Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 584/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 65
journal: Dz.U. 2017 poz 2211
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny ("GIF"), decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania U. sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("Spółka", "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. ze zm., na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w [...] przy ul. [...] udzielone na rzecz UP. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawniej B. sp. z o.o. B. sp. j. z siedzibą w [...]).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 115 pkt 4 w związku art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 88 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281 ze zm.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 18 grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] otrzymał pismo GIF z dnia [...] grudnia 2013 r., przekazane w związku z nieprzestrzeganiem przez placówki obrotu detalicznego (apteki) przepisów art. 87 ust. 2 oraz art. 88 ust. 5 pkt. 5 oraz art. 96 ustawy Prawo farmaceutyczne, zawierające kopie 10 faktur świadczących o tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw", uzyskanych w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] (sygn. akt [...] ([...])), dotyczących apteki o nazwie "A." położonej w [...] przy ul. [...], która dokonywała w okresie od 19 czerwca do 31 lipca 2013 r., sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...].

W ww. okresie, tj. od czerwca 2013 r. do lipca 2013 r., aptekę w [...] przy ul. [...] prowadziła spółka B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością B. spółka jawna. W dniu 23 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...][...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie w przedmiocie połączenia spółki U. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka przejmująca) ze spółką B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka jawna (spółka przejmowana) poprzez przeniesienie całego majątku spółek przejmowanych, na spółkę przejmującą, dokonane w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h.

Wymienione pismo stało się podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] udzielonego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W jego toku [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] skierował pismo do Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki. W odpowiedzi - w piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r. - Okręgowa Izba Aptekarska pozytywnie zaopiniowała wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie wymienionej apteki ogólnodostępnej.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., cofnął zezwolenie udzielone na rzecz strony, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." w [...] przy ul. [...].

GIF, objętą skargą decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż przedsiębiorca prowadzący aptekę położoną w [...] przy ul. [...], dokonywał sprzedaży produktów leczniczych o kategorii dostępności na receptę (Rp), stosowanych w leczeniu padaczki, astmy, p/zakrzepowe po przebytym zawale serca, o wartości sprzedaży ponad 32.281,20 zł do nieuprawnionego podmiotu - hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...].

Powołując się na treść art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 72 ust. 3, art. 74 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, organ wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że apteka ogólnodostępna dostarczała produkty lecznicze do nieuprawnionego podmiotu. Wobec tego stwierdził, że skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, w tym lekami wydawanymi na receptę (Rp). Nie posiadała przy tym zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej co powodowało, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Takie działanie stanowiło naruszenie art. 87 ust. 2 wymienionej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ("WSA") wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r., VI SA/Wa 2126/15, uwzględnił skargę U. Spółki z o.o. Warszawie na decyzję GIF z dnia [...] czerwca 2015 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, uchylając tę decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tę decyzję stwierdził, że istota sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia zagadnienia, czy w obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ I instancji stanie faktycznym oraz prawnym - [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny był zobligowany do zasięgnięcia opinii samorządu zawodowego aptekarzy w sprawie cofnięcia zezwolenia skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Wskazał, że organ inspekcji farmaceutycznej o taką opinię wystąpił pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. do Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...]. Działając w trybie art. 106 § 1 - 5 k.p.a. oraz na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. 2014 r., poz.1429), organ samorządu aptekarskiego zaopiniował pozytywnie zamiar cofnięcia zezwolenia skarżącej przez organ nadzoru farmaceutycznego, podejmując w tej sprawie uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., którą następnie uchwałą z [...] lipca 2015 r. nr [...] Naczelna Rada Aptekarska utrzymała w mocy.

Powyższe uchwały zostały następnie zaskarżone do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r., VI SA/Wa 2651/15, stwierdził nieważność obu uchwał ze względu na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu przyjęcia niewłaściwej podstawy prawnej, tj. że przyjęty tryb postępowania w sprawie wynikający z art. 106 k.p.a. nie mógł mieć w tym przypadku zastosowania.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone decyzje wydane w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru farmaceutycznego obu instancji należało traktować jak wydane bez opinii, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich.

Sąd I instancji zauważył, że przepisy prawa materialnego, tj. ustawy Prawo farmaceutyczne wskazują na ściśle określone przypadki, w których organ nadzoru farmaceutycznego cofa takie zezwolenie w trybie art. 37ap ust 1 pkt 2 ww. ustawy. Jedną z przesłanek (art. 101 pkt 4 ustawy) stanowi utrata rękojmi należytego prowadzenia apteki przez przedsiębiorcę. Wystąpienie takiej przesłanki (co zostało stwierdzone przez organ w przedmiotowej sprawie) nie może pozostać bez jakiegokolwiek stanowiska i weryfikacji przez samorząd aptekarski, który jest najbardziej właściwy do dokonania takiej oceny. W tym też zakresie przepisy ustawy o izbach aptekarskich stanowią uzupełnienie unormowań zawartych w ustawie Prawo farmaceutyczne i nie można ich w praktyce nie stosować, mając na względzie zamiar i cel ustawodawcy, który przyznał organom samorządu aptekarskiego określone uprawnienia kompetencyjne w zakresie oceny działań podejmowanych przez organy inspekcji farmaceutycznej, w szczególności w przypadku wszczęcia procedury cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

GIF skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, poprzez uznanie, że art. 7 ust. 1 pkt 6 oraz art. 7 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy o izbach aptekarskich stanowi podstawę obligatoryjnego wystąpienia przez organ Inspekcji Farmaceutycznej do organów samorządu aptekarskiego z wnioskiem o udzielenie opinii co do zasadności cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w sytuacji, w której w systemie prawa, w szczególności w przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne, brak jest przepisu obligującego organy Inspekcji Farmaceutycznej do uzyskania takiej opinii;

2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku należytego wyjaśnienia podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia, tj. naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 1 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji w związku z uznaniem, że udzielenie opinii samorządu aptekarskiego w przedmiocie zasadności cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w trybie art. 106 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania w sytuacji, w której w systemie prawa, w szczególności w przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne, brak jest przepisu obligującego organy Inspekcji Farmaceutycznej do pozyskania takiej opinii, a zatem brak opinii samorządu aptekarskiego nie może prowadzić do uchylenia rozstrzygnięcia organów Inspekcji Farmaceutycznej w ww. kategorii spraw;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji w związku z uznaniem, że uzyskane w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez organy Inspekcji Farmaceutycznej stanowi niezbędny dowód mogący mieć znaczenie dla wyniku postępowania, pomimo braku podstaw do przyjęcia powyższego w świetle regulacji art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a.;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji w związku z uznaniem, że opinia samorządu aptekarskiego wydana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy o izbach aptekarskich nosi cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie nadaje jej takiej cechy;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organów Inspekcji Farmaceutycznej w związku z uznanie, że brak opinii samorządu aptekarskiego może być powodem wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., a więc uznanie, że zaskarżona decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

U. Spółka z o.o. [...], w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z dnia 2 stycznia 2017 r. GIF wniósł o odpuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia 19 października 2016 r., w którym organ I instancji wskazał na nowe okoliczności faktyczne dotyczące zaprzestania prowadzenia przez skarżącą apteki ogólnodostępnej "A." w [...], ul. [...].

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., II GSK 3891/16, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu NSA uznał zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej za trafne w zakresie, w jakim skarżący kasacyjnie organ zakwestionował obligatoryjność pozyskania przez niego opinii samorządu aptekarskiego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

NSA podkreślił, że kwestia opinii samorządu aptekarskiego i jej wpływ na postępowanie prowadzone przez organy nadzoru farmaceutycznego w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki, była już wielokrotnie rozważana przez NSA, między innymi w wyrokach z dnia14 lutego 2017 r., II GSK 4920/16; z dnia 13 czerwca 2017 r., II GSK 3423, z dnia 9 sierpnia 2017 r., II GSK 2640/15; z dnia 17 października 2018 r., II GSK 4607/16.

Podzielając stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach NSA wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Przepis ten wskazuje właściwy rzeczowo organ do wydania decyzji w którymkolwiek z wymienionych w nim przedmiotów postępowania. Nie wskazuje natomiast na bezpośredni i obligatoryjny obowiązek inspektora farmaceutycznego do zasięgania opinii samorządu aptekarskiego.

Obowiązek taki nie wynika również, wbrew stanowisku Sądu I instancji, z przepisów ustawy o izbach aptekarskich, tj. jej art. 7 ust. 2 i art. 29 pkt 5.

W art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich zostały wskazane przykładowe sposoby realizacji zadań samorządu aptekarskiego wskazanych w art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z takich sposobów jest - wymienione w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy - wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Z kolei w art. 29 pkt 5 ustawy wskazano organ właściwy do wydawania takiej opinii, a mianowicie okręgową radę aptekarską.

Przewidziane w powołanej ustawie uprawnienie samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek jest bez wątpienia jedną z form sprawowania przez samorząd pieczy nad należytym prowadzeniem apteki. Samorząd aptekarski może, niekiedy nawet powinien, korzystać ze wspomnianego uprawnienia - poprzez formułowanie stosownych opinii z własnej inicjatywy, bądź na prośbę organu administracji prowadzącego postępowanie. Co jednak istotne, przepisy dotyczące postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie obligują wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do współdziałania w trybie art. 106 § 1 k.p.a. z samorządem aptekarskim, w tym znaczeniu, że wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie jest uzależnione od uprzedniego wyrażenia przez właściwą okręgową radę aptekarską opinii, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich.

Odnosząc się zaś do tej części wywodu Sądu I instancji, w której wskazuje on, że opinia samorządu aptekarskiego, jaką powinien pozyskać wojewódzki inspektor farmaceutyczny w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej powinna mieć formę opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., NSA wskazał, że opinia samorządu aptekarskiego wydana na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich jest wyrażeniem stanowiska tego organu co do okoliczności przedstawionych przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego we wniosku o jej wydanie. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. stanowi ona jeden z dowodów w tym postępowaniu i podlega ocenie na zasadach ogólnych wynikających z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., ale nie jest elementem obligatoryjnym w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2018 r., II GSK 2926/16).

Reasumując, skarga kasacyjna okazała się zasadna w zakresie, w jakim Główny Inspektor Farmaceutyczny poddał w wątpliwość omówione stanowisko Sąd I instancji, które stało się podstawą uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. i decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wobec tego NSA nakazał Sądowi I instancji ponownie rozpoznającemu sprawę, uwzględnić ww. wywody sądu kasacyjnego oraz dokonać powtórnej oceny zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma fakt, że była już ona przedmiotem rozpoznania przez NSA. Zastosowanie zatem znajdzie art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.

Mając na uwadze ów stan związania Sądu ponownie orzekającego w tej sprawie oceną prawną wynikającą z wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., II GSK 3891/16, skargę na decyzję GIF z dnia [...] czerwca 2015 r. należało oddalić.

W wiążącym wyroku NSA przesądzono bowiem, że w stanie prawnym rozpatrywanej sprawy ustawodawca nie przewidział obowiązku współdziałania (w znaczeniu wynikającym z art. 106 k.p.a.) z wojewódzkim inspektorem farmaceutycznym jakiegokolwiek innego organu w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Także z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne nie wynika, że przed wydaniem decyzji wojewódzki inspektor farmaceutyczny ma obowiązek zasięgnięcia opinii organu samorządu aptekarskiego (podobnie wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., II GSK 4920/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten wskazuje bowiem organ właściwy rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Niezasadne jest przy tym stanowisko, iż przewidziana w art. 7 ust. 2 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich kompetencja do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest realizowana w ramach współdziałania organów, o jakim mowa w art. 106 § 1 k.p.a. W art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich zostały wskazane przykładowe sposoby realizacji zadań samorządu aptekarskiego wskazanych w art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z takich sposobów jest - wymienione w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich - wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Z kolei w art. 29 pkt 5 wspomnianej ustawy wskazano organ właściwy do wydawania takiej opinii, a mianowicie okręgową radę aptekarską.

Powyższe oznacza, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny nie miał prawnego obowiązku uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej skarżącej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Podnoszone zatem w tym zakresie zarzuty są bezpodstawne.

Kontrolując zaskarżoną decyzję także w pozostałym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu obu orzekających organów, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały także motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest prawidłowa.

I tak, zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie.

Ustawa przewiduje zaś dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi, tj. detaliczny i hurtowy.

W myśl art. 68 ust. 1 ww. ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.

Ustawa Prawo farmaceutyczne zawiera także definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi, stanowiąc - w art. 72 ust. 3 - że jest to wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w Państwie Członkowskim Unii Europejskiej lub Państwie Członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.

Ww. definicja związana jest ściśle z charakterem podmiotów zaopatrywanych w produkty lecznicze. Definicja ta jest jednoznaczna i wynika z niej, że zaopatrywanie m.in. hurtowni jest obrotem hurtowym.

Z kolei art. 72 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Zgodnie z art. 74 ust. 1 tej ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

Z zestawienia art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo farmaceutyczne ("Główny Inspektor Farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej gdy wnioskodawca prowadzi lub wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki") i art. 101 pkt 3 tej ustawy ("Wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca prowadzi lub wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni") wynika natomiast, że prowadzenie przez jeden podmiot jednocześnie apteki ogólnodostępnej i hurtowni jest niemożliwe, bowiem prowadzenie jednej z tych działalności stanowi przeszkodę do uzyskania zezwolenia na prowadzenie drugiej.

W aptece ogólnodostępnej nie może być zatem prowadzona działalność polegająca na sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy, apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8, oraz wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy.

Na str. 2 decyzji organu I instancji znajduje się pełne zestawienie faktur sprzedaży wystawionych w związku z zakwestionowanymi przez organ transakcjami.

Wskazać należy, że ani poprzednik prawny skarżącej, ani sama skarżąca nie posiadali zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Skarżąca podważa wartość ww. dowodów podnosząc, że stanowią one jedynie kopie dokumentów. Wskazuje, że w przejętej po poprzedniku prawnym dokumentacji nie odnalazła faktur, na które powołują się organy.

Sąd wskazuje, że argumentacja skarżącej ww. zakresie jest nieprzekonywująca. Do takich wniosków prowadzi uwzględnienie w ocenie stanu faktycznego sprawy także przepisów ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. 2011 r. Nr 177, poz. 1054) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy.

I tak np. obowiązkowo prowadzona przez czynnych podatników VAT ewidencja, o której mowa w art. art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (zawierająca mi.in.: dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej), stanowi źródło informacji, które mogłyby ewentualnie zaprzeczyć okolicznościom wynikającym z kopii faktur, na które powoływały się organy.

Nie jest w tej sprawie zadaniem Sądu dokonywanie prawnopodatkowej analizy skutków przekształceń podmiotowych na gruncie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., których stroną była skarżąca; do takich analiz nie były także uprawnione organy. To skarżąca powinna przekonywująco wykazać, że przepisy prawa podatkowego stały na przeszkodzie przedstawieniu przez nią innej - niż faktury, skoro tych nie posiadała - dokumentacji podatkowej, która ewentualnie zaprzeczałaby okolicznościom wynikającym z kopii faktur, którymi posłużyły się w tej sprawie organy.

Samo zakwestionowanie ustaleń organów nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącą skutku.

Ma przy tym rację skarżąca, że dokumenty, na podstawie których organ dokonał istotnych w sprawie ustaleń, mają formę kserokopii, jednakże nie oznacza to, że ustalenia dokonane na ich podstawie nie odzwierciedlają obiektywnie istniejącej rzeczywistości, bądź że sam fakt wykorzystania tego rodzaju środków dowodowych czyni oparte na nich rozstrzygnięcie wadliwym. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażony został pogląd, akceptowany również przez Sąd orzekający, że niepoświadczona kserokopia dokumentu może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym, choć nie korzysta ona wówczas z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Brak właściwego uwierzytelnienia powoduje bowiem jedynie, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego. Ze względu zaś na rygoryzm i formalizm obowiązujący na gruncie prawa podatkowego w zakresie dokumentowania zdarzeń gospodarczych

wywołujących skutki podatkowe słuszne było oczekiwanie organu, że ewentualne zaprzeczenie prawdziwości faktur, których kopiami dysponował, to zadanie skarżącej.

Brak takich kontr dowodów ze strony skarżącej, pozwolił organowi dokonać ustaleń na podstawie kopii faktur, które zawierają wszystkie obowiązkowe elementy z art. 106e ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Podkreślić należy, że wśród tych elementów nie wymienia się podpisu wystawcy bądź odbiorcy. Zatem brak podpisu na fakturze nie unieważnia jej. Taka faktura - pod warunkiem, że zawiera wszystkie wymienione w ustawie elementy - jest w pełni zgodnym z przepisami dowodem księgowym.

Uwzględniając powyższe należy wyrazić stanowisko, że organ wykazał naruszenie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez dokonanie na podstawie spornych faktur z 2013 r. sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej.

Ustalone w sprawie - a przedstawione powyżej - okoliczności należy zakwalifikować jako naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Fakt, że organy nie wskazały podstawy swoich ustaleń, że nabywcą leków, których dotyczą sporne faktury, była hurtownia, tj., że podmiot A.sp. z o.o. SKA z siedzibą w [...] ma taki status, nie miał wpływu na wynik sprawy. Decydujące, bowiem zgodnie z definicją z art. 72 ustawy Prawo farmaceutyczne, jest to między jakimi podmiotami transakcja jest dokonywana i na jakim działaniu polega. Apteka - w ramach obrotu detalicznego - mogła bowiem sprzedawać leki wyłącznie końcowym odbiorcom, jej zadanie polega bowiem na bezpośrednim zaopatrywaniu ludności w produkty lecznicze. Legalny łańcuch dystrybucji wygląda bowiem następująco: wytwórca/importer - hurtownia - apteka - pacjent.

Sprzedaż spółce handlowej wypełnia zaś definicję obrotu hurtowego, który polega na dystrybucji produktów leczniczych na wcześniejszych szczeblach.

Odnosząc się do powyższego należy podkreślić, że kopie faktur potwierdzały działalność poprzednika prawnego skarżącej, które polegały na sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionym.

W sprawie zaistniała zatem podstawa do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne.

W świetle art. 101 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne jednym z warunków udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. apteki ogólnodostępnej, jest spełnienie przez przedsiębiorcę przesłanki dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Rozumienie ww. pojęcia na gruncie ustawy Prawo farmaceutyczne zostało w obu decyzjach prawidłowo skarżącej wyjaśnione.

W ww. zakresie GIF przyjął, że spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie apteki położonej w [...] przy ul. [...], co oznacza, że spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą.

W ramach uzasadnienia ww. stanowiska - które Sąd podziela - należy przywołać art. 492 § 1 pkt 1 i art. 494 § 2 k.s.h. Ten ostatni przepis stanowi, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Art. 494 § 2 k.s.h. ustanawia więc tzw. sukcesję generalną po spółce przejmowanej w zakresie praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, w tym praw i obowiązków wynikających (związanych) z posiadaniem m.in. zezwolenia lub koncesji. Sukcesja dotyczy jednak wyłącznie sytuacji prawnej spółki przejmowanej, co oznacza, że na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. nie można zarachować na rzecz spółki przejmującej okoliczności albo stanów faktycznych, będących udziałem spółki przejmowanej.

Na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. spółce przejmującej aptekę można jedynie przypisać skutki prawne określonych zachowań spółki przejmowanej, nie zaś same te zachowania i ich oceny. Skoro zatem przesłanką cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki były w istocie naruszenia prawa przez spółkę B., prowadzące do utraty przez nią rękojmi należytego prowadzenia apteki, to zarówno te naruszenia, jak utratę rękojmi należy wiązać wyłącznie ze spółką B. Natomiast na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą (U.) przeszły z mocy ustawy skutki prawne działania poprzednika - obowiązek poniesienia odpowiedzialności w postaci utraty zezwolenia na prowadzenie apteki.

W świetle tego, co powiedziano, nie mają znaczenia zarzuty wnoszącej skargę, że organy nie wykazały dostatecznie, że skarżąca nie posiadała w dniu wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia rękojmi należytego prowadzenia apteki. Nie mają również znaczenia argumenty na rzecz stwierdzenia, że taką rękojmię Spółka posiadała (bo to nie ona dopuściła się naruszeń prawa przy sprzedaży produktów leczniczych i nie miała na te działania poprzedniczki żadnego wpływu, ani nawet o nich nie wiedziała). Dlatego bez naruszenia prawa nie uwzględniono w postępowaniu administracyjnym wniosku o przeprowadzanie dowodu z przesłuchania w charakterze strony P. K. oraz A. K., kierownika apteki ogólnodostępnej w [...] przy ul. [...], dla stwierdzenia okoliczności spełnienia przez przedsiębiorcę UP FARM warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej w [...] przy ul. [...], w tym posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Te okoliczności nie miały bowiem znaczenia w sprawie.

Należy powtórzyć, że fakty dotyczące dopuszczania się przez spółkę B. naruszeń prawa przez sprzedaż produktów leczniczych hurtowni zostały zaś dostatecznie udowodnione.

Art. 37ap ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne nakłada na organ obowiązek cofnięcia zezwolenia w przypadku wystąpienia okoliczności w nim wymienionych. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją związaną. Punkt drugi tego ustępu jednoznacznie wskazuje, że organ cofa zezwolenie, jeżeli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Odsyła więc i do art. 101 ustawy Prawo farmaceutyczne, który stanowi o tym, w jakich okolicznościach zezwolenie nie zostanie udzielone, czyli jakie kryteria przedsiębiorca musi spełniać, aby zezwolenie uzyskać.

Stąd nieuzasadnione są argumenty skarżącej, że wydane w jej sprawie decyzje w omawianym zakresie opierały się na przepisach, które nie obowiązywały w dacie zaistnienia stwierdzonych naruszeń, tj. przepisu art. 86a ustawy Prawo farmaceutyczne, dodanego przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 28) zmieniającej nin. ustawę z dniem 8 lutego 2015 r.

Niezgodność z prawem działania skarżącej mogła bowiem zostać prawidłowo zakwalifikowana także na gruncie przepisów obowiązujących w dacie stwierdzonych naruszeń, tj. w 2013 r.

Jak już wcześniej była o tym mowa, odpowiedzialności Spółki w tym zakresie wynika z następstwa prawnego, dokonanego w drodze sukcesji generalnej. Następca prawny ponosi bowiem wszelkie konsekwencje działań swego poprzednika. Skarżąca Spółka mogła przed dokonaniem przejęcia sprawdzić prawidłowość prowadzonej przez poprzednika prawnego działalności, czego nie uczyniła, względnie - wiedziała o tego rodzaju procederze i tym samym godziła się na konsekwencje, jakie z tego mogą dla niej wyniknąć.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować czynności organów inspekcji farmaceutycznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Podejmując rozstrzygnięcie, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z prawa materialnego obowiązującego w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy.

Nie można też organom zarzucić nierespektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.

W takim stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł, jak w sentencji.