Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1404/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4 , art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , art. 138 § 1 pkt 1 , art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 184 , art. 207 ust 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 628/20 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia (...) stycznia 2020 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2021 r. , sygn. akt V SA/Wa 628/20 oddalił skargę K. J. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia (...) stycznia 2020 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

I. Od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący na podstawie art. 173 § 1 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a. zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 i 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz pozorną analizę wskazanych w skardze naruszeń, w tym nie odniesienie się do podstaw prawnych działań organu (np. w kontekście stworzenia na potrzeby postępowania przez organ I instancji nowego dokumentu w postaci "Weryfikacji raportu"), w tym nie wyjaśnienie charakteru i wagi zaistniałego w toku postępowania naruszenia uznanego przez organ za nieprawidłowość oraz nie wskazanie na podstawie jakich dowodów organy uznały, że w omawianej sprawie występuje podstawa do wydania decyzji określającej zwrot środków pochodzących z umowy o dofinansowanie a tym samym, sporządzenie uzasadnienia wyroku w oparciu o bardzo ogólne twierdzenia, na których opierały się organy w postępowaniu administracyjnym, nie wyjaśnienia w konsekwencji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i błędną ocenę stanu faktycznego;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi, w sytuacji w której skarżona decyzja naruszała art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., oz. 869 ze zm., dalej: ufp) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co do istnienia przesłanek wskazanych w w.w. przepisach ufp, a stanowiących podstawę rozstrzygnięcia organów oraz poprzez brak dokonania przez organy własnych ustaleń faktycznych w sprawie oparcie rozstrzygnięcia (a uprzednio wszczęcie postępowania) jedynie na opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego ("eksperta"), co w efekcie doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem oraz, że wykorzystano je z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp; przy jednoczesnym uznaniu za istotne i przydatne tylko wybranych dowodów, które bez szerszego kontekstu oraz wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i konfrontacji zostały zinterpretowane na niekorzyść strony, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w trybie art. 154 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji w której skarżona decyzja naruszała art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezawieszenie przez organy obu instancji postępowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, w której podstawą jego wszczęcia, jak również treści rozstrzygnięcia, stały się materiały zgromadzone przez prokuraturę w odrębnym postępowaniu, które to materiały nie były oceniane przez Sąd, a dodatkowo, jako materiały kwestionowane przez skarżącego, nie mogły, bez odrębnych, samodzielnych ustaleń organów, stanowić podstawy orzeczenia w sprawie, a zatem w sprawie mieliśmy do czynienia z przypadkiem, w którym rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, co winno skutkować chyleniem skarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji w której skarżona decyzja naruszała art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ I instancji istotnego dla sprawy dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki w zakresie ustalenia wszystkich okoliczności powstania e-usługi w ramach projektu, czasu jej rozpoczęcia, oraz weryfikacji - na podstawie raportów i kodów źródłowych na dysku twardym, na kanwie których należało odtworzyć środowisko informatyczne portalu, co do implementowania wszystkich funkcjonalności systemu oraz uruchomienia i funkcjonowania usługi, na podstawie rzetelnych i ewentualnie skonfrontowanych z twierdzeniami i zarzutami skarżącego ustaleń, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której skarżona decyzja naruszała art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 ufp w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędne, niewłaściwe zastosowanie i nie wykazanie, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem oraz nie wykazanie, że doszło do sfinansowania jakiegokolwiek zadania poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, lub powstania wydatków niezwiązanych bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie na dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowane, co winno skutkować uchyleniem skarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Za podstawę wyroku z 13 maja 2021 r., V SA/Wa 628/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. (...) września 2012 r. pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości a K. J., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...)została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pt. (...)w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 z udziałem środków europejskich. Zgodnie z § 6 ust. 1 umowy, warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem było poniesienie ich przez Beneficjenta w związku z realizacją Projektu, zgodnie z postanowieniami Umowy, katalogiem wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem określonym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielenia przez PARP pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach PO IG, 2007-2013 oraz z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów. Ocena zachowania zasady najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów mogła być dokonana przez Instytucję Wdrażającą/Instytucję Pośredniczącą II stopnia zarówno na każdym etapie realizacji Projektu, jak i po jego zakończeniu. Negatywna ocena w powyższym zakresie mogła skutkować uznaniem całości bądź części wydatków za niekwalifikujące się do objęcia wsparciem. Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu w pełnym zakresie w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy, z należytą starannością, zgodnie z Umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w tym zgodnie z zasadami polityk wspólnotowych, które są dla niego wiążące, przepisami dotyczącymi konkurencji, pomocy publicznej, zamówień publicznych, ochrony środowiska oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 2). Stosownie do § 8 ust. 1 i 2 Umowy, Beneficjent zobowiązany był do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do Umowy oraz do utrzymania trwałości Projektu przez okres co najmniej 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu. Jednocześnie na podstawie § 6 ust. 6 Umowy Beneficjent zobowiązał się zakończyć realizację zakresu rzeczowego i finansowego Projektu, wynikającego z wniosku o dofinansowanie w okresie kwalifikowalności wydatków, który rozpoczął się 1 października 2012 r. i zakończył się 28 lutego 2014 r. Wniosek o płatność końcową Beneficjent złożył 27 lutego 2014 r., tym samym okres trwałości, o którym mowa w § 8 ust. 2 Umowy upłynął 27 lutego 2017 r. Następnie, 5 października 2015 r. r. Regionalna Instytucja Finansująca - Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Warszawie przeprowadziła kontrolę w okresie trwałości Projektu, w wyniku której stwierdzono zastrzeżenia w zakresie osiągnięcia wskaźników rezultatu: "Liczba utworzonych, stale obsadzonych miejsc pracy" oraz "Efekty biznesowe zaplanowanych działań promocyjnych (kampanii reklamowej) w postaci miesięcznej sumy przychodów". Jednocześnie w trakcie kontroli podczas prezentacji e-usługi Beneficjent poinformował Zespół kontrolny, że nie pobierał opłat za korzystanie z e-usługi. Zespół kontrolny po rejestracji i zalogowaniu się do serwisu stwierdził, że dopiero po dokonaniu opłaty możliwe było korzystanie ze wszystkich funkcjonalności e-usługi, w związku z powyższym użytkownicy e-usługi nie mieli możliwości aktywnego korzystania ze wszystkich funkcjonalności portalu przed dokonaniem płatności. Zalecenia pokontrolne zostały sformułowane w Informacji pokontrolnej, która została podpisana przez Stronę 26 października 2015 r. RIF zatwierdziła raport z kontroli z wynikiem pozytywnym, o czym poinformowała Beneficjenta pismem z 25 stycznia 2016 r. Jednocześnie w ramach formularza zatwierdzającego czynności pokontrolne RIF wskazała na brak możliwości podczas kontroli weryfikacji dokumentacji projektowej ze względu na zabezpieczenie jej 22 października 2014 r. przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Dodatkowo, RIF otrzymała od Regionalnej Instytucji Finansującej dla woj. podkarpackiego - Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. prezentację e-usługi przekazaną w trakcie kontroli przez innego beneficjenta, realizującego projekt w ramach działania 8.1 – podmiotu Fundacji Centrum Rozwoju Innowacji, wskazanego przez PARP jako projekt analogiczny. W wyniku analizy obu wniosków o dofinansowanie RIF stwierdziła tożsamość zawartych w nich zapisów oraz zastosowanie jedynie zamiennych nazw dla poszczególnych modułów. "Po weryfikacji print screenów z portali (...)pl można stwierdzić, że treści, funkcjonalności oraz układ graficzny wskazuje na fakt, że są tożsame". W wyniku pozyskania przez PARP z Prokuratury Okręgowej w S. opinii informatycznej, sporządzonej przez mgr inż. (...) - biegłego sądowego z zakresu informatyki i teleinformatyki przy Sądzie Okręgowym w W. PARP ustaliła, że e-usługa, która powstała w ramach Projektu, zarejestrowana pod domeną (...), nie funkcjonowała w okresie trwałości Projektu, tym samym Beneficjent nie osiągnął wskaźników, o których mowa w Umowie. Analiza materiału dowodowego potwierdziła także, że Projekt był kopią systemu stworzonego przez Fundację Centrum Rozwoju Innowacji. Skopiowane zostały nie tylko cele biznesowe obydwu projektów, ale również kody źródłowe portali, struktura danych oraz dane zawierające takie same błędy w zapisach, co świadczyło o podwójnym finansowaniu jednego systemu w ramach dwóch różnych projektów. Z uwagi na to, PARP zatwierdziła raport z kontroli z wynikiem negatywnym. Pismem z 8 listopada 2018 r. PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej wysokości 419.213,65 złotych wraz z odsetkami. W związku z brakiem uregulowania należności przez Beneficjenta, organ poinformował stronę pismem z 28 lutego 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, ponieważ kasator w pkt II. petitum skargi kasacyjnej przytaczając obie podstawy kasacyjne z art. 174 p.p.s.a. w kolejnych punktach 1., 3., 4. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, natomiast w punktach 2. i 5. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w związku z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp, tj. przepisami prawa materialnego. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji publicznej.

W ramach omawianej podstawy kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., I OSK 62/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (tak: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Należy również zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia." Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.

Przepis art. 151 p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, określa kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania: "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części." Natomiast, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył wskazanego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego przyjmując ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej oraz akceptując sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych. Kasator nie podważył prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że organy administracji publicznej w sposób zgodny z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego ustaliły do zwrotu 407.386 złotych. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przed wydaniem decyzji określającej kwotę podlegającą zwrotowi miała obowiązek najpierw ustalenia, czy środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, a w konsekwencji ustalenia kwoty zwrotu. Dokonując wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu organ administracji publicznej w ramach postępowania dowodowego przede wszystkim dokonał oceny zapisów umowy z 20 września 2012 r. zawartej z beneficjentem oraz sposobu jej wykonania, a następnie dokonując wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego unijnego i krajowego, działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów ustalił, jaka kwota podlega zwrotowi. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjmując ustalenia faktyczne dokonane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej nie naruszył żadnego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miały zastosowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Należy podkreślić, że zasadnicze ustalenia dokonane przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji były następujące: "(... z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż kody źródłowe oraz zawartości baz danych - stanowiące część składową materiału dowodowego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w S. - wykazały, że e-usługa nie funkcjonowała w okresie trwałości Projektu, a wskaźniki, o których mowa w Umowie, nie zostały przez Beneficjenta osiągnięte. Dane dotyczące kontrahentów zrejestrowanych w systemie, poprzez fikcyjne nazwy firm o nieprawdziwych numerach NIP wskazują na pozorność funkcjonowania e-usługi. (...) ustalono na podstawie przeprowadzonej przez eksperta analizy materiału dowodowego, że Projekt był kopią systemu stworzonego w ramach innego projektu, tj. Działania 8.1 - podmiotu Fundacja Centrum Rozwoju Innowacji. Skopiowane zostały także kody źródłowe portali, struktura danych, a także dane zawierające takie same błędy w zapisach, co w opinii organów bezspornie świadczy o podwójnym finansowaniu jednego systemu w ramach dwóch różnych projektów realizowanych w ramach POIG 2007-2013. (...) organy prawidłowo wykazały, że poniesione przez Beneficjenta wydatki nie przyczyniły się do realizacji zamierzonego celu. Założenie realizowanego Projektu polegało na stworzeniu e-usługi, jej świadczenia w okresie trwałości Projektu oraz uzyskiwania przychodów ze świadczenia e-usługi. Organy ustaliły, że rzeczywiste przychody różniły się od przychodów zaplanowanych w pkt 16g Wniosku o dofinansowanie. Spowodowało to brak efektywności ekonomicznej Projektu, co skutkowało naruszeniem § 8 ust. 1 i 2 Umowy. Wobec tego Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że Beneficjent wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż ich wykorzystanie nie przyczyniło się do osiągnięcia założonego celu Projektu. Jak trafnie zauważył Minister, w niniejszym przypadku chodziło o sytuację, w której pomimo tego, że poniesione wydatki dotyczyły realizowanego Projektu i były zaplanowane we Wniosku o dofinansowanie, to jednak ich poniesienie ostatecznie nie przyczyniło się do osiągnięcia celu Projektu określonego w Umowie. W związku z powyższym, skoro Beneficjent nie wywiązał się z postanowień Umowy w zakresie wykorzystania środków na wskazany w niej cel, została ziszczona przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., co skutkowało obowiązkiem odzyskania wypłaconych Beneficjentowi środków."

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a.- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że podstawą prawną decyzji ostatecznej był art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp polegające " (...) na uznaniu, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem oraz, że wykorzystano je z naruszeniem procedur (...)".Kasator nie wskazał postaci (formy) naruszenia prawa materialnego odnośnie każdego ze wskazanych przepisów. Natomiast w pkt 5. petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp polegające na "(...) błędne, niewłaściwe zastosowanie i nie wykazanie, że (...)."

W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Natomiast według art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że inne procedury o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2) ufp, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem.

Wszelka argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej pozostają w ścisłym związku z niepodważonymi ustaleniami stanu faktycznego tj. wyliczeniem kwoty podlegającej zwrotowi. Skoro kasator nie podważył skutecznie tego ustalenia w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., to w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.