Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1206/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27c ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 27, art. 44b,c
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu, wycofania z obrotu i nakazania zniszczenia środka zastępczego na koszt strony skarżącej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) w zw. z art. 4 pkt 27, art. 44b i 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w P. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] nr [...] zakazującą wprowadzania do obrotu na terytorium RP produktu "Ekstrakt Niebieski Ogień" i nakazującą wycofanie go z obrotu oraz nakazującą zniszczenie ww. produktu na koszt Spółki.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, na polecenie PWIS w Ł. w sklepach na terenie województwa [...], w których są wprowadzane do obrotu środki zastępcze, w tym m.in. w sklepie przy ul. A 59 w P. - należącym obecnie do A sp. z o.o., uprzednio B, C - została przeprowadzona w dniu 16 stycznia 2013 r. kontrola. Przesłanką do podjęcia przez PWIS w Ł. decyzji o natychmiastowej kontroli w sklepach należących do spółek kapitałowo i personalnie powiązanych z R. G. było zagrożenie zdrowia lub życia ludzi zażywających produkty oferowane do sprzedaży. PWIS w Ł. znane były fakty, że produkty wprowadzane do obrotu były przyczyną zatruć osób je zażywających, często małoletnich i ich hospitalizacji. Potwierdzały to również informacje pochodzące z innych powiatów i województw. Jak wskazał organ, brak reakcji ze strony PWIS w Ł. oznaczałoby dopuszczenie do sytuacji, w której istniałoby realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi.

Ponadto organ podkreślił, że posiada wyniki ekspertyz Narodowego Instytutu Leków w W. dotyczące produktów wprowadzanych do obrotu przez spółkę, w których zidentyfikowano substancje psychoaktywne np.: pentedron, izopentedron, etkatynon, UR-144, 3,4-DMMC-pochodna mefedronu.

Podczas kontroli przeprowadzonej przez PPIS w P. w dniu 16 stycznia 2013 r. stwierdzono, że wprowadzany jest do obrotu produkt: "Ekstrakt Niebieski Ogień". Był on oferowany do sprzedaży w charakterystycznych opakowaniach w postaci półprzezroczystych torebek foliowych zawierających niewielkie ilości niewiadomego pochodzenia suszu roślinnego lub nieokreśloną substancję czy mieszaninę chemiczną w postaci białego proszku, posiadały nieznany skład i informację o przeznaczeniu innym niż do spożycia przez ludzi. Informacja, ta zamieszczona na produkcie, w istocie sugerowała wręcz takie przeznaczenie.

W tym stanie faktycznym organ I instancji decyzją z dnia [...] zakazał wprowadzania do obrotu na terytorium RP środków zastępczych o nazwie: "Ekstrakt Niebieski Ogień", nakazał wycofanie ww. produktu z obrotu oraz nakazał zniszczenie ww. produktu na koszt Spółki.

W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzuty stawiane decyzji dotyczyły naruszenia przepisów postępowania w postaci:

- art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno faktycznego, jak i prawnego, w szczególności przez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie, których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 108 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych i prawnych;

- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym naruszenie art. 84c, art. 79, art. 79a, art. 79b oraz art. 82 ustawy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. po analizie akt sprawy oraz podniesionych argumentów uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W treści uzasadnienia decyzji organ II instancji stwierdził, że PPIS w P. słusznie przyjął, że substancje, o których mowa powyżej mogą być zagrożeniem dla zdrowia lub życia ludzi i zakazał na podstawie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wprowadzania do obrotu środków zastępczych wymienionych w decyzji, a także nakazał wycofanie produktów z obrotu oraz ich zniszczenie na koszt strony postępowania. Jednocześnie PPIS w P. zlecił wykonanie stosownych badań przez uprawnione laboratorium.

Jak podkreślał organ odwoławczy, PPIS w P. posiadał wiedzę w oparciu o wcześniejsze wyniki ekspertyz przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Leków w W., że wprowadzane produkty przez R. G. w sklepie przy ul. A 59 w P. zawierały substancje psychoaktywne będące analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do powołanej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii tj.: UR-144 - syntetyczny kannabinoid, MPA -pochodna amfetaminy, Etkatynon - pochodna aktynonu, Brefedron - analog strukturalny 4-FCM.

Wobec powyższego PPIS w P. prawidłowo uznał, że środek zastępczy "Ekstrakt Niebieski Ogień" może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi i zakazał wprowadzania do obrotu na terytorium RP oraz nakazał jego wycofanie z obrotu, a także nakazał zniszczenie na koszt Spółki.

Jak dalej podkreślił organ odwoławczy, w oparciu o posiadaną wiedzę i wyniki badań produktów, przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Leków w W. z dnia 17.01.2013 r., potwierdzono, że w sklepie wprowadzane są do obrotu środki zastępcze stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W związku z tym przyjął za podstawę takiego działania treść art. 108 § 1 k.p.a. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Mając to na względzie – zdaniem organu II instancji - nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołującego się w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 27c ustawy o PIS poprzez jego zastosowanie.

Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy PWIS stwierdził, że w toku czynności kontrolnych nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 77 ust 6, art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82, art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Kontrolujący okazali legitymacje służbowe przedstawicielowi kontrolowanego obiektu oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i poinformowali go o przysługujących prawach i obowiązkach wynikających z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co potwierdza treść protokołu kontroli z dnia 16.01.2013 r.. Odstąpienie natomiast od zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli nastąpiło na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na bezpośrednie zagrożenie zdrowia ludzkiego.

Zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zaskarżonej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. przyjmując, iż okoliczności sprawy wskazują na stwarzanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, poprzez wprowadzanie do obrotu produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż wykazują działanie psychoaktywne i mogą być zaklasyfikowane jako środki zastępcze.

W skardze A Spółka z o.o. w P. zarzuciła:

a. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie, których organ uznał, iż istnieje "zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi", a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz przesłanek zastosowania powołanych przepisów. Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił na czym polega zagrożenie, nie wykazał, by wskazane w decyzji środki były kiedykolwiek "używane" jako środki odurzające, a także dlaczego w sposób niezgodny z ustawową definicją uznał, że badane produkty były środkami zastępczymi. Nie wyjaśnił sprawy, nie zostały wykonane badania na okoliczność niebezpieczeństwa dla zdrowia wskazanych substancji, wykonane przez NIL badania nie poddano żadnej analizie, nie odniesiono się do twierdzeń strony o przeznaczeniu produktów, nie wykazano by w formie, ilości i z takimi ostrzeżeniami znajdującymi się na etykietach produktów w jakikolwiek sposób zagrażałyby życiu lub zdrowiu;

b. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku spełnienia niezbędnych przesłanek oraz bezpodstawne stwierdzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi mimo braku dowodów wskazujących na taką okoliczność;

c. naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym naruszenie art. 84c, art. 79, art. 79a, art. 79b oraz art. 82 ustawy;

d. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane;

e. naruszenie art. 108 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych i prawnych.

Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 212, poz.1263 ze zm.).

W myśl art. 27c ust. 6 wymienionej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Z treści analizowanego przepisu wynika zatem, że organ administracji wydaje decyzję o zakazie wytwarzania produktu lub wprowadzania go do obrotu, a także nakazie wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenia na koszt strony postępowania w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

Dalej wskazać należy, że podstawą dla rozstrzygnięć organów administracji sanitarnej były ustalenia - na podstawie zgłaszanych przypadków - nagłych zachorowań młodych ludzi w wyniku używania preparatów i substancji, co do których zachodziło prawdopodobieństwo, że zachorowania nastąpiły po zażyciu zakwestionowanych preparatów lub im podobnych, a które w swoim składzie mają substancje o podobnym działaniu jak narkotyki. Potwierdzały to również informacje pochodzące z innych powiatów i województw. Istotne jest także ustalenie, że PWIS w Ł. – w dacie podejmowania czynności i następnie wydawania zaskarżonej decyzji – pozostawał w posiadaniu wyników ekspertyzy Narodowego Instytutu Leków w W. dotyczących produktu wprowadzanego do obrotu przez Spółkę – "Ekstrakt Niebieski Ogień", w którym zidentyfikowano substancję psychoaktywną: UR-144. Jak przy tym wynikało z opinii Instytutu, wykazuje ona działanie psychoaktwne i produkt zawierający tą substancje może być zaklasyfikowany jako tzw. środek zastępczy. W ocenie Instytutu, substancja ta może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skargi wskazać należy, że fakt stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (które to zdarzenia były podstawą decyzji o zakazie wprowadzenia do obrotu wymienionych produktów i nakazanie ich wycofania z obrotu) może być nie tylko rezultatem kontroli przeprowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale może być także dodatkowo wynikiem innych ustaleń, czy ocen, jak to miało miejsce również w tej sprawie.

W analizowanym bowiem przypadku ustalenia co do zagrożenia zdrowia i życia ludzi organ poczynił opierając się także na uzyskanych informacjach o przypadkach odnotowanych interwencji medycznych, przypadkach zatruć z udziałem wskazanych substancji, liczbą osób objętych zatruciami z powodu zażycia tych substancji, a także na podstawie zakresu i stopnia stwierdzonych dolegliwości wynikających z ich zażycia oraz dostępności tych produktów w obiektach skarżącej Spółki oraz wyników badań NIL – co do produktów wprowadzonych do obrotu przez skarżącą Spółkę.

Powyższe ustalenia uzasadniały użycie interwencyjnych instrumentów, w które wyposażony były organy Inspekcji Sanitarnej, a które pozwalają wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Słusznie podnosił organ, że zaniechanie działania w tym przypadku i nie wydanie zakwestionowanej decyzji stanowiłoby dopuszczenie do sytuacji, w której to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi utrzymywałoby się. Brak reakcji w tym zakresie oznaczałby zagrożenie dla zdrowia publicznego, które przy wydaniu takiej decyzji powinno stanowić priorytet. Zatem organy były uprawnione do zastosowania regulacji zawartych w przepisach art. 27 ustawy o PIS. Wobec pojawiających się informacji o potencjalnym, znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi organ był wręcz zobowiązany podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu, że w stanie faktycznym sprawy mógł on uznać, iż produkt o nazwie: "Ekstrakt Niebieski Ogień" wprowadzany do obrotu przez skarżącą Spółkę nie może znajdować się w obrocie jako stwarzający bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Zauważyć w tym miejscu należy, że skoro Państwowa Inspekcja Sanitarna jest zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli, to w celu realizacji tych obowiązków może zastosować środki władcze, niejednokrotnie o dużym stopniu uciążliwości dla adresatów takich decyzji, począwszy od podmiotów prowadzących niewielki zakład produkcyjno-usługowy, skończywszy na podmiotach gospodarczych zajmujących się obrotem określoną grupą produktów. Wskazać przy tym należy, że działanie organów sanitarnych praktycznie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w pewną sferę wolności obywatela, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej i z użyciem przymusu państwowego, gdyż jest to podyktowane właśnie koniecznością ochrony interesu publicznego, w tym ochrony zdrowia i życia obywateli, co stanowi podstawowy obowiązek Państwa.

Tym samym zarzuty skarg dotyczące naruszenia art. 27c ust. 6 ustawy o PiS uznać należało za nieuzasadnione.

Nie sposób zgodzić się także z zarzutem naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, a organ ograniczył się jedynie do przepisania treści badań NIL bez dokonania subsumcji przepisów ww. ustawy. W ocenie Sądu, wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że wskazane w decyzji produkty wprowadzane do obrotu przez Spółkę w jej sklepie są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest już sam fakt, iż PWIS w Ł. pozostawał w posiadaniu, wyników ekspertyz Narodowego Instytutu Leków w W. dotyczących produktu "Ekstrakt Niebieski Ogień", w którym zidentyfikowano substancję: UR-144 o działaniu psychoaktywnym. Nie można także przy tym zapominać, że organ miał także wiedzę o przypadkach zatruć w wyniku spożywania środków nabywanych w sklepie, a kontrola w lokalu wykazała fakt sprzedaży zakwestionowanych produktów. Pamiętać także należy, iż rolą inspekcji sanitarnej – na co już wskazywano – jest także prewencyjne zapobieganie ewentualnym sytuacjom związanym z zaistnieniem zagrożenia życia i zdrowia ludzi. W tym też kontekście należy odczytywać i analizować wszelkie podejmowane przez organy działania, mając na uwadze społeczny aspekt działań organów inspekcji sanitarnej.

Przechodząc do omówienia kolejnych zarzutów skarg, dotyczących naruszenia art. 77 ust. 6, art. 79, art. 79a i art. 79b ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w ocenie Sądu, nie znajdują one uzasadniania i należy jej oddalić.

W tym zakresie wskazać należy przede wszystkim, że działania organów sanitarnych w niniejszej sprawie - związane z wykryciem zagrożenia naruszeń zdrowia i życia ludności (co dotyczy w szczególności przypadków wprowadzania do obrotu tzw. środków zastępczych) praktycznie zawsze muszą wiązać się z wkroczeniem w pewną sferę wolności obywatela (podmiotu gospodarczego), w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej i z użyciem przymusu państwowego, gdyż jest to podyktowane właśnie koniecznością ochrony interesu publicznego, w tym ochrony zdrowia i życia obywateli. W przypadku bowiem stwierdzenia na podstawie wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych, przypadkach zatruć, w których stwierdzono zażycie tzw. środków zastępczych organy zobligowane są do podjęcia odpowiedniej interwencji i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym także działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym.

Odnosząc się bezpośrednio do sformułowanych przez Spółkę w tym zakresie zarzutów wskazać należy, że w trakcie prowadzonej w sklepie Spółki kontroli w zakresie wprowadzania do obrotu substancji niedozwolonych (tzw. środków zastępczych) kontrolujący okazali legitymacje służbowe przedstawicielowi kontrolowanego obiektu oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i poinformowali go o przysługujących prawach i obowiązkach wynikających z ustawy o swobodzie działalności, co potwierdza treść protokołu kontroli. Odstąpienie natomiast od uprzedniego zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli miało oparcie w treści art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co wynikało z faktu zaistnienia bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego (na co wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia). Zauważyć ponadto należy, że obowiązek umieszczenia uzasadnienia braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w książce kontroli ma charakter wyłącznie informacyjny, a żaden z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie uzależnia wszczęcia i prowadzenia kontroli przedsiębiorcy od uprzedniego dokonania stosownych wpisów w książce kontroli. Należy przyjąć, iż wskazanie przez organ jedynie podstawy prawnej, bez jej szczegółowego opisywania, jest wystarczające dla stwierdzenia, iż organ zachował się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

Niezasadny jest także zarzut skargi, że kontrola została przeprowadzona mimo wniesienia sprzeciwu, co stanowi naruszenie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z treścią art. 84c ust. 1, ust. 2 i ust. 3 wymienionej ustawy, przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i ust. 2, z zastrzeżeniem art. 84d. Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego. Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli. Przedsiębiorca musi uzasadnić wniesienie sprzeciwu.

W myśl art. 84c ust. 5 wymienionej ustawy wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego sprzeciw dotyczy, z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia.

Z wymienionych przepisów wynika, że przedsiębiorcy przysługuje sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów ustawy do organu podejmującego i wykonującego kontrolę. Następnie przedsiębiorca zawiadamia kontrolujących o wniesieniu sprzeciwu i z tą chwilą kontrolujący wstrzymują czynności kontrolne.

Z zebranego materiału dowodowego (protokół kontroli) wynika, że wzmiankowany sprzeciw został złożony już po zakończeniu kontroli, jak stwierdzono w protokole – "po zakończeniu czynności kontrolnych, w trakcie pisania protokołu".

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że strona skarżąca w dniu przeprowadzania kontroli nie złożyła sprzeciwu w sposób określony w art. 84 ust. 1 ustawy, gdyż sprzeciw taki należy złożyć do organu podejmującego i wykonującego kontrolę, czyli do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., a nie do osób wykonujących czynności kontrolne. Dopiero z chwilą złożenia sprzeciwu do organu przedsiębiorca zawiadamia o tym osoby kontrolujące, które są zobowiązane wstrzymać czynności kontrolne. W praktyce w momencie złożenia sprzeciwu kontrola w sklepie była już zakończona. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 84c ustawy.

Co do zarzutów proceduralnych, dotyczących art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, że sam fakt lakoniczności uzasadnienia decyzji w kwestii wykazania istnienia "zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia lub życia" konsumentów nie może decydować o jednoznacznej wadliwości całej decyzji. Bezsprzecznie przecież ustalono w wyniku badań laboratoryjnych, że zakwestionowane substancje faktycznie stanowią zagrożenia dla zdrowia i życia ludności. Zauważyć przy tym należy, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, że nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd. Z taką sytuacją, jak wynika z całości przeprowadzonych w ramach niniejszego uzasadnienia rozważań, nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 108 § k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Z wymienionego przepisu wynika, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne między innymi wtedy gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. W przypadku gdyby decyzji nie nadano rygoru strona skarżąca, do chwili kiedy decyzja stałaby się ostateczna, mogłaby nadal sprzedawać produkty stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. W przekonaniu Sądu uzasadnione było zatem nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

d.r.