Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1869/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 158 poz 1047
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "K." - Spółka z o. o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r. Nr [...] II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego cofnął pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej nr [...] z dnia [...] r. udzielone Spółce z o. o. "K.".

W dniu [...] r. Spółka z o. o. Komfort za pośrednictwem Urzędu Celnego złożyła odwołanie od powołanej wyżej decyzji, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 8 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802, ze zm.), art. 2 Konstytucji oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.). Powyższe odwołanie zostało podpisane przez T. P. pełniącego funkcję Dyrektora Finansowego Spółki z o. o. "K.".

Pismem z dnia [...] r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł w związku z przeprowadzanych postępowaniem wyjaśniającym w sprawie w/w odwołania, na podstawie przepisu art. 169 ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego wezwał Spółkę do nadesłania odpisu z rejestru handlowego, celem zbadania, czy osoba, która podpisała odwołanie z dnia [...] r. jest upoważniona do jednoosobowego reprezentowania Spółki "K.", pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

Następnie, po upływie zakreślonego w/w wezwaniu siedmiodniowego terminu, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł z powodu nie usunięcia braków formalnych odwołania, stosownie do art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, iż skoro w aktach sprawy brak było odpisu z rejestru handlowego to wezwanie w trybie przepisów cyt. ustawy do nadesłania tego dokumentu w celu stwierdzenia czy T. P. jest upoważniony do reprezentowania Spółki "K.", było zasadne. Nie uzupełnienie powyższego braku do dnia wydania decyzji zaskutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia.

W dniu [...] r. Spółka "K." złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem Spółki wezwanie jej do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 169 Ordynacji poprzez nadesłanie odpisu rejestru handlowego nie było zgodne z prawem. Skoro z treści podpisu i pieczątki na odwołaniu wyraźnie wynika, że odwołanie nie zostało podpisane przez członka Zarządu ani prokurenta, ale pracownika Spółki na określonym stanowisku co wskazuje na umocowanie go jako pełnomocnika, należało więc wezwać do wykazania w inny sposób umocowania do podpisania odwołania lub też wezwać samą stronę do podpisania odwołania ze skutkami wynikającymi z art. 169 Ordynacji podatkowej. Spółka wskazała, iż T. P. odpisu rejestru handlowego nie przesłał, albowiem nie był uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki jako członek zarządu ani jako prokurent, zatem uznał, iż przesłanie wypisu z rejestru, w którym nie figuruje jako osoba uprawniona do reprezentacji nie jest konieczne. Ponadto odwołujący się podniósł, iż w/w osoba będąc umocowanym pracownikiem Spółki była uprawniona do wniesienia odwołania w jej imieniu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 262 kodeksu celnego w postępowaniu w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Organ ten powołując przepisy art. 135 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż strona nie będąca osoba fizyczną w postępowaniu podatkowym działa przez ustawowego przedstawiciela albo przez właściwy do tego organ. Na podstawie art. 201 § 1 kodeksu spółek handlowych organem tym dla spółki z o. o. jest jej zarząd, który prowadzi jej sprawy i reprezentuje spółkę na zewnątrz. Na podstawie art. 39 w związku z art. 36 ustawy z dnia 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Handlowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769, z późń. zm.) w rejestrze przedsiębiorców zamieszcza się między innymi oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji. Na podstawie powołanych wyżej przepisów organ drugiej instancji uznał za zasadne postępowanie Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który zamierzał zbadać czy T. P. - Dyrektor Finansowy jest upoważniony do jednoosobowego reprezentowania Spółki na podstawie odpisu z rejestru handlowego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż Kodeks celny będąc przepisem szczególnym do przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych zawiera instytucję przedstawicielstwa i reguluje kwestie upoważnienia. Stwierdził, iż oceny pełnomocnictwa należy dokonywać w oparciu o jego przepisy. Zgodnie z przepisem art. 253 § 2 kodeksu celnego jeżeli postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to:

1) przedstawicielem bezpośrednim osoby może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny,

2) przedstawicielem pośrednim osoby może być wyłącznie agencja celna.

Natomiast przepis art. 254 § 2 kodeksu celnego nakłada na przedstawiciela obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu upoważnienia. Zdaniem organu z treści spornego wezwania wynika, iż organ chciał ustalić fakt oraz zakres umocowania dla osoby, która podpisała odwołanie. W tej sytuacji twierdzenie strony, iż jej pracownik nie wykonał zobowiązania organu ze względu na to, iż nie figuruje w rejestrze jako osoba uprawniona do reprezentacji, nie zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor Izby Celnej podniósł także, iż strona w trakcie postępowania wyjaśniającego mogła wykazać, iż działa przez pełnomocnika i nadesłać pełnomocnictwo w wyznaczonym terminie, co uczyniła dopiero w kolejnym odwołaniu. Takie działanie, zdaniem organu celnego nie może działać wstecz.

W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie art. 254 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 7 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego.

W jej uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż w świetle obowiązujących przepisów pismo wzywające spółkę do usunięcia braków formalnych zostało sformułowane niewłaściwie i naraziło na negatywne skutki, które nie powinny obciążać skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Z dniem 01.01.2004 r. na podstawie przepisu art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który stosownie do przepisu art. 97 w/w ustawy władny jest orzekać w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., stosując przepisy ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Skarga jest zasadna.

Kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania decyzji administracyjnych i innych aktów pod względem ich zgodności z prawem.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż narusza ona prawo.

Przede wszystkim stwierdzić należ że skarga wbrew temu co podnosi organ wniesiona została w terminie. Skargę strona wniosła [...] r., - 30 dniowy termin do jej wniesienia upływał więc [...] r. Dzień ten jednak był wolną sobotą i w tej sytuacji ze względu na treść art. 57 § 4 kpa w związku z art. 59 obowiązującej w dniu wniesienia skargi ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ i mając na uwadze utrwalone orzecznictwo co do pojęcia dnia ustawowo wolnego od pracy /vide wyrok SN z 3 grudnia 1997r. III RN 87/97 OSNAPiUS 1998 Nr 10, poz. 292/ uznać należało, że wbrew temu co zarzucał organ skarga została wniesiona w terminie.

Stosownie do art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802, ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. Ustawa normująca prawo celne stanowi ustawę szczególną w stosunku do norm zawartych w Ordynacji podatkowej. Oznacza to, iż przepisy tej ostatniej należy stosować z uwzględnieniem zmian wynikających z kodeksu celnego. Zasady postępowania podatkowego zawarte w dziale IV Ordynacji podatkowej będą miały zatem zastosowanie w postępowaniu celnym o ile z prawa celnego nie wynika odrębna regulacja. Skoro zatem kodeks celny w tytule VIII zawiera przepisy regulujące przedstawicielstwo w sprawach celnych to przepisy te będą miały pierwszeństwo przed przepisami art. 136-137 Ordynacji podatkowej.

Przedstawicielstwo w rozumieniu tych przepisów to upoważnienie do załatwiania spraw celnych a przedstawiciel to osoba upoważniona do załatwiania takich spraw w tym również występowania w postępowaniu celnym i wnoszenia środków zaskarżenia od rozstrzygnięć celnych. Zgodnie z art. 253 § 1 kodeksu celnego przedstawicielstwo może być:

1) bezpośrednie - jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby,

2) pośrednie - jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

Jeżeli postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to:

1) przedstawicielem bezpośrednim osoby może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy,

2) przedstawicielem pośrednim osoby może być wyłącznie agencja celna.

Przepis art. 254 § 2 Kodeksu celnego nakłada na przedstawiciela obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu upoważnienia.

Skoro w postępowaniu celnym przedstawicielami mogą być jedynie osoby wymienione we wskazanym wyżej przepisie to wezwanie przez organ celny do przedstawienia wypisu z rejestru handlowego celem ustalenia, czy osoba składająca odwołanie może działać w imieniu Spółki było nieprawidłowe, tym bardziej, że z treści pieczątki można było jak słusznie zauważyła skarżąca wywnioskować, że odwołanie podpisał pracownik Spółki. Tak sformułowane wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania nie było więc skuteczne, a tym samym nie zastosowanie się do tego wezwania nie mogło spowodować dla strony ujemnych skutków prawnych. Zaskarżona decyzja narusza więc przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.