Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2955/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 437/12 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 437/12 oddalił skargę D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7, art. 9 ust. 8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1c, art. 41, oraz art. 106 ust. 1 i 4, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej u.p.s. i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., Kierownik Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., przyznał D. B. specjalny zasiłek celowy w kwocie 350 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłacenia rachunków za energię elektryczną w kwocie 50 zł (z terminem płatności do 20.12.2011 r.), w kwocie 50 zł (z terminem płatności do 20.02.2012 r.), zakupu środków czystości na okres 3 miesięcy w kwocie 150 zł, zakupu odzieży i obuwia zimowego w kwocie 100 zł.

W motywach tej decyzji organ I instancji wskazał, że strona zamieszkuje samodzielnie. Jej dochód, na który składa się dofinansowanie do czynszu (166,22 zł) oraz zasiłek stały (325,84 zł), wynosi 492,06 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s. W tej sytuacji organ stwierdził brak możliwości przyznania zasiłku celowego. Natomiast rozważając przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego, który może być przyznany osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 41 u.p.s.) organ stwierdził, że strona, zważywszy na jej sytuację materialną i zdrowotną, spełnia formalne wymogi do otrzymania tej formy pomocy. Natomiast ze względu na ograniczone środki finansowe zasiłek przyznano zgodnie z limitami wsparcia finansowego obowiązującymi w OPS w G.

Od powyższej decyzji w zakresie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej D. B. wniósł odwołanie. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, uniemożliwienia stronie ustosunkowania się do całości materiału dowodowego oraz zasady pogłębiania zaufania do organu. Podniósł, że zasiłek celowy został mu przyznany w wysokości 50 zł na opłacenie rachunku za energię elektryczną, chociaż wcześniej otrzymywał pomoc w wysokości 66 zł. Zdaniem odwołującego nie ma podstaw do zredukowania wysokości świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 30 grudnia 2011 r. D. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na realizacje najniezbędniejszych potrzeb bytowych, w szczególności na energię elektryczną 66,87 zł (rachunek za grudzień 2011 r.) i 66,87 zł (rachunek za luty 2012 r.), środki czystości po 100 zł na 3 miesiące, odzież i obuwie 200 zł. Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a jej dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 492,06 (zasiłek stały 325,84 oraz dodatek mieszkaniowy 166,22 zł). Strona przedstawiła dwie faktury za energię elektryczną na kwotę po 66, 87 zł. Jednocześnie została zapoznana z zasadami przyznawania świadczeń obowiązującymi w OPS w G.

Następnie Kolegium wskazało, że w myśl art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy. Jednocześnie, jak dodano, podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym prawo do świadczeń, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a, art. 78 i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Natomiast ustawa dla osób i rodzin nie spełniających kryterium dochodowego przewiduje pomoc pieniężną określoną w art. 41 pkt 1 w postaci specjalnego zasiłku celowego.

Dalej Kolegium podkreśliło, że zasiłki celowe, celowe specjalne oraz celowe zwrotne nie mają charakteru świadczeń gwarantowanych, są to bowiem świadczenia uznaniowe, przyznawane w oparciu o ocenę potrzeb osoby składającej wniosek, jak również bieżących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. W razie ich przyznania nie muszą one zaspokajać w pełni potrzeb wnioskodawcy. Uznaniowość przyznawania oraz określania wysokości zasiłku wymaga natomiast zbadania wszystkich okoliczności sprawy, w tym oceny możliwości finansowych OPS, a decyzja powinna wskazywać jakie okoliczności wzięto pod uwagę ustalając wysokość zasiłku. Organ I instancji wyraźnie natomiast wskazał, że wysokość pomocy wynika z przedstawionych przez stronę rachunków za energię elektryczną oraz uwarunkowana jest ograniczonymi środkami finansowymi Ośrodka. Kolegium zauważyło, że z treści zasad przyznawania świadczeń w OPS w G. obowiązujących od 12 września 2011 r. wynika, że przyznawany zasiłek celowy i celowy specjalny na energię nie może być większy niż 50 zł u osób samotnych – na dofinansowanie do jednego rachunku za zużycie prądu, a strona została o tych zasadach poinformowana. Jednocześnie Kolegium podniosło, że wcześniejsze przyznanie stronie świadczenia w wyższej wysokości nie oznacza, że w przyszłości powinna otrzymać pomoc w takiej samej wysokości, gdyż każdorazowo wysokość przyznanych świadczeń wynika z możliwości finansowych Ośrodka. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, nie została naruszona zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów wyrażona w art. 8 k.p.a. Ponadto, jak zaznaczono, strona miała możliwość udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, oraz czynnie w nim uczestniczyła i, jak sama oświadczyła, została pouczona o treści art. 10 k.p.a.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z przepisami prawa i w ramach uznania administracyjnego.

D. B. wniósł do Sądu skargę na powyższą decyzję z powodu jej absurdalności oraz ewidentnej sprzeczności z prawem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2013 r. pełnomocnik ustanowiony dla skarżącego z urzędu podtrzymał osobistą skargę skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że skarżący nie zgadza się z argumentacją organów, bowiem winien mu być przyznany zasiłek celowy w wysokości pokrywającej całość opłaty za zużycie energii elektrycznej, jak we wcześniejszym okresie. Niski dochód oraz stan zdrowia nie pozwalają skarżącemu na pokrycie choćby częściowej opłaty za energię elektryczną. Natomiast OPS powołany jest właśnie do niesienia pomocy osobom w sytuacji podobnej do sytuacji skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.

Sąd powołał treść art. 41 pkt 1 u.p.s. i wskazał, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako pomoc szczególna, doraźna ukierunkowana na konkretny cel z zakresu pomocy społecznej, najczęściej z przeznaczeniem na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osób korzystających z tej pomocy. Wąskie ujęcie szczególnych przypadków uzasadnia również fakt, że ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego. Jest to więc świadczenie o charakterze szczególnym, wyjątkowym, związanym z pewnymi nadzwyczajnymi okolicznościami.

Jednocześnie, jak słusznie wskazało Kolegium, tak jak i w przypadku przyznawania zasiłku celowego, w oparciu o art. 39 u.p.s., tak i w tym szczególnym przypadku decyzja wydawana przez organ pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co powoduje, że nawet w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania bądź przyznać go w niższej niż oczekiwana wysokości.

Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania. W przypadku zasiłku celowego, bądź celowego specjalnego, organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków, liczbę osób wymagających pomocy. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu, co odnosi się również do wysokości przyznanej pomocy. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia i to w wysokości jakiej oczekuje.

Sąd podkreślił, iż norma prawna zawarta w art. 3 ust. 4 u.p.s. zobowiązuje organy orzekające o udzielaniu świadczeń przewidzianych w tej ustawie do uwzględnienia możliwości finansowych pozwalających na realizację potrzeb zgłoszonych przez osoby ubiegające się o pomoc. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza więc załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (tak w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06, Lex 299415).

Zdaniem Sądu organy orzekające zasady te miały na uwadze, albowiem rozstrzygnęły sprawę zważając na sytuację skarżącego oraz na ograniczone możliwości finansowe OPS w G. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Przyznanie skarżącemu zasiłku celowego specjalnego pokrywającego w znaczącej części zgłaszaną potrzebę bytową nie narusza zatem postanowień ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji, że pomoc oraz jej wysokość jest nie tylko warunkowana potrzebą strony ale również posiadanymi do dyspozycji przez Ośrodek środkami finansowymi, natomiast z rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, że OPS w G. posiada ograniczone możliwości finansowe, co skutkuje limitowaniem rozmiaru świadczeń.

W tym miejscu Sąd, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwrócił uwagę, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia.

Sąd wskazał, iż skarżący otrzymał zasiłek celowy specjalny w wysokości odpowiadającej górnej granicy przyjętych limitów w polityce świadczeń udzielanych przez OPS. Jednocześnie, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący jest objęty pomocą Ośrodka w szerokim zakresie, korzysta z jego świadczeń otrzymując potrzebne mu wsparcie materialne i pomoc.

Sąd zwrócił ponadto uwagę, że z przyjętej w art. 2 u.p.s. zasady pomocniczości wynika, iż celem pomocy społecznej jest jedynie pomoc i wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Oznacza, że organy pomocy społecznej nie mają obowiązku uczestniczyć w ponoszeniu całości kosztów utrzymania strony wnioskującej o pomoc oraz zaspokajania wszystkich usprawiedliwionych potrzeb.

W ocenie Sądu w sprawie nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego, zatem nie zachodzą podstawy do podważenia zawartego w nich rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D. B., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 pkt 1 w zw. z art. 1, 3 i 4 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że ustalona w toku postępowania administracyjnego sytuacja życiowa i materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania mu zasiłku celowego specjalnego na zapłatę w pełnej wysokości rachunków za energię elektryczną z terminem płatności 20.12.2011 r. i 20.02.2012 r., niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji przekroczenia przez organ odwoławczy granic uznania administracyjnego, zaaprobowanie przez Sąd pierwszej instancji dokonanej przez organ odwoławczy wykładni przepisów prawa materialnego w sposób przyjmujący, że przyznanie skarżącemu zasiłku w kwocie po 50 zł jest wystarczające dla zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka;

2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez uznanie, iż organy w kontrolowanych postępowaniach w sposób dokładny zbadały sytuację skarżącego;

3. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez podtrzymanie stanowiska organu, iż nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z art. 41 pkt 1 u.p.s., aby skarżącemu przyznać zasiłek celowy specjalny na pokrycie całej opłaty za energię elektryczną, opierając swój osąd jedynie na lakonicznych stwierdzeniach organu biorącego udział w postępowaniu, niepopartych wnikliwym zbadaniem sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W przypadku zaś uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszone zostały przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 188 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz uchylenie decyzji organów obu instancji.

Ponadto pełnomocnik skarżącego wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, oświadczając, iż w postępowaniu tym koszty nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Instytucja pomocy społecznej ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do działań samych zainteresowanych. Przepis art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowi zaś, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W myśl art. 3 ust. 3 u.p.s., rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 4 u.p.s., potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Użyte w ww. przepisie sformułowanie "może być przyznany" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter uznaniowy, a więc właściwy w sprawie organ administracji po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych, mając na względzie zasady udzielenia pomocy społecznej ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy (i jej wysokości). Uznanie administracyjne obejmuje bowiem również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do pełnego pokrycia wszystkich zgłaszanych żądań.

Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy w rozpoznawanej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy rozstrzygnęły sprawę w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, uwzględniając sytuację życiową skarżącego i wskazując na ograniczone możliwości finansowe OPS w G., skutkujące koniecznością limitowania rozmiaru świadczeń. Z treści zasad przyznawania świadczeń w OPS w G. obowiązujących od 12 września 2011 r. wynika, że przyznawany zasiłek celowy i celowy specjalny na energię nie może być większy niż 50 zł u osób samotnych – na dofinansowanie do jednego rachunku za zużycie prądu. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika zaś, że o zasadach tych skarżący został poinformowany. Skarżący przedstawił dwa rachunki za energię i otrzymał dofinansowanie na opłacenie każdego z nich w kwocie 50 zł. Okoliczność, że wcześniej na ten cel skarżący otrzymywał pomoc w wyższej wysokości nie oznacza, że zawsze pomoc w takiej samej wysokości będzie skarżącemu przyznawana, gdyż każdorazowo wysokość przyznanych świadczeń wynika z możliwości finansowych Ośrodka. Mając na względzie ograniczone możliwości finansowe OPS w G., stwierdzić należy, że organy uprawnione były do przyznania specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do opłacenia rachunków za energię elektryczną w kwocie po 50 zł, nie zaś w pełnej kwocie wnioskowanej przez skarżącego.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że organ winien wykazać, ile osób wcześniej korzystało z pomocy finansowej organu, ile było tych osób w czasie, gdy skarżący składał wniosek o przyznanie mu pomocy na opłacenie energii elektrycznej, a wykazując niemożliwość zadośćuczynienia wnioskowi skarżącego, powinien zaprezentować bilans środków, jakimi dysponował na ten cel w miesiącach, za które były wnioskowane środki. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA: z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 803/10 i z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1348/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że ograniczone możliwości Państwa, a w ślad za tym ośrodków pomocy społecznej, są faktem powszechnie wiadomym, o którym szeroko informują środki masowego przekazu. Powoływanie zatem w każdej decyzji dotyczącej pomocy społecznej danych liczbowych dotyczących tych środków i osób ubiegających się o pomoc, której to analizy domaga się skarżący, wydaje się więc być zbędne, tym bardziej że obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku udzielania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego w równej wysokości dla wszystkich zainteresowanych, a wręcz przeciwnie nakazują wyważenie indywidualnych potrzeb i możliwości udzielenia pomocy. Poza tym kwestie dotyczące rozdziału środków finansowych, jako wkraczające w zakres celowości działania organu pomocy społecznej, nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego, który bada legalność, nie zaś słuszność, czy celowość rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie.

Wobec powyższego, mając również na względzie subsydiarny charakter przyznawanego świadczenia uznać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad przyznawania pomocy społecznej, a dokonana przez Sąd I instancji ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z funduszy Skarbu Państwa dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpoznany będzie przez wojewódzki sąd administracyjny wg zasad określonych w art. 258-262 p.p.s.a.