Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 288/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107 ust. 1 i 4, art. 109 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
article: art. 169 par. 1. art. 187 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. sp. j. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1301/14 w sprawie ze skargi M. sp. j. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1301/14 oddalił skargę A. sp. jawnej w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z 12 grudnia 2013 r. skarżąca Spółka wystąpiła do Naczelnika UC I w W. o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 2 039 zł., z tytułu eksportu samochodu osobowego marki [...].

W dniu 27 stycznia 2014 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku - na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Op) w zw. z art. 107 ust. 1 i ust. 4, art. 109 ust. 3 i 3a ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: upa) - o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy za ww. samochody.

W odpowiedzi, w dniu 10 lutego 2014 r. Spółka poinformowała, że wymagane dokumenty znajdują się w posiadaniu Wydziału Komunikacji w C., z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie unieważnienia rejestracji. Wyjaśniła, że zwróciła się z wnioskiem o wydanie tego dokumentu i oczekuje na odpowiedź.

Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. Naczelnik UC pozostawił bez rozpatrzenia wniosek skarżącej o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodów osobowych.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor IC w W. postanowieniem z [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wyjaśnił, że procedura zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu eksportu składa się z dwóch etapów. Pierwszy sprowadza się do złożenia wniosku na formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246) wraz z dowodem zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturą z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie eksportu, o których mowa w art. 107 ust. 3 upa. Dopiero po tak przygotowanym wniosku oraz na podstawie przedłożonych dokumentów organ może przejść do kolejnego etapu postępowania, którego celem jest weryfikacja tych dokumentów oraz rozpoznanie sprawy.

W ocenie organu odwoławczego Naczelnik UC prawidłowo rozpatrzył wniosek pod względem formalnym w związku ze stwierdzeniem, że wniosek skarżącej nie zawierał dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody. Skierowane do skarżącej wezwanie odpowiadało treści art. 169 § 1 Op, a braki formalne wniosku nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, co obligowało organ do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Sąd przytoczył treść mającego w sprawie zastosowanie art. 107 ust. 1, 3 i 4 upa. Podzielił argumentację organu I instancji, iż warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy przez Spółkę było złożenie wniosku o jej zwrot do właściwego naczelnika urzędu celnego wraz z dowodem zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturą z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie dostawy. Ponieważ wniosek Spółki w chwili złożenia posiadał braki formalne niezbędne do jego merytorycznego rozpatrzenia, organ prawidłowo wezwał skarżącą do jego uzupełnienia o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy za ww. samochody. Niewywiązanie się z wezwania uzasadniało zastosowanie instytucji pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 Op.

Za chybiony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od Spółki uzupełnienia dokumentu, który został wydany przez organ podatkowy I instancji i powinien być mu znany z urzędu. Wyjaśnił, iż o załącznikach do wniosku, jako elemencie podania, zdecydował ustawodawca w przepisie szczególnym - art. 107 ust. 4 upa, a przepis ogólny art. 187 § 3 Op dotyczy faktów notoryjnych, który nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania.

Orzeczenie Sądu pierwszej instancji zaskarżyła A. sp. jawna w G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa.), zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 233 § 1 ust. 1 Op w zw. art. 169 § 1 i § 4 Op, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełnienia została wezwana;

2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Op poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy;

3. art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu.

II. naruszenie prawa materialnego tj. art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 upa, poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za objęte wnioskiem samochody.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Stwierdził, że nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez Spółkę zawinione. Podniósł, że wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika UC akt sprawy, do których zostały dołączone dokumenty, a co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.

Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie środka prawnego oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, zatem skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Przedmiotem dokonanej przez Sąd I instancji kontroli było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W., który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego. Postanowienia organów podatkowych obu instancji zostały wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Op.

Podkreślenia wymaga, że Spółka wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, tj. oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, który to załącznik wymieniła w treści wniosku. Mimo prawidłowego wezwania wystosowanego przez organ, w wyznaczonym terminie nie usunęła braku formalnego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie i treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników, co do formy lub co do treści należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., I FSK 495/11, http://orzeczenia.gov.pl).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 107 upa określa podstawowe zasady dokonywania zwrotu akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego, czy też zostają wyeksportowane. Jednocześnie, zwrot akcyzy ma miejsce pod warunkiem łącznego spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek. Nieprzedłożenie dokumentów będących integralną częścią wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Zatem strona nie może domagać się od organu, aby ten wypełnił za nią obowiązek wynikający z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 107 ust. 3 upa wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Wniosek należy złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu samochodu osobowego. Dalsze warunki wynikają z art. 107 ust. 4 upa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. 2009 nr 32 poz. 246).

Skarżąca do wniosku nie dołączyła oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, którego obowiązek złożenia wynika z art. 107 ust. 4 upa. Wobec tego organy podatkowe prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 169 Op.

Przepisy szczególne, oprócz wymagań formalnych stawianych samemu wnioskowi, w sposób jednoznaczny wymieniają również dokumenty (załączniki), jakie należy do tego wniosku dołączyć (precyzując także ich formę), Tryb określony w powyższym przepisie może być również zastosowany w przypadku braków formalnych odnoszących się do tych załączników. Prawidłowo sporządzony wniosek oraz odpowiadające wymaganiom wynikającym z przepisów załączniki stanowią formalny warunek przystąpienia do procedowania, co do meritum sprawy. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 upa.

Z tych względów skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 ppsa.