Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2653/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, 33, 34, 35
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ś. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Zakładom Energetycznym S.A. rejon energetyczny w Ś. pozwolenia na remont linii 15 kV L-405 w miejscowości O.

Państwo K. i I. K. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazując, że została ona wydana z naruszeniem prawa oraz w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Zdaniem Skarżacych inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomością będącą obecnie ich własnością. W kolejnych pismach kierowanych do Wojewody [...] wskazali również na inne zarzuty (brak oznaczenia nieruchomości przez które przebiega inwestycja, brak możliwości realizacji inwestycji z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wyklucza [...] Zakład Energetyczny jako inwestora). Stwierdzili także, że powyższe wywołuje, w przypadku wykonania decyzji, czyn zagrożony karą. Jest on bowiem nielegalny z przyczyn oczywistych i stanowi samowolę budowlaną.

2. Decyzją z [...] listopada 2017 r. Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z dnia [...] kwietnia 1995 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Zakładom Energetycznym S.A. rejon energetyczny w Ś. pozwolenia na remont linii 15 kV [...] w miejscowości O. wydana została z naruszeniem prawa lecz nie stwierdził jej nieważności, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 10 lat.

W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, że w analizowanej sprawie [...] Zakłady Energetyczne S.A. w Z., rejon energetyczny Ś. pismem z dnia 14.03.1995 r. zgłosił remont linii 15 kV – O. - L 405 - 15 i zwrócił się o wydanie na tą inwestycję pozwolenia na budowę z uwagi na zmianę trasy od słupa nr 4. Do pisma tego załączył 2 egzemplarze planu trasy linii 15 kV w skali 1:1000. wykazy właścicieli działek oraz zgody na wejście, a także decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ś. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na remont ww. linii energetycznej. Organ zatwierdził projekt budowlany, który nie został załączony do wniosku o pozwolenie na budowę. Do wniosku tego inwestor załączył jedynie plan trasy linii w skali 1:1000. Plan ten nie spełnia podstawowych wymagań określonych w art. 34 ust. 3 p.b. z 1974 r. Tym samym nie stanowi on projektu budowlanego o jakim mowa w tym przepisie. Nawet przyjmując, że rysunek ten mógłby zostać zakwalifikowany jako część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu to, brak jest projektu architektoniczno-budowlanego oraz części opisowej projektu zagospodarowania terenu. Wątpliwości budziła również kwestia przedłożonego przez inwestora dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku załączone zostały kserokopie dokumentów. Z części z nich nie dało się odczytać złożonego pod nimi podpisu z uwagi na słabą jakość kopii. Przepisy obowiązuję w dacie wydania badanej decyzji wymagały, by inwestor przedstawił dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego [...] Zakład Energetyczny S.A. rejon energetyczny Ś. nie dopełnił. Przedstawione kopie dokumentów nie mogły stanowić dowodu na tę okoliczność z uwagi na fakt, iż ich nieczytelna forma (brak możliwości odczytania podpisu w kilku przypadkach) nie posiada mocy dowodowej na okoliczność na jaką została przedstawiona.

W tym stanie faktycznym i prawnym, obowiązującym w dacie wydania analizowanej decyzji, Wojewoda [...] ustalił, że rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. zawarte w decyzji z dnia 7 kwietnia 1995 r. rażąco narusza art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 34 ust. 3 oraz art. 35 ust. 1 p.b. z 1974 r.

W przedmiotowej sprawie inwestor nie załączył do wniosku wszystkich wymaganych dokumentów, w tym projektu budowlanego, który organ mimo to zatwierdził i udzielił pozwolenia na budowę na wykonanie robót budowlanych. Stwierdzić zatem należy, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Nie może być przy tym wątpliwości, że kwestionowana decyzja wywołała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Decyzja ta narusza prawa przysługujące właścicielom nieruchomości objętych inwestycją.

Mając jednak na uwadze treść art. 156 §2 k.p.a. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., Wojewoda [...] ograniczył się w rozstrzygnięciu do stwierdzenia wydania badanej decyzji z naruszeniem prawa.

Organ stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. została stronom doręczona najpóźniej w 1995 r. Jednocześnie nie udało się ustalić dokładnej daty jej doręczenia. Datę doręczenia decyzji ustalono w oparciu o oświadczenie złożone przez Dyrektora Rejonu Dystrybucji [...] Spółki E. Sp. z o.o. (następcy prawnego [...] Zakładów Energetycznych rejon energetyczny w Ś.). W związku z tym, Wojewoda [...] uznał za udowodniony fakt doręczenia decyzji w 1995 r. Tym samym, nawet przyjmując, że doręczenie nastąpiło z upływem ostatniego dnia 1995 r. stwierdzić należy, że upłynął termin w jakim organ posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Od czasu doręczenia tej decyzji do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności oraz dnia wydania decyzji przez Wojewodę [...] upłynęło ponad 10 lat (prawie 22 lata).

3. Odwołanie od tej decyzji (wraz z załącznikiem) wnieśli K. i I. K. Wskazali w nim, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że [...] Zakłady Energetyczne nie były i nie są inwestorem, gdyż nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości. Tak więc [...] Zakłady Energetyczny nie będąc inwestorem nie nabyły żadnego prawa (względnie ekspektatywy). W sensie prawnym nigdy nie rozpoczęto i nie zakończono budowy.

4. Decyzją z [...] października 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r., znak: [...], w części dotyczącej działek nr ewid. [...] (powstała z podziałów działki nr ewid. [...]),[...] (powstała z podziału działki nr ewid. [...]), a w pozostałej części umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że sporne przedsięwzięcie zalicza się do inwestycji liniowych. Sporna linia energetyczna 15kV przebiega przez działki nr ewid. [...] oraz [...] stanowiące własność wnioskodawców - Państwa K. i I. K. (KW Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w Ś., V Wydział Ksiąg Wieczystych). W związku z tym, wnioskodawcy posiadają interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. wyłącznie w części dotyczącej działki nr ewid. [...] (powstała w wyniku kolejnych podziałów działki nr ewid. [...]),[...] (powstała z podziału działki nr ewid. [...]). W związku z powyższym GINB uchylił decyzję Wojewody [...][...] listopada 2017 r.. W pozostałej części i umorzyć w tym zakresie postępowanie organu I instancji.

Organ wskazał, że w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. właścicielem działek nr ewid. [...] (z której wydzielono działkę nr ewid. [...]) oraz [...] (z której wydzielono działkę nr ewid. [...]) był Pan M. G. W aktach organu stopnia podstawowego znajduje się kopia oświadczenia Pana M. G. z [...] stycznia 1995 r., o treści "Oświadczam, iż wyrażam zgodę na ustawienie na mojej działce nr [...],[...] słupów szt. 1+1+1 linii elektroenergetycznej 15kV, odgałęzienie O. - wieś w ramach planowanego kapitalnego remontu zgodnie z planem trasy."

Jednocześnie organ wyjaśnił, że wprawdzie na mapie "Remont linii 15kV O." stanowiącej załącznik do kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z 7 kwietnia 1995 r. naniesiona jest działka nr ewid. [...], to jednak ze znajdującej się w aktach sprawy mapy z projektem podziału działki nr ewid. [...] wynika, że w 1988 r., działka nr ewid. [...] została podzielona na działki nr ewid. [...] i [...].

Zdaniem organu, ówczesny właściciel nieruchomości - Pan M. G. - złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego należy wskazać, że argumentacja Skarżących dotycząca braku prawa do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele budowlane jest bezzasadna. Zatem brak jest podstaw do uznania, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. z 1974 r.

GINB wskazał również, że inwestor uzyskał decyzję Wójta Gminy S. z [...] marca 1995 r., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na remoncie linii 15 kV – [...]. Zatem, zaskarżona decyzja nie narusza również art. 32 ust. 4 pkt 1 p.b. z 1974 r.

Analiza kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...], nie wykazała aby naruszała ona, w sposób rażący, ustalenia decyzji Wójta Gminy S. z [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy. W szczególności, organ podkreślił, że przebieg spornej inwestycji uwidoczniony na mapie "Remont Linii 15kV O." stanowiącej załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. odpowiada temu uwidocznionemu na załączniku graficznym do ww. decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b p.b.

GINB wskazał, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę z [...] marca 1994 r., inwestor dołączył jedynie 2 egzemplarze planu trasy linii 15kV, wykaz właścicieli działek (którego brak jest w aktach sprawy) oraz zgody na wejście, jak również decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor nie dołączył natomiast do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projektu budowlanego remontu linii 15kV. Zatem zdaniem organu, decyzja z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] została wydana z naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.

Organ przy tym poddał ocenie kwestię skutków społeczno- gospodarczych wywołanych przez wskazane naruszenie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy wywołuje ono skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Organ oceniając skutki wskazanego wyżej naruszenia wskazał, że od dnia wydania kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. upłynęło ponad 23 lata. Stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia po upływie ponad 23 latach jego funkcjonowania w obrocie prawnym, pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań. Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13), w którym uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej, art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Organ wskazał przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, zgodnie z którym stabilizacja stosunków administracyjnoprawnych po upływie określonego czasu leży w interesie porządku publicznego.

W ocenie GINB, w analizowanej sprawie, naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa. Tym samym w analizowanej sprawie nie został spełniony jeden z podstawowych elementów warunkujący uznanie ww. naruszenia prawa za rażące, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Pozostała argumentacja skarżących dotycząca m. in. braku dziennika budowy, braku książki obiektu jak również braku informacji o rozpoczęciu oraz zakończeniu budowy, pozostaje bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze argumentacje skarżących, którzy wskazali, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. (organ administracji publicznej stwierdza nieważności decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą) należy wyjaśnić, że przesłanka nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi szczególny przypadek niewykonalności decyzji, która ma charakter prawny i dotyczy takich sytuacji, gdy karą jest zagrożony nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, ale przystąpienie do jego realizacji. Z treści przepisu wynika, że już samo podjęcie wykonania decyzji miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną przepisami Kodeksu Karnego, Kodeksu Wykroczeń, Kodeksu Karnego Skarbowego lub innych pozakodeksowych przepisów karnych. W ocenie GINB decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] nie jest dotknięta wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, że następca prawny [...] Zakładów Energetycznych – E. sp. z o.o. nie ma przymiotu inwestora, gdyż inwestorem jest podmiot, który posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane, a w ocenie skarżących inwestor takiego prawa nie uzyskał, organ wskazał, że w analizowanym przypadku inwestor uzyskał zgodę Pana M. G. na realizację inwestycji na działkach nr ewid. [...],[...]. Tym samym powyższy zarzut skarżących był bezpodstawny.

5. Skargę (i jej uzupełnienie) do WSA w Warszawie na decyzję GINB złożył I. K. Wskazał w niej, że bezsporny jest fakt braku projektu w wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę bez projektu jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały dzięki prawnemu zakazowi/nakazowi jakim jest art. 28 ust. 2 p.b., co spełnia przesłanki art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji GINB w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzję Wojewody, jednak tylko w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na remont/budowę z dnia [...] kwietnia 1995 r.

6. W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

7. Skarżący w piśmie z 30 października 2018 r. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Załączył również dodatkowe pismo z 27 maja 2019 r. wskazujące na brak doręczeń kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2124/11). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach P.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

2. Istota sprawy dotyczy tego, czy zasadnie (zgodnie z prawem) GINB decyzją z dnia [...] października 2018 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] (powstała z podziałów działki nr ewid. [...]),[...] (powstała z podziału działki nr ewid. 89/1), a w pozostałej części umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Zdaniem Skarżącego, decyzja o pozwoleniu na budowę bez projektu jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Zdaniem organów, stwierdzenie nieważności decyzji po upływie ponad 23 lat jej funkcjonowania w obrocie prawnym, pozostawałoby w sprzeczności z zasadą pewności obrotu oraz naruszałoby poczucie elementarnej sprawiedliwości.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organowi a nie Stronie skarżącej.

Dodatkowym argumentem jest to, że WSA w Gorzowie Wielkopolskim w prawomocnym wyroku z 5 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Go 492/18) oddalił skargę I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie nienałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Sprawa dotyczyła również żądania likwidacji samowoli budowlanej linii elektroenergetycznej [...] przebiegającej przez działkę nr [...] (nr działki sprzed podziału) w miejscowości O., gmina S. W zaskarżonej decyzji PINB umorzył postępowania jako bezprzedmiotowe, w którym to Pan M. G. (który zbył prawo do nieruchomości na rzecz państwa K.) żądał likwidacji wskazanej linii energetycznej. Sąd w wyroku stwierdził, że inwestycja ta nie została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, bowiem nie dopełniono zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nadto roboty budowlane prowadzone były bez dopełnienia obowiązków wynikających z treści art. 42 ust 1 oraz 41 ust. 4 pkt 1 p.b. Inwestor nie zapewnił bowiem objęcia kierownictwa budowy - robót budowlanych na wykonywanie których udzielone zostało pozwolenia na budowę, jak również nie zawiadomił właściwego organu o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót. Ponadto na budowie nie był prowadzony dziennik budowy. Zdaniem Sądu, dotyczące zakończenia robót budowlanych dokumenty (m.in. protokoły odbioru) świadczą, iż pomimo wykonania robót z naruszeniem przepisów p.b. dotyczących wymagań formalnych, zrealizowano je w sposób zapewniający prawidłowe użytkowanie obiektu. Protokoły te dotyczyły odbioru technicznego robót, zaś czynność ta nastąpiła przy udziale przedstawicieli inwestora oraz wykonawcy i inspektora nadzoru. Stan techniczny obiektu nie został natomiast zakwestionowany przez Skarżącego. W analizowanej sprawie, Sąd ocenił zatem że PINB prawidłowo zakończył postępowanie przez wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. W konsekwencji żądanie dotyczące likwidacji i rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej, okazało się nieuzasadnione. Jakkolwiek każda sprawa sądowoadministracyjna jest inna, to Sąd w niniejszej sprawie w pełni przyjmuje powyższe rozważania i podziela zawartą tam argumentację.

3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja GINB z dnia [...] października 2018 r. została wydana w tzw. trybie nadzwyczajnym. Tryb ten ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem, celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym. Procedowanie we wskazanym trybie sprowadza się wyłącznie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie zawiera wady wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Tryb ten umożliwia weryfikację również ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej, stanowiąc wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Z tego względu przesłanki nieważnościowe zostały sprecyzowane w art. 156 § 1 k.p.a. i nie jest dopuszczalna ich wykładnia rozszerzająca. Sankcja stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia jest o tyle dolegliwa, że powoduje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od dnia, w którym zostało wydane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 597/08). Ponadto weryfikując decyzję w trybie stwierdzenia nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny z daty jej wydania.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją, a także gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o wykładnię prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony, pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 4 grudnia 1986 r., sygn. akt. IV SA 716/86, z dnia 29 czerwca 1987 r., sygn. akt II SA 2145/86, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA.86/92, z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 404/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13).

4. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii formalnych związanych z treścią i istotą rozstrzygnięcia organu II instancji.

Zdaniem Sądu, zasadnie GINB wskazał na to, że jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony (art. 157 § 2 k.p.a.), to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 k.p.a.), czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Z uwagi na powyższe zakres weryfikacji kwestionowanego pozwolenia na budowę musi zostać ograniczony nie tylko zakresem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, ale również zakresem interesu prawnego wnioskodawcy.

Przypomnieć trzeba, że sporne przedsięwzięcie zalicza się do inwestycji liniowych. GINB wskazał, że z analizy mapy "remont linii 15 kV O.", poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii mapy "Projekt podziału działki nr [...],[...]," stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy S. z [...] września 2009 r., Nr [...], znak: [...] oraz znajdującej się w aktach organu wojewódzkiego kopii mapy ewidencyjnej sporządzonej 27 czerwca 2017 r., wynika, że sporna linia energetyczna 15kV przebiega przez działki nr ewid. [...] oraz [...] stanowiące własność wnioskodawców - Państwa K. i I. K. (KW Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w Ś., V Wydział Ksiąg Wieczystych).

Zasadnie zatem GINB uznał, że wnioskodawcy posiadają interes prawny w kwestionowaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r., ale wyłącznie w części dotyczącej działki nr ewid. [...] (powstała w wyniku kolejnych podziałów działki nr ewid. [...]),[...] (powstała z podziału działki nr ewid. [...]).

Z tego też względu, zasadnie GINB uchylił decyzję organu I instancji a w pozostałej części umorzył postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.).

5. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy p.b. z 1994 r. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. (wg. stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W analizowanej sprawie wskazać należy, że:

- z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pisma Starostwa Powiatowego z 20 lutego 2017 r. (znak: [...]) wynika, że w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r., właścicielem działek nr ewid. [...] (z której wydzielono działkę nr ewid. [...]) oraz [...] (z której wydzielono działkę nr ewid. [...]) był Pan M. G.;

- w aktach organu stopnia podstawowego znajduje się kopia oświadczenia Pana M. G. z 20 stycznia 1995 r., o treści: "Oświadczam, iż wyrażam zgodę na ustawienie na mojej działce nr [...],[...] słupów szt. 1+1+1 linii elektroenergetycznej 15kV, odgałęzienie O. - wieś w ramach planowanego kapitalnego remontu zgodnie z planem trasy";

- na mapie "Remont linii 15kV O." stanowiącej załącznik do kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. naniesiona jest działka nr ewid. [...], to jednak ze znajdującej się w aktach sprawy mapy z projektem podziału działki nr ewid. [...] wynika, że w 1988 r., działka nr ewid. [...] została podzielona na działki nr ewid. [...] i [...].

Zdaniem Sądu, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z różnych stosunków prawnych, które zawierają element korzystania z nieruchomości. Powstanie i ustanie tego prawa należy oceniać zatem stosownie do rodzaju stosunku prawnego, z którego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika. Warunkiem wydania pozwolenia na budowę nie jest wykazanie przez inwestora posiadania prawa do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane tylko złożenie pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o posiadaniu takiego prawa (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Organy administracji co do zasady nie mają obowiązku sprawdzania, czy zawarte w tym oświadczeniu dane są zgodne z rzeczywistością. Jest ono aktualnie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej i korzysta z domniemania, że dane zawarte w tym oświadczeniu są zgodne z rzeczywistością. Oświadczenie to może być przez organy administracji weryfikowane tylko wówczas, gdy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wyjdą na jaw okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 764/17).

Z akt sprawy wynika, że ówczesny właściciel nieruchomości - Pan M. G. - złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego należy wskazać, że argumentacja Skarżących dotycząca braku prawa do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele budowlane jest bezzasadna. Zatem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] nie została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. W sprawie nie ma kluczowego znaczenia również to, że w aktach sprawy znajduje się jedynie kopia oświadczenia Pana M. G. z 20 stycznia 1995 r.

6. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 1 p.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 3 p.b., powyższą decyzję inwestor powinien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania legalności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i decyzja ta, jeśli jest ostateczna, jest dla niego wiążąca (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1842/07). Jak wynika z akt sprawy:

- inwestor uzyskał decyzję Wójta Gminy S. z [...] marca 1995 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na remoncie linii 15 kV – [...].

Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że kontrolowana decyzja z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] nie narusza art. 32 ust. 4 pkt 1 p.b.

7. Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Analiza kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...], nie wykazała aby naruszała ona ustalenia decyzji Wójta Gminy S. z [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy. W szczególności, należy podkreślić, że przebieg spornej inwestycji uwidoczniony na mapie "Remont Linii 15kV O." stanowiącej załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. odpowiada temu uwidocznionemu na załączniku graficznym do ww. decyzji o warunkach zabudowy.

Zdaniem Sądu, tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b.

8. Stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 1 p.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi. Oznacza to, że przed złożeniem projektu budowlanego należy uzyskać wskazane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 382/09).

Zgodnie z art. 34 ust. 4 p.b., projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Istota pozwolenia na budowę wiąże się z zatwierdzeniem projektu budowlanego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 217/12). Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Organ nie bada projektu budowlanego, ale wyłącznie jego kompletność i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Za projekt i jego zgodność z prawem odpowiada bowiem wyłącznie projektant, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 597/18).

Jak wynika z akt sprawy, do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę z 14 marca 1994 r., inwestor dołączył:

- 2 egzemplarze planu trasy linii 15kV,

- wykaz właścicieli działek (którego brak jest w aktach sprawy) oraz zgody na wejście,

- decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Inwestor nie dołączył natomiast do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projektu budowlanego remontu linii 15kV.

Zdaniem Sądu, słusznie zatem GINB przyjął, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...] została wydana z naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. Nie oznacza to jednak automatycznie stwierdzenia jej nieważności.

Wskazane wyżej naruszenia należy poddać ocenie w kontekście skutków społeczno- gospodarczych wywołanych przez to naruszenie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy wywołuje ono skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Oceniając skutki wskazanego wyżej naruszenia, GINB zasadnie nie pominął kwestii, iż od dnia wydania kontrolowanej decyzji z [...] kwietnia 1995 r. upłynęło ponad 23 lata.

W ocenie Sądu, stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia po upływie ponad 23 lat jego funkcjonowania w obrocie prawnym, pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań (por. wyrok TK z 7 lutego 2001 r., sygn. akt K 27/00; wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., sygn. akt P 3/00) oraz naruszałoby elementarne poczucie sprawiedliwości (por. wyrok SN z 26 lipca 1991 r., sygn. akt I PRN 34/91; wyrok SN z 5 sierpnia 1992 r. sygn. akt I PA 5/92). Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie także w wyroku TK z 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13), w którym uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji, art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. NSA w wyroku z 25 lutego 2016 r. (sygn. akt II OSK 1603/14) wskazał, że powyższy wyrok TK skierowany jest do ustawodawcy, jednakże nie może ujść uwadze, że ów upływ czasu, o którym mowa w tym orzeczeniu, musi być brany pod uwagę przy ocenie skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje dane rozstrzygnięcie. Powyższe znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 27 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1013/16, wyrok NSA z 30 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1871/14).

Działanie organów państwa na podstawie prawa, będące przejawem zasady praworządności (legalizmu), nie oznacza zatem bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2016 r, sygn. akt II OSK 1953/14). Wynika to z potrzeby stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto z zasady zaufania obywatela do państwa, w tym zasady pewności prawa (art. 2 Konstytucji). Trzeba mieć na względzie, że odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej, (do których trzeba zaliczyć instytucję stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stabilizacja stosunków administracyjnoprawnych po upływie określonego czasu leży bowiem w interesie porządku publicznego (zob. wyrok NSA z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1953/14, wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2505/15).

Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że w analizowanej sprawie, naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa. Wręcz przeciwnie, budowa linii elektroenergetycznej była i jest wykonana w szeroko pojętym interesie społecznym. Tym samym w analizowanej sprawie nie został spełniony jeden z podstawowych elementów warunkujący uznanie naruszenia prawa za "rażące" (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

9. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (tj. wadą trwałej niewykonalności decyzji), należy wskazać, że podstawą stwierdzenia nieważności mogą być dwa rodzaje niewykonalności decyzji: niewykonalność faktyczna i prawna. Trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. W wyroku WSA w Gdańsku z 4 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Gd 27/2018), wskazano, że: "niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym". Niewykonalność musi być rezultatem nieusuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie zaś innych trudności technicznych lub ekonomicznych, choćby bardzo poważnych. Decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 606/17).

W ocenie Sądu, w analizowanym przypadku, nie zachodzi niewykonalność prawna kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, jeżeli już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, która obiektywnie wyklucza możliwość podjęcia działania koniecznego do wykonania decyzji, w szczególności ze względu na poziom wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z 8 lutego 1985 r. sygn. akt I SA 1090/84). W analizowanym przypadku, nie wystąpiła również niewykonalność faktyczna kontrolowanej decyzji, gdyż jak wynika z protokołu z [...] stycznia 1996 r., Nr [...] z odbioru technicznego linii elektroenergetycznej (oraz ustaleń zawartych w cytowanym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SA/Go 492/18) - sporna inwestycja została zrealizowana.

10. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że kontrolowana przez GINB decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z [...] kwietnia 1995 r. w części dotyczącej działek nr ewid. [...] oraz [...], narusza rażąco inne przepisy p.b. (w tym wskazany w skardze nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 p.b.). W ramach postępowania nieważnościowego organ co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 570/95; wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1617/12,). Oznacza to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy organ ponad wszelką wątpliwość ustali, iż decyzja taka dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym przesłanki te wymienione są enumeratywnie i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Zatem zarzut, że decyzja faktycznie nie weszła do obrotu prawnego, gdyż organy nie mogą domniemywać doręczenia decyzji "najpóźniej w 1995 r." (decyzja organu I instancji) – jest bezzasadny. Z akt sprawy nie wynika, że kwestie te nie były podnoszone w postępowaniu zwykłym w dacie wydania decyzji z 1995 roku. Zdaniem Sądu, trudno również oczekiwać od organów prowadzących postępowanie, aby po ponad 23 latach od wydania decyzji archiwizowały wszelkie dowody doręczenia. Organy jednak w niniejszej sprawie uzyskały oświadczenia złożone przez następcę prawnego [...] na tą okoliczność. Tym samym oświadczenie strony czy innego podmiotu, można przyjąć jako miarodajny dowód w postępowaniu administracyjnym. Musi ono przede wszystkim stanowić tzw. oświadczenie wiedzy, a więc odnosić się do rekonstruowanych przez jednostkę je składającą własnych doświadczeń i obserwacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 287/180).

11. Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił ocenę prawna dokonaną przez organ II instancji i skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.