Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 230/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Krzysztofowicz WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. I. i J. I. na decyzję Wojewody z dnia z dnia 9 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. I. i J. I. na decyzję Wojewody z dnia 9 lutego 2016 r. nr [...].

Z akt sprawy wynika, że decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2012 r. A. zwróciła się do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonych w G., w obrębie [..], dla których prowadzone są księgi wieczyste odpowiednio nr [..] oraz nr [..] a stanowiących własność A. i J. I., poprzez udzielenie zgody na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów oraz urządzeń do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV, wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 125 m, a także, w przypadku wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania ze wskazanych nieruchomości, o wydanie zezwolenia na ich niezwłoczne zajęcie i nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku załączono dokumentację obrazującą przebieg rokowań przeprowadzonych przez spółkę A. ze współwłaścicielami nieruchomości tj. A. i J. I. oraz mapę przedstawiającą przebieg projektowanej inwestycji.

W toku postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej ustalił, że Wojewoda, decyzją z dnia 31 marca 2011 r. nr [..], wydaną na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (j. t. Dz. U. z 2010 r., nr 26, poz. 133 ze zm.), ustalił m.in. na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr [..] i [[..] lokalizację przedsięwzięcia EURO 2012 dla inwestycji pn.: "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji Stacja [...]." Z kolei, Prezydent Miasta, decyzją z dnia 6 grudnia 2010 r. nr [...], która stała się ostateczna w dniu 27 grudnia 2010 r., orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [..], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] na działki nr [..] i [..].

Następnie, w piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r., Prezydent uzyskał od Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego informacje o zgodności zaplanowanej inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomości nr [..] i [..] przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego M., rejon ulicy S. w mieście G. nr planu [..] uchwalonym uchwalą Rady Miasta nr XIX/568/2004 z dnia 22 stycznia 2004 r. W dniu 11 lipca 2012 r. Prezydent przeprowadził wizję lokalną objętych wnioskiem nieruchomości, podczas której ustalił, że na działce nr [..] "w przebiegu linii znajduje się plac treningowy dla jeźdźców gdzie odbywają się jazdy rekreacyjne sportowców [...]. Pole oddziaływania, oznaczone na mapie - rzut z góry, jest na granicy budynku stajni. Na działce nr [..] znajduje się również drugi budynek stajni - hala treningowa". W dniu 11 września 2012 r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której pełnomocnik A. podtrzymał wniosek z dnia 10 kwietnia 2012 r. Organ ustalił także, że w decyzji wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dniu 1 lutego 2011 r. nr [..] znajduje się zapis stanowiący, że: "zgodnie z wymogiem art. 66 ustawy OOŚ, raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawiera opis analizowanych wariantów. Analiza uwzględnia realizację linii kablowej, natomiast wariant ten został odrzucony m.in. ze względu na konieczność wyłączenia z zabudowy terenów o szerokości ok. 3 m, istnienie obszaru ochrony ścisłej ujęcia wody L. oraz silne zurbanizowanie obszaru – gęsta sieć infrastruktury technicznej".

W rezultacie poczynionych ustaleń, Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1, 2 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), orzekł w sposób następujący: 1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowych położonych w G. w obrębie ewidencyjnym M. a stanowiących działkę nr [..] o pow. 0,8000 ha i nr [..] o pow. 1,1015 ha poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 125 m - zgodnie z projektem wskazanym w załączniku stanowiącym integralną część decyzji; 2. zezwolił na wycinkę istniejących drzew i krzewów na terenie działki nr [...] pod projektowaną linią 110 kV., pod warunkiem uzyskania stosownych zezwoleń; 3. zobowiązał inwestora do pisemnego powiadomienia organu z 30 – dniowym wyprzedzeniem o terminie wejścia na przedmiotowe nieruchomości w celu dokonania spisu składników mienia znajdujących się w przebiegu linii przed rozpoczęciem prac; 4. w związku z koniecznością wykonania robót budowlanych udzielił zgody na wejście na teren przedmiotowych nieruchomości w wymiarze 8 tygodni z możliwością skrócenia tego terminu na etapie realizacji inwestycji a także zobowiązał inwestora do poinformowania go o zakończeniu prac po przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego, albo w przypadku braku możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego – po zakończeniu prac; 5. zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, o którym mowa w ust. 1 z zastrzeżeniem, że jeżeli przywrócenie do stanu poprzedniego będzie niemożliwe bądź spowoduje nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca zobowiązany będzie do zapłaty odszkodowania ustalonego w drodze postępowania administracyjnego; 6. ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę wpisu do ksiąg wieczystych nr [..] i nr [...].

Od decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, odwołanie wniosła A. I., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie, podnosząc przy tym, że przeprowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe a decyzja je kończąca wydana została z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 – poprzez wydanie decyzji, będącej w istocie uzupełnieniem decyzji z 6 grudnia 2010 r. a także z naruszeniem art. 64 ust. 2 w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP – polegającym na próbie rozstrzygnięcia decyzją administracyjną sprawy, która jest rozstrzygana przez Sąd Powszechny w sprawie [..].

W toku postępowania odwoławczego, Wojewoda, postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie odwoławcze do czasu wydania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 z dnia 31 marca 2011 r. nr [...]. Postanowienie to zostało jednakże uchylone mocą postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 października 2014 r., który następnie, decyzją z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 31 marca 2011 r. nr [...].

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 12 grudnia 2012 r. oraz orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonych w G. w obrębie ewidencyjny M. [nr [...]], stanowiących współwłasność A. i J. I., poprzez udzielenie A., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV, wraz z jednym słupem energetycznym (na działce nr [...]) - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, która została uregulowana w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i z którego wynika, że uzyskanie zezwolenia na takie ograniczenie możliwe jest jedynie po spełnieniu łącznie następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja będzie stanowiła inwestycję celu publicznego, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, 2) ograniczenie to będzie zgodne z planem miejscowym, bądź w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz 3) nie będzie zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na realizację inwestycji, przy czym warunkiem koniecznym jest uprzednie poprowadzenie z nim rokowań i załączenie do wniosku dokumentów z ich odbycia.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda wskazał więc, że w planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami cel publiczny stanowią także budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W odniesieniu do kolejnej przesłanki Wojewoda wskazał, że wymienione we wniosku działki znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego M., rejon ulicy S. w mieście G., nr [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta nr XIX/568/2004 z dnia 22 stycznia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 23, poz. 500 z dnia 27 lutego 2004 r.). Jak wynika z pism Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego z dnia 12 czerwca 2012 r. trasa planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego jest zgodna z ustaleniami przedmiotowego planu. Potwierdza to także dokonana przez Wojewodę analiza części graficznej jak i opisowej wskazanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Oceniając wystąpienie kolejnej z przesłanek Wojewoda wskazał, że decyzja o lokalizacji inwestycji Euro 2012 stanowi w istocie decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyjaśnił, że chociaż zgodnie z aktualnym orzecznictwem, ukształtowanym głównie w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt Kp 1/12, wskazuje się, że omawiana ustawa nie może być stosowana do przedsięwzięć Euro 2012 nierozpoczętych przed inauguracją turnieju, to z uwagi na fakt, że przedmiotowa decyzja lokalizacyjna Wojewody z dnia 31 marca 2011 r. została wydana na podstawie tej ustawy i przed rozpoczęciem turnieju, to mają do niej zastosowanie rygory ustawy o Euro z uwagi na okoliczność, że zasadą jest, iż do oceny danego rozstrzygnięcia czy skutków, jakie wywołuje, stosuje się przepisy prawa z daty jego wydania. W związku z powyższym, tak długo jak decyzja Wojewody ustalająca lokalizację inwestycji Euro 2012, wydana w dniu 31 marca 2011 r., pozostawać będzie w obrocie prawnym, tak długo organ jest związany jej treścią, a decyzja ta podlega wykonaniu.

Wojewoda stwierdził ponadto, że przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, inwestor przeprowadził z jej współwłaścicielami tj. A. i J. I. rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia a rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Jak wyjaśnił, o fakcie prowadzenia rokowań świadczy treść znajdującej się w aktach niniejszej sprawy obustronnej korespondencji oraz notatek ze spotkań. Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy "notatką z rokowań", w dniu 7 marca 2011 r. odbyło się spotkanie współwłaścicieli nieruchomości i przedstawiciela inwestora, podczas którego poinformowano o planach budowy linii, jej przebiegu, technicznych możliwościach budowy, konieczności wejścia brygad roboczych ze sprzętem na teren nieruchomości oraz jego rekultywacji po zakończeniu prac. Nadto udzielono informacji o pokryciu przez inwestora roszczeń oraz kosztów związanych z odszkodowaniem za ewentualne zniszczenia. A. i J. I. nie wyrazili zgody na budowę linii napowietrznej za odszkodowaniem w wysokości 35 000 zł i postulowali wybudowanie linii kablowej zamiast napowietrznej. Następnie, pismami z dnia 1 lipca 2011 r., inwestor zwrócił się do A. I. i J. I. o wyrażenie zgody m.in. na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, wejście na grunt wskazanego przez inwestora wykonawcy robót oraz zajęcie nieruchomości w celu budowy i eksploatacji planowanej linii elektroenergetycznej. Jednocześnie, zwracając się o pisemne stanowisko właścicieli nieruchomości w tej kwestii, zaproponował, w zamian za wyrażenie zgody na korzystanie z nieruchomości w zakresie niezbędnym dla inwestycji, kwotę jednorazowego świadczenia w wysokości 27 768,00 zł, stanowiącą "rekompensatę za wszelkie niedogodności z tym związane", zaznaczając, iż powyższa kwota, "(...) w przypadku tytułu prawnego przysługującego kilku osobom, zostanie wypłacona proporcjonalnie do udziałów współuprawnionych". Podkreślono także, że w sytuacji braku zgody, inwestor wystąpi o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie decyzji administracyjnej bądź orzeczenia sądu. W odpowiedzi, pismem z dnia 18 lipca 2011 r., A. i J. I., poinformowali inwestora, iż mogą rozważyć możliwość ustanowienia na jego rzecz "(...) odpłatnej służebności przesyłu, lecz jedynie dla wybudowania kablowej linii podziemnej". Wskazali ponadto, że budowa linii napowietrznej (w tym i słupów energetycznych) pozbawi ich nieruchomość "jakiejkolwiek wartości użytkowej", wobec czego nie mogą się zgodzić na taką inwestycję. Z notatki służbowej sporządzonej ze spotkania, które odbyło się w dniu 29 lipca 2011 r., wynika, że przedstawiciele A., poinformowali właścicieli przedmiotowych nieruchomości, że "skablowanie ww. linii na obecnym etapie realizacji projektu jest niemożliwe" oraz przedstawili argumenty przemawiające za wybudowaniem linii napowietrznej. Wskazano m.in., że biorąc pod uwagę całe przedsięwzięcie, a nie poszczególne nieruchomości, projektowana trasa linii jest najbardziej optymalna i najmniej uciążliwa. Podkreślono, że posadowienie linii "nie wykluczy obecnego zagospodarowania działki ani dalszego rozwoju istniejącej działalności (...)". Z argumentem tym nie zgodzili się A. i J. I., twierdząc, że budowa słupa i zawieszenie linii spowoduje utratę klientów korzystających z prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Przedstawiciele inwestora wskazali również, że planowana linia elektroenergetyczna stanowi także zabezpieczenie potrzeb energetycznych Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Właściciele nieruchomości, wykazując zrozumienie dla zobowiązań inwestora, w związku z realizacją ww. mistrzostw zaproponowali wykup swoich nieruchomości, przez które przebiegać ma linia. Na tę propozycję nie przystali przedstawiciele A., lecz zaproponowali powołanie biegłego rzeczoznawcy, w celu oszacowania odszkodowania za utratę wartości nieruchomości oraz wartość należną za ustanowienie służebności przesyłu. Pod sporządzoną notatką znajduje się także dopisek dodany przez A. I., gdzie wskazuje, że "od 10 - ciu lat proszą A. o położenie linii elektroenergetycznej w ziemi, i wysyłali w tej sprawie pisma, lecz A. omijała spotkania (...]) i nie chciała porozumienia". W odniesieniu zaś do kwestii powołania rzeczoznawcy, oznajmiła, że inwestor może wycenić całe gospodarstwo w celu jego odkupienia lub, w przypadku gdy zdecyduje się na skablowanie linii, na co wyrażają zgodę, musi zapłacić "za szkody poniesione i zubożenie działek". Pismami z dnia 4 sierpnia 2011 r. A. poinformowała właścicieli przedmiotowych nieruchomości, że decyzją o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 zatwierdza się podział nieruchomości oraz ustala linie rozgraniczające teren, jedynie w przypadku konieczności przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Wyjaśniono przy tym, że dla budowy przedmiotowej linii elektroenergetycznej nie jest konieczne przejmowanie nieruchomości, tym samym z dniem wydania przez Wojewodę decyzji lokalizacyjnej z dnia 30 marca 2011 r., nr [...], inwestor nie uzyskał prawa dysponowania nieruchomościami w niej ujętymi, na cele budowlane. Wskazano także, że dotychczasowe pisma kierowane do właścicieli działek nr [...] i [...], dotyczyły właśnie uzyskania zgody na dysponowanie nimi na cele budowlane, zgodnie z wymogami Prawa budowlanego. Po wyjaśnieniu przedstawionych przez A. i J. I., w piśmie z dnia 18 lipca 2011 r., wątpliwości, ponowiono prośbę o udzielenie ww. zgody oraz na ustanowienie służebności przesyłu na rzecz A. Na zakończenie dodano, że brak pozytywnej odpowiedzi będzie skutkował wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Poinformowano również, że ponieważ uzyskana przez inwestora decyzja lokalizacyjna dotyczy linii napowietrznej jej skablowanie nie jest możliwe.

Okoliczności przeprowadzenia rokowań nie podważano także w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji.

Z uwagi na powyższe Wojewoda stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały w niniejszej sprawie spełnione a zatem zasadnym było wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości.

Jednocześnie, odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o umorzenie postępowania, Wojewoda stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Jak bowiem wyjaśnił, przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje wydanie decyzji w przedmiocie uzyskania zezwolenia na posadowienie na cudzej nieruchomości urządzeń infrastruktury technicznej o których w nim mowa a z wnioskiem o jej wydanie zwrócił się podmiot, któremu taka legitymacja przysługiwała w związku z ust. 2 tegoż przepisu. Na ocenę tą nie może zaś wpływać ewentualna okoliczność zmiany motywów wystąpienia przez inwestora o wydanie tej decyzji, jak i fakt zakończenia turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania również uznał ich niezasadność. Jak wskazał, zamierzonego skutku nie może odnieść zawarte w odwołaniu stwierdzenie, że "zaskarżona decyzja w istocie rzeczy jest uzupełnieniem decyzji nr [...] z dnia 6 grudnia 2010 r. wydanej w trybie ustawy [...] o Euro" i wyjaśnił, że rozstrzygnięcie to dotyczy zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...], na działki nr [...] i [..], nie rozstrzyga zaś o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w szczególności nie stanowi prawa dysponowania nią na cele budowlane. Dodatkowo ani z komparycji przywołanej decyzji ani z jej uzasadnienia nie wynika, aby została ona wydana w trybie ustawy o Euro, wynika z niej jednak, że wydano ją "po rozpatrzeniu wniosku współwłaścicieli A. I. i J. I." w trybie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Również decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie została wydana w trybie ustawy o Euro. Wojewoda zauważył także, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, toczące się postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowania prowadzonego przez właściwy organ administracji publicznej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i skoro postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu, prowadzone przez Sąd Rejonowy w G. XII Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt XII Ns 1636/11, jest nadal w toku, brak jest przeszkód do orzekania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadniając uchylenie decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej Wojewoda wskazał z kolei, że sformułowane w niej ograniczenie w postaci: "zezwolenia udziela się na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomości przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV, wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 125 m - zgodnie z projektem wskazanym w załączniku stanowiącym integralna cześć decyzji" – zostało sformułowane zbyt ogólnie. Zapis ten stwarza ryzyko dokonania ograniczeń ponad potrzebną miarę i kłóci się ze stanowiącym integralną część tej decyzji załącznikiem graficznym, który w jasny sposób ustala zakres ograniczenia. Wojewoda stwierdził również, że art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, nic przewiduje udzielenia w tym trybie "zezwolenia na wycinkę istniejących drzew i krzewów". Takie zezwolenie wydawane jest przez inny organ i w innym postępowaniu, a zatem bezprawnym jest orzekanie o tym, w oddzielnym punkcie, w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. krzewów. Takie zezwolenie wydawane jest przez inny organ i w innym postępowaniu, a zatem bezprawnym jest orzekanie o tym, w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Jak wyjaśnił Wojewoda, przepis ten, nie uprawnia również do orzekania o zobowiązaniu inwestora do pisemnego powiadomienia organu o terminie wejścia na nieruchomości. Przechodząc do punktu decyzji organu I instancji, w którym orzekł on o udzieleniu zgody na wejście na przedmiotowe nieruchomości "w wymiarze 8 tygodni, z możliwością skrócenia tego terminu" Wojewoda także wskazał, że skoro ustawodawca w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidział wskazywania czasookresu zajęcia nieruchomości, to znaczy, że decyzja ta nie powinna zawierać tego elementu. W ocenie Wojewody, bezpodstawne jest także zawarcie w decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzeczenia o zobowiązaniu A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zrealizowaniu inwestycji. O zaistnieniu tego obowiązku zdecydował bowiem prawodawca w art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami a zatem rozstrzyganie w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej oznacza, że nastąpiło to bez podstawy prawnej. To samo dotyczy również umieszczenia w osnowie decyzji, w pkt. 6, zapisu, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę wpisu do ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], gdyż orzeczenie w tym przedmiocie wydawane jest na podstawie art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący A. I. i J. I. domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wydana została ona z naruszeniem: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa – poprzez pominięcie szeregu okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik postępowania; art. 175 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa – polegającym na wydaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe, którego rozstrzygnięcie ma zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym. Skarżący uważa, że zaskarżona decyzja wydana została pomimo: braku jednoznacznego ustalenia, czy inwestycja prowadzona jest w trybie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012; dokonania wadliwej wykładani zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także w sytuacji, gdy istnieje kolizja projektowanej linii z istniejącymi obiektami budowlanymi w postaci budynku mieszkalnego, stajni a także z obiektem sportowym w postaci placu treningowego służącego również do rozgrywania zawodów sportowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że przesłanki i podstawy prawne rozstrzygnięcia zostały szczegółowo omówione w treści decyzji a zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy został ustalony poprawnie a orzekające organy dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonych faktów pod normy prawne. Wojewoda podkreślił, że obowiązujący dla przedmiotowego terenu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje napowietrzna linię wysokiego napięcia 110 kV i projektowany przebieg linii jest z nim zgodny. Okoliczność ta potwierdzona została ponadto w piśmie Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego z dnia 12 czerwca 2012 r. Wojewoda wyjaśnił także, że to nie decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości lokuje inwestycję na działce a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub odpowiednia decyzja lokalizacyjna. Skutkiem decyzji wydawanej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uzyskanie przez wnioskodawcę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a sama realizacja inwestycji może nastąpić dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę udzielanego w odrębnym postępowaniu. Tak samo w niniejszym postępowaniu organ nie bada również usytuowania inwestycji pod względem jej sąsiedztwa w stosunku do innych obiektów, zabudowań czy charakteru zagospodarowania terenu.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 9 lutego 2016 r., mocą której uchylono decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 12 grudnia 2012 r. i orzeczono, w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), o ograniczeniu korzystania z części nieruchomości, będących współwłasnością A. i J. I., poprzez udzielenie A., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomości dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym (na działce nr [...]) - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią niniejszej decyzji.

W przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Decyzją z dnia 31 marca 2011 r. Wojewoda ustalił lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [..] wraz z infrastrukturą towarzyszącą, opierając się na przepisach ustawy o Euro.

W celu realizacji wskazanego przedsięwzięcia inwestor wystąpił, w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2012 r., o ograniczenie sposobu korzystania m. in. Z działki o nr [..] i [..] położonych w G. i o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości.

Bezspornym w sprawie jest, że opisane przedsięwzięcie, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro (Dz. U. z 2013 r., poz. 1345), wpisane pod pozycją nr [..] jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji [...], zaliczone zostało do przedsięwzięć Euro, do których zastosowanie miała ustawa o Euro.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt Kp 1/12 (LEX nr 1288388) uchylił przepisy nowelizujące ustawę o przygotowaniu turnieju Euro 2012 w kierunku przedłużenia jej zastosowania po zakończeniu turnieju, uznając je za niegodne z Konstytucją RP, jako naruszające zasadę lex retro non agit. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012 jest aktem normatywnym, który miał stworzyć warunki umożliwiające organizację finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012. Pomyślana została jako ustawa specjalna w tym znaczeniu, że osadzona została w zdefiniowanym przez prawodawcę kontekście, w którym mają funkcjonować jej normy. Kontekst ten został wyznaczony przez odwołanie się do przyszłego zdarzenia, jakim był finałowy turniej Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Celem ustawy było zrealizowanie określonego zadania - przygotowanie turnieju, a normy w niej wyrażone służyły realizacji tego zadania. Na czas obowiązywania tej ustawy zawieszone zostało stosowanie wielu przepisów innych obowiązujących ustaw. Za niezbędne do realizacji wyznaczonego zadania w postaci przygotowania turnieju prawodawca uznał między innymi przygotowanie infrastruktury potrzebniej do przeprowadzenia turnieju. Wskazał przy tym konkretne przedsięwzięcia infrastrukturalne. Wykaz przedsięwzięć Euro 2012 zawarto w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1345).

W świetle art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 pojęcie "przedsięwzięcie Euro 2012" miało charakter normatywny i rozumiane było przez prawodawcę jako inwestycja infrastrukturalna wymieniona enumeratywnie w rozporządzeniu z 2009 r., która została zawarta w ofercie przyjętej przez UEFA, objęta zobowiązaniami oraz gwarancjami rządu Rzeczypospolitej Polskiej lub jednostek samorządu terytorialnego, i w tym sensie niezbędna do przeprowadzenia turnieju. Pojęcie "przedsięwzięcie Euro 2012" zostało przy tym powiązane ze specjalnym charakterem ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012. W konsekwencji zrealizowanie wskazanego w tytule i art. 1 ust. 1 tej ustawy zadania wpływało na prawną kwalifikację przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z 2009 r. Przed dniem rozpoczęcia turnieju nie zrealizowano wszystkich przedsięwzięć przewidzianych w rozporządzeniu. Turniej rozpoczął się 8 czerwca 2012 r. i zakończył 1 lipca 2012 r. Według Trybunału przedsięwzięcia nierozpoczęte przed rozpoczęciem turnieju, choć wskazane w rozporządzeniu z 2009 r., nie odpowiadają kryterium niezbędności do przygotowania i przeprowadzenia turnieju. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012 nie zawierała postanowień pozwalających rozstrzygnąć wszystkie problemy intertemporalne, jakie powstały w związku z jej wejściem w życie oraz zakończeniem turnieju.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją uwzględnioną przez Trybunał Konstytucyjny w opisanym wyroku, ponieważ realizacja przedmiotowej inwestycji kwalifikowanej zgodnie z rozporządzeniem z 2009 r. jako przedsięwzięcie Euro 2012, objętej decyzją lokalizacyjną z dnia 31 marca 2011 r., nie rozpoczęła się przed 8 czerwca 2012 r. Inwestor dopiero wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2012 r. zwrócił się o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowych działek i wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji.

W świetle ustalonych przez organ i niespornych okoliczności sprawy oraz mając na uwadze specjalny charakter ustawy o Euro i jej ocenę dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku, w przekonaniu Sądu, pomimo braku określenia granic temporalnych obowiązywania tej ustawy, cel ustawy o Euro uzasadnia tezę o niedopuszczalności jej zastosowania do przedsięwzięć nierozpoczętych przed rozpoczęciem turnieju, a jednocześnie wymienionych w rozporządzeniu z 2009 r.

Stanowisko takie jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1266/13, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym nie jest możliwe stosowanie regulacji ustawy o EURO do niniejszej sprawy, co też orzekające w sprawie organy uczyniły. Prezydent Miasta, jak również Wojewoda, rozpoznając wniosek inwestora z dnia 10 kwietnia 2012 r., prawidłowo procedowali w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, opierając swoje rozstrzygnięcie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na przepisie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały przy tym, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Bezspornym w sprawie jest charakter wskazanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który do katalogu celów publicznych zalicza budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Okolicznością niesporną jest także, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewody z dnia 31 marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji pn.: "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą", wydaną na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., nr 26, poz. 133 ze zm.). Minister Infrastruktury i Rozwoju, decyzją z dnia 10 listopada 2015 r. nr [..], utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 31 marca 2011 r. nr [..]. Dodatkowo podkreślić należy, że wymienione we wniosku działki znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego M., rejon ulicy S. w mieście G., nr [..], zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta nr XIX/568/2004 z dnia 22 stycznia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 23, poz. 500 z dnia 27 lutego 2004 r.) a trasa planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego jest zgodna z ustaleniami tego planu. Analiza akt sprawy dowodzi również, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji wnioskodawca przeprowadził rokowania ze współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac a rokowania te nie przyniosły zamierzonego rezultatu. Tym samym inwestor nie uzyskał zgody właściciela na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. O fakcie prowadzenia rokowań świadczy bowiem treść znajdującej się w aktach niniejszej sprawy obustronnej korespondencji.

Powyższe okoliczności stanowiły dostateczną podstawę do podjęcia przez organ orzekający decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości, zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.