Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2271/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy kary 8000 (osiem tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, kary 3000 (trzy tysiące) złotych za niezainstalowanie przyrządu kontrolnego i kary 400 (czterysta) złotych za nieokazanie wykresówek oraz uchyla w tym samym zakresie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r.; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt. 1 w uchylonych zakresach nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz adw. B. S. z Kancelarii Adwokackiej w W. [...] kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych oraz kwotę 528 (pięćset dwadzieścia osiem) złotych stanowiącą 22% podatku VAT tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nakładającą na H. Z. karę pieniężną 14.400 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz nieokazanie dwóch wykresówek. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] kwietnia 2005 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód marki [...] nr rej. [...], będący własnością H. Z. Samochód wiózł ładunek (złom i akumulatory) z K. do P. Samochód prowadził C. Z., który okazał m. in. decyzję nr [...] wydaną przez Starostwo Powiatowe w P. na prowadzenie działalności w zakresie transportu i zbierania odpadów, umowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. kupna zużytych baterii i akumulatorów, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej H. Z. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca nie posiadał i nie okazał zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne oraz wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] kwietnia 2005 r. i z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym kierowca prowadził pojazd. W pojeździe nie był zainstalowany przyrząd kontrolny. W samochodzie, oprócz kierowcy prowadzącego pojazd, który podpisał protokół bez uwag, był jeszcze inny kierowca.

Po wszczęciu postępowania H. Z. wyjaśnił, że w dacie kontroli prowadząc pojazd poczuł się źle i prosił syna aby go zastąpił. Kontrola została dokonana w chwili prowadzenia pojazdu przez syna, który jest bezrobotny i pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. Wskazywał na swój wiek i zły stan zdrowia. Przesłał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione w dniu [...] maja 2005 r., tj. po dacie kontroli.

Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił H. Z., że w oparciu o dokumentacje zebraną podczas kontroli i jego wyjaśnienia ustalono, że skontrolowany przewóz miał charakter transportu drogowego wykonywanego bez wymaganej licencji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. Z. karę pieniężną w łącznej wysokości 14.400 zł, w tym:

- 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2088) i lp.1.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że kontrolowany przewóz nie miał wymienionych w ustawie cech przewozu na potrzeby własne, gdyż kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego, zatem przewóz ten był transportem drogowym wykonywanym bez licencji:

- 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. W chwili kontroli, kierowca nie przedstawił karty opłaty drogowej;

- 3.000 zł za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego w pojeździe, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.11.7. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985) w pojazdach o dmc powyżej 3,5 tony powinien być zainstalowany przyrząd kontrolny;

- 400 zł za brak 2 wykresówek, na podstawie art.92 ust.1 pkt.2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 ust.1 lit. b załącznika do tej ustawy i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz.879). W uzasadnieniu organ wskazał, że kierujący pojazdem nie przedstawił wykresówek ani też dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] kwietnia 2005 r. i z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym kierowca prowadził pojazd.

Od tej decyzji odwołał się H. Z. Podnosił, że wykonywał przewóz na potrzeby własne, samochód pochodzi z 1988 roku i nie ma w nim możliwości technicznych do zainstalowania przyrządu kontrolnego, wnosił o anulowanie kary w tym zakresie. Wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji w całości. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., art. 5, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym, oraz lp.1.1.1., 1.4.11., 1.11.7 ust. 1 i 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), a także art. 3 i art. 15 ust.7 cytowanego wyżej Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 i art. 29 - 31 cytowanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

W uzasadnieniu wskazał, że każdy przewóz, który nie spełnia którejkolwiek przesłanki definiującej przewóz na potrzeby własne jest transportem drogowym. Przesłanką uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy. Określenie "pracownik" należy rozumieć zgodnie z art. 2 Kodeksu Pracy jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Również art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, które stanowią, że jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca oraz, że za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

W sprawie niniejszej kierowca pojazdu nie był pracownikiem skarżącego, zatem kontrolowany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, tylko transportem drogowym wykonywanym bez licencji. Nałożenie kary 8000 zł było więc zasadne.

W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5.

W toku kontroli kierowca nie okazał karty opłaty drogowej i jak wynika z treści odwołania karta nie była wykupiona.

Na podstawie natomiast art. 3 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/84.

W chwili kontroli w pojeździe nie było zainstalowanego tachografu, co uzasadnia nałożenie kary w wysokości 3.000 zł.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 kierowca jest obowiązany okazać wszystkie wykresówki z bieżącego tygodnia i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Natomiast stosownie do art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu – zaświadczenie wystawione przez pracodawcę.

Kierowca nie okazał dwóch wykresówek i z tego względu nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 400 zł.

Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że każdy pojazd od 1 maja 2004 r. wykorzystywany do transportu drogowego i zarejestrowany w Polsce musi być wyposażony w przyrząd kontrolny. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), kierowcy prowadzący pojazdy samochodowe używane do przewozu osób (pasażerów) lub rzeczy, zarejestrowane po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1985 r., albo nieobjęte obowiązkiem wyposażenia w urządzenie rejestrujące prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, lub zwolnione z tego obowiązku, mogą prowadzić karty drogowe nie dłużej niż do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Powyższą decyzję H. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaprzeczał, iż kontrolowany przewóz miał charakter zarobkowy co uzasadniałoby konieczność posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Zastąpienie jego przez syna uzasadniał względami wyższej konieczności. Powtórzył stwierdzenie o niemożliwości zainstalowania tachografu w starym samochodzie, wskazywał na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wywodził jak w uzasadnieniu swojej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w całości w mocy decyzję organu I instancji jako podstawę prawną wskazuje m. in. art. 138 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. Właściwym przepisem przy tak określonym rozstrzygnięciu winien być tylko art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ale to uchybienie jako nie mające istotnego wpływu na rozstrzygnięcie nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na H. Z. kary pieniężnej 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, kary 3.000 zł z tytułu niezainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego oraz kary 400 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z powodu naruszenia prawa materialnego.

W ocenie organu skarżący wykonywał przewóz, który nie spełniał jednego warunku przewidzianego w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym z tej przyczyny, iż wykonujący go kierowca nie był pracownikiem skarżącego w rozumieniu przepisów prawa pracy. Tym samym uznano na mocy art. 4 pkt 3 ustawy, że przewóz ma charakter transportu drogowego wobec niespełnienia warunków z art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy. A skoro przewóz uznano za transport drogowy to brak licencji w takim wypadku uzasadniał nałożenie kary pieniężnej.

Jednakże, zdaniem Sądu, rozpatrzenie sprawy niniejszej z punktu widzenia kryteriów przyjętych przez organ jest niewystarczające. Co prawda Sąd podziela stanowisko organu, iż termin "pracownik" użyty w przepisie art. 4 pkt 4 lit a) ustawy o transporcie drogowym należy interpretować zgodnie z art. 2 kodeksu pracy czyli stosować uznane reguły wykładni systemowej lecz z drugiej strony, zdaniem Sądu, nie została poddana właściwej analizie szczególna sytuacja faktyczna jaka zaistniała w sprawie, która wiąże się ze specyfiką wykonywanego przewozu. Specyfika ta polegała na tym, iż kierowcą był syn przedsiębiorcy (bezrobotny, pozostający na utrzymaniu skarżącego), a zatem osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, zaś czynność przewiezienia towaru była wykonywana w zastępstwie przedsiębiorcy, w warunkach wyższej konieczności. Konieczność zastępstwa, jak wyjaśnił skarżący wynikła z powodu zastąpienia jego podczas jazdy z powodu złego samopoczucia. Ta ważna kwestia została pominięta przez organ i potraktowana jako nie mająca w sprawie znaczenia. Organ, dokonując wykładni przepisów art. 4 pkt 3 i pkt 4 ustawy o transporcie drogowym uznał, że niezależnie od okoliczności (w skardze określono je wręcz jako stan wyższej konieczności) przedsiębiorca może wykonywać przewozy na potrzeby własne jedynie przy pomocy kierowcy zatrudnionego na umowę o pracę albo kierując pojazdem osobiście. W innych wypadkach musi uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego. Oznacza to, iż każdy pojedynczy nawet przewóz drogowy jest transportem drogowym w przypadku, gdy pojazd użyty do tego przewozu jest kierowany przez osoby inne niż przedsiębiorca lub pracownik. W ocenie Sądu taka wykładnia nie może być zaakceptowana bowiem prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej wyrażonej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.

W odniesieniu do zasady wolności gospodarczej, wynikającej z art. 20 i 22 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że obejmuje ona wolność wyboru działalności gospodarczej oraz wolność jej wykonywania. Jak stwierdzono w wyroku z 10 kwietnia 2001 r., U 7/00 (OTK ZU nr 3/2001, poz. 56) "art. 22 konstytucji pełni dwojaką funkcję. Z jednej strony traktować go należy jako wyrażenie jednej z zasad ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej (i w tym zakresie stanowi on konkretyzację ogólniejszych zasad, wyrażonych w art. 20), z drugiej strony - może on stanowić podstawę do konstruowania prawa podmiotowego, przysługującego każdemu, kto podejmuje działalność gospodarczą". Z kolei w wyroku z 7 maja 2001 r., K 19/00 (OTK ZU nr 4/2001, poz. 82), Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "z użycia w art. 20 i art. 22 Konstytucji zwrotu "wolność działalności gospodarczej" wynika, że chodzi o działalność jednostek (osób fizycznych) oraz instytucji "niepaństwowych" (czy też - szerzej rzecz ujmując - niepublicznych), które mają prawo samodzielnego decydowania o udziale w życiu gospodarczym, zakresie i formach tego udziału, w tym możliwie swobodnego podejmowania różnych działań faktycznych i prawnych, mieszczących się w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Chodzi tu więc o osoby fizyczne i inne podmioty, które korzystają z praw i wolności przysługujących człowiekowi i obywatelowi". Z przepisów Konstytucji i ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i może zostać w pewnych sytuacjach ograniczona, co może jednakże nastąpić wyłącznie w formie ustawowej i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Jednocześnie "ustawodawca nie może ustanawiać ograniczeń przekraczających pewien stopień uciążliwości, a zwłaszcza zapoznających proporcje pomiędzy stopniem naruszenia uprawnień jednostki a rangą interesu publicznego, który ma w ten sposób podlegać ochronie" (orzeczenie z 26 kwietnia 1995 r., K. 11/94, OTK w 1995 r., cz. I, poz. 12). Ponadto Trybunał Konstytucyjny wskazał na "konieczność "uwzględnienia przy ograniczaniu praw jednostki zasady wymagającej odpowiedniego wyważenia wagi interesu publicznego, któremu służy ograniczenie danego prawa i wagi interesów naruszonych przez takie ograniczenie" (wyrok z 26 kwietnia 1999 r., K. 33/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 71).

Dokonując wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym, w ocenie Sądu, należało pamiętać o interpretacji pojęcia "przedsiębiorca" użytym w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy. Przepis ten mówi, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Oczywistym zatem jest, iż do pojęcia "przedsiębiorcy" w znaczeniu tego artykułu nie można zaliczyć osób prawnych gdyż z istoty rzeczy nie mogą one kierować pojazdem. Zatem za "przedsiębiorcę" w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu można uznać tylko osoby fizyczne lub ewentualnie spółki osobowe. Ponadto, cytowany przepis ma charakter przedmiotowy w tym sensie, że odnosi się do rzeczy czyli "pojazdu samochodowego używanego do przewozu".

Jednocześnie wykładnia tego przepisu uwzględniająca opisane wyżej kryteria nie przynosi zadawalających rezultatów gdy się weźmie pod uwagę stan faktyczny ustalony w sprawie niniejszej. Niewątpliwie skarżący H. Z. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą jednoosobowo, co potwierdza złożony wypis z ewidencji Urzędu Gminy i Miasta P. Interpretacja przepisu art. 4 pkt 4 lit. a ) dokonana przez organ jest zatem restrykcyjna i prowadzi do powstania sytuacji nieracjonalnych, w których zakazuje się angażowania osoby, znajdującej się w danej chwili w pojeździe, do pomocy w prowadzonym jednoosobowo przedsiębiorstwie w sytuacjach awaryjnych, natomiast możliwość takiej pomocy istnieje jedynie pod warunkiem uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego lub zatrudnienia kierowcy na umowę o pracę. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że taka wykładnia narusza konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej poprzez to, że wprowadza ograniczenia nie przewidziane w ustawie o transporcie drogowym. Ograniczenia te dotyczą obowiązku posiadania licencji w sytuacji kierowania pojazdem przez członka rodziny w zastępstwie przedsiębiorcy, który z powodów losowych nie jest w stanie kierować pojazdem osobiście lub przymusu zatrudnienia takiej osoby na umowę o pracę.

Zdaniem Sądu, nie ma żadnych przeszkód aby w takiej sytuacji uznać w drodze wykładni zgodniej z Konstytucją, iż pod pojęciem "przedsiębiorcy" wymienionym w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym należy rozumieć także osobę będącą członkiem najbliższej rodziny przedsiębiorcy, pozostającą z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym, która prowadzi pojazd samochodowy w zastępstwie tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji całkowicie pominął wskazane wyżej okoliczności podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Poprzestał jedynie na wyjaśnieniu przyjętej interpretacji pojęcia pracownika użytego w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym pomijając kwestię interpretacji pojęcia "przedsiębiorcy", co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia stronie kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł za brak licencji.

Podstawą nałożenia kar 3.000 zł i 400 zł było stwierdzone przez organ naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Zgodnie jednak ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 27 września 2006 r. I OSK 1261/05, z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1319/05 oraz z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/05 – za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w tym powołanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), możliwe jest nakładanie kar pieniężnych dopiero od 21 grudnia 2005 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz.1497), mocą której do art. 92 ust.1 dodano pkt 8, stanowiący podstawę do nakładania kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego oraz innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Przed wejściem w życie tej zmiany, naruszenie prawa wspólnotowego z wyjątkiem naruszenia wiążących Polskę umów międzynarodowych nie było sankcjonowane przez prawo krajowe, a stosowanie wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne.

Ponieważ w sprawie niniejszej w dacie kontroli tj. w dniu [...] kwietnia 2005 r. wskazany przepis ustawy nowelizującej nie obowiązywał, naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących obowiązku posiadania przyrządu kontrolnego oraz wykresówek nie podlegało karze. Podnieść należy, że przepisy o nakładaniu kar, także administracyjnych, muszą być interpretowane ściśle i w świetle zasady praworządności zawartej w art. 2 Konstytucji RP nie ma możliwości jakiejkolwiek interpretacji rozszerzającej. Skoro ustawodawca w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym ustanowił kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej, a nie za naruszenie obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego tj. prawa ustanowionego przez organy Wspólnoty, to rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest nieuprawniona. W tym stanie rzeczy nałożenie kary za brak zainstalowania przyrządu kontrolnego oraz za brak wykresówek, który to obowiązek wynikał z prawa wspólnotowego - Rozporządzenia Rady (EWG) stanowiło naruszenie prawa materialnego. Wskazać także należy na nieuprawnione powołanie jako podstawy prawnej tej części decyzji art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, która to ustawa określa czas pracy tylko kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, zaś w sprawie niniejszej jest niesporne, że C. Z. nie był pracownikiem H. Z. zatrudnionym na podstawie stosunku pracy i ustawa o czasie pracy kierowców nie znajduje do niego zastosowania.

Rozpoznając sprawę ponownie w uchylonym zakresie, organ weźmie pod uwagę okoliczność, że w dacie kontroli naruszenie przepisów wspólnotowych nie podlegało karze i zastosuje stosowne rozwiązanie procesowe.

Skarga odnośnie kary pieniężnej 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w tej części odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty drogowej stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Jest okolicznością bezsporną w sprawie, że kierowca w momencie zatrzymania do kontroli nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości zmiany ich wysokości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 6 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), które stanowią zwrot nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.


ZDANIE ODRĘBNE

Asesora WSA Piotra Borowieckiego

do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2271/05

Działając na podstawie art. 137 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdzam, iż nie podzielam stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku w części, w której Sąd uchylił decyzje organów inspekcji transportu drogowego obu instancji, z następujących przyczyn:

Na wstępie należy zważyć, iż w świetle przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W mojej ocenie analizowana pod kątem legalności skarga H. Z. nie zasługuje na uwzględnienie w całości i winna z tego względu ulec oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego - nie naruszają prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] września 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również unormowań wspólnotowych powołanych przez organy, jak i postanowień kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Moim zdaniem zasądzając karę pieniężną w wysokości 8.000,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo ustaliły, że w dniu [...] kwietnia 2005 r. skontrolowanym pojazdem, należącym do skarżącego, dokonywano transportu drogowego rzeczy polegającego na przewozie przez kierowcę C. Z., niebędącego pracownikiem strony, ładunku, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. W konsekwencji organy Inspekcji Transportu Drogowego zasadnie przyjęły, iż skarżący przedsiębiorca wykonywał sporny przewóz nie posiadając stosownej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Na wstępie należy podnieść, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie zanegował faktu, iż dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich wskazanych w przepisie art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przesłanek, w tym przesłanki określonej w podpunkcie a), co oznacza, że pojazd samochodowy używany do przewozu musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika.

W mojej ocenie powyższe stanowisko składu orzekającego jest uzasadnione i znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przyjąć należy, iż na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte, wydzierżawione, czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków, jakimi ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

W konsekwencji – według mojej oceny - Sąd winien uznać, iż skoro wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.1.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 8.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Według mojego przekonania – wbrew stanowisku Sądu - stwierdzić trzeba, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).

Ustosunkowując się do argumentów Sądu stwierdzić należy przede wszystkim, iż odpowiedzialność administracyjno-prawna, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym oparta jest nie na zasadzie winy, której być może nie można byłoby przypisać skarżącemu przedsiębiorcy, lecz na zasadzie ryzyka, a więc wszelkie okoliczności nadzwyczajne, które – zdaniem Sądu – mogły mieć miejsce w niniejszej sprawie (vide: rzekome pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego), nie powinny wpływać na zakres odpowiedzialności z tytułu naruszenia norm zawartych w ustawie o transporcie drogowym.

W tej sytuacji nie podzielam zarzutu Sądu, iż okoliczność związana z rzekomą koniecznością zastępstwa skarżącego przez jego syna była w niniejszej sprawie ważna i w konsekwencji wadliwie pominięta przez organy przy wykładni przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie. Skoro okoliczność ta nie mogła w żaden istotny sposób wpłynąć na ocenę odpowiedzialności strony skarżącej, to trudno stawiać organom obu instancji zarzut, iż nie uwzględniły tego usprawiedliwienia powołanego przez stronę.

Według mojej oceny bezzasadne jest również stanowisko wyrażone przez Sąd, z którego wynika, iż wykładnia dokonana przez organy obu instancji prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej.

Zasada swobody gospodarczej, wyrażona w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP w żaden sposób nie może mieć znaczenia przy ocenie zastosowanych przez organy unormowań ustawy o transporcie drogowym, albowiem – wbrew twierdzeniom Sądu – przepis art. 4 pkt 4 cyt. ustawy nie ogranicza, w sposób bezprawny, uprawnień przedsiębiorców wykonujących przewozy po drogach. Przepisy ustawy nie ustanawiają w tym zakresie ograniczeń, które przekraczałyby znacznie stopień uciążliwości, a także nie stanowią – moim zdaniem - bezprawnej, niekonstytucyjnej bariery, albowiem niewątpliwie chronią one interes publiczny, przy jednoczesnym poszanowaniu interesu indywidualnego obywatela (przedsiębiorcy). Unormowania te nie są również sprzeczne z przepisami wspólnotowymi regulującymi transport drogowy.

Trudno przyjąć, iż skarżący znalazł się w niniejszej sprawie w sytuacji bez wyjścia, w której przez – rzekomo niekonstytucyjne bariery prawne i wadliwą interpretację organów – pozbawiony został uprawnienia do prowadzenia swojej działalności gospodarczej w sposób nieskrępowany i wolny od utrudnień nałożonych m.in. przez przepis art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Ustosunkowując się z kolei do kwestii drugiej z kar pieniężnych w wysokości 3.000,- zł nałożonych na skarżącego, a uchylonych przez Sąd - należy na wstępie podnieść, iż bezspornym jest fakt, że w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r., zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, w tym również unormowania wspólnotowe przyjęte przez instytucje Wspólnot Europejskich przed przystąpieniem. W tej sytuacji sąd administracyjny obowiązany jest uwzględnić w swojej ocenie wiążące nasz kraj przepisy prawa Unii Europejskiej.

Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS).

Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje w chwili obecnej system prawa narodowego - krajowego i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy).

Mając powyższe na względzie – moim zdaniem - przyjąć należy, iż strona skarżąca bez wątpienia zobowiązana była przestrzegać unormowań prawa wspólnotowego, zawartych w powołanych przez organy obu instancji - przepisach rozporządzeń unijnych regulujących transport drogowy oraz czas pracy kierowcy, w tym m.in. zawartych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (vide: obowiązek zainstalowania w pojeździe urządzenia kontrolnego - tachografu).

Podstawowym problemem w niniejszej sprawie jest jednak nie tyle stwierdzenie, czy strona skarżąca zobowiązana była do przestrzegania wspomnianych norm unijnych, ani też rozstrzyganie o charakterze prawnym rozporządzeń wspólnotowych, bo te kwestie wydają się bezsporne, lecz przede wszystkim wyjaśnienie, czy organ inspekcji transportu drogowego mógł – powołując się na przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – nałożyć na stronę skarżącą karę administracyjną z tytułu naruszenia art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2271/05, uchylając zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000,- złotych z tytułu niezainstalowania w pojeździe tachografu – powołał się na wyroki NSA z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1261/05, z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1319/05, oraz z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1359/05. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż należy uznać, że przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, nie mógł w dniu kontroli, tj. w dniu 8 grudnia 2005 r., stanowić podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie. WSA w Warszawie wskazał ponadto, iż skoro ustawodawca w art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy ustanowił kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej, a nie za naruszenie obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego, tj. prawa ustanowionego przez organy Wspólnoty, to rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest nieuprawniona. W konsekwencji Sąd uznał, że doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego.

W mojej ocenie powyższe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2006 r. narusza przepisy prawa materialnego – poprzez nieprawidłowe dokonanie interpretacji normy wyrażonej w przepisie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym.

Przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych – podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Przepis ten należy - moim zdaniem - rozumieć w ten sposób, iż podmiot wykonujący w/w czynności może zostać ukarany przez organ inspekcji transportu drogowego, jeżeli naruszy obowiązki wynikające z przepisów umów międzynarodowych, które wiążą Rzeczypospolitą Polską.

Należy zauważyć, iż w świetle przepisu Art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (Aktu Przystąpienia), stanowiącego integralną część (sensu largo) Traktatu Akcesyjnego o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dnia 16 kwietnia 2003 r., podpisanego w Atenach, (opublikowanego w Dz.U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864) od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i niniejszym Akcie.

Zgodnie z Art. 1 Aktu Przystąpienia określenie "Traktaty założycielskie" oznacza m.in. Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (TWE).

Należy zauważyć, iż Traktat akcesyjny z dnia 16 kwietnia 2003 r. stanowi ratyfikowaną przez Polskę umowę międzynarodową, która w świetle art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, po jej opublikowaniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana.

W tej sytuacji przyjąć należy, iż z uwagi na w/w przepis Konstytucji RP Traktat Akcesyjny oraz załączone do niego oficjalne tłumaczenia Traktatów założycielskich, w tym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), stały się częścią polskiego systemu prawnego i podlegają bezpośredniemu stosowaniu (tak również m.in. A. Łazowski /w:/ M.M. Kenig-Witkowska (red.), A. Łazowski, R. Ostrihansky, Prawo instytucjonalne Unii Europejskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s.407).

Zgodnie z przepisem Art. 249 TWE rozporządzenie wspólnotowe ma zasięg ogólny. Wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Z powołanego przepisu TWE wynika, iż rozporządzenie jest aktem normatywnym o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym. Jest ono aktem prawnym stosowanym w odniesieniu do obiektywnie określonych stanów faktycznych i wywołującym skutki prawne w odniesieniu do ogólnie i abstrakcyjnie określonych grup osób. Rozporządzenie ma zatem charakter generalny. Podkreślić należy, iż adresatami rozporządzeń są nie tylko Wspólnoty Europejskie, państwa członkowskie i ich organy, lecz także obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej (vide: A. Wróbel /w:/ Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla, Zakamycze 2005, s. 44).

W konsekwencji przyjąć należy, iż "obowiązkiem wynikającym z wiążących Rzeczypospolitą Polską przepisów umów międzynarodowych", w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, jest obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzeń ustanowionych przez instytucje Wspólnoty, w tym m.in. rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Kto narusza więc obowiązek przestrzegania przepisu art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 92 ust. 4 i Lp. 1.11.7 załącznika do tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli).

Dokonując interpretacji normy prawnej wyrażonej w art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie chodzi więc - jak przyjął WSA w niniejszym wyroku - o to, by obowiązki dotyczące transportu drogowego (np. obowiązki dotyczące posiadania tachografów, czy też wykresówek) wynikały wprost z samych umów międzynarodowych, lecz o to, że obowiązki przestrzegania takich regulacji wynikają z przepisów umów międzynarodowych wiążących Polskę.

W mojej ocenie zupełnie niezrozumiałym jest więc to, iż zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i WSA w Warszawie w uzasadnieniu swych orzeczeń skupiają się wyłącznie na zarzucie, iż organy inspekcji transportu drogowego utożsamiają umowę międzynarodową z prawem wspólnotowym, w tym z rozporządzeniami. Niezasadne jest także stawianie zarzutów, iż organy administracji (czy też WSA w Warszawie we wcześniejszych, uchylonych przez NSA - wyrokach) rzekomo utożsamiają rozporządzenia wspólnotowe z umowami międzynarodowymi.

Przyjąć trzeba bowiem, iż to nie tyle rozporządzenia były traktowane (przez poprzednie składy orzekające WSA i organy) jako umowy międzynarodowe, ile poprzez obowiązki wynikające z wiążących nasze Państwo umów międzynarodowych dokonywano "przejścia" do przepisów rozporządzeń, których to przestrzeganie stanowi właśnie "obowiązek wynikający z umów".

Na marginesie należy zauważyć jedynie, iż w doktrynie spotyka się także stanowisko, iż pojęcie "umowa międzynarodowa", w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, ma zastosowanie również do aktów prawa pochodnego, obowiązującego przed dniem akcesji (tak m.in. /w:/ Prawo instytucjonalne Unii Europejskiej pod red. M.M. Kenig-Witkowskiej, s.407 i cyt. tam literatura).

Moim zdaniem niezasadne jest także odwoływanie się do nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, polegającej na dodaniu w art. 92 ust. 1 nowego punktu 8), której przeprowadzenie świadczyć miało rzekomo o tym, iż wcześniejsze brzmienie przepisu art. 92 nie dawało podstaw do karania za naruszenie obowiązków wynikających z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3930 z dnia 17 lutego 2005 r.) stwierdzono, iż "proponuje się dodanie w art. 92 punktu traktującego o przepisach wspólnotowych, choć w obecnym kształcie art. 92 przepisy wspólnotowe, jako wydane na podstawie wiążących RP umów międzynarodowych i stanowiące ich integralną część mieszczą się w zakresie art. 92 ust. 1 pkt 6". W tej sytuacji przyjąć należy, iż oczywistym jest jak ustawodawca rozumiał tekst przepisu i zmiana, którą wprowadził miała tylko porządkujący, a nie stricte "normatywny" charakter.

Pragnę na marginesie wyraźnie podkreślić, iż składając niniejsze zdanie odrębne do wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r., miałem na względzie fakt, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny przyjmuje się, że normy prawa przewidujące możliwość nakładania na obywateli różnego rodzaju obowiązków, w tym przede wszystkim kar administracyjnych – winny być precyzyjne. Zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą określoności przepisów prawa zawartą w treści zasady państwa prawnego (Art. 2 Konstytucji RP) przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz o sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P. 13/01; patrz także: Jerzy Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w., Zakamycze 2004, s. 237-257 i cyt. tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego).

Jednakże – w mojej ocenie – powołując się na wskazaną powyżej fundamentalną, i jak się zdaje - bardzo słuszną - zasadę stanowienia i egzekwowania prawa, nie można sprowadzać jej wytycznych do niezrozumiałych zupełnie konkluzji w sytuacjach, w których unormowania krajowe, będące podstawą działania organów administracji - są jednoznaczne.

Warto zauważyć, pomijając już kwestię interpretacji – jednoznacznego moim zdaniem - przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, iż zarówno w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85, jak i w omawianej ustawie krajowej jasno sprecyzowano, do jakich zachowań zobowiązany jest przedsiębiorca wykonujący transport drogowy. Ponadto w ustawie o transporcie drogowym bardzo precyzyjnie i szczegółowo określono wykaz naruszeń obowiązków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w zakresie stosowania urządzeń rejestrujących (vide: Lp. 1.11 załącznika do ustawy), a więc przedsiębiorca nie może stawiać skutecznego zarzutu, iż nie wie, jakie obowiązki go dotyczą oraz, jakie sankcje grożą w przypadku ich niedopełnienia.

Moim zdaniem dokonanie takiej interpretacji, jak w niniejszej sprawie, stoi w sprzeczności z wiążącymi nasz kraj zobowiązaniami międzynarodowymi, gdyż – mając na uwadze orzecznictwo ETS, należy pamiętać o tym, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału, regulacje krajowe nie mogą unicestwiać skutków prawnych rozporządzeń wspólnotowych.

W konsekwencji nie mogę zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r., iż nałożenie na skarżącego H. Z. kary w wysokości 3.000,- złotych za brak zainstalowanego tachografu, stanowiło naruszenie prawa materialnego.