Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 254/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), nie stwierdził u H.T. choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Z wywiadu w sprawie przebiegu i warunków pracy zawodowej wynikało, że H.T. był kolejno zatrudniony: w Zakładzie A w K. (zakład zlikwidowany) od 6 września 1969 r. do 25 kwietnia 1970 r. na stanowisku kierowcy wózka akumulatorowego, w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Robót Drogowych w K. od 23 sierpnia 1970 r. do 10 października 1970 r. na stanowisku pomocnika operatora, w Fabryce Maszyn "A" SA w K. (zakład zlikwidowany) od 12 czerwca 1972 r. do 2 sierpnia 1972 r. na stanowisku kierowcy wózka, w Warsztacie C w K. od 26 czerwca 1974 r. do 25 lipca 1975 r. jako uczeń oraz od 10 października 1975 r. do 14 sierpnia 1976 r. jako stażysta czeladnik blacharstwa pojazdowego, w Okręgowym Przedsiębiorstwie D w K. (zakład zlikwidowany) od 3 września 1976 r. do 31 stycznia 1978 r. na stanowisku blacharz – spawacz, w Spółdzielni Pracy "E" w C. od 1 lutego 1978 r. do 25 sierpnia 1984 r. i w "F" [...] w K. od 25 października 2004 r. do 12 lutego 2005 r. na stanowisku blacharz samochodowy oraz w G Sp. z o.o. w C. od 1 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. na stanowisku operator urządzeń obróbki mechanicznej. Ponadto H.T. prowadził działalność gospodarczą w zakresie blacharstwa samochodowego od 21 stycznia 1985 r. do 20 października 2004 r.

Organ odwołał się do treści orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...]. Wynika z niego, że w wywiadzie H.T. zgłaszał występowanie duszności od około 12 lat, początkowo wysiłkowej a obecnie podczas porannej toalety, duszności nocnej i suchego kaszlu. Występujące od około 6 lat katar i duszności nie mają charakteru sezonowego oraz nie zmniejszały się lub zwiększały w okresie zatrudnienia i urlopu. U badanego stwierdzono wiele współistniejących chorób oraz palenie papierosów.

Ze względu na konieczność przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki alergologicznej H.T. został skierowany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie w trakcie hospitalizacji w badaniu fizykalnym nie stwierdzono objawów bronchospatycznych. Ze względu na obciążenia chorobowe nie wykonano próby farmakodynamicznej z metacholiną. Jednocześnie testy alergologiczne punktowe skórne z powszechnymi aeroalergenami oraz testy płatkowe z potencjalnymi alergenami środowiska pracy badanego wypadły ujemnie. W badaniu laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego nieżytu błony śluzowej nosa, gardła i krtani, przewlekły stan zapalny zatok szczękowych niewielkiego stopnia oraz skrzywienie przegrody nosa. Lekarze orzecznicy w konkluzji stwierdzili, że na podstawie obserwacji klinicznej (w tym wywiadu chorobowego), danych z dokumentacji medycznej, danych dotyczących przebiegu choroby (w tym dokumentacji kardiologicznej) oraz wyników badań dodatkowych (w tym wyników badań czynnościowych układu oddechowego), diagnostyki i konsultacji alergologicznej oraz uwzględniając fakt utrzymywania się dolegliwości pomimo zakończenia pracy zawodowej, brak jest podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.

Organ zauważył, że H.T. w latach 1974-2005 pracując na stanowiskach blacharz samochodowy i blacharz spawacz oraz prowadząc własną działalność gospodarczą w zakresie blacharstwa samochodowego wykonywał prace w narażeniu na czynniki alergizujące i drażniące (m.in. farby antykorozyjne, rozpuszczalniki, benzynę ekstrakcyjną, odtłuszczacz FOSOL), a w latach 2010-2011 miał kontakt z pyłami aluminium oraz chłodziwem. Biorąc powyższe pod uwagę uznał, że można z przeważającym prawdopodobieństwem uznać, wymienione okresy pracy, jako okresy sprzyjające powstaniu bądź rozwojowi choroby zawodowej. Jednakże brak rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego przez uprawnioną placówkę orzeczniczą uniemożliwił stwierdzenie choroby zawodowej.

H.T. w odwołaniu zakwestionował zaskarżoną decyzję podnosząc, że ponad 30 lat pracował w niekorzystnych, szkodliwych dla zdrowia warunkach pracy. Jego zdaniem "badania szpitalne w dużym stopniu zostały wymuszone".

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ powołał się na definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 K.p. oraz dokonał ustaleń stanu faktycznego w sposób tożsamy, co w postępowaniu przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Przyznał, że zgromadzona dokumentacja pozwalała traktować pracę wykonywaną przez odwołującego w latach 1974 – 2005 i 2010 – 2011 jako pracę w warunkach narażenia na czynniki alergizujące i drażniące. Biorąc jednak pod uwagę treść wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego uznał stanowisko organu I instancji za zasadne.

Inspektor stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, bowiem oparto je na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi.

Zauważył nadto, że odwołujący został poinformowany pismem z dnia 2 stycznia 2014r. o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, jednakże nie udzielił żadnej odpowiedzi.

H.T. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz dodatkowe badania. Skarżący podniósł, że przeprowadzone badania i ich wyniki "zostały wymuszone przez ich kilkukrotne powtarzanie, aż wynik badań wychodził korzystnie, aby nie przyznać praw choroby zawodowej". Podniósł, że jednostka orzecznicza, przeprowadzająca badania udaremnia wszelkie próby przyznania świadczeń z tytułu choroby zawodowej. Powołał się na trzydziestoletni okres pracy w niekorzystnych i szkodliwych warunkach. Podniósł, że pomimo pobierania leków na poszerzenie narządów oddechowych, ma trudności z oddychaniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do treści skargi wskazał, że H.T. nie wniósł odwołania od orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Równocześnie podniósł, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a.

Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego orzekania, nie przeprowadza też postępowania dowodowego. Z tych przyczyn wniosek skarżącego o przeprowadzenie przed Sądem dodatkowych badań, jak też wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji nie mógł być uwzględniony.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej, wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367).

Stosownie do treści art. 235¹ Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Jak wynika z powyższego, narażenie zawodowe nie jest wyłącznym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej. Dodatkową przesłanką jest wymienienie zdiagnozowanego schorzenia w wykazie chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby, która figuruje w wykazie chorób zawodowych lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 tego rozporządzenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 orzeczenie lekarskie wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego.

Bezsporne w niniejszej sprawie pozostaje to, że H.T. wykonując pracę zawodową w latach 1974 – 2005 i 2010 – 2011 był narażony na czynniki alergizujące i drażniące. Jednak, jak wcześniej zauważa się, narażenie zawodowe nie jest wyłączną przesłanką choroby zawodowej. Ze względu na konieczność ustalenia, czy występuje druga, niezbędna przesłanka, o której mowa w art. 235¹ Kodeksu Pracy, a więc ze względu na konieczność oceny czy występują u pracownika (byłego pracownika) schorzenia i czy zdiagnozowane schorzenia odpowiadają chorobom umieszczonym w wykazie chorób zawodowych, skarżący został skierowany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

Specjalistyczne badania wykluczyły podłoże zawodowe zdiagnozowanych chorób.

W trakcie hospitalizacji w badaniu fizykalnym nie stwierdzono objawów bronchospatycznych. Jednocześnie przeprowadzone badania nie wykazały uczulenia na potencjalne alergeny środowiska pracy oraz powszechne alergeny, bowiem testy alergologiczne wypadły ujemnie. Stężenie IgE całkowitego dało wynik niski. Dodatkowo badaniem laryngologicznym stwierdzono przewlekły nieżyt błony śluzowej nosa, gardła i krtani, przewlekły stan zapalny zatok szczękowych oraz skrzywienie przegrody nosa. Jednocześnie u skarżącego rozpoznano szereg innych współistniejących chorób oraz fakt palenia przez niego papierosów. Zasadnie zatem organ przyjął, że szczegółowa diagnostyka przeprowadzona w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. nie pozwoliła na rozpoznanie u skarżącego astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]).

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie znajdują one uzasadnienia w materiale sprawy. Jak bowiem wynika z przedstawionego w aktach materiał dowodowego, badanie skarżącego oparto o daleko wyspecjalizowaną diagnostykę, a przeprowadzono je w czasie hospitalizacji skarżącego w kompetentnej placówce medycznej. Nadto w trakcie postępowania administracyjnego strona nie skorzystała z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia.

Zarówno w odwołaniu, jaki i w skardze nie przedstawiono żadnych konkretnych zarzutów kierowanych pod adresem jakości przeprowadzonej diagnostyki, a ogólnikowe stwierdzenie, że wykonane "badania i ich wyniki były wymuszone przez kilkakrotne powtarzanie" nie znajdują oparcia w wydanym przez uprawniona placówkę medyczną orzeczeniu lekarskim.

Wyjaśnić należy skarżącemu, iż organy nie negowały występujących u niego dolegliwości z tytułu wielu zdiagnozowanych schorzeń lecz jedynie uznały, że ich przyczyna nie wywodzi się z warunków, w jakich wykonywał on pracę o czym świadczył m.in. ujemny test eliminacji zawodowej.

Zdaniem Sądu postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., a jednostka orzecznicza przedstawiła wyczerpujące i nie budzące wątpliwości uzasadnienie orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.

W tej sytuacji organy administracji były związane tym orzeczeniem, gdyż nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008r. sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, w którym powołano się na wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998r. sygn. II Sa634/98 i wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 16 stycznia 2006r.sygn. VII SA/Wa).

Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie narusza również przepisów Kodeksu pracy regulujących materię związaną z chorobami zawodowymi. Sąd nie dostrzegł także, by organy inspekcji sanitarnej uchybiły zasadom procedury administracyjnej, a w szczególności przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyłącznie mogłoby być przyczyną uwzględnienie skargi. Należy zaznaczyć, że H.T. pomimo doręczenia pouczenia w dniu 7 stycznia 2014 r., nie skorzystał z prawa do zajęcia w trybie art. 10 K.p.a. stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji. Nie wystąpił na etapie postępowania administracyjnego o ponowne jego przebadanie i wydanie drugiego orzeczenia lekarskiego. Złożony natomiast na etapie sądowoadministracyjnym wniosek dodatkowe badanie lekarskie traktować należy jako spóźniony. Jak stanowi bowiem § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego.

W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenie lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób rzetelny i przekonywujący, a kontrolowanym rozstrzygnięciom nie można zarzucić uchybień, które odpowiadałyby przesłankom określonym w treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W związku z powyższym, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.