Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 342/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1110/21 w sprawie ze sprzeciwu M. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1110/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], Prezydent [...] orzekł o wymeldowaniu A. E. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w W..

Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. E..

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. E., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

Wyrokiem z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1263/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Wojewody z 2018 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2276/19, oddalił skargę kasacyjną.

Ponownie rozpoznając odwołanie, Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylił ww. decyzję Prezydenta z 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ze względu na konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawach meldunkowych oprócz osoby, której postępowanie dotyczy, przymiot strony przysługuje właścicielowi lub innemu podmiotowi dysponującemu tytułem prawnym do lokalu. Z pisma Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt [...], wynika, że właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w W. są: S. D., H. E., E. D., E. K., B. P., M. Z., S.P., B. P., J. M., E. Z., S. P., L. Ł., J. P., A. W.. Podstawą nabycia prawa własności jest postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2015 r., sygn. akt [...]. Przy czym S. D. darował swoją część spadku po J. D. siostrze H. E.. Natomiast H. E. swoją część po J. D. podarowała synowi S. E. (akty notarialne – repertorium A [...] i [...]). Zatem organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym powinien zawiadomić wszystkie strony o toczącym się postępowaniu, pouczyć o przysługujących im prawach i obowiązkach, w tym o możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie oraz dokładnie zbadać stan faktyczny sprawy i starannie zebrać materiał dowodowy. Następnie organ ten powinien ocenić, czy wobec A. E. zaszły przesłanki wymeldowania określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, czy też nie. W tym celu organ I instancji powinien przesłuchać w charakterze świadków bezpośrednich sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania czy też opuszczenia przez wymienionego lokalu. Przeprowadzone dowody powinny pozwolić na ustalenie, czy wymieniony zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, czy też go opuścił. Jeśli wyprowadził się, należy ustalić, kiedy i w jakich okolicznościach, a jeśli bywa w lokalu, to z jaką częstotliwością. Organ I instancji powinien także rozważyć przeprowadzenie szczegółowych oględzin ww. lokalu oraz w razie konieczności podjąć inne czynności mające na celu wykazanie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji powinien mieć na względzie obowiązek zagwarantowania wszystkim stronom czynnego udziału, zawiadamiając je o miejscu i terminie przeprowadzania dowodów, przynajmniej na 7 dni przed terminem, zgodnie z art. 79 § 1 K.p.a.

Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że w sprawie nie ma możliwości zastosowania art. 136 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ II instancji może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Pominięcie stron postępowania jest poważną wadą postępowania, której nie można usunąć na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ wiązałoby się to z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było z naruszeniem przepisów, tj. art. 10 § 1, art. 28 i art. 61 § 4 K.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Powyższą decyzję zaskarżyła sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", przez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnych orzeczeniach sądu, które wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy: wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1263/18, wyroku NSA o sygn. akt II OSK 2276/19, z których to orzeczeń wynika, że zasadne jest wymeldowanie uczestnika z przedmiotowej nieruchomości; - art. 6 K.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie; - art. 7 K.p.a. przez niewyczerpujące przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy; - art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasad bezstronności i równego traktowania; - art. 9 K.p.a. przez niewyczerpujące i niekompletne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji; - art. 107 K.p.a. przez brak w uzasadnieniu decyzji elementów wymaganych przez przepisy prawa, ogólnikowość uzasadnienia, a także nieścisłości w jego treści, jak również pominięcia okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny sprawy, na potwierdzenie których to okoliczności w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się stosowne dowody; - art. 11 K.p.a. przez brak kompletnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji; - art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że nie zostało wyjaśnione, że uczestnik nigdy nie mieszkał na przedmiotowej nieruchomości, choć wynika to niezbicie z materiału dowodowego, a przede wszystkim zeznań samego A. E., w których to przyznał; - art. 35 i art. 36 ustawy o ewidencji ludności przez niewymeldowanie uczestnika A. E. z przedmiotowej nieruchomości, choć na niej nigdy nie mieszkał, a więc zaszła przesłanka do wymeldowania.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda [...] wniósł o jego odrzucenie ze względu na braki formalne, tj. nieopatrzenie sprzeciwu podpisem i niewskazanie numeru PESEL wnoszącej sprzeciw.

Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału sprzeciwiająca się została wezwana do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych sprzeciwu, w terminie siedmiu dni pod rygorem jego odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL, nadesłanie podpisanego egzemplarza sprzeciwu i uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł.

Wszystkie braki formalne, jak i brak fiskalny sprzeciwiająca się uzupełniła w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Zatem Sąd mógł przystąpić do rozpoznania wniesionego sprzeciwu od decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1110/21, oddalając sprzeciw, wskazał na istotę decyzji kasatoryjnej, wydawanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a., art. 78 Konstytucji RP).

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci niezapewnienia udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wszystkim stronom postępowania, jak i z uwagi na braki w materiale dowodowym, które nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 K.p.a. Uzasadnia to twierdzenie, że organ odwoławczy nie mógł we własnym zakresie przeprowadzić dodatkowego postępowania dowodowego w znacznym zakresie w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia, gdyż odbyłoby się to z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. i korespondującej z nim zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 K.p.a.

Dalej Sąd argumentował, że słuszne jest wyrażone w decyzji odwoławczej stanowisko o konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy. Postępowanie organu I instancji zostało bowiem przeprowadzone w zbyt wąskim zakresie, a zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy spełniony został warunek opuszczenia przez A. E. miejsca pobytu stałego, tj. ww. lokalu, wypełniający przesłanki wynikające z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm.). Lektura uzasadnienia decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, że organ ten przedwcześnie orzekł o wymeldowaniu A. E. z pobytu stałego z powyższego lokalu. Dlatego też rację ma organ odwoławczy, że należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, co najmniej w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach zawiera braki i nie może być uznany za zebrany w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe wskazuje, że sprawa nie została należycie wyjaśniona i oceniona przez organ I instancji, co oznacza, że jego decyzja obarczona jest wadami powodującymi konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego, gdyż uchybia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 79a K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. ani art. 153 p.p.s.a., ponieważ organ odwoławczy uwzględnił wskazania co do dalszego postępowania dokonane w tej sprawie przez WSA w Warszawie w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1263/18 i NSA w wyroku o sygn. akt II OSK 2276/19. W wyrokach tych przesądzone zostało, że M. Z., jako współwłaściciel spornej nieruchomości, posiada interes prawny w żądaniu wymeldowania z ww. lokalu A. E., a zatem przysługuje jej przymiot strony. W tych okolicznościach Wojewoda miał nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek wydać decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 K.p.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie. Niewłaściwość zastosowania miała istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowała oddaleniem skargi na decyzję w przedmiocie uchylenia decyzji, pomimo nieuprawnionego uznania braku udziału stron w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, powołał się bowiem na konieczność: dooznaczenia zakresu postępowania, uzupełnienia postępowania i zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkich jego stron. Jednakże bezsporny jest fakt, że skarżąca była legitymowana i posiadała interes prawny do wystąpienia o wymeldowanie, oznaczyła jednoznacznie zakres swego wniosku, oraz organ I instancji wnikliwie zbadał występowanie przesłanek jego uwzględnienia, a strona postępowania pozostała niezmienna prawidłowo oznaczona i występowała w sprawie od dnia wniesienia wniosku o wymeldowanie (A. E.);

- art. 64e p.p.s.a przez niezasadne uznanie zaistnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. wobec braku wystąpienia niewystarczającego oznaczenia zakresu postępowania (wniosek o wymeldowanie) i wobec braku wystąpienia przyczyn wymienionych w art 138 § 2 K.p.a., tj. wobec błędnego uznania wystąpienia braku udziału strony w postępowaniu gdy tym czasem stroną postępowania jest A. E. i konieczności uzupełnienia postępowania, gdy tymczasem materiał zgromadzony w sprawie mający za przedmiot brak zamieszkiwania przez A. E. przy ulicy [...] w W. został na datę rozstrzygnięcia zgromadzony w wystarczającymi zakresie;

- art. 28 K.p.a. przez błędną jego interpretację i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, iż stroną w niniejszej sprawie musi być każdy kto posiada prawa właściciela/współwłaściciela/posiadacza/jest inną osobą posiadającą prawa do nieruchomości, gdy tymczasem przymiot strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej wymeldowania ma wyłącznie osoba, co do wymeldowania której toczy się postępowanie, pozostałe osoby jedynie mogą skorzystać z przymiotu strony w przypadku wykazania interesu prawnego do występowania w sprawie, jednak ich brak nie powoduje nieważności postępowania;

- art. 138 § 2 K.p.a. przez jego zastosowanie, na skutek wadliwego uznania wystąpienia podstaw zastosowania objawiających się w rzekomym braku udziału strony i niewystarczającym oznaczeniu zakresu sprawy, gdy tymczasem sprawa dotyczy wniosku o wymeldowanie osoby niezamieszkującej pod danym adresem od połowy 2002 roku, co daje tak dookreślenie zakresu sprawy, jak i udział strony, którą jest A. E..

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15, art. 35, art. 47 ustawy o ewidencji ludności przez jego błędną interpretację objawiającą się uznaniem, iż stroną w niniejszej sprawie musi być każdy właściciel/współwłaściciel/posiadacz/inna osoba, posiadająca prawa do nieruchomości i występowanie jej jest obligatoryjne w sprawie, gdy tymczasem ustawa o ewidencji ludności nie określa kręgu stron postępowania w przedmiocie wymeldowania dlatego zastosowanie ma tu ogólna norma zawarta w art. 28 K.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie (tu: A. E.) i kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny bądź obowiązek (tu M. Z.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Należy wskazać, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do następującego zagadnienia prawnego, a mianowicie, czy wszystkim współwłaścicielom lokalu mieszkalnego przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wymeldowanie danej osoby fizycznej, czy tylko skarżącej jako współwłaścicielce, która złożyła wniosek o wymeldowanie. Otóż problematyka stron w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Wobec rozbieżności zachodzących w tym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 grudnia 2011 r. podjął uchwałę o sygn. II OPS 1/11, w myśl której osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uchwała ta, z uwagi na jej treść i przedstawioną motywację, zachowuje swoją aktualność również pod rządami ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zawarta w uzasadnieniu tej uchwały argumentacja odwołuje się również do przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, której przepisy miały zastosowanie w niniejszej sprawie. W ww. uchwale NSA zawarł następujące wyjaśnienie: "Stanowisko, że właściciel lokalu lub osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w postępowaniu o zameldowanie lub wymeldowanie potwierdza także przepis art. 35 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427), która wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.".

W uchwale tej NSA przyjął, że stroną w postępowaniu o zameldowanie lub wymeldowanie, oprócz osoby, której meldunek dotyczy, jest również właściciel lokalu, jak i jego najemca. W jej motywach NSA wskazał w szczególności, że: "Z treści prawa własności wynika, że właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób (art. 140 K.c.). Ochrona własności obejmuje zaś zakaz naruszania własności w jakikolwiek sposób, a nie tylko przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą (art. 222 § 2 K.c.). Należy mieć na uwadze, że zameldowanie lub wymeldowanie najczęściej dotyczy lokalu mieszkalnego (mieszkania). Oznacza to, że również do ochrony najemcy lokalu mieszkalnego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności (art. 690 K.c.). Tak więc również z tych przepisów wynika, że postępowanie o zameldowanie lub wymeldowanie określonej osoby w danym lokalu, dotyczy interesu prawnego także osoby, która ma tytuł prawny do tego lokalu. Nie można bowiem przyjąć, że kwestia urzędowego potwierdzenia, iż określona osoba przebywa w danym lokalu nie ma znaczenia prawnego dla tego kto ma tytuł prawny do tego lokalu". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "To, że osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu może korzystać z ochrony swych praw na drodze postępowania cywilnego, nie oznacza, że z tego powodu nie może mieć statusu strony w postępowaniu administracyjnym, mimo że postępowanie administracyjne dotyczy tych praw i z tych praw wynika jej interes prawny" (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., II OSK 2152/18). W tej sytuacji nie znajduje aprobaty argumentacja skarżącej, że tylko jej udział w postępowaniu spośród wszystkich współwłaścicieli lokalu był wystarczający dla oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Jakkolwiek w sprawie o zameldowanie (wymeldowanie) określonej osoby w danym lokalu rozstrzyga się o tym, czy osoba ta przebywa, czy nie przebywa w tym lokalu, to jednak nie można przyjąć, że postępowanie to nie dotyczy interesu prawnego osoby mającej tytuł prawny do tego lokalu. Realizacja zamiaru zameldowania się w cudzym lokalu albo uchylania się od obowiązku wymeldowania się z cudzego lokalu może stanowić naruszenie praw osoby, która ma tytuł prawny do lokalu. Z tego chociażby względu osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie może być pozbawiona prawa do udziału w tym postępowaniu jako strona. Wówczas może przedstawiać i bronić swoich racji, a w szczególności, że określona osoba nie przebywa w jej lokalu albo opuściła jej lokal (por. wyrok NSA z 1 marca 2012 r., II OSK 2451/10).

Nie jest więc przekonujące stanowisko skarżącej, że dla legalności postępowania administracyjnego jest wystarczające, iż to ona była legitymowana i posiadała interes prawny do wystąpienia o wymeldowanie. Wynika to z tego, że braku udziału wszystkich współwłaścicieli lokalu, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wymeldowanie, nie można sanować na etapie postępowania odwoławczego w trybie art. 136 K.p.a. Jest to bowiem istotna wada postępowania, która prowadzi do naruszenia art. 28 K.p.a. i art. 15 K.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania w odniesieniu do podmiotów, którym przysługuje rozpoznawanie sprawy w dwóch instancjach, a nie – z pominięciem jednej instancji. Tego rodzaju wada wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego od początku z udziałem wszystkich stron postępowania. Potwierdza to tezę, że postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 K.p.a., co nie wyklucza – zważywszy także na długość postępowania administracyjnego – konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, na które wskazał organ odwoławczy, a mających na celu ocenę, czy wobec A. E. zaszły przesłanki wymeldowania określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, czy też – nie. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem wszystkich współwłaścicieli lokalu. Nie znajduje tym samym potwierdzenia zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 64e p.p.s.a., odwołujący się do braku konieczności uzupełnienia postępowania. Mamy bowiem do czynienia z sytuacją, która wpisuje się w dyspozycję art. 138 § 2 K.p.a. Po pierwsze, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji; po drugie – konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ważne jest spostrzeżenie, że wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tej zaś sprawie zaistnienie określonych przesłanek wynikało z art. 35 ustawy o ewidencji ludności w związku z art. 28 K.p.a., a także art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 K.p.a. Jeżeli organ I instancji nie dokonał wszystkich możliwych czynności procesowych co do oceny, czy zachodzą przesłanki wymeldowania, to istniały w tej sprawie niejako przy okazji stwierdzonej wady postępowania, a dotyczącej pominięcia innych współwłaścicieli lokalu, usprawiedliwione podstawy do wskazania, co dodatkowo organ I instancji powinien wyjaśnić i w jakim zakresie.

Taki też osąd nie jest sprzeczny z wiążącą oceną prawną zawartą w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach Sądów Administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1263/18 i wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2276/19), w których zasadniczo oceniono, że właścicielowi lokalu mieszkalnego przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wymeldowanie.

Dlatego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 K.p.a.; art. 64e p.p.s.a.; art. 28 K.p.a.; art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 15, art. 35, art. 47 ustawy o ewidencji ludności.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.