Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 270/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] 2014r. wpłynął do [...] Urzędu Skarbowego w B. wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej środka transportu w postaci samochodu osobowego marki [...]. Do wniosku zostały załączone następujące dokumenty: umowa z dnia [...] 2014r. zawarta pomiędzy skarżącym a T. S., [...]; dowód rejestracyjny pojazdu część I i II z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego, dokument potwierdzający zapłatę akcyzy oraz opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia; oświadczenie o sposobie przywozu pojazdu do Polski.

2. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. stwierdził, że istnieją wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu transakcji i postanowieniem z dnia [...]2014r. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu.

2. W zażaleniu strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia podnosząc, że organ naruszył jawność postępowania nie informując skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wydane postanowienie.

3. Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie zgodził się ze stanowiskiem żalącego i postanowieniem z [...] 2015r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów tj. art. 105 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. W brzmieniu obowiązującym w 2014r.) – dalej zwana u.p.t.u. oraz art. 306b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej zwana O.p. Dokonując porównania danych zawartych w złożonych przez skarżącego dokumentach, oraz dokumentach rejestracyjnych pojazdu organ stwierdził, że występują rozbieżności. Na umowie kupna-sprzedaży zawartej dnia [...]2014 r. sprzedającym jest T. S., zam. w miejscowości [...], natomiast w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu figuruje firma [...], mająca siedzibę pod tym samym adresem (osoba sprzedającego nie jest tożsama z osobą widniejącą jako właściciel w dowodzie rejestracyjnym). Zdaniem organu budzi to wątpliwości co do faktycznego miejsca zakupu samochodu, do osoby sprzedającego, a co za tym idzie do sporządzonej umowy. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów mogących wyjaśnić zaistniałą sytuację. W złożonym w dniu [...] oświadczeniu podał, iż ustalił tytuł prawny od osoby sprzedającej pojazd (sprzedawca dysponował potwierdzeniem jego wcześniejszego nabycia i pokazał skarżącemu dowód osobisty). Nie wyjaśnił natomiast, dlaczego sprzedający posłużył się adresem spółki. Skarżący stwierdził, że prawdopodobnie zrobił to dlatego, że jest pracownikiem spółki. Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu, z którego wynika, że osoba widniejąca na umowie kupna-sprzedaży była właścicielem przedmiotowego pojazdu.

Organ podkreślił, że obowiązek wyjaśnienia niezgodności w dokumentach oraz

dowodzenia faktów, z których wywodzone są skutki prawne, ciąży na wnioskodawcy. Wyżej opisane rozbieżności w załączonych przez skarżącego do wniosku VAT-24

dokumentach i złożonych oświadczeniach, budzą wątpliwości, a ich wyjaśnienie wymagałoby przeprowadzenia ustaleń za pomocą różnych środków dowodowych, a to wykraczałoby poza dopuszczalny zakres postępowania wyjaśniającego.

Za niezasadny organ uznał podnoszony w zażaleniu zarzut strony skarżącej dotyczący zarzut naruszenia jawności postępowania. Organ podatkowy informował bowiem skarżącego o zaistniałych wątpliwości czego dowodem było wezwanie z dnia

[...] 2011r. do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie. W piśmie wskazano kwestie wymagające wyjaśnienia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył

oświadczenie, a zatem bezpodstawne jest twierdzenie o braku informacji ze strony organu podatkowego pierwszej instancji o zaistniałych wątpliwościach i konieczności ich wyjaśnienia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że wszystkie dokumenty przychodzące do organu podatkowego pierwszej instancji są przyjmowane w miejscach do tego wyznaczonych, gdzie też otrzymuje się potwierdzenia ich przyjęcia.

W [...] Urzędzie Skarbowym w B. wyznaczona jest do tego sala obsługi (w tym okienko nr l) i sekretariat.

4. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący opisał okoliczności zakupu pojazdu wskazując, że w dowodzie rejestracyjnym widnieje firma [...], która była właścicielem auta przed kolizją. Po kolizji auto przejęła firma ubezpieczeniowa, która sprzedała samochód M. C., który następnie sprzedał auto T. S., z którym skarżący zawarł umowę. Do skargi strona załączyła nieprzetłumaczony dokument, który ma potwierdzić zapłatę podatku VAT w N.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej:"p.p.s.a." wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.

7. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego samochodu osobowego na tej podstawie, że w toku czynności wyjaśniających, w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę uznał, że zachodzą wątpliwości, co do skuteczności nabycia pojazdu.

W pierwszej kolejności wskazać należy na szczególny charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Postępowanie w tym zakresie, uregulowane przepisami Działu VIIIa - Zaświadczenia - Ordynacji podatkowej, charakteryzuje się, znacznym uproszczeniem i odformalizowaniem. Organ działa bowiem, jedynie w granicach zgodnego z prawem żądania wnioskodawcy, mając ograniczony zakres czynności dowodowych, które jest władny podjąć.

W myśl art. 306b § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 2 O.p.). Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 O.p., sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W konsekwencji, czynione przez organ ustalenia są ograniczone, bowiem wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tegoż organu. Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach działu IV Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 528/05; B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, s. 812-813). Postępowanie określone w art. 306b § 2 O.p. jest postępowaniem wyjaśniającym, ograniczonym do niezbędnego urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu podatkowego mającego wydać zaświadczenie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 143/08). Organ wydając zaświadczenie potwierdza jedynie te informacje, których jest dysponentem. Nie może więc zaświadczyć o istnieniu okoliczności, co do których nie ma wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 94/08). Jeżeli zatem do wydania zaświadczenia potrzebne są inne dane, których organ nie posiada, to uzasadniona jest w takiej sytuacji odmowa wydania zaświadczenia (J. Zubrzycki (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2010, Wrocław 2010, s. 1214).

W niniejszej sprawie podstawą wydania zaświadczenia był art. 105 u.p.t.u. Zgodnie z art. 105 ust. 1-3 u.p.t.u. naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających uiszczenie przez podatnika podatku (w przypadkach, o których mowa w art. 103 ust. 3 i 4) lub brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. W ustępie 2 ww. artykułu określono natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zaświadczenie wydaje się na wniosek zainteresowanego. Wniosek zawiera w szczególności: dane identyfikujące pojazd, datę pierwszego dopuszczenia pojazdu do użytku, przebieg pojazdu, cenę nabycia pojazdu przez wnioskodawcę, dane dotyczące podmiotu dokonującego dostawy pojazdu na rzecz wnioskodawcy. Do wniosku załącza się umowę lub fakturę stwierdzającą nabycie pojazdu przez wnioskodawcę oraz inne dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że nie zachodzi w tym przypadku wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (art. 105 ust. 3 u.p.t.u.).

Definicja wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zawarta została w art. 9 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.t.u. przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że: nabywcą towarów jest: podatnik, o którym mowa w art. 15, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika albo osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w lit. a (z zastrzeżeniem art. 10), oraz że dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w pkt 1 lit.a.

Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku określonym w art. 9 ust. 3 u.p.t.u., jeżeli przedmiotem nabycia są nowe środki transportu, a nabywcą jest podmiot inny niż wymieniony w ust. 2 pkt 1 i dokonującym dostawy jest podmiot inny niż wymieniony w ust. 2 pkt 2.

W świetle wskazanych przepisów, wydanie zaświadczenia o braku obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu przywozu do Polski pojazdu z innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej dotyczy w szczególności przypadku sprowadzenia używanego (innego niż nowy) środka transportu przez podmiot niebędący podatnikiem oraz sytuacji sprowadzenia pojazdu, którego dostawa została opodatkowana w państwie rozpoczęcia transportu na szczególnych zasadach. W takiej sytuacji nie ma miejsca wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.

Mając na uwadze powyższe regulacje, wskazać należy, iż jedynym celem wydania przez organ zaświadczenia jest fakt potwierdzenia lub wykluczenia istnienia obowiązku podatkowego, wiążącego się z podjętymi przez wnioskodawcę działaniami. Aby tego dokonać organ obowiązany jest jedynie do zbadania, w oparciu o przedłożone dokumenty, czy doszło do nabycia towaru i czy wiąże się z tym obowiązek w podatku od towarów i usług. Wszelkie działania wykraczające poza ten wskazywany zakres nie powinny mieć miejsca, nie przewidują tego bowiem ani przepisy prawa, ani jego ramy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2010 r., sygn. akt. I SA/Wr 417/10).

8. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że skarżący przedłożył dokumenty zawierające informacje, o których mowa w art. 105 ust. 3 u.p.t.u. wskazujące na dane dotyczące podmiotu dokonującego dostawy, przedmiotu dostawy, załączył umowę przenoszącą własność z dnia [...] 2014 r., dowód rejestracyjny pojazdu część I i II z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego, dokument potwierdzający zapłatę akcyzy oraz opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia, oświadczenie o sposobie przywozu pojazdu do Polski.

Z przedłożonych przez stronę dokumentów wynikają istotne rozbieżności.

W dowodzie rejestracyjnym jako właściciel auta figuruje [...], a nie T. S. , wskazany jako sprzedający w umowie z dnia [...]2014r. W skardze skarżący opisał okoliczności zakupu pojazdu wskazując, że w dowodzie rejestracyjnym widnieje firma [...], która była właścicielem auta przed kolizją. Po kolizji auto przejęła firma ubezpieczeniowa, która sprzedała samochód M. C., który następnie sprzedał auto T. S., z którym skarżący zawarł umowę. Jednakże jak prawidłowo wskazał organ skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynika, że osoba widniejąca na umowie kupna-sprzedaży była właścicielem przedmiotowego pojazdu. Również na etapie składania skargi strona nie przedłożyła jakiekolwiek dokumentu pozwalającego wyjaśnić zaistniała sytuację.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 105 ust. 3 u.p.t.u. z przedłożonych przez stronę dokumentów powinno jednoznacznie wynikać, że w danym przypadku nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. W języku potocznym słowo "jednoznaczny" oznacza "mający jedno znaczenie; dopuszczający jedną tylko możliwą interpretację, nie budzący wątpliwości, dokładnie określony, wyraźny" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1978, t. I, s. 837 – 838). W rozpatrywanej sprawie przedłożone przez stronę dokumenty nie dopuszczają tylko jednej możliwej interpretacji i budzą wątpliwości. Na podstawie wyjaśnień skarżącego złożonych w toku postępowania przed organem podatkowym, jak również złożonych przez niego dokumentów nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie kto był dostawcą pojazdu, a zatem kto dokonał przeniesienia na skarżącego prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. We wniosku o wydanie zaświadczenia strona jako dostawcę wskazała T. S., jednakże jak zostało to już wskazane powyżej w dowodzie rejestracyjnym widnieje firma [...].

Ponownie należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia może dotyczyć jedynie danych, które są w posiadaniu organu. Do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach działu IV Ordynacji podatkowej. Jeżeli do wydania zaświadczenia, potrzebne są dane, których organ nie posiada, to uzasadniona jest odmowa wydania zaświadczenia. Dotyczy to również sytuacji, gdy z przedstawionych przez stronę dokumentów wynikają rozbieżności odnośnie danych dotyczących podmiotu dokonującego dostawy pojazdu. W tym przypadku, to wnioskujący o wydanie zaświadczenia powinien wykazać, że dostawcą pojazdu jest osoba uprawniona. Bez jednoznacznego zidentyfikowania dostawcy nie jest możliwe ustalenie, że w sprawie nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Jest to ważne także dlatego, że osoba dostawcy jest wpisywana do wydawanego przez organ zaświadczenia. Zaświadczenie zaś jako dokument urzędowy (np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., I FSK 1371/08) korzysta ze szczególnej mocy dowodowej i jest wykorzystywane w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu.

Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Materiał dowodowy poddano analizie i ocenie bez przekroczenia ustawowych granic, wyciągając uzasadnione wnioski. Dowody zostały ocenione z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla podatnika niekorzystna, nie oznacza, że postanowienie będące przedmiotem skargi jest nieprawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.