Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 533/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 24a
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 54 ust. 6, § 63 ust. 1, ust. 4, ust. 5, § 36
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 7, art. 77 §  1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] odpowiednio w częściach określonych w pkt I decyzji w zakresie budynków nr 79, 80, 81, 82, 84, 85, 90 oraz działek nr 1543, 2592/1, 1592 i 1595 i w pkt II decyzji w zakresie podpunktu 5; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego W. I. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 533/13

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie częściowego uwzględnienia zarzutów do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna B. oraz odrzucenia pozostałych zarzutów do tego operatu.

Decyzje te zapadły w następstwie pisma z dnia 23 marca 2011 r., skierowanego do Starosty Powiatu [...], w którym W. I. zgłosił szereg szczegółowych zarzutów do danych zawartych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna B.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr: [...] Starosta Powiatu [...] orzekł:

- w pkt I – o uwzględnieniu zarzutów złożonych do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna B. poprzez wprowadzenie zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jednostka ewidencyjna B. w określonym w tym punkcie zakresie,

- w pkt II – o odrzuceniu zarzutów złożonych do projektu operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna B. w wymienionym w tym punkcie zakresie,

- w pkt III. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej wpisów dotyczących właścicieli wymienionych enumeratywnie działek.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez W. I. rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr: [...].

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 346/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obydwie wskazane wyżej decyzje. Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia organu II instancji, niespełniające wymogów określonych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – zwanej dalej w skrócie k.p.a.. Wskazał na brak pouczenia skarżącego o dokumentach mogących stanowić podstawę do wykazania go jako właściciela działek wskazanych w jego zarzutach w miejsce Skarbu Państwa lub Gminy. Sąd zalecił, aby w ponownym postępowaniu organy dokonały ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w razie potrzeby również jego uzupełnienia. Następnie wskazał na konieczność precyzyjnego określenia w wydanej decyzji, które zarzuty W. I. zostały uwzględnione, które zostały odrzucone ze wskazaniem działek, których odrzucenie dotyczy i z podaniem motywów takiego rozstrzygnięcia co do każdej z działek. Przy rozstrzyganiu natomiast kwestii zmiany wykazanych właścicieli działek określonych w zarzutach Sąd nakazał wskazanie skarżącemu, jakie dokumenty mogą stanowić podstawę zmiany wpisu w tym zakresie i zakreślenie mu stosownego terminu do ich złożenia, a po jego upływie rozważenie zasadności zarzutów w tym zakresie. Sąd zaznaczył, że w przypadku odrzucenia zarzutów w tej części należy w uzasadnieniu decyzji podać, dlaczego podnoszone przez skarżącego argumenty nie mogą zostać uwzględnione.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr: [...] Starosta Powiatu [...] orzekł:

– w pkt I o uwzględnieniu zarzutów zgłoszonych do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna B. poprzez wprowadzenie zmian w części opisowej i kartograficznej tego operatu w następujący sposób: w części opisowej

1) w pozycji rejestrowej numer [...] – właściciel: I. W. s. J. i Z.

- w działce numer 1533/14 o ogólnej powierzchni 5,98 ha w miejsce użytku gruntowego oznaczonego jako PsIII o powierzchni 1,19 ha, wpisać użytek gruntowy PsIII o powierzchni 1,10 ha oraz w miejsce użytku gruntowego oznaczonego jako PsIV o powierzchni 0,79 ha, wpisać użytek gruntowy PsIV o powierzchni 0,88 ha, powierzchnia ogólna działki pozostaje bez zmian

- w działce numer 1593/2 o ogólnej powierzchni 1,78 ha w miejsce użytku gruntowego oznaczonego jako Ba o powierzchni 0,82 ha, wpisać użytek gruntowy Ba o powierzchni 0,60 ha i B-PsIV o powierzchni 0,22 ha, powierzchnia ogólna działki pozostaje bez zmian,

- w miejsce działki numer 1593/3 o powierzchni 15,46 ha wpisać działkę numer 1593/3 o powierzchni 15,48 ha, w tym: RIIIa 2,61ha, RIIIb 4,92 ha, RIVb 0,63 ha, PsIII 1,60 ha, PsIV 1,57 ha, PsV 0,10 ha i LsIV 4,05 ha,

W miejsce działki numer 1545/1 o powierzchni 0,76 ha, wpisać działkę numer 1545/1 o powierzchni 0,81 ha, w tym PsIII 0,81 ha,

- w miejsce działki numer 1545/2 o powierzchni 0,05 ha, wpisać działkę numer 1545/2 o powierzchni 0,11 ha, w tym PsIII 0,11 ha,

- nr ewidencyjny budynku 82 – w miejsce powierzchni zabudowy 349 m², wpisać 354 m², w uwagach wpisać magazyn,

- nr ewidencyjny budynku 83 – w uwagach wpisać waga,

- nr ewidencyjny budynku 84 – w miejsce powierzchni zabudowy 862 m²., wpisać 863 m², w uwagach wpisać suszarnia,

- nr ewidencyjny budynku 90 - w miejsce powierzchni zabudowy 577 m², wpisać 590 m², w uwagach wpisać magazyn,

- nr ewidencyjny budynku 79 - w miejsce powierzchni zabudowy 446 m², wpisać 448 m², w uwagach wpisać magazyn,

- nr ewidencyjny budynku 81 - w miejsce powierzchni zabudowy 262 m² , wpisać 248 m², w uwagach wpisać suszarnia,

- nr ewidencyjny budynku 85 - w miejsce powierzchni zabudowy 250 m², wpisać 248 m², w uwagach wpisać suszarnia,

- nr ewidencyjny budynku 87 – w uwagach wpisać transformator,

- nr ewidencyjny budynku 80 - w miejsce powierzchni zabudowy 1453 m², wpisać 1156 m², w uwagach wpisać hala produkcyjna,

- dopisać nowy budynek o powierzchni 258 m², w uwagach wpisać kotłownia.

2) w pozycji rejestrowej [...] – właściciel: L. M. s. R. i Ł., w miejsce działki numer 1543 o powierzchni 0,59 ha, wpisać działkę numer 1543 o powierzchni 0,60 ha, w tym: RIIIb 0,08 ha i ŁIII 0,52 ha,

3) w pozycji rejestrowej [...] – właściciel: Gmina [...], w miejsce działki numer 2592/1 o powierzchni 3,96 ha, wpisać działkę numer 2592/1 o powierzchni 3,87 ha, w tym: Psimi 3,47 ha i Ba 0,40 ha,

4) w pozycji rejestrowej [...] –właściciel: Gmina [...], w miejsce działki numer 1592 o powierzchni 0,34 ha, wpisać działkę numer 1592 o powierzchni 0,32 ha, w tym dr 0,32 ha,

5) w pozycji rejestrowej [...] – władający: Skarb Państwa, w miejsce działki numer 1595 o powierzchni 0,45 ha, wpisać działkę numer 1595 o powierzchni 0,42 ha, w tym W 0,42 ha

w części kartograficznej zmienić przebieg granicy i oznaczenie użytków gruntowych zgodnie z danymi zawartymi w operatach pomiarowych nr [...] z dnia 26.05.2011 r. i nr [...] z dnia 5.08.2011 r.

W pkt II decyzji Starosta orzekł o odrzuceniu zarzutów złożonych do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna B. w zakresie:

1. sporządzenia aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wbrew prawomocnym orzeczeniom sądowym (zarzut nr 1)

2. błędnego oznaczenia powierzchni i granic należących do wnioskodawcy działek numer: 271/5, 271/7, 271/8, 2271/9, 306/27, 306/41, 1533/14, 1536/3, 1536/11, 1536/12, 1538/2, 1539/2, 1590/1, 1590/2, 1591/1, 1591/2, 1593/2, 1593/4, 1594/1, 1594/2, 1596/1, 1596/2, 1596/3, 1604/1, 1604/2, 1609, 1620, 1621/1, 1621/2, 1657, 1661 i 1662 (zarzut nr 2)

3. a) niewłaściwego określenia powierzchni użytków rolnych i klas bonitacyjnych w działkach numer: 271/7, 271/8, 271/9, 306/27, 306/41, 1536/12, 1539/2, 1545/1, 1545/2, 1590/1, 1590/2, 1591/1, 1591/2, 1593/3, 1593/4, 1594/1, 1596/1, 1596/2, 1596/3, 1604//1, 1609, 1620, 1621/1, 1621/2, 1661, 1662 (zarzut nr 5a)

3 b) braku uwidocznienia na mapie ilustrującej dokonane zmiany w zakresie działki nr 1533/14-14 – polegającej na włączeniu części konturu LsIV do konturu ŁV

4. wyeliminowania podziału działki numer 1604 na 1604/1 i 1604/2 wraz ze zmianami dotyczącymi powierzchni (zarzut nr 6)

5 braku lub mało czytelnego opisu budynków znajdujących się na działkach 1590/2 i 1593/2 (dot. części zarzutu nr 8).

Odwołanie od tej decyzji złożył W. I., zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 §1 , art. 80, art. 1 pkt 1 w zw. z art. 28, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 365 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, jak też naruszenie przepisów prawa materialnego tj. unormowań rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), w tym § 9 ust. 1 oraz art. 24a ust. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W oparciu o powyższe odwołujący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], Gmina [...] w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości wniosków sformułowanych w zgłoszonych przez niego zarzutach oraz o unieważnienie mapy i wypisu z ewidencji gruntów po modernizacji obrębu [...], ewentualnie zaś o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] przeprowadzono w latach 2010-2011. Aktualna mapa w skali 1:2000 ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], których właścicielem jest W. I., opracowana została na podstawie danych zawartych w dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia nieruchomości [...], mapy uzupełniającej [...] i mapy uzupełniającej [...]. Powierzchnie działek należących do zgłaszającego zarzuty w zmodernizowanym operacie wykazano na podstawie aktualnych opracowań geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W niniejszym postępowaniu nie został natomiast uwzględniony zasięg konturu leśnego w działce nr 1533/14, bowiem w sprawie zmian klasyfikacyjnych gruntów zalesionych, m. in. na tej działce, prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie przeklasyfikowania użytków rolnych na las, utrzymaną następnie w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (decyzja z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]).

Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie żądań dotyczących działek nr: 269, 272, 304, 1534, 1435, 1546, 1584, 1592, 1595, 1603 i 1660/2 Starosta w piśmie z 8.11.2012 r. – zwrócił się do W. I. o dostarczenie dokumentów stanowiących podstawę wprowadzenia dochodzonych zmian.

W odpowiedzi (pismo z 19.11.2012 r.) strona podtrzymała swoje roszczenia, natomiast nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów na ich poparcie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaznaczył, że w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] działki W. I. wykazane zostały na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...], a sporządzonej w wyniku:

- podziału działek nr: 1590, 1591, 1593, operat pomiarowy włączono do zasobu w dniu 3.03.1995 r. pod numerem [...],

- rozgraniczenia gruntów działek nr: 271/4, 306/41, 1533/14, 1536/3, 1536/9, 1545, 1590/1, 1590/2, 1591/1, 1591/2, 1593/1, 1593/2, 1594, 1596, 1604, 1620, 1621/1, 1621/2, 1609, 1657, 1661, 1662, zatwierdzonego decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] z [...].02.2001 r. nr [...], operat rozgraniczeniowy włączono do zasobu w dniu 26.09.2000 r. pod numerem [...],

- podziału działek nr: 271/4, 1536/9, 1545, 1593/1, 1594 i 1596, operat pomiarowy włączono do zasobu w dniu 26.08.2002 r. pod numerem [...],

- podziału działki nr 271/6, operat pomiarowy włączono do zasobu w dniu 18.03.2005r. pod numerem [...]

oraz operatów pomiarowych włączonych do zasobu w dniu 26.05.2011 r. pod numerem [...] i w dniu 5 sierpnia 2011 r. pod numerem [...], sporządzonych w wyniku rozpatrzenia zarzutów W. I. do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków; powierzchnie działek zostały obliczone na podstawie wyników pomiarów ustalonych uprzednio granic.

Organ zwrócił uwagę, że dołączone do zarzutów kopie: postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia 4 lutego 2003 r. (sygn. akt [...]) oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 10.05.2003 r. (sygn. akt [...]), jak też przedstawione w trakcie postępowania pismo Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia 30.08.2010 r. nr [...] nie stanowią dowodu - w rozumieniu § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków – do wprowadzenia żądanych zmian podmiotowych. Organ podniósł, że zmian w istniejących w ewidencji zapisach dokonywać można tylko w oparciu o dokumenty urzędowe ilustrujące aktualny stan prawny nieruchomości.

Powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Wykazana w operacie ewidencji gruntów, a także w księdze wieczystej jest opisem fizycznych cech tej nieruchomości. Cechy te jednak same przez się nie tworzą stanu prawnego tej rzeczy. W świetle art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), oznaczenie nieruchomości – w tym określenie jej powierzchni – należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków i z tego względu nie jest objęta rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dlatego też fakt wykazania w księdze wieczystej wartości powierzchni działki nie gwarantuje właścicielowi gruntu o takiej powierzchni.

Finalnie organ stwierdził, że zarzuty do danych ewidencji gruntów podniesione w piśmie z 23.03.2011 r., dotyczące naruszenia prawa administracyjnego i prawa materialnego, zostały rozpatrzone przez organ I instancji, który na podstawie zebranego materiału dowodowego część z niech odrzucił, a część uwzględnił.

W. I. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, ewentualnie uchylenie tylko decyzji organu odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zarzuca:

- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140, art. 138 i art. 129 k.p.a. poprzez sprowadzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia wyłącznie do zreferowania przebiegu postępowania przed organem I instancji, całkowite zaniechanie przez organy obu instancji oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza projektu operatu opisowo-kartograficznego, stanowiącego opinie biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a.,

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." przez niezastosowanie się do zaleceń zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12.06.2012 r. sygn. akt II SA/Rz 346/12 i brak analizy materiału dowodowego, brak jego uzupełnienia, brak przedstawienia motywów zajętego stanowiska,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez opisanie budynków i powierzchni działek, na których budynki te są usytuowane w sposób niezgodny ze stanem faktycznym, zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych w celu zweryfikowania zasadności zgłoszonych zarzutów związanych z przysługiwaniem prawa własności działek nr: 1595, 1603, 272, 1584, 1660/2, 1546, 1592, 1535, 269, 272, 304, 1534, 1660/2, 1603, a także uznanie, że prowadzenie postępowania w sprawie przeklasyfikowania użytków rolnych na las części działek nr ewid. 1533/14, 1593/3, 1596/2, 1621/1 i 1621/2 zwalnia organ od analizy i rozpoznania zarzutów w tym zakresie

- naruszenie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego przez odrzucenie zarzutu w zakresie nieuzasadnionego uszczuplenia powierzchni działek nr: 271/5, 271/7, 271/8, 271/9, 1536/11, 1536/12, 1545/1, 1545/2, 1593/3, 1593/4/1, 1596/2, 1596/3, 1604/1, 1604/2, 1620, 1621/1, 1621/2, 1657, 1661, 1662 na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w postępowaniu rozgraniczeniowym wbrew prawomocnym orzeczeniom sądowym (post. SO [...] z 4.02.2003 r. [...] oraz post. SR [...] z 10.05.2003 r. [...])

- naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji i budynków przez błędne przyjęcie celowości podziału działki nr 1604 na działki nr 1604/1 i 1604/2 i dokonanie tego podziału z pominięciem go jako strony,

- naruszenie unormowań wskazanego wyżej rozporządzenia dotyczących sposobu i zakresu wykazywania budynków i ich opisów,

- naruszenie art. 24a ust. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez błędną wykładnię skutkującą wydaniem w skarżonej decyzji rozstrzygnięć dotyczących modyfikacji powierzchni działek nr 1543 i 2592/1,

- błędne ustalenie, iż skarżący nie jest właścicielem działek nr: 1595, 1603, 272, 1584, 1660/2, 1546, 1592, 1535, 269, 272, 304 i 1534,

- brak uwzględnienia w aktualnej mapie gruntów i ewidencji budynków danych zawartych w dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia nieruchomości Nr [...], które zostało zatwierdzone ostatecznymi decyzjami Burmistrza Gminy [...] z [...].02.2001 r. (nr [...]) i [...].02.2001 r. (nr [...]),

- błędną interpretację zarzutów, które nie kwestionują powierzchni i granic nieruchomości, a wskazują na fakt, że doszło do bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni należących do skarżącego działek o ok. 80 arów, które zaklasyfikowane zostały jako drogi i rowy,

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w sprawie niniejszej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 346/12 uchylił decyzje organów obu instancji. Zasadniczym motywem uchylenia decyzji był brak określenia w nich, które zarzuty W. I. zostały uwzględnione, które zostały odrzucone ze wskazaniem działek, których odrzucenie dotyczy i z podaniem motywów takiego rozstrzygnięcia co do każdej z działek. Brak precyzyjnego, numerycznego wskazania działek uniemożliwił Sądowi orzekającemu w tamtej sprawie skontrolowanie decyzji w zakresie odrzuconych zarzutów. We wskazaniach do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie zalecił przeprowadzenie ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w razie potrzeby jego uzupełnienie, a w zakresie zmiany właścicieli działek określonych w zarzutach wskazanie skarżącemu jakie dokumenty mogą stanowić podstawę wpisu w tym zakresie, zakreślenie mu stosownego terminu do ich złożenia i po jego upływie rozważenie zasadności zarzutów w tym zakresie.

Kontrolując zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postępowanie w kontekście art. 153 P.p.s.a. stwierdzić wypadnie, że wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2012 r. zostały przez organy w ponownym postępowaniu wykonane, a ostatecznie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r. częściowo uwzględniającą zarzuty do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna B. oraz w części odrzucającą zarzuty do tego operatu.

Modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczą te decyzje to zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,

3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.

Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010, Nr 193, poz. 1287, ze zm.). Tryb ten obejmuje m. in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24 a ust. 9 cyt. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie W. I. zgłaszał szereg uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego. Część z tych uwag została przyjęta, część odrzucona, o czym skarżący został poinformowany pismem z 31.01.2011 r.

W dalszej kolejności zgłoszone zostały zarzuty, z których organ uwzględnił te dotyczące działek nr 1533/14, 1593/2, 1593/3, 1545/1 i 1545/2, a także działek nr 1543, 2592/1, 1592 i 1595 w zakresie ich powierzchni oraz oznaczenia użytków rolnych, jak również zarzuty dotyczące powierzchni zabudowy i przeznaczenia niektórych budynków.

W skardze skarżący kwestionuje dane zamieszczone w operacie ewidencyjnym na skutek uwzględnienia swoich zarzutów, wskazując, że w odniesieniu do areału działek nr 1545/1 i 1545/2, który ostatecznie został prawidłowo wykazany, organy nie wyjaśniły z jakich powodów dane te zostały zmienione, a po złożeniu zarzutów przywrócono je do pierwotnej postaci. W ocenie Sądu brak tego rodzaju "wyjaśnień" nie może stanowić o wadliwości decyzji w sytuacji, gdy ostatecznie wykazane dane są prawidłowe. W zaskarżonej decyzji wskazano zresztą, że w zmodernizowanym operacie nie uwzględniono danych pomiarowych zawartych w operatach pomiarowych z rozgraniczenia nieruchomości – [...] i podziału działek nr 1593/1 i 1545 – [...].

Słuszne są natomiast zarzuty skarżącego odnoszące się do wykazu budynków.

Zgodnie z § 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku stanowiącego część składową gruntu są:

1) numer ewidencyjny budynku stanowiący część składową identyfikatora budynku,

2) numer porządkowy, którym oznaczony został budynek w trybie przepisów o numeracji nieruchomości,

3) numeryczny opis konturu wyznaczonego przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku, a w budynkach posadowionych na filarach, kondygnacji opartej na tych filarach - zwanego dalej konturem budynku,

4) numery działek ewidencyjnych, na których usytuowany jest budynek,

5) oznaczenie funkcji podstawowej budynku,

6) wartość budynku oraz data określenia tej wartości,

7) rok zakończenia budowy,

8) pole powierzchni zabudowy w m2,

9) liczba kondygnacji nadziemnych oraz liczba kondygnacji podziemnych,

10) informacja o materiale, z którego zbudowane są zewnętrzne ściany budynku,

11) liczba i numery lokali stanowiących odrębne nieruchomości lokalowe,

12) liczba i numery lokali innych niż wymienione w pkt 11,

13) łączne, wyrażone w m2, pole powierzchni użytkowej:

a) wszystkich lokali w budynku,

b) pomieszczeń przynależnych do lokali,

14) numer rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury.

W § 63 ust. 4 sprecyzowano jakie materiały budowlane wykazuje się w ewidencji (mur, drewno, inne materiały).

§ 63 ust. 5 rozporządzenia stanowi, że dane ewidencyjne określające rok zakończenia budowy poszczególnych budynków przyjmuje się z ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych, prowadzonej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego lub, jeżeli ewidencja ta nie zawiera odpowiednich danych, przyjmuje się przybliżoną datę zakończenia budowy ustaloną na podstawie innych miarodajnych informacji.

W zaskarżonej decyzji wskazano, że zarzuty dotyczące budynków o nr 79-85 i nr 87 zostały uwzględnione, jednakże w tym zakresie w zmodernizowanym operacie umieszczono inne dane niż te, których domagał się W. I. w zarzutach z 23 marca 2011 r., zwłaszcza jeśli chodzi o powierzchnie zabudowy. Kwestia ta budzi poważne wątpliwości, z akt sprawy nie wynika bowiem na jakiej podstawie przyjęto takie dane, brak też stosownego wyjaśnienia w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

Nie jest też jasne jakie konkretnie zarzuty do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie w zakresie budynków nie zostały przez organ uwzględnione. W tej kwestii w sentencji decyzji Starosty Powiatu [...] - w pkt II ppkt 5 wskazano, że nieuwzględnienie dotyczy "braku lub mało czytelnego opisu budynków znajdujących się na działkach nr 1590/2 i 1593/2 (dot. części zarzutu nr 8)", podczas gdy wszystkie budynki wyliczone według numerów w zarzutach z 23.03.2011 r. zostały przez organ wymienione w pkt I tej decyzji w części uwzględniającej zarzuty.

Decyzje organów obu instancji w tym zakresie Sąd uznał za wadliwe, bowiem sprawa ta wymaga wyjaśnienia i udokumentowania zgodnie z wymogami wynikającymi z § 63 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na charakter i wielkość budynków nr 83 i 87 Sąd uznał natomiast, że wskazane wątpliwości nie mają istotnego znaczenia w ich przypadku, stąd też zaakceptował stanowisko organów w tym zakresie.

Za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące działek nr 1543, 2592/1, 1592 i 1595. Organ rozstrzygnął w zakresie ich powierzchni oraz oznaczenia użytków rolnych, w pkt I decyzji – tj. części uwzględniającej zarzuty W. I. do zmodernizowanego operatu. Słusznie podnosi skarżący, że ww. zakres nie był przedmiotem tych zarzutów.

Działki: nr 1543 własności M. L. oraz nr 2592/1 nie były w ogóle objęte zarzutami wyrażonymi w piśmie z 23.03.2011r., natomiast w odniesieniu do działek nr 1592 i 1595 zarzuty dotyczyły "zaniechania uaktualnienia" podmiotu będącego ich właścicielem oraz braku wykazania jako właściciela odpowiednio Gminy [...] i Skarbu Państwa.

Wprowadzenie w projekcie operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków zmian obejmujących inne niż postulowane w zarzutach kwestie wykracza poza zakres art. 24a ust. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a tym samym narusza ten przepis. Zgodnie z nim organ rozstrzyga w drodze decyzji wyłącznie o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów.

Sąd podziela natomiast argumentację organów w pozostałym zakresie.

Należy podkreślić, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków jest zabiegiem technicznym, którego głównym celem jest modyfikacja bazy danych i jej dostosowanie do wymogów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zasadniczym obowiązkiem organów przeprowadzających modernizację jest "przeniesienie" danych znajdujących się w dotychczasowym zasobie do zmodernizowanego operatu i ewentualna ich modyfikacja związana z dopasowaniem do wymogów prawa, nie zaś ich weryfikacja. Weryfikacja danych ewidencyjnych to osobny zabieg przeprowadzany okresowo przez starostę w myśl § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 54 ust. 6 tego rozporządzenia niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. Jest oczywiście możliwe, że wraz z przeprowadzeniem modernizacji dokonuje się jednocześnie aktualizacji danych. Ma to miejsce wówczas, gdy istnieją i zostaną przedłożone organowi ewidencyjnemu stosowne dokumenty uzasadniające zmiany, wymienione w § 46 ust. 2 pkt 1-4 rozporządzenia (prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacja architektoniczno-budowlana gromadzona i przechowywana przez organy administracji publicznej, ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów).

W rozpoznawanej sprawie organ zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2012 r., II SA/Rz 346/12 poinformował skarżącego o konieczności przedłożenia dokumentów (wymienionych w piśmie z 8.11.2012 r.), na podstawie których można byłoby dokonać zmiany wpisu właściciela działek. Z uwagi na brak takich dokumentów w odniesieniu do działek nr 1584, 1660/2, 1546, 1592, 1535, 269, 272, 1595, 1603, 304, 1534 dotychczasowe wpisy widniejące w ewidencji pozostawiono bez zmian, odrzucając tym samym zarzuty w tym zakresie.

Jeśli chodzi o kwestie niewłaściwego określenia powierzchni działek skarżącego słuszna jest argumentacja organów, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Powierzchnia ta w oparciu o ustalone granice zostaje obliczona i wykazana w operacie. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji zgodnie z § 36 na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach: rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości , scaleniowym i wymiany gruntów, dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, w postępowaniu sądowym i administracyjnym, a także dokumentacji sporządzonej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny i znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 27.10.1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, System Orzecznictwa LEX Nr 41305, z dnia 19.04.2001 r., sygn. akt II SA 862/00, LEX Nr 53361, z dnia 6.08.2003 r., sygn. akt SA/Rz 429/03, niepubl.). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.

W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo uznały, że nie jest możliwe wprowadzenie zmian wynikających z postanowień: Sądu Okręgowego [...] z dnia 4 lutego 2003 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Rejonowego [...] z dnia 10.05.2003 r. (sygn. akt [...]). Postanowienia te dotyczą bowiem wpisów w księgach wieczystych w zakresie powierzchni działek, a zgodnie z przywoływanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361, z zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości, nie zaś odwrotnie.

Generalnie Sąd podziela wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.08.2012 r., I OSK 1062/11, LEX Nr 1260034, pogląd, że tryb zgłaszania zarzutów z art. 24a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe. Regulacja postanowień ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje bowiem racjonalnych podstaw do przyjęcia poglądu, iż zamiarem ustawodawcy było, by przy okazji modernizacji ewidencji było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty, np. będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji.

W ocenie Sądu stanowisko organów poza uchylonymi częściami decyzji jest prawidłowe i wbrew zarzutom skargi, poza tymi częściami zostało należycie uzasadnione, zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.

Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., nie wyjaśniając kwestii opisanych w pkt I wyroku w sposób wnikliwy i dokładny, co znalazło wyraz w niepełnej ocenie materiału dowodowego w tym zakresie. Naruszenie to Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponadto naruszenie dotyczy również przepisów prawa materialnego – art. 29a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez rozstrzygnięcie w decyzji o kwestiach, które nie były przedmiotem zarzutów do modernizacji.

Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w częściach opisanych w pkt I sentencji wyroku, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

W związku z uwzględnieniem skargi w części Sąd zastosował art. 152 P.p.s.a. i stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a.., przy zastosowaniu art. 206 P.p.s.a., który umożliwia zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu tylko części kosztów w przypadku uwzględnienia skargi w części.

W postępowaniu prowadzonym ponownie w uchylonym zakresie organ weźmie pod uwagę ocenę Sądu wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.