Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1360/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 122,187 par. 1,191,181
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...].04.2016r. określił R. i J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT- 36) za 2010r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...].03.2011 r. R. B. wspólnie z małżonką J. B. złożyli w Urzędzie Skarbowym w K. zeznanie PIT- 36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010, w którym R. B. wykazał między innymi przychód z innych źródeł w wysokości [...] zł, dochód z innych źródeł w wysokości [...] zł oraz zaliczki pobrane przez płatnika z tego tytułu w wysokości [...] zł. W złożonym zeznaniu rocznym podatnicy wykazali ponadto należny podatek dochodowy w wysokości [...] zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł. Kwota [...]zł została uregulowana przez podatników w całości w dniu [...].04.2011r.

W dniu [...].03.2011r. R. B. złożył również zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) [...] w roku podatkowym 2010, wykazując w nim przychody z tytułu zbycia papierów wartościowych w wysokości [...] zł oraz podatek w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia [...].03.2014r. R. B. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych: [...] za 2010r. w kwocie [...]zł oraz [...] za 2010r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami od dnia wpływu środków finansowych na konto organu podatkowego do dnia zwrotu. Do wniosku dołączono między innymi: oznaczone jako korekta zeznanie [...] za 2010r., w którym wykazano podatek należny w wysokości [...] zł, korektę zeznania [...] za 2010r., w której również wykazano podatek należny w wysokości [...] zł, kserokopie: umowy przelewu wierzytelności zawartej w dniu [...] listopada 2010r., umowy sprzedaży akcji spółki Z. S.A. z siedzibą w K. z dnia [...] lutego 2008r., oraz wyroku Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. Wydział I Cywilny z dnia [...].11.2007r., sygn. akt IC [...].

Decyzją z dnia [...].12.2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił R. i J. B. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2010r.

Natomiast, na skutek złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem [...] za 2010r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. cały uiszczony podatek zwrócił podatnikowi.

Postanowieniem z dnia [...].03.2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął wobec R. i J. B. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2010r.

W toku prowadzonego postępowania organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że z informacji [...] wystawionej przez E. S.A. R. B. wynika, że w 2010r. podatnik otrzymał: odsetki za zwłokę zapłaty za akcje pracownicze Z. P. w wysokości [...] zł oraz przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie [...]zł. W złożonym zeznaniu [...] za 2010 r. podatnik zadeklarował przychód/dochód w wysokości [...] zł, tj. przychód wykazany w informacji [...] jako ustawowe odsetki. Przychody w wysokości [...] zł były pierwotnie opodatkowane w zeznaniu [...] za 2010r. jako przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Jednak na skutek złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem [...] za 2010r. uiszczony podatek z tego tytułu został podatnikowi zwrócony. Powyższe spowodowało, że od kwoty [...]zł nie został uiszczony podatek.

Organ wskazał, że w dniu [...].11.2010r. R. B. zawarł z E. umowę przelewu wierzytelności, która obejmowała pozostającą do zapłaty wierzytelność związaną z zawartą w dniu [...].12.2001r. umową sprzedaży na rzecz [...] S.A akcji zwykłych imiennych serii A spółki Z. P. S.A. W umowie stwierdzono, że R. B. jest wierzycielem [...].S.A. Wierzytelność powyższa została zasądzona na rzecz podatnika od [...] S.A. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...].11.2007r. sygn. akt I C [...]. Wartość wierzytelności na dzień zawarcia umowy przelewu wierzytelności stanowi kwotę [...]zł (należność główna) plus ustawowe odsetki oraz koszty procesu. Stosownie do postanowień tej umowy R. B. przelał - w rozumieniu przepisów art. 509 i n. kodeksu cywilnego - na rzecz E.-V. S..A. ww. wierzytelność wraz odsetkami ustawowymi i wszelkimi kosztami, a E.-V. S..A. przyjął w całości przelew tej wierzytelności. Zdaniem organu przelew powyższej wierzytelności na rzecz E.-V. S..A następiła z chwilą podpisania umowy i zapłaty ceny. [...] - [...]. zobowiązał się zapłacić R. B. za nabytą wierzytelność kwotę brutto: [...] zł z tytułu należności głównej, [...] zł z tytułu odsetek, [...] zł z tytułu kosztów sądowych (na rachunek bankowy pełnomocnika Cedenta).

[...] S.A. wystawił R. B. informację [...] za 2010r., w której wykazano odsetki za zwłokę zapłaty za akcje pracownicze Z. P. w wysokości [...] zł oraz przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie [...]zł. W toku postępowania organ otrzymał informację od [...] S.A. i P. V. S..A.., że zapłata należności z tytułu zawartej umowy w dniu [...] grudnia 2001 r. dotyczącej sprzedaży akcji imiennych Z. P. K. została dokonana przez P.-V. S..A.. na podstawie zawartej umowy przelewu wierzytelności oraz zawartego w 2007 r. porozumienia przez P.-V. S..A.. (dawny [...] [...] S.A.) z [...] S.A. dotyczących sporów sądowych i przedsądowych prowadzonych z akcjonariuszami spółki Z. P. S.A. Na podstawie zawartego porozumienia [...] – [...] zobowiązany był do dokonania płatności wynikających z należności za akcje pracownicze. W wyniku zapłaty całkowitej należności, [...] S.A. stawał się właścicielem akcji pracowniczych Z. P. S.A., a tym samym zobowiązany był do wystawienia [...] za 2010 r.

Zdaniem organu, z ustalonego stanu faktycznego wynika, że mimo wystawienia R. B. przez [...] S.A. informacji [...] za 2010 r., w której wykazano przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz przychód z tytułu odsetek za zwłokę w zapłacie za akcje, w rzeczywistości podatnik otrzymał w 2010 r. zapłatę od [...] [...]. z tytułu sprzedaży wierzytelności podatnika wobec [...] S.A., zatem otrzymany przychód był przychodem z tytułu przelewu na rzecz E.-V. S..A. posiadanych wierzytelności wobec [...] S.A. Wierzytelność jest prawem majątkowym i na gruncie przepisów podatkowych transakcja odpłatnego zbycia wierzytelności jest zdarzeniem wywołującym określone skutki podatkowe.

Organ wskazał, że w myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. – "u.p.d.o.f.") źródłem przychodu są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c. W świetle art. 18 u.p.d.o.f. za przychód z tego źródła uznaje się nie tylko przychód z wykonania tych praw, ale również z ich sprzedaży lub zamiany. Chwilą powstania przychodu pieniężnego jest moment otrzymania środków pieniężnych.

Wartością przychodu jest kwota otrzymana ze sprzedaży tego prawa, tj. kwota [...]zł która podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Co do kosztów uzyskania przychodów organ wskazał, że w niniejszej sprawie akcje Z. P. S.A., które były przedmiotem sprzedaży [...] grudnia 2001 r., zostały nabyte przez R. B. nieodpłatnie, zatem podatnik nie poniósł wydatków na nabycie sprzedanych akcji. Tym samym zdaniem organu podatnik nie poniósł żadnych kosztów związanych z uzyskaniem w 2010 r. przychodu z tytułu sprzedaży (przelewu) wierzytelności w łącznej kwocie [...]zł ([...] zł - należność główna i [...] zł - odsetki ustawowe).

W odwołaniu z dnia [...].05.2016r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i umorzenie postępowania w sprawie. Podatnik wskazał, że w sprawie powstał przychód do opodatkowania z tytułu sprzedaży akcji w 2002 r., za które nie otrzymał należności, natomiast cesja tej wierzytelności nie rodzi już obowiązku podatkowego. Umowa z 2010 r. nie stanowiła "samoistnej" podstawy nabycia praw, była wyłącznie wykonaniem zobowiązania wynikającego z umowy z dnia [...] grudnia 2001 r.

Decyzją z dnia [...].08.2016r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że przedmiotem wszczętego przez organ I instancji postępowania było określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010.

Organ przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 11 ust. 1, art. 18, art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. i wyjaśnił, że pomimo wystawienia R. B. przez [...] S.A. informacji [...] za 2010 r., w której wykazano przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz przychód z tytułu odsetek za zwłokę w zapłacie za akcje pracownicze Z. P. S.A., w rzeczywistości podatnik otrzymał w 2010 r. zapłatę od E.-V. S..A. z tytułu sprzedaży wierzytelności podatnika wobec [...] S.A. w kwocie [...]zł.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia [...].11.2010 r. doszło do skutecznego przeniesienia wierzytelności związanych z akcjami posiadanymi przez podatnika. Otrzymana przez podatnika kwota w wysokości [...] zł (tj. [...] zł - należność za akcje + [...] zł - należne odsetki za zwłokę) stanowi pełną cenę za zbycie wierzytelności. Suma ta stanowi przysporzenie majątkowe, które należy zaliczyć do przychodów z praw majątkowych roku podatkowego 2010, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Wobec powyższego organ stwierdził, że podatnik nie dokonał sprzedaży papierów wartościowych, a tym samym nie był on obowiązany do złożenia zeznania podatkowego na formularzu [...] i opodatkowania tej kwoty jako dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych.

Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że otrzymana przez podatnika kwota [...]zł stanowiła przychód z praw majątkowych, gdyż umową z dnia [...].11.2010r. podatnik dokonał odpłatnego zbycia wierzytelności (praw majątkowych). Organ stwierdził, że w 2010 r. podatnik uzyskał przychód z praw majątkowych w kwocie [...]zł, co wynika z umowy przelewu wierzytelności z dnia [...].11.2010 r., który powinien być wykazany w zeznaniu [...] za 2010 rok w wysokości [...] zł w pozycji "prawa autorskie i inne prawa", o których mowa w art. 18 u.p.d.o.f.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego przedawnienia zobowiązania organ stwierdził, że płatność podatku za rok 2010 upływa w roku 2011, a zatem licząc termin przedawnienia od [...] grudnia 2011 r., zobowiązanie to ulegnie przedawnieniu z dniem [...] grudnia 2016 r.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie [...]zł z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

• naruszenie prawa materialnego, tj. u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego - art. 70 § 1 O.p., art. 72 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 75 § 2 pkt 1 lit a) O.p.,

• naruszenie prawa materialnego, tj. u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że otrzymane środki pieniężne stanowią przychód w rozumieniu art. 18 u.p.d.o.f. ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.;

• art. 122 O.p. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części lub całości.

Uzasadniając skargę podatnicy powołali się na wyrok NSA z dnia 26 lipca 2013 r. o sygn. akt. II FSK 2378/11 i stwierdzili, że datę powstania przychodu należnego trzeba wiązać z datą wymagalności roszczenia z tytułu sprzedaży akcji. W rozpoznawanej sprawie będzie to dzień [...] czerwca 2002 r., kiedy to upłynął termin płatności ostatniej raty. W opinii podatnika orzeczenie powyższe nie ma waloru "indywidualnego", ale znajduje odniesienie do wszystkich akcjonariuszy Z. P., gdyż:

- wszyscy zawarli umowy przedwstępne sprzedaży akcji "imiennych" ze spółką [...],

- wszyscy akcjonariusze na poczet ceny akcji otrzymali zadatek,

- wszyscy akcjonariusze podpisali umowę sprzedaży akcji z [...] grudnia 2001 r.,

- w stosunku do wszystkich akcjonariuszy [...] S.A. zobowiązał się do zapłaty pozostałej ceny w 3 ratach, z których ostatnia miała być zapłacona do [...] czerwca 2002 r.

Reasumując skarżący stwierdzili, że dla oceny momentu powstania obowiązku podatkowego rozstrzygająca nie jest data faktycznego otrzymania tego świadczenia, a data wymagalności. Zdaniem skarżących bez znaczenia pozostaje fakt rzeczywistej sprzedaży akcji w 2010 r., ponieważ:

- termin wymagalności roszczenia (określony przez NSA na dzień [...] czerwca 2002r.) nie został zmieniony,

- umowa zawarta w 2010 r. nie stanowiła "samoistnej" podstawy do nabycia praw przez akcjonariusza, a była jedynie wykonaniem zobowiązania wynikającego z umowy z dniu [...] grudnia 2001 r.

- umowa nie tworzyła nowego stosunku obligacyjnego między stronami, a "causa" stanowiąca podstawę zobowiązania [...] S.A. wynikała bezpośrednio z umowy z dnia [...] grudnia 2001 r.

- rozwiązania "umowy" z 2001 r. nie można analizować w oderwaniu od łączącego strony stosunku prawnego (obligacyjnego), a określonego umową z 2001 r. Przedmiotem "umowy" z 2010 r. jest nabycie akcji przez [...] S.A. (co wynika z umowy z 2001 r.), a nie kreacja nowego stosunku zobowiązaniowego.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga w ocenie Sądu jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący uzyskali w 2010 r. przychód z tytułu cesji wierzytelności podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Sądu organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 122 O.p. Przepis art. 122 O.p. definiuje zasadę prawdy materialnej obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Realizacja tej zasady znajduje swe odzwierciedlenie w przepisach dotyczących postępowania podatkowego, a w szczególności w unormowaniu zawartym w art. 187 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r., II FSK 724/08, LEX nr 533793). Art. 187 § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916). Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) pozwala jedynie na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ podatkowy może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 191 O.p. wymaga wykazania, że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. W judykaturze podkreśla się, że zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 191 O.p. zakłada, iż organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie ocenić wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Powinien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014 r., II FSK 2660/14 i powołane tam orzecznictwo; dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać na treść art. 181 O.p., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie oceniły w sposób prawidłowy zebranego materiału dowodowego, przez co błędnie ustaliły stan faktyczny, przyjmując, że skarżący uzyskali w badanym roku przychód ze sprzedaży prawa majątkowego (cesji wierzytelności), który winien być opodatkowany na zasadach ogólnych.

Dla oceny skutków podatkowych zawartej w 2010 r. umowy nazwanej przez strony "umową przelewu wierzytelności" należało poddać analizie nie tylko samą treść umowy, ale wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności związane z zawartą umową, wynikające z zebranego materiału dowodowego, aby prawidłowo ustalić, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy. O zakresie opodatkowania nie decyduje nazwa świadczenia, czy umowy, lecz faktyczna treść stosunku prawnego, wynikająca z ustalenia zgodnego zamiaru stron.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący R. B. posiadał wymagalną wierzytelność wobec [...] S.A. z tytułu zawartej w dniu [...] grudnia 2001 r. umowy sprzedaży akcji zwykłych, imiennych serii A spółki Zespół [...] [...] wierzytelność obejmowała należność główną z tytułu sprzedaży akcji, odsetki oraz koszty postępowania sądowego.

Przychodem z kapitałów pieniężnych, do których należy przychód ze sprzedaży akcji jest w świetle art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. przychód należny, a zatem jak wskazano w orzecznictwie (m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2378/11 wyrok dostępny w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl) w tym przypadku dla opodatkowania nie ma znaczenia okoliczność otrzymania pieniędzy przez podatnika z tytułu odpłatnego zbycia udziałów lub papierów wartościowych. Datę powstania przychodu należy wiązać z datą wymagalności. Zatem w przypadku skarżących przychód ze sprzedaży akcji powstał w momencie wymagalności należności z tego tytułu, czyli w 2002 r., pomimo, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia z tytułu sprzedaży akcji. W związku z powyższym istotne w sprawie jest ustalenie, czy w 2010 r. podatnicy otrzymali spłatę należności z tytułu sprzedaży akcji, której obowiązek podatkowy postał w 2002 r., czy też osiągnęli przychód z odrębnego źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie otrzymania pieniędzy (oczywiście spór dotyczy wyłącznie kwoty związanej ze sprzedażą akcji, ponieważ przychód z tytułu odsetek kwalifikuje się do "innych źródeł" opodatkowanych w dacie otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika).

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] listopada 2010 r. skarżący zawarł z [...] – [...] umowę nazwaną "umową przelewu wierzytelności". W wyniku umowy [...] –[...]. zobowiązał się do zapłaty całej należności zasądzonej wyrokiem sądu powszechnego z tytułu sprzedaży akcji. Należność została przekazana w 2010 r. na rachunek bankowy podatnika. Wskazane okoliczności dały podstawę organom do uznania, że w 2010 r. skarżący uzyskali przychód z tytułu sprzedaży praw majątkowych podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W ocenie Sądu organy nie wzięły pod uwagę istotnych okoliczności wynikających z dowodów zebranych w sprawie, z których wynika, że otrzymana w 2010 r. kwota od [...] – [...]. była w istocie spłatą należności z tytułu sprzedaży akcji wraz z odsetkami i kosztami sądowymi.

Z zawartej umowy zwanej "umową przelewu wierzytelności" wynika bowiem, że przedmiotem umowy była cesja wierzytelności związanej ze sprzedażą akcji na rzecz [...] S.A. Zgodnie z umową cesjonariusz zapłacił cedentowi całą kwotę należności wynikającą nie tylko z wierzytelności związanej ze sprzedażą akcji, ale również zasądzone odsetki i koszty postępowania sądowego. Z odpowiedzi na zapytanie organu skierowane zarówno do P.-V. S..A. (następcy [...] [...].) oraz do [...] S.A. wynika, że zapłata należności z tytułu umów zawartych w dniu [...] grudnia 2001 r. dotyczących sprzedaży akcji imiennych Zespołu [...] [...] została dokonana przez P.-V. S..A. (dawniej [...] [...].) na podstawie zawartych umów przelewu wierzytelności oraz na podstawie zawartego w 2007 r. przez P.-V. S..A. (dawniej E.-V. S..A.) z [...] S.A. porozumienia dotyczącego sporów sądowych i przesądowych prowadzonych z akcjonariuszami spółki Zespół [...] [...]. Jak wskazano w pismach na podstawie zawartego porozumienia [...]. (dawniej [...] - [...].) zobowiązany był do dokonania płatności wynikających z należności za akcje pracownicze. W pismach tych jednocześnie wskazano, że w dniu [...] listopada 2010 r. dokonano płatności na rzecz skarżącego. Z pisma wynika także, że w wyniku zapłaty całkowitej należności z umowy sprzedaży akcji, [...] S.A. stał się właścicielem akcji pracowniczych Z. P., tym samym zobowiązany był do wystawienia [...], co też uczynił (k. 35, k. 36 akt adm.). Zatem dłużnik – [...] S.A. oraz cesjonariusz uznali, że w wyniku zawartych umów doszło do zapłaty przez osobę trzecią należności z tytułu sprzedaży akcji wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania sądowego.

Treść pism koresponduje ze stanowiskiem strony wyrażonym w odwołaniu, że celem stron zawartych umów, tj. porozumienia z 2007 r. pomiędzy [...] S.A. i [...] [...]. oraz umowy zawartej w 2010 r. pomiędzy wierzycielem [...] S.A. a [...] [...] w istocie była zapłata (uregulowanie) ceny z tytułu sprzedaży akcji, wraz z pozostałymi należnościami zasądzonymi wyrokiem sądowym. Celem umowy zatem nie była sprzedaż wierzytelności, a przejęcie długu przez spółkę powiązaną z dłużnikiem w celu zaspokojenia wierzyciela, doprowadzając ostatecznie do umorzenia toczącego się postępowania upadłościowego wobec dłużnika.

Nie bez znaczenia dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie poddanej sądowej kontroli jest znajdujący się w aktach sprawy formularz [...] wystawiony w 2010 r. dla skarżącego przez [...] S.A., wskazujący jako rodzaj przychodów odpłatne zbycie papierów wartościowych. Organ, odnosząc się do tego dowodu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdził jedynie, że pomimo wystawienia skarżącemu informacji [...] w rzeczywistości podatnik otrzymał zapłatę od E.-V. S..A. z tytułu sprzedaży wierzytelności. Stanowisko organu podatkowego pomija jednak całokształt dowodów zgromadzonych w sprawie. Przeciwko trafności tezy o uzyskaniu przez skarżącego przychodu z tytułu sprzedaży wierzytelności przemawia nie tylko formularz [...], ale także pisma informujące o porozumieniu zawartym w 2007 r. przez P.-V. S..A. z [...] S.A. co do spłaty należności akcjonariuszom z tytułu sprzedaży akcji.

W związku powyższym, zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zawarta umowa stanowiła w istocie jeden z elementów procesu zmierzającego do uiszczenia ceny za nabycie akcji. W miejsce dłużnika wstąpił inny podmiot, przez co dłużnik został zwolniony przez wierzyciela z obowiązku jego spłaty. Przy czym, prawa i obowiązki wynikające z umowy, na podstawie której dług został u wierzyciela zaciągnięty pozostają niezmienione. Zmienia się tylko osoba dłużnika zobowiązanego do uregulowania długu.

W związku z powyższym w ocenie Sądu błędne jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżący w 2010 r. uzyskali przychód z odrębnego źródła, jakim jest sprzedaż wierzytelności kwalifikowana do przychodów z praw majątkowych na podstawie art. 18 u.p.d.o.f. Całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wskazuje, że w 2010 r. skarżący otrzymał spłatę należności ze sprzedaży akcji, której przychód kwalifikuje się do opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. w momencie, kiedy był należny, a zatem w 2002 r. oraz spłatę należnych odsetek, które kwalifikuje się do "innych źródeł przychodu", podlegających opodatkowaniu w momencie otrzymania., czyli w 2010r.

Przy ponowny rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy winien dokonać analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez pryzmat zasady swobodnej oceny dowodów z uwzględnieniem sformułowanych powyżej wyjaśnień.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), jak w sentencji wyroku.