Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2078/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 293/17 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 293/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Prokurator Rejonowy w [...] (dalej Prokurator) pismem z [...] listopada 2016 r. wniósł do Starosty [...] o skierowanie A.S. (dalej strona) na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co stanowiło podstawę wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako kpa), o czym zawiadomiono stronę.

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2016 r.) Starosta [...] (dalej Starosta), powołując art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 [ze zm.], dalej ukp), skierował A.S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że strona ma uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. W toku postępowania sądowego wskazany kierowca został poddany jednorazowemu badaniu psychiatryczno-psychologicznemu, na podstawie którego wydano dnia [...] kwietnia 2016 r. opinię psychologiczną. Z opinii tej wynika, że rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne lękowo-depresyjne. Badany przyznał, że przyjmuje leki przeciwdepresyjne, podjął leczenie psychiatryczne i jak wynika z przedłożonej dokumentacji, leczy się regularnie.

Z uwagi na powyższe rozpoznanie biegłych i stosowanie przez stronę leków antydepresyjnych, których przyjmowanie stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdami mechanicznymi, zachodzi uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które stanowią istotną przeszkodę uniemożliwiającą mu posiadanie statusu kierowcy. Powyższe wskazuje, że strona może stwarzać zagrożenie w ruchu drogowym z uwagi na stwierdzone u niego zaburzenia i przyjmowane leki, co stanowi o wyczerpaniu wszystkich przesłanek wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp. Zachodzi podejrzenie, że stan zdrowia strony może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym uczestnikom ruchu. Zgodnie z przywołanym przepisem, na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - kieruje się wszystkie osoby, wobec których istnieją zastrzeżenia, co do stanu zdrowia. Nie jest wymagane uzyskanie przez organ pewności co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to jest bowiem przedmiotem badań lekarskich w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, lecz jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek.

Starosta wskazał, że badaniu lekarskiemu należy poddać się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Orzeczenie z badania lekarskiego należy przedstawić staroście niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Niepoddanie się badaniom lekarskim w wyznaczonym terminie spowoduje wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zatrzymania posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami.

A.S. w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji z [...] grudnia 2016 r., zarzucając jej pochopność, wobec nieuwzględnienia, że najbardziej intymne sprawy każdego człowieka, związane z jego przeżyciami, problemami, napięciami, stresem itp. zostały wyeksponowane publicznie przez Prokuratora w jego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu skierowania go na badania o stwierdzenie istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą formalną tego wniosku Prokurator uznał treść opinii psychiatryczno- psychologicznej wydanej na podstawie jednorazowego badania na potrzeby stwierdzenia, czy może stawić się w sądzie, z którą zapoznali się niemal wszyscy urzędnicy Starostwa. Tymczasem opinia ta stwierdza, że z uwagi na toczące się postępowanie rozpoznano u niego zaburzenia lękowo-depresyjne tzw. stres sytuacyjny. Jest bowiem oskarżonym w sprawie sądowej, co jest wystarczającym powodem, by żyć w pewnej presji, mimo domniemania niewinności. Wyłącznie na tej podstawie uznano, że zachodzi podejrzenie, że jego stan zdrowia może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym uczestnikom ruchu. Jednocześnie bardzo ogólnie podniesiono, że stosowane leki antydepresyjne stanowią przeciwwskazanie do kierowania pojazdami, podczas gdy lekarz prowadzący takich przeciwwskazań u skarżącego nie stwierdził. Zdaniem odwołującego, przyjmując swoisty automatyzm za zasadny, to uznać należy, że każdy, kto leczy się u psychiatry, czy to z powodu pogrzebu, czy to rozwodu, czy to innej stresowej sytuacji życiowej, winien być skierowywany na badania w celu stwierdzenia, czy może posiadać uprawnienia do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania, powołując art. 138 § 2 kpa i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp - decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2017 r.) uchyliło decyzję z [...] grudnia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium uznało, że podniesione w odwołaniu zarzuty są uzasadnione. Art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Zdaniem Kolegium, z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być, zdaniem składu orzekającego, rozumiana i stosowana z uwzględnieniem przede wszystkim celu ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia lub istotnie ogranicza sprawne prowadzenie pojazdów i bezpieczne uczestniczenie w ruchu drogowym. Oznacza to, że uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których stanowi ów przepis, dotyczyć winny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia strony, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. W ocenie Kolegium, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym przez Starostę materiał dowodowy, w tym opinia sądowo-psychiatryczna z [...] kwietnia 2016 r. wydana na potrzeby prowadzonego przez Prokuratora postępowania karnego, zawierająca ocenę stanu zdrowia psychicznego strony, sama w sobie nie daje podstaw do skierowania go na badania lekarskie na podstawie powołanego przepisu. W opinii tej stwierdzono, że nie jest on chory psychicznie ani upośledzony umysłowo. Rozpoznano zaburzenia adaptacyjne lękowo-depresyjne, uwarunkowane reaktywnie, toczącą się sprawą sądową i sytuacją osobistą. W opinii stwierdzono, że obecne nasilenie objawów depresyjnych nie jest duże i objawy te nie upośledzają w istotny sposób codziennego funkcjonowania strony. Z opisu osobowości strony, zawartej we wskazanej opinii, nie wynika, by jej cechy, związane głównie z przeżytym stresem, powodowały zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Zdaniem Kolegium, skierowanie na badanie lekarskie nie może być dodatkową represją lub szykaną stosowaną wobec osoby poddanej badaniom sądowo- psychiatrycznym, zwłaszcza wówczas, gdy sprawa, w której badania takie przeprowadzono, nie dotyczy przestępstwa związanego z naruszeniem bądź zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W konsekwencji Kolegium uznało za uprawniony zarzut odwołania dotyczący ogólnikowości uzasadnienia w zakresie, w jakim "traktuje ono o wniosku prokuratora o wszczęcie postępowania administracyjnego, opinii sądowo-psychiatrycznej jako samoistnej i wystarczającej podstawie wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie oraz wskazania na przyjmowanie leków antydepresyjnych przez stronę jako przeciwwskazania do kierowania pojazdami". W ocenie Kolegium, Starosta naruszył w ten sposób przepisy postępowania, w tym art. 11 i 107 § 3 kpa. Kolegium uznało, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji standardów określonych przez wskazane przepisy nie spełnia, ponieważ skarżącemu nie wyjaśniono, w jaki sposób Starosta ocenia istotną jak się zdaje okoliczność podawaną przez niego w wyjaśnieniach, że leków antydepresyjnych od kilku miesięcy nie przyjmuje, a jeśli nie przyjmuje, to jak to wpływa zdaniem organu I instancji na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 138 § 2 kpa, ponieważ istnieją konieczne do wyjaśnienia okoliczności istotne dla załatwienia sprawy, obejmujące odniesienie się przez organ I instancji do twierdzeń strony, że odwołujący aktualnie leków antydepresyjnych już nie przyjmuje, a przyjmowania leków zaprzestał przed kilkoma miesiącami i że kontynuowanie przez skarżącego leczenia u psychoterapeuty w związku z zaburzeniami adaptacyjnymi lękowo-depresyjnymi stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia strony, o jakim mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp. Kolegium wskazało, że pod rozwagę należy wziąć przy ponownym rozpoznaniu sprawy podjęcie przez organ inicjatywy gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego, przykładowo przez zobowiązanie strony do przedłożenia aktualnej dokumentacji, określającej stan zdrowia ze wzmianką o wpływie leków antydepresyjnych na stan zdrowia skarżącego.

Skargę wniósł Prokurator Rejonowy w [...], zaskarżając decyzję z [...] lutego 2017 r. w całości i wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji Prokurator zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym:

1. art. 7 i 77 § 1, art. 80 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie całego materiału dowodowego w sprawie, w tym nieuwzględnienie zaświadczeń lekarskich przedłożonych przez prokuratora, a w konsekwencji orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że nie istnieją podstawy do skierowania A.S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami;

2. art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do skierowania A.S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podczas gdy analiza całego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania prowadzi do winsoku przeciwnego;

3. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez błędne uznanie, że uzasadnienie decyzji Starosty Powiatowego w [...] nie spełnia standardów przewidzianych w przepisach prawa.

Prokurator wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci ulotki leku [...] i wydruku klasyfikacji [...].

Wskazując na zasady postępowania wyjaśniającego, wyznaczone art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa Prokurator wskazał, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - na co wskazuje treść uzasadnienia jego decyzji - wzięło pod uwagę jedynie opinię sądowo-psychiatryczną i zawarte w niej wnioski, i na tej podstawie wydało rozstrzygnięcie. Tymczasem wniosek Prokuratora opierał się nie tylko na opinii sądowo-psychiatrycznej, ale również opinii psychologicznej i na załączonych sześciu zaświadczeniach lekarskich, z których wynika, że u A.S. rozpoznano choroby oznaczone symbolem [...]. Kolegium pominęło te dowody, nie odnosząc się do nich w uzasadnieniu, a zatem wydając decyzję bazowało na niepełnym materiale dowodowym sprawy.

Prokurator wskazał, że z przedstawionych zaświadczeń wynika, że u A.S. zdiagnozowano chorobę [...] i [...]. Z opinii, powołanej przez Kolegium, wyraźnie wynika, że A.S. podjął leczenie psychiatryczne w 2012 r., regularnie chodzi do psychiatry i zażywa lek o nazwie [...]. Korzysta również z porad psychologa. Biegli rozpoznali u strony zaburzenia adaptacyjno-lękowo-depresyjne. Z opinii psychologicznej wynika, że badany ujawniał obniżenie nastroju, spadek aktywności, a poprawę stanu psychiczne[go] uzyskał dzięki leczeniu psychiatrycznemu. Faktem jest, że w opinii biegli stwierdzili, że nasilenie u badanego objawów depresyjnych w chwili badania nie jest duże i nie upośledzają one istotny sposób jego codziennego funkcjonowania, jednakże zbyt daleko idące jest, w tym przypadku, rozszerzanie wniosków opinii, wydanej na potrzeby postępowania karnego, na ocenę zdolności strony do kierowania pojazdami.

Prokurator, kierując wniosek do Starosty, brał pod uwagę przede wszystkim fakt, że strona od dłuższego czasu leczy się psychiatrycznie i zażywa leki upośledzające jej zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Mając na względzie fakt, że przez długi czas z tego powodu nie był w stanie stawić się w sądzie, tym bardziej zachodziło i nadal zachodzi uzasadnione zastrzeżenie co do jego stanu zdrowia jako kierowcy.

Prokurator nie podzielił stanowiska Kolegium, że złożenie pisemnych wyjaśnień przez A.S., w których podał on dnia [...] grudnia 2016 r., że leku psychotropowego nie zażywa, jest wystarczające do odstąpienia od kierowania strony na badania lekarskie. Podawane przez stronę informacje są nieścisłe i budzą poważne wątpliwości co do ich prawdziwości. Z jednej strony wskazuje bowiem, że nie zażywa leku psychotropowego, a jednocześnie twierdzi, że stosowany przez niego lek, według wskazań lekarza, nie wpływa na zdolność kierowania pojazdami. Skierowanie na badania pozwoliłoby rozwiać powstałe w tym zakresie wątpliwości.

Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie nie przesądza w żaden sposób o wyniku tych badań i została ukształtowana jako narzędzie do weryfikacji ujawnionych i istniejących zastrzeżeń co do stanu zdrowia osoby uprawnionej do kierowania pojazdami mechanicznymi. Do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wymagane stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że stan zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami uniemożliwia jej kierowanie pojazdami, lecz istnienie zastrzeżeń co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii powierzono uprawnionym w tym zakresie lekarzom.

Zdaniem Prokuratora decyzja wydana przez Starostę wydana została na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, który to materiał był wystarczający do jej podjęcia. Sugestie Kolegium, by zobowiązać stronę do przedłożenia stosownego zaświadczenia lekarskiego, wydają się być w tym stanie sprawy chybione. Wypowiedzieć się co do stanu zdrowia A.S. i wpływu zażywanych przez niego leków na zdolność kierowania przez niego pojazdami, winien bezstronny lekarz (i psycholog) ze stosownymi uprawieniami w tym zakresie. On też jest uprawniony do tego by wypowiadać się w zakresie ewentualnych cech kierowcy, które mogą powodować (bądź nie) zagrożenie w ruchu lądowym. Na pewno nie można w tej materii bazować na opinii wydawanej na potrzeby postępowania karnego.

Za nietrafiony uznał Prokurator zarzut niewłaściwego uzasadnienia decyzji przez Starostę. Materiał jakim dysponował Starosta pozwolił na wydanie decyzji o określonej treści, co znalazło wyraz w jej uzasadnieniu. Zarzut podnoszony przez Kolegium jest zdaniem skarżącego tym bardziej dziwny, że organ ten sam nie dostosował się do treści art. 107 § 3 kpa, pomijając w postępowaniu odwoławczym część dowodów znajdujących się w aktach postępowania, w tym sześć zaświadczeń lekarskich.

Prokurator podkreślił, że w jego ocenie stwierdzone u strony zaburzenia, jak też zażywany przez stronę lek może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne czy sprawność intelektualną i ruchową. Owe ustalenia wypełniają określoną w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp przesłankę skierowania strony na badania lekarskie. Rodzą one uzasadnione zastrzeżenia i wątpliwości co do zdolności prowadzenia przez stronę pojazdów silnikowych. Decyzja kierująca na badania lekarskie nie oznacza jednocześnie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż ma na celu jedynie skontrolowanie stanu zdrowia kierowcy. Subiektywne odczucia strony, jego pisemne wyjaśnienia, do tego sprzeczne ze sobą, nie mogą być podstawą rozstrzygania sprawy na jego korzyść.

Prokurator wskazał, że postępowanie administracyjne nie jest w żaden sposób powiązane z postępowaniem karnym. Podniesiona przez Kolegium argumentacja jakoby Prokurator stosował formy nacisku na stronę jako oskarżonego, przez wystosowanie wniosku, w następstwie którego skierowano go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jak też, że badanie to mogłoby być dodatkową represją czy szykaną dla wyżej wymienionego, nie znajduje żadnego logicznego wytłumaczenia i nie zostało wyjaśnione przez Kolegium.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Dnia [...] maja 2017 r. wpłynęło pismo Prokuratora Okręgowego w [...], który poparł skargę w całości, modyfikując ją w części uzasadnienia dotyczącej podstawy prawnej przez wyeliminowanie art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, jako nieobowiązujacej i doprecyzowując podstawę prawną żądania uchylenia zaskarżonej decyzji przez wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

W uzasadnieniu pisma Prokurator Okręgowy wskazał, że nie zgadza się z twierdzeniem Kolegium zawartym w odpowiedzi na skargę, że uchylając w całości decyzję I instancji i przekazując ją do ponownego rozpoznania, organ był uprawniony do rozstrzygania o konieczności rozszerzenia ustaleń faktycznych przez organ I instancji co do stanu zdrowia strony, uzasadniających zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia, o jakich mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp. Z art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp wynika, że na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kieruje się wszystkie osoby, wobec których istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ nie ma pewności co do ich istnienia, a jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek, dlatego jest to przedmiotem badań lekarskich w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. To nie przyjmowanie środków farmakologicznych przez stronę uzasadnia zastrzeżenia co do ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, lecz stwierdzone w opinii biegłych sądowych, sporządzonej na potrzeby postępowania karnego - zaburzenia adaptacyjne lękowo-depresyjne.

Prokurator Okręgowy podkreślił, że organy nie mogą samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (wyrok NSA z 17.1.2012 r. I OSK 156/11). Skierowanie na badanie ma właśnie na celu wyjaśnienie tych wątpliwości, czy stwierdzone w opinii psychiatrycznej zaburzenia adaptacyjne lękowo-depresyjne mogą mieć wpływ na zachowanie uczestnika w ruchu drogowym. Orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 kpa i podlega ocenie organu, jak każdy inny środek dowodowy. W myśl art. 76 § 3 kpa należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu tylko przeciwko treści dokumentu. Decyzja Starosty o skierowaniu na badania lekarskie nie ogranicza w żadnym zakresie praw osoby badanej i nie powoduje ich utraty. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać równie dobrze, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 2 i art. 136 w zw. z art. 7 i 77 kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawą prawną decyzji I instancji był art. 99 ust. 1 pkt 2 [lit. b.] ukp, stanowiący, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Podstawą decyzji kasacyjnej organu odwoławczego był art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, które nie przesądza o istocie sprawy, kontrola sądu w tego rodzaju sprawach sprowadza się do oceny zgodności z prawem odstąpienia przez organ odwoławczy od rozpoznania sprawy i zaistnienia podstaw do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (wyrok WSA w: Opolu z 1.12.2011 r. II SA/Op 449/11; Warszawie z 15.12.2011 r. VII SA/Wa 834/11; Wrocławiu z 27.6.2012 r. II SA/Wr 168/12; Gorzowie Wlkp. z 27.4.2016 r. II SA/Go 218/16; Łodzi z 17.1.2017 r. III SA/Łd 540/16). Dokonując oceny prawidłowości decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 kpa sąd I instancji nie może oceniać sprawy w aspekcie prawidłowości stosowania prawa materialnego (wyrok NSA z 2.6.2016 r. I OSK 101/16). W związku z tym w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie był uprawniony do odnoszenia się do zarzutów zgłoszonych w pkt 2 skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, sąd administracyjny ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) i obowiązek wyjaśnienia ustawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. W konsekwencji dla dokonania w powyższych granicach kontroli zaskarżonej decyzji nie było konieczne przeprowadzenie zgodnie z art. 106 § 3 kpa zawnioskowanych w skardze dowodów. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika to z art. 138 § 1 i art. 15 kpa, jest obowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją I instancji. W ramach tego obowiązku na organie ciąży powinność podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Rozwinięciem tej zasady jest obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w całokształcie stanu faktycznego sprawy (art. 80 i 77 § 1 kpa). Przepisy te obowiązują również w postępowaniu odwoławczym (art. 140 kpa).

Odstępstwem od powyższej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 kpa uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, choć jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 15.7.2016 r. II OSK 2804/14). Art. 138 § 2 kpa pozwala organowi odwoławczemu uchylić zakwestionowaną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wyłącznie w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie obu przesłanek daje organowi drugiej instancji możliwość uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcia kasacyjne traktowane są jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego (G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, K.p.a. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, [Wolters Kluwer 2010], s. 208 i nast. [uw. 3 do art. 138] i powołane tam orzecznictwo). Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny przez organ drugiej instancji. W sytuacji, gdy uprawniony podmiot wniósł odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji, zadaniem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy winien ocenić materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji i w zależności od wyniku tej oceny, podjąć dalsze czynności. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 kpa, może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego sprawy nie można wyeliminować w trybie art. 136 kpa. Zgodnie z tym przepisem - organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Stąd konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, bądź ocena już złożonych dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej (wyrok NSA z: 15.12.2016 r. II OSK 1427/16; 27.2.2014 r. II OSK 2323/12; wyrok WSA w Krakowie z 21.7.2016 r. II SA/Kr 511/16). Nie można przyjąć, że zasada dwuinstancyjności zostaje naruszona, gdy organ odwoławczy przeprowadza na podstawie art. 136 kpa postępowanie w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Dopiero przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego stanowiłoby o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając strony prawa do odwołania (wyrok NSA z 20.10.2016 r. II OSK 65/15). Gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 kpa umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa uznać należy za równoznaczne z naruszenie tego przepisu (wyrok NSA z 9.12.2010 r. II GSK 1065/09 ).

Sąd I instancji podkreślił, że zalecona przez Kolegium celowość podjęcia przez organ I instancji inicjatywy gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego przez zobowiązanie strony do przedłożenia aktualnej dokumentacji, określającej stan zdrowia skarżącego nie wykraczała poza dopuszczalne granice postępowania dowodowego, które mógł podjąć organ odwoławczy stosownie do art. 136 kpa, przy uwzględnieniu obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 140 kpa. Aktywność dowodową, którą organ uznał za konieczną, obrazującą aktualny stan zdrowia skarżącego, sprowadzała się bowiem w istocie do uzyskania jednego dokumentu, którego obowiązek [przedłożenia] zresztą spoczywał na stronie. Dotyczył bowiem dokumentacji leczenia strony, objętej tajemnicą lekarską, a tym samym organ mógł opierać się na informacjach, których dysponentem była strona. Nawet na gruncie zwykłego postępowania administracyjnego trafnie zwraca się uwagę, że w toku ustalania stanu faktycznego strona nie jest zwolniona ze współdziałania z organem i przejawiania inicjatywy dowodowej. Obowiązek ten wprawdzie w żaden sposób nie wyłącza wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 kpa), niemniej jednak oznacza, że strona winna aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy (wyrok NSA z 8.11.2013 r. II OSK 1291/12), zwłaszcza jeśli kwestionuje dotychczasowe ustalenia organu. W tym zakresie strona, której dotyczyło kontrolowane postępowanie, zachowywała pasywną postawę i do tego jej twierdzenia były niekonsekwentne, co słusznie zauważył Prokurator w skardze. Przy czym – w ocenie Sądu I instancji - niewątpliwie celowe było uzupełnienie w tym zakresie postępowania dowodowego przez zobowiązanie skarżącego do przedstawienia aktualnej dokumentacji lekarskiej oraz pouczenie stosownie do art. 9 kpa o konsekwencjach jej nie przedłożenia. Zaświadczenia i opinie, dołączone do wniosku Prokuratora, pochodziły bowiem z okresu od października 2015 r. do maja 2016 r., a więc nie uwzględniały aktualnego stanu zdrowia skarżącego, ani na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy. Sąd I instancji wprawdzie podziela stanowisko Kolegium, że uzasadnienie decyzji I instancji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa, gdyż nie odnosi się do zarzutów podniesionych przez stronę w piśmie procesowym z [...] grudnia 2016 r., jednakże nie podziela konsekwencji, jakie z tego uchybienia wywiódł organ odwoławczy. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, tego rodzaju uchybienie nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, możliwie jest jego naprawienie przez sporządzenie uzasadnienia przez organ odwoławczy zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa (wyrok NSA z 6.10.2016 r. II OSK 3285/14).

Wbrew zarzutom skargi, bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie pozostawała okoliczność nieuwzględnienia przez organ odwoławczy załączonych do akt zaświadczeń lekarskich, czy opinii psychologicznej, gdyż potwierdzały jedynie okoliczności, które wynikały z opinii sądowo-psychiatrycznej.

Mając na uwadze powyższe naruszenia art. 138 § 2 i art. 136 w zw. z art. 7 i 77 kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeprowadzi samodzielnie uzupełniające postępowanie dowodowe we wskazanym powyżej zakresie i wyda merytoryczną decyzję.

Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez r. pr. P.P., zaskarżając wyrok II SA/Go 293/17 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 2 i art. 136 w zw. z art. 7 i 77 kpa przejawiające się w tym, że Sąd dokonał wadliwej kontroli legalności orzeczenia organu odwoławczego uchylającego w całości decyzję Starosty [...] i przekazującego do ponownego rozpatrzenia sprawę w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wobec oceny SKO o naruszeniu przez organ I instancji przepisów postępowania – art. 11, 107 § 3, art. 7 i 77 § 1 kpa w sposób tak znaczący, że nie było uzasadnione rozstrzyganie o istocie sprawy w postepowaniu odwoławczym, podczas gdy znaczące uchybienia proceduralne w postępowaniu jurysdykcyjnym prze[d] organem I instancji wynikające z nieustalenia prawdy obiektywnej, w braku właściwej inicjatywy Starosty w gromadzeniu niezbędnego i kompletnego materiału dowodowego, jak również z braku uzasadnienia faktycznego decyzji stały na przeszkodzie pierwszorazowemu orzekaniu co do istoty dopiero w postępowaniu odwoławczym i sprzeciwiały się standardowi dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także stały na przeszkodzie sanowaniu dopiero w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego braku właściwego uzasadnienia faktycznego w decyzji I instancji.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.; ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi; zasądzenie od Prokuratora "Prokuratury Rejonowej" w [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 2 i art. 136 w zw. z art. 7 i 77 kpa okazał się niezasadny.

Mimo, że autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu naruszenia prawa materialnego, nie sposób całkowicie pominąć normy materialnoprawnej (art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), która była podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 456-457 nb 1, 2). W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie.

W zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp stanowi: "Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy... na: ...; 2) badanie lekarskie, jeżeli: ... b) istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia;". Sąd I instancji, powołując wyrok II OSK 2804/14 trafnie wskazał, że samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, choć jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (s. 11 uzasadnienia wyroku II SA/Go 293/17). Umknęło uwagi autora skargi kasacyjnej, że organy administracji publicznej w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp nie mają obowiązku ustalić, że istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem. Organy administracji publicznej mają jedynie ustalić, czy "istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia" (verba legis) kierowcy.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w kontrolowanej sprawie Starosta dysponował opinią sądowo-psychiatryczną z [...] kwietnia 2016 r., wydaną na polecenie Sądu Okręgowego w [...] Wydziału II Karnego, prowadzącego sprawę II K [...] przeciwko A.S., oskarżonemu o szereg czynów z: 1. art. 18 § 3 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i w zw. z art. 65 § 1 kk; 2. art. 258 § 1 kk; 3. art. 263 § 2 kk; 4. art. 18 § 3 kk w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; 5. art. 18 § 2 kk w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 kk; 6. art. 18 § 3 kk w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Opinię tę wydali lekarze psychiatrzy [...] oraz psycholog [...], na podstawie analizy akt sprawy oraz jednorazowego badania przeprowadzonego na terenie [...] Szpitala [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. Podstawą wydania opinii były precyzyjnie opisane: dokumentacja lekarska z leczenia u psychiatry [...] od [...] kwietnia 2015 r. do kwietnia 2016 r. oraz historia choroby z [...] od [...] stycznia 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. (s. 1-10 opinii sądowo-psychiatrycznej z [...] kwietnia 2016 r.). Opinia sądowo-psychiatryczną z [...] kwietnia 2016 r. nie była jedynym dowodem, wskazującym na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony; organy dysponowały także opinią psychologiczną i załączonymi odpisami 6 zaświadczeń lekarskich. Rozważanie przez organ odwoławczy "że skierowanie na badanie lekarskie nie może być dodatkową represją lub szykaną stosowaną wobec osoby poddanej badaniom sądowo-psychiatrycznym" (s. 5 akapit 2 uzasadnienia decyzji z [...] lutego 2017 r.) było nieuprawnione. Strona nie może podnosić skutecznie w jednym postępowaniu regulowanym ustawą (procesie karnym, prowadzonym przez niezawisły sąd), że rozpoznano u niej [...] i [...]; regularnie leczy się psychiatrycznie i zażywa lek [...]; a w drugim postępowaniu regulowanym ustawą (postępowaniu administracyjnym w przedmiocie skierowania na badania lekarskie), że te same fakty nie stanowią o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. To właśnie wysoko wyspecjalizowane badania lekarskie, przeprowadzone przez właściwego uprawnionego lekarza w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, mają w formie orzeczenia lekarskiego odpowiedzieć na pytanie, czy istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania przez danego kierowcę do kierowania pojazdami, czy też takich przeciwskazań brak (art. 75 ust. 1 in princ. pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp).

Dla ustalenia okoliczności mającej znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa), określonej normą prawa materialnego (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp), w kontrolowanym postępowaniu, nie było konieczne prowadzenie jakikolwiek dalszych dowodów w sprawie o skierowanie strony na badania lekarskie, bowiem dotychczas zgromadzone dowody, ocenione prawidłowo (art. 80 kpa), przekonująco wskazały na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. To, czy schorzenia rozpoznane u strony nadal występują u A.S.; czy istotnie zażywał on wskazany lek, czy nadal go zażywa i czy winien go zażywać; czy lek ten wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego, ocenić może dysponujący wiedzą specjalną uprawniony lekarz w trybie przewidzianym w ustawie o kierujących pojazdami, nie zaś organ administracji publicznej (wyrok NSA z: 17.1.2012 r. I OSK 156/11, Lex 1102047; 23.3.2017 r. I OSK 1651/15, Lex 2325504). Okoliczności ustalone przez Starostę z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Wątpliwości te są poparte ustaleniami na okoliczność ewentualnych schorzeń kierującego pojazdami i charakteru leku, przyjmowanego przez stronę (s. 2 akapit 3 i 4 decyzji z [...] grudnia 2016 r.; odpowiednio – wyrok NSA z 4.3.2016 r. I OSK 1346/14, Lex 2112962).

Nietrafnie Sąd I instancji uznał, że w kontrolowanej sprawie "niewątpliwie celowe było uzupełnienie w tym zakresie postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie skarżącego do przedstawienia aktualnej dokumentacji lekarskiej oraz pouczenie stosownie do art. 9 kpa o konsekwencjach jej nie przedłożenia". Także to, że zaświadczenia i opinie dołączone do wniosku Prokuratora pochodziły z okresu od października 2015 r. do maja 2016 r., nie przemawiało za żądaniem na etapie wydania kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, do zobowiązania przedłożenia przez stronę aktualnych dokumentów lekarskich. Takie dokumenty mogą być przedłożone badającemu lekarzowi w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, co może wpłynąć na przeprowadzenie konkretnych badań diagnostycznych bądź skorzystania z konsultacji (§ 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 8 i 11, § 5 pkt 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2014 r., poz. 949, zm. z 2015 r., poz. 2247; dalej rozporządzenie, oraz ust. 5, 6 i 14 załącznika nr 4 do rozporządzenia). W szczególności to uprawniony lekarz (nie zaś organ administracji publicznej) w zakresie badania lekarskiego uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w kontrolowanej sprawie nie istniała potrzeba gromadzenia dalszych dowodów przed organami administracji publicznej – tym bardziej w zakresie, opisanym na s. 7 skargi kasacyjnej. Kolegium winno było ocenić pozostałe dowody przedłożone przez Prokuratora, bowiem potwierdzały one okoliczności wynikające z opinii sądowo-psychiatrycznej (s. 14 uzasadnienia wyroku II SA/Go 293/17) a także wskazywały, że dowód z odpisu tej opinii nie był odosobniony. Za tej przyczyny ocena Sądu Instancji, że bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie pozostawało pominięcie dowodu z odpisów zaświadczeń lekarskich i opinii psychologicznej, nie jest trafna. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji i nie istnieje konieczność powtarzania postępowania przed organem I instancji.

Wszelkie rozważania, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dotyczące naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa, okazały się być trafne. Skoro Kolegium uważało, że dla wyjaśnienia sprawy, konieczne jest "przykładowo... zobowiązanie Strony do przedłożenia aktualnej dokumentacji określającej stan zdrowia Skarżącego i związanego z przebiegiem zaburzeń adaptacyjnych wraz ze wzmianką o wpływie leków antydepresyjnych na stan zdrowia Skarżącego" (s. 6 uzasadnienia decyzji z [...] lutego 2017 r.), to obowiązane było w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe.

Art. 138 § 2 kpa stanowi wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego i nie powinien być interpretowany rozszerzająco (uchwała SN z 16.1.1997 r., III ZP 5/96; uchwała NSA z 4.5.1998 r., FPS 2/98, ONSA 1998/3/79, wyrok NSA z: 22.9.1981 r., II SA 400/81, ONSA 1981/2/88; 25.5.1983 r. II SA 403/83 ONSA 1983/1/38, akceptowane przez B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 550-551 nb 8); winien być interpretowany właściwie.

Kolegium miało możliwość w koniecznym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe (art. 136 kpa), mając na uwadze szerszy zakres kognicji organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 § 2 kpa (W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011/2/19; glosa R. Sawuły do wyroku NSA z 8.11.2011 r., II OSK 1564/10, OSP 2013/4/41).

Trafnie Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienie decyzji [...] grudnia 2016 r. nie w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, lecz nie mogło to stanowić podstawy uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy winien w tej sytuacji sporządzić uzasadnienie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 kpa (wyrok NSA z 6.10.2016 r. II OSK 3285/14, Lex 2169117).

Ponieważ w okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy, z uwagi na treść normy materialnoprawnej (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp), nie było konieczne prowadzenie jakikolwiek dalszych dowodów w sprawie o skierowanie strony na badania lekarskie, jako niedotyczących okoliczności mającej znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa), uznać należało, że uchylenie decyzji z [...] lutego 2017 r. zaskarżonym wyrokiem było prawidłowe. Skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, skargę kasacyjną należało oddalić (art. 184 in fine ppsa).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozstrzygnie o odwołaniu strony, uwzględniwszy ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku I OSK 2078/17 (art. 153 ppsa).