Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 18/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2005 r., P. S.A. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o udzielenie informacji o zakresie stosowania przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej jako "ustawa o VAT"). W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług telekomunikacyjnych w zakresie telefonii komórkowej, jako operator sieci P. Strona wniosła o potwierdzenie, że:

- ulga na "złe długi" dotyczy wierzytelności, które zostały udokumentowane fakturami wystawionymi po dacie wejścia w życie nowelizacji ustawy o VAT (Dz. U. z 2005 r., Nr 90, poz. 756) tj. po 1 czerwca 2005 roku, w której ustawodawca wprowadził do ustawy dodatkowy rozdział 1A "Rozliczenie podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności " składający się z dwóch artykułów: 89a i 89 b,

- warunek świadczenia usługi podmiotowi nie będącemu w trakcie postępowania upadłościowego oraz w likwidacji dotyczy tylko momentu dostarczenia usługi i nie ma charakteru następczego, to jest późniejsze rozpoczęcie postępowania upadłościowego bądź likwidacji nie wpływa na uprawnienie Spółki,

- zgodnie z art. 89a ust. 1 nowelizacji ustawy o VAT wierzytelnościami, o których mowa w przywołanym przepisie są wszystkie wierzytelności wymienione w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ( Dz. U. Nr 54, poz. 654 ze zm.),

- moment dokonania korekty określony w przepisie art. 89a ust. 2 pkt 3 nowelizacji ustawy o VAT jest to moment sporządzenia odpowiedniego dokumentu wewnętrznego w Spółce stwierdzającego zrealizowanie czynności związanych ze skorzystaniem z ulgi na złe długi,

- dokumentami wystarczającymi do stwierdzenia, iż na dzień złożenia korekty wierzyciel i dłużnik są zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT jest, np. złożenie oświadczenia przez dłużnika lub kopia potwierdzenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT - 5 wydanego przed skorygowaniem (obniżeniem) podatku należnego VAT z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług określonym w art. 89a ust. 1nowelizacji ustawy o VAT,

- 28 dniowy termin, który został określony w art. 89a ust. 2 pkt 6 nowelizacji ustawy o VAT można liczyć od dnia wysłania zawiadomienia listem poleconym przy uwzględnianiu terminu jakim list polecony obowiązany jest dotrzeć do adresata według przepisów regulujących działanie Poczty Polskiej,

- zawiadomienie, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 6 nowelizacji ustawy o VAT może posługiwać się danymi w kwotach łącznych bez rozbijania na poszczególne wierzytelności dłużnika,

- zawiadomienie określone w art. 89a ust. 5 nowelizacji ustawy o VAT przesyłane urzędowi skarbowemu może zawierać kwoty należności netto, kwotę VAT, oraz kwotę należności wraz z podatkiem VAT łącznie bez podziału na wartości wynikające z faktur wystawianych dla poszczególnych kontrahentów.

- zawiadomienie dłużnika, o którym mowa w art. 89a ust. 6 nowelizacji ustawy o VAT może być wysłane w trybie zwyczajowo przyjętym do dotychczasowej korespondencji np. list zwykły lub poczta elektroniczna. Ponadto zwrócono się o potwierdzenie, że przekazanie kopii zawiadomienia do urzędu skarbowego, o którym mowa w wyżej przytoczonym przepisie może nastąpić w formie zapisu cyfrowego (np. zeskanownie kopii wysłanych zawiadomień i umieszczenie tych skanów na dysku CD.),

- art. 89a ust. 2 pkt 4 nowelizacji ustawy o VAT stanowiący, iż wierzytelność nie może być uregulowana ani zbyta dotyczy tylko momentu do dnia dokonania korekty. Po tej dacie może nastąpić jej zbycie na rzecz innego podmiotu, co nie spowoduje utraty uprawnienia do skorzystania z ulgi, a ewentualna spłata należności na rzecz nabywcy wierzytelności w żaden sposób nie będzie wpływać na prawo do zastosowania ulgi przez Spółkę.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy wskazał, iż w dniu 3 listopada 2005 r. wobec Strony zostało wszczęte postępowanie kontrolne w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług.

Na postanowienie organu pierwszej instancji Strona złożyła zażalenie, w którym nie zgadzając się ze sformułowaniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu, zarzuciła naruszenie:

- art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) zwanej dalej Ordynacją podatkową, przez rozszerzenie zakresu przesłanek negatywnych pozwalających na niewydanie interpretacji,

- art. 14 § 5 w związku z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przez jego zastosowanie w sprawie.

Zdaniem pełnomocnika Strony, w momencie składania wniosku oraz w chwili składania zażalenia żadne postępowanie w indywidualnej sprawie będącej przedmiotem zapytania nie toczyło się, i nie toczy się. Stwierdzono, iż Strona ma dopiero zamiar zrealizować transakcję gospodarczą będącą przedmiotem zapytania. Ponadto podkreślono, iż kontrola podatkowa rozpoczęta w dniu 3 listopada 2005 r. dotyczyła sposobu rozliczenia podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r. Pełnomocnik podniósł, iż zapytanie Strony dotyczyło kwestii przyszłych, które ma zamiar dopiero wprowadzić w życie i dlatego obiektywnie nie mogło być objęte kontrola podatkową. Wskazał, iż organ podatkowy nie przeprowadził przed wydaniem zaskarżonego postanowienia żadnego postępowania wyjaśniającego. W ocenie pełnomocnika rozpoczęcie kontroli nie zwolniło organu podatkowego z obowiązku wydania interpretacji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie bez znaczenia pozostaje, iż postępowanie kontrolne dotyczyło rozliczeń strony w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r., a zapytanie złożone w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej dotyczy kwestii przyszłych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż nastąpiła zbieżność rodzajowa zobowiązań podatkowych, tj. kontrola podatkowa jak i wniosek o pisemną interpretację dotyczą tego samego podatku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2006 r. Strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W., zarzucając naruszenie:

- art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej, przez rozszerzenie zakresu przesłanek negatywnych pozwalających na niewydawanie interpretacji,

- art. 14 § 5 w związku z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przez jego zastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację prezentowaną w sprawie. Wskazano, iż nie można stwierdzić, że tzw. zbieżność rodzajowa jest tożsama z indywidualną sprawą podatnika będącą przedmiotem kontroli. Powtórzono, iż niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej, z zastosowania której będzie wynikać szerszy zakres przesłanek negatywnych uniemożliwiających wydanie postanowienia w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy, wydane na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej, postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Spór dotyczy więc kwestii proceduralnej.

Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ocena wystąpienia okoliczności skutkujących odmową wszczęcia postępowania następuje w tzw. fazie wstępnej badania złożonego żądania.

Organy podatkowe, odmawiając wszczęcia postępowania, zainicjowanego wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2005 r. w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego, wskazały na fakt, iż w dniu 3 listopada 2005 r., wszczęta została wobec Skarżącej kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r. Tym samym w sprawie stanowiącej przedmiot wniosku, w dacie wydania postanowienia, toczyła się kontrola podatkowa, a więc wystąpiła negatywna przesłanka udzielenia pisemnej interpretacji w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej.

W myśl wskazanego wyżej przepisu, stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym.

Wystąpienie z wnioskiem, o którym mowa w art. 14a Ordynacji podatkowej, jest ograniczone terminem. Uprawnione podmioty mogą kierować wspomniany wniosek w sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrolne albo przed sądem administracyjnym, a więc do momentu wszczęcia tych postępowań. Datę wszczęcia postępowania podatkowego określają art. 165 § 3, 3b i 4 Ordynacji podatkowej. Wszczęcie kontroli podatkowej następuje z momentem podjęcia czynności określonych w art. 284 § 1 lub w art. 284a § 1 Ordynacji podatkowej (...). Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego będzie chwila skierowania skargi do wspomnianego organu. Natomiast w sprawach, w których sąd administracyjny podejmuje postępowanie na podstawie wniosku, datą jego wszczęcia będzie dzień złożenia wniosku (art. 63 p.p.s.a.). Wskazane ograniczenie dotyczy jedynie momentu złożenia zapytania; późniejsze wszczęcie wymienionych postępowań nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku udzielenia interpretacji (tak A. Kabat [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa – komentarz, Warszawa 2004 r., str. 92).

Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni ten pogląd podzielając, stwierdza, iż organy podatkowe obu instancji naruszyły przepis art. 165a § 1 w związku z art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy, w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu 19 sierpnia 2005 r., wobec Skarżącej, nie toczyło się postępowanie podatkowe, kontrolne albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Wszczęcie postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług maj i czerwiec 2004 r. nastąpiło w dniu 3 listopada 2005 r., a więc po wpłynięciu wniosku Skarżącej o udzielenie pisemnej interpretacji. Oznacza to, iż na dzień złożenia wniosku nie istniały żadne przesłanki obligujące organ podatkowy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Późniejsze wszczęcie wobec Skarżącej kontroli podatkowej nie zwalniało organu I instancji od obowiązku udzielenia interpretacji co zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

6