Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 360/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 140, art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48. ust. 1 art. 50 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

- uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (PINB) z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego – w całości i

- umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie kolizji budynku gospodarczego na działce przy [...] z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...].

Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu

o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy:

Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] K. C. uzyskała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego na działkach nr [...], a następnie M. określiła dla tej inwestycji "warunki techniczne", wyznaczając 15 m strefę ochronną od gazociągu wysokiego ciśnienia przebiegającego przez działkę nr 338. W dniu 6.08.2011r. K. C. dokonała zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 3,50 x 7 m, do którego Starosta nie wniósł sprzeciwu

Pismem z dnia 20 stycznia 2011r. M. poinformowała PINB, że wybudowany na działce nr [...] garaż narusza strefę ochronną gazociągu relacji [...]. W wyniku przeprowadzonych w dniu 22.02.2011r. oględzin organ I instancji stwierdził, iż na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach ok. 4,20 x 7 m. Ustalono, że w odniesieniu do tych działek K. C. dokonała w dniu 6.08.2010r. zgłoszenia budowy m. in. budynku gospodarczego o wymiarach 3,50 x 7 m (24,5m2), do którego Starosta nie wniósł sprzeciwu.

Decyzją z dnia [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (zwanej dalej ustawą), nakazał K. C. i Ł. C. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,20 x 7 m na działce przy [...], pozostającego w kolizji z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...], wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego, po rozpatrzeniu odwołania K. i Ł. C., utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że istniejący na działkach budynek gospodarczy o wymiarach 4,20 x 7 m nie jest objęty dokonanym zgłoszeniem, albowiem jego budowa z uwagi na powierzchnię (29,40 m²) wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Tym samym inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej skutkującej zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego. W rezultacie, zdaniem organu, brak jest podstaw do zastosowania procedury legalizacyjnej, albowiem przedmiotowy budynek posadowiony jest z jednej strony przy granicy działki, a z drugiej strony w odległości ok. 13 m od gazociągu przebiegającego przez działkę nr 338, wybudowanego w latach 1978-80. Odległość ta została ustalona przez organ I instancji na podstawie znajdujących się w aktach sprawy map geodezyjnych, i potwierdzona przez zarządcę gazociągu (M.). Określona już w dacie budowy gazociągu strefa ochronna dla budynków wolnostojących niemieszkalnych wynosiła 15 m w obie strony od gazociągu i uwzględniała postanowienia normy branżowej BN-71/8976-31 stanowiącej wówczas przepisy odrębne, do których odwoływał się § 5 rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Tak ustalona strefa ochronna obowiązuje w dalszym ciągu, albowiem kolejne przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 24 czerwca 1989r. i z dnia 14 listopada 1995r., rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r.) nie dotyczą sieci gazowych wybudowanych przed dniem ich wejścia w życie. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę usytuowanie gazociągu w odległości ok. 17 m od granicy zachodniej nieruchomości inwestorów oraz szerokość ich nieruchomości wynoszącą ok. 16 m nie było fizycznej możliwości usytuowania na niej budynku o szerokości nawet 3,5 m (tak jak w zgłoszeniu) bez naruszenia strefy ochronnej – o czym inwestorzy wiedzieli.

Wyrokiem z dnia 26 października 2011r., sygn. akt II SA/Ke 626/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi K. i Ł. C., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy P.p.s.a., uchylił ww. decyzje organów obu instancji, zarzucając im naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. W tym zakresie wskazano, że stan faktyczny w dacie orzekania przez organ II instancji był inny niż w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji – czego organ odwoławczy nie zauważył i nie wyartykułował w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. W wytycznych co do ponownego rozpatrzenia sprawy wskazano na konieczność ustalenia, czy wybudowany obiekt został zrealizowany zgodnie z warunkami dokonanego zgłoszenia – a następnie rozważenia celowości i możliwości prowadzenia legalizacji w odniesieniu do powstałego budynku w aspekcie przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2013r., sygn. akt II OSK 174/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od ww. wyroku, podzielając stanowisko Sądu I instancji odnośnie błędnej subsumcji organu odwoławczego na dzień wydania jego decyzji i nieprawidłowego zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a także stanowisko co do wskazanej przez Sąd I instancji dalszej drogi postępowania. Ponadto w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na nieprawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego odnośnie stosowania § 5 rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe oraz postanowień normy branżowej BN-71/8976-31, zwracając uwagę, że normy branżowe (resortowe, zakładowe, państwowe) były opracowywane przez uspołecznione zakłady pracy i jednostki organizacyjne zainteresowanych resortów na ich użytek, a zatem obowiązywały w ramach branży i winien ich przestrzegać inwestor gazociągu. Nie stanowiły natomiast przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, których ewentualne naruszenie skutkowałoby niejako automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Obowiązujące zaś w dacie orzekania rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe nie ma zastosowania w stosunku do gazociągów wybudowanych przed jego wejściem w życie, to jest 12 grudnia 2001r. (§ 89 tego rozporządzenia).

Rozpoznając ponownie sprawę PINB przeprowadził w dniu 1 października 2013r. oględziny na działce przy [...], ustalając, że przedmiotowy budynek posiada wymiary w rzucie około 3,50 x 7,04 m – wobec czego wymiary te nie odbiegają od wymiarów wskazanych w dokonanym zgłoszeniu budowy z dnia 6 sierpnia 2010r. Organ I instancji uznał jednak, że usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości ok. 13 m od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia narusza strefę kontrolowaną, określoną rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, wynoszącą 30 m, tj. 15 m po obu stronach tego gazociągu. W konsekwencji obecna lokalizacja spornego obiektu może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz mienia

Mając na względzie powyższe decyzją z dnia 6 listopada 2013r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy, PINB nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach ok. 3,50 x 7,04 m na działce przy [...], kolidującego z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...].

W odwołaniu K. i Ł. C. wskazali, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem powołanych w niej przepisów, które nie mają zastosowania do przedmiotowego budynku, o czym przesądzono w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach sądów administracyjnych – wiążących dla organów co do ustaleń faktycznych oraz co do wyrażonej oceny prawnej.

W toku postępowania odwoławczego – stosownie do wezwania organu II instancji z dnia 14 stycznia 2014r. – pismem z dnia 29 stycznia 2014r. P. (następca prawny M.) wyjaśniła, że ze względu na wiek gazociągu – a co za tym idzie naturalne zużycie materiałów – występuje potencjalne ryzyko jego awarii (eksplozji gazu), która ze względu na zbyt bliską odległość gazociągu od przedmiotowego budynku może doprowadzić do katastrofy budowlanej i nieodwracalnych skutków, a tym samym istnieje zagrożenie bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi lub mienia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., opisaną na wstępie decyzję z dnia [...], wskazał że sporny budynek został wybudowany w 2010r., kiedy obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Rozporządzenie to – w świetle analizy wydanych w niniejszej sprawie wyroków sądów administracyjnych – wyłączało stosowanie norm odległościowych w stosunku do gazociągów wybudowanych przed jego wejściem w życie. tj. przed 12 grudnia 2001r., o czym stanowi jego § 89. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, nie można podzielić stanowiska P. przedstawionego w piśmie z dnia 29 stycznia 2014r., zwłaszcza że Spółka ta nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie występuje konkretne i realne zagrożenie dla otoczenia. Ponadto, z uwagi na brzmienie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. oraz obowiązki zarządcy gazociągu wymienione w ust. 2 nie można uznać, aby rozporządzenie to miało zastosowanie do przedmiotowego budynku, wybudowanego w 2010r.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji braku wykazania realnego i konkretnego zagrożenia dla otoczenia, spowodowanego zbyt bliską odległością przedmiotowego budynku względem gazociągu, przy jednoczesnym braku naruszenia przepisów w dacie budowy przedmiotowego budynku, nie można stwierdzić istnienia podstaw prawnych do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, w tym orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Skoro zatem przedmiotowy budynek gospodarczy nie wykazuje niezgodności ze zgłoszeniem jego budowy dokonanym w dniu 6 sierpnia 2010r. – zarówno pod względem jego wymiarów, jak również usytuowania na działce nr [...] – a jednocześnie obowiązujące w dacie jego budowy, tj. w 2010r. przepisy nie normowały kwestii dopuszczalnych odległości nowo wznoszonych obiektów w stosunku do istniejących gazociągów, dalsze postępowanie organów nadzoru budowlanego w sprawie kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem stało się bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem, zdaniem organu II instancji, podstaw prawnych które uprawniałyby organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań wynikających z przepisów Prawa budowlanego z 1994r., w tym z przepisu art. 51 ust. 1 tej ustawy.

Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1. § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001r. nr 97, poz. 1055) w zw. z § 5 Rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1978r., nr 21, poz. 94), poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą w efekcie do uznania, że w dacie budowy przedmiotowego budynku (2010r.), jak również w dacie jego przeróbek (2011r.) nie obowiązywały żadne przepisy normujące kwestię dopuszczalności odległości nowo wznoszonych obiektów w stosunku do istniejących gazociągów – co prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z luką prawną;

2. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że nie nastąpiło naruszenie przepisów ww. ustawy w dacie budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] – podczas gdy skarżąca Spółka uważa, że przedmiotowy budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, w tym gazociąg wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...];

3. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – poprzez uznanie, że brak jest podstaw prawnych do podjęcia działań wynikających z przepisów ustawy.

Mając na względzie powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.:

- uchylono - w całości - decyzję organu I instancji o nakazaniu K.

i Ł. C. rozbiórki budynku gospodarczego na działce przy ul. [...];

- umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie kolizji ww. budynku

z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...].

Przed przystąpieniem do oceny legalności ww. decyzji wskazać trzeba, że zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 listopada 2011r. sygn. akt II SA/Ke 626/11, oraz stanowiskiem zaprezentowanym przez Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 maja 2013r. sygn. akt II OSK 174/12. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tym samym, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe – ewentualne – postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97, LEX nr 47275). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie fundamentalne znaczenie ma uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, w wyniku którego następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym. Są tam bowiem zawarte wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych, jak również stosowna ocena prawna dotychczasowych działań.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że zarówno organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie, jak i Sąd związani są w/w wyrokiem z dnia 26 października 2011r. sygn. akt II SA/Ke 626/11, oraz stanowiskiem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2013r., sygn. akt 174/12 oddalającym skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Na wstępie rozważań prawnych wskazać trzeba, że stosownie do przepisu art. 170 ustawy P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne śądy i inne organy państwowe. Należy wskazać, że ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże organy i sąd rozpoznający sprawę ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba na brak podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek umożliwiających odstąpienie przez tut. Sąd od oceny prawnej, wyrażonej w wyroku z dnia 26 października 2012r., sygn. akt II SA/Ke 626/11 i Naczelnego Sądu administracyjnego w Warszawie sygn. akt II OSK 174/12. Tym samym dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko zawarte w uzasadnieniu powołanych orzeczeń.

Z uzasadnienia powołanego orzeczenia, wydanego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy P.p.s.a., wynika że organy obu instancji – rozstrzygając poprzednio w przedmiocie dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,20 x 7 m na działce przy ul. [...], pozostającego w kolizji z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 100 CN 4,0 Mpa relacji [...] – dopuściły się naruszenia odpowiednio:

- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą,

- art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.

W tym zakresie wskazano na brak podstaw do zastosowania trybu z art. 48 ustawy – z uwagi na okoliczność, że przedmiotem sprawy nie jest obiekt budowlany, wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tut. Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że dokonana przez organ I instancji po wydaniu decyzji z dnia [...] kontrola potwierdziła, że wymiary budynku gospodarczego są zgodne z dokonanym zgłoszeniem jego budowy, a ponadto przed wydaniem decyzji ostatecznej wykonano przeróbki, polegające na doprowadzeniu parametrów budynku gospodarczego do stanu objętego zgłoszeniem. Podkreślono przy tym, że z dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy wyraźnie wynika, że budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25m2 nie wymaga pozwolenia na budowę. Odnosząc się do rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki na podstawie art. 49b ustawy Sąd wskazał, że przepis ten nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż nakazuje rozbiórkę w drodze decyzji obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W rezultacie wskazano na konieczność ustalenia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, czy sporny obiekt został zrealizowany zgodnie z warunkami dokonanego zgłoszenia – a następnie rozważenia celowości i możliwości prowadzenia jego legalizacji w aspekcie przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przenosząc przywołane powyżej wskazania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku zostały wykonane w całości. Zaznaczyć przy tym trzeba, że analiza przedstawionych Sądowi akt administracyjnych dowodzi, że zebrany w sposób wyczerpujący w toku postępowania materiał dowodowy został prawidłowo rozpatrzony dopiero przez organ odwoławczy (art. 77 § 1 K.p.a.).

W tym zakresie podkreślenia wymaga, że w ponownie prowadzonym postępowaniu PINB – mając na uwadze wytyczne i stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – ponownie przeprowadził w dniu 1 października 2013r. oględziny na działce przy ul. [...], ustalając, że przedmiotowy budynek posiada wymiary w rzucie około 3,50 x 7,04 m – wobec czego wymiary te nie odbiegają od wymiarów wskazanych w dokonanym przez K. C. zgłoszeniu budowy z dnia 6 sierpnia 2010r.

Co się zaś tyczy zaleceń dotyczących rozważenia celowości i możliwości zalegalizowania spornego obiektu, to organ I instancji nie ustrzegł się od popełnienia błędu w analizie tego zagadnienia – co doprowadziło do zastosowania trybu z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy (nakaz rozbiórki), pomimo że w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała podstawa do użycia tych przepisów. Mianowicie, PINB wskazał na brak możliwości legalizacji ww. obiektu w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, uzasadniając to lokalizacją przedmiotowego budynku – w odległości ok. 13 m od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia, co zdaniem organu narusza strefę kontrolowaną – sprzeczną z przepisami techniczno-budowlanymi. W tym zakresie, organ I instancji, uzasadniając odstąpienie od oceny zawartej w wydanych w niniejszej sprawie orzeczeniach sądów administracyjnych, powołał się na zmianę stanu prawnego, do jakiej doszło już po wydaniu ww. wyroków – do jakiej doszło w wyniku obowiązującego od dnia 5 września 2013r. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013r. poz. 640). Zgodnie z § 110 tego rozporządzenia dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2, która dla gazociągu o ciśnieniu nominalnym 4 MPa i średnicy 100 mm, wynosi 30 m, tj. 15 m po obu stronach gazociągu. Z kolei stosownie do § 10 ww. rozporządzenia dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane, w których należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie (ust. 1 i 2). Uzasadniając wydanie w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki PINB powołał się na § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia, który stanowi, że w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów, magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenie gazociągu podczas jego użytkowania, zwracając ponadto uwagę na okoliczność, że obecna lokalizacja spornego budynku może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz mienia. W konsekwencji powyższych ustaleń zastosowano:

- art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego;

- art. 51 ust. 7, który stanowi, że przepisy ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Jak wynika bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Przechodząc do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji organu odwoławczego – w której słusznie zakwestionowano opisane powyżej stanowisko PINB o niezgodności spornego budynku z przepisami techniczno-budowlanymi – należy wskazać, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem I instancji nie została uregulowana w powołanym przepisie, wobec czego tak w doktrynie, jak w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji (art. 140 K.p.a.), czyli przepis art. 105 K.p.a.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki do zastosowania powołanego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – jako że postępowanie wszczęte przez PINB w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego na działce przy ul. Paryskiej 80 w Skarżysku-Kamiennej (K-I-6) okazało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.).

W tym zakresie, odnosząc się do kwestii zgodności spornego budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, należy podkreślić że przedmiotowy budynek został wybudowany w 2010r. (okoliczność bezsporna), kiedy obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97, poz. 1055). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 29 maja 2013r., sygn. akt II OSK 174/12 ww. rozporządzenie nie ma zastosowania w stosunku do gazociągów, które (tak jak przecinający działkę nr [...] gazociąg relacji [...]) zostały wybudowane przed jego wejściem w życie (tj. 12 grudnia 2001r.), bowiem rozporządzenia tego nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę (§ 89 rozporządzenia). Jak już wcześniej wskazano zgodnie z art. 170 ustawy P.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W powołanym orzeczeniu wskazano, że "analiza zaś ww. przepisu w kontekście treści całości rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż wyklucza on jedynie możliwość zastosowania wymagań określonych w nowych przepisach jedynie wobec gazociągów i urządzeń z nim związanych, jeżeli gazociągi te wykonane zostały na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, a nie wobec zabudowy sąsiadującej. Funkcją zatem przepisów przejściowych rozporządzenia z 2001r. jest umożliwienie pozostawienia dotychczas wybudowanych sieci w sferze wcześniej ustalonych wymagań technologicznych wobec tych sieci i urządzeń, a także umożliwienie zastosowania wcześniej obowiązujących przepisów w przypadku remontu czy przebudowy gazociągów wybudowanych pod rządami tych przepisów, lecz nie ma żadnej podstawy, aby dla obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu tych sieci stosować normatywy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów, przerzucając niejako konsekwencje obowiązku dbałości o właściwą eksploatację tych sieci i urządzeń z operatora sieci na właścicieli gruntów sąsiednich, gdyż to ich prawo własności podlegałoby w istocie wywłaszczeniu przez zakaz zabudowy wykraczający poza rzeczywistą potrzebę". Ponadto uznano "za nieprawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego odnośnie stosowania § 5 rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe oraz postanowień normy branżowej BN-71/8976-31, zwracając uwagę, że normy branżowe (resortowe, zakładowe, państwowe) były opracowywane przez uspołecznione zakłady pracy i jednostki organizacyjne zainteresowanych resortów na ich użytek, a zatem obowiązywały w ramach branży i winien ich przestrzegać inwestor gazociągu. Nie stanowiły natomiast przepisów budowlano- technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, których ewentualne naruszenie skutkowałoby niejako automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia."

Odnosząc się z kolei do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie wskazać trzeba, że akt ten obowiązuje dopiero od dnia 5 września 2013r., a zatem powoływane przez PINB regulacje dotyczą zakazu wznoszenia w strefie kontrolowanej jakichkolwiek obiektów budowlanych dopiero od tej daty – nie odnosząc się zarazem do obiektów, które (tak jak budynek gospodarczo-garażowego) powstały wcześniej. W rezultacie brak podstaw by podzielić stanowisko organu I instancji o konieczności zastosowania wobec spornego obiektu (wybudowanego w 2010r.) ww. rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2013r. Jak słusznie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 1700/11 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń NSA) stosowanie nowych przepisów nie może prowadzić do sytuacji, gdy strona zostanie bezzasadnie pozbawiona przysługujących jej dotychczas uprawnień.

Uznając zatem, że sporny budynek, posadowiony zgodnie z warunkami zgłoszenia oraz nienaruszający przepisów techniczno-budowlanych, został wzniesiony legalnie, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego (bazujące na cyt. powyżej przepisach Prawa budowlanego) że w takiej sytuacji jedynie konkretne i realne zagrożenie dla otoczenia spowodowane bliską odległością między gazociągiem i przedmiotowym obiektem mogłoby uzasadniać wydanie nakazu rozbiórki tego ostatniego. Tymczasem w piśmie z dnia 29 stycznia 2014r. P., odnosząc się do powyższej kwestii, wskazała jedynie, że ze względu na wiek gazociągu – a co za tym idzie naturalne zużycie materiałów – występuje potencjalne ryzyko jego awarii (eksplozji gazu), która ze względu na bliską odległość gazociągu od przedmiotowego budynku może doprowadzić do katastrofy budowlanej i nieodwracalnych skutków, a tym samym istnieje zagrożenie bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi lub mienia. W konsekwencji, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ww. Spółka nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie występuje konkretne i realne zagrożenie dla otoczenia. Samo wskazanie zarządcy sieci na wiek gazociągu i jego technologię wykonania nie może być bowiem uznane za zagrożenie bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi lub mienia w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jak prawidłowo uzasadnił to organ II instancji obowiązkiem zarządcy sieci jest bowiem utrzymanie jej należytego stanu technicznego i zapewnienie ciągłości dostaw gazu – bez względu na wiek urządzeń gazociągowych. Podzielając natomiast stanowisko Spółki należałoby przyjąć, że w przypadku starszych gazociągów z uwagi na potencjalne zagrożenie należałoby wyburzyć kolejne budynki istniejące w ich otoczeniu – co jest niedopuszczalne .

W tym miejscu podkreślić trzeba, że na skarżącej Spółce ciąży obowiązek zagwarantowania bezpieczeństwa gazociągu, którego jest zarządcą, wobec czego Spółka ta powinna podjąć wszelkie działania mające na celu zabezpieczenie tego obiektu przed ewentualną awarią – przy uwzględnieniu wieku gazociągu, technologii jego wykonania oraz użytych materiałów winien. Ponownie należy przy tym powołać się na wydany w niniejszej sprawie wyrok z dnia 29 maja 2013r., sygn. akt II OSK 174/12, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na niedopuszczalność przerzucania konsekwencji obowiązku dbałości o właściwą eksploatację tych sieci i urządzeń z operatora sieci na właścicieli gruntów sąsiednich, jako że w takiej sytuacji ich prawo własności podlegałoby w istocie wywłaszczeniu przez zakaz zabudowy wykraczający poza rzeczywistą potrzebę.

Reasumując, zasadnym jest wniosek, że wobec:

1. zgodności przedmiotowego budynku ze zgłoszeniem jego budowy,

2. powstania ww. obiektu budowlanego bez naruszenia przepisów budowlano-technicznymi, w szczególności dotyczących jego odległości od istniejącego gazociągu,

3. braku wykazania przez skarżącą Spółkę realnego i konkretnego zagrożenia dla otoczenia, spowodowanego zbyt bliską odległością przedmiotowego budynku względem gazociągu

- postępowanie w sprawie kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem stało się bezprzedmiotowe. Jak to powyżej wykazano brak jest bowiem podstaw prawnych, które uprawniałyby organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności z art. 51 ust. 1, bądź art. 48 ust.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.