Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2120/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1, 2, 6, 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. O. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta miasta W. na rzecz P. O. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz P. O. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 wniósł P. O.

Wskazanym powyżej orzeczeniem Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], pochodzącą z gruntów osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...], w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zwrotu akt postępowania administracyjnego.

W złożonej skardze skarżący wniósł o:

1. wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w pkt 1;

4. przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym;

5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych;

6. wydanie przez skład orzekający postanowienia w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a.

Strona skarżąca uzasadniła, że organ otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy 18 maja 2011 r., a następnie postanowieniem 29 lipca 2011 r., zawiesił postępowanie z urzędu, po upływie terminu wyznaczonego przez Sąd w ww. wyroku. Strona 26 czerwca 2015 r., przedłożyła ostatnie dokumenty, których brak tamował rozpoznanie sprawy, lecz organ przez długi czas bez żadnych przyczyn zwlekał z podjęciem zawieszonego postępowania. Zostało ono podjęte postanowieniem Prezydenta miasta W. z 27 stycznia 2016 r.

Skarżący podniósł, iż wystąpił ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na niewykonanie prawomocnego wyroku z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu ww. skargi, wyrokiem z 26 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1113/16 wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 1000 zł., oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącego wyrok nie został wykonany, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął, a skarżący po uprawomocnieniu się ww. wyroku dwukrotnie zwracał się do organu o udzielnie pisemnej informacji, jakie czynności w sprawie o odszkodowanie zostały podjęte po podjęciu zawieszonego postępowania. Pismem z 4 października 2017 r., wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku z 11 lutego 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11. Wyrok nie został wykonany.

Skarżący podniósł, że w sprawie zaszła zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, m.in.: art.. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3 art. 36, art. 65 i art. 97 § 2 kpa. Organ zobowiązany do załatwienia sprawy działa w sposób opieszały, niezorganizowany oraz całkowicie odbiegający od standardów, wyznaczonych przepisami prawa. Postawa organu w niniejszym postępowaniu uzasadnia nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie sumy pieniężnej od niego.

Odpowiadając na skargę Prezydent miasta W. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływających korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej, jako: ,,ppsa’’. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z powołanego uprzednio przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z gruntów osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] , w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zwrotu akt postępowania administracyjnego.

Odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 lutego 2011 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi miasta W. 16 maja 2011 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 38/11 (karta nr 34 akt sądowych). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął 16 lipca 2011 r.

Tymczasem postanowieniem z 29 lipca 2011 r., nr [...] Prezydent miasta W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie do czasu dostarczenia prawomocnych postanowień sądu o nabyciu praw do spadku po S. D. i Z. D. oraz oryginału postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1992 r., sygn. akt [...] o nabyciu praw do spadku po H. D.

Ostatni z powołanych uprzednio dokumentów strony przedłożyły przy piśmie z 5 czerwca 2015 r., zaś postanowienie Prezydenta nr [...], orzekające o podjęciu postępowania, zostało wydane w dniu [...] stycznia 2016 r.

Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu i wezwania skarżących do wykonania powołanego wyroku – organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy przez ten okres organ ustalił natomiast krąg osób, biorących udział w postepowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 26 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1113/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. O. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 - wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 1000 zł., oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Po wydaniu przedmiotowego wyroku, organ pozostawał w bezczynności. Od stycznia 2016 r., po podjęciu zawieszonego postępowania do października 2017 r., nie podjął żadnej czynności, zmierzającej do zakończenia postępowania, pomimo ukarania grzywną.

Jak wynika z akt sprawy, po uprawomocnieniu się wyroku, skarżący (pismami z 31 stycznia 2017 r., oraz 2 marca 2017 r.) dwukrotnie zwracał się do organu o udzielnie pisemnej informacji, jakie czynności w sprawie o odszkodowanie zostały podjęte po podjęciu zawieszonego postępowania. Pismem z 4 października 2017 r., wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku z 11 lutego 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11. Wyrok nie został jednak wykonany.

Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2016 r., w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r. w drugim półroczu 2015 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3 408,62 zł.

W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę, fakt zawieszenia postępowania od lipca 2011 r. do stycznia 2016 r. i przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy, następnie ukaranie Prezydenta miasta W. grzywną w wysokości 1000 zł, jak również to, że przedmiotowa grzywna może być wymierzana kilkakrotnie - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 2000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta miasta W. za niewykonanie wyroku z 11 lutego 2011 r., o sygn. akt I SAB/Wa 38/11.

Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Postępowanie od 2011 r. do stycznia 2016 r., pozostawało zawieszone, w rezultacie czego zostały ustalone strony, które winny wziąć udział postępowaniu. Zastrzeżenia Sądu budzi jednak sytuacja, w której organ - po podjęciu postępowania - nie podjął w sprawie czynności, zmierzających do jego zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku w sprawie przyznania odszkodowania w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Pomimo wymierzenia organowi grzywny w wysokości 1000 zł (w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1113/16) za niewykonanie wyroku z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 organ nadal pozostawał w bezczynności. W ocenie Sądu uzasadnia to uznanie organu za rażąco naruszające prawo.

Zdaniem Sądu przyznanie sumy pieniężnej na rzecz P. O. w wysokości 1000 zł., jest w pełni uzasadnione z uwagi na rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez organ administracji publicznej, jak również obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącego wyroki Sądu nadal nie zostaną wykonane.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd uznał za zasadne przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 154 § 7 ppsa. Jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej omówionych. Z tego względu Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.