Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 826/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 826/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r., sprawy ze skarg A. L., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 26 marca 2009 r. Nr [...], [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis, I. uchyla zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 714,00 zł (siedemset czternaście złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] oraz Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącej A. L., wydania zaświadczeń o pomocy de minimis.

Z treści uzasadnień postanowień wynikało, że skarżąca, prowadząca zakład pracy chronionej "L", A. L.. w K., zwróciła się do organu podatkowego o wydanie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis w związku z tym, że w dniu [...] października 2008 r. oraz w dniu [...] grudnia 2008 r. przelewem bankowym, dokonała spłaty rat kredytu zaciągniętego na podstawie umowy kredytu z dnia 5 listopada 2007 r., na zakup nieruchomości na utworzenie bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych zatrudnionych w "L", położonej w S. przy ul. K., ze środków zgromadzonych na rachunku Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej ZFRON). Uprzednio środki pieniężne uzyskane z kredytu zostały przekazane przez bank na rachunek ZFRON, natomiast spłata kredytu miała być dokonywana w drodze pobrania przez bank środków finansowych z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz kredytobiorcy, który stanowił rachunek ZFRON.

Organ podatkowy pierwszej instancji wywiódł, że nie nastąpiło wydatkowanie kwot z konta ZFRON na cele wymienione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 245, poz. 1810). Organ wskazał również, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wydatkowanie kwoty w dniu [...] października 2008 r. oraz w dniu [...] grudnia 2008 r. dotyczy spłaty zadłużenia w banku wraz z odsetkami umownymi, a ten rodzaj wydatku nie jest wymieniony w wyżej wymieniony rozporządzeniu jako rodzaj wydatku, który można uznać za pomoc de minimis.

Skarżąca złożyła zażalenia na powyższe postanowienia, kwestionując je w całości.

Po ich rozpatrzeniu Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia 26 marca 2009 r., Nr [...] i Nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniach postanowień Dyrektor Izby Skarbowej podzielił argumentację organu pierwszej instancji i wskazał, że chociaż Skarżąca wydatkowała środki pieniężne z konta ZFRON to jednak nie poniosła wydatku zgodnie z celami wymienionymi w § 2 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Organ II instancji wskazał, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2007 r. Skarżąca przeznaczyła środki na zakup lokalu mieszkalnego o powierzchni 39,09 m2 położonego na poddaszu budynku w Sopocie przy ul. K., przy czym Skarżąca dokonała tegoż zakupu za środki stanowiące jej majątek osobisty i do swego majątku osobistego z przeznaczeniem na tworzenie bazy wypoczynkowej niepełnosprawnych pracowników. Zdaniem organu II instancji wydatek ten nie stanowił wydatku wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c wyżej wymienionego rozporządzenia.

Na powyższe postanowienia, skarżąca złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o ich uchylenie w całości i zarzucając: naruszenie art. 217 § 1 pkt 3 w zw. z art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 05 r. Nr 8, poz 60 ze zm.), poprzez niewskazanie w treści zaskarżonych postanowień strony postępowania administracyjnego; naruszenie zasady legalności poprzez bezpodstawną odmowę realizacji prawa strony do otrzymania zaświadczenia o pomocy de minimis; błędne uznanie, że strona dokonała wydatku ze środków ZFRON na cel nie objęty treścią § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. oraz naruszenie art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. oraz także przepisów w/w rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że wydatki ze środków ZFRON nie mogą być dokonywane w ten sposób, że wydatki finansowane są ze środków zakładu pracy chronionej, a następnie "refundowane" ze środków ZFRON.

Skarżąca podkreśliła, że bez znaczenia jest fakt, że pracodawca ażeby pozyskać potrzebne na realizowanie celu określonego w przepisach o pomocy de minimis środki, zaciągnął kredyt. Tak samo nie ma znaczenia fakt, że środki ZFRON przekazywane są na rzecz pracodawcy ratami. Nie jest też zdaniem skarżącej istotne na czyje ręce ZFRON realizuje wypłaty tj. na ręce pracodawcy, czy kredytodawcy. Znaczenia ma, że środki ZRFON, uzyskiwane w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami, wydatkowane są w celu utworzenia bazy wypoczynkowej dla niepełnosprawnych pracowników. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wybrane orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, odpierając zarzuty skarg i podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Obie skargi zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach była kwestia prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej.

Status zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych reguluje art. 31 i art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz art. 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Regulacje dotyczące tego funduszu zawarte są również w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245, poz. 1810). Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że w ZFRON gromadzone są środki pochodzące z wielu źródeł, jednakże w przeważającej mierze pochodzą one z licznych zwolnień i ulg podatkowych ustanowionych dla zakładów pracy chronionej. Stosownie do treści art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji i rachunku bankowego środków tego funduszu.

Cele na jakie mogą być przeznaczane środki z funduszu ZFRON zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Znajduje się wśród nich finansowanie kosztów tworzenia bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych (§ 2 ust. 1 pkt 3 lit. c cyt. wyżej rozporządzenia).

W niniejszych sprawach organy zakwestionowały poniesienie wydatku zgodnie z celami wymienionymi w § 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu, na tle stanu faktycznego spraw, stanowisko to nie znajduje oparcia w obowiązujących normach prawnych. Skarżąca przeznaczyła środki uzyskane z kredytu (przekazane na rachunek ZFRON) na zakup nieruchomości dla realizacji celu tworzenia bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych. Cel ten jest wymieniony w cyt. wyżej § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, jako stanowiący pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Następnie ze środków ZFRON dokonano spłaty raty w/w kredytu zaciągniętego na finansowanie bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych. Tym samym celem wydatku było tworzenie bazy wypoczynkowej, a nie spłata kredytu zaciągniętego przez skarżącą. Samo stwierdzenie w akcie notarialnym z dnia [...] listopada 2007 r., że zakupu lokalu mieszkalnego położonego w S. , przy ul. K. skarżąca dokonała za środki stanowiące jej majątek osobisty i do swojego majątku osobistego, nie ma znaczenia w przedmiocie dochowania warunków uzyskania pomocy de minimis. Skarżąca posiada rozdzielność majątkową małżeńską oraz prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, a zatem wszelkie przedmioty majątkowe (w tym środki z zaciągniętego kredytu oraz zakupione mieszkanie w S. przy ul. K. ) stanowią jej majątek osobisty. To jednak nie zmienia faktu, że spełnia warunki do otrzymania zaświadczenia o uzyskaniu pomocy de minimis, określone w w/w przepisach. Na marginesie zaznaczyć należy, że w treści powołanego aktu notarialnego było wymienione, że zakup mieszkania następuje w celu tworzenia bazy wypoczynkowej dla niepełnosprawnych pracowników.

Warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie przez przedsiębiorcę prowadzącego zakłada pracy chronionej zaświadczenia wydanego przez podmioty do tego upoważnione. W/w regulacje prawne jednak w żaden sposób nie stanowią o trybie dysponowania środkami z funduszu ZFRON na wskazane w nim cele. Przede wszystkim nie zawierają dyspozycji, że środki z funduszu ZFRON muszą być bezpośrednio (z tego konta) wydatkowane na określony cel. Z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Także ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi jedynie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowania pieniędzy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż w aktualnym stanie prawnym nie istnieje regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Również wykładnia istniejących przepisów nie daje uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy podatkowe stanowiska. W konsekwencji, stwierdzić należy, że skarżąca finansując bazę wypoczynkową dla osób niepełnosprawnych, wydatkowała środki na cel zawarty w katalogu wydatków uprawniających do objęcia pomocą de minimis, a jednocześnie środki te pochodziły z funduszu ZFRON. Wynika z tego, że skarżąca posiadająca status zakładu pracy chronionej, spełniła warunki zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis. W ocenie Sądu, sam fakt, że początkowo środki na zakup mieszkania zostały przeznaczone z uzyskanego w tym celu kredytu, a później przekazano odpowiednią kwotę z funduszu ZFRON na spłatę raty tego kredytu, nie ma wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomoc de minimis.

Reasumując stwierdzić należy, że przesłanką zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis (oprócz limitu kwotowego) jest cel na jaki został poniesiony wydatek i rzeczywiste źródło jego finansowania (środki pochodzące ze zwolnień podatkowych). Techniczny sposób pokrywania wydatków, tj. bezpośrednio z rachunku ZFRON, czy refundacja - wobec celu regulacji wydaje się nie mieć istotnego znaczenia.

Należy również podkreślić, iż w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień organ nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego wydatek poniesiony na zakup spornej nieruchomości nie jest zgodny z celami wymienionymi w §2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Z samego faktu, iż jest to mieszkanie o pow. 39,09 m2, położone na poddaszu w Sopocie przy ul. K. , nie wynika, iż nie nadaje się ono do tworzenia bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych. Także, jak wskazano wyżej, kwestie własnościowe, nie wskazują na naruszenie powyższego przepisu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 217 § 1 pkt 3 w zw. z art. 133 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdził, że jest on nieuzasadniony albowiem w treści zaskarżonych postanowień strona postępowania została oznaczona.

Wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 tej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpisy od skarg, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz. 1348 z późn. zm.), oraz opłaty od pełnomocnictw.