Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 282/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70b ust. 1, 5, 6, 7 i 11
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak [...] oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz W. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...], znak: [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej Wójta Gminy B. znak: [...], z dnia [...] w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K. w związku z likwidacją zakładu – K. W. P.H.U. "A" i odmowie przyznania W. K. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] W. K. wystąpił do Wójta Gminy B. z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K. w okresie od dnia [...] do dnia [...]. Do wniosku o dofinansowanie wnioskodawca załączył następujące dokumenty: 1) oświadczenie z dnia 1 października 2012 r. o nie uzyskaniu pomocy de minimis, 2) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...], 3) zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu z dnia [...], nr [...]) dyplom z dnia [...] potwierdzający ukończenie studiów wyższych na kierunku ekonomika i organizacja obrotu towarowego i usług w Wyższej Szkole "B" w O., Instytut Nauk Ekonomicznych, 5) umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia [...] zawartą pomiędzy firmą P.H.U. "A" reprezentowaną przez W. K. a E. K., na okres 24 miesięcy, pod nadzorem W. K., 6) dyplom E. K. potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie sprzedawca (po zdaniu egzaminu) z dnia [...], nr [...], wydany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...].

Decyzją z dnia [...], znak; [...] Wójt Gminy B. przyznał W. K. dofinansowanie kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika w wysokości 2.293,50 zł.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy B. na podstawie art. 149 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], znak: [...]

Decyzją z dnia [...] znak: [...], Wójta Gminy B. uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...] w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K. i odmówił przyznania W. K. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K.

Od powyższej decyzji W. K. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż w dniu [...] zawarł z młodocianym pracownikiem – E. K. umowę na czas nieokreślony. Wskazał, że uczennica odbywała praktyczną naukę zawodu w należącym do niego sklepie do dnia [...]. Stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Od dnia [...] uczennica została zatrudniona w sklepie należącym do żony – E. K. W ocenie skarżącego wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika, określone w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty zostały przez niego spełnione. Nowa regulacja zawarta w art. 70b ust. 11 ustawy obowiązuje natomiast od dnia [...] i dopiero od dnia [...] uprawnienie pracodawcy do dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek zawartych w art. 70b ust. 1 i ust. 11 ustawy. Zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji RP, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba

zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (§ 2 ww. rozporządzenia odsyła do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2010 r. nr 244, poz. 1626 ze zm.),

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Stosownie do treści art. 70b ust. 5 ustawy, jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy - przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy.

Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2 albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu (art. 70b ust. 7 ustawy).

Zgodnie natomiast z dyspozycją § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2010 r. nr 244, póz. 1626 ze zm.), zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej:

1) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać,

2) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Warunkiem uzyskania dofinansowania jest sprawowanie fachowej opieki potwierdzonej pozytywnym wynikiem egzaminu. Czas trwania całego kształcenia zawodowego wynika z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.), który stanowi, że nauka zawodu trwa nie dłużej niż 36 miesięcy, z zastrzeżeniem § 12 ww. rozporządzenia.

Od dnia 1 września 2012 r. na podstawie dodanego do art. 70b ust. 11 dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Z akt sprawy wynika, że W. K. wystąpił w dniu [...] o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K., która w dniu [...] uzyskała dyplom nr [...] wydany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie sprzedawcy. Wniosek o dofinansowanie został złożony w przewidzianym ustawą terminie, tj. w ciągu 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy. W dniu złożenia wniosku W. K. od roku nie był już jednak przedsiębiorcą. Jak wynika z decyzji Burmistrza W. z dnia [...], nr [...], organ ewidencyjny z dniem [...] dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej firmy pod nazwą P.H.U. "A" wpisanej pod nr [...].

Przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika możliwe jest natomiast wówczas, gdy wnioskodawca spełnia przesłanki wskazane w cytowanym wyżej art. 70b ust. 1, czyli posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych pracowników określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z ww. przepisami. Ponadto zgodnie z art. 70b ust. 11 ustawy dofinansowanie, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE). Z treści art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) wynika, że przepisy rozporządzenia stosuje się do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym. Rozporządzenie nie definiuje pojęcia podmiotu gospodarczego, ale należy rozumieć przez nie przedsiębiorcę, o którym mowa np. w art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), tj. podmiot będący osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Podobną definicję przedsiębiorcy zawiera, zdaniem organu odwoławczego także art. 431 kodeksu cywilnego.

Analiza materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że W. K. od dnia [...] nie prowadzi już działalności gospodarczej pod nazwą P.H.U. "A", co oznacza, że nie jest przedsiębiorcą, czyli podmiotem gospodarczym, któremu mogłaby zostać przyznana jakakolwiek pomoc de minimis. Skoro nie może zostać objęty ww. formą pomocy, to nie może on tym samym otrzymać zaliczanego do pomocy de minimis dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Jednocześnie Kolegium zwraca uwagę, że w treści uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji uznał W. K. za przedsiębiorcę (podmiot gospodarczy) znajdującego się w trudnej sytuacji i argumentował, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt h przepisów rozporządzenia Komisji (WE) pomocy de minimis nie przyznaje się ww. podmiotom i dlatego nie można przyznać dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wójt Gminy B. pominął jednak fakt, że W. K. od [...] nie był już podmiotem gospodarczym, któremu można ewentualnie przyznać pomoc de minimis i właśnie z tej przyczyny należało odmówić mu przyznania dofinansowania. Rozważanie trudnej sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego w sytuacji, gdy de facto od roku już on nie istnieje nie znajduje swojego uzasadnienia. Nieprawidłowe uzasadnienie, zdaniem Kolegium nie ma jednak wpływu na poprawność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, iż na podstawie art. 22 ustawy wskazana zmiana weszła w życie w dniu 1 września 2012r., tymczasem W. K. złożył wniosek o dofinansowanie w dniu [...] tj. w czasie obowiązywania nowych przepisów ustawy. Okoliczność natomiast, że kształcenie pracownika odbywało się w stanie prawnym obowiązującym przed [...] nie przesądza o rozpatrywaniu wniosku według ówcześnie obowiązujących przepisów. Brak jest w tej kwestii przepisów przejściowych, jednakże złożenie wniosku o dofinansowanie przez W. K. przed dniem [...] było niemożliwe, ponieważ młodociany pracownik E. K. dopiero w dniu [...] uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie sprzedawcy. Wniosek składa się natomiast w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazany dokument jest jednym z obligatoryjnych, które musi posiadać wnioskodawca ubiegający się o przyznanie dofinansowania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podkreślił, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Edukacji Narodowej wyrażonym w piśmie z dnia [...] dofinansowanie kosztów kształcenia jest dostępne zarówno dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, jak i innych podmiotów niebędących przedsiębiorcami. Podmioty, które w dniu złożenia wniosku o udzielenie dofinansowania nie prowadzą już działalności gospodarczej (zaprzestały jej prowadzenia w czasie szkolenia lub po jego zakończeniu) również są uprawnione do otrzymania środków na podstawie art. 70b ust. 1 ustawy. Jeżeli bowiem cel zatrudnienia został osiągnięty i spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 70b ust. 1 ustawy, brak jest podstaw do odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że zaprzestanie prowadzenia z dniem [...] działalności gospodarczej było ściśle związane z utratą refundacji składek na ubezpieczenie społeczne z PFRON jako pomocy de minimis, a więc powstało z przyczyn niezawinionych przez pracodawcę. Uczennica za porozumieniem stron kontynuowała praktyczną naukę zawodu w sklepie należącym do jego żony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] naruszają przepisy prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Należy zaznaczyć, iż stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny. Na tle ustalonych okoliczności faktycznych, strona i organy odmiennie natomiast oceniały, czy skarżącemu przysługuje prawo do uzyskania kwoty, stanowiącej dofinansowanie kosztów kształcenia przeprowadzonego przez skarżącego, w okresie od [...] do [...], młodocianego pracownika E. K. Nie ulega wątpliwości, że skarżący posiadał odpowiednie kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu określone w § 10 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. E. K. zdobywała wykształcenie w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "A" w W. w okresie od dnia [...] do dnia [...], a w dniu [...] zdała egzamin przed Okręgową Komisją Egzaminacyjna w [...], potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca. Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K., został złożony przez skarżącego z zachowaniem 3-miesięcznego terminu od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Co istotne w sprawie decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz W. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...] pod numerem [...] dotyczący działalności gospodarczej zgłoszonej przez skarżącego – W. K. pod nazwą K. W. PHU "A".

Powołując się na powyższą okoliczność oraz na brzmienie art. 70b ust. 1 6 i 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, iż wniosek o dofinansowanie złożony został w dniu [...], tj. po wyrejestrowaniu przez Burmistrza W. działalności gospodarczej zgłoszonej przez W. K. W ocenie Kolegium, z art. 70b ust. 1 i 6 i 11 ustawy o systemie oświaty wynika jednoznacznie, iż stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika może być wyłącznie aktualny przedsiębiorca (pracodawca) zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego, a skarżący tego warunku nie spełnia. W świetle bowiem dodanego z dniem 1 września 2012r. ust. 11 art. 70b ustawy, pomoc w zakresie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest pomocą de minimis przyznawaną podmiotom gospodarczym. Wobec powyższego od dnia 1 września 2012r., tylko aktualnym przedsiębiorcom przysługuje przedmiotowe dofinansowanie, albowiem ustawodawca wprowadzając regulację z ust. 11 art. 70b, nie przewidział żadnych odstępstw od stosowania tego przepisu od dnia 1 września 2012r.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższego stanowiska nie podziela.

W myśl art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy zauważyć, iż ustawodawca wskazuje na trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, by można było przyznać dofinansowanie na rzecz pracodawcy: zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami.

Z utrwalonego już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, iż powyższe przesłanki muszą istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego, a nie tylko w dacie rozstrzygania wniosku (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1194/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 586/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Jednocześnie ustawodawca w art. 70b ust. 5 ww. ustawy, wskazał na możliwość uzyskania dofinansowania również w przypadku rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przepis ten pozwala na przyznanie proporcjonalnego podziału kwoty dofinansowania pomiędzy pracodawców w sytuacji, gdy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy. Wówczas podział kwoty dofinansowania następuje proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez pracodawców nauki zawodu. Wyjaśnić przy tym należy, że "przyczyny niezależne od pracodawcy" to np. zmiany organizacyjne lub likwidacja działalności, skutkujące niemożliwością dalszego zatrudniania młodocianego (tak: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2012). Jeżeli natomiast umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy, a więc z powodu okoliczności bezprawnych, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność, wówczas temu pracodawcy dofinansowanie nie przysługuje.

Nadto stosownie do art. 70b ust. 7 ww. ustawy, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 17 listopada 1982 r., sygn. akt II SA 1474/82, ONSA 1982/2/107, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jednocześnie obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1625/10, z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1843/11 i I OSK 2011/11).

Ustawodawca w art. 70b ustawy o systemie oświaty nie wskazuje na możliwość pozbawienia pracodawcy prawa do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w przypadku likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej. Utratę prawa do otrzymania przedmiotowego dofinansowania przewiduje jedynie ust. 5 wskazanego przepisu w sytuacji, gdy stosunek prawny łączący pracodawcę i młodocianego pracownika ustał wskutek rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy. Tylko takie rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o odmowie przyznania dofinansowania.

Stwierdzić zatem należy, iż fakt nieprowadzenia w dacie złożenia wniosku, działalności gospodarczej, w ramach której zatrudniany był młodociany pracownik na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, nie jest przesłanką pozwalającą na odmowę przyznania dofinansowania. Istotne jest bowiem, aby w toku kształcenia młodocianego pracownika pracodawca spełniał wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki warunkujące uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że nie jest kwestionowane, iż W. K. posiadał kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278, ze zm.). Co za tym idzie spełniona została przesłanka z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Nadto skarżący załączył - wymagane na mocy art. 70b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – świadectwo ukończenia przez młodocianego pracownika zasadniczej szkoły zawodowej oraz dyplom wystawiony przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...] z dnia [...], Nr [...], potwierdzający, iż E. K. w dniu [...] zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca. Niewątpliwie przez cały okres trwania nauki zawodu młodocianego pracownika skarżący spełniał wszystkie wymogi stawiane przez ustawodawcę do uzyskania uprawnienia do przedmiotowego dofinansowania. W dniu złożenia wniosku istniały zatem wszelkie ustawowe przesłanki do przyznania mu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. K. Co ważne wniosek został złożony w dniu [...], a zatem z zachowaniem 3 miesięcznego terminu zakreślonego w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty.

Fakt, iż przed ukończeniem szkolenia młodocianego pracownika i zdaniem przez niego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje skarżący utracił status pracodawcy z uwagi na wyrejestrowanie działalności gospodarczej nie ma, zdaniem Sądu, wpływu na ocenę uprawnienia do dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ust. 1 ww. ustawy. Zauważyć bowiem należy, że zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego jest zatrudnieniem celowym, a zatem jego zadaniem jest przyuczenie ucznia do zawodu w sposób praktyczny. Co za tym idzie w sytuacji, gdy cel przygotowania został osiągnięty nie ma podstaw do odmowy dofinansowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2012 r. w spr. o sygn. akt II SA/Sz 208/12 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 maja 2012 r. w spr. o sygn. akt II Sa/Ol 300/12 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Należy jeszcze raz podkreślić, iż zamierzeniem przepisów o możliwości zatrudniania młodocianych w celu nauki zawodu, jest realizowanie przez młodocianych obowiązku nauki, który trwa do 18 roku życia, co z kolei stanowi realizację ich konstytucyjnego prawa (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP). Tak więc interpretując omawiane wyżej przepisy nie można tracić z pola widzenia celu samej regulacji prawnej, zawartej w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Celem tym bowiem było uzyskanie przez pracodawcę częściowego zrekompensowania kosztów dokształcania zawodowego młodocianego pracownika, a więc zrekompensowanie kosztów poniesionych na skutek przejęcia przez pracodawcę obowiązku ciążącego generalnie na Państwie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 w sprawie sygn. akt I OSK 2292/11 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Również w wyroku z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 846/11, NSA zwracał uwagę, że przy ocenie stanu faktycznego spraw dotyczących dofinansowania prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych należy mieć na uwadze spełnienie wymogu celowościowego przepisów art. 70 i 70b ustawy o systemie oświaty, tj. uzyskanie przez młodocianego kwalifikacji zawodowych, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Powyższe poglądy zostały wprawdzie wypowiedziane przed wprowadzenie do art. 70b ustępu 11, jednak w ocenie Sądu nadal zachowują walor aktualności. Skoro więc w ust. 11 ustawodawca mówiąc o dofinansowaniu odwołuje się do ust. 1, którego wszystkie przesłanki jak wykazano wyżej zostały spełnione, czego zresztą nie kwestionują organy, brak jest podstaw do odmowy dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z ust. 7 art. 70b ustawy skutek prawny dotyczący nabycia prawa majątkowego w przypadku o charakterze publicznoprawnym mógł nastąpić najwcześniej z chwilą złożenia wniosku przez uprawniony podmiot. Wniosek mógł być jednak złożony dopiero w okresie 3 miesięcy od zdania przez szkolonego pracownika egzaminu tj, dopiero po [...]. Jak podniesiono wyżej obowiązujące w dniu wprowadzenia ustępu 11 do art. 70b przepisy ustawy (tj. w dniu [...]) wychodząc niejako "naprzeciw" zmiennym sytuacjom życiowym, nadal przewidywały w ust. 5 art. 70b ustawy, że w przypadku kilku różnych pracodawców młodocianego, przysługująca kwota dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Oznacza to, że młodociany może pobierać naukę u kilku pracodawców, ważne, aby w okresie szkolenia pracodawcy ci spełniali warunki do otrzymania dofinansowania. Zdaniem Sądu brzmienie ust. 11 art. 70b, który wyraźnie nawiązuje do ust. 1 nie zakazuje, jak to wyinterpretowały organy, odmowy dofinansowania kosztów kształcenia tym pracodawcom, którzy zlikwidowali działalność gospodarczą przed zdaniem egzaminu przez młodocianego pracownika, jeżeli w momencie zawarcia umowy (do czego nawiązuje ust. 1 art. 70b) i w całym okresie prowadzonego u nich kształcenia spełniali warunki do otrzymania dofinansowania. To umowa jest później podstawą do uzyskania przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z dnia 25 września 2007r. w sprawie sygn. akt IV SA/GL 121/07 (LEX 434003) jeżeli z przyczyn niezależnych od pracodawcy umowa z młodocianym pracownikiem uległa rozwiązaniu i młodociany kontynuował praktyczną naukę zawodu u innego pracodawcy, dla celów przyznania dofinansowania każda z takich umów (tj. zawarta przez poprzedniego i przez nowego pracodawcę) wykazuje prawną samodzielność i może stanowić podstawę do proporcjonalnego przyznania obu pracodawcom dofinansowania, o którym mowa w art. 70b u.s.o. Ustawodawca wprowadzając w art. 70b ust. 1 regulację dotyczącą wspierania pracodawców zakładał, iż przyznanie dofinansowania dotyczyć będzie tych pracodawców, którzy w sposób skuteczny i efektywny prowadzą kształcenie młodocianych pracowników albowiem warunkiem dofinansowania jest m.in. uzyskanie przez młodocianego pracownika po zakończeniu kształcenia, pozytywnego wyniku egzaminu zawodowego. Przedstawiona przez organy interpretacja czyniłaby zaś niemożliwym uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, przez pracodawców, którzy w momencie złożenia wniosku nie prowadzili już działalności gospodarczej co pozostaje w sprzeczności z założeniem racjonalnego prawodawcy, który wprowadzając ust. 11 pozostawił w stanie niezmienionym przepis ust. 1, 5 i 7, a przede wszystkim z celowym charakterem zatrudnienia. Dodatkowo należy wskazać, że fakt, iż ust. 11 został wprowadzony do ustawy o systemie oświaty od dnia 1 września 2012r. nie oznacza, że do tej daty pomoc w formie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników taką pomocą nie była. W tej sytuacji w okolicznościach przedmiotowej sprawy odmowa dofinansowania oznaczałaby naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP. W tej sytuacji Sąd podziela również argumentację przedstawioną w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2012r. znak DKZU-JF-5302-29/12, na którą powoływał się skarżący i która jak wynika z akt sprawy jest organom orzekającym w sprawie znana.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika E. K. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego.

W tej sytuacji, mając na uwadze fakt, iż obydwie decyzje zostały wydane po wznowieniu postępowania , na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd stwierdza, że sytuacja o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zachodzi wówczas, gdy uznano, że dana okoliczność jest istotna dla sprawy na podstawie wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Organy obu instancji uznały bowiem, że fakt wyrejestrowania działalności gospodarczej stanowi istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście interpretacji obowiązującego od dnia [...] ust. 11 art. 70b ustawy, zgodnie z którym dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. h tego rozporządzenia Komisji stanowi, że stosuje się ono do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym we wszystkich sektorach z wyjątkiem przyznawanej podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji. Organy uznając, że W. K. w dniu złożenia wniosku tj. [...] nie był już przedsiębiorcą, odmówiły mu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, podkreślając jednocześnie fakt spełnienia przez niego wszystkich przesłanek z ust. 1 art. 70b. Przy czym organ I instancji mimo, iż uznał, że przyczyną wznowienia postępowania był fakt wykreślenia z rejestru działalności gospodarczej wnioskodawcy, w swojej decyzji uzasadniał, że odmowa dofinansowania podyktowana jest faktem niespełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania pomocy de minimis. Tym samym organ I instancji, dokonał oceny innej przesłanki aniżeli będącej podstawą wznowienia postępowania. Nieprawidłowość tę wprawdzie dostrzegł organ odwoławczy stwierdzając, że nie można oceniać spełnienia przesłanek do otrzymania pomocy de minimis przez nieistniejącego przedsiębiorcę, to jednak dokonana przez organ odwoławczy interpretacja przepisów prawa materialnego, jak wykazano wyżej, okazała się nieuprawniona.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. Z art. 135 p.p.s.a., zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ja decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] oraz postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...].

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 152 p.p.s.a., określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja odmawiająca przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie nadaje się do wykonania i w związku z tym zbędne było orzekanie w powyższym zakresie.

b.a.