Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2235/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Marzenna Glabas Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 163/14 w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 maja 2014r., sygn. akt II SA/Rz 163/14 oddalił skargę W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Lekarz z Poradni Neurologicznej Centrum Medycznego w Łańcucie poinformował Starostę Łańcuckiego, że w wyniku badania przeprowadzonego u kierowcy stwierdzono schorzenie wymienione w pkt 4 załącznika 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r., poz. 133). W konsekwencji decyzją z dnia 3 kwietnia 2013 r., Nr KT.5430.2.48.2013.II na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.), Starosta Łańcucki skierował stronę na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kat. A, B. Decyzja ta stała się ostateczna. W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie orzeczeniu lekarskim z dnia 1 sierpnia 2013 r. nr [...] stwierdzono u kierowcy istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadania prawa jazdy kategorii A, B i wyznaczono datę ponownego badania na dzień 5 marca 2015 r. W ponownym badaniu przeprowadzonym po odwołaniu w Instytucie Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych w Łodzi, jednostka ta orzeczeniem z dnia 18 października 2013 r. Nr K (274)2013 stwierdziła istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, A1, B, B1, T, B+E oraz C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. W orzeczeniu tym wyznaczono datę ponownego badania lekarskiego na 16 października 2015 r.

W związku z powyższym Starosta Łańcucki decyzją z dnia [...] listopada 2013r., nr [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, cofnął stronie uprawnienia kategorii B,A. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wydanie orzeczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.

W odwołaniu W. F. zawnioskował o uchylenie decyzji, podkreślając, że z uwagi na brak uzasadnienia do zaświadczenia wydanego przez WOMP w Rzeszowie, jak również brak wskazania przyczyn i rodzaju stwierdzonych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów silnikowych nie może odnieść się do wyników przeprowadzonych badań. Odwołujący zakwestionował także sposób przeprowadzenia badań w Instytucie w Łodzi. W jego ocenie wykonano je pobieżnie, bez specjalistycznych badań. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że występuje u niego zdiagnozowane schorzenie. Na poparcie swego stanowiska przedłożył informację dla lekarza kierującego, wystawioną przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii i psychiatrii z dnia 12 września 2013 r. Odwołujący przedłożył również orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 3 czerwca 2013 r. wystawione przez WOMP w Rzeszowie, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami rodzi dla organu obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji, gdy uprawniona jednostka stwierdzi w orzeczeniu lekarskim istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów.

W skardze do sądu administracyjnego strona zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Zarzuciła również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyjaśnił, że ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, ze zm.) nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, organy te są nimi związane i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie uprawnień dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu, a weryfikacja orzeczeń lekarskich winna być prowadzona przed uprawnionymi jednostkami służby zdrowia, zaś zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji publicznej jest znacznie ograniczony i sprowadza się do weryfikacji kompletności i formalnej prawidłowości wydanego orzeczenia lekarskiego. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że w orzeczeniu o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie wymienia się konkretnego schorzenia czy dysfunkcji z uwagi na tajemnicę lekarską. Wynika to wyraźnie z treści przepisów powołanego rozporządzenia, w tym także załącznika nr 5, które określa wzór orzeczenia lekarskiego. Sąd I instancji wskazał, że związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi – stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli tego orzeczenia, również w zakresie prawidłowości rozpoznania schorzenia będącego podstawą wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego czy sposobu przeprowadzenia badań.

W skardze kasacyjnej W. F. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez przyjęcie, że istnieją podstawy do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B, pomimo orzeczenia lekarskiego niestwierdzającego przeciwwskazań do kierowania pojazdami wydanego przez uprawniony podmiot do badania kierowców;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszelkich wątpliwości przedmiotowej sprawy oraz uznanie okoliczności za udowodnioną przy braku oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie,

- art. 141 § 6 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez nieznajdujące potwierdzenia w aktach sprawy przyjęcie w uzasadnieniu wyroku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Łańcuckiego o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie z dnia 3 czerwca 2013 r., nr [...], które stwierdza brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, a zatem wydane już po decyzji Starosty Łańcuckiego kierującego skarżącego na badania lekarskie. W tej sytuacji organ dysponował sprzecznymi orzeczeniami podmiotów uprawnionych do badania kierowców. Podano, że skarżący załączył wyniki szeregu badań specjalistycznych wskazujących brak występowania schorzenia określonego w pkt 4 załącznika 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący kasacyjnie wskazał ponadto, że całokształt materiału dowodowego nie wskazuje, iż cierpi on na schorzenie określone w pkt 4 załącznika 4b do powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Badanie lekarskie jest jedynie jednym z wielu środków dowodowych i nie można zgodzić się z Sądem, że w przedmiotowej sprawie nie można było przeprowadzić dowodu z opinii biegłego, który wyjaśniłby rozbieżności istniejące pomiędzy dowodami.

Zwrócono uwagę, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął, jakoby Samorządowe Kolegiom Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Starosty Łańcuckiego w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, ale akta przedmiotowej sprawy nie wskazują, aby ta decyzja została zaskarżona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego, mogą one odnieść skutek w przypadku wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W konsekwencji nie uzasadnia uchylenia wyroku zarzut odnoszący się do art. 141 § 6 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Po pierwsze, art. 141 p.p.s.a. nie zawiera paragrafu 6. Z brzmienia zarzutu można natomiast wnosić, że odnosi się on do niewątpliwie wadliwego oznaczenia przez Sąd I instancji w akapicie pierwszym uzasadnienia wyroku, że SKO decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Łańcuckiego z [...] kwietnia 2013 r. o skierowaniu na badania lekarskie. Decyzja SKO z [...] grudnia 2013 r. została wydana po rozpoznaniu odwołania od decyzji Starosty Łańcuckiego z [...] listopada 2013 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, co znajduje odzwierciedlenie w przedstawionym przez Sąd w uzasadnieniu opisie stanu faktycznego. Fakt wydania decyzji Starosty Łańcuckiego z [...] kwietnia 2013 r. o skierowaniu na badania także został w uzasadnieniu ujawniony, a opis stanu faktycznego sprawy nie wskazuje na poddanie tej decyzji kontroli instancyjnej. W takiej sytuacji przyjęty przez Sąd I instancji opis stanu faktycznego jest adekwatny do materiału zgromadzonego w postępowaniu i nie narusza ani art. 141 § 4, ani art. 133 § 1 p.p.s.a. Dostrzeżona wadliwość uzasadnienia nosi cechę omyłki, która nie miała żadnego wpływu na prawidłowe i zgodne z aktami sprawy przedstawienie przez Sąd I instancji stanu sprawy.

Nie mogły także odnieść skutku zarzuty odnoszące się do postępowania dowodowego, kwestionujące jego kompletność i rzetelność. Nie można zgodzić się z tezą skargi kasacyjnej, że zebrany w sprawie materiał dowodowy może prowadzić do sprzecznych wniosków. Powoływane w skardze kasacyjnej orzeczenie psychologiczne z 3 czerwca 2013 r. nie ma znaczenia w sprawie i nie odnosi się do przedmiotu objętego orzeczeniami lekarskimi, na podstawie których została wydana decyzja. Należy wskazać, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, Starosta może skierować kierowcę zarówno na badania lekarskie, jak i badania psychologiczne. Są one przeprowadzane w odrębnym trybie, na podstawie dwóch aktów wykonawczych i służą kontroli odmiennych predyspozycji, w stosunku do badań psychologicznych zastosowanie w dacie wydania decyzji znajdowało rozporządzenie Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., nr 69, poz. 622 ze zm.). Nie istnieje zatem współzależność między wynikami badań psychologicznych i lekarskich, ze względu na odmienny przedmiot wynik badań psychologicznych nie podważa wyniku badań lekarskich i nie może służyć ich zakwestionowaniu.

Nie jest także zasadny zarzut odnoszący się do kompletności materiału dowodowego. Wyniki badań lekarskich prowadzonych w trybie weryfikacji przeciwwskazań do kierowania pojazdami podlegają kontroli w sposób określony w rozporządzeniu w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący z takiej kontroli skorzystał, składając odwołanie od orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i poddając się badaniu w Instytucie Medycyny Pracy. Zarzut, że ewentualny błąd lekarza naraża kierowcę na utratę uprawnień nie jest uprawniony, albowiem niewątpliwie to nie organ administracji, ale lekarz dysponujący konieczną wiedzą medyczną może ocenić stan zdrowia kierowcy, zaś wyeliminowaniu błędnej diagnozy służy tryb odwoławczy przewidziany w postępowaniu medycznym. Trzeba też podkreślić, że sprawdzenie istnienia przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami odbywa się w trybie badań przeprowadzanych przez lekarzy uprawnionych w rozumieniu rozporządzenia, spełniających określone dodatkowe kwalifikacje, zaś dokumentacja medyczna jest przechowywana przez okres 20 lat (przepis § 14-17 rozporządzenia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami). Wyniki badań przeprowadzonych przez innych lekarzy nie mogą służyć do podważenia orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie przewidzianym dla przeprowadzania badań kierowców. Skoro w sprawie organy administracji dysponowały orzeczeniami uprawnionych do badań lekarzy, to nie można postawić zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności związanych z istnieniem przeciwwskazań do kierowania pojazdami i zaniechania ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności czy niewyjaśnienia wątpliwości.

Nie znajduje także potwierdzenia zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro w stosunku do skarżącego takie ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zostało wydane, to organ administracji był nim związany i zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu, w takim przypadku decyzja ma charakter związany.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.