Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 811/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Sadu Okręgowego we W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: skarżący) utrzymano w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci wydania kserokopii prawomocnego wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie oskarżonego R. J.

Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2014 r. przesłanym do Sądu Rejonowego w T. skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii prawomocnego wyroku tamtejszego Sądu wraz z uzasadnieniem z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie oskarżonego R. J.

Prezes Sądu Rejonowego w T., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w postaci wydania kserokopii prawomocnego wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu podał, że wydanie wyroku z uzasadnieniem w sprawie karnej sygn. akt [...] nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zasady wydania takiego wyroku regulują odrębne przepisy szczególne kodeksu postępowania karnego.

Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie.

Prezes Sądu Okręgowego we W. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając odwołanie wnioskodawcy za zasadne. Zdaniem Prezes Sądu Okręgowego należało dokonać merytorycznej oceny wniosku skarżącego oraz ustalić, czy należy udostępnić zainteresowanemu kserokopię żądanego wyroku, czy też wnioskowi jego odmówić.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku, Prezes Sądu Rejonowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U nr 112 poz. 1198 ze zm. dalej u.d.i.p.), odmówił udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Zdaniem Prezesa, udostępnieniu tej informacji publicznej sprzeciwia się interes prywatny oskarżonego, jak i osób pokrzywdzonych, wszystkich znanych z branży [...]. Zatem ze względu na zdarzenie opisywane w środkach masowego przekazu, nawet zanonimizowanie orzeczenia nie zapewni im ochrony prywatności, bowiem anonimizacja polega na przetworzeniu treści w sposób uniemożliwiający identyfikację osób, przy jednoczesnym zachowaniu czytelności dokumentu.

Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznana organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący zarzuca wadliwe przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że udostępnienie wyroku, nawet po dokonanej anonimizacji, naruszyłoby prywatność osób, których wyrok dotyczy. Wywodzi przy tym, że wobec faktu, że zdarzenie będące przedmiotem wyrokowania było nagłaśniane przez środki masowego przekazu, trudno przyjąć, aby uzyskawszy informację publiczną w postaci sentencji wyroku skazującego wnioskodawca posiadł znacznie większą wiedzę w zakresie naruszającym prywatność członków zespołu [...], aniżeli wiedza rozpowszechniona przez media. Nadto wywodzi, że decydując się na karierę [...], człowiek musi brać pod uwagę ograniczenie sfery prywatności, a fakt, iż wyrok dotyczy osób powszechnie znanych w społeczeństwie należy interpretować tak, aby udostępnić sentencję wyroku w jego pełnej wersji, nawet bez anonimizacji.

Prezes Sądu Okręgowego decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] i w pełni podzielił jego argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Katalogiem tych ostatnich objęta jest ustawa o ochronie danych osobowych.

Z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika nadto ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Bez znaczenia jest przy tym w nin. sprawie (objętej wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w postaci przesłania wyroku w sprawie karnej) zastrzeżenie ujęte w art. 5 ust. 2 zdanie 2 - gie u.d.i.p., bowiem ma ono zastosowanie do osób pełniących funkcje publiczne, a nie do osób, które jakkolwiek są powszechnie znane i można je określić mianem "osób publicznych", to jednak funkcji publicznych (w rozumieniu u.d.i.p.) nie pełnią.

Art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101 poz. 926) stanowi, że za dane osobowe uważa się wszystkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Za osobę możliwą do zidentyfikowania uważa się z kolei osobę, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio. Wnioskodawca sam dokonał tej identyfikacji i to zarówno bezpośrednio, podając we wniosku konkretne nazwisko, jak i pośrednio, przez wskazanie, że sprawa odnosi się do członka zespołu [...] oraz przez wskazanie, że osoby, których wyrok dotyczy są osobami publicznymi, powszechnie znanymi, a sam wypadek rozpowszechniony był przez media.

Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej z w/w względów skutkuje tym, że adresat wniosku o udostępnienie wyroku sądu winien rozważyć indywidualnie, w każdej sprawie, czy okoliczności i czas popełnienia czynu, nawet po usunięciu imienia i nazwiska osoby oskarżonej nie pozwalają na identyfikację. W razie, gdy identyfikacja jest możliwa, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej powinien na podstawie art. 16 ust. 1 1 u.d.i.p., wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p (wyrok NSA w Warszawie z 11 sierpnia 2011 r. I OSK 933/11 Lex Omega 36/2014, jak również powołany w zaskarżonej decyzji wyrok WSA w Białymstoku z 14 lutego 2013 r. II SA/Bk 967/12).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2014r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p." - poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której przepisy te powinny być zastosowane, tj. poprzez nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej będącej w posiadaniu organu i nie opublikowanej w BIP, co do której złożono wniosek o jej udostępnienie,

2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie ma on

zastosowania, gdyż udzielenie wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej nie naruszy prywatności osób fizycznych,

3) art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. w związku z art. 107 § 2 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie pomimo, że powinny być zastosowane, tj. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji,

4) art. 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu skarżący podał, że wnioskowany wyrok dotyczy głośnej, "medialnej" sprawy znanego [...]. Zdarzenie będące przedmiotem wyrokowania Sądu Rejonowego również było nagłośnione przez środki masowego przekazu, jest więc powszechnie wiadomo, że miało ono miejsce, jakie osoby zostały w nim poszkodowane, a nawet jaka kara została wymierzona oskarżonemu.

Z tej racji udostępnienie skarżącemu sentencji wyroku nie może w jakikolwiek sposób naruszyć prywatności osób fizycznych. Z wyroku tego skarżący nie dowie się bowiem niczego ponad to, co już jest publicznie ujawnione. Sentencja wyroku ze swej natury jest w treści dość ogólna i na pewno nie zawiera ona szczegółowych, naruszających czyjeś dobra, opisów wypadku drogowego, jak również danych osobowych które nie byłyby powszechnie znane.

O tym, jak dalece wydane w tej sprawie decyzje są oderwane od realiów danej sprawy administracyjnej, świadczyć mogą chociażby powołane w nich wyroki sądów administracyjnych (II SA/Bk 967/12 i I OSK 933/11). Obydwa dotyczą wprawdzie spraw o zbliżonej problematyce i zostały wydane w podobnym stanie prawnym, jednakże przy całkowicie innym stanie faktycznym. W obu tych sprawach wnioski dotyczyły informacji publicznych z akt postępowań prowadzonych w sprawach osób prywatnych, nie znanych publicznie, a nadto dotykały sfer wyjątkowo intymnych, takich jak seksualność itp. Tego typu dane z pewnością nie znajdują się we wnioskowanym wyroku. Poza tym R. J. jest osobą publiczną jakkolwiek oczywiście nie pełni funkcji publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 3 u.d.i.p.

W ocenie skarżącego ochronie mogą podlegać dane, które jak dotąd nie zostały ujawnione. Tak jak - per analogiam - nie można chronić przed kradzieżą towaru, który został już skradziony, tak nie można chronić danych osoby, której dane funkcjonują w publicznym obiegu. Tym samym zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż poddano ochronie w trybie tego przepisu informacje publiczne, które z racji swojej specyfiki z takiej ochrony korzystać nie mogą. Chroniąc dane, które i tak zostały już ujawnione przez media, Prezes Sądu pozbawił skarżącego informacji publicznej o działalności organów władzy sądowniczej, naruszając tym samym art. 2 ust. 1 i inne wskazane w petitum skargi przepisy u.d.i.p., jak też art. 61 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. skarżący podał, że nie mogą być chronione informacje, które już zostały ujawnione i podane do wiadomości publicznej. Taki właśnie zabieg w sprawie usiłują przeprowadzić organy obu instancji, pozornie tylko chroniąc prywatność oskarżonego, choć jest mało prawdopodobne aby z wnioskowanego wyroku skarżący mógł powziąć jakieś istotne informacje tę prywatność naruszające, które to informacje nie byłyby jeszcze znane opinii. Jednocześnie, nadużywając art. 5 ust. 2 u.d.i.p., pozbawiono skarżącego konstytucyjnego prawa do informacji o działalności władzy sądowniczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem., jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezes Sądu Okręgowego jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu Rejonowego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem skargi jest wniosek skarżącego z dnia 11 czerwca 2014 r. skierowany do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii prawomocnego wyroku tamtejszego Sądu (wraz z uzasadnieniem) z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie oskarżonego R. J.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy Prezes Sądu Rejonowego, jako organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępniania informacji.

Podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia stanowi ocena, czy wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, która powszechnie jest znana, ale nie pełni funkcji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Ustawodawca w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wymienił prawo do prywatności, jako jedną z przesłanek ograniczających dostęp do informacji publicznej. Ograniczenie to dotyczy prywatności sensu stricte oraz ochrony danych osobowych.

Przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p. jest rozwinięciem art. 47 Konstytucji, statuującego ochronę prawa do prywatności. Kwestia prawa do prywatności była przedmiotem szeregu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (wyroki TK: z dnia 24 czerwca 1997 r., sygn. akt K 21/96, z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt U 5/97). Zgodnie z orzecznictwem Trybunału prywatność, odnosi się głownie do życia osobistego, rodzinnego i towarzyskiego. Określana jest mianem prawa do pozostawienia w spokoju, gwarantuje pewien stan niezależności, w którym jednostka może decydować o zakresie oraz zasięgu udostępniania i komunikowania innym osobom informacji o swoim życiu. W ramach prywatności jednostka ma prawo do zachowania w tajemnicy informacji o życiu prywatnym i ochrony danych jej dotyczących. Prywatność odnosi się do ochrony informacji dotyczących danej osoby. W zakres sfery życia prywatnego wchodzą także informacje o stanie zdrowia oraz sytuacji materialnej jednostki (Z. Zawadzka, Wolności prasy, a ochrona prywatności osób wykonujących działalność publiczną. Problem rozstrzygania konfliktu zasad, Warszawa 2013, s. 119). Sąd Najwyższy w ramach spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12)., podał, że do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej. Nie znaczy to, by każda informacja dotycząca określonej osoby była informacją z dziedziny jej życia osobistego (Prywatność oznacza zatem pewnego rodzaju informacje, które nie dotyczą spraw publicznych, związane są ze sferą rodziną, osobistą i intymną. Tego rodzaju informacje nie powinny być przedmiotem zainteresowania innych osób. Osoba fizyczna kontroluje takie informacje, a ich ujawnienie podmiotom niepaństwowym powinno zależeć wyłącznie od jej woli.

Rozpoznanie sprawy stosownie do postanowień art. 5 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., dotyczy ochrony danych osobowych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. z 2002 r. Dz. U. nr 101, poz. 926 ze zm. dalej skrót u.o.d.o.), który stanowi, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, a samo przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Oznacza to, że prawo do ochrony danych osobowych nie jest nieograniczone i faktycznie ulega ograniczeniom ze względu na interes publiczny lub usprawiedliwiony interes innych osób. Koniecznym jest więc ustalenie, jak daleko sięga ochrona danych osobowych w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, którego realizacja oznaczałaby ujawnienie danych osobowych.

W ocenie Sądu, wniosek o wydania kserokopii prawomocnego wyroku podlega ograniczeniu dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Zastrzeżenie zawarte w art. 5 ust. 2 zdanie 2 - gie u.d.i.p., ma zastosowanie do osób pełniących funkcje publiczne, a nie do osób, które jakkolwiek są powszechnie znane i można je określić mianem "osób publicznych", to jednak funkcji publicznych nie pełnią w rozumieniu u.d.i.p.

W art. 6 ust. 1 i 2 u.o.d.o.), wskazuje się, że za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 1 i 2 zd. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W świetle poczynionych przez Sąd rozważań i zgodnie z dokonaną wykładnią przepisów prawa, należało zatem uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty, które podniósł skarżący nie znajdują żadnego uzasadnienia.

W tej sytuacji skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić, o czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono w sentencji wyroku.