Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 508/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 152
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie konkursu ofert oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B., na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.), dalej: ustawa o świadczeniach, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. Sp. z o.o. P. (dalej: Spółka) od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, na obszarze powiatów: g., k., Ł., ł., w. i z. – oddalił odwołanie.

Organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu [...] lutego 2017 r. ogłoszono postępowanie w trybie konkursu ofert na ww. świadczenia opieki zdrowotnej. Wskazano w ogłoszeniu wartość zamówienia i okres rozliczeniowy oraz że zostaną zawarte maksymalnie trzy umowy. Do wyznaczonego terminu wpłynęło pięć ofert, w tym oferta skarżącej Spółki, której to oferty braków formalnych nie stwierdzono. W trakcie weryfikacji w dniu [...] marca 2017 r. na miejscu wskazanym jako miejsce udzielania świadczeń przez Spółkę, tj. przy ul. [...] w G., Komisja konkursowa stwierdziła brak sprzętu deklarowanego w formularzu ofertowym (okazano wyłącznie faktury zakupu oraz paszporty techniczne sprzętu). W konsekwencji, stwierdzając brak spełnienia warunków wymaganych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, Komisja w dniu 13 marca 2017 r. odrzuciła ofertę Spółki, o czym Spółkę poinformowała. Oferta Spółki nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, zaś zgłoszony do odrzucenia oferty protest został oddalony przez Komisję w dniu [...] marca 2017 r., o czym ogłoszono. Tego samego dnia nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego, w wyniku którego świadczenia na obszarze określonym w ogłoszeniu zostały zabezpieczone, zaś po wcześniejszym przeprowadzeniu negocjacji, do zawarcia umowy zostali wybrani trzej inni oferenci.

Spółka złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, w którym zarzuciła naruszenie: § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1980 ze zm., dalej: rozporządzenie o pracach komisji) - poprzez niezawiadomienie oferenta o weryfikacji, które to zawiadomienie powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności; naruszenie § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, poprzez nieprawidłową interpretację sformułowania o możliwości dokonania weryfikacji przez komisję konkursową i przyjęcie, że sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia; błąd w ustaleniach faktycznych, jakoby Spółka nie posiadała sprzętu w dniu weryfikacji, podczas gdy jest zobowiązana do jego okazania a nie do fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń; art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasad uczciwej konkurencji.

Jak wskazał organ pierwszej instancji, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Spółka nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Przede wszystkim Spółka potwierdziła spełnianie wymagań ofertowych oraz wynikających z przepisów prawa, bowiem udzieliła odpowiedzi "TAK" na zapytanie w części VIII formularza ankietowego o brzmieniu" W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania". Ogłoszenie o konkursie ofert, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia o pracach komisji, zawierało wskazanie wszystkich aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, w tym m.in. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1658), dalej: "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych" oraz zarządzeń Prezesa NFZ: Nr 60/2016/DSOZ z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, zwanym dalej "warunkami zawierania i realizacji umów" oraz Nr 12/2015/DSOZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej "warunkami postępowania". Zatem Spółka powinna była mieć wiedzę o treści załącznika nr 4 "Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej" (lp. 2 część A - sprzęt medyczny i pomocniczy oraz warunki lokalowe) do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych, w którym enumeratywnie wskazano wymagania konieczne, tj.: sprzęt medyczny i pomocniczy w miejscu pobytu świadczeniobiorcy oraz w miejscu udzielania świadczenia, jak też wymagania lokalowe. Organ pierwszej instancji podkreślił, że Spółka złożyła w ofercie oświadczenie z dnia [...] lutego 2017 r. zgodne z załącznikiem nr 3 do warunków postępowania, w którym w punkcie 1 stwierdziła, że: "zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania", oświadczając jednocześnie w pkt 13, że "dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym".

W trakcie postępowania Komisja konkursowa stwierdziła, że istnieje obowiązek przeprowadzenia weryfikacji oferenta w nowym miejscu udzielania świadczeń tj. G. ul. [...] wykazanym w formularzu ofertowym, pomimo posiadania umowy, ale z uwzględnieniem innego obszaru terytorialnego (art. 134 ustawy o świadczeniach). Co prawda na dzień składania oferty, tj. [...] lutego 2017 r., Spółka posiadała w swojej strukturze wpisanej do rejestru podmiotów leczniczych komórkę organizacyjną właściwą dla realizacji świadczeń w zakresie właściwym dla prowadzonego postępowania (ustalono to na podstawie wypisu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą - wydruk elektroniczny z dnia [...] lutego 2017 r. według stanu na dzień [...] lutego 2017 r. tj. na termin składania ofert), jednak Zespół długoterminowej opieki domowej miał wskazaną datę rozpoczęcia działalności 9 lutego 2017 r. (Rubryka 10).

W wyniku weryfikacji na miejscu okazało się, że Spółka nie spełnia wymogu niezbędnego do zawarcia umowy, tj. nie posiada sprzętu medycznego i pomocniczego wymienionego w części V formularza ofertowego - Wykaz zasobów - w miejscu udzielania świadczeń, za wyjątkiem zestawu do udzielania pierwszej pomocy lekarskiej - szt. 7 (tj. sprzętu wymaganego przepisem § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych). W toku weryfikacji Spółka nie okazała tego sprzętu, a jedynie faktury zakupu oraz oświadczyła, iż wykazany w ofercie sprzęt znajduje się fizycznie u pacjentów lub w centralnym magazynie w P., zaś nesesery pielęgniarskie znajdują się na wyposażeniu pielęgniarek. Dlatego ofertę odrzucono, zaś Spółka nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, bowiem w momencie złożenia oferty powinna była spełniać warunki określone w Zarządzeniu Prezesa NFZ w sprawie warunków zawierania i realizacji umów.

Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania oferentów (art. 134 ustawy o świadczeniach). Wyjaśnił, że weryfikację przeprowadził w sumie u trzech oferentów deklarujących nowe miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym w miejscu deklarowanym przez Spółkę i tylko w tym miejscu nie zostały spełnione wymagana, do których oferent się zobowiązał. Nie stosowano różnych kryteriów wobec oferentów, powiadomiono w dniu [...] marca 2017 r. telefonicznie o dacie weryfikacji ([...] marca 2017 r.), co jest dopuszczalne na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, mimo obowiązującej zasady pisemności. Organ wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji możliwa jest weryfikacja, w szczególności poprzez oględziny pomieszczeń i urządzeń podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądania przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, przy czym oferta ma być aktualna zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy. Podkreślono, że Spółka w części VI (Szczegóły oferty) formularza ofertowego w odniesieniu do sprzętu medycznego i pomocniczego w kolumnie "rodzaj dostępności zasobu" wskazała odpowiedź "w miejscu" - co oznacza iż ww. sprzęt, zgodnie z oświadczeniem ofertowym, winien być okazany w miejscu wskazanym w ofercie. Tego faktu w trakcie weryfikacji nie potwierdzono.

Organ pierwszej instancji wskazał, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach zdrowotnych, warunkami postępowania i warunkami zawierania umów, oferta Spółki została oceniona zgodnie z prawem i w konsekwencji odrzucona z uwagi na rozbieżności pomiędzy deklarowanym w ofercie stanem faktycznym a zastanym przez Komisję w dniu weryfikacji. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Spółka w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza zastrzeżeń oraz przyjmuje je do wykonania.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Spółka H., która zarzuciła:

1. naruszenie § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez jego błędne zastosowanie oraz błędne przeprowadzenie weryfikacji oferenta, który miał wcześniej zawartą umowę w zakresie świadczenia stanowiącego przedmiot postępowania, co czyni przeprowadzoną weryfikację bezpodstawną oraz niedopuszczalną w stosunku do oferenta;

2. naruszenie § 5 ust. 1 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez niezawiadomienie oferenta o weryfikacji, które to zawiadomienie powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności;

3. naruszenie § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez nieprawidłową interpretację, z której wynika, że Komisja konkursowa może dokonać weryfikacji urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, zaś sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia;

4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oferent w dniu weryfikacji nie posiadał sprzętu medycznego i pomocniczego w przypadku, gdy oferent jest zobowiązany do okazania sprzętu medycznego a nie do jego fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń;

5. naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wyjaśniła, że

Komisja konkursowa nie miała podstaw do przeprowadzenia weryfikacji u oferenta, bowiem wydzielono u niego jedynie komórkę organizacyjną do wykonywania określonej części zadań, która to komórka nie jest odrębnym podmiotem, a jej wydzielenie nie świadczy o nowym zakresie działalności czy miejscu jej wykonywania. Zdaniem Spółki, przeprowadzenie u niej weryfikacji, nie zaś u wszystkich oferentów, stanowi naruszenie zasady równego traktowania (art. 134 ustawy o świadczeniach). Nadto, w jej ocenie, Komisja nie zachowała formy pisemnej pod rygorem nieważności zawiadomienia o weryfikacji, co zawiadomienie czyni nieważnym, zwłaszcza że telefonicznie nie poinformowano o zakresie kontroli. Zdaniem Spółki, doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem wyjaśniła ona podczas weryfikacji, że część sprzętu medycznego znajduje się w użytkowaniu przez pacjentów na terenie województwa p. i nie ma możliwości jego zgromadzenia w miejscu wskazanym do wykonywania świadczenia z tej przyczyny, że pacjenci korzystają ze sprzętu medycznego w sposób ciągły. Co do sprzętu znajdującego się w magazynie w P. wskazano, że informacja o weryfikacji nie obejmowała informacji o jej zakresie, zatem Spółka przedstawiła częściowy sprzęt medyczny w miejscu świadczenia, a co do pozostałego sprzętu oferent okazał Komisji konkursowej dokumenty potwierdzające własność i posiadanie całego wykazanego w ofercie sprzętu medycznego. Zdaniem Spółki, z przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji nie wynika, gdzie fizycznie sprzęt ma się znajdować.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ten ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dokonał jego oceny tożsamej z oceną zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz sformułował identyczne wnioski uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy za bezzasadny. Dyrektor P. Oddziału NFZ w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy przytoczył w całości uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś końcowo wskazał, że w jego ponownej ocenie, postępowanie konkursowe przeprowadzone przez Komisję było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie doszło do naruszenia interesu prawnego Spółki. Uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji w całości wyczerpało ocenę stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy. Spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawarła zarzutów, które nie zostałyby już rozpatrzone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017r., dlatego brak jest przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skargę na decyzję odwoławczą złożyła do sądu administracyjnego Spółka H., która zarzuciła naruszenie:

1. § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji poprzez jego błędne zastosowanie oraz błędne przeprowadzenie weryfikacji oferenta, który miał wcześniej zawartą umowę w zakresie świadczenia stanowiącego przedmiot postępowania, co czyni przeprowadzoną weryfikację bezpodstawną oraz niedopuszczalną w stosunku do oferenta;

2. § 5 ust. 1 rozporządzenia o pracach komisji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, niezawiadomienie w formie pisemnej (zastrzeżonej pod rygorem nieważności) oferenta o weryfikacji;

3. § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji poprzez nieprawidłową interpretację sfomułowania, że Komisja konkursowa może dokonać weryfikacji urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego i przyjęcie, że sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia;

4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oferent w dniu weryfikacji nie posiadał sprzętu medycznego i pomocniczego w przypadku, gdy oferent jest zobowiązany do okazania sprzętu medycznego a nie do jego fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń;

5. naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca Spółka nie kwestionuje uprawnienia Komisji konkursowej do przeprowadzenia weryfikacji oferenta, ale kwestionuje istnienie podstaw do przeprowadzenia weryfikacji w tej konkretnej sprawie oraz kwestionuje poprawność formalną zawiadomienia o weryfikacji. Skarżąca nie była nowym podmiotem świadczącym usługi na rzecz NFZ zarówno w odniesieniu do terenu ich świadczenia jak i osób na rzecz których usługi były świadczone, bowiem prowadzi działalność w tym zakresie od 10 lat. Powtórzyła, jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że powołanie komórki organizacyjnej nie stanowi utworzenia nowego podmiotu a jest wynikiem wewnętrznej reorganizacji, jak też nowa komórka organizacyjna nie powinna być traktowana jak nowy podmiot, zwłaszcza że nie otrzymuje numeru NIP czy REGON. Nadto, podmiotem,

który złożył ofertę w niniejszym postępowaniu oraz podmiotem z którym NFZ zawarłby umowę jest Spółka a nie jej komórka organizacyjna, jak też w Spółce - a nie w jej komórce organizacyjnej - przeprowadzono kontrolę.

Zdaniem Spółki, doszło do naruszenia zasady równości, bowiem nie u wszystkich oferentów przeprowadzono weryfikację, zaś zawiadomienie o jej dacie nie nastąpiło na piśmie a telefonicznie, bez wskazania zakresu weryfikacji. W konsekwencji czynność weryfikacji pozostaje nieważna. Organ dopuścił się również błędu w ustaleniach faktycznych przyjmując, że Spółka nie posiadała w dniu weryfikacji całości sprzętu medycznego i pomocniczego, gdy tymczasem część sprzętu medycznego znajduje się w użytkowaniu przez pacjentów na terenie województwa p. i nie ma możliwości jego zgromadzenia w miejscu wskazanym do wykonywania świadczenia z tej przyczyny, że pacjenci korzystają ze sprzętu medycznego w sposób ciągły. Wobec braku wiedzy o zakresie weryfikacji skarżący podczas weryfikacji przedstawił do okazania częściowy sprzęt medyczny w miejscu świadczenia, a co do pozostałego sprzętu oferent okazał Komisji konkursowej dokumenty potwierdzające własność i posiadanie całego wykazanego w ofercie sprzętu medycznego. Nie jest określone gdzie fizycznie sprzęt ma się znajdować. Komisja konkursowa poprzez nieprawidłowe zawiadomienie skarżącego o planowanej kontroli, uniemożliwiła przygotowanie się do okazania sprzętu medycznego w oznaczonym na potrzeby postępowania o zawarcie umowy miejscu świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału NFZ, wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Spółki H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, od decyzji tego organu oddalającej odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego na zawarcie umowy o świadczenie opieki zdrowotnej (art. 154 ust. 1 – 6 ustawy o świadczeniach). Jak wynika z akt administracyjnych, w postępowaniu konkursowym brało udział pięć podmiotów, z czego zawarto umowy z trzema z nich, z pominięciem Spółki, której ofertę odrzucono z uwagi na stwierdzone w trakcie weryfikacji niezgodności stanu deklarowanego w ofercie ze stanem rzeczywistym w zamierzonym miejscu dostarczania świadczenia. Zdaniem sądu, a wbrew zarzutom skargi, stwierdzenie powyższych nieprawidłowości nastąpiło w procedurze przeprowadzonej bez naruszenia prawa, do której to procedury przeprowadzenia – i w sposób w jaki uczyniła to Komisja konkursowa - była uprawniona oraz nastąpiło to bez uchybień w skardze zarzuconych.

Przede wszystkim nie doszło do zarzucanego naruszenia zasady równości wobec prawa. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Powyższy nakaz równego traktowania obowiązuje w toku całego postępowania mającego na celu wyłonienie świadczeniodawcy, na etapie składania i oceny ofert określone dla oferentów warunki muszą zostać spełnione przez wszystkich oferentów w tym samym czasie, którym jest najdalej ostatni dzień składania ofert, ocena ofert dokonuje się wyłącznie w oparciu o wszystkie zawarte w nich dane - niepodlegające co do zasady późniejszemu uzupełnieniu czy korekcie i ocena ta powinna polegać na stosowaniu tych samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, z wykluczeniem stosowania wobec niektórych z nich kryteriów dodatkowych (vide wyroki z dnia 25 maja 2017 r., II GSK 2345/15 oraz II GSK 2394/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA).

W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, analiza akt administracyjnych nie daje podstaw do twierdzenia, że w stosunku do skarżącej Spółki doszło do naruszenia zasady równości z uwagi na wyjątkowe, niekorzystne lub odmienne (z niejasnych powodów) jej potraktowanie, a tym samym że doszło do naruszenia jej interesu prawnego. Zgodzić się należy z organem, że Spółka jako podmiot od wielu lat świadczący usługi w zakresie opieki zdrowotnej miała świadomość przepisów prawa obowiązujących dla tego typu postępowań konkursowych, w tym: regulacji ustawy o świadczeniach, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1980), regulacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1372), regulacji zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. nr 12/2015/DSOZ w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej (NFZ z 2015 r., poz. 12). Jeśli zaś chodzi o rodzaj świadczenia (opieka długoterminowa), obowiązywały regulacje: rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1658 ze zm.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 60/2016/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej (NFZ z 2016 r., poz. 60).

Podkreślić należy, że powyższe regulacje były obowiązujące dla wszystkich zainteresowanych złożeniem oferty w przedmiotowym postępowaniu, zaś skarżąca Spółka złożyła tzw. "Oświadczenie oferenta" na formularzu stanowiącym załącznik nr 3 do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r., iż zapoznała się z przepisami tego zarządzenia, warunkami zawierania umów, ogólnymi warunkami udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wzorami umów określonymi w zarządzeniach Prezesa NFZ dotyczących warunków zawierania i realizacji umów o świadczenia opieki zdrowotnej oraz zapewniła, że "dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym" (k. 79 oferty). To jednoznaczne w swej treści oświadczenie uprawnia do wniosku, że Spółka zobowiązała się przestrzegać obowiązujących regulacji, była świadoma ich treści i konsekwencji ich nieprzestrzegania. Oznacza to też, że Spółka zgodziła się na zastosowanie wobec niej regulacji § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, zgodnie z którym to przepisem Komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta oraz regulacji ust. 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym Komisja konkursowa przeprowadza weryfikację, o której mowa w ust. 2, u oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania lub z którymi rozwiązano uprzednią umowę w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie oferenta.

Powyższą weryfikację Komisja zdecydowała się przeprowadzić u skarżącej Spółki, do czego była uprawniona. Zauważyć należy, że weryfikacja w Spółce nie była jedyną weryfikacją w spornym postępowaniu, bowiem zdecydowano o przeprowadzeniu takowej również u dwóch innych podmiotów spośród pięciu, które wniosły oferty (tj. w Spółce N. oraz Spółce W.). Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, weryfikację motywowano tym, że każdy z tych trzech podmiotów otworzył nową komórkę organizacyjną (nowe miejsce udzielania świadczeń). Nie sposób zatem w tej sytuacji mówić o wyjątkowo niekorzystnym i w konsekwencji nierównym potraktowaniu skarżącej Spółki w stosunku do innych oferentów z tego samego postępowania konkursowego. Każdy bowiem podmiot znajdujący się w tej samej sytuacji został potraktowany identycznie, bez odstępstw. Bezpodstawny pozostaje zatem zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych.

Jednocześnie zauważyć należy, wbrew twierdzeniom skargi, że skarżąca Spółka została skutecznie zawiadomiona o terminie weryfikacji, bowiem w "Protokole z posiedzenia Komisji konkursowej w przedmiocie zawiadomienia oferentów o weryfikacji" z dnia [...] marca 2017 r. wskazano, że Komisja zawiadomiła telefonicznie o weryfikacji oferty w zakresie prawdziwości i prawidłowości danych w niej zawartych w miejscu udzielania świadczeń. Protokół zawiera również informację, że oferent potwierdził proponowany termin przeprowadzonej weryfikacji. Protokół został podpisany w obecności i przez wszystkich członków Komisji konkursowej. Zdaniem sądu, tak sporządzona dokumentacja zawiadomienia spełnia wymagania § 5 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji. Co prawda trafnie zauważa skarżąca Spółka, że w postepowaniu konkursowym obowiązuje zasada pisemności pod rygorem nieważności (§ 5 ust. 1), jednakże w ust. 2 tego przepisu wprost wskazano, że za zachowanie formy pisemnej uważa się także zapis treści czynności w protokole przeprowadzenia postępowania. To też miało miejsce w sprawie niniejszej i nie budzi zastrzeżeń sądu. Niezasadny pozostaje przy tym zarzut o niepoinformowaniu Spółki o zakresie weryfikacji, bowiem z powyższego protokołu wprost wynika, że zawiadomiono telefonicznie o weryfikacji oferty "w zakresie prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w złożonej w postępowaniu ofercie w miejscu udzielania świadczeń". Oznacza to, że oferent co do zasady powinien być przygotowany na weryfikację w każdym zakresie dotyczącym prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie "w miejscu udzielania świadczeń", zwłaszcza że złożył oświadczenie, zgodnie z którym "dane przedstawione w ofercie [...] są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym" (k. 79 oferty). Tym samym zarzuty naruszenia § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia o pracach komisji pozostają bezskuteczne.

Podobnie bezskuteczne pozostają zarzuty dotyczące naruszenia § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji. Jak wynika z wydruku rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z dnia [...] lutego 2017 r. (k. 35-36 wydruku), datą rozpoczęcia działalności przez komórkę organizacyjną Spółki pod nazwą "D." przy ul. [...] w G. jest [...] lutego 2017 r. Z wydruku tego wynika zatem, że powyższa działalność w tym konkretnie miejscu świadczenia opieki zdrowotnej, mimo że Spółka posiada umowę na tego typu usługi, jest działalnością nową co do miejsca świadczenia. W przepisie § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji mowa jest o "umowie w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania" bez rozróżnienia, czy chodzi o zakres czy o miejsce. Należy zatem przyjąć, czego wymaga cel kontroli, że dla sprawdzenia czy oferent zapewnia realną możliwość spełnienia zobowiązania zadeklarowanego w ofercie - sformułowanie z § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji, iż weryfikację przeprowadza się "u oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania" oznacza, że chodzi także o nowe miejsce wykonywania świadczeń przez komórkę organizacyjną podmiotu będącego oferentem. Jak wyżej wskazano, nadrzędnym bowiem celem działania komisji konkursowej jest sprawdzenie realnych możliwości uzyskania konkursowych świadczeń. Nie w takim jednak znaczeniu, że dany podmiot jest w ogóle zdolny do udzielenia tych świadczeń, ale w takim, że może to uczynić – zgodnie z deklaracją zawartą w ofercie – także w miejscu wskazanym w ofercie. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w treści § 2 pkt 7 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów. Według tych regulacji "miejscem udzielania świadczeń" jest pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Nie może być w przypadku Spółki miejscem udzielania świadczeń centralny magazyn w Poznaniu, gdyż nie tam zgodnie z ofertą mają być udzielane świadczenia. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej Spółki i jej wywodów dotyczących tego, że komórka organizacyjna nie jest samodzielnym podmiotem świadczącym usługi zdrowotne, a w związku z tym kontrola w komórce organizacyjnej jako miejscu zadeklarowanym do pełnienia świadczeń jest nieuprawniona. Nie sposób także zgodzić się ze Spółką, że zadeklarowanie w części VI Formularza ofertowego posiadania w zasobach niezbędnego sprzętu medycznego "w miejscu udzielania świadczeń" tj. przy ul. [...] w G. oznacza, iż nie musi on się tam fizycznie znajdować, natomiast wystarczy, że będzie okazany. Zauważyć należy, że w tymże Formularzu w części "Zasoby" w pierwszej części tabeli znajduje się określenie "Rodzaj dostępności zasobu" i "Nazwa zasobu", w których to polach Spółka wpisała "w miejscu". Nie może to oznaczać, jak zdaje się wywodzić skarżąca, że w tymże miejscu sprzęt może się nie znajdować. Taki wniosek czyniłby weryfikację pozorną. Uniemożliwiono by w ten sposób realne sprawdzenie, czy świadczenie medyczne w tymże miejscu może być świadczone, co jest podstawowym warunkiem realności i prawidłowości oferty. Poza tym, zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, weryfikacja polega w szczególności na "oględzinach pomieszczeń i urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa". Nie ulega wątpliwości, że w świetle treści złożonej przez Spółkę oferty komórka organizacyjna w G. jest pomieszczeniem Spółki, przy pomocy którego ma być wykonywana umowa. Obecność na miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej wymaganego jako gwarantowany sprzętu medycznego nie może budzić żadnych wątpliwości i nie spełnia tego warunku okazanie wyłącznie dowodów jego zakupu oraz paszportów technicznych. Zwłaszcza, że oferent w części VIII Formularza ofertowego odpowiedział "Tak" na zapytanie o spełnianie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem spornego postępowania konkursowego oraz określonych w zarządzeniu Prezes NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem tego postępowania (s. 27-28 Formularza).

Dodać tylko należy, co wynika wprost i precyzyjnie z uzasadnień zaskarżonych decyzji, że trafnie ustalono rodzaj nieokazanego i niepozostającego w miejscu świadczenia usług sprzętu, wymaganego dla świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Trafnie bowiem wskazano na załącznik nr 4 (lp. 2 część A) do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych zawierający wykaz niezbędnego sprzętu oraz warunki lokalowe. Tymczasem "w miejscu" znajdowało się wyłącznie siedem zestawów do udzielenia pierwszej pomocy lekarskiej. Podzielić również należy stanowisko organu z odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym "skarżący zdaje się zapominać, iż "braki sprzętowe" nie dotyczyły wyłącznie sprzętu będącego w użytkowaniu pacjentów, bowiem oferent nie wykazał, iż w miejscu zadeklarowanego udzielania świadczeń posiada przenośny aparat EKG oraz odpowiednią ilość neseserów pielęgniarskich wraz z wymaganym wyposażeniem". Jest to argument trafny, odnoszący się do przedmiotu postępowania i przekonujący.

Na marginesie wskazać należy, że niezrozumiałe jest twierdzenie Spółki, iż była zobowiązana do "okazania" sprzętu a nie – jak błędnie przyjął organ - do jego posiadania w miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej. Zdaniem sądu, "okazanie" nie jest równoznaczne z udostępnieniem dowodu zakupu, ale z fizycznym okazaniem w miejscu pełnienia świadczenia, co jest dowodem na faktyczne posiadanie sprzętu. Z taką sytuacją w sprawie niniejszej nie mamy jednak do czynienia, bowiem wymaganego sprzętu w miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej nie było.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie budzą również wątpliwości i zastrzeżeń sądu w pozostałym zakresie. W szczególności dotyczy to trybu prowadzenia postępowania konkursowego, w tym dokonywania niezbędnych ogłoszeń, jak też w zakresie materialnoprawnym niezarzuconym w skardze, w tym poddania wszystkich ofert jednolitej ocenie, której warunki nie uległy zmianie w toku postępowania, niestosowania dodatkowych i nieuprawnionych kryteriów, traktowania wszystkich podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji jednakowo, stosowania czytelnych kryteriów weryfikacji, umożliwienie udziału w niej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.