Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 555/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006r. sprawy ze skargi S. M., T. B., S. M., A. B. - wspólników spółki cywilnej S. w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] października 2005r,.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. M., T. B., S. M., A. B. - wspólników spółki cywilnej S. w N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] października 2005 roku nr [...] nałożył na przedsiębiorców S. M., T. B., S. M., A. B. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą S. S.C. w N. karę pieniężną w wysokości 2000.00 złotych.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak zaświadczenia o wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby własne.

Powyższą okoliczność stwierdzono w dniu [...] sierpnia 2005 roku podczas kontroli pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] prowadzonego przez T B. Kontrolowanym pojazdem przedsiębiorcy: S. M., T. B., S. M. i A. B. prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą S. S.C. w N. wykonywali przewóz ładunku z N. do K., w ramach przewozów na potrzeby własne. Kierowca T. B. okazał do kontroli wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydany dnia [...] maja 2004 roku z datą ważności do 23 maja 2009 roku dla T. B.. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli oraz oświadczył, że nie posiada wypisów z zaświadczeń na przewozy własne pozostałych przedsiębiorców wykonujących przedmiotowy przewóz tj.: S. M., T. B., S. M. i A. B..

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w przedmiotowym stanie faktycznym zaszły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania wymaganego zaświadczenia stwierdzającego wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, a mianowicie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /tekst jednolity Dz. U. z 2004r., poz. 2088/. Zgodnie z tym przepisem, podczas wykonywania przewozu na potrzeby własne przedsiębiorca winien posiadać zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Z poczynionych ustaleń wynika, że jedynie T. B. był uprawnionym do prowadzenia takich przewozów. Pozostali nie okazali wymaganych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne, ważnych w dniu kontroli. Zasadnym więc było nałożenia na nich kary pieniężnej, której wysokość przewiduje art. 92 ust. 1 ustawy. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść lp. 1.1.7 załącznika do ustawy sankcjonującego wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia karą w wysokości 2000.00 złotych.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez S. M., T. B., S. M. i A. B. S. S.C. w N., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...]:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do T. B.,

2. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy w stosunku do S. M., S. M. i A. B..

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego działanie organu I instancji było zgodne z prawem, a nałożona na stronę kara pieniężna w pełni uzasadniona.

W dniu kontroli przewóz na potrzeby własne wykonywali wszyscy wspólnicy spółki cywilnej S.. Spółka cywilna nie jest podmiotem prawa handlowego i nie posiada osobowości prawnej. W obrocie prawnym nie występuje jako przedsiębiorca. Taki statut posiada każdy ze wspólników /art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807/.

W przedmiotowym stanie faktycznym kierowca okazał do kontroli jedynie wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne dla T. B.. Nie okazał innych wypisów z zaświadczeń. Przedstawione w postępowaniu wyjaśniającym zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydane zostało w dniu [...] września 2005 roku dla S. M., T. B., S. M. i A. B. S. S.C. w N., a więc po dniu kontroli. Skarżący nie mogą zasłaniać się faktem, że niewpisanie wszystkich wspólników było błędem Starosty, gdyż to na nich spoczywa obowiązek weryfikacji prawidłowości wypełnienia dokumentu i to oni ponoszą konsekwencje prawne, gdy organ stwierdzi naruszenie prawa.

Wobec tego, że T. B. posiadał dokument uprawniający do wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne nałożoną na niego karę należało uchylić.

Wysokość nałożonych kar pieniężnych za dane naruszenie jest ściśle określona w załączniku do ustawy. Organy orzekające nie mają możliwości ich dowolnego kształtowania.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: S. M., T. B., S. M. i A. B. wnosząc o chylenie zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Ponownie podnieśli fakt zgłoszenia przewozów drogowych na potrzeby własne przez wszystkich wspólników. Wszyscy opłacili wniosek. Zaświadczenie zostało źle wydane, niezgodnie z ich wnioskiem. Potwierdza to drugie z wydanych zaświadczeń, które zostało wydane po zakupie drugiego samochodu. Wydział Komunikacji dokonał zmiany zgłoszenia, potwierdzając zgłoszenie przez wszystkich wspólników i nie żądając od nich złożenia wniosku podstawowego. Opłatę spółka uiściła od zmiany zaświadczenia, a nie od wydania nowego. Ten zarzut podnosili w odwołaniu, ale Główny Inspektor się do niego nie ustosunkował.

Działania organów administracji państwowej określają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organy zadbały tylko o to, aby karę ściągnąć jak najszybciej, niewyjaśniając istoty sprawy. Z decyzji można wyczytać, że zaświadczenie zostało źle wydane, a nie, że spółka nie dopełniła obowiązku zgłoszenia przewozów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punku widzenia powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie organ uchybił powyższej zasadzie.

Stosownie do art. 33 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz. U. z 2004r., poz. 2088 ze zm./:

1. Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

2. Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.);

3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać: oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres, numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej, rodzaj i zakres wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne oraz rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych.

4. Zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5. Zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zaświadczenie to uprawnia również do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych.

6. Wniosek o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać informacje i dokumenty określone w art. 8 ust. 2 pkt 1-4 i ust. 3 pkt 1-3, 7 i pkt 8.

7. Przepis art. 14 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

8. Zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na okres do 5 lat. Zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje minister właściwy do spraw transportu na okres do 5 lat.

9. W przypadku wykonywania przewozów, o których mowa w ust. 1, niezgodnie z wydanym zaświadczeniem właściwy organ odmawia wydania nowego zaświadczenia przez okres 3 lat od dnia upływu ważności posiadanego zaświadczenia.

10. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, oraz wypisu z tego zaświadczenia, mając na uwadze przepisy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 20 ust. 2.

11. Minister właściwy do spraw transportu może upoważnić, w drodze zarządzenia, kierownika jednostki, o którym mowa w art. 17 ust. 2, do wydawania zaświadczeń na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy.

Jak wynika z zacytowanego powyżej przepisu art. 33 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe na potrzeby własne powinien posiadać zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez niego prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie wszyscy wspólnicy spółki złożyli i opłacili wniosek o wydanie zaświadczenia na potrzeby własne. Ten fakt przyznaje Główny Inspektor Transportu Drogowego. Niezależnie od przyznania potwierdzają go dokumenty zawarte w aktach postępowania administracyjnego w postaci wniosku z dnia [...] maja 2004 roku i wpłaty, uiszczenie której poświadczyło Starostwo.

Mimo złożenia i opłacenia wniosku przez wszystkich przedsiębiorców – wspólników spółki cywilnej, zaświadczenie potwierdza zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne jedynie przez jednego z nich, a mianowicie T. B..

W toku postępowania wyjaśniającego skarżący dołączyli zaświadczenie wydane, przez Starostę [...] nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, w dniu [...] września 2005 roku dla S. M., T. B., S. M. i A. B., a więc wszystkich wspólników spółki cywilnej.

Zaświadczenie to nie było przedmiotem analizy Głównego Inspektora. W jego ocenie nie miało znaczenia dla sprawy, gdyż zostało wydane po dacie kontroli. Brak właściwego, wydanego dla wszystkich przedsiębiorców zaświadczenia, w dniu kontroli, było podstawą nałożenia kary pieniężnej na tych przedsiębiorców, którzy wymaganego zaświadczenia nie posiadali.

Tymczasem z analizy dołączonego zaświadczenia wynika, iż zostało ono wydane na wniosek o zmianę danych, a nie na skutek nowego zgłoszenia. Także opłata została uiszczona od zmiany, a nie zgłoszenia. Wydane zaświadczenie dotyczy już wszystkich przedsiębiorców – wspólników spółki cywilnej. Data ważności zaświadczenia wydanego w dniu [...] września 2005 roku jest taka sama jak zaświadczenia wydanego w dniu [...] maja 2004 roku dla T. B.. Gdyby zaświadczenie z dnia [...] września 2005 roku dotyczyło nowego zaświadczenia, inny byłby termin jego ważności, stosownie do uregulowania zawartego w art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym oraz ilość objętych nim pojazdów, o czym stanowi art. 33 ust. 3 powyższej ustawy. Nowe zaświadczenie obejmuje dwa pojazdy, w tym jeden objęty poprzednim zaświadczeniem.

Powyższa analiza zaświadczenia z dnia [...] września 2005 roku dokonana przez sąd wskazuje na to, że skarżący legitymowali się w dniu kontroli wymaganym zaświadczeniem, wydanym dla wszystkich przedsiębiorców. Wykazali ten fakt w toku postępowania administracyjnego. Starosta [...] swój błąd naprawił wydając zaświadczenie, które swą treścią objęło już wszystkich przedsiębiorców. Zważywszy na powyższe uwagi uprawnionym jest wniosek, że mimo późniejszej daty dotyczy ono także dnia kontroli w zakresie przedmiotowego pojazdu i wszystkich wspólników spółki cywilnej. Pierwotne zaświadczenie mimo prawidłowego zgłoszenia zostało błędnie wystawione. Następne naprawia błąd organu.

Istotnie obowiązkiem przedsiębiorcy jest weryfikacja prawidłowości wystawionego dokumentu. Jednakże nieprawidłowe działanie organu nie może powodować ujemnych konsekwencji dla jednostki. Wynika to przecież z zasady państwa prawa, zaufania obywateli do organów państwa /art. 8 kpa/. Wspólnicy spółki cywilnej działali w zaufaniu do organów państwa. Złożyli prawidłowy wniosek o wydanie zaświadczenia dla wszystkich wspólników. Mieli więc prawo przypuszczać, że wydane zaświadczenie czyni zadość obowiązującym przepisom prawa. Błędne zredagowanie treści zaświadczenia na dzień kontroli nie mogło więc stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze i uznając zarzuty skargi za zasadne sąd na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.

O wykonalności uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.p

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Wobec złożenia skargi przez wszystkich wspólników, a także z uwagi na jej treść i zawarte w niej wnioski nie zaistniała przesłanka przewidziana art. 134 § 2 powyższej ustawy.