Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3513/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1a i par. 2, art. 188
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 154/19 w sprawie ze skargi małoletniej D. N. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 3 i 4, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie, 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 154/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi małoletniej D. N. reprezentowanej przez O. N. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy: 1) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji w określonym terminie, 2) stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 16 października 2018 r., 3) stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierzył Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł, 5) oddalił wniosek o przyznanie od Wojewody [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, 6) zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

O. N., jako przedstawiciel ustawowy małoletniej skarżącej – D. N. (obywatelki [...]) - złożyła w dniu 16 października 2018 r. do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej.

Ponieważ decyzja nie została wydana w terminie, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. 120 dni, matka skarżącej wniosła 15 kwietnia 2019 r. w jej imieniu ponaglenie.

W odpowiedzi na ponaglenie matka skarżącej otrzymała dwa pisma: jedno wysłane do wiadomości, a skierowane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w którym organ zawiadamia, że nie nadąża z obsługą wnioskodawców oraz drugie, w którym organ zawiadamia, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 października 2019 r.

W dniu 6 maja 2019 r. skarżąca za pośrednictwem organu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub

5) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

7) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Skarżąca w uzasadnieniu podkreśliła, że w świetle okoliczności związanej z planowaną wycieczką szkolną do L. w dniach 1-7 października 2019 r., to zapowiedź wydania decyzji do dnia 30 października 2019 r. uznać należy za rażące naruszenie interesu strony.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 10 maja 2019 r. udzielił małoletniej D. N. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 8 maja 2021 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że od 2014 r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Dla zobrazowania sytuacji Wojewoda podał dane statystyczne, z których wynika, że od 2014 roku do 2019 roku wpływ wniosków cudzoziemców o udzielenie zezwolenia na pobyt wzrósł prawie trzykrotnie. Powyższa okoliczność przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie pomimo podejmowanych działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględniając skargę uznał, że Wojewoda [...] dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy i to z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd wskazał, że wniosek został złożony do organu w dniu 16 października 2018 r. i do 10 maja 2019 r. pozostawał nierozpoznany, pomimo że w myśl art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Zauważył, że Wojewoda od dnia wniesienia wniosku, który był jednocześnie datą zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. od 16 października 2018 r. do dnia 18 kwietnia 2019 r. nie podjął żadnej czynności w sprawie. Dopiero na skutek złożonego w dniu 15 kwietnia 2019 r. ponaglenia Wojewoda w dniu 19 kwietnia 2019 r. przekazał je według właściwości do rozpoznania Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jednocześnie w dniu 18 kwietnia 2019 r. Wojewoda na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zawiadomił stronę o wyznaczeniu terminu wydania decyzji do dnia 30 października 2019 r. oraz poinformował, że decyzja małoletniej skarżącej może zostać wydana wyłącznie po uzyskaniu decyzji pozytywnej przez rodziców. Powyższe nastąpiło już po ponagleniu strony z kwietnia 2019 r.

Sąd podkreślił, że wszystkie czynności zostały podjęte już po dacie, w której wniosek winien być już załatwiony. Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ w dniu wniesienia skargi do Sądu, tj. 6 maja 2019 r. pozostawał bezczynny. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu organ wydał decyzję 10 maja 2019 r.

Zdaniem Sądu, okoliczności faktyczne wskazują, że bezczynność Wojewody nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt sprawy postępowanie trwało 7 miesięcy, podczas gdy powinno zostać zakończone przez organ nie później niż w ciągu 3 miesięcy od jego wszczęcia. Co więcej, już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 16 października 2018 r. organ wskazał, że decyzja zostanie w sprawie podjęta do dnia 30 kwietnia 2019 r., zatem już z przekroczeniem terminu. Takie niedziałanie jest tym bardziej naganne, że już 6 lutego 2019 r. skarżąca zawiadamiała organ o złożonym kompletnym wniosku i planowanym wyjeździe w ramach zajęć szkolnych do L. Pismo to pozostawiono w aktach sprawy bez żadnej odpowiedzi. Nadto z zawiadomienia z dnia 18 kwietnia 2019 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie Wojewoda wyznaczył kolejny 6-miesięczny okres spoczywania sprawy, wskazując, że decyzja zostanie wydana do 30 października 2019 r. Organ z góry przyjął, że sprawy nie zakończy przed upływem roku, co w ocenie Sądu, całkowicie kłóci się z zasadą szybkości (art. 12 § 1 k.p.a.) oraz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Z przekazanych Sądowi akt wynika, że w toku postępowania, przez łączny okres 7 miesięcy w istocie nie podejmowano żadnych czynności w sprawie zmierzających do jej załatwienia i wydania decyzji.

W ocenie Sądu, zasadne było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł, albowiem sytuacja, w której strona czeka bezowocnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługiwało na aprobatę i w sposób oczywisty podważało zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Zdaniem Sądu, organ nie może także w nieskończoność powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Sąd zauważył, że wprawdzie Wojewoda wskazał na skokowy wzrost spraw jednego tylko rodzaju, to jednak winien tak zorganizować pracę urzędu, by do takich znacznych bezczynności nie dochodziło. Argumentacja organu nie pozostawiała wątpliwości, że Wojewoda jest świadomy ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw, skoro sam już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania założył, że wyda decyzję najwcześniej po 6 miesiącach.

Sąd wojewódzki uznał, że niezasadne jest zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, albowiem wniosek w tym przedmiocie nie został poparty szczególnym uzasadnieniem. Skarżąca wprawdzie zaniepokojona była niemożnością uczestnictwa w szkolnej wycieczce zagranicznej do L., ale jej termin wyznaczony został dopiero na październik 2019 r., zatem w przyszłości. Skarżąca nie poniosła zatem żadnej szkody spowodowanej bezczynnością organu. W kontekście roli rekompensacyjnej w skardze nie wskazano na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej.

Sąd stwierdził również, że wobec wydania przez organ decyzji, zaszły podstawy do umorzenia postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy i wydania stosownej decyzji.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3, art. 149 § 1, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6, art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 r. poz. 1800), orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda [...], zaskarżając go w części dotyczącej punktu 3, 4 i 5.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przez niewłaściwe zastosowanie przepisu:

1) art. 149 § 1a p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy bezczynność wynikała z przyczyn obiektywnych, a nie ze złej woli i celowego działania organu, a postępowanie zakończone zostało 10 maja 2019 r.

2) art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy daje podstawę do zastosowania wyżej wymienionego przepisu i wymierzenia organowi grzywny w wysokości 1000 zł.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi w tym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda podniósł, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem strony lecz okolicznościami obiektywnymi, opisanymi m.in. w odpowiedzi na skargę z dnia 28 maja 2019 r. Co więcej, wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 155/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrzył skargę O. N. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, orzekając przy tożsamym stanie faktycznym, iż Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ zauważył, że wnioski o udzielenie małoletniej D. N. i O. N. zostały wniesione do Wojewody [...] w tym samym dniu, tj. 16 października 2018 r. W dniu złożenia wyżej wymienionych wniosków organ poinformował o wszczęciu postępowań w przedmiocie udzielenia wnioskowanych zezwoleń oraz poinformował, iż decyzje zostaną podjęte do 30 kwietnia 2019 r. w przypadku małoletniej D. N. i do 2 maja 2019 r. w przypadku O. N.. Pismami z dnia 18 kwietnia 2019 r. O. N. została poinformowana, iż decyzje w sprawie udzielenia jej oraz małoletniej D. N. zezwolenia na pobyt czasowy zostaną podjęte do 30 października 2019 r. Terminy rozpatrzenia wniosków zostały przedłużone, ponieważ konieczne było sprawdzenie złożonych dokumentów.

Zdaniem organu, odmienna ocena charakteru bezczynności, której dopuścił się Wojewoda w postępowaniach, w których organ dokonywał w tych samych datach, tożsamych czynności, całkowicie subiektywna, bez uwzględnienia okoliczności obiektywnych, skutkująca tak dalece rozbieżnymi orzeczeniami, powoduje brak spójności orzecznictwa sądowego w tej samej materii, uwzględniając oczywiście indywidualny charakter spraw.

Podobnie, jak w odpowiedzi na skargę, Wojewoda przywołał dane statystyczne obrazujące wpływ spraw do organu. Podkreślił, że biorąc pod uwagę stały przyrost liczby wniosków w sprawach cudzoziemców, niewystarczające (pomimo stałego ich zwiększania) zasoby kadrowe, techniczne i organizacyjne (również pomimo ich ciągłego uzupełniania i rozwijania), a mimo to stale rosnącą liczbę wydawanych rozstrzygnięć w tych sprawach, nie sposób jest zgodzić się z oceną charakteru bezczynności dokonaną przez Sąd.

Skarżący kasacyjnie podkreślił również, że kara grzywny służyć ma przymuszeniu organu do zakończenia postępowania, w którym dopuścił się bezczynności oraz zdyscyplinowaniu organu do przestrzegania przepisów w przyszłości. Podniósł przy tym, że udzielił małoletniej D. N. zezwolenia na pobyt czasowy 10 maja 2019 r. tj. 4 dni po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność organu i trzy miesiące przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w sprawie. Ponownie wskazał, że czyni wszelkie możliwe starania w celu poprawienia efektywności pracy Wydziału Spraw Cudzoziemców oraz że nieterminowe załatwienie niniejszej sprawy nie było skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów, czy braku świadomości ciążących na Wojewodzie obowiązków, ale wynikiem lawinowego wzrostu ilości składanych wniosków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd rozpoznał sprawę poza rozprawą.

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie koncentrują się wokół dwóch kwestii: czy bezczynność w rozpoznaniu wniosku cudzoziemki, której istnienia organ administracji nie kwestionuje miała charakter rażący oraz czy okoliczności sprawy uzasadniają wymierzenie organowi grzywny.

Kwestia, w jakiej sytuacji naruszenie przepisów dotyczących szybkości postępowania będzie miało charakter rażący była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Ostatecznie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce wówczas, gdy termin przewidziany na załatwienie sprawy zostanie przekroczony w sposób znaczący, a zarazem takie przekroczenie terminu przewidzianego na załatwienie sprawy będzie wynikało z przyczyn, na które organ administracji miał wpływ. Innymi słowy dla uznania, że naruszenie prawa miało kwalifikowany charakter nie wystarczy samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przyjmuje się bowiem, że rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., to stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono przepisy o szybkości postępowania w sposób oczywisty (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należało uznać, że o ile bez wątpienia organ administracji naruszył przepisy postępowania i pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku (w tej części wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest objęty zakresem skargi kasacyjnej), o tyle nie można zgodzić się z Sądem wojewódzkim, że działanie takie (zaniechanie) miało charakter kwalifikowany (rażący). Dokonując takiej oceny należało wziąć pod uwagę przede wszystkim czas trwania postępowania - 7 miesięcy (wniosek o udzielenie zgody na pobyt czasowy został w niniejszej sprawie złożony dnia 16 października 2018 r. zaś decyzja została wydana 10 maja 2019 r.). Nie bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje również to, że pierwsza czynność w sprawie została podjęta przez organ już w dniu złożenia wniosku. Organ pismem z dnia 16 października 2018 r. powiadomił bowiem stronę, że postępowanie zostanie zakończone do 30 kwietnia 2019 r. oraz podał przyczynę, dla której termin do rozpatrzenia wniosku został przedłużony w stosunku do terminów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedynie na marginesie wskazać należy, że wadliwie Sąd pierwszej instancji wskazał, że będą miały w tej sprawie zastosowanie terminy określone w art. 210 ustawy o cudzoziemcach. Ten ostatni przepis określa bowiem termin rozpoznania wniosku jedynie w sprawie o udzielenie zgody na pobyt stały.

Dalej, zwrócić należy uwagę, że postępowanie w sprawie udzielenia zgody na pobyt na czas określony wiąże się z koniecznością nie tylko oceny dokumentów wymaganych przez ustawodawcę, ale i zwrócenia się do innych organów o udzielenie informacji m.in. dotyczących zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wprawdzie cudzoziemka jest osobą małoletnią, ale jej wniosek był ściśle związany z sytuacją w Polsce jej rodziców. W tej samej dacie, z odrębnym wnioskiem o zgodę na pobyt na czas określony wystąpiła również jej matka, której także decyzją z dnia 10 maja 2019 r. udzielono zgody na pobyt na czas określony. Nie pozostaje bez wpływu na ocenę charakteru naruszenia przepisów prawa fakt, że w tym równolegle toczącym się postępowaniu O. N. także wystąpiła ze skargą na bezczynność Wojewody w rozpoznaniu wniosku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 155/19 wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2019 r. [...](obecnie prawomocny) uznał, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru. Wprawdzie bez wątpienia ani Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie (w dacie rozstrzygania skargi w niniejszej sprawie skarga O. N. nie była jeszcze rozstrzygnięta), ani Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany oceną prawną zawartą w tym wyroku w rozumieniu art. 153 lub 170 p.p.s.a., jednakże przedstawiona w nim ocena, którą dodatkowo w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny, wskazuje, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji kwalifikacja naruszenia prawa - jako rażącego - jest wadliwa. Nie można bowiem mówić o takim, niebudzącym wątpliwości i rzucającym się w oczy naruszeniu przepisów o szybkości postępowania, jeżeli w takim samym stanie faktycznym, Sąd odmiennie ocenia omawianą kwestię. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wprawdzie jak przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych niewystarczającej obsady personalnej w organie administracji w stosunku do ilości prowadzonych spraw, nie należy postrzegać jako "przyczyny niezależne od organu" (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1471/18, LEX 2752000), ale fakt ten nie może pozostawać zupełnie bez znaczenia przy ocenie, czy naruszenia omawianych przepisów postępowania mają charakter rażący. W tej sytuacji należało przyznać rację skarżącemu kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż niewydanie decyzji w ustawowym terminie, przy jednoczesnym podjęciu pierwszej czynności w dniu złożenia wniosku i spełnieniu obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a. w okolicznościach tej sprawy stanowiło naruszenie, które należało zakwalifikować jako rażące.

Wobec powyższego, uznając zarzuty naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. za uzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie pkt 2, a wobec faktu, że istota sprawy została należycie wyjaśniona rozpoznał skargę. W świetle powyższych rozważań należało uznać, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego.

Sąd rozpoznając skargę kasacyjną podzielił również stanowisko organu administracji, co do niezasadności wymierzenia organowi w niniejszej sprawie grzywny. Powyższa dolegliwość finansowa ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, przy czym bez znaczenia dla takiej możliwości pozostaje ocena, co do tego, czy naruszenie przepisów o szybkości postępowania miało charakter rażący czy też nie. Innymi słowy, nawet stwierdzenie, że bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) nie miało rażącego charakteru, co do zasady, pozwala na zastosowanie wobec organu takiego prewencyjnego środka. Przedstawione wyżej okoliczności, w tym fakt, że żądana decyzja została wydana przez organ administracji, wskazuje na to, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie uzasadniał wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny. W tej sytuacji jako uzasadniony należało ocenić zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. i uchylić w związku z tym pkt 4 wyroku oraz oddalić żądanie strony w omawianym zakresie.

Natomiast w pozostałym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wnoszący skargę kasacyjną organ określając zakres zaskarżenia wskazał na pkt 5 wyroku Sądu pierwszej instancji. Tymczasem rozstrzygnięcie w tym punkcie odnosi się do żądania przyznania cudzoziemce sumy pieniężnej, przy czym Sąd pierwszej instancji żądanie to oddalił. Niezależnie od tego, że rozstrzygnięcie Sądu w omawianej części jest korzystne dla wnoszącego skargę kasacyjną, to analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że nie odnosi się ona w najmniejszym stopniu do tego zarzutu (przy założeniu, że zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. dotyczył również kwestii sumy pieniężnej). Sam ten fakt musiał skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej w tym zakresie.

Jeśli natomiast uznać, że wskazanie przez organ jako zakresu zaskarżenia pkt 5 wyroku stanowiło oczywistą omyłkę zamiast pkt 6 odnoszącego się do kwestii zwrotu kosztów postępowania, to również należało ocenić, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Wysokość zasądzonych kosztów postępowania nie jest bowiem zależna od charakteru naruszenia prawa i zasadności wymierzenia grzywny ani ewentualnie jej wysokości. Jedynie na marginesie wskazać przy tym należy, że skarga kasacyjna nie wskazuje żadnych przepisów prawa, które zostałyby naruszone przez Sąd, a które uzasadniałyby uznanie, że taki był zakres zaskarżenia (dotyczący pkt 6 zamiast 5).

W świetle powyższego należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej za częściowo uzasadnione i na podstawie art. 188 p.p.s.a., a nadto art. 149 § 1 a p.p.s.a. orzec jak na wstępie.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że okoliczności sprawy stanowią szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a., który pozwala na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu od małoletniej cudzoziemki.