Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1313/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Edyta Anyżewska Sędziowie NSA: Elżbieta Rischka /spr./ NSA: Małgorzata Tomaszewska Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1313/01

U z a s a d n i e n i e

W 1999 r. Pan J. K. prowadził, w ramach przedsiębiorstwa A działalność gospodarczą w zakresie pozyskiwania kruszywa budowlanego zaliczanego - zgodnie z systemem klasyfikacyjnym Głównego Urzędu Statystycznego - do surowców przemysłu mineralnego.

Zapisów zdarzeń gospodarczych zaistniałych w ramach prowadzonej działalności Pan J. K. dokonywał w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W dniu 19 czerwca 2000 r. złożył skorygowane zeznanie roczne PIT-32 za rok 1999, w którym wykazał dochód łączny w kwocie 321.059,69 zł, dochód zwolniony w kwocie - 276.11,33 zł oraz dochód opodatkowany w kwocie 44.948,36 zł.

W dniach od 3 - 4, 16 - 17 sierpnia 2000 r. Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową dotyczącą rozliczeń z budżetem Państwa za 1999 r.

Jak ustalono w trakcie kontroli - działalność żwirowni uruchomiono w 1990 r. Na podstawie obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 3, poz. 20 ze zm.) - podatnik podejmujący po raz pierwszy działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania materiałów i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego, określonych przez Ministra Przemysłu w odrębnych przepisach, a zgodnie z brzmieniem rozporządzenia nadanym zmianą z dnia 17 czerwca 1991 r. określonych w odrębnych przepisach zawierających wykaz materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym - zyskiwał prawo do zwolnienia osiągniętych dochodów z ww. tytułu od podatku dochodowego przez okres 10 lat. Prawo do zwolnienia od podatku posiadało moc obowiązującą zarówno pod rządami ustawy o podatku dochodowym z dnia 16 grudnia 1972 r. (Dz.U. Nr 27, poz. 147 ze zm.) - tj. w latach 1990 - 1991, jak i w okresie lat następnych objętych obowiązywaniem ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.).

Na mocy powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r., które to zwolnienie nosiło charakter przedmiotowy - od podatku zwolniono dochody uzyskane z wytwarzania materiałów i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego. Wykaz tych materiałów i wyrobów został opracowany przez Ministerstwo Przemysłu i opublikowany w zarządzeniu Ministra Przemysłu z dnia 28 lutego 1989 r. w sprawie wykazu materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego (Monitor Polski Nr 6,

poz. 62 ze zm.), a następnie zawarty został w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1991 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżek podatku dochodowego od osób prawnych (Dz.U. z 1991 r. Nr 37, poz. 162). W obu powołanych aktach prawnych wykaz ten określono jako: "wykaz materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym".

Jak ustalono w trakcie kontroli podatkowej w rozliczeniu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych - od przychodu uzyskanego z działalności żwirowni należącej do Pan J. K. - za 1999 r., doszło do naruszenia zasady zwolnienia wyrażonej w wyżej cytowanych przepisach. Błędnie bowiem uznano podporządkowanie zwolnieniu od podatku, dochody uzyskiwane z produkcji materiałów budowlanych nie objętych wykazem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1991 r.

Ponadto badając podatkową księgę przychodów i rozchodów za 1999 r. stwierdzono, że w ramach ewidencjonowania wielkości gospodarczych doszło do:

- zawyżenia przychodów z działalności gospodarczej o łączną kwotę 1.114 zł,

- zawyżenia kosztów działalności gospodarczej o łączną kwotę 11.124,86 zł,

- zaniżenie kosztów działalności gospodarczej o kwotę 464,88 zł.

Rezultatem powyższych ustaleń było wydanie przez Urząd Skarbowy w dniu 14 marca 2001 r. decyzji określającej Panu J. K. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 29.638,60 zł oraz odsetki od tej zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie 11.488,40 zł.

W odwołaniu zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił:

1. naruszenie art. 122, 180, 187 § 1, 188 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów:

- z map geologicznych eksploatowanego złoża,

- opinii biegłego na okoliczność składu geologicznego i zakresu eksploatacji złoża w 1999 r.,

- z akt kontrolnych dotyczących prawidłowości rozliczeń z budżetem Państwa w latach ubiegłych oraz

- z oświadczenia strony złożonego w trybie art. 180 § 2 powołanej Ordynacji podatkowej.

2. naruszenie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego

1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 3, poz. 20 ze zm.) w związku z art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), gdyż wykaz materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego, zawarty m.in. w powołanym rozporządzeniu z dnia 6 lutego 1989 r., rzutuje wyłącznie na zakres materiałów, których wytwarzanie objęto zwolnieniem, nie wprowadzając do systemu instytucji podatku dochodowego związania klasyfikacjami statystycznymi ani nie konstytuując dodatkowych obowiązków w zakresie klasyfikowania przez podatników wyrobów - zgodnie z SWW. Stwierdzając dalej, że wraz z uchwaleniem ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawodawca dokonał zmiany systemu zwolnień i ulg. Zwolnienie, którego dotyczy sprawa zostało co do zasady zastąpione ulgą inwestycyjną związaną z wyborem stosowanych materiałów budowlanych, przy czym osoby do tej pory korzystające ze zwolnienia mogły bądź zachować zwolnienie, bądź zastąpić je wspomnianą ulgą. Rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1997 r., Nr 1, poz. 3) - regulujące powyższe kwestie zawierało jako załącznik wykaz wyrobów budowlanych, których wytwarzania uprawniało do ulgi w podatku dochodowym. W konsekwencji powyższego wg podatnika w okresie od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 2000 r. obowiązującym aktem zawierającym wykaz materiałów budowlanych, których produkcja uprawniała do ulgi było powołane rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1996 r.

3. naruszenie art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie i nie zbadanie zasadności zarzutu postępowania skarżącego zgodnie z interpretacją organu podatkowego.

W uzasadnieniu odwołania podatnik podkreślił, iż dokonane przez Urząd Skarbowy ustalenie rodzaju i ilości sprzedawanego w 1999 r. kruszywa budowlanego nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, gdyż dokonane zostało w oparciu o dowody sprzedaży. Natomiast faktycznie "znaczący udział w sprzedaży dokonywanej przez kontrolowanego posiadał żwir, który (pod tą nazwą) nie występuje w ogóle w dowodach sprzedaży". Powyższa sytuacja była, zdaniem podatnika, konsekwencją przeświadczenia o braku znaczenia dokonywania właściwego rozróżnienia wyrobów (dlatego np. sprzedawanemu żwirowi przypisywał nazwę "piasek").

Podatnik wskazał również, że Urząd Skarbowy w zakresie prowadzonej przez niego działalności ustalił, iż w skład wydobywanego kruszywa wchodził także żwir. W rzeczywistości kopaliną główną eksploatowanego złoża Z. jest kruszywo piaszczysto - żwirowe, objęte zwolnieniem podatkowym, jako mieszanka kruszywa - podgrupa 1411-14 SWW.

Według skarżącego, usprawiedliwieniem dla wspomnianych nieprawidłowości w zakresie oznaczania wyrobów było jego przeświadczenie, iż zwolnienie podatkowe obejmowało sprzedaż wszystkich wyrobów stanowiących kruszywo budowlane. Powołał się również na okoliczność, iż w 1992 r. uzyskał ustną informację pracownika Urzędu Skarbowego, że zwolnieniu od podatku dochodowego podlegają dochody uzyskiwane z tytułu produkcji i sprzedaży wszystkich wyrobów przez niego wydobywanych, produkowanych i sprzedawanych, bowiem zaliczają się one w klasyfikacji SWW do wyrobów o oznaczeniu cyfrowym 1411, jak i to, że Urząd ten w ciągu lat poprzedzających rok 1999 – przeprowadzając kontrole w zakresie prawidłowości dokonywanych przez podatnika rozliczeń z budżetem - stwierdził, że poza żwirem wydobywał piasek, kamień, itp. i nigdy nie kwestionował zwolnienia całości jego dochodu z przedmiotowej działalności.

W świetle powyższego, zdaniem odwołującego się, skoro różne organy podatkowe dokonywały odmiennej interpretacji przepisów - to z tego względu nie może ponosić negatywnych konsekwencji podatkowych. Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczył fragment wyroku NSA z dnia 2 grudnia 1999 r. - III SA 8092/98.

Ponadto w odwołaniu podkreśla się, iż przepisy o podatku dochodowym nie nakładały obowiązku stosowania symboli i odpowiadających im klasyfikacji statystycznych SWW, z kolei dla celów podatku od towarów i usług - gdzie taki wymóg istniał - bez znaczenia pozostawało dokonywanie właściwych rozróżnień w ramach grupowania 1411, bowiem cała ta grupa materiałów korzystała z jednolitej stawki podatku VAT.

Powyższa okoliczność, zdaniem podatnika, doprowadziła do sytuacji, w której podatnik w sposób różny nazywał i klasyfikował ten sam wyrób. Urząd Skarbowy zaś, dokonując ustaleń wyłącznie na podstawie dowodów sprzedaży (faktur, rachunków) nie uwzględnił żadnego z wniosków dowodowych skarżącego, które miały na celu ustalenie "rzeczywistej struktury sprzedaży", a w konsekwencji wartości przychodów z działalności objętej zwolnieniem w podatku dochodowym.

Skarżący w uzasadnieniu odwołania podkreślił także, że żaden przepis nie wprowadza domniemania zgodności ze stanem faktycznym - stanu objętego fakturami (rachunkami) i żaden też przepis nie uznaje faktur za dowód "lepszy" od innych, a ponadto "w świetle art. 188 Ordynacji podatkowej nie ma podstaw prawnych do nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony na tej podstawie, iż zdaniem organu podatkowego dana okoliczność jest już udowodniona innym dowodem w sposób odmienny od tezy dowodowej strony".

Izba Skarbowa działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji i decyzją z dnia 18 czerwca 2001 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Izba nie kwestionując uprawnień strony do korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego na mocy cyt.w. rozp. Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r., jednakże podkreśla, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1991 r. wyraźnie określało jakie produkty budowlane należące do grupy SWW 1411 – objęte są zwolnieniem.

Izba zauważa, iż to podatnik jako producent określonego wyrobu obowiązany jest dokonać właściwego grupowania SWW, skoro zwolnienie od podatku dochodowego obejmowało tylko produkty objęte wykazem zawartym w załączniku nr 2 do powołanego wyżej rozp. Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1991 r.

Tym samym zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia przez Urząd Skarbowy w Żninie art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez brak podjęcia działań ustalających czy wymienione w dowodach sprzedaży, z nazwy i symbolu SWW, produkty żwirowni były nimi w istocie, czy też stanowiły całkowicie odmienny wyrób (przez co zasadniczo zmieniłby się układ praw podatnika w zakresie podatku dochodowego) – Izba uznała za bezzasadny.

Izba zauważa, że zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej, przeprowadzenie dowodu na żądanie strony należy uznać za konieczne, jeżeli przedmiotem tego dowodu mają być okoliczności posiadające istotne znaczenie w sprawie, a nie są one wystarczająco potwierdzone innym dowodem.

Zdaniem Izby dowodem w przedmiotowej sprawie są przede wszystkim faktury VAT i rachunki uproszczone; dowody te - z punktu widzenia przepisów podatkowych - dla celów rozliczeń podatkowych posiadają pierwszorzędne znaczenie, gdyż są one przedmiotem rozliczeń, źródłem praw i obowiązków podatnika (np. w zakresie należnego naliczonego podatku od towarów i usług) czy też przedmiotem ewidencji. Dokumenty te, korzystają z domniemania rzetelności i zgodności ze stanem rzeczywistym operacji gospodarczej.

Izba podkreśla i to, że bieżącą kontrolę każdej transakcji gospodarczej dokonuje również strona kupująca, która stawia wymagania nie tylko co do rodzaju produktu i jego jakości, ale i zgodności ze stanem faktycznym.

Izba mając na względzie to, iż w fakturach VAT i rachunkach uproszczonych podatnik zastosował jednorodny i co ważniejsze dokładny system określania wyrobów - nie napotkano odstępstwa od reguły w nazwie, np. "mieszanka kruszywa", a wprowadzenie obok tej nazwy rzymskich oznaczeń I i II (nie występujących w SWW), służyło dalszemu rozróżnianiu produktu; podobnie, daleko idące rozróżnienie (nie mające jednak znaczenia podatkowego) występujące w dowodach potwierdzających sprzedaż piasku, stwierdza, iż trudno w ramach rozliczeń podatkowych zakładać, że całość dowodów źródłowych nacechowana jest błędem uniemożliwiający poprawną identyfikację produktów na potrzeby rozliczeń zobowiązań podatkowych.

Z tego też względu Izba uznała, iż podważanie przez Urząd Skarbowy dokumentacji księgowej i podatkowej poprzez dokonywanie - obecnie - odczytu map geologicznych oraz powoływanie biegłego na okoliczność składu tego złoża, a także poprzez przyjęcie oświadczenia strony złożonego w trybie art. 180 § 2 Ordynacji i w konsekwencji ustalenie na ich podstawie, klasyfikacji materiałów budowlanych sprzedawanych na podstawie faktur VAT - byłoby zbyt daleko idące i pozbawione racjonalnych przesłanek.

Realizacja ww. wniosków dowodowych prowadziłaby co najwyżej, zdaniem Izby, do określenia przybliżonego składu (nie eksploatowanego obecnie) złoża Z. II - nie pozwoliłoby natomiast bezpośrednio określić przedmiotowego zakresu dokonywanej przez podatnika sprzedaży. Spornym w sprawie nie jest bowiem struktura geologiczna składu złoża, ale przedmiot sprzedaży.

Izba podkreśla i to, że podatnik stwierdzając, iż kopaliną główną eksploatowanego złoża było kruszywo piaszczysto - żwirowe (1411-14 SWW, co jednak nie przesądza o rodzaju kopaliny, która była przedmiotem wydobycia i sprzedaży), tym samym nie neguje faktu, iż Z. II zawierało produkty, których wytwarzania i sprzedaży nie uprawniało do zwolnienia od podatku dochodowego.

Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji poprzez nie uwzględnienie i nie zbadanie zasadności zarzutu, iż podatnik postępował zgodnie z interpretacją organu podatkowego (Urzędu Skarbowego), Izba stwierdza, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, zaś twierdzenie, że stosowanie właściwego nazewnictwa i nomenklatury wyrobów żwirowych było naturalną konsekwencją błędnych działań Urzędu Skarbowego– Izba uznała za mało przekonujące.

Izba podkreśla, że przepis wprowadzający zwolnienia podatkowe nie wiązał tego prawa z decyzją organu podatkowego. Zwolnienie jako przysługujące z mocy prawa dotyczyło podatników prowadzących produkcję określonych wyrobów. Warunki przedmiotowego zwolnienia były powszechnie znane, gdyż przepisy je precyzujące zostały opublikowane w cytowanym rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. - dziennik ustaw Nr 3, poz. 20 z 1989 r.

Gdy chodzi o kontrolę z zakresu rozliczeń z budżetem za 1997 r., Izba zauważa, że pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili tę kontrolę w dniach

6 i 7 maja 1998 r., a więc już po zakończeniu roku podatkowego 1997, w którym to roku całość uzyskanego dochodu podatnik poddał zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. W związku z powyższym, Izba stwierdza, iż jakiekolwiek informacje czy ustalenia dokonane przez pracowników tego organu w trakcie przeprowadzonej w 1998 r. kontroli - nie mogły mieć wpływu na działania podatnika dokonane w 1997 r. Natomiast w treści protokołu z kontroli stwierdzono, że w 1997 r. podatnik dokonywał sprzedaży piasku, piasku uszlachetnionego, kamienia, a więc ustalenia obydwu organów podatkowych pierwszego stopnia były zbieżne w tym zakresie. Ponadto na stronie 6 powyższego protokołu zawarto stwierdzenie, że "podatnik w okresie od 5 czerwca 1990 r. do 4 czerwca 2000 r. z tytułu wydobycia i sprzedaży żwiru jako kruszywa budowlanego wg symbolu SWW - 1411 korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego". Stwierdzenia te nie dawały, zdaniem Izby, podstawy do przeświadczenia, że całość sprzedawanych produktów jest objęta zwolnieniem od podatku dochodowego, skoro podatnik był zwolniony od podatku z mocy prawa.

Ustosunkowując się do twierdzeń strony, iż użyte w dowodach sprzedaży: piasek, piasek zwykły i piasek uszlachetniony - to w istocie nie dowód na sprzedaż piasku, ale dowód stosowania potocznych, nie nawiązujących do norm branżowych, nazw żwiru, Izba mając na uwadze trwałość Klasyfikacji wyrobów, która decyduje o prawie podatnika do zwolnienia od podatku dochodowego, odrzucił argument istnienia błędów w klasyfikacji produktów żwirowni i uznała stwierdzenie o braku dostatecznej wiedzy podatnika za nierealne.

Również zarzut zawarty w odwołaniu, iż zaskarżona decyzja narusza § 1 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. jest, zdaniem Izby chybiony, bowiem § 3 powołanego rozporządzenia zawiera zasadę, że w przypadku wykonywania przez podmiot gospodarczy, oprócz działalności objętej zwolnieniem także innej działalności, zwolnienie od podatku dochodowego stosuje się do części dochodów przypadających do obrotów z tytułu działalności objętej zwolnieniem; szczegółowy zaś sposób dokonanego wyliczenia zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Izba uznała również za prawidłowe, a nie kwestionowane pozostałe ustalenia objęte zaskarżoną decyzją, a dotyczące zawyżenia kosztów uzyskania przychodu.

Z podniesionych zarzutów Izba uznała za trafny jedynie zarzut naruszenia art. 216 O.p., jednakże uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w pełni powtarza zarzuty z odwołania.

Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie w pełni podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Gdy chodzi natomiast o powoływany w odwołaniu zarzut, iż rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy i podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawiera jako załącznik wykaz wyrobów budowlanych, których wytwarzanie uprawniało do ulgi w podatku dochodowym. Izba zauważa, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1996 r. (wraz z załączonym do niego wykazem materiałów budowlanych) miało ono zastosowanie jedynie do wydatków inwestycyjnych poniesionych od dnia 1 stycznia 1997 r. i nie ma zastosowania w rozważanej sprawie.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie, w pełni powtórzył zarzuty z odwołania.

Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Otóż zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia

6 lutego 1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 3, poz. 20 ze zm.) - podatnik podejmujący po raz pierwszy działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania materiałów i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego zyskiwał prawo do zwolnienia osiągniętych dochodów od podatku dochodowego przez okres 10 lat.

Zwolnienie to jako przysługujące z mocy prawa nie było powiązane z obowiązkiem składania przez podatnika stosownych wniosków o przyznanie okresowego zwolnienia od podatku dochodowego. Natomiast w myśl § 3 powołanego rozporządzenia w razie wykonywania przez podmiot gospodarczy - oprócz działalności określonej w § 1 (tj. objętej zwolnieniem) - także innej działalności, zwolnienie od podatku dochodowego stosuje się do części dochodów przypadających proporcjonalnie do obrotów z tytułu działalności objętej zwolnieniem, o którym mowa w § 1.

Wskazane prawidłowo przez Izbę rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

16 kwietnia 1991 r. wyraźnie określiło, że objęte zwolnieniem są produkty budowlane należące do grupy SWW 1411-12 - żwir, 1411-14 - mieszanka kruszywa.

Za produkty, których wytwarzanie powiązano ze zwolnieniem od podatku dochodowego uznano również:

- 1411-23 grys,

- 1411-25 tłuczeń,

- 1411-27 mieszankę kruszywa łamanego sortowaną,

- 1411-28 mieszankę kruszywa łamanego nie sortowaną,

- 1411-29 kruszywo mineralne łamane, pozostałe, tj. materiały budowlane należące do grupy kruszywa budowlanego mineralnego, łamanego – SWW 1411-2 oraz

- 1411-41 kruszywo budowlane sztuczne – bez kruszywa z żużli – z wyrobów mineralnych poddanych obróbce termicznej.

W związku z powyższym objęcie przez skarżącego zwolnieniem od podatku, całości dochodów uzyskiwanych z produkcji materiałów budowlanych własnych, również nie objętych ww. wykazem zasadnie zakwestionowane zostało przez organy podatkowe.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze nie znajduje potwierdzenia.

Należy przede wszystkim podkreślić, że podatnik chcąc skorzystać z ulg podatkowych we własnym interesie winien zapoznać się z przepisami daną ulgę warunkującymi.

Skoro wolą ustawodawcy było, aby tylko dochód ze sprzedaży ściśle skonkretyzowanych wyrobów budowlanych objęty został zwolnieniem od podatku dochodowego, obowiązkiem skarżącego było precyzyjne określanie w dowodach sprzedaży – przedmiotu sprzedaży tak, aby nie było wątpliwości, czy w danym przypadku dochód podlega zwolnieniu z opodatkowania czy też nie. W konsekwencji organy podatkowe trafnie uznały, iż dowodem w przedmiotowej sprawie są przede wszystkim faktury VAT i rachunki uproszczone, stwierdzające miejsce, datę sprzedaży, kontrahenta, przedmiot transakcji i symbol SWW towaru, jego ilość i cenę jednostkową, stawkę VAT, wartość VAT i wartość operacji gospodarczej. Dowody te – z punktu widzenia przepisów podatkowych organy podatkowe trafnie oceniły jako podstawowe, gdyż to one są przedmiotem rozliczeń, źródłem praw i obowiązków podatnika (np. w zakresie należnego naliczonego podatku od towarów i usług) czy też przedmiotem ewidencji, a nadto korzystają z domniemania rzetelności i zgodności ze stanem rzeczywistym operacji gospodarczej.

W konsekwencji należy podzielić pogląd Izby, że podważanie dokumentacji księgowej i podatkowej poprzez dokonywanie – w 2000 r. czy w 2001 r. – odczytu map geologicznych oraz powoływanie biegłego na okoliczność składu tego złoża, a także poprzez przyjęcie oświadczenia strony złożonego w trybie art. 180 § 2 Ordynacji celem ustalenia klasyfikacji materiałów budowlanych sprzedawanych na podstawie faktur VAT - byłoby zbyt daleko idące i pozbawione racjonalnych przesłanek.

Również twierdzenie skargi, że stosowanie właściwego nazewnictwa i nomenklatury wyrobów żwirowych było naturalną konsekwencją błędnych działań Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu – nie może przynieść oczekiwanych skutków, skoro jak już na wstępie podkreślono przepis wprowadzający zwolnienia podatkowe nie wiązał tego prawa z decyzją organu podatkowego; zwolnienie jako przysługujące z mocy prawa dotyczyło podatników prowadzących produkcję określonych wyrobów, natomiast warunki przedmiotowego zwolnienia były powszechnie znane, gdyż przepisy je precyzujące zostały opublikowane w cytowanym rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. (Dz.U. Nr 3, poz. 20

z 1989 r.).

Ponadto, jak trafnie zauważa Izba, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada pisemności (art. 126 Ordynacji podatkowej). W zaistniałych przypadkach błędnego pouczenia przez pracownika organu podatkowego skarżący mógłby się bronić tym zarzutem przed ponoszeniem ujemnych skutków takich działań. Jednakże w tym stanie faktycznym nie dysponuje żadnym pisemnym dokumentem świadczącym o tym, że sytuacja taka miała w istocie miejsce.

Ustosunkowując się z kolei do protokołu kontroli w zakresie rozliczeń z budżetem za 1997 r. pracowników Urzędu Skarbowego w dniach 6 i 7 maja 1998 r., a więc już po zakończeniu roku podatkowego 1997, w którym to roku całość uzyskanego dochodu poddał skarżący zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Zauważyć należy, iż po pierwsze jakiekolwiek informacje czy ustalenia dokonane przez pracowników tego organu w trakcie przeprowadzonej w 1998 r. kontroli - nie mogły mieć wpływu na działania dokonane przez skarżącego w 1997 r., a po drugie w treści protokołu z kontroli stwierdzono, że w 1997 r. skarżący dokonywał sprzedaży piasku (30%), piasku uszlachetnionego (18%), kamienia (22%) oraz żwiru (30%) ogólnej sprzedaży. Ponadto na stronie 6 powyższego protokołu zawarto stwierdzenie, że "podatnik w okresie od 5 czerwca 1990 r. do 4 czerwca 2000 r. z tytułu wydobycia i sprzedaży żwiru jako kruszywa budowlanego wg symbolu SWW - 1411 korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego". Stwierdzenia te nie dawały zatem również podstawy do uzyskania przeświadczenia, że całość sprzedawanych przez skarżącego produktów jest objęta zwolnieniem od podatku dochodowego, skoro tylko sprzedaż ww. żwiru zwolniona była od podatku z mocy prawa.

W konsekwencji w sposób uprawniony w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podatkowe nie uznały za wiarygodne wyjaśnień, że nazw: piasek, piasek zwykły i piasek uszlachetniony użyto przypadkowo, w wyniku mylnego przeświadczenia producenta, zamiast nazwy właściwej żwir.

Nieuzasadniony jest również zarzut kwestionujący konieczność klasyfikowania wyrobów do właściwego ugrupowania SWW. W niniejszej sprawie, jak trafnie zauważa Izba, wykaz materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym zawierało zarządzenie Ministra Przemysłu z dnia 28 lutego 1989 r., a następnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1991 r. W obu tych aktach prawnych przy nazwach materiałów, których wytwarzanie było objęte zwolnieniem, umieszczone były odpowiednie symbole SWW, których kwestionowanie nie należy do organów podatkowych.

Natomiast powoływany przez skarżącego w skardze argument, iż rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawiera jako załącznik wykaz wyrobów budowlanych, (których wytwarzanie uprawniało do ulgi w podatku dochodowym) uznać należy za chybiony. Należy zauważyć, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia

1996 r. (wraz z załączonym do niego wykazem materiałów budowlanych) miało ono zastosowanie tylko do wydatków inwestycyjnych poniesionych od dnia 1 stycznia 1997 r., zaś "Wykaz materiałów budowlanych" stanowiący załącznik do tegoż rozporządzenia ma zastosowanie jedynie do podatników korzystających z odliczeń lub obniżek o jakich mowa w art. 26a cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz 18a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.). Przepisy wym. rozporządzenia zostały wydane na podstawie delegacji ustawowych zawartych w przepisach obowiązujących aktualnie ustaw podatkowych. Wbrew opinii skarżącego, jak trafnie podkreśla Izba w odpowiedzi na skargę, rozporządzenie to nie wprowadziło zmian w zakresie przedmiotowym nabytego przed dniem 1 stycznia 1992 r. prawa do zwolnienia od podatku dochodowego. Jak na wstępie zauważono odrębnymi przepisami zawierającymi wykaz materiałów budowlanych i wyrobów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym, do których odsyła § 1 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia z dnia 6 lutego 1989 r. są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. w sprawie obniżek podatku dochodowego od osób prawnych (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 20, zm. Dz.U. z 1991 r. Nr 37, poz. 162). Wykaz ten stanowi załącznik nr 2 do wym. rozporządzenia Rady Ministrów. Natomiast zasada ochrony praw nabytych znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 54 ust. 5 cyt. ustawy), jak i prawnych (art. 39 ust. 3 cyt. ustawy).

Również zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza § 1 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. jest chybiony, skoro § 3 powołanego rozporządzenia zawiera zasadę, że w przypadku wykonywania przez podmiot gospodarczy, oprócz działalności objętej zwolnieniem także innej działalności, zwolnienie od podatku dochodowego stosuje się do części dochodów przypadających do obrotów z tytułu działalności objętej zwolnieniem.

Wg tych zasad organ pierwszej instancji dokonał szczegółowego wyliczenia co znalazło wykaz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do pozostałych ustaleń objętych zaskarżoną decyzją, a dotyczących zawyżenia odpisów amortyzacyjnych środków trwałych oraz nie uznania za koszty uzyskania przychodów niektórych wydatków skarżący nie wnosił żadnych zastrzeżeń, zaś prawidłowość rozstrzygnięcia w tym zakresie, nie budzi również wątpliwości sądu.

Mając zatem na względzie powyższe na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), należało skargę jako niezasadną oddalić.