Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 3055/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Dochód uzyskany ze sprzedaży przedpłaty na samochód osobowy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stanowi bowiem sprzedaż prawa majątkowego /art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

TEZY

Dochód uzyskany ze sprzedaży przedpłaty na samochód osobowy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stanowi bowiem sprzedaż prawa majątkowego /art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 sierpnia 1993 r. Izba Skarbowa w L. na podstawie art. 9, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 18, art. 26, art. 27 i art. 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Danuty R. od decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 3 czerwca 1993 r., ustalającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1992 - utrzymała tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach:

Danuta R. otrzymała w 1992 r. emeryturę w łącznej kwocie 24.952.831 zł. W zakreślonym terminie złożyła podatnikowi oświadczenie, że poza dochodami uzyskanymi od płatnika nie uzyskała innych dochodów. W związku z tym płatnik, to jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. sporządził obliczenie podatku, zgodnie z którym należy podatek dochodowy za 1992 r. wyniósł 4.126.000 zł, o 570 zł mniej od sumy wpłaconych przez podatniczkę zaliczek.

Kontrola przeprowadzona przez inspektorów Urzędu Skarbowego w K. w dniu 31 maja 1993 r. ujawniła, że poza emeryturą Danuta R. uzyskała w 1992 r. przychód w kwocie 18.000.000 zł pochodzący ze sprzedaży przedpłaty na samochód "Fiat 126p". Nie poniosła w związku z tą transakcją żadnych kosztów, opłatę skarbową uiścił bowiem kupujący.

Decyzją z dnia 3 czerwca 1993 r. Urząd Skarbowy w K. uwzględniając wyniki kontroli ustalił należny podatek dochodowy od łącznej sumy dochodów w kwocie 42.950.000 zł na kwotę 7.726.000 zł i zobowiązał Danutę R. do uiszczenia nieuregulowanej kwoty 3.600.000 zł w terminie 14 dni.

Danuta R. odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc, że Państwo, które nie wywiązało się ze zobowiązania dostarczenia samochodu, a następnie dopłaty połowy wartości samochodu, nie ma prawa pobierania podatku dochodowego od przychodu, pochodzącego ze sprzedaży przedpłaty.

Decyzją z dnia 16 sierpnia 1993 r. Izba Skarbowa w L. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję wyrażając pogląd, że stosownie do przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód ze sprzedaży prawa majątkowego, jakim było uprawnienie wynikające z ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe /Dz.U. nr 54 poz. 311/, podlegał opodatkowaniu, a wobec tego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Danuta R. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej do Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie z przyczyn przedstawionych w odwołaniu.

Odpowiadając na skargę i domagając się jej oddalenia Izba Skarbowa powtórzyła argumenty prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21.

Dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym /art. 9 ust. 2/. Źródłami przychodów, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy są między innymi prawa majątkowe. Art. 18 ustawy za przychód z praw majątkowych uważa również przychód ze sprzedaży tych praw.

Przedpłata na zakup samochodu osobowego, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe /Dz.U. nr 54 poz. 311/ uprawniająca do zakupu samochodu po cenach umownych z dnia odbioru samochodu, pomniejszonych o bonifikatę w wysokości 50 procent ceny samochodu, stanowi prawo majątkowe. Przychód ze sprzedaży tego prawa był opodatkowany podatkiem dochodowym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 7, obowiązującej w chwili uchwalenia ustawy o zasadach realizacji przedpłat, ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /t.j. Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./. Ustawa o realizacji przedpłat w art. 3 ust. 3 zwolniła od podatku dochodowego przychód uzyskany przez osobę, która zrezygnuje z zakupu samochodu i otrzyma z banku, likwidującego rachunek przedpłaty, zwrot wniesionych wkładów z oprocentowaniem oraz rekompensatę. Nie przewidywała natomiast innych zwolnień od podatku dochodowego.

Zwolnień takich nie wprowadziła również obowiązująca, w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przytoczone przepisy prowadzą do wniosku, że dochód uzyskany ze sprzedaży przedpłaty na samochód osobowy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są więc zgodne z prawem. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., obowiązywała zatem w chwili sprzedaży przedpłaty przez skarżącą. Podnoszony w skardze zarzut działania prawa wstecz jest w tej sytuacji nieusprawiedliwiony tym bardziej, że jak powiedziano wyżej, także poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym przewidywała opodatkowanie dochodu ze sprzedaży praw majątkowych.

Podejmując decyzję o sprzedaży przedpłaty, skarżąca nie zasięgnęła informacji w Urzędzie Skarbowym co do opodatkowania dochodu uzyskanego w drodze tej umowy. Nie może zatem skutecznie zarzucać organom podatkowym, że nie pouczyły jej o obowiązku uiszczenia podatku.