Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SAB/Lu 22/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 127, art. 139 § 3, art. 229
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi C. na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania dotyczącego odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe rozpatrywanie odwołań od kilku decyzji wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił A. Spółka z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2012 r. kwotę do zwrotu na rachunek podatnika oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości odmiennej od zadeklarowanej przez podatnika.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z dnia [...] lutego 2015 r. (wpływ do Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] lutego 2015 r.).

Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią odwołania, zwrócił się do pełnomocnika spółki o sprecyzowanie wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu. W piśmie z dnia 11 marca 2015 r. pełnomocnik m.in. wskazał, że bez przesłuchania wskazanych w odwołaniu osób materiał dowodowy sprawy jest niepełny. Dyrektor Izby Skarbowej po analizie materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy oraz zarzutów zawartych w odwołaniu uwzględniając wnioski dowodowe strony postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zlecił organowi podatkowemu pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w przedmiotowej sprawie, we wskazanym zakresie.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił stronę, że odwołanie nie zostanie załatwione w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej tj. do dnia [...] kwietnia 2015 r., z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w ramach dodatkowego postępowania uzupełniającego zleconego przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., obejmującego swoim zakresem także wnioski dowodowe pełnomocnika strony zawarte w odwołaniu. Przewidywany termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień [...] lipca 2015 r.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. poinformował Dyrektora Izby Skarbowej, iż uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie i terminie wskazanym w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie jest możliwe, ponieważ nie pozyskano jeszcze wszystkich materiałów dowodowych. (brakujące dowody wyszczególniono w przedmiotowym piśmie).

W związku z niezakończeniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowania uzupełniającego materiał dowodowy w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. przedłużył termin do załatwienia sprawy do dnia [...] września 2015 r.

Z uwagi na fakt, iż prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowanie nie zostało nadal zakończone, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. przedłużył termin do załatwienia sprawy do dnia [...] listopada 2015 r.

W skardze strona skarżąca podniosła, iż w sprawie przewlekłości postępowań prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd stwierdził, że postępowania te były prowadzone w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał również Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do wydania decyzji w ciągu miesiąca od dnia otrzymania akt sprawy. Wyrok ten został utrzymany w mocy w dniu 15 kwietnia 2015 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z uzasadnienia obydwu wyroków wynika, że decyzja powinna była zostać już cyt. : "dawno wydana" przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Tymczasem organ odwoławczy stwierdził, że materiał jest niepełny i należy go uzupełnić. Nie ma jednak żadnych oznak pozwalających stwierdzić, kiedy to uzupełnianie zostanie zakończone. Taka długotrwałość uzupełniającego postępowania dowodowego, w ocenie skarżącej spółki jednoznacznie wskazuje, że zachodzą tu okoliczności przewidziane w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, który nakazuje uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w przypadku stwierdzenia wymogu uzupełnienia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.

Spółka zarzuciła, iż powoływanie się w tej sprawie na art. 229 Ordynacji podatkowej jest nadużyciem, ponieważ dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, jako postępowanie dodatkowe nie może zastępować postępowania głównego, może być jedynie jego cząstkowym uzupełnieniem, nie może w żadnym razie polegać na zbieraniu dowodów, których szybkie zebranie nie jest możliwe.

Dyrektor Izby Skarbowej zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania Dyrektorowi UKS (upoważniając do tego tych samych inspektorów, którzy prowadzili pierwotnie postępowania) nie uwzględniając okoliczności, że w stosunku do tego organu uprawomocnił się wyrok stwierdzający przewlekłe prowadzenie postępowań pierwotnych z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w swoich uzasadnieniach przedłużenia terminu rozpatrzenia odwołań uzasadnia to stwierdzeniem, że ten właśnie przewlekle działający organ, tj. Dyrektor UKS informuje, iż uzupełnienie materiału dowodowego w pierwotnie wyznaczonym terminie nie jest możliwe.

W ocenie spółki, Dyrektor Izby Skarbowej cyt.: "nie wyciągnął żadnych wniosków z lektury wyroków obydwu instancji sądowo-administracyjnych i z rażącym naruszeniem prawa celowo zwleka z wydaniem decyzji". Minister Finansów cyt. : "nie widzi w tym nic niepokojącego". W dniu [...] lipca 2015 r. skarżąca skierowała do Ministra Finansów ponaglenie w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej. W dniu [...] sierpnia 2015 r. Minister Finansów wydał trzy postanowienia uznające ponaglenie za nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kwestę sporną stanowiła okoliczność czy zasadnym było przedłużanie przez organ podatkowy terminu rozpatrzenia odwołania z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie i czy w związku tym można mówić o przewlekłym rozpatrywaniu odwołania.

Na wstępie należy mieć na uwadze, iż w myśl art. 127 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Realizacja tej zasady oznacza, iż organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji.

Z kolei w myśl art. 229 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Regulacja ta uprawnia zatem organ odwoławczy do samodzielnego uzupełnienia dowodów i materiałów lub zlecenia tych czynności organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy podatkowej, ponownej weryfikacji i wyjaśnienia powstałych wątpliwości, co z kolei wiąże się z obowiązkiem przeprowadzenia postępowania dowodowego (w tym uzupełniającego), jak też "powtórzenia" dowodów, których przeprowadzenie przed organem pierwszej instancji nastąpiło z uchybieniem zasad postępowania podatkowego.

Jak zauważył organ podatkowy strona w złożonym odwołaniu sama zarzuciła niekompletność materiału dowodowego i zgłosiła wnioski dowodowe, których uwzględnienia odmówił organ podatkowy pierwszej instancji. Z kolei według Dyrektora Izby Skarbowej uzupełnienie niekompletnego materiału dowodowego było warunkiem dla prawidłowego rozpoznania sprawy i wydania prawidłowych decyzji.

Ponadto należy mieć na uwadze okoliczność, iż niniejsza sprawa z uwagi na badanie poszczególnych elementów w łańcuchu dostaw towarów jest skomplikowana i wymaga pozyskania informacji od administracji podatkowych państw unijnych w celu weryfikacji wykazanych przez stronę skarżącą transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jak to już zaznaczono powyżej spółka nie negowała konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

W aktach sprawy znajduje się szczegółowy opis czynności podjętych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczących postępowania w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].

W kolejnych pismach organ zwracał się bezpośrednio do organów krajowych lub za ich pośrednictwem do zagranicznych organów administracji podatkowej o udzielenie wnioskowanych informacji. Zwracano się między innymi do: Dyrektorów Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], Biura Wymiany Informacji Podatkowych w K. o ponaglenie administracji podatkowej Danii, Łotwy, Wielkiej Brytanii, Urzędu Celnego w [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej, Prokuratury Okręgowej w K. Ponadto organ wezwał i przesłuchał w charakterze świadków P. D., P. P. i M. K. zwrócił się także do strony skarżącej o przedłożenie kopii dokumentów TAX FREE wraz z paragonami.

Mając na uwadze powyższe choć przedstawione w zarysie zestawienie czynności przeprowadzonych przez organ nie sposób zaprzeczyć, iż z uwagi na wielowątkowy charakter sprawy zgromadzenie (w tym uzupełnianie) materiału dowodowego jest procesem wymagającym czasu (organ występując w szczególności do organów zagranicznych musiał często zwracać się z prośbą o ponaglenie co do odpowiedzi na składane zapytania, co i tak nie dawało gwarancji uzyskania odpowiedzi).

Zdaniem Sądu przeprowadzając wskazane czynności Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie pozostawał bezczynny i biorąc pod uwagę specyfikę sprawy nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Mając na uwadze fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując odwołanie zlecił Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, które to czynności wymagały czasu i skutkowały przedłużaniem terminu rozpatrzenia odwołania, nie można uznać, iż organ odwoławczy rozpatrywał odwołanie w sposób przewlekły.

Konkludując stwierdzić należy, iż długi czas trwania postępowania nie może być automatycznie utożsamiany z przewlekłością postępowania. Przewlekłość mogłaby wystąpić wtedy, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.

Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o przewlekłości postępowania odwoławczego, pomimo iż nie zostało ono zakończone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Czynności zlecone i przeprowadzone w ramach postępowania uzupełniającego były uzasadnione. Część wniosków dotyczyła dowodów, których konieczność przeprowadzenia wskazała sama strona skarżąca. Strona skarżąca posiadała informację o każdorazowym niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto należy mieć na uwadze, iż organ odwoławczy nie jest ograniczony co do ilości przedłużeń terminu załatwienia sprawy jednak przy każdorazowym niezałatwieniu sprawy w wymaganym terminie musi podać przyczyny niedotrzymania terminu i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co w przedmiotowej sprawie uczynił. Przy tym organ wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy nie ma obowiązku szczegółowego informowania strony o tym, jakie czynności zamierza jeszcze podjąć.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.