Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 233/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3 a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Grzegorz Panek /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2014r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne za okres od marca 2010r. do maja 2012r.; ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2010r. do maja 2012r.; Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2010r. do maja 2012r. - oddala skargę-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], w związku z wnioskiem L.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2010 r. do maja 2012 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013 r. poz. 1442, dalej: "u.s.u.s.").

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 3 lipca 2012 r. L.B. (dalej: wnioskodawca/ zobowiązany/skarżący) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS) o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Uzasadniając wniosek powołał się na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Wskazał, że jest nieuleczalnie chory i nie ma środków nawet na lekarstwa i artykuły potrzebne do życia. Podał, że jest osobą bezrobotną, nie może poddać się koniecznej operacji chirurgicznej, gdyż nie ma opłaconego ubezpieczenia ani pieniędzy na operację. Nadmienił, że jego żona również jest nieuleczalnie chora, po ciężkiej operacji i wymaga dożywotniego leczenia. Utrzymują się z zarobków żony, które wynoszą ok. 1600 zł miesięcznie. Skarżący podał, że mają na utrzymaniu studiującą w Krakowie córkę, której miesięczne utrzymanie kosztuje ok.1300 zł.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., opisaną na wstępie, ZUS odmówił zobowiązanemu umorzenia należności za okres od marca 2010 r. do maja 2012 r. w łącznej kwocie 29 932,75 zł, w tym:

- na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 20 147,61zł, w tym z tytułu:

a) składek - 16 828,01 zł,

b) odsetek naliczonych od składek finansowanych przez płatnika i osoby ubezpieczone na dzień 4 lipca 2012 r., tj. dzień złożenia wniosku o umorzenie - 3 126,00 zł,

c) kosztów upomnienia w kwocie 193,60 zł

- na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 7 897,72 zł, w tym z tytułu:

a) składek - 6 433,12 zł,

b) odsetek naliczonych od składek finansowanych przez płatnika składek i osoby ubezpieczone na dzień 4 lipca 2012, tj. dzień złożenia wniosku o umorzenie - 1 271,00 zł;

c) kosztów upomnienia - 193,00 zł

- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 1 887,42 zł w tym z tytułu:

a) składek finansowanych przez płatnika - 1 492,02 zł;

b) odsetek naliczonych od składek finansowanych przez płatnika na dzień 4 lipca 2012, tj. dzień złożenia wniosku o umorzenie -193,00 zł;

c) kosztów upomnienia w kwocie 202,40 zł.

W uzasadnieniu decyzji ZUS powołał przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s., wskazując, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, której stwierdzenie uzależnione jest od zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 wskazanej ustawy. Podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku żaden, ze wskazanych w tym przepisie okoliczności, nie zachodzi.

Ponadto organ podniósł, że niezależnie od powyższego, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141,poz. 1365, dalej: ,,rozporządzenie’’) jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

W ocenie organu podnoszone przez zobowiązanego argumenty dotyczące stanu zdrowia jego i żony, nie mogą stanowić podstawy umorzenia należności. Zobowiązany nie przedstawił bowiem żadnych dowodów odzwierciedlających problemy zdrowotne.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła również żadna sytuacja nadzwyczajna, w tym stan klęski żywiołowej, które to zdarzenia miałyby negatywny wpływ na możliwości płatnicze zobowiązanego i możliwość uzyskiwania dochodów.

Ponadto fakt zarejestrowania zobowiązanego w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., świadczy o gotowości do podjęcia zatrudnienia, a tym samym do uzyskiwania dochodów pozwalających na sukcesywną spłatę należności w dłuższym okresie czasu. Zdaniem organu zobowiązany może w przyszłości podjąć zatrudnienie, bądź uzyskać prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a uzyskiwane środki umożliwią mu wywiązanie się z zobowiązań wobec ZUS.

Organ podkreślił, że obowiązek spłaty zaległych zobowiązań składkowych nie oznacza, iż muszą być one uregulowane jednorazowo. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje możliwość - po złożeniu stosownego wniosku - udzielenia zobowiązanemu ulgi w formie układu ratalnego. Zakład po uprzednim przeprowadzeniu analizy sytuacji finansowej, dostosowuje raty do możliwości finansowych dłużnika.

Organ zwrócił uwagę na to, że żona wnioskodawcy posiada źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P.

W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sytuacja materialna wnioskodawcy nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek. Opłacenie przez zobowiązanego zaległych składek w dłuższym okresie czasu, nie pozbawi wnioskodawcy i jego rodziny środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Ponadto zobowiązany jest właścicielem majątku, z którego można skutecznie dochodzić należności z tytułu składek, bądź który może stanowić źródło pozyskania środków na spłatę zobowiązania.

Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że w sprawie brak jest wystarczających przesłanek do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP figurujących na koncie płatnika.

W dniu 18 września 2013 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek wskazanych w sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., związanych z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą.

We wniosku ponownie wskazał na trudna sytuację zdrowotną i materialną rodziny. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że przewlekle choruje oraz kserokopię recept.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmawiającą zobowiązanemu umorzenia należności wobec ZUS.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził brak podstaw do zmiany swego stanowiska, wskazując, że sytuacja materialna zobowiązanego nie jest łatwa, co jednak nie oznacza, że stan ten ma charakter trwały, jak również wyjątkowy w kontekście obecnego rynku pracy.

Organ podkreślił, że umorzenie należności jest odstępstwem od zasady powszechności opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ustawowo określonych terminach i jako takie jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych. Natomiast w przedmiotowej sytuacji umorzenie tych należności stanowiłoby uprzywilejowanie w stosunku do płatników, którzy pomimo trudności terminowo wywiązywali się ze swoich obowiązków.

Organ podniósł, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że jest niezdolny do pracy (zaświadczenie lekarskie i recepty nie stanowią takiego dowodu). Ponadto fakt, że jest zarejestrowany jako bezrobotny, świadczy o tym, że wyraża gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobocie nie stanowi elementu wyjątkowości na obecnym rynku pracy, zatem nie może stanowić okoliczności, skutkującej umorzeniem należności. Zdaniem organu umorzenie należności w takiej sytuacji doprowadziłoby do nadużywania przepisów w tym zakresie.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że zobowiązany niezbyt dokładnie wyjaśnił stan faktyczny. Podał, że posiada z żoną rozdzielność majątkową, co sugerowałoby, że żąda uwzględnienia niniejszego faktu, następnie opisując sytuację materialną podniósł, że wraz z żoną utrzymuje córkę, wskazując na wydatki w wysokości 1300,00 zł, co też sugeruje, że prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe (w tym finansowe).

W ocenie organu argument powołany przez wnioskodawcę w złożonym wniosku, dotyczący utrzymywania studiującej córki, nie może stanowić przesłanki do umorzenia zobowiązań. Córka jest osobą dorosłą, a zobowiązany nie ma obowiązku jej utrzymywania.

Sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna wnioskodawcy w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pozwala na likwidację zobowiązania w dłuższym okresie czasu, a spłata zobowiązań w tejże formie nie spowoduje zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W przypadku prowadzenia przymusowego dochodzenia zaległości, również nie istnieje takie zagrożenie, ze względu na obowiązującą w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadę poszanowania minimum egzystencji, wyrażającą się wprowadzeniem ograniczeń, mających na celu respektowanie potrzeb dłużnika w procesie dochodzenia zaległości.

Organ podkreślił, że o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie lecz zobiektywizowane kryteria. Organ wskazał również na uznaniowy charakter decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek.

W ocenie ZUS, opłacenie zaległości bez wątpienia będzie stanowiło dodatkowe obciążenie dla budżetu domowego, jednakże spłata zobowiązania w dłuższym okresie czasu (jeżeli nie obecnie, to w przyszłości) nie pozbawi wnioskodawcy możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ podkreślił, że analiza zebranej w sprawie dokumentacji wykazała ponadto, że na majątku nieruchomym dłużnika są zabezpieczone należności z tytułu zobowiązań na rzecz innych wierzycieli. Umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek byłoby uprzywilejowaniem należności cywilnoprawnych względem publicznoprawnych. Zobowiązania z tytułu składek nie mogą być traktowane jako zobowiązania o charakterze drugorzędnym, ze względu na ich szczególny charakter.

W związku z powyższym na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że - pomimo trudnej sytuacji materialnej - w sprawie nie zachodzą wystarczające przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, figurujących na koncie płatnika.

Na powyższe rozstrzygnięcie L.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W uzasadnieniu skargi podał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności wobec ZUS, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla jego rodziny a mianowicie pozbawiłoby jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto podał, że jest nieuleczalne chory, jest bezrobotny i nie może znaleźć pracy. W jego ocenie spełnia przesłanki do umorzenia zaległości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu decyzja ZUS odpowiada przepisom prawa. Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego organu naruszenia prawa. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony, zebrano w sposób wyczerpujący i rozpatrzono cały materiał dowodowy, a po dokonaniu jego oceny prawidłowo uznano, że nie zostały udowodnione okoliczności dotyczące istnienia przesłanek umorzeniowych. Nadto brak w rozpatrywanej sprawie także podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji (jak również decyzji ją poprzedzającej) stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w sytuacji całkowitej nieściągalności składek, która zachodzi w przypadkach opisanych w ust. 3 pkt od 1 do 6. Natomiast ust. 3a art. 28 u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, wskazane rozporządzenie nakłada na zobowiązanego wykazanie, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.

Dokonując wykładni pojęcia "uzasadniony przypadek" w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, kiedy nie zaistniała zdefiniowana ustawowo przesłanka "całkowitej nieściągalności", organ orzekający winien swoje stanowisko wszechstronnie i przejrzyście przedstawić.

Wyjaśnić należy, iż wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w przepisach art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z w/w przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285). Decyzja w tym zakresie podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać jednakże z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W tym zakresie, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podkreślić także należy, że negatywne rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być jednak szczegółowo uzasadnione, zarówno, co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego, tj. tak w pierwotnym wniosku jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądanie swoje w zakresie umorzenia zaległości, uzasadniał trudną sytuacją materialną, finansową oraz zdrowotną. Organ orzekający podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło swoje odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Okoliczności te nie zostały zatem pominięte przez organ orzekający, zostały one ocenione jako nie dające wystarczających podstaw do zastosowania wobec skarżącego ulgi w postaci umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.

Należy tutaj podkreślić, iż treść § 3 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że nie jest wystarczające samo wskazanie na trudności w spłacie należności, gdyż w takich wypadkach istnienie uciążliwości jest oczywiste, konieczne jest natomiast wykazanie, że ze względu na stan majątkowy oraz sytuację rodzinną lub zdrowotną zobowiązany nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka rodziny.

Odnosząc się w tym miejscu do problemów zdrowotnych skarżącego stwierdzić należy, że nie mogą one być podstawą do umorzenia zaległych składek, nie zachodzą, bowiem, w ocenie Sądu przesłanki potwierdzające, że przewlekła choroba uniemożliwia skarżącemu aktywność na rynku pracy. Dodać tutaj należy, że z przedkładanego w trakcie postępowania zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że skarżący "choruje na schorzenia przewlekłe". Na temat tych schorzeń czy chorób nic jednak więcej nie wiadomo. Trudno zatem na podstawie takich lakonicznych stwierdzeń ocenić stan zdrowia skarżącego. Prawidłowe zatem jest w tej mierze stanowisko organu, że skarżący nie przedstawił dowodów odzwierciedlających jego problemy zdrowotne. Za takie dowody nie można bowiem uznać wskazanego zaświadczenia ani też recept potwierdzających zapisanie przez lekarza określonych leków. Uwagi te odnoszą się także do sytuacji zdrowotnej żony skarżącego. Także w odniesieniu do jej sytuacji zdrowotnej podobnie jak w przypadku skarżącego stwierdzenia związane z jej stanem zdrowia są bardzo ogólnikowe. Skarżący we wniosku wskazał, że jego żona jest nieuleczalnie chora i po ciężkiej operacji wymaga stałego dożywotniego leczenia. Nie wiadomo jednak jaka to jest choroba i jakiemu leczeniu żona jest poddawana.

Ponadto w ocenie Sądu przy ocenie spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, organ powinien brać pod uwagę także czy istnieją po stronie osoby składającej wniosek okoliczności świadczące o możliwości zmiany sytuacji majątkowej. Przestawiona przez wnioskodawcę sytuacja majątkowa polegająca na nie osiąganiu żadnych dochodów, pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 1.600 zł miesięcznie, posiadaniu zadłużenia nie należy do łatwych. Jednak zauważyć należy, że skarżący nie wykazał aby podejmował starania zmierzające do uzyskania zatrudnienia bądź aktywności w przedmiocie uzyskania takiego zawodu, czy umiejętności, z którymi wiąże się perspektywa zatrudnienia, bądź perspektywa osiągania dochodów. Tym samym poza zarejestrowaniem się jako bezrobotny, wnioskodawca nie wykazał, aby z własnej inicjatywy podjął jakąkolwiek aktywność mającą na celu zmianę jego sytuacji majątkowej i osiąganie dochodu.

Trzeba tutaj także wskazać, że sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wynika z tego, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 14 lutego 1984 r., sygn. akt SA/Wr 765/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 14).

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że ZUS nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając skarżącemu umorzenia zaległych składek.

Ponadto Sąd zwraca także uwagę, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.