Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 715/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1-10
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi M. B. i A. B. na postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W., działając na podstawie art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez M. i A. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu mogą być okoliczności określone w tym przepisie. Zobowiązani zgłosili zarzuty na podstawie art. 33 pkt 4, 5, 8 i 10 powołanej ustawy wnosząc o uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy) organ wyjaśnił, że zarówno postanowienie, jak i tytuł wykonawczy zostały skierowane do M. i A. B. Zobowiązanych ustalono na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2013 r. Rep. A Nr [...], z którego wynika, że M. W. sprzedała A. i M. B. swój udział wynoszący [...] we współwłasności zabudowanej nieruchomości przy ul. J.

Odnośnie zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 ustawy), organ stwierdził, że jest on bezpodstawny.

W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 ustawy) organ wskazał, że jest on bezpodstawny, gdyż wysokość grzywny w celu przymuszenia została ustalona zgodnie z art. 121 § 2 powołanej ustawy.

Odnośnie z kolei zarzutu dotyczącego niespełnienia wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 ustawy) organ wskazał, że również jest on bezpodstawny, bowiem przesłany tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji o charakterze niepieniężnym na podstawie art. 26 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zgodny ze wzorem określonym w § 39a Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

M. i A. B. złożyli zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

-błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niewłaściwym określeniu stron, a w szczególności dłużników poprzez posłużenie się nieaktualnym stanem prawnym, dotyczącym danych współwłaścicieli wymienionych w dziale II księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego we W., mimo iż dłużnicy B. już w dniu [...] lutego 2013 r. podnosili, że współwłaścicielami w udziałach wynoszących po [...] są M. i A. B. oraz K. C.,

-błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydanego postanowienia, polegający na przyjęciu, iż skarżący nie wykonali ciążącego na nich obowiązku i nie zabezpieczyli budynku przed dostępem osób trzecich oraz nie umieścili na budynku zawiadomienia o grożącym niebezpieczeństwie oraz zakazie użytkowania, podczas gdy wykonali oni wszystkie z nałożonych na nich obowiązków,

-obrazę przepisów postępowania tj. art. 33 pkt 8 ustawy, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i wymierzenie zbyt wysokiej grzywny,

-brak możliwości wykonania obowiązku nałożonego na dłużników, a dotyczącego rozbiórki, ewentualnie remontu budynku z powodu nieprzydzielenia przez Prezydenta Miasta lokali zastępczych dla lokatorów, którzy na podstawie decyzji zajmują dotychczas lokal w budynku, który stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia, mieszkających w nim osób. Ww. skutkuje tym, że dłużnik nie może podjąć prac remontowych, czy rozbiórkowych przedmiotowego budynku,

-niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia w sprawie, a w szczególności: nieustalenie, czy w chwili obecnej ktoś mieszka w opisanym powyżej budynku, a jeżeli tak to na jakiej podstawie prawnej, niesporządzenie ekspertyzy określającej stan techniczny budynku, a także nieustalenie, czy budynek ten ma być rozebrany lub przeznaczony do remontu,

-naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. wynikające z braku zawiadomienia pełnomocnika stron o planowanej przez organ wizji lokalnej,

-naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynikające z bezczynności organu w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji PINB Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r., mimo że w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego znane już były nowe, mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne, dotyczące zmiany współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. J.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali ponadto, że organ przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszył także art. 79 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem błędnie przeprowadził dowód z oględzin, polegający na kontroli budynku mieszkalnego przy ulicy J. we W. w związku z pogarszającym się stanem technicznym budynku bez udziału właściwych stron. W świetle bowiem art. 79 w zw. z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek i tylko taka osoba powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ponadto strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Tylko tak przeprowadzony dowód z oględzin może być uznany za ważny. W sprawie zaś oględziny ww. budynku przeprowadzono wbrew przepisom ustawy, bowiem brała w nich udział osoba, nie będąca współwłaścicielem nieruchomości.

Zarzucono również niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem organ nie wskazał w tytule wykonawczym, że podstawą zarzutu może być także odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 pkt 2 ustawy).

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 2 i art. 34 § 5 w zw. z art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zażalenie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wskazał, że podstawę zgłoszenia zarzutów stanowią wyłącznie wymienione w art. 33 pkt 1 - 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przypadki. Z treści zażalenia wynika, iż powyższy wymóg spełnia jedynie część z podnoszonych przez skarżących kwestii.

Organ, odpowiadając na zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy wskazał, że przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego. Ponadto, chodzi również o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż postępowanie egzekucyjne zostało właściwie wszczęte wobec M. i A. B., gdyż z przedstawionych akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, iż zobowiązani nabyli od M. W. udział w nieruchomości wspólnej. W związku z nabyciem udziału w nieruchomości stali się zobowiązanymi do wykonania ciążących na współwłaścicielach obowiązków.

Odnosząc się do zarzutu niewykonalności nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym organ wyjaśnił, iż oznacza to sytuację w której istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi.

Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie obowiązek zapewnienia lokali zamiennych spoczywa na właścicielu budynku. Organ wyjaśnił, że tylko współwłaściciele nieruchomości mogą wnieść powództwo o eksmisję z mieszkań w należącym do nich obiekcie oraz uwzględniając przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, będą zobowiązani do zapewnienia im we własnym zakresie lokali zamiennych. Nie jest możliwe podjęcie takich działań przez inny niż zobowiązani podmiot.

Odnośnie zaś naruszenia art. 33 pkt 8 ustawy organ podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia okazała się środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanych. Przy wyliczaniu jej wysokości organ l instancji właściwie zastosował art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybierając grzywnę w celu przymuszenia jako środek najmniej uciążliwy organ wziął pod uwagę koszty jakie zobowiązani musieliby ponieść w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego w tym kosztów związanych z wykwaterowaniem lokatorów i opłaceniem wynajętych dla nich lokali zastępczych. Z kolei grzywna w celu przymuszenia nie powoduje powstania dodatkowych kosztów, bowiem raz uiszczona, może ulec zwrotowi w razie wykonania obowiązku (art. 126 ustawy). W sytuacji zaś niezapłacenia grzywny, ale wykonania obowiązku podlega ona umorzeniu (art. 125 § 1).

Ponadto, organ podniósł, że wystawiony w sprawie tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne dla uznania go za prawidłowy. Zawiera on obligatoryjne elementy, a także jest zgodny z wzorem określonym w § 39a Rozporządzenia Ministra Finansów. W kwestii zaś doręczenia tytułu wykonawczego organ wskazał, że zarzut, że odpis tytułu wykonawczego powinien być doręczony pełnomocnikowi jest niezasadny.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem M. i A. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

-naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 32 w zw. z art. 11 ust 2 pkt. 4 i ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z określeniem na jakiej podstawie prawnej i kto zajmuje mieszkania w budynku położonym przy ul. J. we W., poprzez ograniczenie się wyłącznie do oświadczenia J. B., złożonego w czasie przeprowadzania wizji lokalnej w dniu [...] lutego 2013 r., który stwierdził, że nie ma decyzji ani umowy uprawniającej do zajmowania lokalu w przedmiotowym budynku, jak również nie orientuje się na jakiej podstawie zajmuje lokal B. K.,

-naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego:

-art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 7 k.p.a. wynikające z bezczynności organu w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie uchylenia względnie zmiany, będącej podstawą niniejszego postępowania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt: [...], mimo iż w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego znane już były nowe, mające istotne znaczenie dla sprawy, okoliczności faktyczne, dotyczące zmiany współwłaścicieli nieruchomości położonej we W. przy ul. J.,

-art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 79 k.p.a. bowiem wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny było poprzedzone oględzinami budynku, w których nie brała udziału współwłaścicielka nieruchomości, K. C., albowiem nie została powiadomiona przez organ o tej czynności, a zawiadomienie przesłano A. M., który nie był stroną postępowania,

-art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem wydano szereg postanowień opierając się na decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. skierowanej do ówczesnych właścicieli nieruchomości, mimo iż dokonano oględzin budynku bez udziału aktualnych współwłaścicieli i bez uwzględnienia powstałych w trakcie oględzin wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego; organy administracji nie skorzystały z możliwości nałożenia, w drodze postanowienia na współwłaścicieli obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w celu podjęcia decyzji o dalszym toku postępowania, lecz bezpośrednio rozpoczęły egzekwowanie obowiązku,

-naruszenie art. 62 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w stosunku do skarżących bez uwzględnienia instytucji współuczestnictwa materialnego skarżących i osoby będącej wraz z nimi współwłaścicielem nieruchomości, która także powinna być stroną postępowania,

-naruszenie art. 62 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wskazanie w części D ust. 1 tytułu wykonawczego skarżących, bez uwzględnienia określonej w tym przepisie instytucji współuczestnictwa materialnego skarżących i osoby będącej współwłaścicielem nieruchomości,

-naruszenie art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez dokonanie niewłaściwej analizy tytułu wykonawczego i przyjęcie, iż tytuł ten spełnia wymagania określone w powyższym przepisie, podczas gdy art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został znowelizowany i zawiera dziesięć punktów, a nie jak we wzorze dziewięć.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ II instancji nie ustosunkował się w sposób właściwy do istotnych kwestii zawartych w zażaleniu. Organy ograniczyły się do przyjęcia za podstawę swoich ustaleń oświadczenia, złożonego w czasie wizji lokalnej w dniu [...] lutego 2013 r., a nie wzięły pod uwagę argumentów zgłaszanych przez skarżących w toku postępowania. W ocenie skarżących, nie można zatem uznać, iż właściciele zobowiązani byli do zapewnienia lokali zastępczych dla mieszkańców budynku przy ul. J. w oparciu o dowody zgromadzone przez organ.

Podkreślili, że organ wydający zaskarżone postanowienie nie skorygował ustaleń organu I instancji, utrzymując błędnie określone strony postępowania.

Ponownie podnieśli, że organy nie podjęły się ustalenia wszystkich aktualnych właścicieli wskazanej nieruchomości. Brak aktywności w zakresie zweryfikowania informacji udzielonych przez skarżących i przeprowadzenia dowodu z aktualnej treści księgi wieczystej wpłynął w sposób istotny na treść zaskarżonego postanowienia. Naruszono zatem w obu postanowieniach jedną z naczelnych zasad k.p.a. zawartą w art. 7 tj. zasadę prawdy obiektywnej. W sprawie nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego.

Skarżący wskazali też, że PINB Miasta W. naruszył art. 79 k.p.a., bowiem przeprowadził dowód z oględzin polegający na kontroli budynku bez udziału właściwych stron. Rażącym naruszeniem art. 79 k.p.a. jest fakt, iż nie zawiadomiono o czynności oględzin K. C. będącej faktycznym współwłaścicielem nieruchomości. Ponadto niewłaściwym było dopuszczenie do udziału w oględzinach osoby, która nie była współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. W trakcie postępowania wydano szereg postanowień, opierając się na decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. skierowanej do ówczesnych właścicieli, bez uwzględnienia porównania stanu budynku w dniu dokonanych oględzin przy obecności aktualnych współwłaścicieli i bez uwzględnienia powstałych w trakcie oględzin wątpliwości co do stanu technicznego obiektu.

Ponadto, organy nie skorzystały z możliwości nałożenia na współwłaścicieli obowiązku dostarczenia odpowiednich ekspertyz w celu podjęcia decyzji o dalszym toku postępowania, lecz bezpośrednio rozpoczęły egzekwowanie obowiązku.

Nakaz zapłaty, od którego wniesiono zarzuty nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem PINB nie wskazał w części G tytułu wykonawczego, iż podstawą zarzutu może być odroczenie terminu wykonania obowiązku, albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Pouczenie zobowiązanego określone w art. 27 § 1 pkt 9 stanowi obligatoryjny element tytułu wykonawczego, a jego brak skutkuje naruszeniem przepisów postępowania. Naruszona została zatem zasada udzielania informacji zawarta w art. 9 k.p.a.

W sprawie nie ustosunkowano się także do charakteru pisma [...], które było odpowiedzią na wniosek pełnomocnika poprzedniego współwłaściciela nieruchomości w sprawie przyznania mieszkańcom budynku lokali zastępczych. Pismo to ma charakter zobowiązania się organu do przyznania lokali zastępczych mieszkańcom, a zatem współwłaściciele tej nieruchomości byli przekonani, że to organ wykwateruje mieszkańców budynku.

Nie odniesiono się także w sposób właściwy w kwestii uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...], którym nie uwzględniono wniesionych zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. J. we W. na mocy ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...].

Organ odwoławczy uznając zarzuty skarżących za nieuzasadnione powołał się na art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi o podstawie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z powyższym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W ocenie Sądu, żadna z podstaw zarzutu wymieniona w powyższym przepisie nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, co czyni uzasadnionym stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Skarżący do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie wykonali obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r. dotyczącego wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. J. we W. Nie miało ponadto w przedmiotowej sprawie miejsca odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, nie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Nie ma miejsca również niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Zobowiązanym doręczono upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Nie doszło również do zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Spełnione zostały wszystkie wymogi określone w art. 27.

Decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. została skierowana do R. P., I. P., B. D., A. P., H. M., Z. P., W. W. Organ uznał, że nastąpiła zmiana stanu prawnego nieruchomości przy ul. J. we W. poprzez nabycie udziałów przez M. i A. B. od M. W. Z powyższych względów organ skierował do nowych właścicieli upomnienie z dnia [...] lutego 2013 r., a następnie w dniu [...] lutego 2013 r. skierował do ww. tytuł wykonawczy TYT-3 nr [...] oraz w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] organ nie uwzględnił zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W aktach administracyjnych sprawy znajdują się: tytuł wykonawczy, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierowane do współwłaścicielki ww. budynku mieszkalnego – K. C.

Prawidłowość działania organu egzekucyjnego znajduje poparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015), w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Bezsporne jest, że skarżący są następcami prawnymi M. W., która to natomiast była następcą prawnym W. W. Wobec tego obowiązek objęty tytułem wykonawczym wobec W. W. W aktach sprawy znajduje się tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] (k - 54 akt administracyjnych). Obowiązek egzekucyjny przeszedł na M. W. do której organ skierował upomnienie z dnia [...] stycznia 2013 r., a który to dokument znajduje się w aktach sprawy (k- 127 akt administracyjnych). Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że powyższe upomnienie zostało skierowane do M. W. w dniu, gdy już nie była współwłaścicielem spornego obiektu ponieważ kolejnym następcą prawnym okazali się skarżący, którzy w dniu [...] stycznia 2013 r. nabyli w drodze umowy sprzedaży (akt notarialny Repertorium A Nr [...]) w udziale [...] nieruchomość jako współwłaściciele.

Z powyższego aktu wynika, że taki sam udział posiada w nieruchomości jak skarżący również K. C.

Wobec powyższego skarżący jako następcy prawni po osobie zobowiązanej do wykonania obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym skierowanym do W. W. są zobowiązani do wykonania obowiązku z decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Organ wobec nich słusznie kontynuuje postępowanie egzekucyjne, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Do skarżących jako zobowiązanych został skierowany tytuł wykonawczy poprzedzony upomnieniem z zachowaniem wymogów wynikających z art. 15 ustawy.

W myśl zaś art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5).

W świetle art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez zobowiązanego - rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

Prawidłowo organ skierował jeden tytuł wykonawczy do skarżących jako współwłaścicieli obiektu będących małżonkami, w stosunku do których egzekucja jest dopuszczalna. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że prawidłowo doręczenie tytułu egzekucyjnego nastąpiło do rąk skarżących, mimo że w sprawie był na mocy pełnomocnictwa z [...] lutego 2013 r. ustanowiony pełnomocnik (k- 148), który zapoznał się z treścią tytułu i w ustawowym terminie zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym odnoszące się w sposób bardzo szczegółowy do treści kwestionowanego tytułu wykonawczego.

Chronologia czynności podejmowanych przez organ pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2013 r., został poprzedzony upomnieniem z dnia [...] lutego 2013 r.

Organ nie miał obowiązku doręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikowi. Niedoręczenie pełnomocnikowi tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy był on ustanowiony nie mieści się w podstawie zarzutu, jaką jest niedopuszczalność egzekucji. Na podstawie art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W konsekwencji przed wszczęciem postępowania zobowiązany nie może zostać uznany za stronę postępowania. Nie jest więc możliwe, aby mógł on działać przez pełnomocnika. Organ nie mógł zatem doręczyć korespondencji, której doręczenie oznacza wszczęcie postępowania egzekucyjnego pełnomocnikowi zobowiązanego, który status zobowiązanego otrzymał dopiero z momentem ich doręczenia.

Stanowisko takie było już prezentowane w orzecznictwie sądowym (por. wyroki: NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1483/07; z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07; WSA w Warszawie z 19 czerwca 2009 r., III SA/Wa 243/09; WSA w Krakowie z 28 maja 2009 r., I SA/Kr 377/09). Kwestia możliwości działania strony przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym nie została w ogóle uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie będą miały – poprzez odesłanie zawarte w art. 18 tej ustawy – przepisy k.p.a. Możliwość korzystania przez stronę z pełnomocnika przewiduje art. 32 k.p.a. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). Z chwilą zawiadomienia organu o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt) na organie tym ciąży obowiązek prowadzenia postępowania przede wszystkim z udziałem tego pełnomocnika. Konieczność ta wynika wprost z art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Należy jednak pamiętać, że przepisy k.p.a. będą miały zastosowanie o tyle, o ile przepisy u.p.e.a. danej kwestii nie będą regulować inaczej. Innymi słowy zawarta w powołanym wyżej art. 18 u.p.e.a. dyrektywa odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej oznacza, że niektóre przepisy k.p.a. będą miały pełne zastosowanie, inne natomiast będą mogły być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie będą mogły być stosowane ze względu na inne unormowanie postępowania przez przepisy u.p.e.a. Jednym z takich unormowań jest wszczęcie egzekucji administracyjnej, które zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor, w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Czynności organu egzekucyjnego zmierzające do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Wynika to ze specyfiki postępowania egzekucyjnego, wyrażającej się w szczególnym celu tego rodzaju postępowania. Jest nim doprowadzenie do wykonania obowiązków wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Postępowanie to polega zatem na stosowaniu określonych środków przymusu, które skierowane są do majątku zobowiązanego. Podjęcie czynności pozwalających na dokonanie czynności egzekucyjnych, nie może odbywać się bez udziału zobowiązanego. O wszczęciu egzekucji administracyjnej i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany powinien być więc informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Z tych wszystkich względów wysłanie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, celem jego doręczenia, powinno nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego, a nie pełnomocnika (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1/11).

Organ prawidło w tytule wykonawczym wskazał obojga małżonków jako zobowiązanych. Powyższe działanie organu znajduje uzasadnienie w art. 27c ustawy. Przepis ten stanowi, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Organ nie miał obowiązku objęcia jednym tytułem wykonawczym współwłaścicielki K. C. Prawidłowe prowadzenie postępowania egzekucyjnego mimo, że nakazy nałożono jedną decyzją na większą liczbę podmiotów winno polegać na sporządzeniu tytułu wykonawczego oddzielnie dla każdej ze zobowiązanych i grzywna w celu przymuszenia, której wysokość określa art. 121 § 2 w zw. z § 4 winna być nałożona odrębnie na zobowiązanego. Wyjątek uregulowany jest w art. 27c u.p.e.a. i dotyczy tytułu wystawianego na małżonków. W związku z powyższym organ winien wystawić tytuł wykonawczy na każdego z zobowiązanych oddzielnie i też wobec każdego z zobowiązanych należało osobno wszcząć postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji również grzywna w celu przymuszenia winna być nakładana na każdego zobowiązanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r. IV SA/Po 1254/12).

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela w całości stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11, że: "Nakaz wykonania czynności jest instytucją administracyjnego prawa materialnego, obowiązkiem wynikającym z norm prawa administracyjnego, a więc takich, które są podstawą powstania stosunku administracyjnoprawnego. Tego rodzaju stosunek może powstać w związku z kształtowaniem treści nakazu przez właściwy do tego organ administracji w drodze konkretyzacji obowiązku ustawowego przez akt administracyjny. Obowiązek prawny jest kierowany do określonego podmiotu, który podlega z tego tytułu odpowiedzialności prawnej. Adresat nakazu, będący stroną stosunku administracyjnoprawnego podlega bowiem ocenie z punktu widzenia wykonania obowiązku (patrz: Marek Górski [w:] "System prawa administracyjnego. Tom 7. Prawo administracyjne materialne", pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, C.H. Beck 2012, s. 222, 227). Uwagi te odnoszą się także do obowiązku w postaci nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, który mieści się w wymienionym w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęciu obowiązku wykonania czynności. Dotyczy to także sytuacji, w której zakres odpowiedzialności wielu podmiotów zobowiązanych jest tożsamy. Przepis art. 27 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normuje treść tytułu wykonawczego w zakresie tożsamości zobowiązanego i treści podlegającego egzekucji obowiązku. Z przepisu tego nie wynika, aby wielu zobowiązanych do wykonania jednego obowiązku odpowiadało w sposób solidarny w rozumieniu prawa cywilnego. Możliwe jest wskazanie w jednym tytule wykonawczym kilku podmiotów, jeśli zakres ich odpowiedzialności jest tożsamy (por. Andrzej Skoczylas, Wojciech Piątek [w:] "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, s. 179). Podkreślić jednak trzeba, że taka tożsamość nie oznacza "solidarnego nałożenia obowiązku". Nie oznacza to także możliwości traktowania zobowiązanych do wykonania obowiązku jako jednego zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 573/09, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 597701). W myśl art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Bez względu więc na to, czy został wystawiony jeden tytuł wykonawczy, w którym wskazano dwa podmioty zobowiązane (w tym przypadku małżonków), czy też zostały wystawione dwa tytuły wykonawcze, odrębnie na każdego zobowiązanego, każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu."

Zrzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być podniesione tylko z przyczyn wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie rozpatruje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się III instancją w sprawie. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny zakwalifikował zarzut braku powołania pełnej podstawy prawnej w rubryce 29 tytułu wykonawczego jako zarzut godzący w art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Powołany artykuł określa podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym, które mogą się stać podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest zobowiązany z urzędu badać, czy tytuł zawiera wszystkie treści określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a w przypadku niespełnienia tych wymogów organ ten nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi.

Przepis art. 27 u.p.e.a. wyraźnie rozróżnia podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3) oraz podstawę prawną prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym. Podstawę prawną prowadzenia egzekucji takich obowiązków o charakterze administracyjnym stanowią przepisy art. 2-3a u.p.e.a., a w odniesieniu do obowiązków niemających takiego charakteru - przepisy, o których mowa w art. 4 u.p.e.a.

Niewątpliwie w wystawionym tytule wykonawczym została prawidłowo wskazana podstawa prawna egzekwowanego obowiązku, albowiem jako podstawę prawną należności w rubryce 30 tytułu wykonawczego powołano decyzję, z której wynikał egzekwowany obowiązek. W przedmiotowej sprawie egzekwowany obowiązek wynikał bowiem z decyzji administracyjnych zatem prawidłowym i zupełnie wystarczającym działaniem było powołanie tych decyzji jako podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.

W postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być rozpatrywane zarzuty, które mogą być kwalifikowane jako kwestionowanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bądź mogły stanowić podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepis art. art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesądza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie to nie może zatem służyć badaniu zasadności wydania egzekwowanej decyzji.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżących, że organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów zażalenia. Organ w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo odniósł się do przedstawionych zarzutów oraz wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia odnoszące się do udziału pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).