Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1585/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.. 33
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął wobec majątku K.K.(dalej: "Skarżący") postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr SM [..] obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2010 r. na kwotę 336 zł należności głównej.

W celu wyegzekwowania należności objętej wyżej wskazanym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] grudnia 2015 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie w dniu [...] grudnia 2015r.

W odpowiedzi na ww. zajęcie egzekucyjne P. S.A. pismem z dnia[...] grudnia 2015 r. poinformował organ egzekucyjny, że istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków na rachunku firmowym oraz brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku oszczędnościowym.

Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. złożył na podstawie art. 33 pkt 1-3, 6, 8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Natomiast pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu przez organ egzekucyjny polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 11 grudnia 2015 r., zarzucając naruszenie art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o wniosła o uchylenie wskazanego środka egzekucyjnego oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi.

W uzasadnieniu skargi Zobowiązany wskazał, że zawiadomienie o zastosowaniu środka jest nieprawidłowe, gdyż nie precyzuje obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i wskazuje nieprawidłowe kwoty należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych. Ponadto stwierdził, iż wynik sprawy związany jest z rozstrzygnięciami w innych sprawach, wskazując na złożone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, odwołanie od decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, oraz zażalenie na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w związku z wniesionymi przez Zobowiązanego zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. wystąpił do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, a następnie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącego.

Z kolei postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2015 r.

Skarżący w zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie zarzucił naruszenie:

- art. 54 § 1, § 5 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy w skardze wykazano, iż czynność egzekucyjna została dokonana nieprawidłowo,

- art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: dalej "k.p.a.") w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organ egzekucyjny do treści skargi wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy odwołując się do treści 54 u.p.e.a. stwierdził, iż w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Następnie przywołując treść art. 80 u.p.e.a. uznał, iż podjęte przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A., na podstawie zawiadomienia z dnia [...] listopada 2015 r. zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem ww. przepisu.

Zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2015 r. wskazuje kwotę należności głównej zgodną z kwotą wskazaną w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr SM [...], kwotę odsetek i kosztów egzekucyjnych. Z uwagi na upływ czasu pomiędzy wystawieniem tytułu wykonawczego a zawiadomienia o zajęciu zmianie uległa kwota odsetek w stosunku do kwoty wskazanej w tytule wykonawczym.

Ponadto zgodnie z art. 67 § 2, jak i art. 80 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawierało wskazanie rodzaju egzekwowanej należności pieniężnej wynikającej z tytułu wykonawczego.

Wystawione zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę odpowiada wzorowi zamieszczonemu w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655) i zawierało niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych okoliczności będących podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz okoliczności kwestionujących prawidłowość decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr SM [...] i postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wskazując, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem konkurencyjnym zarówno z zarzutami wnoszonymi na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., jak i odwołaniem od decyzji wymiarowej, czy też zażaleniem na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tejże decyzji. Przedmiotowe okoliczności nie podlegają zatem rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.

Zakwestionowane stanowisko Skarżącego, zgodnie z którym w przypadku uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej konieczne będzie uwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne. Odwołując się do zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia w skardze na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, wskazano można podnosić okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego, zarzucając w swojej skardze naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy zarzuty i argumenty zawarte w zażaleniu świadczyły o konieczności uchylenia w całości przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 5 lutego 2016 r. i przekazania sprawy w całości do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,

- art. 54 § 1, § 5 w zw. z art. 72 § 1 - § 4 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy w skardze wykazano, iż czynność egzekucyjna została dokonana nieprawidłowo,

- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organy obydwu instancji do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powielił argumentacje zawartą w skardze na czynności egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]lutego 2016r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2015r.

Zdaniem Skarżącego, postanowienie to narusza prawo albowiem zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nastąpiło z naruszeniem art. 80 § 1-3 u.p.e.a., gdyż organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków wynikających z tych przepisów, zaś zawiadomienie o zastosowaniu środka nie precyzuje obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i wskazuje nieprawidłowe kwoty należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych. Nadto, w ocenie Skarżącego wynik niniejszej sprawy jest związany z rozstrzygnięciami w innych sprawach.

Przy tak zakreślonych granicach skargi oraz wskazanych zarzutach Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że podjęte przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A., na podstawie zawiadomienia z dnia [...]. nr [...]., zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 80 u.p.e.a.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przesłał zawiadomienie z dnia [...]. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do Banku P. S.A., który potwierdził jego odbiór w dniu [...]. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do Banku, organ egzekucyjny poinformował o dokonaniu zajęcia Skarżącego. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało bowiem doręczono Zobowiązanemu w dniu [...].

Sąd stwierdza także, że wystawione zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wkładu oszczędnościowego odpowiada wzorowi zamieszczonemu w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia [...] maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r" poz. 655) i zawiera niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 u.p.e.a.

Wobec powyższego zarzut Skarżącego, iż zawiadomienie o zastosowaniu środka jest nieprawidłowe, gdyż nie precyzuje obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i wskazuje nieprawidłowe kwoty należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych, nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew bowiem twierdzeniom Zobowiązanego, zawiadomienie z dnia [...]. nr [...] wskazuje kwotę należności głównej zgodną z kwotą wskazaną w tytule wykonawczym z dnia [...]. nr SM [...], kwotę odsetek i kosztów egzekucyjnych. Z uwagi na upływ czasu pomiędzy wystawieniem tytułu wykonawczego a zawiadomienia o zajęciu zmianie uległa kwota odsetek w stosunku do kwoty wskazanej w tytule wykonawczym. Jednocześnie zauważyć należy, że zarówno art. 67 § 2, jak i art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, aby zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawierało wskazanie rodzaju egzekwowanej należności pieniężnej wynikającej z tytułu wykonawczego.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż podnoszone przez Skarżącego okoliczności będące podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz okoliczności kwestionujące prawidłowość decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr SM [...] i postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.

Jak już bowiem wyżej wskazano, skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem konkurencyjnym zarówno z zarzutami wnoszonymi na podstawie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak odwołaniem od decyzji wymiarowej, czy też zażaleniem na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tejże decyzji.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13, który to pogląd skład orzekający aprobuje w całości, "zarzuty nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, bowiem rozpatrzenie takiego żądania byłoby próbą obejścia prawa i naruszyłoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej".

Podkreślić zatem należy, skarga na czynności egzekucyjne powinna być rozpatrywana niezależnie od ewentualnego postępowania w trybie art. 33 u.p.e.a., tj. w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a także niezależnie od postępowania wymiarowego dotyczącego zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013r., sygn. akt II FSK 2988/11).

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa także, iż Zobowiązany skorzystał z przysługujących mu środków zaskarżenia, na co sam wskazuje w złożonej skardze z dnia 15.04.2016r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].04.2016r. nr [...].

Zdaniem Sądu, bezpodstawny jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy obydwu instancji art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzucając naruszenie tych przepisów Skarżący myli bowiem kwestie oceny zasadności oddalenia skargi na czynności egzekucyjne z wymogami dotyczącymi aktu, jakim jest postanowienie. W tym zakresie Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, ponieważ zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, a nadto Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętego kontrolą aktu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.