Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 577/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 8, art. 81
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Halina Jakubiec Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. S., T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt syna w Domu Dziecka skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją nr [...] z dnia [...] 2009r. ustalił odpłatność A. S. i T. S. za pobyt syna D. S. w Domu Dziecka: - za okres od 1 kwietnia 2009r. do 30 czerwca 2009r. w łącznej wysokości: 9198,84zł., - za okres od 1 lipca 2009r. do 31 marca 2010r. miesięczną opłatę w wysokości 3066,28 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] 2009r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r.

1. ustalił odpłatność A. S. i T. S. za pobyt syna D. S. w Domu Dziecka od dnia 1.04.2009r. do dnia 31.12.2009r. w łącznej wysokości: 11724,41 zł, płatne do dnia 28.02.2010r., oraz

2. zwolnił ich z opłaty za okresy nieobecności podopiecznego w placówce.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 8, art. 10 ust. 3, art. 81 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 6, art. 86 ust. 7, art. 106, art. 107, art.112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362), Uchwałę Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004r. w sprawie ustalania zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej (Dz. Urz. Woj. z 2004r., nr 320, poz. 3410), §1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 127, poz. 1055), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz Zarządzenie Nr [...] Starosty z dnia [...] 2009r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania wychowanków w placówkach opiekuńczo - wychowawczych na terenie Powiatu w 2009r. (Dz.Urz. Woj. z 2009 r., nr 63, poz. 457).

Organ ustalił odpłatność za okres:

a) od dnia 1.04.2009r. do dnia 3.04.2009r. w wysokości: 306,63 zł,

b) za okres od dnia 6.04.2009r. do dnia 7.04.2009r. w wysokości: 204,42 zł,

c) za okres od dnia 15.04.2009r. do dnia 16.04.2009r. w wysokości: 204,42 zł,

d) za okres od dnia 20.04.2009r. do dnia 20.04.2009r. w wysokości: 102,21 zł,

e) za okres od dnia 28.04.2009r. do dnia 28.04.2009r. w wysokości: 102,21 zł,

f) za okres od dnia 4.05.2009r. do dnia 12.05.2009r. w wysokości: 890,21 zł,

g) za okres od dnia 19.05.2009r. do dnia 27.05.2009r. w wysokości: 890,21 zł,

h) za okres od dnia 2.09.2009r. do dnia 9.09.2009r. w wysokości: 817,67 zł,

i) za okres od dnia 14.09.2009r. do dnia 16.09.2009r. w wysokości: 306,63 zł,

j) za okres od dnia 28.09.2009r. do dnia 30.09.2009r. w wysokości: 306,63 zł,

k) za okres od dnia 1.10.2009r. do dnia 31.10.2009r. w wysokości: 3066,28 zł,

l) za okres od dnia 1.11.2009r. do dnia 16.11.2009r. w wysokości: 1635,35 zł,

m) za okres od dnia 23.11.2009r. do dnia 27.11.2009r. w wysokości: 511,05 zł,

n) za okres od dnia 29.11.2009r. do dnia 30.11.2009r. w wysokości: 204,42 zł,

o) za okres od dnia 1.12.2009r. do dnia 19.12.2009r. w wysokości: 1879,33 zł,

p) za okres od dnia 21.12.2009r. do dnia 23.12.2009r. w wysokości: 296,74 zł.

Organ zwolnił skarżących całkowicie z opłaty za pobyt syna za okresy urlopowania:

a) 19 dni w miesiącu kwietniu 2009r. (tj. od 4.04.2009r. do 5.04.2009r., 8.04.2009r. do 14.04.2009r., od 17.04.2009r. do 19.04.2009r., od 21.04.2009r. do 27.04.2009r., 29.04.2009r. do 30.04.2009r.), b) 13 dni w miesiącu maju 2009r. (tj. od 01.05.2009r. do 03.05.2009r.,od 13.05.2009r., do 18.05.2009r., od 28.05.2009r. do 31.05.2009r.), c) od dnia 1.06.2009r. do 31.08.2009r., d) 16 dni w miesiącu wrześniu 2009r. (tj. od 01.09.2009r. do 1.09.2009r., od 10.09.2009r. do 13.09.2009r., od 17.09.2009r. do 27.09.2009r.) e) 7 dni w miesiącu listopadzie 2009r. (tj. od 17.11.2009r. do 22.11.2009r., od 28.11.2009r. do 28.11.2009r.) f) 9 dni w miesiącu grudniu 2009r. (tj. od 20.12.2009r. do 20.12.2009r., od 24.12.2009r. do 31.12.2009r.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka. A. i T. S. są rodzicami małoletniego D. S. który od dnia 22 kwietnia 2008r. przebywa w Domu Dziecka.

Organ ustalił, że sytuacja finansowa i rodzinna A. i T. S. wskazuje na obowiązek całkowitego ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej.

Średni miesięczny koszt utrzymania dziecka w Domu Dziecka w 2009r., wynosi 3066,28 zł.

Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej "W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty (...) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony".

W dniu 27 marca 2009 r. A. S. sprzedała dwie nieruchomości za kwotę 190.000 zł.

A. i T. S. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem R. S. Łączna wysokość dochodu wynosi 18.624,14 zł (15.833,33 zł- dochód miesięczny ze sprzedaży 2 działek (190.000 zł/12 miesięcy), 900,12 zł- dochód A. S. z gospodarstwa rolnego o powierzchni 4, 3484 ha przeliczeniowego, 552,69 zł - dochód z gospodarstwa rolnego T. S., o powierzchni 2, 67 ha przeliczeniowego, 1210 zł- dochód z pracy zawodowej T. S., 128 zł- zasiłki rodzinne A. S.).

Kryterium dochodowe dla rodziny A. i T. S., ustalone zgodnie z art. 8, art. 10 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r., wynosi 1404 zł. Dochód przekracza zatem 150 % kryterium dochodowego o 16.518,14 zł. Jeżeli dochód rodziny przekracza 150 % kryterium dochodowego można częściowo zwolnić rodziców z opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej.

Jednakże zgodnie z regulaminem stanowiącym załącznik do Uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004r., dochód A. i T. S. znajduje się w przedziale powyżej 400 % kryterium dochodowego w którym odpłatność wynosi 100 % wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Ponieważ dochody w rodzinie A. i T. S. przekroczyły 150 % kryterium dochodowego i mieszczą się w przedziale ponad 400 % , są zobowiązani ponosić pełną odpłatność za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej.

W związku z Postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] 2008r. sygn. akt [...], zgodnie z zarządzeniem sędziego z dnia 16.06.2008r. wyrażono zgodę na urlopowanie małoletniego D. S. pod opiekę rodziców A. i T. S. w dni wolne od nauki, weekendy, wakacje i święta. Podczas urlopowania do domu rodzinnego małoletni przebywał pod opieką rodziców którzy ponosili wszystkie koszty związane z utrzymaniem dziecka.

W związku z powyższym organ ustalił odpłatność A. i T. S. za pobyt dziecka D. S. w Domu Dziecka, w łącznej kwocie: 11724,41 zł (za okres od dnia 1.04.2009r. do dnia 31.12.2009r. po odliczeniu wszystkich dni w których dziecko przebywało w domu rodzinnym).

Z uwagi na fakt, że we wskazanych okresach, chłopiec przebywał w domu rodzinnym (urlopowanie), lub szpitalu i A. i T. S. ponosili całkowite koszty utrzymania dziecka, organ zwolnił ich całkowicie od odpłatności.

A. S. i T. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucili naruszenie: art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej; § 5 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r.

Zdaniem skarżących organ błędnie zastosował powołany przepis uznając za dochód jednorazowy kwotę 190.000 zł uzyskaną przez A. S. ze sprzedaży nieruchomości. Kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie stanowi dochodu w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Odpłatne zbycie nieruchomości lub części nieruchomości, które nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych odrębne źródło przychodu. Dopiero w przypadku zbycia przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.

Działki sprzedane przez A. S. w dniu 27 marca 2009 r. za kwotę 190.000 zł zostały nabyte przez A. S. na podstawie umowy darowizny z dnia 20 grudnia 1999 r. W konsekwencji, działki sprzedane przez A. S. w dniu 27 marca 2009 r. zostały zbyte przez A. S. po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie. Wobec powyższego, kwota 190.000 zł uzyskana ze zbycia nieruchomości nie stanowi dochodu w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżący wskazali, że w ustawie o pomocy społecznej ustawodawca zawarł definicje ustawowe, które precyzują m.in. pojęcie dochodu. Art. 6 pkt 2 precyzuje, że dochód dziecka stanowi dochód, do którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka. Przepis nie rozszerza pojęcia dochodu na kwoty uzyskane ze sprzedaży nieruchomości.

Zgodnie z ogólną dyrektywą wykładni przepisów prawnych w obrębie jednego systemu prawnego nie należy nadawać tym samym terminom prawnym odmiennych znaczeń i nie ma podstaw, aby na gruncie ustawy o pomocy społecznej rozumieć pojęcie dochodu odmiennie niż na gruncie przepisów podatkowych. W szczególności brak jest podstaw, by rozszerzyć pojęcie dochodu na kwoty uzyskiwane ze sprzedaży nieruchomości po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie.

Organ błędnie zastosował § 5 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że dochód rodziny skarżących przekracza 400% kryterium dochodowego rodziny skarżących, co uzasadnia zgodnie z § 5 Regulaminu 100% odpłatność skarżących za pobyt ich syna w Domu Dziecka. Skarżący zarzucili, że ich dochód nie przekracza 400% kryterium dochodowego rodziny, a zatem powinni być zwolnieni z opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej w całości lub w znacznej części.

Skarżący wskazali ponadto, że ich sytuacja majątkowa nie uzasadnia ponoszenia odpłatności. Rodzina skarżących osiąga skromny dochód z pracy zarobkowej T. S. i gospodarstwa rolnego. Do sprzedaży nieruchomości skarżący zostali zmuszeni sytuacją życiową. Dom, w którym zamieszkują jest przeznaczony do rozbiórki. Skarżący stanęli wobec konieczności sfinansowania rozbiórki i budowy nowego budynku mieszkalnego. Z uwagi na to, że nie są w stanie przeprowadzić budowy z bieżących dochodów, zdecydowali się sprzedać nieruchomości. Skarżący uzyskali zatwierdzenie projektu budowlanego i niezwłocznie przystąpią do budowy, która pochłonie wszystkie środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości A. S.

Z uwagi na powyższe, skarżący nie są w stanie ponosić kosztów pobytu naliczonych w zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 13 kwietnia 2010r.:

- uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w pkt 1 w części określającej termin zwrotu i w tym zakresie orzekło merytorycznie w ten sposób, że zobowiązało A. i T. S. do zapłaty wskazanej w decyzji kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji Kolegium;

- w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 8, art. 10 ust. 3, art. 81 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. e) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej, Uchwałę nr [...] Rady Powiatu z dnia [...] 2004 r. w sprawie warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców, osoby pełnoletniej, opiekunów prawnych lub kuratorów w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka z opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej, Zarządzenie Nr [...] Starosty z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania wychowanków w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Powiatu w roku 2009 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że podstawą działania organu w sprawie są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Przywołując treść art. 81 ust. 1 ustawy, organ podkreślił, iż dom dziecka jest placówką opiekuńczo-wychowawczą. Jak wynika z akt sprawy, małoletni D. S. (ur. 1993 r.) przebywa w Domu Dziecka. Średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka w w/w placówce w 2009 r. wynosił 3 066,28 zł (§ 1 pkt 2 Zarządzenia Nr [...] Starosty z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania wychowanków w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Powiatu w roku 2009.

Uchwała nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców, osoby pełnoletniej, opiekunów prawnych lub kuratorów w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka z opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej, określa zasady zwalniania rodziców z opłaty za pobyt dziecka w placówce. Jak stanowi § 4 Regulaminu (stanowiącego załącznik do Uchwały), starosta może całkowicie zwolnić zobowiązanych z opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, gdy dochód rodziny osoby zobowiązanej nie przekracza 150% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zwanego dalej kryterium dochodowym. W myśl § 5 Regulaminu, jeżeli dochód rodziny osoby zobowiązanej przekracza 150% kryterium dochodowego można częściowo zwolnić osobę zobowiązaną z opłat za pobyt dziecka, przy czym w przypadku dochodu powyżej 400% kryterium dochodowego nie istnieje możliwość częściowego zwolnienia z odpłatności (zgodnie z tabelą zamieszczoną w przepisie).

Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej ustala kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie na kwotę 351 zł. Jednocześnie art. 8 ustawy o pomocy społecznej określa w jaki sposób należy ustalać dochód. W myśl art. 8 ust. 9 ustawy oraz § 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego wynosi 207 zł.

Kolegium przywołując treść art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy wskazało, że z akt sprawy wynika, iż rodzina stron składa się z 4 osób – A. S., T. S. oraz 2 synów – D. i R. Tak więc kryterium dochodowe dla rodziny wynosi 1 404 zł (4 x 351).

W miesiącu marcu 2009 r. na dochód rodziny składał się dochód A. S. z gospodarstwa rolnego w wysokości 900,12 zł (4,3484 x 207 = 900,12), dochód T. S. z tytułu wykonywanej pracy w wysokości 1 210,00 zł oraz z gospodarstwa rolnego w wysokości 552,69 zł (2,67x207 = 552,69), jak również otrzymywane zasiłki rodzinne w wysokości 128 zł.

Dodatkowo należało doliczyć dochód uzyskany przez A. S. ze sprzedaży w dniu 27 marca 2009 r. dwóch nieruchomości w łącznej wysokości 190 000,00 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 11 należało dochód ten podzielić na 12 miesięcy (począwszy od miesiąca marca 2009 r.) i doliczyć kwotę 15 833 zł do miesięcznego dochodu rodziny. Tym samym dochód rodziny wyniósł w miesiącu marcu 2009 r. kwotę 18 623,81 zł (900,12 + 1 210 + 552,69 + 128 + 15 833 = 18 623,81 zł).

Ponieważ kryterium dochodowe (tj. 1404 zł) przekroczone zostało o ponad 400%, A. i T. S. zobowiązani są do ponoszenia w całości opłaty za pobyt syna D. S. w Domu Dziecka.

Odnosząc się do kwestii doliczenia do dochodu rodziny kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, Kolegium wskazało, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej zawierają autonomiczną - w stosunku do przepisów podatkowych - definicję dochodu zawartą w art. 8 ust. 3 ustawy. Ustawa o pomocy społecznej w art. 8 ust. 4 wyraźnie wskazuje czego nie wlicza się do dochodu (m. in. zasiłku celowego czy wartości świadczenia w naturze). Brak jest podstaw do przyjęcia, iż nie wlicza się ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2008r., I SA/Wa 85/08 oraz z dnia 3 lutego 2006 r. I SA/WA 1000/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 października 2007r. IV SA/Wr 412/07).

Kolegium stwierdziło nieprawidłowo ustalony w treści zaskarżonej decyzji termin zapłaty wskazanej w decyzji kwoty zamiast wskazania, że jest to 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca odpłatność za pobyt syna w domu dziecka stała się ostateczna.

Kolegium wskazało, że pominięcie kwoty 190 000 zł przy obliczaniu dochodu rodziny i częściowe zwolnienie A. i T. S. z odpłatności za pobyt syna w placówce powodowałoby wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co musiałoby w przyszłości skutkować stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.

A. S. i T. S. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powtórzyli w niej argumentację i zarzuty z odwołania. Zarzucili, że zaskarżone decyzje naruszają:

-art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej;

-§ 5 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację z uzasadnienia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), za pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka.

Spór w sprawie poddanej kontroli Sądu sprowadza się do kwestii doliczenia do dochodu rodziny skarżących kwoty 190 000 zł uzyskanej w wyniku dokonania w dniu 27 marca 2009 r. przez A. S. sprzedaży dwóch nieruchomości za kwotę 190.000 zł.

Prawidłowo zdaniem Sądu organy obu instancji wskazały, że zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Prawidłowo organy ustaliły i wskazały, że w miesiącu marcu 2009 r. na dochód rodziny składał się dochód A. S. z gospodarstwa rolnego w wysokości 900,12 zł (4,3484 x 207 = 900,12), dochód T. S. z tytułu wykonywanej pracy w wysokości 1 210,00 zł oraz z gospodarstwa rolnego w wysokości 552,69 zł (2,67 x 207 = 552,69), jak również otrzymywane zasiłki rodzinne w wysokości 128 zł. Dodatkowo należało doliczyć dochód uzyskany przez A. S. ze sprzedaży w dniu 27 marca 2009 r. dwóch nieruchomości w łącznej wysokości 190 000,00 zł

Zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 11 należało dochód ten podzielić na 12 miesięcy (począwszy od miesiąca marca 2009 r.) i doliczyć kwotę 15 833 zł do miesięcznego dochodu rodziny. Tym samym dochód rodziny wyniósł w miesiącu marcu 2009 r. kwotę 18 623,81 zł (900,12 + 1 210 + 552,69 + 128 + 15 833 = 18 623,81 zł). Ponieważ kryterium dochodowe (tj. 1404 zł) przekroczone zostało o ponad 400%, prawidłowo organy uznały, że A. i T. S. zobowiązani są do ponoszenia w całości opłaty za pobyt syna D. S. w Domu Dziecka.

Sąd w pełni podziela argumentację organu, że przepisy ustawy o pomocy społecznej zawierają autonomiczną - w stosunku do przepisów podatkowych - definicje dochodu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, (pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób).

Przepis art. 8 ust. 4 ustawy wyraźnie wskazuje, czego nie wlicza się do dochodu (m. in. zasiłku celowego czy wartości świadczenia w naturze). Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż nie wlicza się ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazanym przez organ.

Uchwała nr [...] Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców, osoby pełnoletniej, opiekunów prawnych lub kuratorów w przypadku, gdy dysponują dochodami dziecka z opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej określa zasady zwalniania rodziców z opłaty za pobyt dziecka w placówce. Jak stanowi § 4 Regulaminu (stanowiącego załącznik do Uchwały), starosta może całkowicie zwolnić zobowiązanych z opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, gdy dochód rodziny osoby zobowiązanej nie przekracza 150% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zwanego dalej kryterium dochodowym. W myśl § 5 Regulaminu, jeżeli dochód rodziny osoby zobowiązanej przekracza 150% kryterium dochodowego można częściowo zwolnić osobę zobowiązaną z opłat za pobyt dziecka, przy czym w przypadku dochodu powyżej 400% kryterium dochodowego nie istnieje możliwość częściowego zwolnienia z odpłatności (zgodnie z tabelą zamieszczoną w przepisie).

Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055) ustala kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie na kwotę 351 zł. Z akt sprawy wynika, iż rodzina skarżących składa się z 4 osób – A. S., T. S. oraz 2 synów – D. i R. Tak więc kryterium dochodowe dla rodziny wynosi 1 404 zł (4 x 351).

W konsekwencji nie był trafny zarzut naruszenia § 5 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2004 r. Nie mogła przynieść również zamierzonego skutku argumentacja, że do sprzedaży nieruchomości skarżący zostali zmuszeni sytuacją życiową, ponieważ dom, w którym zamieszkują jest przeznaczony do rozbiórki i zmuszeni są do budowy nowego budynku mieszkalnego, która pochłonie wszystkie środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości. Bez znaczenia dla zasad wyliczania dochodu w świetle ustawy o pomocy społecznej, jest sposób wydatkowania uzyskanych środków.

Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.