Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1469/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a , art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 ust, art. 12 ust. 1 pkt 5. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia

[...] r. nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." oraz art.12 ust.1pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] odmawiającą T. K. wydania prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że wnioskodawca uzyskał w [...] prawo jazdy, które następnie

w dniu [...] r. zostało cofnięte. Powyższa informacja oraz ta, że o nowe prawo jazdy T. K. będzie mógł się w [...] ubiegać po przejściu testu medyczno-psychologicznego, wynikała z pisma z dnia [...] r. skierowanego do organu I instancji przez władze[...] .

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta ustanowiony przez T. K. pełnomocnik, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie wnioskodawcy prawa jazdy kategorii B, wskazując na niezasadność zastosowania

w rozpatrywanej sprawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Odwołujący się wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu na okoliczność czasu obowiązywania wobec niego zakazu wydania prawa jazdy oraz dowodu

z pisma Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] r. na okoliczność, że orzeczony wobec strony zakaz prowadzenia pojazdów nie obowiązuje od [...] r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając treść art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stwierdziło, że narzucony tym przepisem zakres ustaleń obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granica i czy to prawo jazdy nie zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, przy czym istotny z punktu widzenia tego przepisu jest okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub cofnięte uprawnienie, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać.

Organ I instancji na podstawie pisma [...] z dnia [...] r. i jego tłumaczenia ustalił, że T. K nie posiada ważnego prawa jazdy, pozostaje w okresie całkowitego cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami a jego wydanie w [...] uzależnione jest od pomyślnego zaliczenia testów medyczno-psychologicznych.

Kolegium stwierdziło, że w świetle przepisów polskiego prawa, cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest zwykle konsekwencją uprzedniego aktu lub zdarzenia stanowiącego przyczynę cofnięcia ( m.in. orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, przeciwwskazań psychologicznych, utraty kwalifikacji, niezgłoszenia się na egzamin państwowy- art. 103), przy czym decyzja taka nie określa terminu obowiązywania cofnięcia a przywrócenie uprawnień związane jest z ustaniem przyczyny cofnięcia przy ewentualnym uzależnieniu od spełnienia dodatkowych wymogów ustawowych (art. 104). Dopowiedzenie w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy

o kierujących pojazdami, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w okresie cofnięcia uprawnienia wymaga ustalenia tego okresu, co wobec braku terminowości cofnięcia wymaga dokonania interpretacji tego pojęcia w powiązaniu z przyczyną cofnięcia uprawnienia.

Z ustawodawstwa polskiego, jak zauważyło Kolegium, wynika, iż okres cofnięcia trwa od momentu jego ostatecznego orzeczenia do dnia przywrócenia uprawnienia. Sprawę T. K. należy jednak odnieść do ustawodawstwa[...] .

Przepis art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L.2006.403.18) nakazuje odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Sformułowania te nie są tożsame z terminologią ustawodawstwa krajowego i nie uzależniają odmowy od pozostawania w okresie wskazanych ograniczeń, ułatwiając tym samym ocenę stanu faktycznego.

Zdaniem Kolegium, ograniczenie odmowy wydania prawa jazdy analizowanym przepisem do pozostawania w okresie zatrzymania lub cofnięcia prawa jazdy wymaga dodatkowo ustalenia okresu cofnięcia uprawnienia, a zatem czy cofnięcie uprawnienia skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w [...] , czy też możliwym jest ubieganie się o w takiej sytuacji o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych takich, które obowiązują dla osób nabywających uprawnienia po raz pierwszy.

Kolegium zwróciło uwagę na treść pisma władz [...] z dnia r., z którego wynika, że warunkiem uzyskania prawa jazdy jest konieczność pomyślnego zaliczenia testu medyczno-psychologicznego. Uprawnione jest zatem – zdaniem organu odwoławczego- domniemanie, że T. K. pozostaje

w okresie cofnięcia uprawnienia, które trwa do momentu pomyślnej weryfikacji ustania przyczyny cofnięcia, uzasadniającej przywrócenie lub wydanie prawa jazdy na nowo. Sam upływ terminu zakazu nie oznacza, że prawo jazdy może zostać wydane.

Do czasu spełnienia warunku pomyślnego przejścia testu, o którym mowa

w piśmie władz niemieckich oraz weryfikacji tego warunku trwa, zdaniem Kolegium, okres cofnięcia uprawnienia.

W odniesieniu do T. K., pozostawanie przez niego w okresie cofnięcia uprawnienia, uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy, zaś weryfikacja okoliczności, w związku z którymi doszło do cofnięcia misi nastąpić na gruncie przepisów, które taki skutek wywołały i które mogą doprowadzić do jego zniesienia.

Na gruncie prawa polskiego – ustawy o kierujących pojazdami, wydanie prawa jazdy kategorii B nie wymaga badania powyższej okoliczności i tym samym nie uprawnia organu do czynienia ustaleń w tym zakresie, uniemożliwiając ocenę warunków niezbędnych do wydania prawa jazdy w [...] .

Kolegium za bezzasadną uznało potrzebę dowodzenia, do kiedy obowiązywał wobec T. K. zakaz wydania prawa jazdy, bowiem z akt sprawy nie wynika, by taki obowiązywał. Odwołującemu się cofnięto prawo jazdy i to ta okoliczność stanowi przeszkodę w wydaniu na jego rzecz prawa jazdy w Polsce.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia

[...] r. pełnomocnik T. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r.

Skarżący zarzucał naruszenie przez organy orzekające w sprawie art. 12

ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami przez jego zastosowanie oraz art. 77

i art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że wobec skarżącego obowiązuje w [...] cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że rozpoczął starania o wydanie prawa jazdy kategorii B w Polsce przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami i z tego powodu przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy nie może mieć

w jego sprawie zastosowania. Wskazał, że w okresie od [...] r. odbywał szkolenie o ośrodku nauki jazdy a do egzaminu po raz pierwszy przystąpił w dniu [...] r. Szkolenie jak i pierwszy egzamin odbyły się zatem przed dniem wejścia w życie powołanej wyżej ustawy.

Powołując się na treść art. 134 ustawy o kierujących pojazdami podniósł,

że intencją ustawodawcy było stosowanie wobec osób posiadających zaświadczenia o ukończeniu kursu przed dniem [...] r. poprzedniej ustawy. Stosowanie ustawy nowej stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady niestosowania prawa wstecz.

Skarżący zakwestionował również twierdzenie organu, jakoby pozostawał

w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Do odwołania załączył pismo Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatu [...], z którego wynikało,

że zwrócił swoje prawo jazdy w dniu [...] r. natomiast nowe może zostać mu wydane od dnia [...] r. Organ w oparciu o wyjaśnienia władz niemieckich winien wyjaśnić rozbieżność w ustaleniach faktycznych co do cofnięcia skarżącemu uprawnienia w 2007 r. w sytuacji, gdy on zwrócił je dwa lata wcześniej. Umożliwi to rozstrzygniecie decydującej kwestii, czy skarżący znajduje się w "okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia", a pojęcia te nie są tożsame.

Skarżący podkreślił, że może w [...] ubiegać się o wydanie prawa jazdy, lecz do tej pory nie poddał się tam testom lekarsko-psychologicznym. Zwrócił również uwagę, że czym innym byłby negatywny wynik testu, który mógłby stanowić przeszkodę w wydaniu prawa jazdy, jednak on do niego nie przystąpił. Zgłosił również gotowość poddania się badaniom co do stanu zdrowia i zdolności psychomotorycznych w Polsce, o ile polskie władze mają wątpliwości w tym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć Sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy T. K..

Zgodnie z art.11 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz.151 ze zm.) prawo jazdy jest wydawane osobie, która:

1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii;

2) uzyskała orzeczenie:

a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,

b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T;

3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii;

4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii;

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni

w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy.

Skarżący spełnił wszystkie powyżej przedstawione wymagania dla uzyskania w Polsce prawa jazdy kategorii B. Z treści przepisu art.12 ust. 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy, który to przepis stanowi matarialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji wynika jednakże, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji na podstawie korespondencji

z urzędem [...] wynika, że T. K. prawo jazdy zostały cofnięte

w dniu [...] r. i od tego czasu pozostają w okresie cofnięcia.

Z kolei, zdaniem organu odwoławczego "uprawnione jest domniemanie, iż Skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia, który trwa do momentu pozytywnej weryfikacji ustania przyczyny cofnięcia" (tak w podobnych przypadkach stanowi polskie prawo).

W ocenie sądu, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy jest jednoznaczne ustalenie, czy T. K. w [...] pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jak stanowi art.12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, a nie domniemanie takiego stanu rzeczy. W tym miejscu sąd stwierdza, że pismo władz niemieckich takiej odpowiedzi nie daje.

Z pisma z dnia [...] r. wynika, że skarżący nie posiada

w [...] ważnego prawa jazdy, bowiem dnia [...] r. r. zostało ono "całkowicie cofnięte" oraz, że w [...] otrzymałby nowe prawo jazdy wyłącznie, jeśli przeszedłby pomyślnie testy medyczne i psychologiczne. Dalsza część pisma to pytania strony niemieckiej, czy skarżący w Polsce spełnił wszystkie wymogi przewidziane w dyrektywie 2006/126/EWG(chodzi o wymogi art. 11 ustawy o kierujących pojazdami) oraz załączony wydruk z rejestru kierowców – dotyczy kolejnych zdarzeń (wykroczeń strony).

Wątpliwości sądu budzi fakt, że korespondencja z organem [...] toczyła się w języku[...] , co skutkowało koniecznością tłumaczenia informacji z [...] na[..] , a dopiero następnie na język polski. Tłumaczenie języka prawnego, zważywszy na odrębności językowe i instytucjonalne, stwarza pewne trudności związane z koniecznością znalezienia terminów fachowych, odpowiednich dla danego języka. Dwukrotne więc tłumaczenie może stać się przyczyną wystąpienia sformułowań nieadekwatnych do rzeczywistego stanu faktycznego

i prawnego sprawy oraz nieznanych polskiemu prawu, np. "całkowite cofnięcie".

W ocenie sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja, wydane zostały w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a tym samym z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla uzyskania niezbędnej dla rozstrzygnięcia informacji, należy ponownie rozpatrując sprawę sformułować pytania do organu [...] w taki sposób by odpowiedź nie wzbudzała wątpliwości i możliwe było zastosowanie przepisów prawa polskiego bez odwoływania się do domniemań. Chodzi tu, przede wszystkim,

o konsekwencje wydanej decyzji z dnia [...] r. oraz pismo Starostwa [...] z dnia [...] r., które skarżący załączył do odwołania. Z decyzji z dnia [...] r., która z pewnością jest w posiadaniu skarżącego, organ rozważy przeprowadzenie dowodu celem wyczerpującego wyjaśnienia sprawy.

Rozpatrując ponownie wniosek T. K. o wydanie prawa jazdy, organy orzekające w sprawie uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.