Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 777/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 118 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., znak:[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku A.C. z 27 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowił utrzymać w mocy swoją decyzję z [...] r., znak[...] , o odmowie umorzenia należności wynikających z decyzji ZUS z [...] r. ustalającej odpowiedzialność wyżej wymienionej za zobowiązania "J.-P." Sp. z o.o. w S. z tytułu składek za zatrudnionych pracowników.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że wnioskiem z 8 marca 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r., A.C. wystąpiła z prośbą o umorzenie zaległych zobowiązań, dotyczących Spółki "J.-P.", za które ponosi odpowiedzialność na mocy prawomocnej decyzji ZUS z dnia [...] r., znak: [...] oraz o wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w S..

W ocenie zobowiązanej, zaistniały przesłanki wymienione w art. 28 ust. 1-3 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych na dowód czego przedłożyła dowód w postaci postanowienia komornika sądowego z 22 października 2010 r., znak: [...] . Ponadto, A.C. wskazała, że zobowiązanie, wynikające z decyzji o jej odpowiedzialności, uległo przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2004 r. w oparciu o przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Ordynacji podatkowej oraz poinformowała organ, że jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o powierzchni [...] na której ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego. Wartość tej nieruchomości zobowiązana oszacowała na kwotę około [...] zł, wskazując, że kwota ta nie wystarczy na pokrycie kosztów egzekucyjnych.

Rozpoznając sprawę Zakład ustalił, że zadłużenie dotyczy składek ubezpieczeniowych za zatrudnionych przez Spółkę "J.-P." pracowników.

Następnie, organ przytoczył brzmienie art. 28 ust. 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, że obciążające A. C. zobowiązania były dochodzone przez komornika sądowego na drodze postępowania egzekucyjnego, jednak wyłącznie w ramach egzekucji prowadzonej w stosunku do należącej do zobowiązanej nieruchomości. Postępowanie to okazało się jednak nieskuteczne i postanowieniem Komornika Sądowego z 22 października 2010 r. zostało umorzone. Okoliczność ta, jak w dalszym ciągu wskazał organ, nie stanowiła przesłanki uzasadniającej umorzenie zaległych zobowiązań, bowiem w stosunku do zobowiązanej nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego z majątku ruchomego, praw majątkowych i wierzytelności. Ponadto, z posiadanych przez Zakład dokumentów wynika, że A.C. podlega ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia, a zatem, w ocenie Zakładu, brak było podstaw do umorzenia zadłużenia z powodu całkowitej nieściągalności.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązań wynikających z decyzji ZUS z [...] r., Zakład wskazał następnie, że zobowiązania te nie są przedawnione bowiem przepis art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej miał zastosowanie jedynie do 31 grudnia 2002 r. Od 1 stycznia 2003 r. kwestię przedawnienia należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich regulują bowiem przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uregulowanie wynikające z nowych przepisów stosuje się w odniesieniu do zobowiązań, które nie uległy przedawnieniu przed zmianą ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonaną z dniem 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedawnienie takich należności następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana, przy czym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b ww. ustawy). Z uwagi na fakt, że na 1 stycznia 2003 r. zobowiązania, wynikające z obciążającej A. C. decyzji, nie uległy przedawnieniu, zdaniem ZUS, zastosowanie znajduje powołany powyżej art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W celu wyegzekwowania powyższej należności Oddział ZUS w K. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych -[....] wystawionych 11 maja 2004 r. Ponadto, Oddział zabezpieczył swoje roszczenie wpisem hipoteki na należącej do A.C. nieruchomości o nr [...] . Zabezpieczenie zostało dokonane w okresie nieprzedawnionym, a zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu. W związku z powyższym należności wynikające z decyzji ZUS z dnia [...] r., znak:[...] , ustalającej odpowiedzialność A.C. za zobowiązania Spółki "J.-P.", w ocenie organu, nie uległy przedawnieniu.

Ponownie rozpatrując sprawę na skutek złożonego przez zobowiązaną wniosku z 27 maja 2011 r. Zakład wskazał, że w świetle art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych możliwość umorzenia należności z tytułu składek została ograniczona do enumeratywnie wyszczególnionych przypadków. Podejmując decyzję o umorzeniu, Zakład musi stwierdzić zaistnienie choćby jednej z przesłanek określonych w powołanym przepisie, jednakże nawet pomimo stwierdzenia takich przesłanek nie jest obowiązany do zastosowania instytucji umorzenia. Zakład, jako wierzyciel, nie ma bowiem swobody w dysponowaniu należnościami z tytułu składek, a rezygnację z dochodzenia ciążących na dłużniku z mocy prawa zobowiązań i ich umorzenie należy traktować jako instytucję o charakterze wyjątkowym.

Następnie, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości nie jest tożsama ze stwierdzeniem braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, tym bardziej, że zobowiązana posiada źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę. Taki stan rzeczy jednoznacznie przesądza, w ocenie ZUS, o braku całkowitej nieściągalności, tj. niezbędnego warunku do umorzenia długu w oparciu o art. 28 ust. 3 ww. ustawy.

Na powyższą decyzję A.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z obrazą przepisów materialno-prawnych oraz przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na odpowiedź Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na skargę skarżąca podniosła, że Zakład nie wyjaśnił w sposób wystarczający dlaczego zastosował w sprawie art. 24 ust. 5b i 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nadto, w ocenie skarżącej, jej odpowiedzialność jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki "J.-P." z tytułu należności wobec ZUS powinna być oceniana według przepisów obowiązujących w okresie, w którym powstała zaległość a nie na podstawie tego, że nie była ona przedawniona na dzień 1 stycznia 2003 r. W tym zakresie zobowiązana powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. o sygn. akt I SA/Sz 282/11 z 20 października 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 145 §1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję, może decyzję w całości lub części uchylić, stwierdzić jej nieważność w całości lub części lub stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Sąd nie ma natomiast możliwości umorzenia zadłużenia skarżącego, ponieważ uprawnienie to jest zastrzeżone do kompetencji ZUS.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja ZUS z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu o odmowie umorzenia należności wynikających z decyzji ZUS z [...] r. ustalającej odpowiedzialność A.C. za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne za pracowników zatrudnionych w P.U.P. "J.-P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S, w kwocie [...] zł za okres od lutego 1997 r. do września 1997 r. Zatem, w dacie powstania tych zobowiązań nie obowiązywały jeszcze ani przepisy Ordynacji podatkowej, które weszły do obrotu prawnego z dniem 1 stycznia 1998 r. (z wyjątkami niemających znaczenia w sprawie - art. 344; Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926), ani też ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. (z wyjątkiem m.in. wskazanym w art. 127 pkt 1 obejmującym także przepis art. 24 tej ustawy, po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. w dniu 24 listopada 1998 r.).

W Ordynacji podatkowej, w Dziale IX zatytułowanym: "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe i przejściowe" zamieszczono przepis art. 332, zgodnie z którym do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Natomiast, w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w Rozdziale 13 zatytułowanym; "Przepisy przejściowe i końcowe" nie zawarto przepisów i nie wskazano momentu, od którego te przepisy należy stosować do stanów sprzed jej wejścia w życie, a dotyczących odpowiedniego stosowania do odpowiedzialności osób trzecich za zaległe składki przepisu art. 24 ust. 4 stanowiącego, że: "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne." Przeciwnie, w przepisie art. 31 przewidziano, że: "Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33 § 1-4 i § 6-7, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1 i 3, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62, art. 72 § 1 pkt 1, art. 74 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1 pkt 1 lit. c) i e) oraz § 2 i 3, art. 77 § 1, § 2 pkt 1 i 2 i § 4, art. 91, art. 93 § 1-3, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1, § 2 pkt 1-2 i 4-5 oraz § 3, art. 100 § 1, art. 101 § 1 i 3, art. 105 § 1-3, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 3, art. 110 § 1 i 2 pkt 2, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-4, § 5 pkt 2 i § 6-9, art. 113 oraz art. 115-119 ustawy - Ordynacja podatkowa."

Dodatkowo, należy wskazać, że dopiero nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i nie zawierała przepisów przejściowych (ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 241, poz. 2074), uregulowano przedawnienie, przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia, przewidując w art. 1 ust. 1 pkt 9 lit. b, że do art. 24 ustawy dodaje się ust. ust. 5a-5d w brzmieniu:

"5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty.

5b. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.

5c. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.

5d. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana."

A zatem, od tego dopiero momentu w ww. ustawie uregulowano samodzielnie przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej (ust. 5d) oraz przerwanie (ust. 5c) i przedawnienie (ust. 5b) biegu terminu przedawnienia.

Natomiast, w Ordynacji podatkowej w momencie jej wejścia w życie, tj. 1 stycznia 1998 r., w art. 118 przewidziano, że: "Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (§ 1). Przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej została wydana (§ 2).

Jednakże, w tym samym dniu, w którym weszła w życie ww. nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. w dniu 1 stycznia 2003 r., weszła w życie także nowelizacja Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387), którą znowelizowano przepis art. 118 § 2 i która zawierała przepisy przejściowe. W art. 21 przewidziano, że: "Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy."

Z powyższych uregulowań wynika zatem, że w rozpoznawanej sprawie do ustalenia, czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania skarżącej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej, konieczne było:

1/ ustalenie jakiego okresu dotyczy decyzja rozstrzygająca o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej;

2/ na jakiej podstawie prawnej i w jakiej dacie wydano ww. decyzję;

3/ z jakiego przepisu wynikał i ile wynosił okres przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji;

4/ w jakiej dacie następowało przedawnienie zobowiązania wynikającego z tej decyzji;

5/ czy doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia;

6/ czy doszło do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 11 maja 2004 r. Nr [. ..] 7/ czy w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego istniał jeszcze obowiązek wynikający z ww. decyzji.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że skoro decyzja rozstrzygająca o odpowiedzialności skarżącej, jako osoby trzeciej, dotyczyła zobowiązań za okres od lutego 1997 r. do września 1997 r., okres przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji na podstawie przepisu art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej wynosił 3 lata, gdyż przepis art. 332 Ordynacji odsyłał do stosowania do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, które to przepisy nie zawierały jednak regulacji dotyczącej przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, a jedynie regulowały, w art. 7, termin przedawnienia do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, wskazując iż wynosi on 3 lata (a szczególnych sytuacjach - 5 lat).

W rozpoznawanej sprawie termin wynosił 3 lata albowiem decyzja z dnia 14 lutego 2000 r. wydana została przed jego upływem.

Przedawnienie zobowiązania wynikającego z wymienionej decyzji następowało - zgodnie z brzmieniem przepisu art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej - po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej została wydana, tj. po upływie 31 grudnia 2003 r., z dniem 1 stycznia 2004 r. Nowelizacja Ordynacji podatkowej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., a którą zmieniono przepis art. 118 § 2 i, zawierająca przepisy przejściowe w art. 21, nie miała wpływu na bieg tego 3-letniego terminu, skoro w art. 21 przewidziano, że: "Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy."

Następnie, wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład nie wskazał aby w czasie biegu tego terminu przedawnienia (do dnia 31 grudnia 2003 r.) doszło ani do jego przerwania, lub zawieszenia, skoro podaje jedynie, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 11 maja 2004 r.

W tej sytuacji, trafne mogą okazać się argumenty skarżącej, że do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej doszło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w sprawie na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych o w dniu 11 maja 2004 r. (jak podaje organ).

W tej sytuacji, argumentację ZUS, dotyczącą zarzutu nie przedawnienia należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, należy ocenić jako chybioną albowiem, mając na uwadze informacje zawarte w zaskarżonej decyzji, w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej. Powoływanie się zaś w toku całego postępowania przez organ na brzmienie przepisów art. 24 ust. 5 b i ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., nie znajdowało uzasadnienia, gdyż przepisy te nie mogły, jak wyżej to wskazano, znaleźć zastosowania w sprawie do odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej.

Powyższa argumentacja znajduje częściowe potwierdzenie w wyrokach sądów administracyjnych, tj.: wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08; wyroku WSA w O. z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Op 546/10; wyroku WSA w G. z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 630/10 (wyroki dostępne na stronie internetowej: www. orzeczenia.nsa.gov.pl)

Powoływana natomiast przez Zakład uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, nie dotyczy przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich z tytułu składek, lecz przedawnienia należności płatników, czyli dotyczy okresu przedawnienia określonego w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co wprost wynika z tezy zawartej w tej uchwale. Wbrew zatem stanowisku organu, nie można jej treści przenosić na grunt rozpoznawanej sprawy.

Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z 20 października 2011 r. zapadłym w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 282/11 (orzeczenie dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Równocześnie należy wskazać, że przedawnienie należności nie jest podstawą do ich umorzenia, ponieważ umorzyć można tylko te należności, które istnieją, a przedawnione zobowiązania z tytułu składek wygasają. Na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych to, że przedawnione zobowiązania z tytułu składek wygasają wynika wprost z przepisów. Art. 31 ustawy stanowi, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio wskazane przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 59 § 1 pkt 1,3,4,8 i 9 , natomiast art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części z powodu przedawnienia.

Mając na uwadze powyższe, obecnie, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, brak podstaw do analizowania prawidłowości ustaleń Zakładu w kwestii podstaw do zastosowania art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są uwzględnić ww. argumentację co do podstaw umorzenia prowadzonego z wniosku skarżącej postępowania, a zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien ponownie rozważyć, czy zobowiązania skarżącej uległy przedawnieniu w świetle przepisów ustawy z dnia o systemie ubezpieczeń społecznych.

W przypadku ustalenia, że zobowiązania skarżącej uległy przedawnieniu, zasadne będzie umorzenie przedmiotowego postępowania jako bezprzedmiotowego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 13 maja 2011 r.

O niewykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia orzeczono na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy.

Orzekając o kosztach Sąd błędnie przyjął, że skarżąca korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz, że nie zwrócono jej, uiszczonego w dniu 25 października 2011 r., wpisu w wysokości [..] zł.