Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 453/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 207
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 453/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2008r., sprawy ze skargi [...] Szkoły [...] w W., przy uczestnictwie "P " S.A. w W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 855 zł 15 gr (słownie: osiemset pięćdziesiąt pięć złotych piętnaście groszy ).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta określił [...] Szkole [...] w W. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 14 488, 80 zł. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja z tego samego dnia i o tym samym numerze określająca "P" S.A. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. w takiej samej wysokości.

Organ podatkowy ustalił, że nie zadeklarowano prawidłowo podatku nieruchomości będących we współwłasności [...] Szkoły [...] i "P" S.A. Podkreślono, że w przypadku gdy nieruchomość stanowi współwłasność to jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Zatem przedmiotowe nieruchomości winny być zadeklarowane w całości, i z tytułu tej samej nieruchomości podatek od nieruchomości należny jest solidarnie także od [...] Szkoły [...]

W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Szkoła [...] podniosła, że organ powinien ustalić wysokość zobowiązania odrębnie dla każdego podmiotu, ale jedynie w proporcji do wykorzystywanej przez niego powierzchni, zgodnie z zawartymi umowami o korzystanie z przedmiotu własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej zwanej "u.p.o.l.", jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub współposiadanie dwóch lub więcej podmiotów, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Podatnicy ponoszą odpowiedzialność solidarną tylko wówczas, gdy zostanie im doręczona decyzja w przedmiotowej sprawie - określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Dopiero doręczenie decyzji temu podatnikowi powoduje, że powstanie wobec niego zobowiązanie, a przez to będzie on z innymi współwłaścicielami zobowiązany solidarnie do zapłacenia podatku. W praktyce współwłaściciele (współposiadacze) dzielą pomiędzy sobą kwotę podatku na podstawie przypadającego im udziału we współwłasności (współposiadaniu) i z reguły jeden z nich opłaca podatek od całej nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie jeden ze współwłaścicieli ([...] Szkoła [...]) korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie zmienia to jednak faktu, iż przedmiotem tego postępowania jest zobowiązanie solidarne. Dlatego nie jest celowe i prawidłowe ustalanie wymiaru podatku od nieruchomości odrębnie wobec każdego ze współwłaścicieli nieruchomości. Przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości (w przypadku jej współwłasności) jest bowiem cała nieruchomość, a nie określone ułamkiem idealne udziały w tej współwłasności. Dlatego też organ l instancji powinien w niniejszej sprawie wydać jedną decyzję administracyjną (wszyscy współwłaściciele nieruchomości powinni zostać wymienieni w decyzji jako współwłaściciele nieruchomości) ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego - dotyczącą całej nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że tak zostało uczynione w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo, w uzasadnieniu decyzji organ podatkowy l instancji wskazał na zwolnienie przysługujące [...] Szkole [...]. Podatnicy po otrzymaniu decyzji mogą, biorąc pod uwagę wzajemną umowę określającą sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, przeliczyć ustaloną kwotę podatku stosownie do postanowień ww. umowy. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że niezasadny jest zarzut strony skarżącej, iż podatek od nieruchomości za rok 2005 został określony w podwójnej wysokości.

W skardze na decyzję SKO, strona skarżąca wniosła o jej uchylenie. [...] Szkoła [...] podniosła, iż SKO nie uwzględniło stanu faktycznego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości i utrzymało w mocy decyzje Prezydenta naruszające prawo. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o Szkolnictwie Wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) podniesiono, że od podatku od nieruchomości jest zwolniony nie tyle sam podmiot w postaci uczelni, co określona działalność. Jest to zatem zwolnienie przedmiotowo-podmiotowe. Prezydent Miasta ustalając podatek od nieruchomości wspólnej pominął fakt, że na tej nieruchomości prowadzona jest działalność, która z mocy prawa podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W wyniku tego błędu ustalił podatek od całej powierzchni nieruchomości wspólnej, mimo, że połowa jej powierzchni jest wykorzystywana na działalność zwolnioną od podatku. Naliczając podatek od całej nieruchomości naruszył przepis art. 91 ustawy Prawo o szkodnictwie wyższym. W konsekwencji zawyżył wysokość podatku od przedmiotowej nieruchomości ustalając go w nienależnej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się tego uchybienia i podtrzymało wadliwe decyzje organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej skrótem "p.p.s.a.").

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej wskazano.

Z treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wynika, iż jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Skoro podatnikami są wszyscy współwłaściciele , to powinni być oni łącznie adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku należy określić w ogólnej kwocie , a decyzję doręczyć wszystkim współwłaścicielom. Natomiast gdy współwłaścicielami są osoby prawne podatek powinien być obliczony w odrębnej deklaracji złożonej przez wszystkich współwłaścicieli. Podobny pogląd wyraził L.Etel w Komentarzu do art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.02.9.84), [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003.

Analogiczne wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 18 maja 2001 r., sygn. akt I SA/Kr 1487/99, POP 2002, nr 3, poz. 101, stwierdził, że skoro obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, to decyzję ustalającą podatek od nieruchomości należy wydać na wszystkich współwłaścicieli.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości jest Spółka "P" S.A. z siedzibą w W. oraz [...] Szkoła [...] w W, a więc osoby prawne. Organ podatkowy powinien więc był określić podatek współwłaścicielom w kwocie ogólnej w jednej decyzji, gdyż - jak wykazano wyżej - nie jest upoważniony do dzielenia tego zobowiązania między współwłaścicieli czy wydania decyzji w dwóch częściach, tak jak to uczyniono w rozpoznanej sprawie. Z treści art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") wynika zasada, że organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy ordynacji podatkowej stanowią inaczej. Wprawdzie przepis ten nie posługuje się sformułowaniem mówiącym o "załatwieniu sprawy przez wydanie decyzji", występującym w art. 104 § 1 k.p.a., jednakże treść tego przepisu uzasadnia przyjęcie, że normuje ona załatwienie sprawy podatkowej. Słuszność tego stwierdzenia nie powinna budzić wątpliwości, jeżeli uwzględni się całość regulacji zawartej w art. 207. Za szczególnie istotne w tym zakresie należy uznać unormowanie art. 207 § 2, w którym wprost stwierdza się, iż decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę podatkową (por. J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa..., s. 663). Sformułowanie to jednoznacznie wskazuje, że decyzja wydana przez organ podatkowy musi stanowić rozstrzygnięcie całej sprawy zawisłej przed tym organem. W tym zakresie przepis ten przyjmuje rozwiązanie różniące się od regulacji zawartej w art. 104 § 2 k.p.a., który poza załatwieniem decyzją całej sprawy, dopuszcza rozstrzygnięcie o istocie tylko w części, która nadaje się do załatwienia. (por. J. Borkowski, tamże, s. 663).

Co prawda ordynacja podatkowa wprowadza pewne odstępstwa od tej reguły, dopuszczając w art. 245 § 1 pkt 1 i w art. 259 § 1 pkt 2 wydawanie decyzji częściowych, nie mają one jednak zastosowania w omawianej sprawie.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ podatkowy I instancji nie miał podstawy do wydania decyzji częściowych (dla strony skarżącej i Spółki "P") w sprawie podatku od nieruchomości w przypadku gdy jest ona przedmiotem współwłasności. W związku z tym organ odwoławczy powinien był uchylić decyzje częściowe Prezydenta Miasta. Skoro tego nie uczynił to również i jego postanowienie jest dotknięte wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności. Rozpoznając bowiem dwa oddzielne odwołania od wydanej w dwóch częściach decyzji organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dwie odrębne decyzje w jednej sprawie, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156§1 pkt 2 k.p.a.).

Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis.

-----------------------

2