Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 83/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3, art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. G., J. Z. i T.C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego; 2. stwierdza, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E. G., J. Z. i T. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2005 r. J. Z. a pismem z dnia 20 grudnia 2005 roku E. i L. małżonkowie G. wystąpili z wnioskami do Prezydenta W. o odszkodowanie z tytułu odjęcia, na rzecz Skarbu Państwa, prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji jako działka gruntu nr [...], o pow. 166 m.kw., wyodrębnionej pod drogę publiczną (gminną), w drodze decyzji podziałowej Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. Pismem z dnia 10 września 2007 roku do powyższego wniosku przyłączył się T. C.

W niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania przedmiot sprawy był wielokrotnie rozpoznawany w drodze postanowień o umorzeniu postępowania bądź w drodze decyzji o odmowie przyznania odszkodowania, które z kolei na skutek uwzględnianych przez II instancję odwołań były ponownie kierowane do organu I instancji celem rozpoznania. Ostatecznie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 20014 r Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną do niego decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pismami z dnia 14 marca 2012r. i z dnia 28 kwietnia skarżący J. Z., E. G. i T. C. wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniami na bezczynność Prezydenta W. w przedmiotowej sprawie, na skutek których, postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Wojewoda uznał wniesione przez skarżących zażalenia za uzasadnione, zobowiązując Prezydenta do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w każdorazowym wypadku, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia wraz z aktami sprawy.

Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. skarżący J. Z. i E. i L. małżonkowie G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny, który został wyłączony do odrębnego postepowania oraz skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W., w której wnieśli o:

1. zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie,

2. w przypadku uwzględnienia skargi, o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym - zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,

3. zasądzenie kosztów postępowania.

Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia.

Prezydent W. rozstrzygnął w przedmiotowej sprawie decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] lutego 2015 roku, którą odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za ww nieruchomość oraz decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] marca 2015 roku, w której odmówił uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania z powołaną nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a.

W niniejszej sprawie wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 lipca 2014 r. w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z treścią pkt I wyroku.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 15 stycznia 2015 r.), wniosek skarżących z dnia 20 grudnia 2005 r., z dnia 28 grudnia 2005 r. i z dnia 10 września 2007 r. o przyznanie odszkodowania za odjętą nieruchomość, nie został ostatecznie załatwiony co oznacza, że organ prowadzi postępowanie w niniejszej sprawie sposób przewlekły.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd dodatkowo miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę.

Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że mimo iż w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość miała charakter rażący to w opisanym powyżej stanie rzeczy należało odstąpić od wymierzania organowi grzywny.

Nadto, ustosunkowując się do wniosku skargi w przedmiocie zobowiązania Prezydenta do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu, odpowiedzialnego za przewlekłość w prowadzeniu niniejszego postępowania, Sąd stwierdza, iż prawo nie przewiduje takiej możliwości i Sąd nie posiada legitymacji prawnej, aby ingerować w wewnętrzne struktury organu administracyjnego.

Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 p.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.