Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 868/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 § 4 i § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.- dalej: K.p.a.), art. 34 § 4 i § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm.- dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia A. P. na postanowienie organu egzekucyjnego Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2011r., którym:

uznano zarzut przedawnienia obowiązku w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] za uzasadniony,

umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A. P. na podstawie tytułu wykonawczego [...]

uznano zarzut przedawnienia obowiązku w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych [...] za nieuzasadniony,

odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. P. na podstawie tytułów wykonawczych [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem -Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej A. P. na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat [...] tytułów wykonawczych z dnia 21 lutego 2011 r. o numerach: [...] obejmuje składkę na Narodowy Fundusz Zdrowia za miesiąc luty 2001r. w wysokości 88,60 zł, [...] obejmuje składkę na Narodowy Fundusz Zdrowia za miesiąc styczeń 2002r. w wysokości 95,20 zł, [...]- obejmuje składkę na Narodowy Fundusz Zdrowia za miesiąc luty 2002r. w wysokości 95,20 zł.

Jako podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych o wymienionych numerach wierzyciel wskazał decyzję [...] z dnia 22 grudnia 2010r. Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] którą stwierdzono, że zadłużenie strony za miesiące: styczeń-luty 2001r. i styczeń-luty 2002r. na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 873,64 zł (należność główna - 367,64 zł, zaś odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji - 506,00 zł).

Zawiadomieniami o numerach: [...] z dnia 21 lutego 2011r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku A. Zawiadomienia o zajęciu Bank otrzymał w dniu 21 marca 2011r. Odpisy ww. tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono stronie za pośrednictwem poczty w dniu 30 marca 2011r.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 4 kwietnia 2011r. adresowanym do Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą [...]A. P. - za pośrednictwem organu egzekucyjnego - wniosła zarzut przeciwko prowadzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułów wykonawczych, którego treścią jest przedawnienie egzekwowanych świadczeń, domagając się jednocześnie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o te tytuły wykonawcze.

Uzasadniając zarzut przedawnienia obowiązku zobowiązana strona wskazała, że decyzja będąca podstawą egzekucji jest wadliwa, a przyjęta przez ZUS wykładnia przepisów regulujących przedawnienie roszczeń błędna i sprzeczna z podstawową zasadą lex retro non agit, skoro do należności z tytułu składek powstałych przed dniem 1 stycznia 2003r. należy stosować pięcioletni okres przedawnienia zobowiązań.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydał w dniu 21 kwietnia 2010r. postanowienie, którym uznał zarzut przedawnienia obowiązku w sprawie prowadzenia wobec A. P. egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] za uzasadniony i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na jego podstawie oraz uznał zarzut przedawnienia obowiązku w sprawie prowadzenia wobec strony egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] za nieuzasadniony i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na ich podstawie.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że zmiana art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na mocy art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. - o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2002r. Nr 241, poz. 2074) wprowadziła okres przedawnienia należności z tytułu składek wydłużony do 10 lat. W związku z tym wymagalne nieprzedawnione na dzień wejścia w życie nowej regulacji (tj. na dzień 1 stycznia 2003r.) podlegają dłuższemu okresowi dochodzenia, to jest 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Mając powyższe na uwadze wskazał, że najstarsza należność z tytułu składek za miesiąc styczeń 2002r. uległaby przedawnieniu w miesiącu lutym 2012r. Natomiast w przedmiocie przedawnienia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] organ egzekucyjny stwierdził, że należności z tytułu składki za miesiąc luty 2001r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. P. wniosła zażalenie, w którym powtórzyła argumenty zawarte w piśmie z dnia 4 kwietnia 2011r. zatytułowanym "Zarzuty zobowiązanego".

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

W swoim rozstrzygnięciu oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - mającego odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a.

Jak wyjaśnił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, w świetle obowiązujących przepisów u.p.e.a. podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy stronie zobowiązanej w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszony w trybie art. 33 tejże ustawy. Przy czym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku - art. 33 pkt 1.

Przechodząc do oceny kwestii przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne, których termin płatności przypadał w 2001r. i 2002r. (składki za miesiące: luty 2001r. - termin płatności przypadał na dzień 12 marca 2001r., styczeń 2002r. - termin płatności przypadał na dzień 11 lutego 2002r., luty 2002r. - termin płatności przypadał na dzień 11 marca 2002r.), Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma obecnie obowiązujący art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Jak wskazał organ odwoławczy, obowiązujący - w okresie od stycznia 1999r. do dnia 31 marca 2003r. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) wprowadzał 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne. Powyższa ustawa utraciła jednak moc obowiązującą na skutek wejścia w życie z dniem 1 kwietnia 2003 r. ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.). Przepis art. 33 tej ustawy przewidywał początkowo także 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, jednak został on zmieniony przez art. 17 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), który stanowi, że należność z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Tej samej treści zapis zawiera art. 93 ust. 32 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

Mając powyższe wyjaśnienia na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w chwili powstania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...] obowiązywał przepis wprowadzający pięcioletni termin przedawnienia tych należności (art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym), jednakże przed upływem tego terminu, tj. w dniu 1 stycznia 2003r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Nowelizacji uległ art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponieważ przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie uregulowały kwestii intertemporalnych, dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek, w praktyce oraz w orzecznictwie powstały wątpliwości, czy dziesięcioletni termin przedawnienia można stosować do należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003r. Pogląd, że do należności nieprzedawnionych przed tym dniem stosuje się przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie .

Skoro ustawodawca nie wprowadził przepisu przejściowego, nakazującego stosowanie do należności powstałych pod rządami przepisów poprzednio obowiązujących przepisów dotychczasowych, zastosowanie będą miały przepisy nowe. Organ wskazując na orzecznictwo w tej kwestii podkreślił, że prawo do zmiany terminów przedawnienia jest domeną ustawodawcy zarówno w odniesieniu do stosunków cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Dłużnik musi się zatem poddać terminom przedawnienia wydłużanym przez ustawodawcę w czasie trwania stosunku prawnego. Nie można bowiem mówić o istnieniu "prawa do przedawnienia" polegającego ochronie. Nie dochodzi też w przypadku wydłużenia terminu przedawnienia do działania prawa wstecz, albowiem zobowiązanie jest nadal to samo i nadal istnieje (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011r. sygn. akt II FSK 2045/09).

Organ odwoławczy stwierdził tym samym - wbrew zarzutom strony podniesionym w zażaleniu, że nie została naruszona przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasada lex retro non agit.

W konsekwencji uznał, że składka na Narodowy Fundusz Zdrowia za miesiąc luty 2001r. w wysokości 88,60 zł dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 21 lutego 2011r. uległa przedawnieniu w dniu 12 marca 2011r., a więc - słusznie organ egzekucyjny stwierdził w zaskarżonym postanowieniu - przed wszczęciem wobec A. P. egzekucji administracyjnej i dlatego zarzut przedawnienia tej należności uznać należy za uzasadniony, zaś postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego podlega umorzeniu.

W ocenie organu niezasadny jest natomiast zarzut przedawnienia składek na Narodowy Fundusz Zdrowia - za miesiące: styczeń i luty 2002r. w wysokości po 95,20 zł - objętych tytułami wykonawczymi o numerach:[...], nie ma również podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych upływ dziesięcioletniego terminu przedawnienia, liczonego od dnia, w którym należności z tytułu składek stały się wymagalne, w przypadku składki zdrowotnej za miesiąc styczeń 2002r. następuje w dniu 11 lutego 2012r., zaś za miesiąc luty 2002r. termin przedawnienia upływa w dniu 11 marca 2012r.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył przy tym, że zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5b wskazanej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej A. D., zarzucając naruszenie przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, powtarzając argumenty zażalenia, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie powinno być umorzone z uwagi na przedawnienie egzekwowanych świadczeń. Zdaniem skarżącej, decyzja będąca podstawą egzekucji jest wadliwa, a przyjęta przez organy obydwu instancji wykładnia przepisów regulujących przedawnienie roszczeń również jest błędna i sprzeczna z podstawową zasadą lex retro non agit, do należności bowiem z tytułu składek powstałych przed dniem 1 stycznia 2003r. należy stosować pięcioletni okres przedawnienia zobowiązań.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii właściwego terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi Nr [...], a dotyczących składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: styczeń i luty 2002r., których termin płatności przypadał odpowiednio na dzień 11 lutego 2002 r. i 11 marca 2002 r. Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutu strony zgłoszonego w trybie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., bowiem w myśl art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm ) zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wygasa wskutek przedawnienia.

Zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mają zastosowanie także do należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne (art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że należności z tytułu składek egzekwowane na podstawie powyżej opisanych tytułów wykonawczych nie uległy przedawnieniu.

Analizując tę kwestię należy podkreślić, że w okresie, kiedy to upłynął termin płatności powyższych należności ( rok 2002 ), obowiązywał pięcioletni termin przedawnienia należności z tytułu składek. Dopiero z dniem 1 stycznia 2003 r., ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zwanej dalej "ustawą nowelizacyjną", wprowadzony został dziesięcioletni termin przedawnienia należności poprzez zmianę art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Powyższa ustawa nowelizacyjna z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawierała przepisów przejściowych. Oznacza to, że przedawnienie należności winno być oceniane w oparciu o przepisy w brzmieniu znowelizowanym. Zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Jest ona związana z regułą kolizyjną, zwaną regułą porządku czasowego, zawartą w paremii - lex posterior derogat legi priori, która ma zastosowanie, gdy lex posterior nie jest hierarchicznie niższa niż lex priori. Zasada ta polega na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju. Dotyczy to również zdarzeń, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Rozwiązanie takie odpowiada zazwyczaj przeświadczeniu prawodawcy, że nowe normy są bardziej dostosowane do aktualnych warunków, niż prawo poprzednio obowiązujące. Nowa ustawa jest wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później, niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny. Zaletą tego rozwiązania jest zaś to, że od wejścia w życie nowej regulacji prawnej wszyscy traktowani są jednakowo, według takich samych norm.

Patrząc z powyższej perspektywy, nowa rzeczywistość w postaci rozmiaru zadłużenia płatników składek i realnych możliwości wywiązania się z ciążących na nich zobowiązań z tytułu składek oraz sytuacji finansowej ubezpieczeń społecznych w kontekście celu, któremu ubezpieczenia te mają służyć, może doprowadzić do zmiany niektórych elementów zakreślających ramy czasowe istnienia zobowiązania. Jednym z takich elementów jest instytucja przedawnienia. Należy wskazać, że bezpośrednie stosowanie nowej ustawy w tym zakresie nie wiąże się z wprowadzeniem nowych zobowiązań, czy reaktywacją zobowiązań wygasłych. Mamy tutaj do czynienia z działaniem ustawodawcy, polegającym na wprowadzeniu, co do zasady, dłuższego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Oznacza to, że stosowanie wprost przepisów o przedawnieniu, wprowadzonych ustawą nowelizacyjną, do należności z tytułu składek powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit, o ile nowy termin przedawnienia nie jest odnoszony do sytuacji, gdzie termin przedawnienia minął. Podkreślić bowiem należy, że zasada lex retro non agit zakazuje regulacji przez prawo zdarzeń prawnych i ich skutków zrealizowanych w czasie, gdy konkretny przepis jeszcze nie obowiązywał. Zasada ta nie dotyczy jednak sytuacji, w której zdarzenie prawne trwa w momencie wejścia w życie przepisów nowych, odmiennie regulujących jego reżim prawny, tak jak to jest w przypadku biegu terminu przedawnienia, które jest zdarzeniem prawnym trwałym, rozciągniętym w czasie. Wprowadzenie takiej regulacji nie stanowi także naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności, jak to zarzucono w skardze.

Pogląd, że do należności nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 338/06 oraz z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II GSK 176/07, oba niepublik.; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 199/07, oraz z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/06, oba niepublik., uchwała SN z 8 lipca 2008 r. sygn. akt I UZP 4/08 Biul. SN 2008/7/17).

Zatem, wbrew stanowisku skarżącej, do oceny kwestii przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne, których termin płatności przypadał w 2002 r., zastosowanie ma obecnie obowiązujący art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązywał w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 marca 2003 r. i wprowadzał 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Powyższa ustawa utraciła jednak moc obowiązującą na skutek wejścia w życie z dniem 1 kwietnia 2003 r. ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 ze zm.). Art. 33 tej ustawy przewidywał początkowo także 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, został on jednak zmieniony przez art. 17 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1264) i począwszy od dnia 1 lipca 2004 r. otrzymał treść "należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych". Analogiczną treść ma obecnie obowiązujący - od dnia 1 października 2004 r. - art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135).

Wprawdzie w chwili powstania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne obowiązywał przepis wprowadzający pięcioletni termin przedawnienia tych należności (art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym), to jednak przed upływem tego terminu weszła w życie regulacja wprowadzająca dziesięcioletni termin ich przedawnienia, tj. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zatem należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie uległy przedawnieniu.

W kontekście powyższego stanowczo należy podkreślić, że ustawodawca może dowolnie regulować kwestię przedawnienia roszczeń, w tym wydłużać terminy przedawnienia. Jeżeli w trakcie biegu terminu przedawnienia następuje jego wydłużenie przez ustawodawcę, należy stosować nowe przepisy. Nie dochodzi tu również do działania prawa wstecz, albowiem zobowiązanie jest nadal to samo. Ustawodawca nie możne jedynie wydłużyć terminu przedawnienia roszczenia, które już uległo przedawnieniu. Tylko wtedy mielibyśmy do czynienia z działaniem prawa wstecz, albowiem wygasłe roszczenie "odżyłoby" na nowo (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 651/08, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2045/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostaje także brzmienie art. 24 ust.5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z taką bowiem sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżąca odpis tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego otrzymała za pośrednictwem poczty w dniu 30 marca 2011r., zaś pierwsza czynność organu egzekucyjnego - zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego - została dokonana przez upływem terminu przedawnienia, bo w dniu 21 marca 2011 r. ( zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem ). Tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy najstarsza należność z tytułu składek za miesiąc styczeń 2002 r. uległaby przedawnieniu dopiero w miesiącu lutym 2012 r.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.