Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1166/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1261
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1959 nr 52 poz 315
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są  odpowiednie na cmentarze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim"), po rozpoznaniu zażalenia D. M., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] r., [...] w sprawie wniosku Burmistrza [...] (zwanego dalej "Burmistrzem") o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy terenu działki [...] położonej w [...] przy ul. [...], dotyczącej budowy 3 budynków wielorodzinnych podpiwniczonych, wolnostojących.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia [...] r., [...] Burmistrz wystąpił do Inspektora Powiatowego o uzgodnienie projektu decyzji dla wyżej opisanej inwestycji.

Postanowieniem z dnia [...] r. Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (na datę postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, obecnie ten akt prawny opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm., dalej "u.P.I.S.") w zw. z art. 106 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a."), negatywnie uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki [...] położonej w [...] przy ul. [...] dotyczące budowy projektowanej inwestycji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że budynki mają zostać zlokalizowane w odległości mniejszej niż 50 m od istniejącego cmentarza, a więc niezgodnie z § 3 ust. 1 z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315, dalej "rozporządzenie z dnia 25 sierpnia 1959 r.").

W zażaleniu Danuta Majchrzak w szerokiej argumentacji wykazywała, że rozporządzenie z dnia 25 sierpnia 1959 r. nie powinno mieć zastosowania do lokalizowania nowej zabudowy w sąsiedztwie cmentarzy już istniejących. Zaznaczyła także, iż działki [...] i [...], przylegające bezpośrednio do działki inwestycyjnej, stanowią teren dawnego cmentarza wyznania ewangelickiego. Obecnie jest to teren pozbawiony pochówków, zachowany w formie parku ogólnodostępnego. Jedyną znaczącą formą upamiętnienia jest tylko tablica z napisem "teren byłego cmentarza ewangelickiego" umieszczona na słupie bramy wjazdowej oraz lapidarium wykonane w 2011 r. zlokalizowane w południowo-wschodniej części działki [...]. D. M. przedstawiła także szereg okoliczności świadczących o tym, że na terenie działek [...] i [...] cmentarz faktycznie nie funkcjonuje.

Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Inspektor Wojewódzki utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy zaznaczając, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (na datę postanowienia Dz. U. Nr 11, poz. 62, obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 912, dalej "u.c.ch.z.") użycie terenu cmentarnego na inny cel nie może nastąpić przez upływem 40 lat od dnia ostatniego pochowania zwłok na cmentarzu. Po upływie tego terminu wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wydać decyzję o użyciu terenu cmentarnego na inny cel zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Zarazem, jeżeli teren cmentarny stanowi lub stanowił uprzednio własność Kościoła Katolickiego lub innego kościoła albo związku wyznaniowego, wydanie decyzji o użyciu terenu cmentarnego na inny cel wymaga zgody właściwej władzy tego kościoła lub związku wyznaniowego. To wszystko doprowadziło Inspektora Wojewódzkiego do przekonania, że spornych działek nie można uznać za teren "byłego" cmentarza ewangelickiego.

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., II SA/Po 331/15 wydanym na skutek skargi D. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie. Przystępując do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, iż nie podziela stanowiska, jakoby przepisy rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. nie miały zastosowania do nowej zabudowy. Uznał, że stosuje się je także do lokalizowania nowej zabudowy mieszkaniowej w otoczeniu istniejącego cmentarza. Przechodząc natomiast do kwestii oceny prawnie istotnych ustaleń faktycznych Sąd podkreślił, że § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy na danym terenie rzeczywiście znajduje się urządzony cmentarz. Dalej wywiódł, że materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy działki [...] i [...] stanowią dalej nekropolię. Sąd zwrócił uwagę na okoliczności podnoszone przez D. M., to jest to, że na ich terenie od 1938 r. nie chowano zmarłych, a jedyny pochówek miał miejsce incydentalnie w 2004 r. przy granicy z cmentarzem zlokalizowanym na działce [...] w znaczącym oddaleniu od działki inwestora. Istotne okazały się także takie okoliczności, jak to, że na terenie działek [...] i [...] urządzono park miejski. To wszystko zdaniem Sądu może wskazywać prima facie, że cmentarz na spornym obszarze został zamknięty. Sąd polecił organowi więc zbadać, jaki jest status działek [...] i [...] poprzez skierowanie odpowiednich zapytań do właściwej władzy kościelnej oraz Burmistrza.

Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Inspektor Wojewódzki uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] r., a sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Na dalszym etapie postępowania, w odpowiedzi na wniosek Inspektora Powiatowego, Parafia [...] pismem z dnia [...] r. odpowiedziała lakonicznie, że nie nastąpiło oficjalne zamknięcie cmentarza oraz, że Parafii "nie jest wiadomą sprawą pogrzebu, jakiego dokonano w 2004 r."

Z kolei w piśmie z dnia [...] r. Burmistrz wyjaśnił, że cmentarz ewangelicki usytuowany przy ul. [...] w [...] powstał w latach 1835-1837. W 1962 r. przeszedł on na własność Skarbu Państwa, a w 1994 r. stał się własnością Parafii [...] w [...]. Następnie w 2008 r. działki [...], [...] i [...] zostały nabyte przez Gminę Miejską W.. W księdze wieczystej jak i dokumentacji będącej w posiadaniu Gminy nie ma informacji na temat aktualnego statusu cmentarza. Burmistrz dodał, że do 2008 r. terenem zarządzała Parafia [...]

Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Inspektor Powiatowy negatywnie uzgodnił decyzję o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Podkreślił, że z przeprowadzonych ustaleń wynika, iż nie doszło do zamknięcia cmentarza na podstawie art. 1 ust. 5 u.c.ch.z. Oznacza to, że na spornych działkach [...] i [...] istnieje czynny cmentarz. W konsekwencji należy przyjąć, że inwestycja na działce [...] narusza § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r.

W ponownym zażaleniu D. M. jeszcze raz podkreśliła, że działki [...] i [...] obecnie stanowią park z drzewostanem i oznaczone są jako teren byłego cmentarza. Przedstawiła także szereg okoliczności wskazujących na niekonsekwencję organów, takich jak to, że na działce [...] wybudowano parking służący między innymi przedszkolu na sąsiedniej działce. Przedszkole to ma pełne zaplecze żywieniowe. Rozbudowano również zabudowania mieszkalne w stronę działki [...] na odległość około 15 metrów. Zabudowania powstały także wzdłuż ulicy [...] w odległości 18 metrów od cmentarnej działki [...] D. M. ze zdziwieniem przyjęła fakt, iż nie sprzeciwiono się tej inwestycji, podczas gdy chodzi o zabudowę w bliskości czynną nekropolią ([...]), w odróżnieniu od działek [...] i [...], które nie mają już takiego charakteru. Odwołująca się zaznaczyła wreszcie, że jej działka jest objęta studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i jest przeznaczona na cele zabudowy mieszkaniowej.

W skardze D. M. zarzuciła naruszenie:

- art. 6, 7, 8 w zw. z art. 77 i 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności, czy cmentarz ewangelicki znajdujący się na działkach [...], [...] jest czynnym cmentarzem i jaki jest jego status,

- § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. poprzez wydanie postanowienia negatywnie uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy,

- art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity tego aktu prawnego obecnie opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej "u.p.z.p.") poprzez przyjęcie, że w sprawie Burmistrz powinien zwrócić się do inspektora sanitarnego o uzgodnienie,

- § 3 i 7 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. w zw. z art. 36 u.p.z.p. poprzez błędne zastosowanie przepisów tego rozporządzenia.

Wskazując na powyższe D. M. wniosła o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie akcentując między innymi, że nie doszło do zamknięcia cmentarza w trybie art. 1 ust. 5 u.c.ch.z. Organ podkreślił też, że sporny teren nie został przeznaczony na inne cele na podstawie art. 6 u.c.ch.z., a inspekcja sanitarna nie jest uprawniona do orzekania w tym przedmiocie.

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r., II SA/Po 295/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność postanowienia z dnia [...] r., [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] r., [...] Orzeczenie to Sąd oparł na przekonaniu, że art. 3 pkt 1a u.P.I.S. nie stanowi samodzielnej podstawy dla uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Na skutek skargi kasacyjnej Inspektora Wojewódzkiego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., II OSK 2339/16 uchylił wyrok z dnia 9 czerwca 2016 r., a sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W obszernych wywodach prawnych Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy, a art. 3 pkt 1a u.P.I.S. jest do tego samodzielną podstawą. W konkluzji zaznaczył, że ponowne rozpoznanie sprawy powinno uwzględniać wskazania wyrażone w wyroku II SA/Po 331/15.

Przy piśmie z dnia [...] r. D. M. przesłała do akt sądowych uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. [...] podjętą między innymi na podstawie art. 1 ust. 4 u.c.ch.z., którą Rada, po uzyskaniu pozytywnej opinii Inspektora Sanitarnego, zamknęła cmentarz komunalny zlokalizowany na działkach [...] i [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z informacji przekazanych przez Parafię [...] w [...] oraz w [...] wynika, że w okresie ostatnich 40 lat na wymienionych działkach nie odbywały się żadne pochówki. Mając to na uwadze Rada uznała za koniczne dokonanie formalnego zamknięcia cmentarza.

Pismem z dnia [...] r., [...] Inspektor Wojewódzki przesłał stanowisko wobec pisma skarżącej z dnia [...] r. Podkreślił, że dopiero [...] r. podjęto uchwałę w sprawie zamknięcia cmentarza, a to oznacza, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej [na datę orzekania – uw. Sądu] prawidłowo załatwiły sprawę. Wobec posiadanych uprzednio danych dotyczących istnienia na spornych działkach cmentarza nie mogły bowiem zająć innego stanowiska, jak wyrażone w zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu Sąd zaznacza, że w toku postępowania administracyjnego z wniosku D. M. jak i następnie sądowoadministracyjnego z jej skargi wynikły istotne zagadnienia prawne, której jednak zostały definitywnie przesądzone w zapadłych prawomocnych wyrokach.

Po pierwsze, w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2015 r., II SA/Po 331/15 przesądzono, że § 3 ust. 1 rozporządzenia, określający odległościowe normatywy odległości pomiędzy cmentarzem a zabudowaniami mieszkaniowymi, ma zastosowanie nie tylko do lokalizacji cmentarzy, ale także stosuje się do nowej zabudowy lokalizowanej w okolicach istniejących już nekropolii. Wyrok II SA/Po 331/15 został wydany w odniesieniu do obecnie kontrolowanej sprawy administracyjnej, co oznacza, że zawarta w nim ocena prawna jest wiążąca zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."). W myśl tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko organy, ale też i później orzekające sądy. Mając to na uwadze, nie ma obecnie pola do rozważań, co do zasadności stosowania w sprawie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r., jako że w wyroku II SA/Po 331/15 przesądzono, iż przepis ten dotyczy także zabudowy mieszkaniowej lokalizowanej w okolicach istniejących cmentarzy, a więc takiej, którą planuje zrealizować D. M..

Kolejne zagadnienie, które zostało sądownie definitywnie przesądzone, dotyczyło tego, czy art. 3 pkt 1a u.P.I.S. może być samodzielną podstawą uzgadniania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej projektów decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2339/16 zajął w tej kwestii jednoznaczne stanowisko opowiadając się za uznaniem kompetencji organów inspekcji sanitarnej do takich uzgodnień. Stanowisko wyrażone w orzeczeniu Sądu drugiej instancji jest w tej kwestii także wiążące (zob. art. 190 P.p.s.a. – "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny").

Podsumowując, obecnie przeprowadzana przez Sąd kontrola postanowienia Inspektora Wojewódzkiego powinna koncentrować się na merytorycznych aspektach dokonanego przez organ negatywnego uzgodnienia [de facto – odmowy uzgodnienia] projektu decyzji o warunkach zabudowy, przy założeniu oczywiście, że do zabudowy projektowanej na działce [...] stosować należy § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. (II SA/Po 331/15) oraz, że organy inspekcji sanitarnej mają kompetencję do dokonywania uzgodnień w tym zakresie (II OSK 2339/16).

Zgodnie z przywoływanym wyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone.

Zdaniem organów uzgadniających zabudowa projektowana przez D. M. znajduje się w lokalizacji, która nie spełnia warunku określonego w tym przepisie. Organy argumentowały, że jest tak dlatego, iż dwie bezpośrednio sąsiadujące z inwestycją działki [...] i [...] stanowią formalnie cmentarz. Były one nekropolią, która w trybie art. 1 ust. 5 u.c.ch.z. nie została zamknięta. Należy więc uznać, że nadal mają status cmentarza.

D. M. przedstawiała stanowisko zgoła odmiennie, utrzymując, że na działkach [...] i [...] nie znajduje się obecnie nekropolia. Powołała się na szereg faktów, takich jak chociażby okoliczność zbycia spornych działek Gminie Miejskiej [...] i zaprowadzenie tam miejsca pamięci, czy urządzenie na działce [...] parkingu. Jej zdaniem okoliczności te pozwalają uznać, że obecnie w granicach z działką inwestycyjną [...] cmentarz już nie istnieje.

Rozstrzygając spór pomiędzy organami a skarżącą Sąd uznał za konieczne poczynienie pewnej uwagi wprowadzającej. Zaznaczyć należy, że spór zaistniały w sprawie nie wynika z odmiennej interpretacji przepisu prawa, w którym jednej stronie można przyznać rację, a drugiej zarzucić błąd wykładni. Ma on swe źródło w takiej oto okoliczności, że stan faktyczny będący przedmiotem oceny wymyka się spod norm prawnych; innymi słowy nie został przez ustawodawcę przewidziany.

Z akt sprawy wynika, że na działkach [...] i [...] znajdowała się część zaprowadzonego w XIX wieku cmentarza ewangelickiego. Bezspornym jest, że na terenie tych działek dziś faktycznie nie znajduje się nekropolia (teren oznaczony jest nawet tablicą upamiętniającą jako "teren byłego cmentarza ewangelickiego"), nie ma na nim grobów, a w przestrzeni publicznej ich obszar funkcjonuje jako ogólnodostępny park. Zarazem jednak w toku postępowania wyjaśniającego nie zostało stwierdzone, aby do daty orzekania przez organy inspekcji sanitarnej właściwa władza kościelna – w tym przypadku właściwa Parafia [...] – zadecydowała o formalnym zamknięciu cmentarza.

Powyższe prowadzi do paradoksalnej konkluzji. Otóż stwierdzić należy, że nie pozbawione racji jest zarówno stanowisko organów, jak i stanowisko D. M.. Inspektor Powiatowy jak i Wojewódzki trafnie wywodzili, że skoro na datę orzekania nie doszło do zamknięcia cmentarza, to od strony formalnej działki [...] i [...] nadal uznawać za teren o takim charakterze. Z kolei nie mogą dziwić zarzuty skarżącej, która przedstawia niepodważalne ustalenia faktyczne, poparte obszerną, rzetelnie opisaną dokumentacją zdjęciową oraz fotomapami, że na spornych działkach nie ma cmentarza (ostatnie pochówki odbyły się w 1938 r.), a co za tym idzie sprzeciwia się ona stosowaniu względem granic tych działek normatywu z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r.

Nawiązując do wcześniejszych uwag stwierdzić więc należy, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją nieprzewidzianą przez ustawodawcę, która wyrażała się w tym, że przy granicy nieruchomości inwestora przebiegała formalna granica niezamkniętego XIX wiecznego cmentarza, przy czym jednak dziś faktycznie w jego granicach (przynajmniej na spornych działkach) obiektywnie nie funkcjonuje nekropolia.

Sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że cmentarzem w rozumieniu u.c.ch.z. jest co do zasady teren przeznaczony na taki cel przez właściwy organ i w odpowiednim trybie zlokalizowany (por. art. 1 ust. 1 i 2 i art. 3 u.c.ch.z.). W sytuacji, gdy cmentarz został zgodnie z prawem założony, funkcjonuje, a jego granice są udokumentowane, ustalenie zakresu otaczających go pasów izolujących, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 u.c.ch.z. i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r., nie powinno rodzić większych trudności. Nieco bardziej problematyczna jest ocena zakresu pasów izolujących cmentarz, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – mamy do czynienia z nekropolią od dziesiątek lat niefunkcjonującą, której założenie nie jest udokumentowane. Pojawia się wówczas pytanie, na ile restrykcyjnie w odniesieniu do takiego terenu trzeba wymagać zachowania normatywów odległościowych. Na pytanie to po części udzielił już wcześniej odpowiedzi Sąd we wiążącym obecnie wyroku II SA/Po 331/15. Wskazał, że "§ 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia znajduje zastosowanie jedynie w przypadku, gdy na danym terenie rzeczywiście znajduje się urządzony cmentarz". Dodać można, że z dalszych wywodów uzasadnienia przywołanego orzeczenia, zwłaszcza dotyczących odległości domniemanego ostatniego pochówku od granicy działki skarżącej, wywieść można, że zdaniem Sądu przy ocenie przebiegu pasa izolacyjnego cmentarza należy brać pod uwagę przede wszystkim to, do jakich granic rzeczywiście chowano zmarłych i znajdują się groby.

W ocenie obecnie orzekającego Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie bezspornym pozostawało, że działki [...] i [...] od 1938 r. nie służą chowaniu zmarłych, a nadto nie znajdują się na nich groby, nie należało wyznaczać pasa izolacyjnego z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. wzdłuż ich granic. Sąd oczywiście dostrzega (co wyżej zostało zaakcentowane), że na datę orzekania przez organy inspekcji sanitarnej dawna nekropolia na spornych działkach nadal nie została formalnie zamknięta, niemniej jednak zbyt daleko idącym i nieproporcjonalnym byłoby w takich warunkach ograniczanie praw właścicieli terenów sąsiednich do zabudowy. Ograniczenie takie zatraca bowiem sens, gdy na określonym gruncie od dziesięcioleci nie chowa się zmarłych, nie ma grobów, a do tego współczesne uwarunkowania nie wskazują na perspektywę wykorzystania go jako miejsca pochówku (nabycie w 2008 r. spornych działek przez Gminę Miejską [...]).

Uzupełniając Sąd zaznacza też, że w art. 5 ust. 3 pkt 1 u.c.ch.z. stanowiącym ustawową delegację dla rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. mowa jest wydaniu przepisów wykonawczych dotyczących "względów sanitarnych" dla terenów odpowiednich na cmentarze, w tym określających pasy izolujące "teren cmentarny" od innych terenów. Zwrot taki może także sugerować, że chodzi o prawne uregulowanie odległości pomiędzy miejscami pochówku a terenami, na które mogą one szkodliwie oddziaływać (m.in. terenami mieszkalnymi).

Podsumowując, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalne było wyznaczenie normatywu z § 3 ust. 1 z dnia 25 sierpnia 1959 r. w węższych granicach niż to uczyniły organy, to jest względem granic cmentarza rzeczywiście funkcjonującego na działce [...] Sąd brał przy tym pod uwagę, że działki [...] i [...] od dziesięcioleci nie są miejscem pochówku, nie znajdują się na nich groby, a do tego nie są od 2008 r. administrowane przez Parafię [...]. Dla oceny sprawy nie bez znaczenia pozostaje także fakt, który miał miejsce po wydaniu skarżonych postanowień – a mianowicie podjęcie przez Radę Miejską w [...] uchwały z dnia [...] r., [...] o formalnym zamknięciu cmentarza w granicach działek [...] i [...]. Przywołana uchwała wyklucza wykorzystanie zatem tych działek jako nekropolii, co potwierdza, że pozbawione byłoby sensu otaczanie ich pasem izolacyjnym określonym w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r.

Z opisanych powodów Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Inspektora Powiatowego uznając, że organy niewłaściwie zastosowały § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. Zgodzić należało się także ze skarżącą (która wskazuje na zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8 w zw. z art. 77 i 80 K.p.a.), że w konsekwencji organy powinny były ocenić, czy na działkach [...] i [...] znajduje się czynny cmentarz i jaki jest jego status.

Ponownie rozpatrując sprawę organy wezmą pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, a także uwzględnią fakt, że uchwałą z dnia [...] r., [...] Rada Miejska w [...] zamknęła cmentarz komunalny w granicach działek [...] i [...].

Wyrok wydano w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości [...] zł (k. 2 akt sądowych; wpis nadpłacony ponad należną kwotę [...]zł zwrócono zarządzeniem z dnia [...] r. – k. 50 akt sądowych), opłata od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł (k. 30 akt sądowych) oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).