Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2118/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 pkt 2, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 23, art. 38, art. 42 § 1, art. 52 § 3, art. 53 § 4
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
law: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity
article: art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska (spr.), Sędzia del. NSA Wiesław Morys, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Linii Lotniczych "LOT" S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 923/10 w sprawie ze skargi Polskich Linii Lotniczych "LOT" S.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 923/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Linii Lotniczych LOT S.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie ochrony danych osobowych.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że zaskarżoną decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., nakazującą Polskim Liniom Lotniczym LOT S.A. usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników poprzez pozyskiwanie informacji o osobach korzystających z obrony Związku Zawodowego Personelu Pokładowego z siedzibą w Warszawie jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, zgodnie z art. 232 Kodeksu pracy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż do biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (zwanego dalej Generalnym Inspektorem), wpłynęło pismo Przewodniczącej Związku Zawodowego Personelu Pokładowego z siedzibą w Warszawie (zwanego dalej Związkiem), w którym wniesiono o wydanie "decyzji administracyjnej nakazującej spółce Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. w Warszawie usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników poprzez pozyskiwanie informacji o osobach korzystających z obrony Związku Zawodowego Personelu Pokładowego w Warszawie jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, zgodnie z art. 232 Kodeks pracy".

Pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. (zwane dalej Spółką), powołując się na art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, zwróciły się o przekazanie, w terminie 5 dni, wykazu imiennego pracowników korzystających z obrony Związku. Przekazanie przez Związek listy będącej przedmiotem pisma Spółki nie nastąpiło. Jak na to wskazują złożone przez Spółkę wyjaśnienia, stoi ona na stanowisku, iż obowiązek przekazania listy pracowników korzystających z ochrony w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy ma charakter jednorazowy, a wszelkie zmiany w reprezentacji pracowników organizacja związkowa powinna sygnalizować pracodawcy sama, z własnej inicjatywy.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nakazał Polskim Liniom Lotniczym LOT S.A. usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników poprzez pozyskiwanie informacji o osobach korzystających z obrony Związku Zawodowego Personelu Pokładowego jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, zgodnie z art. 23 kodeksu pracy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że przesłanki dopuszczające przetwarzanie danych osobowych zostały określone w art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, w myśl którego przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Takim przepisem jest w niniejszej sprawie art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych który stanowi iż, w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych pracowników. Powyższy przepis stanowi rozwinięcie zasady wyrażonej w art. 23 Kodeksu pracy, w świetle której, jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy (przepisem takim jest np. art. 38 k.p.), pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu jego członkostwa w związku zawodowym albo wyrażenia zgody na obronę praw pracownika nie zrzeszonego w związku – zgodnie z ustawą o związkach zawodowych.

W ocenie Generalnego Inspektora pozyskiwanie danych osobowych w sposób prezentowany przez Spółkę narusza określoną w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy zasadę adekwatności danych w stosunku do celu ich przetwarzania. Zasada ta powinna być rozumiana jako równowaga pomiędzy uprawnieniem osoby do dysponowania swoimi danymi, a interesem administratora danych. Równowaga będzie zachowana, jeżeli administrator zażąda danych tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do wypełnienia celu, w jakim dane są przez niego przetwarzane. Zdaniem Generalnego Inspektora realizacja przez Związek żądania Spółki (pismo z dnia 1 grudnia 2009 r.), skutkowałaby pozyskaniem danych osobowych objętych ochroną związkową również "na zapas", co jest niedopuszczalne. Dlatego organ uznał za bezzasadne argumenty Spółki, iż to zakładowa organizacja związkowa sama winna dbać o przekazanie pracodawcy aktualnej listy jej członków, gdyż w przeciwnym razie pozbawia ich gwarantowanego przepisami kodeksu pracy prawa do skorzystania z obrony związkowej.

Organ podkreślił, że nie kwestionuje prawa Spółki do pozyskiwania informacji o pracownikach korzystających z ochrony związkowej, lecz jedynie kwestionuje sposób realizacji tego prawa. Spółka powinna mieć na uwadze wymagania określone przepisami ustawy o ochronie danych osobowych, w tym określoną w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy zasadę celowości. Cel gromadzenia danych w zakresie korzystania z obrony związku zawodowego został określony w wyżej wskazanych przez kodeks pracy przypadkach – np. gdy pracodawca zamierza rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem. Z uwagi na powyższe realizacja uprawnienia pracodawcy wynikającego z art. 30 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, powinna być dokonywana poprzez osobne wystąpienie odnoszące się do poszczególnego pracownika, albowiem chodzi tu o indywidualną ochronę stosunku pracy.

W skardze na powyższą decyzję Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. wniosły o jej oraz decyzję ją poprzedzającą, zarzucając naruszenie prawa materialnego, wskutek błędnej interpretacji zastosowanego przepisu lub jego niewłaściwego zastosowania w odniesieniu do danego stanu faktycznego, co nie pozostało bez wpływu na wynik sprawy, to jest w szczególności przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 232 i art. 38 kodeksu pracy oraz art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie występują przesłanki uprawniające do legalnego przetwarzania danych osobowych w oparciu o konieczność spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa materialnego, w sytuacji gdy wystąpienie przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 2 stanowi podstawę legalnego przetwarzania danych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przytaczając treść art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych Sąd wskazał, iż przepis ten statuuje generalną zasadę przetwarzania danych sensytywnych, a do takich bezspornie zaliczyć należy ewentualną imienną listę osób przynależących do Związku Zawodowego Personelu Pokładowego działającego przy Polskich Liniach Lotniczych LOT S.A. Od tej zasady ustawa wprowadza szereg wyjątków, a do jednego z nich zalicza się art. 27 ust. 2 pkt 6 ustawy stwierdzający, dopuszczalność przetwarzania danych osobowych, kiedy jest to niezbędne do wykonania zadań administratora danych odnoszących się do zatrudnienia pracowników i innych osób, a zakres przetwarzania danych jest określony w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy m. in. jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Sąd stwierdził, że zgodnie z treścią art. 232 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, oraz art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), pracodawca jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych pracowników. Sąd stwierdził, że Spółka miała nie tylko prawo, lecz wręcz obowiązek zażądać od związku zawodowego wykazu osób, bądź danych osobowych osoby, a organizacja związkowa miała by obowiązek dane te ujawnić, jednakże jedynie wtedy gdy wiązało by się to ze ściśle określonymi celami wynikającymi z Kodeksu pracy, jak np. zamiar wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę. Pracodawca ma obowiązek poznać stanowisko organizacji związkowej co do imiennie oznaczonych osób korzystających z jego ochrony, jednakże tylko pod warunkiem, że w swoim żądaniu przedstawi jego cel, tzn. powoła się na zamiar przewidziany np. w art. 38 lub 52 Kodeksu pracy i bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest, czy wskaże w tym żądaniu ściśle określone osoby, czy też powoła się ogólnie na ów zamiar, bowiem dla potrzeb niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma cel owego żądania. Z tego mianowicie powodu, że stosownie do brzmienia art. 26 ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o ochronie danych osobowych, administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest obowiązany zapewnić, aby dane te były m.in. adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane, a ich zbieranie dla oznaczonych celów, nie może być niezgodne z prawnie oznaczonymi celami (art. 26 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy).

Zdaniem Sądu organ prawidłowo wykazał brak istnienia ustawowego celu i adekwatności przetwarzania danych osobowych w przypadku gdy pracodawca żąda podania en bloc od organizacji związkowej danych osobowych pracowników należących do związku bez powołania się na wyżej wskazane okoliczności), dopuszczające przetwarzanie przez pracodawcę takich danych.

Sąd stwierdził, iż pracodawca ma prawo do gromadzenia danych w formie imiennej listy pracowników należących do związków zawodowych, jeżeli w swoim żądaniu określi wskazany cel. Wówczas nie można pracodawcy zarzucić, że narusza wskazane wyżej przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Nie ma bowiem żadnej, prawnie uzasadnionej różnicy, pomiędzy danymi dotyczącymi pojedynczego pracownika, a danymi grupy pracowników, przy założeniu, że zarówno w jednej sytuacji, jak i w drugiej, cel tego żądania będzie jasno sprecyzowany. Natomiast nie do przyjęcia jest domaganie się przez pracodawcę od zakładowej organizacji związkowej danych o pracownikach bez podania wyżej wskazanych celów. Takie gromadzenie przez pracodawcę danych osobowych, "na zapas" – jak to określa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ – nie jest dopuszczalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły Polskie Linie Lotnicze LOT S.A., reprezentowane przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej interpretacji zastosowanego przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwego zastosowania w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 232 i art. 38, 42 § 1, 52 § 3 oraz 53 § 4 kodeksu pracy oraz art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 854 ze zm.), polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie występują przesłanki uprawniające do legalnego przetwarzania danych osobowych w oparciu o konieczność spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa materialnego bądź realizacji umowy, w sytuacji gdy wystąpienie przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią podstawę legalnego przetwarzania danych;

2) art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 232 i art. 38, 42 § 1, 52 § 3 oraz 53 § 4 kodeksu pracy oraz art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, polegające na przyjęciu, że powołanie się przez pracodawcę w żądaniu skierowanym do zakładowej organizacji związkowej na art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych nie spełnia warunku przedstawienia celu żądania;

3) art. 27 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 232 i art. 38, 42 § 1, 52 § 3 oraz 53 § 4 kodeksu pracy oraz art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie występują przesłanki uprawniające do legalnego przetwarzania danych osobowych w oparciu o konieczność wykonania zadań administratora danych odnoszących się do zatrudnienia pracowników, gdy zakres przetwarzanych danych jest określony w ustawie.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż wystąpienie przez Spółkę z powołaniem się na art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych do Związku Zawodowego Personelu Pokładowego o przedstawienie wykazu imiennego pracowników korzystających z obrony tegoż związku, mogło być związane tylko i zamiarem wypowiedzenia umów o pracę zawartych na czas nieokreślony lub wypowiedzeniem warunków pracy i płacy, względnie rozwiązaniem umów o pracę bez wypowiedzenia. W tym sensie uznać trzeba, że samo powołanie się na ww. przepis ustawy o związkach zawodowych już stanowi wskazanie celu przetwarzania danych, a tym samym spełnienie wymagań z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych.

Nic można zatem uznać, że norma art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych stanowi rozwinięcie normy art. 38 k.p., 52 k.p. czy art. 232 k.p. Jest to regulacja autonomiczna, określająca procedurę uzyskiwania przez pracodawcę informacji o pracownikach – członkach związku bądź niezrzeszonych, w odniesieniu do których organizacja związkowa wyraziła zgodę na obronę ich praw pracowniczych. Dopiero ewentualną jej konsekwencją jest zastosowanie dalszej procedury odnoszącej się do konkretnego pracownika, np. z art. 38 k.p.

Skarżąca Spółka nie zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu, iż w oparciu o tak sformułowane żądanie doszłoby do uzyskania danych osobowych "na zapas", bowiem obowiązek pracodawcy zwrócenia się do organizacji związkowej o "informacją o pracownikach korzystających z jej obrony" aktualizuje się "w indywidualnych sprawach pracowniczych". Art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych stanowi o jednej informacji dotyczącej pewnej zbiorowości, a nie o informacjach dotyczących poszczególnych pracowników. Ponadto obowiązek zasięgnięcia stosownej informacji związany jest z pewną kategorią spraw ("indywidualnych spraw ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową"), nie zaś ze sprawą konkretną. Zdaniem Spółki, jeśli ustawodawcy rzeczywiście chodziło o każdorazowe zasięganie informacji, gdy istnieje potrzeba współpracy pracodawcy ze związkami zawodowymi, to przepisowi temu nadałby inne brzmienie, a mianowicie wskazałby, iż w każdej sprawie, w której przepisy wymagają współdziałania z zakładową organizacją związkową, podmiot zatrudniający powinien zasięgać informacji o tym, czy konkretny pracownik, którego dotyczy dana sprawa, korzysta ze związkowej reprezentacji. Z przepisu art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych nie wynika w żadnym razie obowiązek pracodawcy zwracania się bezpośrednio przed podejmowaniem każdej czynności dotyczącej konkretnego pracownika niezrzeszonego w związku zawodowym do wszystkich zakładowych organizacji związkowych o informację, czy korzysta on z obrony którejś z nich. Jednorazowe zwrócenie się pracodawcy do działających u niego zakładowych organizacji związkowych o informację dotyczącą wszystkich zatrudnionych pracowników czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 30 ust. 21 ustawy. Świadczy o tym użycie w tym przepisie liczby mnogiej. Informacja, o którą do zakładowej organizacji związkowej zwraca się pracodawca, obejmuje imienny wykaz pracowników korzystających z jej obrony "w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy". Ma więc ona charakter zbiorczy, a nie indywidualny.

Skarżąca Spółka podniosła, że wystąpienie ze spornym wnioskiem nastąpiło przy zachowaniu zasady adekwatności (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych) polegającej w szczególności na zapewnieniu, aby dane osobowe były przetwarzane zgodnie z prawem, zbierane dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów i niepoddawane dalszemu przetwarzaniu niezgodnemu z tymi celami, jak również merytorycznie poprawne i adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane. Celami tymi jest zagwarantowanie pracownikom niezrzeszonym tzw. negatywnej wolności związkowej oraz obciążenie organizacji związkowej – jako podmiotu jedynie właściwego – obowiązkiem dbałości o pracowników objętych jego ochroną wyrażającym się także w zapewnieniu pracodawcy aktualnego wykazu tych pracowników.

W ocenie Spółki dopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych pracowników – rozumiane również jako ich zbieranie – na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, we wnioskowanym przez Spółkę zakresie. Stosownie bowiem do tego przepisu, przetwarzanie danych osobowych dopuszczalne jest m.in. gdy jest to niezbędne dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (np. z art. 38 k.p.). Natomiast ani art. art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, ani też art. 232 k.p. nie wymagają, aby w trakcie przeprowadzania fazy informacyjnej pracodawca miał wskazywać zakładowej organizacji związkowej cel, w jakim żąda informacji o pracownikach korzystających z jej obrony. Również przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, a w szczególności art. 23 tejże ustawy nie wymaga, aby dopuszczenie do przetwarzania danych było uzależnione od formalnego wskazania celu, jaki wiąże się ze spełnieniem obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Generalny Inspektor danych Osobowych oraz Związek Zawodowy Personelu Pokładowego w Warszawie wnieśli o jej oddalenie.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.; zwanej dalej "ustawa") dane dot. przynależności związkowej są danymi tzw. wrażliwymi i dopuszczalne jest ich przetwarzanie m.in. o ile jest to niezbędne do wykonania zadań administratora danych odnoszących się do zatrudniania pracowników, a zakres przetwarzanych danych jest określony w ustawie. Taki zakres przetwarzania danych określa art. 232 kodeksu pracy i art. 30 ust. 21 cyt. ustawy o związkach zawodowych.

Przepisy te obligują pracodawcę do współpracy z zakładową organizacją związkową w ustawowo określonych indywidualnych sprawach ze stosunku pracy i w związku z tym pracodawca zobowiązany jest zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony w tych sprawach. Zakres więc przetwarzania danych związany jest z ustawowo określonymi sprawami ze stosunku pracy i to w indywidualnych sprawach, tj. sprawach dotyczących ściśle określonych podmiotów i dotyczących ściśle wyznaczonego obowiązku lub uprawnienia. Nie ma wątpliwości interpretacyjnych, w jakich sprawach ze stosunku pracy pracodawca musi współpracować ze związkami zawodowymi i w związku z tym, w jakich też indywidualnych sprawach zobligowany jest zwrócić się do organizacji związkowej o informację o pracowniku korzystającym z obrony tej organizacji.

Należy podkreślić, iż przepisy obu ustaw nakładają na pracodawcę, a nie na związek zawodowy określone obowiązki i to pracodawca musi się z nich wywiązać. Przy czym obowiązek ten powstaje dopiero z chwilą zaistnienia określonej ustawowo indywidualnej sprawy ze stosunku pracy. Dopóki nie zaistnieje taka sprawa pracodawca nie ma obowiązku takich danych uzyskiwać. Wynika to wprost z powołanych wyżej przepisów kodeksu pracy i ustawy o związkach zawodowych. Wskazać należy, iż na tle stosowania tych przepisów w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma zgodności co do sposobu realizacji tych obowiązków przez pracodawcę. W orzecznictwie prezentowany jest zarówno pogląd, że obowiązek ten może być realizowany poprzez zwrócenie się przez pracodawcę do związku zawodowego o przekazanie informacji zbiorczej, tj. imiennej listy pracowników objętych obroną (taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie), jak i pogląd, że obowiązek ten jest zrealizowany dopiero poprzez zwrócenie się o informację indywidualną, tj. dot. statusu konkretnego pracownika. Jednakże stanowisko Sądu Najwyższego w tych kwestiach w żaden sposób nie odnosiło się do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Sąd ten rozważając kwestie konsultacji pracodawców ze związkami zawodowymi w ogóle nie uwzględniał rozwiązań przyjętych w tej ustawie. Natomiast stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zbieranie danych osobowych musi być zgodne z określonym celem i adekwatne do tego celu. Tak jak to wskazano wyżej celem zbierania danych jest realizacja obowiązku współpracy pracodawcy ze związkami zawodowymi w indywidualnej ustawowo określonej sprawie ze stosunku pracy. W związku z tym oczywistym jest, iż dane te można zbierać jedynie w celu realizacji obowiązku powiadomienia związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę na czas nieokreślony bądź wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy (art. 38, 42 § 1 k.p.), rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 3 i art. 53 § 4 k.p.), rozwiązaniu umowy o pracę w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego (art. 177 § 1, § 4 i § 5 k.p.). Jeżeli pracodawca ma zamiar podjąć określone czynności, o których mowa wyżej, w stosunku do wszystkich pracowników (np. wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy i płacy), to zwrócenie się do organizacji związkowej o informację o pracownikach korzystających z jej obrony będzie zgodne z celem, ale też adekwatne do tego celu. Natomiast nie można mówić o zasadzie adekwatności danych do celu ich przetwarzania, jeżeli określony zamiar ma dotyczyć konkretnej osoby. W niniejszej sprawie Spółka zwróciła się o przekazanie informacji o wszystkich pracownikach korzystających z obrony Związku Zawodowego Personelu Podkładowego powołując się jedynie na art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych. Powołanie się jedynie na przepis dot. kompetencji do otrzymania określonych danych osobowych nie spełnia warunku określenia celu zbierania tych danych, a co za tym idzie nie można stwierdzić czy nie została naruszona zasada adekwatności danych. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż związek zawodowy dysponujący określonymi danymi osobowymi zobligowany jest też do przestrzegania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych w zakresie ich przetwarzania, a w tym przepisie mieści się również udostępnianie danych osobowych. Może to się odbywać w ściśle określonym celu przy zachowaniu zasady adekwatności. Obowiązek przestrzegania przepisów ustawy dotyczy bowiem związków zawodowych jako administratora danych, jak i pracodawcy.

Na marginesie stwierdzić należy, iż podniesiona przez skarżącą Spółkę na rozprawie kwestia, iż zwrócenie się do związków zawodowych o przekazanie przedmiotowej listy pracowników nie jest zbieraniem danych w rozumieniu art. 7 pkt 2 ustawy, nie może być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i to niezależnie od stanowiska co do zasadności reprezentowanego poglądu w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1264/10. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie zawiera stosownego zarzutu w tym zakresie, a więc nie może być on rozważony.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.