Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1480/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 188, art. 151, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140ab ust. 1 pkt 3 lic. c, art. 64d ust. 1, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2878/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od J. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2625 (dwa tysiące sześćset dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2878/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w O. z dnia [...] maja 2014 r. o nałożeniu na J.S. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [..] maja 2014 r., wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128) – dalej jako: "p.r.d.", [...] Inspektor Transportu Drogowego w O. nałożył na J.S. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli w dniu 28 marca 2014 r. w miejscowości [...] (waga), na drodze krajowej nr [..], stwierdzono przejazd samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [..] wraz z naczepą marki Trailor o nr rej. [...] przekraczającego dopuszczalny nacisk osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t. Nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu przekraczał o 4,8 t dopuszczalną wartość. Nacisk na potrójną oś nienapędową naczepy przekraczał o 1,1 t dopuszczalną wartość. Dopuszczalna masa całkowita przekraczała o 8,35 t wartość dopuszczalną. Droga krajowa jest drogą, na której dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową nie powinien przekraczać 10 ton, a na oś potrójną nienapędową 24 t. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej w skrócie jako: "GITD"), po rozpatrzeniu odwołania J.S., decyzją z dnia 16 lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust. 15 i 16, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 ust. 35a p.r.d., albowiem kontrolowany pojazd członowy, poruszając się drogą krajową nr 46, przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej naczepy oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą, co też stanowiło spełnienie parametru wskazanego w załączniku nr 1 lp. 7 pkt b do ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z tych względów należy nałożyć karę pieniężną określoną w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. W świetle definicji ładunku niepodzielnego zawartej w art. 2 ust. 35 lit. b p.r.d. bezspornym było – zdaniem organu odwoławczego – że przewożono ładunek podzielny w postaci drewna iglastego sosnowego w ilości 41,52 m3. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 p.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości (Dz. U. z 2012 r. poz. 536), przyjęta szacowana gęstość 1 m3 drewna sosnowego to 740 kg/m3. Tym samym szacowana rzeczywista masa przewożonego ładunku wyniosła: 41,52 m3 x 740 kg/m3 = 30724,8 kg. Szacowana masa całego zestawu pojazdów wraz z ładunkiem wynosiła: 30724,8 kg + (8264 kg + 6600 kg) = 45.588,8 kg, czyli więcej niż 40 dopuszczalnych ton.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że podmiot wykonujący przejazd nie dochował należytej staranności w rozumieniu art. 355 § 1 i 2 k.c. Ponadto podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, co wykluczało umorzenie postępowania wobec strony na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.

W skardze na powyższą decyzję J.S. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie przez organ pierwszej instancji nieprawidłowej podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł i błędne zastosowanie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego zezwoleniem właściwym do wykonania przejazdu w dniu kontroli mogło być zezwolenie kategorii I określone w art. 64a ust. 1 p.r.d. Ponadto skarżący stwierdził, że ustalenia organu pierwszej instancji pozostają w sprzeczności z wyliczeniami szacunkowymi dotyczącymi całkowitej masy zespołu pojazdów dokonanymi przez organ odwoławczy, co stanowi naruszenie przez organ art. 7, art. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niespełniającymi warunków przepisów ustawy o systemie oceny zgodności oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję, uznał, że na uwzględnienie zasługuje zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 75 § 1 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

W ocenie Sądu pierwszej instancji wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń nie może być uznane - w świetle zarzutów podniesionych w skardze - za wystarczające do przyjęcia, że wyniki pomiarów dokonanych podczas przedmiotowej kontroli mogły być przyjęte jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr D98-09-08 wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych.

Odnosząc się do "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe.

W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006. W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z dokumentów i aktów prawnych, na które powołuje się organ nie wynika, że przy pomocy dwóch połączonych wag SAW 10C/II można mierzyć naciski na osie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz obliczać masę całkowitą pojazdów przez sumowanie uzyskanych pomiarów. Wskazanych wątpliwości nie usuwa także uzyskana przez wagi ocena zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi są wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzy osiowych oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wyrok zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie organ, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1, art. 64d ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., polegające na nierozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji w jej całokształcie i pominięciu istotnych ustaleń w sprawie, a w konsekwencji mylnym uznaniu, że ewentualne wątpliwości co do prawidłowości uzyskania pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu za pomocą wag typu SAW 10C/II mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wobec pozostałych naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej polegających na przekroczeniu nacisków osi pojedynczej pojazdu, okoliczność co do przekroczenia masy pojazdu nie mogła mieć już żadnego znaczenia dla zakwalifikowania przedmiotowego przewozu jako realizowanego bez wymaganego zezwolenia kategorii VII i wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c p.r.d.,

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10C/II, które w ocenie Sądu pierwszej instancji nie były przeznaczone do określenia masy całkowitej oraz nacisków zespołu pojazdów posiadającego więcej niż 3 osie, podczas gdy pojazd samochodowy wyposażony był w osie pojedyncze i wielokrotne (potrójna oś nienapędowa), których sposób pomiaru nacisku odpowiadał przewidzianemu w Instrukcji Obsługi wag, natomiast skarżący nie wykazał, że wyniki pomiaru ww. parametrów uzyskane za pomocą wag były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i uprawnione było dokonanie ustaleń w zakresie nacisku osi pojedynczych i osi wielokrotnej, a w konsekwencji także masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego składającego się w sumie z pięciu osi,

ponadto, z ostrożności procesowej zarzucił także:

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6) (poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenia wag SAW 10C do użytkowania – art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r., nr 90/384/EWG, w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych - Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16,), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi pojazdu, a w przypadku wyznaczania masy całkowitej pojazdu mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej, natomiast wytyczne zamieszczone w punkcie 2.5 Instrukcji Obsługi wag mają charakter wyłącznie przykładowy co do sposobu ich użycia, przy czym w żadnym razie nie mogą być uznane jako wykluczające możliwość wyznaczania za ich pomocą masy całkowitej pojazdów o liczbie osi większej niż trzy.

Szczegółową argumentację na poparcie postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, organ przedstawił w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania występującą w przypadkach enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził przesłanek mogących prowadzić do nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji, w związku z tym zakres rozpoznania sprawy wyznaczać będą zarzuty skargi kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa skargę można oprzeć na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub na naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

W niniejszej sprawie skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa.

W pierwszej kolejności wymagają rozważenia zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż ustalenie, że stan faktyczny jest bezsporny pozwoli ocenić prawidłowość subsumcji ustaleń faktycznych do przepisów prawa materialnego przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.

W ramach tego zarzutu skarga kasacyjna podnosi naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 par. 1 i art. 134 par. 1 ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1, art. 64d ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., polegające na nierozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji w jej całokształcie i pominięciu istotnych ustaleń w sprawie, a w konsekwencji mylnym uznaniu, że ewentualne wątpliwości co do prawidłowości uzyskania pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu za pomocą wag typu SAW 10C/II mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wobec pozostałych naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej polegających na przekroczeniu nacisków osi pojedynczej pojazdu, okoliczność co do przekroczenia masy pojazdu nie mogła mieć już żadnego znaczenia dla zakwalifikowania przedmiotowego przewozu jako realizowanego bez wymaganego zezwolenia kategorii VII i wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c p.r.d.

Stosownie do art. 41 ustawy o drogach publicznych - po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Z kolei art. 140aa ust. 4 pkt 2 prawa o ruchu drogowym stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zarzut ten nie jest trafny o tyle, że w sytuacji gdyby masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekraczała dopuszczalnej wielkości, to nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie nacisku osi pojazdu z uwagi na przewóz drewna z uwagi na przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd nie byłoby dopuszczalne.

Przypomnieć należy, że w sprawie bezspornie ustalono, że nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wyniósł 14,8 t i przekraczał o 4,8 t (48%) dopuszczalną wartość (droga krajowa na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t). Jednocześnie organ ustalił szacowaną rzeczywistą masę przewożonego ładunku. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości (Dz. U. z 2012 r. poz. 536), przyjęta szacowana gęstość 1 m3 drewna sosnowego to 740 kg/m3. Tym samym szacowana rzeczywista masa przewożonego ładunku wyniosła: 41,52 m3 x 740 kg/m3 = 30724,8 kg.

Organ dokonał pomiaru masy całego zestawu pojazdów wraz z ładunkiem w dwojaki sposób.

Szacowana masa całego zestawu pojazdów wraz z ładunkiem wynosiła: 30724,8 kg + (8264 kg + 6600 kg) = 45.588,8 kg, czyli więcej niż 40 dopuszczalnych ton.

Następnie organ stwierdził przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, używając do ważenia pojazdu członowego wagi SAW 10C/II, które zdaniem NSA umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kary. Tym samym na akceptację zasługiwało ustalenie organu, że wykluczone jest umorzenie postępowania wobec strony na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji dokonywania przewozu pojazdem nienormatywnym, z ładunkiem podzielnym w postaci drewna iglastego sosnowego, wobec przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego (przekraczającej o 8,35 t wartość dopuszczalną).

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej zgodzić należy się z jej autorem, że brak podstaw do przyjęcia, iż zastosowane do ważenia kontrolowanego pojazdu nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10C/II nie mogły służyć do wyznaczenia nacisku osi składowych osi wielokrotnej naczepy, a w rezultacie masy całkowitej pojazdu członowego. Przedmiotowe wagi posiadały w dacie kontroli aktualne Świadectwo Homologacji UE nr D 98-09-08 oraz Instrukcję obsługi wag SAW 10C/II, które wskazanych przez Sąd ograniczeń nie zawierają.

Z treści Świadectwa Homologacji załączonego do instrukcji wag SAW 10C/II wynika, że spełniają wymogi dyrektywy nr 90/384/EWG (zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych) wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23).

Zgodnie z § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia wagi nieautomatyczne służą do określenia masy będącej podstawą obliczania kar. Zatem wagi te mogą służyć do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (DMC) i pomiaru nacisku osi.

W pkt 5.1 załącznika do Świadectwa Homologacji wskazano m.in., że powierzchnia wagi pomostowej w obszarze osi (3m z przodu i z tyłu wagi musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych". Natomiast z Instrukcji Obsługi przedmiotowych wag typu SAW 10C/II opracowanej przez producenta (w oparciu o którą dokonano ich homologacji i legalizacji) wynika do jakich pomiarów wagi te mogą być wykorzystywane (vide: pkt 2,4 i 2,5 Instrukcji) i nie jest to wyłącznie obciążenie osi pojedynczej. Przy czym w pkt 2,5 Instrukcji wskazane są przykładowe sposoby konfiguracji zastosowania wag także przy pomiarach osi wieloskładowych. Istotnym jest, że kontrolowany pojazd samochodowy (ciągnik siodłowy) był pojazdem dwuosiowym, z czego oś pierwsza była osią pojedynczą nienapędową natomiast oś druga była osią pojedynczą napędową. Naczepa natomiast składała się z osi wielokrotnej złożonej z trzech osi składowych. Pojazdy tego rodzaju (w takiej konfiguracji osi), zostały przewidziane w pkt 2,5 Instrukcji (por. ustawienie pomiaru dla 1 pary SAW). Organ prawidłowo więc przeprowadził ważenie pojazdu.

Zdaniem NSA, wagi SAW 10C/II mogły służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu (poprzez zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń) jak i do pomiaru nacisku osi wielokrotnych. Stanowisko takie zajął również NSA w wyrokach w sprawach o sygn. akt: II GSK 2281/11 oraz II GSK 1781/14.

Przechodząc do wskazanych w skardze, z ostrożności procesowej, zarzutów naruszenia prawa materialnego nie spełniają one wymogów, o których mowa w art. 174 pkt 1 ppsa. W myśl tego przepisu naruszenie prawa materialnego może przybrać postać błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Błędna wykładania prawa opiera się na założeniu, że wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa ma w sprawie zastosowanie, jednakże został mylnie zrozumiany przez Sąd pierwszej instancji, czy to sprzecznie z zasadami logicznego rozumowania, czy też niezgodnie z intencją jaka przyświecała ustawodawcy przy redagowaniu danego przepisu. Wówczas skarga kasacyjna, stosownie do art. 176 ppsa, powinna uzasadnić, na czym polegało niewłaściwe zrozumienie treści tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Z kolei naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie może przybrać formę wadliwego wyboru normy prawnej w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a więc błąd w subsumpcji. Przejawem takiego naruszenia prawa materialnego może być również przyjęcie braku przepisu prawa, podczas gdy on istnieje, a więc na nieznajomości prawa lub nawet dopuszczenie się prostej omyłki. Skarga kasacyjna pod wspomnianym kątem nie zarzuciła i nie uzasadniła zarzutu naruszenia prawa materialnego. Natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego motywowano przyjęciem w sprawie błędnych ustaleń faktycznych. W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa uzasadnianie zarzutu naruszenia prawa materialnego nie może sprowadzać się do zakwestionowania w skardze kasacyjnej prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, gdyż kwestia ta przynależy do sfery przepisów postępowania, stanowiąc odrębną podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 ppsa (por. J.P. Tarno, Komentarz, str. 373 wraz z podanym orzecznictwem).

Reasumując, zdaniem NSA, stwierdzone dopuszczalne przekroczenie nacisków na pojedynczą oś napędową pojazdu oraz potrójną oś nienapędową naczepy a także DMC pojazdu stanowiło podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15000 zł.

Wobec tego, że istota sprawy została należycie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu I instancji, postanowił na podstawie art. 188 ppsa rozpoznać skargę, którą w świetle przedstawionych powyżej argumentów, jako niezasadną należało oddalić.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 188 ppsa w związku z art. 151 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa.