Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 544/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt [...] po rozpatrzeniu odwołania J. B. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Specjalisty Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lipca 2016 r. ([...]) o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału, na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930, dalej - "ustawa"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podało:

J. B. w dniu 10 czerwca 2016 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie pomocy finansowej na zakup opału.

W toku przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawczyni ma [...] lata, prowadzi wspólnie z ojcem gospodarstwo domowe, nie pracuje, od 9 listopada 2010 r. zarejestrowana jest w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, nie posiada własnego dochodu, korzysta z pomocy społecznej. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Ojciec wnioskodawczyni, K. B. pobiera świadczenie emerytalne wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym z ZUS w wysokości [...] zł. Ustalono też, że J. B. wraz z ojcem mieszka w starym domu wolnostojącym, w którym zajmuje jeden pokój z dostępem do kuchni. Jak wynika z akt sprawy – J. B. jest współwłaścicielką drugiego, nowego domu w 1/3. Zgodnie z oświadczeniem J. B., ojciec pomaga jej finansowo, w maju br. przekazał jej kwotę 150,00 zł, wspiera ją żywnością oraz ponosi opłaty mieszkaniowe.

Organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego i celowego specjalnego na wnioskowany cel. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, m.in., że dochód rodziny wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe rodziny, co wyklucza możliwość przyznania zasiłku celowego. Rozpatrując z urzędu możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego organ uznał, że w wywiadzie środowiskowym nie ustalono szczególnej sytuacji, która uzasadniałaby udzielenie pomocy. Organ zwrócił uwagę, że J. B. dysponuje zasobem majątkowym pod postacią dwóch nieruchomości, należałoby zatem rozważyć możliwość wynajęcia pomieszczeń w domu lub sprzedaży jednej z nieruchomości, celem uzyskania środków finansowych, aby poprawić sytuację finansową rodziny. Ponadto, w ocenie organu J. B. utrudnia ustalenie stanu majątkowego rodziny, a także sytuacji prawnej obu nieruchomości, podaje sprzeczne informacje w trakcie trwania postępowania. Taka postawa świadczy o braku chęci współpracy z organem.

J. B. wniosła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że jest dla niej krzywdząca. Poinformowała, że na czas osuszania nowego domu przeniosła się do starego. Wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jej ojciec wymaga specjalnej diety. Podniosła, że do niedawna ojciec wspomagał ją różnymi kwotami, ale obecnie przestał. Zarzuciła, że w decyzji podano nieprawidłowe ceny drewna, koksu i węgla. Ponadto, organ w sposób gołosłowny twierdzi, że odwołująca się prowadzi wraz z ojcem wspólne gospodarstwo domowe. Również bezcelowe i niczym nieuzasadnione jest powoływanie się na art. 11 i 12 ustawy. Odwołująca się twierdzi, że na bieżąco podaje organowi wszystkie wymagane informacje, a w jej przypadku nie występuje dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową osoby. Wskazała, że nowy dom wymaga remontu (po zalaniu), a stary dom jest przeznaczony do rozbiórki. "Takie mówienie w tym wypadku o majątku klientki jest co najmniej śmieszne, nie znając stanu technicznego, w tym wypadku budynków".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:

Zgodnie z przepisami powołanej we wstępie ustawy o pomocy społecznej, prawo do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych, w tym również do zasiłku celowego, przysługuje - co do zasady - osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kwot wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634 zł, a dla osoby w rodzinie - 514 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Dochód rodziny J. B. wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny, tj. [...] zł (2 x 514 zł). Tym samym wykluczona jest możliwość przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych.

Odpowiadając w tym miejscu na argumenty odwołania Kolegium wskazuje, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że J. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, jest na całkowitym jego utrzymaniu. Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy pod pojęciem rodziny należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Przy ustalaniu liczby członków rodziny znaczenie ma zatem wspólne zamieszkiwanie i wspólne zaspakajanie potrzeb bytowych. Bezsporne jest, że osoby wymienione w wywiadzie środowiskowym mieszkają wspólnie i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy. Twierdzeniom odwołującej się o odrębnym gospodarowaniu Kolegium - tak samo jak organ pierwszej instancji - nie dało wiary, albowiem są one nielogiczne i wewnętrznie niespójne. Skoro J. B. nie uzyskuje żadnego dochodu to zarówno w zakresie wyżywienia, jak i kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego bezsprzecznie nie mogłaby egzystować bez finansowego współudziału ojca. Z powyższego wynika, że na dochód rodziny składa się dochód ojca odwołującej się, albowiem dochód rodziny stanowi suma miesięcznych dochodów wszystkich osób w rodzinie (art. 6 pkt 4 ustawy).

Ustawodawca przewidział jednak możliwość udzielenia pewnych form pomocy, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę pod względem możliwości przyznania zasiłku celowego specjalnego, lecz nie dopatrzył się w sytuacji J. B. przesłanek do przyznania tego typu zasiłku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że nie wystąpiły w rodzinie sytuacje życiowe, które uzasadniałyby przyznanie pomocy w tej formie.

W sytuacji rodziny odwołującej się nie miały miejsca jakieś szczególne wydarzenia, mające charakter wyjątkowych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które powodowałyby konieczność przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego. W kategoriach nadzwyczajności nie należy oceniać potrzeby pomocy finansowej na zakup opału.

Należy zatem podzielić w tym zakresie ustalenia oraz stanowisko organu pierwszej instancji. Trzeba przy tym zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy, to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07, LEX nr 489088). Można więc i należy przyjąć, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 164/11, LEX nr 1080954). Dla oceny szczególnie uzasadnionego przypadku nie bez znaczenia pozostaje fakt, że świadczenie to dotyczy wyłącznie osób o określonych dochodach, przekraczających ustawowe kryterium dochodowe.

Kolegium stwierdza zatem, że rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji nie można zarzucić dowolności, ponieważ - w ramach swoich kompetencji - ocenił okoliczności sprawy i w wyniku tej oceny odmówił pomocy. Nawet zasiłek celowy, nie mówiąc już o zasiłku celowym specjalnym, może, ale nie musi zostać przyznany, gdyż jest to świadczenie uzależnione od woli organu. Jak już wyżej stwierdzono, nie ma podstaw do przyznania J. B. środków z pomocy społecznej na wskazany cel. Akta sprawy wskazują, że rodzina posiada stałe dochody w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe, zaś odwołująca się, która jest osobą młodą, przy wykorzystaniu własnych możliwości powinna być w stanie zaspokoić swoje potrzeby. Kolegium zauważa, iż oceniając zasadność udzielenia pomocy zawsze należy brać pod uwagę własne możliwości wnioskodawców. Kolegium posiada z urzędu wiedzę, w jakich przypadkach są przyznawane zasiłki celowe specjalne i na tle tych przypadków przyznanie pomocy w niniejszej sprawie - zwłaszcza w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego - nie byłoby uzasadnione.

Organ odwoławczy wskazuje, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy).

Z powyższego wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, czyli pomocniczy, dodatkowy, uzupełniający w stosunku do własnych możliwości, zasobów, pomocy ze strony bliskich tych osób, które o pomoc się ubiegają. Pomoc społeczna ma jedynie wspierać osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i to tylko w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Dlatego osoby wnioskujące o pomoc nie mogą oczekiwać, że zostanie im udzielona pomoc finansowa zawsze wtedy, gdy o nią wnioskują.

Pozostałe argumenty powołane w odwołaniu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Skargę na powyższą decyzję złożyła zainteresowana.

Wniosła o uchylenie wskazanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zarzuciła, że decyzja narusza przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania a to:

- art. 8, art. 11 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, iż organ w kontrolowanym postępowaniu w sposób dokładny zbadał sytuację skarżącej,

- art. 80 k.p.a. poprzez podtrzymywanie stanowiska organu, iż nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej opierając swój osąd jedynie na lakonicznych stwierdzeniach organu biorącego udział w postępowaniu, który nie został poparty wnikliwym zbadaniem sprawy,

- poprzez działanie organu samorządowego jako rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a zwłaszcza z zasadą o treści "nie wolno postępować w sposób sprzeczny z wywołanym przez siebie zaufaniem i dotychczasowym postępowaniem.

W uzasadnieniu podała, że nie jest prawdą, że prowadzi z ojcem gospodarstwo domowe. Od kiedy jest zarejestrowana w PUP to samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, otrzymany zasiłek z MOPS przeznacza na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem swojej części domu, sporadycznie kupuje żywność, bo korzysta z jadłodajni w mieście. Nie korzystała i nie korzysta z pomocy ojca, nie jest na jego utrzymaniu, jest samowystarczalna, nie chce korzystać z jego pomocy.

Od zawsze gdy zwracała się do MOPS o dofinansowanie na zakup opału, był to zasiłek celowy "Pani socjalna obecnie sobie wymyśliła też zasiłek celowy specjalny ...".

Bzdurą jest to co pisze organ o wynajęciu lokalu lub jego sprzedaży. Nie po to budowała nowy dom aby go sprzedawać, stary wymaga kapitalnego remontu. Po osuszeniu nowego domu przeprowadzi się do niego.

Nie zgadzała się z twierdzeniami organów, że utrudnia ustalenie sytuacji majątkowej, bo podaje sprzeczne informacje. Jej rola sprowadza się do prostowania tego co ustala organ. Organ twierdzi, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, że jest na jego utrzymaniu a tym samym przekracza kryterium dochodowe. Tłumaczy też pojęcie rodziny w oparciu o art. 6 pkt 14 i "na siłę" wpasowuje ją na członka rodziny.

Wskazała, że wyroki na które powołuje się SKO są wybrane niefortunnie, nie da się je wpasować w sytuację skarżącej. Podała, że nie ma dochodu, który przekracza kryterium dochodowe dlatego nie występowała o specjalny zasiłek celowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego badaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zwaną dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Jednakże, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy niebędąc jednak wiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu, oparta na zaskarżonych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja I instancji nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną do rozpoznania skargi stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) a w szczególności art. 2, art. 3, art. 8, art. 39, art. 41 tej ustawy. W art. 2 ust. 1 stanowi ona, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zgodnie z postanowieniem art. 3, art. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przytoczony przepis wskazuje cel pomocy społecznej, zaspokajanie "niezbędnych" potrzeb życiowych.

Artykuł 3 ust. 3 ustawy stanowi, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przepisach tych ustanowiono zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczenioodbiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju i formie.

Pomoc społeczna, także świadczona w formie zasiłku celowego, ma charakter uzupełniający. Pomoc ta nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneftcjentów. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe. Zasiłki celowe i specjalne zasiłki celowe, których materialnoprawną podstawę stanowi art. 39 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej, są świadczeniami przyznawanymi w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, powoduje, że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Chodzi o dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Rodzaj zasiłku celowego uzależniony jest między innymi od kryterium dochodowego. Art. 8 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – w kwocie 514 zł.

Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest to, czy skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi gospodarstwo domowe z ojcem K. B.

Okolicznością niesporną jest, że skarżąca nie pracuje, nie ma emerytury, renty ani innego osobistego zabezpieczenia finansowego. Mieszka z ojcem, jak podaje przygotowuje ojcu posiłki według jego potrzeb żywieniowych. Organ zwraca uwagę na odpowiedzi skarżącej na pytania pracownika socjalnego dotyczące regulowania rachunków. Skarżąca twierdziła, że ojciec daje jej pieniądze (wywiad środowiskowy z dnia 16 października 2015 r.), we wcześniejszych oświadczeniach, że bierze kartę płatniczą ojca i z niej realizuje opłaty mieszkaniowe.

Należy zgodzić się z organami, że z powyższych oświadczeń wynika, że skarżąca może dysponować pieniędzmi ojca i że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Z opisanych przez organ dowodów wpłaty za media wynika, że należności są regulowane terminowo, a nawet przed czasem z góry za okres kilku miesięcy. Są to już kwoty nawet kilkusetzłotowe (za gaz ponad 1200 zł). Niewątpliwie skarżąca nie jest w stanie nawet przy wsparciu ośrodka pomocy społecznej uiszczać takich kwot. Podzielić także trzeba ocenę organu, co do wypowiedzi skarżącej, że ojciec ma inne preferencje żywnościowe, co zatem idzie nie korzysta z posiłków, które przygotowuje dla niego. Nie polemizując z tym oświadczeniem, co do innych preferencji żywnościowych należy zgodzić się z oceną organu, że zasady logiki oraz doświadczenia życiowego nie pozwolą na przyjęcie powyższych twierdzeń, za wiarygodne. W odwołaniu i skardze wnioskodawczyni podnosi, że żywi się w jadłodajni, sugerując, że spożywa tam obiady, kolacje, śniadania. Powstaje pytanie z jakich środków opłacałaby te zakupy, które niewątpliwie nawet przy najniższych cenach wynosiłyby w granicach co najmniej 400-500 zł miesięcznie. Niewątpliwie skoro skarżąca posiada środki na ponoszenie takich kwot na jedzenie w jadłodajni a nie ma własnych zasobów, środki takie uzyskuje od innych osób – w tym przypadku od ojca. Na marginesie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających całodzienne, miesięczne wyżywienie w jadłodajni. Powyższe okoliczności wskazują, że mimo odmiennych twierdzeń skarżącej prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z ojcem.

Kryterium dochodowe na członka rodziny wynosi 514 zł zatem niesporne jest, że jest one w przypadku skarżącej przekroczone.

W tej sytuacji organ mógł rozważać przyznanie zasiłku na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Jest to przepis który daje podstawę do udzielenia zasiłku celowego w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego.

Art. 41 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Istotnie, jak podkreśliły organy z przepisu powyższego wynika, że specjalny zasiłek celowy może być przyznawany w sytuacjach szczególnych, wyjątkowych.

Zgodzić się należy z przedstawionym przez organy stanowiskiem, że nie zaistniały szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie wnioskowanego zasiłku w oparciu o powyższy przepis. Wnioskodawczyni nie wskazywała na takie okoliczności w skardze; twierdzi, że nie opierała swojego wniosku na tej podstawie.

Z urzędu sądowi wiadomo, że skarżąca prowadzi prace związane z osuszaniem domu w związku z wyciekiem wody.

Zgodzić się należy, że zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel (o czym stanowi wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r. OSK 164/11, na który powołuje się również organ II instancji).

Niewątpliwie wniosek o przydzielenie środków na opał na zimę nie nosi cech wyjątkowości; okoliczność, że prowadzone są prace związane z osuszaniem mieszkania również nie stanowi takiej sytuacji.

Podkreślić należy dodatkowo – na co wskazuje również organ, że wnioskodawczyni jest osobą młodą, wykształconą i przy wykorzystaniu własnych możliwości powinna zaspokoić własne potrzeby.

Z powołanego wyżej art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, pomocniczy w stosunku do własnych możliwości, zasobów, pomocy ze strony bliskich osób.

Ust. 4 powołanego art. 3 ustawy stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z opieki powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Organ I instancji podkreślił, że środki na zasiłki celowe są przydzielane w niewystarczającej kwocie w stosunku do potrzeb i organ musi gradować wnioski o przyznanie pomocy. W ocenie organu sytuacja skarżącej nie uzasadnia przyznania wnioskowanego świadczenia.

W ocenie Sądu mając na uwadze okoliczności sprawy, fakt, że skarżąca jest współwłaścicielką dwóch domów mieszkalnych (choć jak twierdzi jeden z nich wymaga remontu) i może z tego tytułu uzyskiwać środki pieniężne (wynajem), a także posiada dochód przekraczający kryterium dochodowe organ nie przekroczył uznania administracyjnego – w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

H.B.19.05.2017 r.