Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 340/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi Romana B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2000. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] 2006r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2000 w łącznej kwocie 7.499,20 zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że w 1999r podatnik nabył nieruchomość położoną w R. przy ul. [...]. Organ podatkowy nie dokonał wcześniej wymiaru podatku w stosunku do przedmiotowej nieruchomości bowiem podatnik nie złożył wykazu nieruchomości do opodatkowania i nie uiścił należnego z tego tytułu podatku.

Decyzję organu pierwszej instancji zaskarżył podatnik kwestionując obowiązek podatkowy albowiem skoro organ podatkowy nie wydał decyzji ustalającej podatek za 2000r, to w myśl art. 68 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 tej ustawy, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, co oznacza, że nastąpiło przedawnienie.

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznało odwołanie za niezasadne, wyjaśniając, że regulację prawną w przedmiocie podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r o podatkach i opłatach lokalnych.

Stosownie do jej postanowień opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, a w tym grunty, budynki i ich części; podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów.

Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia, a dla budynków - ich powierzchnia użytkowa (art. 2-4 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w roku 2000). Stosownie do art. 5 ust. 1 rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym, że stawki te w 2000 roku nie mogły przekroczyć:

1) od budynków mieszkalnych lub ich części - 0,41 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

2) od budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, z wyjątkiem budynków lub ich części przydzielonych na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne, oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej -14,36 zł od l m2 powierzchni użytkowej,

3) od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 6,68zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

4) od pozostałych budynków lub ich części - 4,79 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

5) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. l pkt 2 oraz ust. 4-6,

6) od gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna, z wyjątkiem związanych z budynkami mieszkalnymi - 0,5zł od 1 m2 powierzchni,

7) od gruntów: a) będących użytkami rolnymi nie wchodzącymi w skład gospodarstw

rolnych w rozumieniu przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, wykorzystywanych na cele rolnicze - 0,04 zł od 1 m2 powierzchni, b) pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych - 2,79 zł od 1 ha powierzchni, c) pozostałych - 0,07 zł od 1 m2 powierzchni.

Stawki podatku od nieruchomości, określane przez radę gminy, nie mogą być niższe niż 50% górnych granic stawek, o których mowa w ust. 1. Za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności:

1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi,

socjalnymi i hotelowymi,

2) grunty pod budowlami i urządzeniami,

3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe,

zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania

inwestycyjne,

4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne:

a) na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność

rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej,

b) do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego.

Z kolei, stosownie do art. 21 § 3 ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Organ odwoławczy wskazał, że analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Podatnik nabył przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym w dniu [...] 1999r i organ podatkowy nie ustalił wymiaru podatku za 2000 roku - okoliczności te nie były kwestionowane przez stronę w toku postępowania podatkowego. Jak wynika z akt sprawy, podatnik nie złożył w wymaganym terminie wykazu nieruchomości do opodatkowania. W toku czynności organ podatkowy ustalił, że na nieruchomości położonej w R. przy ul. [..] znajdują się dwa budynki magazynowe oraz dwa lokale mieszkalne, których powierzchnie nie były kwestionowane. Na nieruchomości położonej przy ul. [...] znajduje się budynek po starym młynie oraz lokal mieszkalny. W tym przypadku również powierzchnie nie są sporne. Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje okoliczność posiadania przez podatnika gospodarstwa rolnego w miejscowości P. Grunty będące przedmiotem niniejszego postępowania znajdują się poza obszarem gospodarstwa i nie mogą być objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ odwoławczy wskazał, że nietrafny jest zarzut podatnika, że w myśl art. 68 § l ordynacji podatkowej, w rozpatrywanej sprawie upłynął trzyletni okres przedawnienia

prawa do wydania decyzji, o którym mowa w tym przepisie, bowiem w tym wypadku ma zastosowanie przepis art. 68 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy związany jest pięcioletnim okresem przedawnienia prawa do wydania decyzji, a nie 3-letnim jak wskazuje podatnik. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Zatem decyzja w sprawie podatku od nieruchomości od osób fizycznych jest decyzją ustalającą a więc zobowiązanie podatkowe powstaje - w myśl art. 21 § l pkt 2 ordynacji podatkowej, z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania.

W myśl art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Jeżeli podatnik nie złożył stosownego wykazu, organ podatkowy powinien go do tego wezwać.

Obowiązek podatkowy, stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Nie należy jednak mylić pojęcia obowiązku podatkowego z pojęciem zobowiązania podatkowego, które powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. W odniesieniu do osób fizycznych, do konkretyzacji obowiązku podatkowego, a więc do powstania zobowiązania podatkowego, dochodzi w drodze postępowania podatkowego wszczętego przez właściwy organ podatkowy pierwszej instancji lub na żądanie strony, zakończonego wydaniem decyzji

ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Oznacza to, że w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe ciążące na stronie, dotyczące podatku od nieruchomości za rok 2000, powstało z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania – tj z dniem [...] Decyzja taka ma charakter konstytutywny, bowiem akt wymiaru podatkowego tworzy stosunek prawny zobowiązania podatkowego określając wierzyciela i dłużnika, przedmiot oraz treść tego stosunku. Bez dokonania wymiaru obowiązek podatkowy nie zostanie przekształcony w zobowiązanie. Powstałe w ten sposób zobowiązanie podatkowe, przedawnia się, stosownie do art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a więc z końcem 2010 roku.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi przed upływem terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej), co pozwoliło na przekształcenie się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe w wysokości ustalonej w decyzji tego organu.

Organ wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji, a zatem w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to upływ terminu przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie stanowi przeszkody dla organu odwoławczego do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji (wyrok SN z 27.06.1983 r. III ARN 8/83).

W skardze sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że jeśli organ podatkowy nie wydał decyzji ustalającej podatek za 2000 rok, to w myśl art. 68 § 1 ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt.2 nie powstaje o ile decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Skarżący podniósł, że szczególnie nie może zgodzić się z twierdzeniem organu, iż zobowiązanie przedawni się z końcem 2000 roku.

Nadto skarżący zarzucił, że organ niedostatecznie rozważył kwestię ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu do końca 2002r, w szczególności art. 2, art. 3 ust.1 pkt.3 i art. 7 ust.1 pkt 7 tej ustawy. Organ odwoławczy odwołał się wprost do nowej regulacji po nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które zaczęły obowiązywać począwszy od 01 stycznia 2003r.

Skarżący podniósł, że gdyby okazało się, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, powinien być obciążony podatkiem rolnym. Dla potrzeb tego podatku ustawa zawiera własną definicję gospodarstwa rolnego; wg. stanu prawnego na dzień 02 stycznia 2002r pod pojęciem gospodarstwa rolnego rozumie się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami, a także gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa, o powierzchni przekraczającej 1 hektar rzeczywisty lub o powierzchni użytków rolnych przekraczających 1 hektar przeliczeniowy, stanowiących własność lub będących w posiadaniu podatnika. Wprawdzie ta definicja gospodarstwa rolnego różni się od cywilistycznego jej ujęcia, niemniej organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania na okoliczność ustalenia obowiązku w zakresie podatku rolnego, przyjmując wprost obowiązek podatkowy z podatku od nieruchomości i to według aktualnie obowiązującej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu powołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący w skardze podnosi dwa zarzuty: pierwszy dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości oraz drugi dotyczący brak ustaleń faktycznych dla uznania, że skarżący powinien być obciążony podatkiem rolnym.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu, Sąd uznał go za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 68 § 1 i 2 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w roku 2000 zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt. 2 (dotyczy to zobowiązania w podatku od nieruchomości) ordynacji nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy; jeżeli jednak podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Nie było w sprawie sporu pomiędzy stronami, co do ustalenia, że po nabyciu przedmiotowej nieruchomości w kwietniu 1999r skarżący nie złożył wykazu nieruchomości do opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten zobowiązuje osoby fizyczne, by w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania złożyły właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru.

Skarżący nie dopełnił tego obowiązku, a dane do ustalenia zobowiązania podatkowego organ zgromadził po przeprowadzonym z urzędu postępowaniu podatkowym.

Decyzję organu pierwszej instancji ustalającą wysokość zobowiązania organ doręczył przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Obowiązek ten powstał w 2000 roku – termin do wydania i doręczenia decyzji upływał z końcem 2005r a doręczenia dokonano w dniu [...] 2005r. Od tego momentu biegnie termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej i upływa on co do zasady rzeczywiście z końcem 2010 roku.

Powoływany w skardze przez skarżącego art. 21 § 1 pkt. 2 w związku z art. 68 § 1 ordynacji podatkowej jest niewystarczający dla rozstrzygnięcia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego skarżącego albowiem przepis ten wyznacza ogólną zasadę przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej jednakże art. 68 w pozostałych paragrafach określa szczegółowe regulacje, które stanowią wyjątek od zasady określonej w pierwszym paragrafie. Stąd stanowisko skarżącego, co do upływu terminu przedawnienia organy zasadnie uznały za niezasadne.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi – twierdzenia skarżącego, że z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości winien on być opodatkowany podatkiem rolnym a nie podatkiem od nieruchomości, Sąd także nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Zgodnie z art. 1 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r o podatku rolnym w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają określone w ustawie grunty gospodarstw rolnych a za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej. Oznacza to, że jeśli z ewidencji wynika, że grunt nie jest sklasyfikowany jako użytek rolny, to nawet jeśli jest związany z działalnością rolniczą, nie może być opodatkowany podatkiem rolnym.

Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że nieruchomość, do której odnosi się kwestionowane przez skarżącego zobowiązanie, składa się z trzech działek położonych w R.: nr [...] o pow. 1,6665 ha zabudowanej dwoma budynkami magazynowymi parterowymi oraz dwoma lokalami mieszkalnymi, nr 806 o pow. 0,0200 ha będącej drogą oraz działki nr [...] o pow. 0,3183 ha zabudowanej budynkiem po byłym młynie gospodarczym wraz z przybudówką zaadoptowaną na lokal mieszkalny.

Ze znajdujących się w aktach administracyjnych informacji z rejestru gruntów wynika, że przedmiotowe działki sklasyfikowane zostały jako tereny przemysłowe "Ba" oraz drogi "dr"

Okoliczność, że skarżący posiada gospodarstwo rolne w miejscowości P. o pow. 21 ha nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Należy wskazać, że organ pierwszej instancji wskazał także, że nie ma podstaw do zastosowania wobec skarżącego zwolnienia z art. 7 ust.1 pkt. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albowiem zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu na rok 2000) zwolnienie odnosi się do budynków lub ich części związanych z działalnością rolniczą znajdujących się w gospodarstwach rolnych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Wyżej wskazano już, że sporne budynki nie znajdowały się w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Niezrozumiały pozostaje zarzut skargi nierozważenia przez organy przepisów art. 2, art. 3 ust.1 pkt.3 i art. 7 ust.1 pkt.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r. w sytuacji, gdy – z uwzględnieniem obowiązujących w 2000 roku przepisów – organy ustaliły, że grunty nie podlegały przepisom o podatku rolnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.