Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 793/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 37
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 28, art. 61 par. 4, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 sierpnia 2015 r., nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., po rozpatrzeniu odwołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Sanitarnego Inspektora w S. z dnia 23 czerwca 2015 r., nr [...] nakazującą: 1) zapewnić gładkie, zmywalne, odporne na działanie środków myjąco- dezynfekujących powierzchnie w łazienkach przy pokojach kuracjuszy, a wokół umywalek także wykończone w sposób zabezpieczający ścianę przed zawilgoceniem; 2) doprowadzić do właściwego stanu sanitarno-technicznego ściany w pokojach kuracjuszy; 3) doprowadzić do właściwego stanu sanitarno-technicznego podłogi w pokojach kuracjuszy, w terminie do dnia 31 lipca 2015 r.

W podstawie prawnej organy powołały art. 4 ust. 1 pkt. 2, art. 27 ust. 1, art. 37 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 452).

Z akt administracyjnych i uzasadnienia decyzji wynika, że 7 maja 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. przeprowadził kontrolę sanitarną w Sanatorium Uzdrowiskowym [...] przy ul. B. [...] w S., będącym komórką organizacyjną podmiotu leczniczego - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. W jej toku stwierdzono m.in.: ściany w pokojach i łazienkach kuracjuszy są miejscami brudne z odpryskami farby i ze śladami pleśni, co powoduje, że ich powierzchnie nie są gładkie przez co nie mogą być dobrze umyte i wydezynfekowane; podłogi w pokojach i łazienkach kuracjuszy są miejscami z ubytkami kafli i przetartą wykładziną, co powoduje, że ich powierzchnie nie są gładkie przez co nie mogą być dobrze umyte i wydezynfekowane; kabiny prysznicowe, fugi, kratki wentylacyjne, cokoły, osłony oświetleniowe są brudne i z osadem, co powoduje, że ich powierzchnie mogą stanowić dogodne podłoże do namnażania drobnoustrojów; w pokojach kuracjuszy są brudne okna, zasłony, firany, co powoduje, że ich powierzchnie mogą stanowić dogodne podłoże do namnażania drobnoustrojów oraz brak wglądu do protokołu przeprowadzenia zabiegów dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji, co powoduje, że nie można stwierdzić, czy w zakładzie prowadzi się okresowe zabiegi zwalczania gryzoni, insektów i szkodników.

Od powyższej decyzji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony nie kwestionując wyników kontroli sanitarnej, podniósł, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. nie jest właścicielem, posiadaczem ani zarządzającym nieruchomością (Sanatorium Uzdrowiskowe [...]). Właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasta [...], jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel budynku wymieniony jest M. O. Natomiast posiadaczem i podmiotem zarządzającym, który jednocześnie prowadzący tam działalność gospodarczą, jest [...] Sp. z o.o. w G. Ponadto podniesiono, że kontrolę dotyczącą spełnienia przez sanatorium uzdrowiskowe wymagań wynikających z przepisów o lecznictwie uzdrowiskowym mogą wykonywać minister właściwy do spraw zdrowia oraz naczelny lekarz uzdrowiska w ramach nadzoru sprawowanego przez wojewodę, nie zaś Państwowa Inspekcja Sanitarna.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 11 sierpnia 2015 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ wskazał, że zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do jego zadań w zakresie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów dotyczących m.in. utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Tym samym zarzut strony o braku uprawnienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej do przeprowadzenia kontroli sanitarnej organ uznał za bezpodstawny.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania. Powołując się na treści art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi organ wyjaśnił, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wskazane w tym przepisie podmioty, a więc właściciela nieruchomości, jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością. W przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków wskazanych w tym przepisie, każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji wydawanej przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. jest podmiotem prowadzącym działalność leczniczą zarejestrowanym w księdze rejestrowej pod numerem [...] oraz jest związany umową z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie usług uzdrowiskowych, jest jako podmiot leczniczy odpowiedzialny za stan sanitarno-higieniczny obiektu. Natomiast Firma [...] Sp. z o.o. w G., z którą strona podpisała umowę w dniu 2 stycznia 2015 r. na świadczenie usług hotelarskich i gastronomicznych w obiekcie sanatorium uzdrowiskowego nie posiada zgody na prowadzenie działalności leczniczej w przedmiotowym budynku. Powyższa więc umowa nie zwalnia strony skarżącej z odpowiedzialności za zapewnienie kuracjuszom odpowiednich warunków sanitarnych i spełnienie stosownych regulacji prawnych.

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej nieważność wskutek wydania jej z rażącym naruszeniem prawa poprzez nałożenie obowiązku bez podstawy prawnej wskutek rażąco błędnej wykładni przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz nieważność wobec jej niewykonalności w dniu wydania mającej charakter trwały z uwagi na zakreślenie skarżącemu terminu do wykonania obowiązku, który minął przed rozpoznaniem odwołania.

Ponadto decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia jaki podmiot jest adresatem normy art. 22 ust. 1 ww. ustawy oraz art. 7, 10 § 1 w zw. z art. 28 i 61 § 4 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez ustalenia wszystkich stron postępowania oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i wydanie decyzji wobec Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S., który nie jest właścicielem, posiadaczem ani zarządzającym nieruchomością położoną w S. przy ul. B. [...]. W konsekwencji strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 23 czerwca 2015 r. ewentualnie o ich uchylenie.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Sanitarnego Inspektora w S. z dnia 23 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykonania czynności kontrolnych poprzez: zapewnienie gładkich, zmywalnych, odpornych na działanie środków myjąco- dezynfekujących powierzchni w łazienkach przy pokojach kuracjuszy, a wokół umywalek także wykończenie w sposób zabezpieczający ścianę przed zawilgoceniem oraz doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego ścian i podłóg w pokojach kuracjuszy - w terminie do dnia 31 lipca 2015 r.

Powyższa decyzja została skierowana do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. (dalej: jako - "skarżący" lub "strona").

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z takim naruszeniem przepisów postępowania, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły zasadniczo przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia - ustawą o PIS oraz przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013, poz. 947 ze zm.), dalej jako "ustawa".

Ustawa o PIS określając zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w art. 1 stanowi, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. higieny środowiska - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawania chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

Katalog sposobu realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego - co wynika z użytego przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego.

Wykonywanie zadań PIS określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo- zdrowotnej (art. 2 ustawy o PIS).

W dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: - higieny środowiska, a zwłaszcza wody do spożycia, czystości powietrza atmosferycznego, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach czy też utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy (...).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIS w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 ust. 1 ustawy o PIS).

Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, że właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją należytym stanie higieniczno- sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności:

1) prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami i ściekami;

2) zwalczania gryzoni, insektów i szkodników;

3) usuwania padłych zwierząt z nieruchomości;

4) usuwania odchodów zwierząt z nieruchomości.

Z treści wskazanego przepisu wynika, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w tym przepisie podmioty, a więc: właściciela nieruchomości, jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością.

Tym samym w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków wskazanych w tym przepisie, każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji wydawanej przez organ sanitarny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Nie może to jednak oznaczać, w ocenie Sądu orzekającego, dowolności w wyborze podmiotu, który zostanie zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku.

Niewątpliwie wybór ten powinien być zdeterminowany nie tylko okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy związanymi z utrzymaniem nieruchomości w należytym stanie higieniczno-sanitarnym, ale przede wszystkim z prawną i z faktyczną możliwością wykonania określonego nakazu, który wynika ze stwierdzonych uchybień oraz z ich charakteru.

Przenosząc powyższe w realia niniejszej sprawy trzeba podkreślić, że decyzja organu I instancji oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego odnosiła się wyłącznie do stanu techniczno-sanitarnego istniejącego w pokojach kuracjuszy (podłogi i ściany) oraz w łazienkach przy nich (w tym wokół umywalek). Nie wynika z treści decyzji organów obu instancji, ani z ich uzasadnień, aby dotyczyły one usunięcia uchybień w pomieszczeniach, w których są udzielane świadczenia pielęgnacyjne czy rehabilitacyjne lub gdzie prowadzona jest działalność lecznicza.

Bezspornym było w sprawie, że właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasta [...], zaś użytkownikiem wieczystym oraz właścicielem budynku wczasowo-sanatoryjnego (pięciokondygnacyjnego, murowanego, stanowiącego odrębną własność) - jest M. O. (ponadto vide: odpis z księgi wieczystej [...]).

Poza sporem było, że skarżący prowadzi działalność leczniczą i jest związany umową z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie usług uzdrowiskowych, zaś sanatorium [...] jest jego komórką organizacyjną. Zdaniem skarżącego, posiadaczem, a zarazem podmiotem zarządzającym przedmiotową nieruchomością jest [...] Sp. z o.o. w G.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 2 stycznia 2015 r. skarżący i [...] Sp. z o.o. podpisali umowę na świadczenie usług hotelarskich i gastronomicznych w obiekcie Sanatorium Uzdrowiskowym [...]. Zamawiający (skarżący) powierzył Wykonawcy ([...]Sp. z o.o.) świadczenie usług hotelarskich i gastronomicznych w obiekcie ośrodku Sanatoryjno-Wypoczynkowym [...] na rzecz pacjentów skierowanych do obiektu przez Zamawiającego (§ 1 umowy).

Należy tu zaznaczyć, że zgodnie z § 2 umowy w celu zapewnienia wykonania przedmiotu umowy, to - Wykonawca ([...] Sp. z o.o.) - ma zapewnić Zamawiającemu (skarżącemu) w obiekcie m.in. pokoje hotelowe z pełnym węzłem sanitarnym oraz pomieszczenia w części rehabilitacyjnej (pomieszczenia na parterze i na I piętrze). Ponadto, wykonawca ([...] Sp. z o.o.) w § 3 umowy zobowiązał się do niezwłocznego usuwania zgłoszonych wad i usterek techniczno-sanitarnych w pokojach kuracjuszy udostępnionych Zamawiającemu (skarżącemu).

Także Wykonawca ([...] Sp. z o.o.) zobowiązał się m.in. do codziennego sprzątania holi, przy których znajdują się udostępniane pomieszczenia, pokoi i łazienek dwa razy w tygodniu oraz ich generalnego sprzątania po zakończeniu turnusu - § 5 umowy. Wszelkie natomiast prace remontowo-inwestycyjno-budowlane oraz konserwacyjne w obiekcie mogą być wykonywane przez Wykonawcę ([...] Sp. z o.o.) z zachowaniem zasad bezpieczeństwa - § 9 umowy.

Przedmiotowa umowa obowiązuje od dnia 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r., zaś w załączniku do niej została określona ilość pomieszczeń na cele realizacji umowy oraz specyfikacja pokoi dla kuracjuszy - § 7 ust. 1 umowy.

W imieniu [...] Sp. z o.o. umowę podpisał prezes zarządu – M. O. (będący jednocześnie właścicielem budynku, w którym mieści się sanatorium).

W takim stanie faktycznym sprawy, organ I instancji skierował nakaz usunięcia stwierdzonych uchybień do skarżącego - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. Przy czym, co ważne, organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego i w oparciu o jakie okoliczności zaliczyły skarżącego do jednej z kategorii podmiotów wymienionych w dyspozycji art. 22 ust. 1 ww. ustawy, a w konsekwencji dlaczego podmiot ten jest adresatem decyzji. Nie wskazały czy skarżący jest właścicielem nieruchomości, jej posiadaczem czy też zarządzającym nieruchomością. Brak jest jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że obowiązek ciąży na podmiotach w tym przepisie wymienionych, i że każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji. Odniesienie się do tej kwestii dopiero na etapie składania odpowiedzi na skargę jest niedopuszczalne. Jest oczywiste, że taki sposób procedowania dotknięty jest wadliwością, która wpływa na wynik sprawy, a także narusza prawo strony do obrony.

Trzeba też zgodzić się ze stroną skarżącą, że w świetle treści art. 22 ust. 1 ustawy, prowadzenie działalności leczniczej nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanką rozstrzygającą dla określenia podmiotu zobowiązanego. Skoro obowiązek doprowadzenia nieruchomości do należytego stanu higieniczno-sanitarnego został oparty na dyspozycji art. 22 ust. 1 ustawy, to obowiązek ten może obciążać podmioty w nim wymienione, i to niezależnie od prowadzenia przez te podmioty określonej działalności (skarżący w toku postępowanie nie kwestionował, że prowadzi proces rehabilitacji z wykorzystaniem swoich pracowników i przyrządów). Przy czym, oczywistym jest również, że prowadzenie sanatorium musi się wiązać z szczególnymi wymaganiami sanitarnymi, które zostały określone m.in. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 452). Jednak należy mieć na uwadze, że w okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek usunięcia uchybień dotyczy stanu techniczno-sanitarnego pokoi kuracjuszy i łazienek przy nich. Trzeba też zaznaczyć, że przywołany przez organ § 3 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia odnosi się do wymagań zawartych m.in. w § 2 pkt 6, który dotyczy podłóg w pomieszczeniach, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.

W zaistniałej sytuacji, organy wydając nakaz usunięcia stwierdzonych uchybień, nie ustaliły nawet jaki podmiot rzeczywiście zarządza przedmiotową nieruchomością - pokojami i pomieszczeniami udostępnionymi skarżącemu - przez [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. Sprawowanie zarządu nieruchomością niewątpliwie przekłada się bezpośrednio na prawną i na faktyczną możliwość wykonania określonych czynności. Jak też ściśle się wiąże z obowiązkiem utrzymania jej należytym stanie higieniczno-sanitarnym i ponoszeniem odpowiedzialności za ten stan. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że właścicielem całego budynku (którego część została udostępniona skarżącemu) jest osoba fizyczna – M. O. Jednak to nie właściciel lecz [...] Sp. z o.o. zawarła ww. umowę ze skarżącym, w ramach której zobowiązała się m.in. do niezwłocznego usuwania zgłoszonych wad i usterek techniczno-sanitarnych w pokojach kuracjuszy (§ 3 umowy). Konieczne jest zatem poczynienie wyjaśnień w tym zakresie, zwłaszcza dotyczących podmiotu, na którym ciąży obowiązek utrzymania w należytym stanie higieniczno-sanitarnym nieruchomości, w tym pokoi kuracjuszy i łazienek.

Nie może też budzić wątpliwości, że na skarżącego został nałożony obowiązek bez ustalenia wszystkich stron postępowania, których krąg wyznacza cyt. przepis ustawy. W ocenie zaś Sądu, wszystkie te podmioty powinny mieć zapewniony udział w niniejszym postępowaniu. Wydanie bowiem decyzji nakładającej na podmioty wymienione w art. 22 ust. 1 ustawy obowiązek usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli w sposób nie budzący wątpliwości określić krąg uczestników biorących udział w postępowaniu, gdyż wskazane przepisy ustawy wyznaczają krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w oparciu o nie. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Przepis ten określa legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym, która oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony. Wiąże on to pojęcie z interesem prawnym (obowiązkiem prawnym), który można wyprowadzić tylko z przepisu prawa materialnego, w tym przypadku m.in. z art. 22 ust.1 ww. ustawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy wymóg prawidłowego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im udziału w postępowaniu nie został spełniony, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a. Ponadto, zaniechanie wyjaśnienia powyżej wskazanych okoliczności powoduje, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W konsekwencji organy dopuściły się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Przy czym trzeba wskazać, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać - oznaczenie strony. Takiego oznaczenia w decyzji organu odwoławczego nie ma. Z decyzji tej wynika m.in. podstawa prawna jej wydania, uzasadnienie faktyczne i prawne, natomiast brak jest określenia strony zobowiązanej. Decyzja, w której brak jest oznaczenia strony jest niewykonalna w dniu jej wydania i ma ona charakter trwały. Ponadto, uszło również uwadze organowi odwoławczemu, że w dacie orzekania, tj. w dniu 11 sierpnia 2015 r. upłynął już wyznaczony skarżącemu przez organ I instancji termin do wykonania nakazanych czynności. Skarżącemu został bowiem zakreślony termin do dnia 31 lipca 2015 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy ustalenia faktyczne przekładają się bezpośrednio na obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz na prawidłowe jego wykonanie. Oczywistym jest również, że obowiązek powinien być dokładnie określony i nie może nasuwać jakichkolwiek wątpliwości. Wykonanie bowiem nakazu powinno skutkować wypełnieniem wymogów określonego reżimu sanitarnego. Dlatego, w ocenie Sądu, nie można uznać za wystarczające określenie obowiązku poprzez sformułowanie "doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego ściany w pokojach kuracjuszy" czy "doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego podłogi w pokojach kuracjuszy". Takie określenie obowiązku zawarte w sentencji decyzji organu I instancji - w jej punkcie 2 i 3 - jest zbyt ogóle i nieprecyzyjne.

Powyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz spowodowały brak możliwości oceny zaskarżonej decyzji co do meritum.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, stosownie do aktualnego brzmienia art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy przeprowadzą stosowne postępowanie wyjaśniające i dokonają ustaleń w powyżej wskazanym zakresie, ustalając krąg podmiotów zainteresowanych i zapewniając im udział w postępowaniu. Następnie wydadzą decyzję, która stosownie do wyników postępowania, określi stronę zobowiązaną, a która będzie odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.