Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 588/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., (sygn. I SA/Bk 201/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r., uchylającą decyzję Burmistrza S. z dnia [...] września 2011 r., przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie ustalenia J. B. (dalej powoływany także jako "Skarżący") łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Kolegium w skarżonej decyzji nie wyjaśniło, czy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Omówiono jedynie przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji, bez przedstawienia argumentacji, dlaczego Organ I instancji winien rozpoznać sprawę.

Tym samym Kolegium naruszyło art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako O.p.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, iż przy ponownym prowadzeniu postępowania, Organ winien wypowiedzieć się w kwestii zarzutu naruszenia art. 130 § 3 O.p. przez prowadzenie sprawy przez Zastępcę Burmistrza S. P. K. B.

Jednocześnie Sąd przyjął, że nie ma podstaw do uwzględnienia twierdzenia Skarżącego o konieczności "solidarnego" opodatkowania właściciela i posiadacza samoistnego. Sąd w pełni podzielił stanowisko SKO, iż zasadniczo podatnikiem (podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego) jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktyczny posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast w sytuacji, gdy występują dwa podmioty - właściciel i posiadacz samoistny, podatnikiem jest posiadacz samoistny. Ustawodawca przyjął bowiem zasadę, iż podatek ciąży na właścicielu gruntu (nieruchomości), chyba że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu.

2. Uwzględniając zalecenia Sądu, Kolegium po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz na podstawie materiału dowodowego stwierdziło, iż brak jest wystarczających podstaw do uznania, w świetle regulaminu i podziału czynności w Urzędzie Miejskim w S., że Pan P. K. B. był upoważniony do podpisania zaskarżonej decyzji. Akta sprawy nie zawierały również upoważnienia do podpisywania decyzji podatkowych w imieniu Burmistrza S.

Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją

z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza S. z[...] września 2011 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

3. Burmistrz S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia

[...] czerwca 2013 r., Nr [...], ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za budynek mieszkalny o ogólnej powierzchni 156,09 m2 w kwocie 97,00 zł, podatku rolnego od pow. 8,6422 ha przeliczeniowych w kwocie 1.206,00 zł i podatku leśnego od lasu o pow. 3,6822 ha w kwocie 124 zł, na rok 2009 - pobieranych jako łączne zobowiązanie pieniężne.

Organ podatkowy wskazał, że ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego za 2009 r. nastąpiło w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w S. oraz wypisów z ksiąg wieczystych, w których Skarżący figuruje jako właściciel działek, w tym również za część działki nr [...] (o pow. 0,0919 ha) będącej w samoistnym posiadaniu, oraz za działkę nr [...], stanowiącą własność Gminy S., będącą w dzierżawie Skarżącego na czas nieokreślony.

W uzasadnieniu decyzji wskazano numerację geodezyjną działek, obręb ich położenia, powierzchnię ogólną każdej z działek, ich sklasyfikowanie, oraz podano przeliczenie na hektary przeliczeniowe.

Wyjaśniono, że podział działki Nr [...] nie został odnotowany w księgach wieczystych, natomiast do opodatkowania przyjęto działki 2 (4 - darowaną bratu Skarżącego oraz 5) oraz 3, bez 1- która przeszła z mocy prawa na Skarb Państwa jako grunty wydzielone pod budowę ul. S, a następnie na własność Gminy S. (KW Nr[...] )

Organ I instancji, z uwagi na wniosek Skarżącego, przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia posiadaczy samoistnych gruntów należących do Skarżącego. W wyniku przeprowadzonego postępowania osoby fizyczne i prawne nie potwierdziły faktu posiadania samoistnego gruntów Skarżącego.

4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., w wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że spór dotyczy prawidłowości opodatkowania działki nr [...] (bez fragmentu 1). Kolegium zauważa, że w ewidencji gruntów figurują działki 3 i 2 (w skład której wchodzą 4 i 5 - podział unieważniony), a w księdze wieczystej KW [...] figuruje działka [...].

Powyższe wynika z faktu, że w księdze wieczystej nie uwzględniono podziału z 1987 r. na działki .1, 2 i .3, następnie podziału działki .2 na działki .4 i 5. Z tego powodu nie doszło do wyodrębnienia z księgi działki 1, która już 1986 r. stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], stanowiącą obecnie ulicę S. (została ujawniona w księdze wieczystej KW [...]).

W księdze wieczystej KW [...] nie uwzględniono także zdarzenia, że działka 4 została darowana, na mocy aktu notarialnego, bratu podatnika – R. B.

Ponadto, w kwestii podziału działki 2 zapadła decyzja SKO z dnia

[...] lutego 2010 r. Nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej działki nr 2 na działki 4, 5. Nabywca działki 4 - Pan R. B. nie został ujawniony w Księdze wieczystej, nie działa zatem wobec niego ochrona wynikająca z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Uwzględniając ponadto pozostałe dowody, takie jak: zeznanie Pana J. B. z [...] marca 2011 r., co do korzystania i władania całą nieruchomością 2, przekazania bratu części działki, ale wyłącznie na mocy umowy użyczenia,

a także fakt zadeklarowania do opodatkowania całej działki [...] - należy stwierdzić, że opodatkowaniu podlega działka [...] o powierzchni objętej wcześniejszymi działkami o numerach 2 (4 i 5) oraz 3.

Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza, że pomimo, iż podatnik zadeklarował do opodatkowania całą działkę [...], to kolejna księga wieczysta oraz rzeczywisty istniejący stan przesądza o tym, by fragment 1 nie obciążał podatnika J. B. Kolegium zatem uznało, iż Organ I instancji zbadał skutki prawne przeniesienia własności części działki [...] na R. B., co wynikało z wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r., (sygn. II FSK 272/12), oddalającego skargę kasacyjną Pana J. B.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, wskazującego na zajęcie jego działek przez różne podmioty w posiadanie samoistne, Kolegium zauważyło, że kwestia

ta została zbadana poprzez zwrócenie się do tych podmiotów o wyjaśnienie. Żaden

z nich nie potwierdził faktu samoistnego posiadania gruntów skarżącego, także Burmistrz Gminy S. zawarł w decyzji oświadczenie, że nie zajmuje gruntów podatnika, w tym działki 4. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do uznania, że nie podlegają opodatkowaniu działki, na których np. położono linie energetyczne, światłowodowe, czy też działki nawiedzane przez bobry.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium nie podzieliło stanowiska Skarżącego o naruszeniu przez Organ I instancji przepisów procesowych,

w szczególności dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego. Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut naruszenia art. 68 § 1 O.p., bowiem nie ma on zastosowania w sprawie.

W ocenie Organu odwoławczego Skarżący, w złożonej informacji na podatek od nieruchomości, rolny i leśny, za 2009 r., nie wskazał wszystkich niezbędnych danych niezbędnych do ustalenia w prawidłowej wysokości kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego, a zatem organ podatkowy I instancji ma pięć lat na doręczenie decyzji ustalającej takie zobowiązanie (tj. do końca 2014 r.).

5. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości. Skarżonemu rozstrzygnięci zarzucił:

- obrazę art. 68 § 1 O.p. przez wydanie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. w sytuacji, gdy z dniem 31 grudnia 2012 r. doszło do przedawnienia obowiązku podatkowego, w świetle ustaleń faktycznych organów

i wiążącej wykładni NSA z wyroku z 15 maja 2013 r. (sygn. II FSK 252/12), szczególnie wobec wymierzenia łącznego zobowiązania na podstawie informacji podatkowej z 2004 r.,

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako u.p.o.l.), poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż

o zaliczeniu budynków do kategorii mieszkalnych decyduje treść zapisu w ewidencji budynków, a nie treść informacji podatkowej i faktyczne przeznaczenie budynku.

- obrazę art. 187 i art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek:

• braku oparcia decyzji na całości zebranego materiału dowodowego,

• nie wyjaśnienia przyczyn dla których organy podatkowe odmówiły wiarygodności niewygodnym dla siebie dowodom,

• braku dokonania oceny materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego ze spraw II FSK 252/12 i II FSK 2272/12,

• brak podania powodów tworzenia innych reguł dopuszczania i oceny dowodów

z urzędu a innych na wniosek strony,

• jednozdaniowego, hasłowego i w większości "odszczekania" się na zarzuty odwołania, zamiast sporządzenia prawidłowego uzasadnienia prawnego.

• naruszenie zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego,

- naruszenie art. 3 ust. 3 u.p.o.l., art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym, art. 3 ust. 3

i 6 ustawy o podatku rolnym przez niezasadne obciążenia podatnika za grunty znajdujące się w posiadaniu samoistnym innych osób i podmiotów oraz za grunty trwale wyłączone z mocy ustaw szczególnych z gospodarstwa rolnego skarżącego.

Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Organu I instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

6. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

7. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło

w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie

z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone decyzje Organu I i II instancji nie naruszają prawa a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

8. Na wstępie wywodu Sąd pragnie odnieść się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r.

Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. § 2 tego artykułu z kolei stanowi, że jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, albo też w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W świetle tej regulacji uznać należy, iż podstawowy termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego wynosi 3 lata, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przy czym moment powstania obowiązku podatkowego jest określony w ustawach regulujących poszczególne podatki. Termin 3-letni może jednak ulec przedłużeniu do 5 lat. Jest tak w przypadku niezłożenia przez podatnika deklaracji lub też niewykazania w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej deklaracji (informacji, zeznania), albo też w tej deklaracji nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia tego zobowiązania, termin przedawnienia wynosi 5 lat.

Podstawą ustalenia przez organ podatkowy, kto jest podatnikiem i jakie przedmioty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym stanowią składane przez osoby fizyczne informacje

o nieruchomościach, informacje o gruntach i informacje o lasach (art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym, art. 6 ust. 2 ustawy o podatku leśnym).

Nie budzi przy tym wątpliwości, iż pod pojęciem "deklaracja", jakim posługuje się ustawodawca w art. 68 § 2 pkt 2 O.p. należy rozumieć także, zgodnie z art. 3 pkt 5 O.p. zeznania, wykazy, informacje, do których składania obowiązani są na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. W ocenie NSA "Informacja o nieruchomościach", o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. (art. 6a ust. 5 u.p.r.) jest deklaracją w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 2 O.p. (wyrok z dnia 15 maja 2013 r., sygn. II FSK 252/12).

Jak podnosi L. Etel, nieprawidłowe dane podane w deklaracji muszą dotyczyć wielkości rzutujących na wysokość zobowiązania (tak L. Etel, Komentarz do art. 68 O.p., w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, J. Brolik, L. Etel, C. Kosikowski,

P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, LEX 2013). Także NSA

w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. wskazał, iż podatnik powinien wykazać

w stosownej informacji takie dane, które będą umożliwiały organowi wydanie prawidłowej decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości.

W przeciwnym wypadku, ujawnione dane uniemożliwiają wydanie prawidłowej decyzji (sygn. II FSK 2058/11).

Z akt sprawy wynika, iż w złożonych przez Podatnika w dniu [...] sierpnia 2009 r., informacjach podatkowych za lata 2007 – 2009, wykazał on inne przedmioty do opodatkowania, niż we wcześniejszej informacji dotyczącej roku 2004 r. Skarżący zgłosił do opodatkowania część gruntów: podatkiem rolnym – działkę nr geod. [...] (z obrębu S.), działkę nr geod. [...] (z obrębu S.) i działkę nr [...]

(z obrębu S.), a do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2008-2009 – pow. mieszkalną 62,62m2 (ul. [...]). W informacji o lasach na lata 2007-2009 wpisał natomiast "niemożność złożenia informacji".

Biorąc to pod uwagę, że Skarżący w złożonej informacji na rok 2009, nie wskazał wszystkich niezbędnych danych do ustalenia w prawidłowej wysokości kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego (jak wykazały Organy informacje te nie były zgodne z wypisami z ewidencji gruntów i budynków), rację należało przyznać Organowi II instancji który wskazał, iż w takim przypadku Organ I instancji ma 5 lat na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (czyli do końca 2014 r.).

W konsekwencji zatem argumentacja Skarżącego, iż Organy dokonały ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie informacji złożonej przez Skarżącego za rok 2004 nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale. W wyniku złożenia przez Skarżącego informacji w roku 2009, która uniemożliwiała ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego, Organy dokonały ustalenia w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Stąd zarzut naruszenia art. 68 § 1 O.p. należało uznać za bezzasadny.

9. Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że naruszony został w tej sprawie art. 5 ust. 1 pkt 2, art 6 ust. 2 i 3 u.p.o.l. Wskazanego naruszenia Strona skarżąca upatruje w uznaniu Organów, iż o zaliczeniu budynków do kategorii budynków mieszkalnych decyduje treść zapisów w ewidencji budynków, a nie treść informacji podatkowej i faktyczne przeznaczenie budynku.

Na poparcie swojej argumentacji Skarżący przywołał m.in. uchwałę NSA

w Warszawie składu pięciu sędziów z dnia 1 lipca 2002 r., (sygn. FPK 3/02, ONSA 2003, nr 2, poz. 50), w której Sąd uznał, iż o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w znaczeniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Tym samym NSA wyraził pogląd odmienny od tego wyrażonego w wyroku NSA w Gdańsku z dnia 9 października 1992 r., (sygn. SA/Gd 1169/92, POP 1994, z. 5, poz. 96). W orzeczeniu tym Sąd podkreślił, że o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych bądź letniskowych przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje swój wyraz w usytuowaniu w miejscu przeznaczonym pod zabudowę danego rodzaju w planie zagospodarowania przestrzennego

i w pozwoleniu na budowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego; budynek, będący w świetle tych kryteriów budynkiem letniskowym, nie może być uznawany za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do powyższych, sprzecznych poglądów, Sąd pragnie podkreślić, iż doktryna nie ma wątpliwości, iż stosowanie jako jedynego kryterium uznawania budynku za mieszkalny jego wykorzystywania na cele mieszkalne, jak to zrobił Naczelny Sąd Administracyjny i jak podnosi Skarżący, może prowadzić do powstawania wielu problemów (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, LEX 2012).

Słownik języka polskiego, t. 2, red. M. Szymczak, Warszawa 1979, s. 162, oraz Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 1996,

s. 518, wskazują, iż przez określenie "budynek mieszkalny" należy rozumieć m.in. budynek służący, przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania.

W doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku, związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W skład budynku mieszkalnego wchodzą w tej sytuacji nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także np. kotłownia, pralnia czy garaż.

Wobec braku definicji budynku mieszkalnego w ustawie o podatkach

i opłatach lokalnych można poszukiwać wyjaśnienia tego pojęcia w innych unormowaniach prawnych. Aktualne akty prawne rangi ustawowej nie zawierają wprost definicji budynku mieszkalnego. Pojęciem tym posługuje się jednakże rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W akcie tym stwierdza się, iż ilekroć jest mowa

o budynku mieszkalnym - rozumie się przez to budynek przeznaczony na mieszkania, mający postać: budynku wielorodzinnego, zawierającego 2 lub więcej mieszkań, budynku jednorodzinnego albo budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej.

W tym miejscu Sąd stoi na stanowisku, że organy podatkowe nie są kompetentne do określania rodzaju budynków, zwłaszcza gdy klasyfikacja ta wzbudza wątpliwości podatnika. Nie mają one bowiem dostatecznej wiedzy technicznej, aby samodzielnie określić, że dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, a nawet gdyby taką wiedzę miały, to nie są organem uprawnionym do dokonywania takiej klasyfikacji (tak L. Etel, op. cit.).

Problem ten został dostrzeżony przez ustawodawcę, gdyż w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: p.g.k.), stanowi m.in., że podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

W ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie rozporządzenia

w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powinny być zatem zawarte dane niezbędne do określenia rodzaju budynku, w tym również budynku mieszkalnego.

W związku z tym, jeżeli dany budynek figuruje w ewidencji budynków, łatwo można ustalić, jaki to jest rodzaj budynku (jaką ma funkcję), a nawet więcej, organ podatkowy nie może w takim przypadku klasyfikować samodzielnie budynku, tylko

w razie wątpliwości powinien zasięgnąć stosownej informacji w organie prowadzącym ewidencję.

Jak wskazuje L. Etel, gdy w ewidencji nie ma informacji dotyczących danego budynku, organ podatkowy powinien dotrzeć do dokumentacji budowlanej danego budynku (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania itp.), w której znajduje się, dokonane przez uprawniony organ, precyzyjne określenie rodzaju budynku. Dokumentacja budowlana jest w takim przypadku właściwa do określenia rodzaju budynku na potrzeby opodatkowania, co wynika pośrednio z jego definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Biorąc zatem pod uwagę powyższą argumentację przyjąć należy, iż organ podatkowy nie ma podstaw do podważania prawidłowości danych zawartych

w ewidencji ani też prawomocnych decyzji, z których wynika, że np. dany obiekt budowlany jest budynkiem mieszkalnym albo nim nie jest. Jeżeli natomiast w trakcie wszczętego postępowania podatkowego okaże się, że takiej dokumentacji budowlanej nie ma, organ podatkowy, zdaniem L. Etela, powinien wystąpić do rzeczoznawcy budowlanego o opinię, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem mieszkalnym.

10. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać

w tym miejscu należy i tym samym uznać argumentację Kolegium, że w toku postępowania Skarżący nie podnosił kwestii charakteru budynku położonego przy

ul[...].. Jednak w aktach sprawy (k. 10), znajduje się wypis z kartoteki budynków z dnia 27 września 2007 r., prowadzonej przez Starostwo Powiatowe

w S., z którego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż budynek o nr ew. [...], położony na działce 4 przy ul. [...] ma funkcję mieszkalną.

W związku z tym za prawidłowe należy uznać postępowanie Organu I instancji, który w toku postępowania zasięgnął stosownej informacji w organie prowadzącym ewidencję. W ocenie Sądu bowiem, wobec ujawnienia funkcji budynku w ewidencji (wypis z kartoteki budynku), organ podatkowy nie może w takim przypadku klasyfikować tego budynku samodzielnie. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. I przyjąć należy, że stan ten trwa dopóki właściwy organ, we właściwym trybie i we właściwym postępowaniu go nie zmieni.

Z pewnością jednak konieczność remontu, nawet kapitalnego, a także okoliczność składowania w budynku zboża, nie jest podstawą do przyjęcia przez organ podatkowy zmiany funkcji budynku z mieszkalnej na niemieszkalną, czy na odwrót.

Drugorzędne znaczenie, choć potwierdzające prawidłowość ustaleń, mają wobec powyższego, znajdujące się w aktach sprawy:

- protokół oględzin dwóch budynków mieszkalnych (przy ul. [...]

i [...]), z dnia [...] sierpnia 2007 r., podpisany przez Skarżącego, który wskazuje na ustalenia faktyczne co do powierzchni obu budynków mieszkalnych (łączna powierzchnia 156,09 m2 przy czym powierzchnia budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] to 62,62 m2 a budynku położonego przy ul. [...] to 93,47 m2). W protokole tym także znajduje się informacja o oświadczeniu Skarżącego, iż budynek przy ul. [...] nigdy nie był użytkowany;

- protokół oględzin z [...] kwietnia 2009 r. budynku położonego przy ul. [...], z którego wynika, że budynek ten jest w trakcie remontu kapitalnego (protokół ten także jest podpisany przez Skarżącego). Protokoły te nie wskazują na kwestionowanie przez Skarżącego mieszkalnej funkcji budynku położonego przy

ul. [...], a jedynie na brak jego użytkowania (k. 105).

Konkludując tę część wywodu podnieść należy, iż Sąd nie dopatrzył się wobec powyższego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2, art 6 ust. 3 u.p.o.l. Co do naruszenia art. 6 ust. 2 u.p.o.l., wskazać należy, iż nie miał on w sprawie zastosowania, stąd zarzut jego naruszenia należy uznać za bezpodstawny.

11. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Zastrzeżenie to dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Wówczas obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Podobne regulacje znajdują się w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy

o podatku rolnym i art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku leśnym, zgodnie

z którymi co do zasady podatnikami podatku rolnego i leśnego są właściciele gruntów i lasów, chyba że grunt lub las znajduje się w samoistnym posiadaniu.

Skarżący formułując zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l., art. 2 ust. 3 u.p.l., art. 3 ust. 3 i 6 u.p.r., kwestionował obciążenie go za grunty znajdujące się

w posiadaniu samoistnym innych osób i podmiotów oraz za grunty trwale wyłączone z mocy ustaw szczególnych z gospodarstwa rolnego Skarżącego. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało jednak, aby działki stanowiące własność Skarżącego znajdowały się w posiadaniu samoistnym innych podmiotów, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą faktycznie jak właściciel (art. 336 Kodeksu cywilnego). Zajęcie nieruchomości w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego nie pozbawia właściciela faktycznego władztwa nad nieruchomością. Zezwolenie na wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wykonania robót budowlanych następuje, w razie braku zgody właściciela na wejście na jego nieruchomość, w drodze decyzji organu administracji publicznej. Zajęcie to ma tymczasowy charakter. Jeżeli Skarżący uważa, że jego prawo własności zostało naruszone może skorzystać z przewidzianych w Kodeksie cywilnym instrumentów prawnych chroniących jego prawo (zob. np. art. 222 Kodeksu cywilnego).

Także szkody występujące na gruntach nie wpływają za wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego. Przy ustalaniu wymiaru tych podatków ich wysokość nie jest uzależniona od dochodu uzyskiwanego

z nieruchomości (gruntów, lasu), tylko od powierzchni wymienionych przedmiotów opodatkowania.

Powyższe wskazuje, że organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie opodatkowania nieruchomości stanowiących własność Skarżącego, a nie będących - jak próbował to wykazać Skarżący w samoistnym posiadaniu innych podmiotów.

12. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy p.g.k., podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Związanie to odnosi się wyłącznie do powierzchni gruntów i budynków, ich rodzaju oraz oznaczenia. Dane z ewidencji gruntów nie mogą natomiast przesądzać o własności nieruchomości. W przypadku sprzeczności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z danymi ujawnionymi w dziale II księgi wieczystej nieruchomości, pierwszeństwo mają wpisy wieczystoksięgowe (wyrok WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2010 r. I SA/Gl 838/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wyjaśniając skomplikowany stan faktyczny i prawny działki nr [...] ustalono, że została w 1987 r. podzielona na trzy działki o nr 1, 2 i 3. Działka nr 1 stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę S. Ostatnia okoliczność została ujawniona w Księdze wieczystej [...]. Natomiast podział działki nr [...] nie został wprowadzony do KW [...] i w księdze tej nadal figuruje działka nr [...]. W 2007 r. nastąpił kolejny podział, tym razem działki 2 na dwie działki o nr 4 i 5. Podział ten nie został odnotowany w księgach wieczystych.

W dniu [...]. lutego 2007 r. Skarżący darował działkę nr 4 swojemu bratu – R. B. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Zdarzenie to nie zostało odnotowane w KW [...].

W 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło nieważność decyzji podziałowej z 2007 r.

W konsekwencji konieczne było ustalenie, czy w 2009 r. brat skarżącego R. B. korzystał z części działki 2 jak właściciel, tzn. był jej posiadaczem samoistnym. W tym celu SKO w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. włączyło do akt sprawy materiał zgromadzony i wykorzystany w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec R. B. w postaci kserokopii protokołu przesłuchania skarżącego, w charakterze świadka z [...] marca 2012 r., który zeznał, że zawarł z bratem ustną umowę użyczenia na korzystanie przez niego z budynku i działki przy ul. [...] do przeprowadzenia remontu. Z zeznań tych wynika, że to Skarżący korzysta z całej działki.

Uwzględniając fakt stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej działki 2, Organy ostatecznie opodatkowały działkę [...] o powierzchni objętej wcześniejszymi działkami o nr 2 (sprzed unieważnionego podziału) i nr 3. Zebrane dowody wskazują, że to Skarżący włada tymi gruntami. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie było natomiast podstaw do opodatkowania Skarżącego z tytułu władania działką 1. Jak już wyżej zauważono, działka ta stała się w dniu uprawomocnienia decyzji z [...] października 1987 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości [...] - własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę S. (stan ujawniony w KW [...]).

Powyższej oceny nie zmienia treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2014 r., w przedmiocie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...], złożonej przez Skarżącego do akt sądowych na rozprawie w dniu [...] marca 2014 r. (k. 42 akt).

Z powyższej decyzji wynika jedynie, że Skarżący jest ujawniony w księdze wieczystej Nr [...] jako właściciel działki o nr [...], a zatem posiada interes prawny w żądaniu jej podziału. Z tej samej decyzji wynika również, że część działki

o nr [...] została wyłączona do działki o nr [...] (droga publiczna) i stanowi własność Gminy S., które to okoliczności były znane Organom w niniejszym postępowaniu.

W związku z powyższym nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia

art. 187 O.p. poprzez brak oparcia decyzji na całości materiału dowodowego.

13. Także nie zasługuje na aprobatę argumentacja Skarżącego, jakoby Organ podatkowy winien był badać skutki prawne przeniesienia prawa własności części działki [...] na R. B. oraz na zasadzie równości wobec prawa, zbadania skutków prawnych przeniesienia własności z spadkobierców M. G. na J. B., jak również zbadania skutków prawnych unieważnienia tytułu prawnego Skarbu Państwa do gospodarstwa rolnego małżonków W. i I. B., przy użyciu Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu tak sformułowany zarzut nie ma wpływu na treść decyzji, na prawidłowość ich rozstrzygnięć i na zasadność stawianych zarzutów przez samego Skarżącego. Dość wskazać, na co zwróciło uwagę Kolegium, iż to sam Skarżący w toku wcześniejszych postępowań powoływał się na fakt unieważnienia decyzji podziałowej działki [...] oraz wskazywał na konieczność posługiwania się zapisami księgi wieczystej, która nadal wskazuje prawo własności Skarżącego do całej działki. W protokole przesłuchania z dnia [...] marca 2011 r. Skarżący jednoznacznie określił, iż jego brat R. tylko przedmiotową nieruchomość użycza, natomiast z całej działki [...] korzysta Skarżący, opłaca rachunki i jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Także na etapie Skargi Skarżący nie kwestionuje, że jest właścicielem części działki [...] (po podziale 4), którą wcześniej darował bratu. W tej sytuacji stawiany zarzut jest bezzasadny.

14. Reasumując Organy prawidłowo ustaliły Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2009 r. uwzględniając przy jego wymiarze działki stanowiące własność Skarżącego oraz będące w jego samoistnym posiadaniu. Ustaliły i wyjaśniły rozbieżności w księgach wieczystych oraz wskazały, które działki znajdują się we władaniu Podatnika. Organy nie naruszyły art. 120, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 O.p. Prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.

W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i ustaliły łączne zobowiązanie pieniężne na podstawie uzyskanych informacji i danych zawartych w ewidencji gruntów, które to dane stanowią podstawę wymiaru podatków (art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).

15. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).