Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 671/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 210 par. 4, art. 240 par. 1, art. 245 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010r. po wznowieniu postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 marca 2010r. Prezydent O. ustalił M.M. (dalej jako podatnik, skarżący) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2010r. w kwocie 175 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 80,75 m2, budynek gospodarczy – 12 m2 i grunty pozostałe – 474 m2.

W dniu 10 maja 2012r. podatnik złożył korektę informacji podatkowej, w której wykazał do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. 80,75 m2 i grunty pozostałe – 474 m2. Jednocześnie wniósł o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku za lata 2007-2012, w stosunku do budynku gospodarczego, gdyż nie nadaje się on do użytku i jest w stanie ruiny, a część dachu i stropu zawaliła się.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2012r. wznowiono postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami ustalającymi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012.

Decyzją z dnia 18 lutego 2013r., nr "[...]", Prezydent O. uchylił w całości decyzję z dnia 6 marca 2010r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2010r. w kwocie 175 zł i ustalił zobowiązanie podatkowe na 2010r. w kwocie 201 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania grunty pozostałe o pow. 474 m2, budynek mieszkalny o pow. 80,75 m2 oraz budynek gospodarczy o pow. 16,02 m2.

Decyzją z dnia 29 lipca 2013r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta O.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił zasadność decyzji organu I instancji odnośnie zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 749). W jego ocenie ujawnione w korekcie informacji w sprawie podatku od nieruchomości nowe okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wypełniają przesłankę do wznowienia postępowania.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji w trakcie postępowania wznowieniowego słusznie ustalono, że budynek gospodarczy posiada dach, a tym samym, czy stanowi podlegający opodatkowaniu budynek.

Organ odwoławczy przytoczył treści art. 2 ust. 1, art. 1a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) oraz wskazał, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.).

W ocenie SKO organ I instancji rozważył wszelkie okoliczności faktyczne i prawne niezbędne do wykazania czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie budynku. W tym celu przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i zebrano materiał dowodowy w postaci m.in. oględzin z dnia 16 lipca 2012r. Prawidłowo wywiedziono, że zły stan dachu nie stanowi o tym, że budynek stracił swoje cechy. Budynek posiada bowiem dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego. Tym samym obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ustosunkowując się do powołanego przez podatnika wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2009r., sygn. akt I SA/Kr 496/09 wskazano, że Sąd zajmował się sytuacją, w której pozbawiono budynek dachu w takcie rozbiórki i oceniał wpływ tej sytuacji na wyłączenie z zakresu opodatkowania. W niniejszej sprawie sytuacja jest zupełnie inna, gdyż budynek ma dach (w złym stanie) i podatnik nie przystąpił do rozbiórki domu.

Biorąc zatem pod uwagę, że w toku postępowania ustalono inną powierzchnię użytkową spornego budynku, uchylenie decyzji z dnia 6 marca 2010r. i ustalenie zobowiązania podatkowego w nowej wysokości było zasadne.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. M. wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a szczególności art. 1a ust. 1 pkt 1 określającej budynek w rozumieniu prawa budowlanego oraz art. 2,

- przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu wskazał, że budynek gospodarczy o pow. 16,02 m2 jest ruiną budowlaną, przez 77 lata nie remontowaną, który uległ całkowitej degradacji.

Jego zdaniem Urząd Miasta i Nadzór Budowlany, z uwagi na stan techniczny obiektu i niebezpieczeństwo przebywania w jego sąsiedztwie, winno nakazać z urzędu jego rozbiórkę i wykreślenie z ewidencji budynków, a nie ustalać podatek od nieruchomości. Skarżący jest samotnym 70-cio letnim emerytem i nie stać go na samodzielną rozbiórkę, stąd nie występował do Urzędu Miasta o jej dokonanie.

Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem organu, że budowla posiadająca zapadnięty, dziurawy dach z przegniłą i pozawalaną więźbą dachową nadal spełnia funkcję dachu. Skoro zaś nie można mówić o dachu nie można mówić o budynku i obiekt winien być wyłączony z opodatkowania, gdyż brak jest jednego z niezbędnych elementów, które składają się na jego definicję na gruncie zarówno prawa podatkowego jak i budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji.

Dodatkowo na rozprawie skarżący wskazał, że organy podatkowe winny zasięgnąć opinii nadzoru budowlanego albowiem obiekt, którego dach jest częściowo zawalony, a więźba dachowa przegniła, nie spełnia jakichkolwiek warunków technicznych i z związku z tym nie można go nazywać budynkiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 270, cyt. dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga ,jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń fatycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga fakt, że w rozpoznawanej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta O. z dnia 6 marca 2010r. ( k. 2 akt adm.). W pierwszej kolejności Sąd zobligowany był zatem do oceny prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe trybu przewidzianego w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2013r. , poz. 749, dalej jako Ord. pod.). Dopiero bowiem w przypadku, gdy wskazywana przesłanka rzeczywiście zostanie ustalona, dopuszczalne będzie rozstrzygnięcie istoty sprawy w zakresie tożsamym co do zakresu podmiotowego i prawnego ze sprawą rozstrzygniętą poprzednią decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 245 § 1 Ord. pod. dopiero po przeprowadzeniu pełnego postępowania rozpoznawczego w granicach określonych w art. 243 § 2 organ może bowiem wydać jedną z decyzji o treści wskazanej w art. 245 Ord. pod.

W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, iż w niniejszym przypadku doszło do spełnienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. (wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję), a tym samym prawidłowo wznowiono postępowanie podatkowe.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego w trakcie postępowania wznowieniowego prawidłowo ustalono, że budynek gospodarczy posiada dach, a tym samym czy stanowi podlegający opodatkowaniu budynek.

Przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art.122 Ord. pod.), tylko prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne sprawy pozwalają na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tych ustaleń. Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ord. pod. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ord. pod.

Charakter niniejszej sprawy, determinowany jest treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz wskazywanymi w toku postępowania przez podatnika okolicznościami i zarzutami, które powodują, że kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Obowiązkiem organów podatkowych było więc skorzystanie z wszelkich środków dowodowych celem ustalenia, czy sporny obiekt stanowi budynek, podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu organy zebrały w sprawie pełny i wszechstronny materiał dowodowy przeprowadzając m.in. w dniu 16 lipca 2012r. oględziny spornego budynku gospodarczego oraz przesłuchując podatnika.

Przechodząc do oceny zastosowanych przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.).

Podkreślenia wymaga, że w przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części (art. 6 ust. 2 u.p.o.l). Zatem tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. sygn. akt II FSK 959/06 orzeczenie dostępne w bazie internetowej - www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Zauważyć również należy, że rozstrzygnięcie – np. o rozbiórce nie ma mocy wstecznej, nie może zatem wywoływać skutków sprzed jego wydania, ani kreować obowiązków podatnika wynikających z ustawy.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Tym samym o ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny, czy sposób wykorzystywania.

Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia, że w niniejszej sprawie budynek posiadał dach wskazać należy, iż budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Przyjmuje się bowiem, że dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (vide: wyrok WSA z 6 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 985/11 ).

Podkreślić również należy, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.

Tym samym, zgłaszany przez skarżącego zarzut braku kompletności akt administracyjnych (braku zasięgnięcia przez organy opinii nadzoru budowlanego), w niniejszym postępowaniu, nie zasługuje na uwzględnienie. W rzeczywistości bowiem skarżący domagając się zasięgnięcia opinii nadzoru budowlanego, nie kwestionował ustalonego w sprawie stanu faktycznego - stanu technicznego budynku, a w szczególności stanu technicznego dachu, lecz kwestionował ustalony przez organy wpływ stanu technicznego budynku na możliwość uznania spornego obiektu za budynek, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a tym samym nie zgadzał się z ustaleniem, że sporna nieruchomość podlega opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe dysponowały dokumentami (por. protokół oględzin i dołączone do niego zdjęcia), z których wyprowadziły wniosek, że przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony. Okoliczności te potwierdziły również dokonane w toku postępowania oględziny samego obiektu. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organy podatkowe prawidłowo uznały zatem, że sporny budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego.

Dodatkowo wskazać należy, że ustalając inną powierzchnię użytkową budynku gospodarczego, prawidłowo uchylono decyzję z dnia 6 marca 2010r. i ustalono zobowiązanie podatkowe w nowej wysokości.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez istotnego naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec więc należało o oddaleniu skargi.