Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 984/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 11, art. 75 par. 1, art. 77, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 50, art. 52 ust. 1 pkt 6, art. 59 ust. 1 pkt 6, art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
article: par. 3 ust. 1 pkt 102
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia [...], nr [...]: 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. A.B. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla. Przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o łącznej obsadzie 199,5 DJP wraz z infrastrukturą techniczną, dołączając do wniosku m. in. kartę informacyjną przedsięwzięcia.

W toku wszczętego postępowania Burmistrz W. pismami z dnia 19 sierpnia 2016 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (dalej RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej PPIS) o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.

PPIS pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. poinformował, że uznaje za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

RDOŚ pismem z dnia 7 września 2016 r. wyraził opinię, że dla ww. przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien być zgodny z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i jednocześnie wskazał te elementy, na które należy zwrócić szczególną uwagę.

W powyższych okolicznościach Burmistrz W. postanowieniem z dnia [...]września 2016 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r.) Burmistrz W., działając na zasadzie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 82 ust. 1 u.o.ś oraz § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. W części decyzji dotyczącej rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia organ wskazał, że przedmiotem przedsięwzięcia będzie budowa budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o łącznej obsadzie 199,5 DJP (950 szt. warchlaków i 950 szt. tuczników) wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid. 271, 272 obręb [...] Ż., gm. W. Określił zakres przedsięwzięcia, niezbędne elementy infrastruktury technicznej, działania na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia i wymagania dotyczące ochrony środowiska w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedmiotowe przedsięwzięcie z uwagi na rodzaj, charakterystykę, skalę oraz usytuowanie rzeczonego przedsięwzięcia nie będzie miało znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony, przedmioty ochrony, integralność i spójność sieci Obszarów Natura 2000, a zwłaszcza na najbliżej położony obszar mający znaczenie dla Wspólnoty L. w Puszczy P. [...] położny w odległości ok. 4,5 km. Na podstawie wyników inwentaryzacji i analizy oddziaływania inwestycji stwierdzono brak znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary podlegające ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W nawiązaniu do zarzutu mieszkańców Ż. o ewentualne przekroczenia w zakresie wprowadzania zanieczyszczeń do środowiska pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że przeprowadzone w raporcie obliczenia stężeń amoniaku i siarkowodoru, które są wskaźnikowymi odorantów dla obiektów inwentarskich, nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych stężeń tych substancji w powietrzu poza granicami przedsięwzięcia. Niemniej jednak zapach, jaki mogą wydzielać w/w związki będzie mógł stanowić uciążliwość dla okolicznych mieszkańców, szczególnie podczas wypompowywania gnojowicy oraz nawożenia pól rozpatrywanym nawozem. Wobec czego inwestor zobowiązuje się do stosowania nawozów zgodnie z wymaganiami zawartymi w ustawie o nawozach i nawożeniu oraz zgodnie z Kodeksem Dobrej Praktyki Rolniczej. Ponadto, w celu poprawy warunków chowu, jak również minimalizacji uciążliwości zapachowych stosowane będą probiotyczne mikroorganizmy, natomiast analiza akustyczna oraz analiza emisji zanieczyszczeń do powietrza dla projektowanego przedsięwzięcia - zgodnie z art. 144 ustawy ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska wykazała, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Inwestycja została zaprojektowana w sposób, aby zasięg ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia nie obejmował terenów chronionych akustycznie. Pełnomocnik inwestora podkreślił, że z przeprowadzonych w raporcie analiz wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływało na ludzi zamieszkujących tereny zlokalizowane najbliżej terenu realizacji przedsięwzięcia, zwierzęta, rośliny, powierzchnię ziemi, wodę, powietrze, klimat akustyczny, krajobraz, dlatego nie przewidziano innej lokalizacji planowanego przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, że zdaniem RDOŚ przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że przy właściwej organizacji pracy, sprawnych maszynach budowlanych, na etapie budowy chlewni zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego będzie mało prawdopodobne. Wyprodukowana w gospodarstwie gnojowica stosowana będzie jako nawóz naturalny na gruntach będących w posiadaniu inwestora. Biorąc pod uwagę maksymalną dawkę azotu wprowadzaną z nawozami naturalnymi po 170 kg N/ha/rok potrzeba jest posiadania 68 ha użytków rolnych. Inwestor obecnie posiada areał, na którym jest możliwe zagospodarowanie ww. nawozu naturalnego w ilości 68,2677 ha. Wytwarzane w wyniku funkcjonowania ocenianego przedsięwzięcia odpady magazynowane będą w miejscach do tego celu przeznaczonych (za wyjątkiem odpadów z grup 16 i 18, które nie będą magazynowane na terenie przedsięwzięcia - bezpośrednio po wytworzeniu będą zabierane przez wykonawcę danej usługi), zabezpieczonych przed dostępem osób trzecich oraz zwierząt, w sposób uniemożliwiający zmieszanie różnych rodzajów odpadów, z zachowaniem wymagań sanitarno-weterynaryjnych, w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska, a następnie będą one odbierane systematycznie przez uprawnionych odbiorców poszczególnych odpadów. Na terenie inwestycyjnym źródłem zanieczyszczeń do powietrza będzie emisja zorganizowana, związana z chowem trzody chlewnej w projektowanych budynkach inwentarskich, wskazano środki minimalizujące emisję substancji złowonnych w postaci pasów zieleni oraz zastosowania technologii EM (Efektywne Mikroorganizmy) w celu zapobiegania występowania procesów gnilnych w układzie pokarmowym, poprawienia strawności paszy i neutralizacji mykotoksyn lub stosowania w postaci oprysku oraz jako dodatek do gnojowicy, co pozwala na szybki rozkład odchodów do postaci niewydzielającej tak bardzo intensywnych woni. Z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika także, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia pozostanie bez wpływu na wody podziemne i powierzchniowe. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu na nieosiągnięcie celów środowiskowych określonych w planie gospodarowania wodami określonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1911). Z uwagi na położenie przedsięwzięcia w centralnej Polsce, nie ma ryzyka wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Teren inwestycji nie znajduje się na obszarze szczególnie narażonym, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych należy ograniczać. Prawidłowa eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji w zakresie emisji hałasu dla najbliżej zlokalizowanych terenów chronionych akustycznie. RDOŚ dodał ponadto, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z zakazami określonymi w uchwale Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu D. Organ wskazał, że PPIS po dokonaniu analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wyraził opinię, że przedmiotowa inwestycja może być zrealizowana we wskazanej lokalizacji pod warunkiem wykonania zabezpieczeń wyszczególnionych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym min. należy wykonać pasy zieleni izolacyjnej wzdłuż wschodniej części działki nr ewid. 272 oraz po uwzględnieniu działań minimalizujących wpływ przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Organ prowadzący postępowanie podzielił konkluzje organów uzgadniających i opiniujących warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i stwierdził, że planowane przedsięwzięcie po zrealizowaniu zgodnie z przedstawionymi w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozwiązaniami techniczno-technologicznymi i organizacyjnymi, nie będzie stwarzało zagrożenia dla środowiska oraz dla życia i zdrowia ludzi. Eksploatacja przedsięwzięcia, zgodnie z zapisami zawartymi w raporcie ma się odbywać w zakresie obowiązujących norm i przepisów w zakresie ochrony środowiska, warunków sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Na podstawie szczegółowo przeprowadzonych analiz i obliczeń pozwalających na ocenę zastosowanych rozwiązań, udowodniono, że eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia, nie wpłynie niekorzystnie na żaden komponent środowiska. Na podstawie wyników inwentaryzacji i analizy oddziaływania inwestycji stwierdzono brak znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary podlegające ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Eksploatacja planowanego przedsięwzięcia może powodować uciążliwość odorową, niemniej jednak planuje się zastosować probiotyczne mikroorganizmów, które będą minimalizować oddziaływanie odorowe. Realizacja inwestycji planowana jest poza zwartą zabudową wsi Ż., a pomiędzy terenem inwestycji a zabudową zagrodową znajduje się naturalny bufor w postaci lasu. Ponadto najbliższe budynki mieszkaniowe znajdują się w znacznej odległości od planowanej chlewni, tj. w odległości ok. 400 m w kierunku zachodnim do terenu planowanej lokalizacji przedsięwzięcia, a działki na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia leżą na terenie typowo wiejskim, zagospodarowanym typowo rolniczo. W związku z powyższym protestów mieszkańców Ż. nie można uznać za uzasadnione z uwagi na to, że eksploatacja przedsięwzięcia zgodnie z założeniami przedstawionymi w raporcie nie będzie powodować ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowia ludzi. Dokonane analizy wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wykazały, że przy zastosowaniu przyjętych w opracowaniu rozwiązaniach techniczno-technologicznych, realizacja inwestycji warunkuje dotrzymanie dopuszczalnych norm środowiskowych oraz zachowanie równowagi w otaczającym środowisku. Załącznik do decyzji stanowi charakterystyka przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "w imieniu mieszkańców wsi Ż. " E.B. Odwołanie zostało podpisane przez autorkę, nadto do odwołania została załączona lista zawierająca podpisy mieszkańców Ż.: J.B., E.B., M.B., B.B., Z.B., E.S., J. S., G.S., Z.B., C.S., K.M., S.J., M.J., W.K., Z.R., H.G., M. G., P.N., W.S. W odwołaniu zarzucono, że decyzja jest krzywdząca zarówno dla mieszkańców wsi Ż. jak i całej gminy. W jej konsekwencji dojdzie do nieodwracalnej degradacji środowiska naturalnego oraz znacznego pogorszenia warunków życia mieszkańców wsi Ż.. Ponadto decyzja jest niezgodna z uchwałą w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu D. oraz zapisami w Strategii Rozwoju Gminy na lata 2014-2020. W związku z błędną datą decyzji "[...]." wnosi o wydanie postanowienia o sprostowaniu tej omyłki. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że mieszkańcy wnoszą sprzeciw wobec zaskarżonej decyzji, ponieważ mają obawy co do wypełniania przez inwestora obwarowań wymienionych w przepisach prawnych. Uważają, że decyzja została wydana pochopnie i bez uprzedniej, wiarygodnej analizy terenu. Obawiają się o zdrowie i życie. W wyniku wydanej decyzji na terenie wsi Ż. powstanie druga chlewnia przemysłowa. Dwie chlewnie przemysłowe na tak małym terenie doprowadzą do kumulacji emisji gazów i substancji złowonnych takich jak: siarkowodór i amoniak (ich negatywnego wpływu na funkcjonowanie narządów oddechowych i całego organizmu nie można powstrzymać na tak małym terenie). Biorąc pod uwagę kumulację tego typu inwestycji w ich miejscowości, jakość życia mieszkańców znacznie się obniży, a codzienne funkcjonowanie w oparach gnojowicy będzie jeszcze trudniejsze niż dotychczas. Wskazano, że do zakwalifikowania inwestycji jako znacząco oddziałującej na środowisko zabrakło zaledwie 10 DJP, a w dodatku inwestycja ma znaleźć się na terenie chronionym, uwzględnionym na mapie bioróżnorodności wsi województwa [...]. W inwestycji zaplanowano 20 wentylatorów o mocy akustycznej 78 dB o wydajności po około 12750 m3/h, przy czym w przepisach określono, że 80 dB jest już szkodliwe dla zdrowia. Zdaniem strony wytyczne dla inwestycji zostały określone bez zapoznania się z chronionym miejscem. Strona zakwestionowała ustalenia co do obecności zwierzyny łownej i ilości ptaków, podkreśliła, że teren jest bogaty pod względem przyrodniczym i krajobrazowym, a wobec tego wizja lokalna ornitologa oraz eksperta od bioróżnorodności jest konieczna. Planowana inwestycja ma powstać na terenie prawnie chronionym, na którym zakazuje się m.in. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem strony chlewnia na 6000 świń to inwestycja, która w myśl ustawy będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co więcej jest niezgodna z ustawą o ochronie przyrody, ze strategią rozwoju gminy W. na lata 2014-2020 i z uchwałą Sejmiku Województwa [...]. W procesie decyzyjnym zabrakło czynnika ludzkiego, rzetelnego zapoznania się z chronionym terenem. Planowana hodowla świń nie będzie zwykłą, standardową działalnością rolniczą. Będzie zagrażać otoczeniu, wpłynie negatywnie na środowisko i oszpeci krajobraz, a także obniży wartość turystyczną i wypoczynkową tego obszaru. Mieszkańcy wnioskowali o plan zagospodarowania przestrzennego, który byłby rozwiązaniem ich problemu - po dziś dzień nie doczekali się odpowiedzi z Urzędu Miasta. Powołano się na opinię sporządzoną przez L.N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" L.N., według której planowany obiekt chowu trzody chlewnej zaliczyć należy do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż podany opis technologii chowu jest fałszywy, a planowany obiekt chowu trzody chlewnej przewidziany jest na rzeczywistą obsadę około 2.800 sztuk tuczników, tj. 392 DJP. Dodano, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...], w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu D. ustanowiony jest zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W świetle zapisu art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody na obszarze chronionego krajobrazu dopuszcza się możliwość lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu, to z uwagi na zafałszowaną, zmniejszoną w stosunku do rzeczywistej obsady trzody chlewnej zdaniem nie został spełniony warunek udowodnienia braku wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu. W odwołaniu zarzucono, że autor raportu nie podaje zapotrzebowania planowanego obiektu chowu trzody na wodę do celów przeciwpożarowych zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych oraz źródła poboru wody na ten cel. W przeprowadzonej w raporcie analizie akustycznego oddziaływania przedsięwzięcia nie uwzględniono następujących źródeł hałasu: budynek inwentarski w porze nocy; przeładunek zbóż do silosów; użytkowanie przenośników do transportu zboża z silosów do paszami; użytkowanie urządzeń paszami; praca pompowni gnojowicy; praca sprężarki wozu asenizacyjnego odbierającego gnojowicę; praca sprężarki wozu asenizacyjnego odbierającego ścieki bytowe. Ponadto obliczenia propagacji dźwięku wykonano: jedynie na wysokości obliczeniowej 4,0 m n.p.t., a wymagane jest wykonanie analizy także na wysokości 1,5 m n.p.t.. Zastosowana przez autora raportu metodyka analizy nie przedstawia rzeczywistego zasięgu akustycznego oddziaływania przedsięwzięcia. Odnośnie analizy emisyjnej zarzucono, że ze względu na przyjęcie w raporcie zaniżonej wielkości obsady trzody chlewnej obliczenia w zakresie wielkości emisji pyłów i gazów do powietrza oraz analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu zostały wykonane nieprawidłowo. Ponadto nie uwzględniono następujących źródeł emisji pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego: emisja pyłu z wentylacji budynku inwentarskiego, emisja pyłu z magazynowania zboża w silosach, emisja pyłu z paszami. Zastosowana przez autora raportu metodyka analizy nie przedstawia rzeczywistego zasięgu emisyjnego oddziaływania przedsięwzięcia. Wskazano, że ze względu na przyjęcie przez autora raportu zaniżonej wielkości obsady trzody chlewnej nieprawidłowo zostały wykonane obliczenia w zakresie objętości wytwarzanej gnojowicy i areału użytków rolnych niezbędnego do rolniczego wykorzystania wytwarzanego nawozu naturalnego. Ponadto, autor raportu nie ustalił faktycznego oddziaływania planowanego obiektu chowu trzody chlewnej na stan wód w zlewni W. oraz ochrony przyrody w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu D. Zdaniem strony odwołującej się opracowany raport o oddziaływaniu na środowisko, ze względu na nieścisłości i błędy nie może stanowić wiarygodnej podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. 1) po rozpatrzeniu odwołań D.S., E.S. i P.J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., póz. 1257), dalej K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami ww. osób; 2) po rozpatrzeniu odwołania M.B., P.N., W.K., J.S., S.J., B.B. i H.G., reprezentowanych przez E.B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że D.S., E.S. oraz P.J. nie wykazali legitymacji prawnej do bycia stroną w przedmiotowej sprawie. Uznał bowiem, że samo zamieszkiwanie w obszarze oddziaływania inwestycji nie uprawnia jeszcze do bycia stroną w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Przechodząc z kolei do odwołania wniesionego przez M.B., P.N., W.K., J.S., S.J., B.B. i H.G., reprezentowanych przez E.B., to w ocenie Kolegium należy uznać, że osobom tym z uwagi na to, że są właścicielami nieruchomości leżących w bliższej lub dalszej odległości od planowanej inwestycji, przysługuje przymiot strony do złożenia odwołania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie mogą mieć one wpływu na rozstrzygnięcie. Okoliczność, że w gospodarstwie inwestora funkcjonuje już chlewnia nie ma znaczenia przy ocenie oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji. W niniejszej sprawie nie można powiedzieć, że chlewnia istniejąca i projektowana są powiązane technologicznie, zatem kwalifikacja planowanej inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest prawidłowa. Zarzuty dotyczące nieprzestrzegania przez męża inwestorki Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej oraz przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, czy gospodarowania ściekami, a także istniejącego wyrobiska piachu, nie mogą tym samym odnieść żadnego skutku w niniejszym postępowaniu, gdyż nie mają żadnego wpływu na ocenę oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko. Organ odwoławczy wskazał, iż przy ocenie oddziaływania zamierzonej inwestycji w ramach postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ opierać powinien się o dane i założenia przyjęte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a organ prowadząc postępowanie nie może z góry zakładać, że inwestor zamierza zrealizować przedsięwzięcie o innych parametrach niż opisane w karcie informacyjnej i z tego względu doszukiwać się potencjalnego oddziaływania tego przedsięwzięcia w zakresie wykraczającym poza oddziaływania wskazane w karcie informacyjnej. Odnosząc się do przedstawionej w toku postępowania odwoławczego opinii sporządzonej przez L.N., organ nie zgodził się z jej autorem, że powierzchnia planowanego budynku świadczy o tym, że faktyczna obsada trzody chlewnej w tym obiekcie będzie większa niż określona w raporcie. Brak jest podstaw prawnych, aby skutecznie zarzucić inwestorowi zamiar prowadzenia hodowli o obsadzie większej niż ta będąca przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Z kolei kwestia pojemności zbiorników na gnojowicę była wyjaśniana przez RDOŚ, który wezwał inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie gospodarki nawozami, w tym wyjaśnienia "czemu pojemność urządzeń do bezpiecznego magazynowania gnojowicy znacznie przekracza minimalną wymaganą pojemność" (pismo z dnia 21 grudnia 2016 r.). W uzupełnieniu raportu wskazano, że "Większa pojemność zbiorników magazynowych na gnojowicę będzie dodatkowym zabezpieczeniem dla środowiska, na wypadek przedłużenia okresu, kiedy na użytkach rolnych nie będzie można stosować gnojowicy. Projektowana pojemność zbiorników na gnojowicę wykonana jest z rezerwą i pozwoli na bezpieczne magazynowanie gnojowicy dłużej niż przez okres 4 miesięcy, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. (...)" (str. 15 uzupełnienia do raportu sporządzonego w lutym 2017 r.). Kwestie dotyczące areału potrzebnego do zagospodarowania gnojowicy wytwarzanej w związku z projektowaną inwestycją były zatem wyjaśniane i uzupełniane w toku postępowania przed RDOŚ. W ocenie Kolegium kwestie te zostały udowodnione. Dalej organ wyjaśnił, że przedsięwzięcie, o którym mowa w decyzji pierwszoinstancyjnej jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji, po zasięgnięciu opinii organu ochrony sanitarnej i organu ochrony środowiska, orzekł o konieczności przeprowadzenia takiej oceny i nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przedsięwzięcie to wymaga, po uprzednim uzgodnieniu z organem środowiska i uzyskaniu opinii organu ochrony sanitarnej, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.ś. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie przeprowadzono należycie ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zweryfikowanego w toku przeprowadzanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.ś. warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z RDOŚ i zaopiniowane przez PPIS. Stanowiska organów współdziałających zostały przedstawione tak, aby zabezpieczone były interesy w zakresie ochrony środowiska oraz z punktu widzenia wymagań sanitarnych i higienicznych. Warunki realizacji przedsięwzięcia wskazane przez RDOŚ i PPIS odzwierciedlono w decyzji środowiskowej. Ponadto, w toku postępowania zapewniono możliwość udziału społeczeństwa. W toku postępowania jego uczestnicy zgłaszali sprzeciwy i protesty w odniesieniu do planowanej inwestycji. Zgłoszone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa uwagi zostały przeanalizowane w świetle dowodów zebranych w toku postępowania, w tym raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia RDOŚ i opinii PPIS oraz obowiązujących przepisów. Jeżeli chodzi o uwagi podnoszone w ramach sprzeciwów i protestów w toku procedury z udziałem społeczeństwa dotyczące uciążliwości odorowych, zagrożeń ze strony planowanego przedsięwzięcia dla środowiska i ludzi, to kwestie te są rozważone w raporcie oraz zostały ocenione przez RDOŚ i PPIS. W kwestii uciążliwości odorowych podkreślenia wymaga, że obecnie brak jest regulacji prawnych. Stosownie do art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.), w razie braku standardów emisyjnych i dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu ilości gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza ustala się na poziomie niepowodującym przekroczeń: a) wartości odniesienia substancji w powietrzu, b) wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu. Wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, warunki uznawania wartości odniesienia za dotrzymane, a także referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko szczegółowo rozważa kwestie odorowe poprzez analizę stężeń amoniaku i siarkowodoru, a także przedstawia szereg technik i sposobów w celu ograniczenia uciążliwości zapachowej, a w tym np.: stosowanie probiotycznych mikroorganizmów, które minimalizować będą oddziaływanie zapachowe, nasadzenie zieleni izolacyjnej, higienizacja pomieszczeń, trzymanie nagromadzonej w trakcie poszczególnych cykli gnojowicy pod kojcami w szczelnych kanałach, w trakcie transportu gnojowicy niedoprowadzanie do przepełnienia beczkowozów i rozrzutników, aby nie następowało zanieczyszczenie dróg w czasie transportu na miejsce przeznaczenia, wysokosprawny system wentylacji. W ocenie Kolegium opracowania, które dotyczą planowanego przedsięwzięcia (raport i jego uzupełnienia) wskazują na ewentualne zagrożenia dla środowiska ze strony takiego przedsięwzięcia, ale jednocześnie przedstawiają rozwiązania techniczne i technologiczne, których zastosowanie ma te zagrożenia wyeliminować bądź zminimalizować (tak by pozostawały w zgodności z prawem). Tych rozwiązań w toku procedury z udziałem społeczeństwa nie zakwestionowano. Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi, nie przyczyni się do degradacji środowiska przyrodniczo - kulturowego, nie będzie powodować konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Analiza raportu pozwala, zdaniem Kolegium, stwierdzić, że jest to środek dowodowy mający przesądzające znaczenie w sprawie. W ocenie Kolegium, dokumentacja przedmiotowej sprawy jest wystarczająco szczegółowa, aby określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. W sprawie rozpoznane zostały wszelkie zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska (w tym zdrowia ludzi) i na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko oraz warunki likwidacji lub minimalizacji zagrożeń. W odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia nie stwierdzono obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, bowiem informacje zawarte w raporcie i jego uzupełnieniach są na tyle szczegółowe, że na ich podstawie można wystarczająco ocenić oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Położenie przedsięwzięcia w centralnej Polsce sprawia, że nie ma ryzyka wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie nie należy do zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M.B., reprezentowany przez E.B. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 28 K.p.a. poprzez niezaliczenie skarżącej do kręgu stron postępowania, co ograniczyło możliwość obrony stanowiska skarżącej w postępowaniu administracyjnym, art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak dostatecznej weryfikacji danych zawartych w "Raporcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o łącznej obsadzie 199,5 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach ewid. 271, 272. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 2 pkt 15, 19 i 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 56, poz. 344, z późn. zm.) poprzez odejście od legislacyjnego brzmienia definicji i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi normami. Nadto, naruszenie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych oraz źródła poboru wody na ten cel (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) poprzez przyjęcie jako wiarygodnego raportu oddziaływania, który w swojej treści nie wyczerpywał wymagań legislacyjnych stawianych sporządzonemu raportowi oddziaływania. Zdaniem strony naruszono także § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016, poz. 71) w związku z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że planowanego obiektu chowu trzody chlewnej nie należy zaliczyć do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność oceny treści merytorycznych analizy przeprowadzonej w opracowanym w postępowaniu administracyjnym raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i późniejszych uzupełnieniach do raportu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca powieliła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem strony skarżącej autor raportu dopuścił się świadomego podania niewłaściwych informacji, tj. dowodów w sprawie, skutkujących wprowadzeniem w błąd stron postępowania, w tym organów administracji prowadzących postępowanie w przedmiotowej sprawie, przedstawienia nieprawdziwego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i poziomu uciążliwości dla warunków życia ludzi. Jej zdaniem, gdyby została przeprowadzona rzetelna analiza raportu oddziaływania, zostałyby wykryte rażące błędy i nieścisłości, do których nie odniosło się SKO. Powyższe braki raportu zdaniem strony potwierdzają, że został on sporządzony nieprofesjonalnie i ma uchybienia, które winny go zdyskwalifikować, jako podstawę wydania przedmiotowych decyzji. Strona wskazała, że opinia biegłego została dołączona do odwołania, lecz nie została uznana za dowód w sprawie. Z uwagi na tę okoliczność wniosła o dopuszczenie opinii w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że E.B. nie wskazała, że składa odwołanie we własnym imieniu, oraz nie wskazała nieruchomości leżącej w sąsiedztwie projektowanej inwestycji, której jest właścicielem. Z przesłanego Kolegium wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działek nr 36, 40, 85/1 i 281/1 jest M.B. Wobec powyższego zasadne było przyjęcie, że E.B. składa odwołanie wyłącznie jako pełnomocnik osób, które udzieliły jej pełnomocnictwa, przy czym jako pełnomocnik miała ona możliwość pełnego uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego E.B. popierając skargę podniosła, że istniejąca chlewnia w miejscowości Ż. znajduje się na początku wsi. Należy ona do S.B. – męża A.B. Obejmuje dwa duże budynki – chlewnię oraz budynki, w których prowadzony jest opas bydła mięsnego, z bardzo dużym budynkiem na gnojowicę. Nie jest w stanie powiedzieć, ile sztuk trzody chlewnej tam się znajduje, ale jest ich bardzo dużo. Jest to inwestycja podobna do planowanej, która usytuowana jest ok. 600 m od inwestycji istniejącej. Teren inwestycji znajduje się w Obszarze Chronionym Krajobrazu W. uchwalonym przez Sejmik Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2012 roku. Rzeka W. płynie ok 1,5 km od wsi Ż. Uczestnik postępowania J.S. podniósł, że na terenie planowanej inwestycji płynie rzeka G., są łąki, na które S.B. wylewa gnojowicę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w pkt 2 oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa, co tym samym uzasadnia ich uchylenie we wskazanym zakresie.

Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], która w pkt 2 decyzji utrzymała w mocy decyzję Burmistrza W. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o łącznej obsadzie 199,5 DJP wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr 271, 272, obręb [...] Ż. , gm. W.

Planowane przedsięwzięcie zostało zaklasyfikowane w myśl § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ("chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza DJP"), dla którego w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy może być wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dla potrzeb tej sprawy, po uprzednim uzyskaniu stanowiska RDOŚ i PPIS zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.ś. co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego zakresu raportu (art. 66, art. 67 i art. 68 u.o.ś.) oraz po nałożeniu, stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy - mocą postanowienia Burmistrza W. z dnia [...] września 2016 r. - obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko rozważanego przedsięwzięcia, został sporządzony na zlecenie inwestora i przedłożony do akt sprawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia; opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym (kluczowym) dowodem w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, a organy administracji mają obowiązek dokonania na podstawie art. 80 K.p.a. oceny wartości dowodowej raportu. Raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają możliwość, wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Zadaniem organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, zwłaszcza oceny czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 339/15 – Lex nr 2102273). Przyjmuje się także, że każdorazowe zastrzeżenia strony skarżącej wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu.

W niniejszej sprawie mimo obszernego uzasadnienia decyzji organu II instancji zabrakło jednak oceny całego materiału dowodowego, w szczególności odniesienia do złożonej przez stronę skarżącą w toku postępowania przed organem II instancji opinii w sprawie wydania decyzji środowiskowej, sporządzonej przez L.N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" L.N. Kolegium stwierdziło, że dokument ten jest jedynie dokumentem prywatnym i dlatego odmówiło oceny jego przydatności dowodowej. Stanowisko takie nie jest trafne. Podlega on bowiem takiej samej ocenie, jak każdy dowód przedstawiony w toku postępowania. Skoro bowiem raport jest niczym innym jak dokumentem prywatnym, ten sam przymiot (prywatnego dokumentu) nie może przesądzać o pominięciu innego dowodu. Celowym wydaje się poddanie go takiej samej ocenie, jak wszystkich innych dokumentów składanych przez strony. Natomiast, jeżeli organ miał wątpliwości co do kwalifikacji autora do sporządzenia takiego dokumentu, można było dokonać stosownych ustaleń. W żadnym zaś wypadku fakt, że złożone pismo ma charakter dokumentu prywatnego nie przesądza o jego mocy dowodowej. Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co pomoże przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji, naruszając przepisy postępowania, zaniechał oceny przedstawionych we wspomnianej opinii wątpliwości. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny będą odnieść się do podnoszonych w opinii zarzutów.

W szczególności zasygnalizować warto, że wyjaśnienia wymaga chociażby kwestia zarzucanego ograniczenia wielkości obsady trzody w stosunku do możliwej obsady rzeczywistej w zakresie chociażby urządzeń do magazynowania gnojowicy, czy zapotrzebowania na paszę. W szczególności, gdy strona skarżąca podnosi, że wyliczone wielkości zanieczyszczeń i hałasu w rzeczywistości będą większe od deklarowanych. Poza sporem jest, że m.in. projektowana pojemność zbiorników magazynowych na gnojowicę jest większa niż wskazuje zapotrzebowanie dla przyjętej obsady. Oczywiście, to inwestor określa wielkość obsady, ale założenie, że większa pojemność zbiorników wykonana jest jedynie z rezerwą może budzić obawy, czy nie zmierza ono do ukrycia rzeczywistych poziomów emisji. Konieczność zbadania granicznych wielkości zanieczyszczeń dla konkretnego przedsięwzięcia wynika zresztą wprost z art. 52 ust.1 pkt 6 ustawy prawo p.o.ś. Przepis ten stanowi, że raport powinien zawierać "opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko -, średnio - i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę". W świetle przytoczonego unormowania zasadne wydaje się, aby wyliczeń emisji pyłów, gazów i hałasu dokonano z uwzględnieniem optymalnych i maksymalnych mocy przerobowych urządzenia. Tylko takie wyliczenia pozwolą rozwiać wątpliwości skarżącego i uczestników postępowania, czy planowane przedsięwzięcie nie zakłóci nadmiernie środowiska (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn.. akt II SA/Łd 512/09, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zaskarżonej decyzji brak jest nadto odniesienia się do zarzuconego w opinii zaniechania uwzględnienia w Raporcie kwestii zapotrzebowania planowanego obiektu na wodę do celów przeciwpożarowych.

Przedmiotem sporu są również założenia dotyczące wyliczeń wskaźników m.in. emisji pyłów, zanieczyszczeń i hałasu. Autor opinii zwraca uwagę na nieuwzględnienie w Raporcie wszystkich źródeł hałasu w projektowanej inwestycji (np. przeładunku zbóż do silosów, użytkowanie przenośników do transportu zboża z silosów do paszarni, użytkowanie urządzeń paszarni, praca pompowni gnojowicy, praca sprężarki wozu asenizacyjnego odbierającego gnojowicę, praca sprężarki wozu asenizacyjnego odbierającego ścieki bytowe). W tym miejscu warto podkreślić, że w dniu 14 czerwca 2017 r. inwestor wyjaśnił, że w analizie akustycznej Raportu uwzględniono wszystkie źródła hałasu, które będą występowały na terenie przedmiotowej inwestycji. Raport z kolei przy założeniach do obliczeń zasięgu oddziaływania akustycznego (str. 88) posługuje się pojęciem istotnych źródeł stacjonarnych, punktowych i ruchomych. W związku z brakiem odniesienia się przez organ administracji do wspomnianej opinii oraz nieścisłości materiału dowodowego w zakresie źródeł hałasu kwestia oddziaływania akustycznego również wymaga wyjaśnienia. Podobnie rzecz się ma ze źródłami emisji pyłów (emisja pyłu z wentylacji budynku inwentarskiego, emisja pyłu z magazynowania zboża w silosach, emisja pyłu z paszarni).

Co więcej, Kolegium w zaskarżonej decyzji przyjęło, że wbrew zarzutom odwołania, okoliczność funkcjonowania już chlewni w gospodarstwie inwestora nie ma znaczenia przy ocenie oddziaływania na środowisko inwestycji planowane. Nie można bowiem powiedzieć, że chlewnia istniejąca i planowana są powiązane technologicznie. Takie stwierdzenie nie jest jednak wystarczające zarówno w obliczu zarzutów odwołania, jak i materiału zgromadzonego w sprawie. Nie sposób także pominąć, że to stanowisko organu nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Z akt sprawy tj. z pisma Urzędu Miejskiego w W. z dnia 25 kwietnia 2017 r. (k. 38 akt administracyjnych) wynika tymczasem, że S.B. (mąż inwestorki) prowadzi gospodarstwo, w ramach którego eksploatowane jest przedsięwzięcie polegające na "budowie chlewni, obór i budynku paszarni wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid. 59/1, 60/2, 60/3, 61/6, obręb [...] Ż., gm. W.". Według strony skarżącej jest ona usytuowana od planowanej inwestycji w odległości ok. 600 m (wyjaśnienia złożone na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r.). Co więcej, w przedłożonym do sprawy uzupełnieniu Raportu z dnia 9 lutego 2017 r., jego autor w zakresie gospodarki nawozami wskazuje, że inwestor dysponuje ok. 160 ha, z czego na zagospodarowanie nawozów naturalnych, pochodzących z istniejącego gospodarstwa, znajdującego się w innej lokalizacji, wykorzystuje 86 ha. W związku z tym, na zagospodarowanie gnojowicy z projektowanej chlewni pozostanie ok. 74 ha. Mając to na uwadze, zdaniem Sądu, nie została tym samym dogłębnie wyjaśniona kwestia powiązania technologicznego planowanego przedsięwzięcia z istniejącym już gospodarstwem. Choć nie wiadomo co prawda, o jakim to gospodarstwie jest mowa w Raporcie, to powyższe informacje mogą potwierdzać obawy okolicznych mieszkańców o możliwym powiązaniu technologicznym oraz możliwej kumulacji oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia z już istniejącymi. Uwzględnienie innych tego typu inwestycji na obszarze przedsięwzięcia planowanego może zmienić obraz uciążliwości. Te kwestie nie zostały dotychczas wyjaśnione w sprawie, choć były akcentowane w toku postępowania administracyjnego. Będą zatem wymagały wyjaśnienia w toku ponownie rozpatrywanej sprawy, bowiem po zsumowaniu emisji występujących na danym terenie z emisjami przewidzianymi dla projektowanego przedsięwzięcia może okazać się, że oddziaływanie przekracza granice dopuszczalnych norm.

Wskazać ponadto należy, że planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu D., dla którego w uchwale Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. przewidziano zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 2 uchwały). Stąd kwestia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, winna być wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości. W tym kontekście wydaje się, że winna zostać rozważona także kwestia, czy wydanie decyzji pozytywnej dla inwestora, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie będzie skutkować naruszeniem zasady zrównoważonego rozwoju wynikającej z art. 5 Konstytucji RP. Organ nie może bowiem zapominać, że zasada ta służy rozwiązywaniu konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą, a jedną z tych wartości jest ochrona środowiska, drugą zaś wolność gospodarcza oparta na własności prywatnej, o której mowa w Konstytucji RP. W orzecznictwie sądowym zauważa się przy tym, że zasada ta spełnia rolę podobną do zasad współżycia społecznego, czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia i zasadę tę, zdefiniowaną w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ załatwiający sprawę, której przedmiotem jest określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, powinien mieć na uwadze w pierwszej kolejności (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r., IV SA/Wa 2593/16, dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy także zauważyć, że w sprawach, w których istnieje spór pomiędzy stroną postępowania (inwestorem) i lokalną społecznością, a wydawana przez organ decyzja może dotykać chronionych prawem dóbr osobistych człowieka, jak życie i zdrowie, organ musi szczególnie zadbać o to, aby w pełni została zrealizowana w sprawie zasada przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Dokonana w tym względzie analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji w przeważającej mierze dowodzi, że Kolegium w motywowaniu swego stanowiska nie zrobiło tego dogłębnie w każdym aspekcie sprawy, zwłaszcza w aspekcie sporu pomiędzy stroną postępowania (inwestorem) i lokalną społecznością. Trafny okazał się tym samym zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, brak wyczerpującej oceny materiału dowodowego, w tym nieustosunkowanie się do szczegółowych zarzutów zgłaszanych w postępowaniu przez skarżącego i uczestników postępowania, brak weryfikacji ustaleń raportu i opinii uzupełniających. Uchybienia te powodują, że nie sposób zweryfikować zarzutów co do wpływu planowanej inwestycji na środowisko.

Podkreślić jednakże należy, że uchybienia wskazane przez Sąd nie przesądzają, iż sporna inwestycja nie może powstać. Jak trafnie podkreślił to organ odwoławczy, ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji nie jest bowiem przedmiotem uznania administracyjnego. Decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań winna być gwarancją spełnienia standardów środowiskowych. Nie przesądza ona zatem o realizacji inwestycji, jest jednym z pierwszych etapów całego procesu inwestycyjnego. Należy jednak pamiętać, iż zawarte w niej ustalenia zawierają wytyczne dla kolejnych organów co do wymogów środowiskowych dla inwestycji. Jest to zatem z reguły ostatni etap postępowania, w którym uczestnicy mogą weryfikować wymogi środowiskowe dla inwestycji. Tym bardziej istotne jest ich wyczerpujące ustalenie, w sposób nie budzący wątpliwości.

Powyższe uchybienia skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z zawartych wcześniej uwag, w szczególności w zakresie konieczności ustalenia wielkości wskaźników i poziomu wszelkich zanieczyszczeń przy uwzględnieniu realnej ich wielkości, w tym, także wielkości skumulowanych.

O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a. w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1799 ze zm.).

k.ż.