005 r. co już prima facie nasuwa wątpliwości co do prawidłowości liczenia okresu 24-godzinnego w decyzji organu I instancji. Takie też wątpliwości skarżąca podniosła w odwołaniu od decyzji WITD, licząc na rzetelne ustosunkowanie się do tej kwestii przez GITD.

Tak się jednak nie stało. GITD w swojej decyzji praktycznie "skopiował" wywody zawarte w decyzji WITD, natomiast w ogóle nie ustosunkował się merytorycznie do wywiedzionych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów art. 8 ucpk w związku z art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Dość powiedzieć, że o tychże przepisach, a w szczególności o przepisie art. 8 ucpk, GITD nie wspomniał ani słowem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zamiast wyjaśnić kwestię, która winna być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, GITD przytoczył treść przepisu art. 6 ust. 1 sekcji IV rozporządzenia, a ponadto (oprócz "skopiowania" wywodów zawartych w decyzji WITD oraz przytoczenia treści przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tejże ustawy) skupił się na swoistym "pouczaniu" skarżącej spółki poprzez sformułowania w postaci: "ponadto przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu" oraz innych tego typu sformułowań, w istocie nie mających związku z przedmiotem rozstrzygnięcia.

Skarżącą nadmieniła, że GITD jest centralnym organem administracji publicznej, który powinien wykazać się znajomością przepisów ucpk oraz rozporządzenia, gdyż do tego jest zobligowany przepisami prawa. Jeśli zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada na zarzut, sformułowany

w odwołaniu od decyzji organu I instancji, to jest to wyrazem albo braku znajomości przez organ II instancji przepisów, co do których był zarzut w odwołaniu, albo

w sposób lekceważący traktowania skarżącego i uzasadnienia swojej decyzji na zasadzie "argumentu siły", a nie "siły argumentu".

Tak czy inaczej przesądza to w ocenie skarżącej za wadliwością zaskarżonej decyzji. Nie może być bowiem wątpliwości co do tego, że GITD naruszył przepis

art. 7 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa, albowiem całkowicie uzasadniony jest pogląd, w myśl którego organ powinien wszechstronnie wyjaśnić okoliczności sprawy i ustosunkować się do zarzutów wysuniętych w odwołaniu,

a nawet w istocie "ponownie rozstrzygnąć sprawę administracyjną" (tak NSA

w wyroku z dnia 19.07.2001 r. V S.A. 3872/00 niepubl., por. również wyrok NSA

z dnia 06.08.1999 r. IV SA 2776/98 niepubl. czy wyrok NSA z dnia 21.05.1999 r. I SA 1456/98 niepubl.). Organ II stopnia tego zaniechał, a zatem jego decyzja jest obarczona uchybieniem co do wyżej wskazanych przepisów kpa.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji, a także decyzji organu II instancji wynika, że organy te do swych ustaleń przyjęły 24 godzinny okres rozliczeniowy pomiędzy godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r. a godziną 22.55 w dniu [...].03.2005 r.

Z takim podejściem, a przez to z zaskarżoną decyzją, nie sposób się zgodzić.

Należy bowiem wskazać, iż w przepisach rozporządzenia mowa jest

o okresach prowadzenia pojazdu i odpoczynków w 24-godzinnym okresie, jednakże brak jest ustalenia w przepisach tegoż aktu, w jaki sposób liczyć tenże okres

24-godzinny. W tym zakresie stosuje się zatem przepis art. 8 ucpk (por. także przepis art. 3 ucpk), zgodnie z którym przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której kierowca rozpoczyna pracę zgodnie

z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. To zaś prowadzi do wniosku, że

w przypadku kierowcy R. C. doba przypadła pomiędzy godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r. a godziną 7.10 w dniu [...].03.2005 r. Sprzeczne z takim podejściem stanowisko organów I i II instancji jest zatem błędne i narusza przepis art. 8 ucpk.

Wynikiem tego powinno być powtórne rozstrzygnięcie, czy doszło do naruszenia norm czasu pracy kierowcy i jego odpoczynku, jeśli okres 24-godzinny powinien być liczony w inny sposób, niż to przyjęły organy administracyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu lądowym. W sekcji IV powyższego rozporządzenia w art. 6 zawarte są przepisy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów. Natomiast w sekcji V przepisy dotyczące przerw i okresów wypoczynku.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w Rozporządzenia Rady Europy okres prowadzenia pojazdu między każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresami dziennego i tygodniowego odpoczynku, nie może przekraczać dziewięciu godzin. Może być przedłużony dwukrotnie w każdym tygodniu do 10 godzin.

Z powyższego wynika, że między dwoma okresami dziennego odpoczynku pojazd może być prowadzony dziewięć godzin, a w wyjątkowych sytuacjach dziesięć.

W powyższej sprawie w oparciu o odczyty wykresówek ujawniono, że kierujący pojazdem, stanowiącym własność skarżącej przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia o 7 godzin i 10 minut, gdyż z odczytu wynika, że całkowity okres jazdy dziennej wyniósł 17 godzin i 10 minut, za co w ocenie Sądu słusznie organ nałożył karę przewidzianą w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami) tj. w art. 92 ust. 1 i lp. załącznika do ustawy 1.11.5 lit. a i lit. b w łącznej kwocie 750 złotych.

Argumenty podniesione przez skarżącego w skardze a dotyczące sposobu obliczania 24 godzinnego okresu na wykresówce i w konsekwencji błędnych ustaleń organu nie zasługują na uwzględnienie.

Okres 24 godzinny jest to okres czasu jaki jest rejestrowany na poszczególnych wykresówkach ujawnionych w toku kontroli. Nie oznacza to jednak, że okresy prowadzenia pojazdu przez kierowcę, a także okresy przerw z poszczególnych następujących po sobie wykresówkach nie podlegają sumowaniu. Wskazuje na to wyraźnie treść art. 6 ust. 1 w/w Rozporządzania Rady Europy, które nie odnosi się do czynności technicznej jaką jest zapis wykresówki – rejestracja czasu pracy kierowcy z uwzględnieniem wszystkich czynności nie tylko prowadzenia pojazdu,

a wprost wskazuje, że pojazd nie może być prowadzony przez kierowcę dłużej niż 10 godzin, a następnie musi nastąpić przerwa. Tak więc nawet przy zmianie wykresówki po 24 godzinach, pojazd nie może być prowadzony przez kierowcę łącznie dłużej niż 10 godzin, co jest związane z bezpieczeństwem w ruchu lądowym pojazdów.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że okres 24 godzin winien być odczytywany zgodnie z definicją zawartą w art. 8 ustawy z dnia 18 kwietnia 2004 r.

o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) jest definicją dla celów rozliczenia czasu pracy i ustalenia uprawnienia do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Nie ma więc zastosowania do okresów prowadzenia pojazdu

o którym mowa w art. 6 w/w rozporządzenia Rady Europy.

Odnośnie pozostałych naruszeń należy stwierdzić, że stosownie do art. 8 w/w rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 w każdym 24-godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego okresu odpoczynku, wynoszącego, co najmniej 11 kolejnych godzin, który to okres może być skrócony do minimum dziewięciu kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodniu, pod warunkiem, że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku.

W dni, kiedy odpoczynek nie jest skrócony, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden może trwać, co najmniej osiem godzin. W takim przypadku minimalna długość odpoczynku będzie zwiększona do 12 godzin. W Wyniku analizy wykresówek stwierdzono, że maksymalny zarejestrowany dzienny okres odpoczynku wyniósł 4 godz. i 10 min., a więc był krótszy o 4 godz. 50 min. Stosownie więc do art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym załącznika do ustawy lp. 1.11.1 nałożono na skarżącego karę pieniężną.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji.