Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1156/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ustawy , art 150 f ustawy z 20.04.2002 o pomocy ...
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu kosztów refundacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018r., nr [...], Prezydent Miasta B. odmówił W. Z. (skarżącej) umorzenia należności z tytułu zwrotu kwoty przyznanej refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanego bezrobotnego do 30 roku życia, w wysokości [...] zł należności głównej oraz kwoty [...] z tytułu odsetek ustawowych liczonych od dnia 30 czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie umowy ze skarżącą z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], przyznana została refundacja części kosztów na wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne skierowanego 1 bezrobotnego do 30 roku życia. Zgodnie z umową skarżąca zobowiązana była do utrzymania w zatrudnieniu bezrobotnego skierowanego w okresie refundacji oraz przez okres 12 miesięcy po jej zakończeniu tj. w okresie od [...].05.2016r. do [...].05.2018r. W dniu [...] marca 2017r. skarżąca przedłożyła wypowiedzenie umowy o pracę oraz świadectwo pracy osoby zatrudnionej na refundowanym stanowisku, z których wynikało, że zatrudnienie trwało do [...].02.2017r. Nadto skarżąca poinformowała o zakończeniu działalności gospodarczej z dniem [...] lutego 2017r. W konsekwencji w dniu [...] kwietnia 2017r. skarżąca wezwana została do zwrotu całej kwoty refundacji wraz z odsetkami.

Na wniosek beneficjentki, decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2017r., powyższa należność została umorzona w wymiarze 50%. Na skutek odwołania skarżącej, wnoszącej o umorzenie kwoty należności w całości, Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji ze względu na niedostateczne ustalenia co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ponownie rozstrzygnął o umorzeniu należności w wymiarze 50%, a na skutek odwołania skarżącej Wojewoda – decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. - uchylił decyzję umarzającą należność, wskazując, że nie zostało wykazane aby w sprawie zachodziły przesłanki wymienione w art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017r., poz. 1065 ze zm. – dalej "u.p.z.").

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent, stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż skarżąca podjęła decyzję o wykreśleniu z ewidencji osób bezrobotnych, nie podejmując jakiejkolwiek próby spłaty zadłużenia, poza złożonym wnioskiem o jego umorzenie w całości. Wskazał jednocześnie, że dochód na osobę w rodzinie przewyższa minimalny dochód konieczny do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Organ przywołał treść art. 76 ust. 7 u.p.z. wskazując, że wymienione w tym przepisie przesłanki nie zachodzą – ustalenia wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wskazują, że dochodzenie należności nie pozbawi skarżącej oraz osób pozostających na jej utrzymaniu, niezbędnych środków utrzymania.

W odwołaniu od powyższej decyzji do strona zarzuciła, że stan faktyczny, na podstawie którego dwukrotnie umarzano jej przedmiotową należność w połowie, jest niezmienny – nie jest zatrudniona, zajmuje się wychowywaniem dzieci, nie ma majątku, z którego może spłacić zadłużenie. Organ nie wskazał, jakie ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy uzasadniają tak radykalną zmianę stanowiska w zakresie możliwości umorzenia należności. Podniosła, że wyrejestrowanie z urzędu pracy spowodowane było jej zwątpieniem w skuteczność tej placówki i nie świadczy o rezygnacji z chęci poprawienia sytuacji majątkowej rodziny – podniosła nadto, że aktualnie ponownie legitymuje się statusem bezrobotnego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny w sprawie oraz treść art. 150f ust. 3, art. 150f ust. 4 i art. 76 ust. 7 u.p.z. Po wyjaśnieniu zasad dotyczących umorzenia zwrotu nienależnie pobranej refundacji, organ odwoławczy stwierdził, że przesłanka określona w art. 76 ust. 7 pkt 3 u.p.z. z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania w sprawie, zaś ta określona pkt 4 komentowanego przepisu nie została spełniona, albowiem nie wszczęto wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Art. 76 ust. 7 u.p.z. nie odsyła wprost do konkretnych przepisów w kwestii oceny sytuacji materialnej osoby wnioskującej o umorzenie. Jednym z bardziej obiektywnych wyznaczników przy wydawaniu decyzji w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia jest kryterium dochodowe na osobę w rodzinie w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W związku z powyższym w ocenie organu istotne w sprawie jest ustalenie, że prowadzi z pracującym mężem i dwojgiem dzieci gospodarstwo domowe, w którym dochód na jednego członka rodziny wynosi [...] zł, bez uwzględnienia przy tym kwoty [...]zł wypłacanego miesięcznie w ramach programu "500+"; dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium 514 zł określone w ustawie o pomocy społecznej. Następnie organ wskazał, że sporne umorzenie, będąc instytucją stosowaną w wyjątkowych sytuacjach, jest dopuszczalne wówczas, gdy stan niemożności spłaty zobowiązań wynika z czynników obiektywnych, niezależnych od dłużnika. Jak zauważył, ustalenia poczynione w niniejszej sprawie wskazują, że skarżąca co prawda nie posiada majątku, z którego można by dochodzić należności, ale wcześniej posiadała samochód osobowy o wartości [...] zł, który sprzedała za kwotę [...]zł przeznaczoną na bieżące opłaty i utrzymanie. Ponadto nie bez znaczenia w ocenie organu jest fakt, że z własnej inicjatywy zrezygnowała z posiadania statusu osoby bezrobotnej, pozbawiając się tym samym możliwości poprawienia swej sytuacji materialnej chociażby poprzez brak możliwości korzystania z usług i propozycji PUP. Organ stwierdził także, że o ile Powiatowa Rada Runku Pracy wcześniej częściowo pozytywnie zaopiniowała sprawę umorzenia przez skarżącą zwrotu, co skutkowało wydaniem dwóch następujących po sobie i uchylanych kasatoryjnie decyzji o umorzeniu należności w wymiarze 50% i o ile zasięgnięcie opinii rady jest obligatoryjne, to nie jest ona wiążąca dla organu rozstrzygającego sprawę w spornym przedmiocie. Organ odwoławczy, stwierdzając końcowo, że Prezydent Miasta B. nie przekroczył granic uznania administracyjnego, zauważył, że przepis art. 76 ust. 7 u.p.z. przewiduje inne niż umorzenie instrumenty ułatwiające spłatę zobowiązania.

W. Z. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie art. 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 76 ust. 7 pkt 1, 2 i 4 u.p.z. oraz wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ błędnie wykluczył zastosowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 76 ust 7 pkt 4 u.p.z., albowiem istotnym w sprawie jest ustalenie, czy w zastanym stanie faktycznym możliwe będzie przeprowadzenie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że wyrejestrowanie z urzędu pracy spowodowane było przewidywanym podjęciem pracy i chęcią załatwienia formalności przed zatrudnieniem, które jednak nie doszło do skutku, co spowodowało z kolei jej niezwłoczne ponowne zarejestrowanie się w urzędzie pracy. Podkreśliła nadto, że fakt posiadania lub nieposiadania przez nią statusu bezrobotnego nie ma wpływu na jej sytuację majątkową, która niezmiennie uniemożliwia jej spłatę spornego zobowiązania w całości. Uznała za nieistotną w sprawie okoliczność, że osiągany dochód na osobę w jej rodzinie przekracza ten określony w u.p.s., albowiem, z uwagi na to, że samodzielnie zawarła umowę na dofinansowanie, tylko i wyłącznie jej sytuacja majątkowa i dochodowa może być brana pod uwagę. Podniosła, że samochód został sprzedany z powodu ciężarów finansowych, jakie generował, zaś niższa niż wartość rynkowa kwota jego sprzedaży wynikała z nadpodaży aut tej klasy na rynku; zauważyła nadto, że pojazd wchodził w skład majątku wspólnego małżonków, a więc kwota z jego sprzedaży nie weszła w skład osobistego majątku skarżącej. Skarżąca wskazała, że zawarła z organem umowę jako przedsiębiorca, a nie osoba ubiegająca się o świadczenie pomocy społecznej, w związku z tym kryteria u.p.s. nie mają w sprawie zastosowania. Końcowo zarzuciła, że mimo iż organy stwierdziły brak majątku skarżącej, to jednak zanegowały wystąpienie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 u.p.z.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych, aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności, celowości, czy tez zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola legalności zaskarżonego aktu doprowadziła Sąd do wniosku, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, w stopniu skutkującym wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1265 ze zm.). Spór dotyczy zasadności odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu zwrotu otrzymanej przez skarżącą refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenie społeczne bezrobotnego do 30 roku życia, skierowanego do pracy w prowadzonym przez skarżącą zakładzie pracy. Powyższa refundacja przyznana została na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], zawartej pomiędzy skarżącą a Prezydentem Miasta B., w której zobowiązała się ona m.in. do utrzymania w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy skierowanego bezrobotnego na okres refundacji oraz przez okres 12 miesięcy po zakończeniu refundacji, tj. od [...].05.2016r. do [...].05.2018r. Niesporne w sprawie pozostaje, że zobowiązania tego skarżąca nie dopełniła, bowiem z dniem [...] lutego 2017r. zastąpiło rozwiązanie stosunku pracy ze skierowana osoba oraz zakończenie przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe stanowiło naruszenie warunków umowy nr [...], co zgodnie z §4 pkt 11 lit. a umowy i z korespondującym z tym zapisem art. 150f ust. 4 u.p.z. co skutkowało wezwaniem skarżącej do zwrotu przekazanej refundacji– [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...].06.2016r.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżąca jako przedsiębiorca prowadzący Sklep fotograficzny "[...]" W. Z. wystąpiła z wnioskiem do Prezydenta Miasta jako beneficjent pomocy publicznej o zawarcie umowy refundacyjnej w związku ze zorganizowaniem miejsca pracy dla osoby bezrobotnej do 30 roku życia, na podstawie art. 150f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku. Przepis ten stanowi, że starosta może zawrzeć umowę, na podstawie której refunduje pracodawcy lub przedsiębiorcy przez okres 12 miesięcy część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia, w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych skierowanych bezrobotnych w miesiącu oraz kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w ostatnim dniu zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia (ust. 1).

Pracodawca lub przedsiębiorca są obowiązani, stosownie do zawartej umowy, do utrzymania w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy skierowanego bezrobotnego przez okres, za który dokonywana jest refundacja, o której mowa w ust. 1, oraz przez okres 12 miesięcy po zakończeniu tej refundacji (ust. 3). Niewywiązanie się z tych warunków, powoduje obowiązek zwrotu uzyskanej pomocy w kwocie proporcjonalnej do okresu, w którym nie utrzymano zatrudnienia skierowanej osoby, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania refundacji za pierwszy miesiąc, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę przez skierowanego bezrobotnego, rozwiązania z nim umowy o pracę na podstawie art. 52 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy skierowanego bezrobotnego w trakcie okresu objętego refundacją albo przed upływem okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 3, starosta kieruje na zwolnione stanowisko pracy innego bezrobotnego (ust. 5). Z kolei w przypadku odmowy przyjęcia skierowanego bezrobotnego na zwolnione stanowisko pracy, pracodawca lub przedsiębiorca zwracają uzyskaną pomoc w kwocie proporcjonalnej do okresu, w którym nie utrzymano zatrudnienia skierowanej osoby wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania pierwszej refundacji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty. W przypadku braku możliwości skierowania bezrobotnego przez urząd pracy na zwolnione stanowisko pracy, pracodawca lub przedsiębiorca nie zwracają uzyskanej pomocy za okres, w którym uprzednio skierowany bezrobotny pozostawał w zatrudnieniu (ust. 6).

Stanowiący podstawę skażonej decyzji art. 76 ust. 7 u.p.z. stanowi, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Jak wynika z treści przedstawionej wyżej regulacji, rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, co wynika z użytego w tym przepisie sformułowania "może umorzyć".

Orzekanie przez organy administracji w ramach tego uznania nie oznacza dowolności w rozstrzyganiu sprawy, ale musi wynikać z okoliczności tej sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny legalności działań organów w ramach uznania sprowadza się zatem do tego, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego. Sam wybór rozstrzygnięcia przez organy pozostaje już poza kontrolą sądową. Starosta podejmuje decyzję o odroczeniu, rozłożeniu na raty, czy umorzeniu całości lub części nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz uzasadniony interes Skarbu Państwa (wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., I OSK 576/06, LEX nr 341251).

W sprawach o umorzenie należności prowadzonych na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy postępowanie wyjaśniające koncentruje się na wyjaśnieniu okoliczności określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy. Ustawodawca wyraźnie bowiem zastrzegł, że starosta może umorzyć należności w razie wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. Okoliczności warunkujące dopuszczalność umorzenia należności zostały określone przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący, co wyklucza jakąkolwiek dowolność organów. Obowiązkiem organów jest dokonanie ustaleń i oceny w zakresie zaistnienia przesłanek umorzenia. Dopiero stwierdzenie wystąpienia jednej z nich może stanowić podstawę do rozważenia w ramach uznania administracyjnego zasadności i celowości zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Ustalenie z kolei, że nie zaistniała żadna z przesłanek, wyklucza stosowanie uznania i uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie.

Zauważyć przy tym również należy, że nawet spełnienie przez dłużnika kryteriów określonych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia nie gwarantuje pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych należności. Ustawodawca wskazując, że organ "może" umorzyć przedmiotowe należności, pozostawił w tym zakresie uznanie organowi (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010r. sygn. akt II SA/Bd 733/10).

Analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji potwierdza, że odmawiając skarżącej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Podnieść przede wszystkim należy, że skarżąca nie wykazała, jakoby jej sytuacja majątkowa była na tyle zła, iż uniemożliwiałaby ona spłatę ciążącego na niej zadłużenia, a to na skarżącej, jako osobie wnioskującej o umorzenie przedmiotowego zadłużenia, spoczywał obowiązek udowodnienia takich okoliczności. Nie wykazano zatem w sprawie, że zaszły okoliczności szczególnie uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie aktualnego na dzień rozstrzygania w pierwszej instancji, skarżąca – osoba niepracująca i niezarejestrowana w ewidencji osób bezrobotnych - prowadzi wraz z mężem czteroosobowe gospodarstwo domowe, zaś jedynym źródłem dochodu rodziny są zarobki męża skarżącej w wysokości [...] zł netto miesięcznie (k. 242 akt adm.). Skarżąca pobiera świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie (k. 235 akt adm.). Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku (k. 244 akt adm.). Jak wynika z karty informacyjnej z [...] maja 2018r., sporządzonej przez pracownika socjalnego MOPS "[...]" w B., rodzina skarżącej zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym jej ojca, uiszczając miesięczne bieżące opłaty mieszkaniowe na konto wspólnoty mieszkaniowej w kwocie ok. [...] zł (k. 248 akt adm.).

Mając to na uwadze słusznie przyjęły organy, że możliwości finansowe skarżącej nie uzasadniają stwierdzenia, że znajduje się ona w szczególnej sytuacji uniemożliwiającej jej spłatę zadłużenia, a w konsekwencji prawidłowo odmówiły umorzenia ciążącego na niej zadłużenia. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą dokumentacja dotycząca miesięcznych wydatków i wpływów do budżetu domowego nie pozostawia wątpliwości, że spłata zadłużenia, choćby w ratach, nie pozbawi jej niezbędnych środków utrzymania, a więc nie ziści się przesłanka o której mowa w art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. Swoje możliwości finansowe może zresztą skarżąca podnieść podejmując zatrudnienie. Podobnie prawidłowo organy obu instancji zauważyły w kontekście przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 u.z.p., że o ile skarżąca deklarowała całkowity brak majątku, to, jak wynika z akt sprawy, cztery dni przed przeprowadzonym w sprawie wywiadem środowiskowym zbyła ona samochód osobowy o wartości [...] zł za kwotę [...]zł, a więc posiadała ona środki ruchome, których sprzedaż choć w części mogły pokryć powstałe na skutek naruszenia zawartej przez nią umowy zadłużenie. Przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 3 z oczywistych względów nie była w sprawie brana pod uwagę. Co się zaś tyczy przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.z.p. to stwierdzić należy, że o ile organ odwoławczy mylnie uzależnił możliwości badania komentowanej przesłanki od okoliczności uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie, to jednak nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Komentowana przesłanka zasadniczo ma znaczenie w sytuacji, gdy przypuszczenie o bezskuteczności egzekucji podlegającej zwrotowi refundacji jest przez organ uzasadnione. W ocenie Sądu trudno zaś w sprawie niniejszej mówić o uzasadnionym podejrzeniu bezskuteczności ewentualnej egzekucji, jeżeli ogólna sytuacja majątkowa skarżącej, aczkolwiek trudna, nie wskazuje na brak możliwości spłaty spornego zobowiązania.

W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że skoro organy ustaliły, co znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie oraz nie budzi wątpliwości Sądu, że nie została spełniona żadna z przesłanek ustawowych określonych w art. 76 ust. 7 u.p.z., to przyjąć należy, że zasadnie odmówiły umorzenia przedmiotowych należności.

Mając na uwadze powyższe Sąd zważył, iż zarzuty skargi zasadniczo nie mogły odnieść zamierzonego skutku, przy czym kwestię podstaw oceny zasadności zastosowania w ramach uznania administracyjnego instytucji umorzenia należności w kontekście art. 76 ust. 7 pkt 4 u.z.p. Sąd wyjaśnił powyżej.

Nie jest zasadny zarzut błędnie ocenionej przez organy obu instancji okoliczności wyrejestrowania się przez skarżącą z ewidencji osób bezrobotnych Urzędu Pracy. Nie przekonują wywody skarżącej, jakoby wyrejestrowanie to związane było z chęcią załatwienia wszelkich formalności przed podjęciem spodziewanego zatrudnienia. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 74 u.p.z. obowiązek bezrobotnego dotyczący zawiadomienia powiatowego urzędu pracy aktualizuje się po podjęciu zatrudnienia, przy czym bezrobotny taki ma 7 dni na złożenie stosownego zawiadomienia o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nic nie stoi na przeszkodzie, by zawiadomienie to dostarczyć organowi za pośrednictwem np. operatora pocztowego. Po drugie okoliczność wyrejestrowania skarżącej z ewidencji osób bezrobotnych, nie ma wpływu na jej sytuację majątkową, świadczy jednak o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia i uzyskania możliwości efektywnego skorzystania z usług oferowanych przez urząd pracy, co z kolei podlega ocenie dokonywanej przez organy w kontekście zasadności zastosowania w sprawie art. 76 ust. 7 u.p.z.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej błędnego uwzględnienia w badaniu sytuacji majątkowej skarżącej dochodów uzyskiwanych przez jej męża oraz w ogóle okoliczności, że jest ona członkiem rodziny, to wskazać należy, że ocenie organów administracji podlega całokształt sytuacji majątkowo-finansowej osoby wnioskującej o umorzenie przedmiotowej należności. Nie da się zatem w procesie tej oceny pominąć okoliczności takich jak uzyskiwany dochód na osobę w rodzinie, ilość osób w rodzinie, samotne lub wspólne gospodarowanie, czy wreszcie posiadany wspólnie z małżonkiem majątek. Z tego też względu organy, oceniając możliwość spłaty powstałego zadłużenia przez skarżącą, posiłkowały się instytucją opisaną w ustawie o pomocy społecznej w postaci kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. O ile rację ma skarżąca, że zaciągnięte przez nią zobowiązania na mocy umowy o przyznanie refundacji dotyczyły jej jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą i sytuacja dochodowa jej rodziny nie miała znaczenia w tamtej sprawie, to jednak wniosek o umorzenie powstałego na skutek naruszenia warunków tej umowy zobowiązania, immanentnie powiązany z koniecznością oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, musi uwarunkowania majątkowe rodziny wnioskodawcy uwzględniać. Z tego też względu, choć nieprzesądzającą w sprawie możliwości umorzenia zadłużenia jest okoliczność, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium ustawowe kwotę 514 zł upoważniającą do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, to jednak nie jest ona nieistotna w całościowej ocenie możliwości finansowych skarżącej. Pamiętać należy, że sporna w sprawie decyzja jest decyzją uznaniową, a nadto ważącą interes publiczny (finansowy budżetu państwa) i słuszny interes strony, dlatego też organ przed jej wydaniem winien wziąć pod uwagę jak najszersze spektrum okoliczności pozwalających na prawidłową ocenę zasadności wnioskowanego umorzenia. Sytuacja majątkowa skarżącej jest powiązana z sytuacją majątkową jej rodziny, i jej możliwościami dochodowymi, nie jest ona osobą samotnie gospodarującą, wiążą ją obustronne obowiązki alimentacyjne i uwarunkowania finansowe członków jej rodziny.

Skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą zobowiązana była działać z uwzględnieniem wszelkich obciążeń związanych z podejmowanymi czynnościami faktycznymi i zobowiązaniami prawnymi. To skarżąca świadomie wystąpiła do instytucji publicznej celem uzyskania pomocy (refundacji) związanej ze stworzeniem miejsca pracy dla osoby bezrobotnej na ściśle określonych przepisami ustawy i umowy warunkach. Z cytowanych przepisów art. 150f ustawy oraz zapisów umowy jednoznacznie wynikały też konsekwencje dla skarżącej za niedotrzymanie warunków tej umowy. Skarżąca jednak nie zwróciła jakiejkolwiek części pobranej kwoty refundacji, a domaga się jedynie jej umorzenia.

Skarżąca nie wykazała, z jakich przyczyn nie podjęła jakichkolwiek starań zwrotu refundacji otrzymanej ze środków publicznych. Pomimo świadomości obowiązku jej zwrotu, nie wykorzystywała własnych możliwości spłaty chociażby ze środków pozyskanych ze zbycia składników majątkowych – samochód. Środków uzyskanych z tego tytułu skarżąca nie przeznaczyła na spłatę należności. Nie wykorzystała również możliwości zatrudnienia i polepszenia w ten sposób swojej sytuacji majątkowej celem zwrotu kwoty refundacji.

Organ przedstawił ponadto przyczyny, dla których uznał, że Skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, przy czym ocena organu uwzględnia sytuację rodzinną i zdrowotną skarżącej, potrzeby jej rodziny i możliwości płatnicze. Organ uwzględniał sytuację majątkowa rodzinna i stan faktyczny aktualnie ustalony po ponownym rozpatrywaniu sprawy, uwzględniając okoliczności mające znaczenie dla oceny zasadności wniosku. W tej sytuacji, wobec uznaniowego charakteru decyzji i uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania decyzjami kasatoryjnymi, uprzednie rozstrzygniecie nie wiązało organu przy ponownym rozpoznaniu. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem skarżonej decyzji, w zakresie jaki podlegał jego kontroli. Instytucja umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, jest instytucją nadzwyczajną, kierowaną do osób, które z powodu sytuacji zdrowotnej, bytowej i braku lub ograniczonych możliwości finansowych (wnioskodawcy i jego rodziny) jest szczególnie trudna. Nie jest tym samym dopuszczalne uchylanie się od tego obowiązku jedynie z powodu związanych z nim uciążliwości finansowych, o ile nie zaistnieją obiektywne przeszkody ściśle określone przez ustawodawcę. Organ zasadnie wykazał, że w przedmiotowej sprawie, nie mają miejsca wyjątkowe okoliczności, uniemożliwiające stronie realnie spłatę należności.

Nadto należy zaznaczyć, że niniejsza odmowa umorzenia zadłużenia nie przesądza o niemożliwości późniejszego zastosowania umorzenia wobec tego samego zadłużenia, lub zastosowania innych ulg z uwagi na zmieniającą się sytuację finansową, majątkową, rodzinną czy zawodową wnioskodawcy. Jeżeli postawa dotycząca zaangażowania skarżącej w aktywizację zawodową ulegnie zmianie, czy też skarżąca podejmie trud spłaty także swoich zobowiązań publicznoprawnych, organy i tę okoliczność mogą wziąć pod uwagę przy ocenie złożonego w przyszłości wniosku o umorzenie, jeżeli skarżący spełniać będzie warunki, o których mowa w art. 76 ust. 7 u.p.z.r.p. Ustawodawca przewiduje także możliwość złagodzenia uciążliwości finansowych wynikających z konieczności uregulowania przedmiotowej należności, poprzez formę spłaty w dogodnych ratach, w taki sposób, aby nie narazić go na brak środków utrzymania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.