Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 153/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 w zw. z lp. 9.2 zał. nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: par. 6a oraz lp. 1.1.14, lp. 5.2.3. zał. I
journal: Dz.U. 2019 poz 2141
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") z dnia [...]listopada 2020r. znak [...] na podstawie której ww. organ powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej: u.t.d.), Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., § 6a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2019, poz. 2141; dalej: rozporządzenie z 2019r. ) oraz lp. 1.1.14, lp. 5.2.3 załącznika I do rozporządzenia z 2019r., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, [...]ITD) z dnia [...]lipca 2020 r. nr [...] nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...]zł na A. J. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...]A. J. (dalej: "skarżąca", "strona") – orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...]zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd.

Powyższe stwierdzono w dniu [...]czerwca 2020 r. podczas kontroli drogowej na [...]nr [...]w miejscowości [...], zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...]o nr rej. [...]wraz z naczepą marki [...]o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował G. G.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, na podstawie zezwolenia [...], w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...]z dnia [...]czerwca 2020 r.

W dniu [...]lipca 2020 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...]o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...]zł za naruszenie stwierdzone w toku kontroli.

We wniesionym odwołaniu strona podniosła, iż w momencie wyjazdu z bazy pojazd był sprawny technicznie. Wskazała również, że nie jest osobą odpowiedzialną za stan techniczny pojazdów, gdyż nie jest mechanikiem, a kierowca miał nie zgłaszać żadnych usterek. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i odstąpienie od przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...]listopada 2020r. GITD przywołał brzmienie art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ust. 1, jak i art. 4 pkt 22 u.t.d. Wyjaśnił, iż podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia wydanego w rozpoznawanej sprawie jest art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.

Odnosząc się do stwierdzonego w sprawie naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że uregulowanie to sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd.

Zauważył, iż trakcie kontroli naczepy marki [...][...]o nr rej. [...]na podstawie badania organoleptycznego wykazano następujące usterki pojazdu widoczne rysy, pęknięcia na osi pierwszej i trzeciej lewa strona oraz osi trzeciej prawa strona, nadmiernie zużyte tarcze, znaczące uszkodzenie, przecięcie opony na osi pierwszej lewa strona.

Następnie GITD podniósł, iż zgodnie z załącznikiem I Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2019 poz. 2141), tj. sposobu identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tego badania:

1.1.14. Bębny hamulcowe, tarcze hamulcowe a) zużycie bębna lub tarczy nadmierne zużycie bębna lub tarczy; rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie - usterka ta jest zakwalifikowana jako poważna i niebezpieczna;

5.2.3. Opony, d) znaczące uszkodzenie lub przecięcie opony; widoczny lub uszkodzony kord opony - usterka ta jest zakwalifikowana jako niebezpieczna.

Odnosząc się do twierdzeń strona, która wskazała, iż pojazd wyjeżdżając z bazy był sprawny, a przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za stan techniczny pojazdów, gdyż nie jest mechanikiem, organ odwoławczy zauważył, iż do tak licznych i poważnych usterek nie mogło dojść w trakcie przewozu w dniu kontroli. Podniósł, iż kierowca w czasie kontroli wyjaśnił, iż zgłaszał stronie usterki pojazdu i uzyskiwał informację o kontynuowaniu przewozu. A zatem niepodważalna jest odpowiedzialność strony za powstałe naruszenie. Nadto GITD wskazał, iż odpowiedzialność za naruszenia jest niezależna od posiadanych kwalifikacji. To oznacza, iż strona nie musi posiadać uprawnień mechanika by ponosić odpowiedzialność za naruszenia. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot odpowiada za stan techniczny pojazdów, którymi wykonywany jest przewóz. Musi zatem zapewnić stałe przeglądy techniczne pojazdów i osobiście dokonywać oględzin.

Zdaniem organu odwoławczego, strona nie tylko nie zapewniła odpowiedniego nadzoru nad stanem technicznym naczepy, ale również ignorowała uwagi kierowcy dotyczące stanu pojazdu. Nie można zatem zastosować art. 92c u.t.d., gdyż strona nie przedstawia żadnych dowodów potwierdzających, iż do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości [...]zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.

Natomiast odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

GITD stwierdził, że brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Nadto podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Jednocześnie, w opinii organu odwoławczego, postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał bowiem na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Skargę na ostateczną decyzję GITD z dnia [...]listopada do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] grudnia 2020r. złożyła skarżąca. W jej uzasadnieniu podniosła m.in., że kierujący spornym pojazdem, wyjeżdżając z bazy, nie zgłosił żadnych usterek. Jej zdaniem zestaw pojazdów był sprawy technicznej i nie mógł spowodować bezpośredniego zagrożenia, jak twierdzi GITD. Jednocześnie skarżąca zauważyła, iż jest odpowiedzialna za to w jakim stanie wyjeżdżają jej auta, a sporny zestaw był sprawny. Dlatego też nie zgodziła się z tezą organów, że zestaw ten nie nadała się do jazdy. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu obligującym Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stan faktyczny tej sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa istotnych zastrzeżeń.

Przedmiotem kontroli jest decyzja GITD, którą utrzymano w mocy decyzję WITD o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...] zł wobec stwierdzenia podczas kontroli drogowej wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie zaś do ust. 7 pkt 1 tej regulacji wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterki opisane w poz. lp. 9.2 zał.nr 3 do ustawy u.t.d.

Zgodnie z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy pojazd.

Powyższe naruszenie stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu [...]czerwca 2020 r. kontroli drogowej pojazdu ciągnika samochodowego marki [...]o nr rej. [...]wraz z naczepą marki [...]o nr rej [...], którym kierował G. G. wykonując krajowy transport drogowy rzeczy tj. przewóz ładunku rur stalowych z [...]do [...]w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy A. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...]A. J.. W toku kontroli stanu technicznego ww. naczepy marki [...]stwierdzono usterki zagrażające bezpieczeństwu. Stwierdzone nieprawidłowości polegały na nadmiernym zużyciu tar – widoczne rysy, pęknięcia na osi pierwszej i trzeciej - lewa strona oraz osi trzeciej – prawa strona, znaczące uszkodzenie, przecięcie opony na osi pierwszej – lewa strona.

Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej z dnia [...]czerwca 2020 r. nr [...].

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141, dalej rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego opisuje szczegółowo sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli stanu technicznego ora kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tego badania. Pozycja 1.1.14. dotycząca bębnów hamulcowych i tarcz hamulcowych opisuje, że zużycie bębna lub tarczy, nadmierne zużycie bębna lub tarczy; rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie stanowi usterkę zakwalifikowaną do kategorii jako poważna i niebezpieczna (1.1.14 lit. a). Z kolei pozycja w pkt 5.2.3. dotycząca stanu opon, opisuje, że znaczące uszkodzenie lub przecięcie opony; widoczny lub uszkodzony kord opony stanowi usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna (5.2.3. lit. d).

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo orzekły o nałożeniu na stronę karę pieniężną w wysokości [...]zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d. i lp. 9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że stan techniczny kontrolowanej naczepy nie mieścił się w granicach obowiązujących norm, a stwierdzone usterki stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, które możliwe były do stwierdzenia przez kontrolującego bez konieczności przeprowadzania badań w stacji diagnostycznej. Uszkodzenia były widoczne gołym okiem i nie potrzeba było do ich oceny wiedzy specjalistycznej. Potwierdza powyższe przede wszystkim protokół oględzin pojazdu nr [...].

Zauważenia wymaga również, że prawidłowość powyższych ustaleń kontroli potwierdził kierowca, który podpisał jej protokół bez wniesienia zastrzeżeń, jak i podczas kontroli wyjaśnił, iż wielokrotnie zgłaszał przedsiębiorcy problem z ww. usterkami pojazdu, jednakże za każdym razem w odpowiedzi uzyskiwał informację o kontynuowaniu przewozów drogowych.

Protokół kontroli w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. jest dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca pełni podczas kontroli rolę jej przedstawiciela. Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia.

W ocenie Sądu, dokonując analizy przytoczonych przepisów, zgromadzonego materiału dowodowego i argumentacji zaprezentowanej w ocenianych rozstrzygnięciach, zgodzić należy się z organem o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie stronie skarżącej naruszenia opisanego w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy.

Sąd podziela także stanowisko organów co do braku przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przepis ten pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez przedsiębiorcę braku wpływu na powstanie naruszenia. W kontrolowanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Barak jest bowiem dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę jako niezasadną.