Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 172/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Alina Dominiak /spr./, Protokolant: Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 22 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. K. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Volkswagen Golf, rok produkcji 1992. Do zgłoszenia dołączył m.in. Deklarację Wartości Celnej i umowę sprzedaży z dnia

10 września 2002 r. na kwotę 1.100, 00 EUR. Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, zostało więc przyjęte i zarejestrowane.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji w/w zgłoszenia celnego, decyzją z dnia

18 września 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] uznał je za nieprawidłowe

w części dotyczącej wartości celnej i na podstawie art. 29 Kodeksu celnego ustalił wartość celną samochodu na kwotę 2.567,10 EUR i kwotę wynikającą z długu celnego ( cło)

w wysokości 0,00 PLN. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej weryfikacji ustalono, iż deklarowana wartość celna towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości. Zgodnie z art.23 § 1 ustawy Kodeks Celny, wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 ustawy Kodeks celny, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną,

w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność

i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Organ wskazał, że wartość transakcyjna wg Schwackeliste nr 8/2002 str. 945 wynosi 2800. W ocenie organu podana cena transakcyjna budzi wątpliwości, ponieważ w sposób oczywisty nie odzwierciedla wartości rzeczywistej towaru. Gdy przedstawiony dowód nabycia towaru celnego okazuje się niewiarygodny i wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art.23 ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28 ( art. 24 § 1 Kodeksu celnego). Organ omówił przyczyny, dla których nie może dojść do ustalenia wartości celnej towaru na podstawie kolejnych przepisów ustawy. Wskazał, że wartość celna została ustalona w oparciu o art.29 ustawy Kodeks celny, którego stanowi, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona w oparciu o art.23 i art. 25-28, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami

i ogólnymi przepisami. W związku z tym posiłkując się ceną rynkową pojazdu podaną

w informatorze rynkowym Eurotax 9/2002 str. 456 poz.EC5732 organ ustalił wartość celną towaru - samochodu osobowego marki VOLKSWAGEN GOLF 1 HXO w kwocie 2 567.10 EUR w następujący sposób:

l . wartość rynkowa 13 100,00 PLN

2. wartość pomniejszona o podatek VAT 22% 10 738,00 PLN

3. wartość pomniejszona o podatek akcyzowy 3, l % 10415,00 PLN

4. wartość celna = wartość poz. 3: kurs waluty 4,0571 2567,10 EUR.

Kwotę wynikającą z długu celnego ustalił na 0,00 PLN bowiem stawka celna wynosi 0 %.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 4 grudnia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia i rozważania organu I instancji wskazując, że rezultat badania wiarygodności ceny wynikającej z dokumentów nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Ustalenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa; oznacza jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru cła. O zakwestionowaniu wartości transakcyjnej wskazanej w umowie z dnia 10.09.2002 r. zadecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego wartości wskazanej w katalogu Schwackeliste 8/2002 str. 945, weryfikacja dokumentów oraz przeprowadzona rewizja celna. W przedmiotowym katalogu średnia cena samochodu marki VW Golf z 1992 r., o podobnych parametrach technicznych, na rynku eksportera wynosi 2.800 EUR, cena ta diametralnie odbiega od ceny wskazanej w w/w umowie, tj. 1.100 EUR. W świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, a także przytoczonych wyżej argumentów, organ pierwszej instancji miał podstawy do odmowy uznania za wartość celną zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej.

Dyrektor Izby Celnej [...] podniósł, iż organ celny pierwszej instancji słusznie wskazał,

że jeżeli wartość celna nie może być przyjęta na podstawie ceny transakcyjnej, należy kolejno rozważyć możliwość jej ustalenia w oparciu o jedną z metod określonych w art. 25 - art. 28 Kodeksu celnego (art. 24 § l tejże ustawy) i rozważył kolejno możliwość zastosowania metod ustalania wartości celnej towaru, przewidzianych w art. 25 - 28 Kodeksu celnego, wykazując kolejno konieczność eliminacji wszystkich metod. Zasadnie organ I instancji posłużył się metodą tzw. "ostatniej szansy" określoną w art. 29 § l Kodeksu celnego i ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu skorzystał z notowań opublikowanych w aktualnym Informatorze Rynkowym Eurotax 9/2002. Wartość rynkowa brutto sprowadzonego przez stronę samochodu marki VW Golf zamieszczona jest na stronie 456 katalogu Eurotax 9/2002 (EC:5732) wynosi 13.100,00 PLN. Po pomniejszeniu powyższej wartości o podatek VAT

(22 %) oraz podatek akcyzowy (3,1%) organ celny otrzymał wartość 10.415.00 PLN. Przyjmując kurs euro z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (l EUR = 4,0571 PLN) organ celny pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu na kwotę 2.567,10 EUR. W zgromadzonym materiale dowodowym nie odnotowano żadnych widocznych uszkodzeń, ani braków pojazdu. Wysokie zużycie i wysoki przebieg (określone w umowie), będące podstawą do uznania przez sprzedającego, że towar nie podlega gwarancji, jest mało precyzyjne i nie określa w jakim stopniu powyższe cechy wpłynęły na obniżenie wartości tego samochodu. Z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia

o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 12.09.2002 r. wynika,

iż pojazd został dopuszczony w sposób bezwarunkowy do ruchu, czyli wydaje się mało prawdopodobne aby był nośnikiem części zamiennych. W przedmiotowym zaświadczeniu nie odnotowano żadnych uwag, które mogłyby rzutować na wartość pojazdu.

Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K.. Zarzucił, że organy celne zakwestionowały wartość transakcyjną samochodu, a następnie w sposób nieuprawniony ustaliły wartość

w kwocie nieadekwatnej do stanu pojazdu, mimo treści umowy kupna sprzedaży z dnia 10.09.2002 r. opiewającej na kwotę 1.100 EUR ze względu na wysokie zużycie pojazdu, duży przebieg. Pojazd ten należało traktować jako zużyty względnie nośnik części zamiennych, tak bowiem wynika z tłumaczenia przedłożonej umowy kupna - sprzedaży. Organ celny celowo pominął metody z art. 25 - 28 Kodeksu celnego, aby skorzystać z przepisu art. 29 Kodeksu celnego i wyliczyć nową wysoką wartość celną samochodu. Konkludując skarżący wniósł o skorygowanie wartości celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2004 r.

w sprawie sygn. akt 3 I SA/Gd 11/03 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] oraz orzekł

o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie problemem spornym jest zakwestionowanie przez organy celne zadeklarowanej ceny importowanego samochodu,

oraz metoda ustalania wartości celnej po zakwestionowaniu wartości transakcyjnej.

W kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych

w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży.

Sąd wskazał, że odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany

w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30

i art. 31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny

z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § l Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną.

Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.

W art. 27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. W przepisie tym chodzi o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny, a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.

W niniejszej sprawie wartość transakcyjną zakwestionowano w wyniku analizy dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz notowań cen tego typu samochodów na rynku niemieckim, publikowanych w katalogu "Schwacke Liste". Podstawą zakwestionowania wartości transakcyjnej były ceny publikowane w w/w katalogu, który

to katalog i zawarte w nim dane został przyjęty jako dowód uzasadniający zakwestionowanie ceny transakcyjnej. Wobec powyższego dowód ten winien być dołączony do akt w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nim stronie i Sądowi, a w treści uzasadnienia winna się znajdować ocena tego dowodu dokonana przez organ (art. 210 § l i 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).W aktach sprawy brak tego dowodu w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nim, również uzasadnienie decyzji nie zawiera oceny tego dowodu. Nie można bowiem przyjąć, iż kserokopia jednej strony w języku niemieckim jest przedstawieniem dowodu spełniającym wymogi przepisów prawa.

Sąd uznał, że uchybienia te powodują niemożliwość oceny legalności zaskarżonej decyzji już na etapie kwestionowania wartości transakcyjnej i uniemożliwiają stronie właściwą obronę jej prawa, ponieważ "Schwacke Liste" nie jest powszechnie uznanym aktem prawnym i wymaga tłumaczenia na język polski, który jest językiem urzędowym w niniejszej sprawie. Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiąże się bowiem zawsze z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej. Organ celny za każdym razem obowiązany jest wykazać, iż wystąpiły przyczyny zakwestionowania wartości transakcyjnej w konkretnej sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia

22 lutego 2005r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia wartości celnej towaru i określił ją na kwotę 1644,77 EUR oraz stwierdził, że nie wpływa to na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zadeklarowana przez stronę cena transakcyjna pojazdu marki VW Golf - 1100,00 EUR, wyprodukowanego w 1992 roku, diametralnie odbiegała od cen takiego modelu na rynku eksportera - 2800 EUR w/g katalogu Schwacke Liste 8/2002 str. 945. Katalog ten zawiera notowania z sierpnia 2002 r. samochodów osobowych nowych i używanych - na terenie Niemiec. Są one wynikiem stałej obserwacji rynku, przeprowadzonej na obszarze całych Niemiec. Notowania opisują pojazdy gotowe do eksploatacji, bezwypadkowe, dopuszczone do ruchu, o przeciętnym obciążeniu użytkowym.

Z przedmiotowego katalogu (str. 945) przyjęto cenę sprzedaży (wraz z podatkiem) "VK" samochodu marki VW Golf 1HXO, model CL (najtańszy z tego typu) - 1781 cm³ - 55 kW, rok produkcji 1992. Kopia przedmiotowej karty wraz z tłumaczeniem katalogu znajduje się

w aktach sprawy.

Następnie organ drugiej instancji podniósł – odnosząc się do zarzutów S. K. zawartych w odwołaniu, iż w zgromadzonym materiale dowodowym

nie odnotowano żadnych widocznych uszkodzeń, ani braków pojazdu. Wysokie zużycie

i wysoki przebieg (określone w ww. umowie), będące podstawą do uznania przez sprzedającego, że towar nie podlega gwarancji, jest mało precyzyjne i nie określa w jakim stopniu powyższe cechy wpłynęły na obniżenie wartości tego samochodu. Z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu

nr [...] z dnia 12.09.2002 r. wynika, iż pojazd został dopuszczony w sposób bezwarunkowy do ruchu, czyli wydaje się mało prawdopodobne aby był nośnikiem części zamiennych.

W przedmiotowym zaświadczeniu nie odnotowano żadnych uwag, które mogłyby rzutować na wartość pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że organy celne nie kwestionują formalnej strony przedłożonej faktury, a tylko i wyłącznie jej stronę intelektualną. Zgodnie z art.27 § 1 Kodeksu celnego podważona została zadeklarowana wartość celna przedmiotowego towaru,

a nie autentyczność faktury. Zastosowanie powyższego przepisu miało na celu sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny. Ocena wiarygodności ceny transakcyjnej jest możliwa

w szczególności w oparciu o wynik rewizji celnej, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen na rynku eksportera. Wartość zadeklarowana przez Stronę odbiega od ceny adekwatnej wersji samochodu marki VW Golf na rynku eksportera, skąd sprowadzono samochód. Z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia 12.09.2002r. wynika,

że przedmiotowy samochód został dopuszczony w sposób bezwarunkowy do ruchu. W ww. zaświadczeniu nie odnotowano żadnych uwag, które mogłyby wpływać na wartość pojazdu. W wyniku rewizji celnej funkcjonariusz celny nie odnotował żadnych wyraźnych braków, uszkodzeń lub śladów ponadnormatywnego zużycia pojazdu (wynik rewizji celnej na odwrocie karty 6 formularza SAD).

Przed zwolnieniem towaru, jak również przed zakończeniem postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji strona nie kwestionowała wyników rewizji i nie wskazywała powyższych braków i uszkodzeń, nie podważała również ustaleń dokonanych przez uprawnionego diagnostę w ww. zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Brak jest w tej sytuacji jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na niższą od przeciętnej wartość sprowadzonego przez Stronę samochodu.

W ocenie organu odwoławczego organ celny pierwszej instancji rozważył i w sposób uzasadniony odrzucił możliwość zastosowania metod ustalania wartości celnej, przewidzianych w art. 25 - art. 28 tejże ustawy.

Dyrektor Izby celnej [...] wskazał, że postępowanie w kwestii ustalenia wartości używanych pojazdów zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Wyjaśnienia tego komitetu do porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. -Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. nr 80, poz. 908 z 1999 r.). Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej w wyżej wymienionym studium zwrócił uwagę, że "jedną z podstawowych trudności, jakie mogą się pojawić

w przypadku ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej". Dalej organ wskazał, że przepisy obowiązujące w Polsce

w przypadku zakwestionowania wiarygodności faktury lub innego dokumentu określającego wartość transakcyjną dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru

w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych

i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary,

dla których ustalana jest wartość celna (art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie wyżej wymienionych metod w odniesieniu do używanych samochodów Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia.

Jak słusznie zaznaczył organ celny pierwszej instancji, kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie zastosowanie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. W przypadku importu pojedynczych samochodów organy celne nie mają możliwości sprawdzenia wiarygodności zawieranych pomiędzy podmiotami transakcji. Zwłaszcza, że wykazywane w nich ceny sprzedaży nie zawsze odpowiadają rzeczywistym operacjom finansowym.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

W związku z tym, iż sprowadzony przez Stronę samochód jest pojazdem używanym, zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. nie było możliwe ustalenie wartości celnej przedmiotowego samochodu na podstawie art. 25 - art. 28 Kodeksu celnego. Niemożność ustalenia wartości celnej samochodu (już co do zasady) metodami określonymi wart. 25 - art. 28 Kodeksu celnego została uznana przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8.10.2002 r. (sygn. akt III RN 178/01).

W ocenie organu odwoławczego - organ celny pierwszej instancji w sposób zasadny posłużył się metodą tzw. "ostatniej szansy" określoną wart. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie

z treścią tego przepisu w przypadku, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23 § 1 oraz art. 25-28 Kodeksu celnego, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1/ artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku,

2/ Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf

Celnych i Handlu z 1994 r.,

3/ przepisów Działu III ustawy Kodeks celny.

Zgodnie z postanowieniami cytowanego wyżej Porozumienia, w przypadku ustalenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość posiłkowania się danymi dotyczącymi cen rynkowych tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Ustalając zatem wartość celną przedmiotowego pojazdu zgodnie z metodą określoną w art. 29 Kodeksu celnego organ pierwszej instancji zasadnie skorzystał z notowań opublikowanych w aktualnym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Informatorze Rynkowym Eurotax 9/2002. Katalog Eurotax jest wydawnictwem powstającym w oparciu o dokładną obserwację i szczegółową analizę rynku samochodów używanych prowadzoną na reprezentatywnej próbie pojazdów z terenu całej Polski. Katalog ten jest stosowany nie tylko przez organy administracji celnej, ale także przez szereg innych instytucji oraz firm.

Dyrektor Izby Celnej [...] wyjaśnił, że pojazdy sprowadzane do Polski od dnia 01.01.2002r. z krajów Unii Europejskiej posiadające preferencyjne unijne pochodzenie dopuszczane są do obrotu z zastosowaniem obniżonych stawek celnych, które dla samochodów klasyfikowanych pod pozycją kodu HS 8704 wynoszą 0%. Powyższe potwierdza również zgłoszenie samochodu dokonane przez stronę. Mając na uwadze zasadę, wyrażoną w Kodeksie celnym, iż przy zastępczych metodach ustalania wartości celnej można porównywać tylko i wyłącznie ceny towarów wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, konieczne jest zastosowanie tożsamych warunków importu (kraj/obszar eksportu. warunki dostawy, stawka celna i podatki). W przeciwnym wypadku porównywanie cen towarów importowanych będzie obciążone zbyt dużym błędem.

Dyrektor Izby Celnej [...] podał, że dokonał odpowiednich kalkulacji, prowadzących do uzyskania adekwatnej ceny przedmiotowego samochodu, biorąc pod uwagę konieczność elastycznego stosowania postanowień art. 29 Kodeksu celnego. I tak do ustalenia wartości celnej towaru przyjęto cenę analogicznego samochodu marki Volkswagen Golf wyprodukowanego w 1992 roku, określoną w miesięczniku Eurotax 8/2002. str. 456 (EC:5732) w wysokości 13100,00 PLN. (brutto).

Wyżej wymieniony katalog Eurotax publikuje notowania pojazdów charakteryzujących się następującymi parametrami:

- poprawny stan techniczny

- po raz pierwszy został zarejestrowany w maju

- jest wyposażony standartowo

- ma przebieg zgodny ze średnim w swojej klasie

- opony wykazują max. 50% stopień zużycia.

Powyższą kwotę bazową należało skorygować z uwagi na datę pierwszej rejestracji (nie korygowano wartości ze względu na przebieg, ponieważ brak jest potwierdzenia przebiegu w dniu zgłoszenia). Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany pierwszy raz we wrześniu 1992 r. dokonano podwyższenia wartości bazowej o kwotę 332 PLN, dokonując następującego obliczenia:

· różnica między notowaniem 1992, a 1993 r. wynosi

14100 -13100 = 1000 PLN

· rozkłada się ona na 12 miesięcy w wysokości

1000: 12 = 83 na 1 miesiąc

· ponieważ pojazd jest 4 miesiące młodszy od normatywu korekta będzie dodatnia i wynosi

83 x 4 = 332 PLN

Wartość rynkowa netto sprowadzonego przez stronę samochodu marki VW Golf 1,8 GL,

z uwzględnieniem korekty wynikającej z daty pierwszej rejestracji pojazdu wynosi 13100 + 332 = 13432 PLN.

Po pomniejszeniu powyższej wartości o 65% podatku akcyzowego otrzymano wartość 13432/1,65 = 8141 PLN. Odejmując od tej kwoty podatek od towarów i usług w wysokości 22% uzyskano wartość 8141 / 1 ,22 = 6673 PLN

Przyjmując kurs euro z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (1 EUR = 4,0571 PLN) uzyskano kwotę 1644,77 EUR.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł S. K., podnosząc, iż Dyrektor Izby Celnej [...] nie respektuje wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie sygn. akt 3 I SA/Gd 11/03. Organ odwoławczy w nowej decyzji podobnie uzasadnia swoje działanie na podstawie tych samych paragrafów, które wcześniej zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Skarżący wskazał, odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji, że w trakcie końcowej odprawy celnej w G. na jego stwierdzenie, że nie zgadza się z wyliczoną nową wartością celną w wysokości 2567 €, funkcjonariusz celny oświadczył, że skarżący ma dwa wyjścia: dopłacić 6050 zł do wcześniej zapłaconej wartości celnej na granicy niemiecko - polskiej w wysokości 4500 zł albo samochód wywieźć za granicę. Skarżący wskazał, iż funkcjonariusz celny nie posiada uprawnień rzeczoznawcy aby stwierdzić ponadnormatywne zużycie pojazdu. Rewizja celna funkcjonariusza polegała na tym, że stwierdził, iż jest taki samochód, a czy on jest cały, rozbity lub uszkodzony to problem skarżącego, a funkcjonariusz celny i tak wyliczy wartość celną według listy. W związku z tym stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż "W wyniku rewizji celnej funkcjonariusz celny nie odnotował żadnych wyraźnych braków uszkodzeń lub śladów ponadnormatywnego zużycia pojazdu" jest bez znaczenia. Skarżący ponadto podniósł, iż w zaskarżonej decyzji przyjęto tę samą metodę i ustaloną wartość celną przedmiotowego samochodu na kwotę 2567 €, co w decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 4 grudnia 2002 r., a mimo to obecne wyliczenia przedstawiają się zupełnie inaczej. Skarżący zarzucił, iż wartość celna wyliczona przez organ odwoławczy zawiera błąd matematyczny i przedstawił swoją wersję owego wyliczenia, przedstawiając ją w sposób następujący:

65 % od kwoty 13432 zł = 8730.8 zł

13432 zł - 8730.8 zł = 4701.2 zł, minus 22 % od kwoty 4701.2 zł = 1034.3 zł 4701.2 zł - 1034.3 zł = 3666.9 zł.

3666.9 zł : 4.0571 = 903.82 €.

W ocenie skarżącego z matematycznego punktu widzenia wartość celna w przedmiotowej sprawie winna wynosić 903.82 € i na taką wysokość wyraża zgodę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo organ zgodził się ze skarżącym,

że funkcjonariusz nie posiada uprawnień rzeczoznawcy, lecz nie trzeba być specjalistą aby stwierdzić, że samochód jest uszkodzony w wyniku wypadku lub że jego widoczne elementy wskazują na zużycie ponadnormatywne. Zakres rewizji określony jest przez organ celny,

a importer zazwyczaj jest obecny przy niej i może wnieść zastrzeżenia, co do wyników rewizji. Importer w tej sprawie nie wnosił żadnych uwag, czy wyjaśnień.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wartość celną towaru ustalono metodą ostatniej szansy, określoną w art..29 Kodeksu celnego, przyjmując cenę analogicznego samochodu na polskim rynku, marki Volkswagen Golf, typ 1 HXO, rok produkcji 1992, pojemność silnika 1781 cm3 (etylina), z katalizatorem, moc max 55kW, określoną w miesięczniku Eurotax 8/2002, str. 456 (EC:5732) w wysokości 13100,00 PLN. (brutto). Korekty np. za podatek zawarty w cenie samochodu należy dokonywać przez użycie funkcji dzielenia przez odpowiedni współczynnik, gdyż należności celno - podatkowe naliczane były w sposób określony w art. 15 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.). W powyższym przepisie podstawą opodatkowania towarów w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Wobec czego dosłowne odejmowanie kwoty podatku VAT i akcyzy od wartości katalogowej powodowałoby ustalenie ceny dalece odbiegającej od wartości celnej towaru, do której to obliczenie ma doprowadzić. Zastosowana przez organy celne metoda odliczania podatku od wartości dodanej znalazła również aprobatę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku, który w wyroku z dnia 4 marca 2004 r. (sygn. akt 3 I SA/Gd 1457/01), stwierdził, że "Jeżeli zasady podatku od wartości dodanej - jako konstrukcji ogólnoeuropejskiej -

są w każdym kraju stosującym ten podatek jednolite, to by "wydobyć podatek z ceny" należy liczyć go według metody "w stu" (16% x cena, podzielić przez 116)".

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż podstawę prawną nowej decyzji stanowią

"te same paragrafy" jak w poprzedniej, organ podał, że użycie tych samych przepisów w obu decyzjach Dyrektora Izby Celnej [...] spowodowane jest tym, że wartość celną towarów ustala się na podstawie Tytułu II "Elementy kalkulacyjne", Dział III - "Wartość celna towarów", ustawy Kodeks celny i żadne inne przepisy nie regulują ustalania wartości celnej towarów w obrocie z zagranicą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej , a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych , Dz. U. Nr153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skarga nie jest zasadna.

W sprawie niniejszej istotą sporu było zakwestionowanie przez organy celne zadeklarowanej kwoty importowanego samochodu, metoda ustalania wartości celnej po zakwestionowaniu wartości transakcyjnej a także sposób obliczenia tej kwoty.

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) stanowi w art. 23 § 1, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna,

to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny , ustalana, o ile to jest konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31.

Jak już wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 sierpnia 2004 r. , zasada ta odnosi się też do pojazdów używanych, zgodnie z treścią pkt 6 Studium 1.1. dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część wyjaśnień dotyczących wartości celnej.

Odstępstwo od zasady , że wartością celną towaru jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona czy należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny normuje przepis art. 23 § 7 Prawa celnego, w myśl którego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną , gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Przesądzone też już zostało, że w art. 23 § 7 nie chodzi o ustalenie przez organy celne rzeczywistej wartości towaru, lecz wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów.

W sprawie niniejszej organy zakwestionowały wartość transakcyjną w wyniku analizy dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, przeprowadzonej rewizji celnej towaru oraz porównania zadeklarowanej wartości celnej z cenami tego typu samochodów, tej samej marki, rocznika, o tych samych parametrach technicznych na rynku niemieckim, publikowanych w katalogu Schwacke Liste. Organ wskazał, że zadeklarowana cena transakcyjna , czyli kwota 1100 EUR, diametralnie odbiegała od cen takiego modelu na rynku eksportera – tj. kwoty 2800 EUR.W aktach znajduje się uwierzytelnione tłumaczenie katalogu oraz kopia tej części , która zawiera ceny samochodów tego typu, co pojazd skarżącego. Organ omówił przedmiotowy katalog jako dowód w sprawie, wskazując, że zawiera on notowania z sierpnia 2002 r., samochodów osobowych nowych i używanych – na terenie Niemiec.

W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy zastosował art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Organ w sposób właściwy przedstawił i omówił przyczyny, dla których zakwestionował wskazaną wartość transakcyjną towaru – wynikało to z porównania wartości transakcyjnej przedmiotowego samochodu oraz ceny najtańszego samochodu identycznego typu, ujętego

w Schwacke Liste. Kryteria przyjęte przez organ nie budzą zastrzeżeń Sądu – do porównania przyjęto cenę samochodu takiej samej marki, typu, roku produkcji. W istocie rzeczy nie było żadnych uzasadnionych powodów, dla których cena samochodu ujęta w dokumentach przedstawionych przez skarżącego tak znacznie odbiegała od aktualnych cen na rynku niemieckim. Zawarte w umowie lakoniczne informacje o stanie technicznym samochodu, jego wysokim zużyciu i przebiegu nie zostały poparte żadnymi innymi dowodami –organ wobec tego prawidłowo zakwestionował ten zapis umowy wskazując, że skoro pojazd został dopuszczony do ruchu, to nie można go traktować jako "nośnik części zamiennych",

a pozostałe informacje są zbyt ogólnikowe, by uznać, że mogły mieć wpływ na faktyczną cenę samochodu. Pojazd nie miał żadnych wyraźnych braków, uszkodzeń, śladów ponadnormatywnego zużycia. Do stwierdzenia takiego stanu samochodu nie są potrzebne wiadomości specjalne biegłego, tylko zwykła obserwacja.

Wobec powyższego organy zasadnie nie przyjęły deklarowanej wartości transakcyjnej za wartość celną.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przed zastosowaniem metody "ostatniej szansy" dla ustalenia wartości celnej rozważyły i wyeliminowały możliwość ustalenia wartości celnej na podstawie art. 25 – 28 Kodeksu celnego. Wywody poczynione przez organy są trafne merytorycznie i nie budzą zastrzeżeń.

Metodą "ostatniej szansy" nazywana jest metoda ustalenia wartości celnej pojazdu, gdy wartość ta nie może być ustalona na podstawie art. 23 § 1 oraz art. 25- 28 Kodeksu celnego

i jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym,

z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia

w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów działu III ( Wartość celna towarów) Kodeksu celnego ( art. 29 § 1 Kodeksu celnego).

Organy prawidłowo przyjęły możliwość posiłkowania się danymi dotyczącymi cen rynkowych samochodów na polskim obszarze celnym , korzystając z notowań Informatora Rynkowego Eurotax 9/2002. W aktach administracyjnych znajduje się odpowiednia część tego Informatora, z którego organy korzystały. Organ dokonał również oceny Informatora wskazując na to, że zamieszczone w nim dane oparte są o dokładną obserwację i szczegółową analizę rynku samochodów używanych , prowadzoną na reprezentatywnej próbie pojazdów. Świadczy to o rzetelności danych zawartych w Informatorze. Organy dla ustalenia wartości celnej samochodu metodą "ostatniej szansy" przyjęły cenę analogicznego samochodu

w wysokości 13.100 zł brutto. W ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały korekty tej wartości z uwagi na datę pierwszej rejestracji, nie korygując wartości z uwagi na przebieg, gdyż jak już wyżej wskazano, przebieg przedmiotowego pojazdu nie był udokumentowany. Ostatecznie organ ustalił kwotę na 6673 PLN, co dawało kwotę 1644,77 EUR.

Kwota ta wyliczona jest prawidłowo, aczkolwiek można mieć zastrzeżenia do wyjaśnienia

w zaskarżonej decyzji sposobu uzyskania ostatecznego wyniku. Jest to jednak uchybienie nie mające wpływu na treść rozstrzygnięcia. Rację ma skarżący w skardze, że z matematycznego punktu widzenia wynik nie jest prawidłowy – gdy przyjąć wprost sposób liczenia wskazany przez organ w uzasadnieniu decyzji.

Organ przyjął jednak prawidłowo do obliczeń zasadę "liczenia < w stu >", którą stosuje się, aby "wydobyć podatek z ceny", a nie "od stu" . O prawidłowości przyjmowania takiego sposobu liczenia wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

w niepublikowanym wyroku z dnia 4 marca 2004 r. sygn .akt 3 I SA/Gd 1457/01. Gdy więc przyjmiemy jako wyjściową kwotę już ustaloną przez organ na 13.432 zł ( wartość rynkowa samochodu z uwzględnieniem korekty wynikającej z pierwszej rejestracji pojazdu ), uzyskamy kwotę końcową 6.673 zł dokonując obliczeń w sposób następujący:

13.432 x 100 : 165 ( ponieważ 65% wynosi podatek akcyzowy, a kwotę pomniejszamy

o akcyzę)

= w zaokrągleniu 8141 zł

8.141 x 100 : 122 ( ponieważ podatek od towarów i usług wynosi 22 % , a kwotę pomniejszamy o

podatek)

= 6673 zł.

Tę kwotę należy przeliczyć na Euro.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że zarzuty dotyczące oparcia się przez organ na tych samych przepisach, "które wcześniej zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny" wynikają – prawdopodobnie- z niezrozumienia przez skarżącego treści uzasadnienia wyroku Sądu. W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił organom, że ustaliły wartość celną towaru na podstawie zasady ostatniej szansy, nie wyjaśniając w sposób należyty, dlaczego zakwestionowały wartość transakcyjną, bowiem nie dołączyły do akt sprawy i nie omówiły dowodu, na którym oparły się uznając, że nie jest możliwe przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

Organ powołał się przy wydaniu zaskarżonej decyzji "na te same przepisy", bowiem one właśnie normują stan faktyczny, zaistniały w sprawie.

Zarzut niepoinformowania skarżącego o przyczynach zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego jest bezzasadny, bowiem skarżący nie zgłaszał pisemnego wniosku wyjaśnienia przyczyn zastosowania § 7 art. 23 Kodeksu celnego, a organ ma taki obowiązek tylko wówczas, gdy wniosek zostanie złożony w takiej właśnie formie. Wynika to wprost z art. 27 § 8 Kodeksu celnego.

Do pozostałych zarzutów skargi dotyczących uprawnień funkcjonariusza celnego i tego,

co mógł stwierdzić podczas rewizji celnej oraz sposobu obliczenia końcowej kwoty 1677,77 EUR Sąd odniósł się powyżej w treści uzasadnienia.

Odnosząc się ponadto do zarzutów skarżącego podniesionych na rozprawie wskazać należy, że organy nie przyjęły kwoty 2800 EUR a 1644 EUR jako wartość celną towaru, bowiem pierwsza z kwot posłużyła jedynie do ustalenia , że nie jest możliwe przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru , zaś druga to kwota ustalona jako wartość celna towaru na podstawie metody "ostatniej szansy", obliczona w sposób jak podany wyżej.

Wbrew twierdzeniu skarżącego kwota długu celnego ( cło) została określona przez organy na kwotę 0,00 PLN, bowiem stawka celna wynosi 0 %. Kwota pobrana od skarżącego

w wysokości 10.550,50 zł jest kwotą podatku, a nie kwotą wynikającą z długu celnego,

a przedmiotem zaskarżonych decyzji było określenie wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za bezzasadną, oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.