Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 216/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 i 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt II SA/Bk 216/21 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wnioskiem z dniu [...] września 2020 r. J. B. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o wymeldowanie R. B. (powoływanego dalej jako "skarżący") z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu podała, że R. B. prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2020r. sygn. akt [...], wydanym na podstawie art. 11a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, został zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego położnego przy ul. [...] w B.. Od marca 2020r. nie przebywa w przedmiotowym lokalu i od tego czasu mieszka przy ul. [...] w B. Jako świadka wnioskodawczyni wskazała B. N.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że lokal położony przy ul. [...] w B. stanowi współwłasność J. B. i R. B.. Z wyjaśnień R. B. złożonych w dniu [...] listopada 2020r. wynikało, że jest on współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, zamieszkał w nim w 1987 roku, wspólnie z żoną J. B. i synem Ł. B.. Nadal jest tam zameldowany, ale aktualnie mieszka u swojej siostry przy ul. [...] w B.. Wyjaśnił, że całe wyposażenie domu należy do niego, albowiem przez 26 lat pracował w Niemczech, skąd przesyłał pieniądze na utrzymanie domu. Oświadczył, że kiedy przyjechał do Polski J. B. zaczęła powoli usuwać go z przedmiotowego lokalu, miała pretensje, że nie daje jej pieniędzy. Zaczęła też dzwonić na Policję, kiedy wypił dwa piwa i wówczas był zabierany na izbę wytrzeźwień. W ocenie skarżącego to wszystko miało na celu usunięcie go z miejsca stałego zameldowania. Przyznał, że w stosunku do niego prowadzone były postępowania karne za wszczynanie awantur, oraz postępowanie o jego eksmisję z lokalu przy ul. [...] w B. z uwagi na przemoc w rodzinie. Skarżący oświadczył, że w trakcie prowadzenia tej sprawy przebywał pod adresem stałego zameldowania, ale po orzeczeniu eksmisji w marcu 2020 roku opuścił miejsce stałego zameldowania, nie zabrał jednak wszystkich swoich rzeczy osobistych, i zamieszkał u swojej siostry przy ul[...] w B. Wyjaśnił, że komornik nie musiał wykonywać eksmisji, ponieważ sam wolał opuścić przedmiotowy lokal z uwagi na zaostrzenie konfliktu z żoną. Przyznał, że około 2 miesięcy wcześniej złożył pozew o rozwód, a po zakończeniu sprawy o rozwód zamierza zrobić podział majątku, a następnie ponownie zamieszkać w opuszczonym lokalu, do którego nadal posiada klucze, a w którym aktualnie mieszka J. B. z synem K. B.

Na podstawie wyjaśnień J. B. organ ustalił z kolei, że jest ona współwłaścicielem domu przy ul. [...] w B., a R. B. to jej mąż. Przyznała, że skarżący przez wiele lat pracował w Niemczech, a do Polski przyjeżdżał zazwyczaj dwa razy w roku, albo wcale, zależało to od tego, czy spożywał alkohol w większych ilościach. Wyjaśniła, że skarżący przyjechał do Polski na stałe na Wielkanoc w 2017 roku i wówczas zajął jeden pokój w przedmiotowym lokalu. W tym też czasie zaczęły się jego problemy z alkoholem, zaczął wynosić z domu rzeczy i je sprzedawać, żeby mieć pieniądze na alkohol. Wówczas, jak przyznała, zdecydowała się na pozew o rozdzielność majątkową. Po orzeczeniu rozdzielności majątkowej sytuacja nie uległa zmianie i mąż nadal nadużywał alkoholu, a także wszczynał awantury. Przyznała, że w takich sytuacjach zaczęła wzywać Policję, która zabierała skarżącego często na izbę wytrzeźwień. W marcu 2019 roku zastosowano wobec niego nadzór Policji i zobowiązano go do opuszczenia miejsca stałego zameldowania na okres 3 miesięcy. Mieszkał wtedy w noclegowni przy ul. [...] w B. Taka sama sytuacja miała miejsce w lipcu 2019 roku, wówczas jej mąż zamieszkał w domu studenta. W wyniku tej sytuacji R. B. ustanowiono kuratora, do którego musi się zgłaszać. Powyższe okoliczności spowodowały, że wnioskodawczyni w 2019 roku złożyła pozew o eksmisję męża z lokalu przy ul. [...] w B. Zaraz po rozprawie skarżący opuścił ich wspólny lokal i zaczął pić, a po wyprowadzce nie wrócił już do miejsca stałego zameldowania. Aktualnie mieszka u swojej siostry przy ul. [...] w B.. Wskazała, że w marcu 2020 roku siostra skarżącego zabrała jego rzeczy osobiste, ubrania, kosmetyki, a pozostałe rzeczy zostały spakowane w karton i wyniesione na strych. J. B. wyjaśniła dodatkowo, że skarżący posiada jeden klucz do dolnego zamka w drzwiach lokalu przy ul. [...] w B., ale nie może nim otworzyć drzwi, gdyż ona i syn zamykają drzwi na górny zamek, do którego nie ma on klucza. Aktualnie koszty utrzymania przedmiotowego lokalu ponosi ona wspólnie z synem K. B. Przyznała, że skarżący złożył pozew o rozwód z jej winy, ale nie ma jeszcze wyznaczonego terminu rozprawy.

Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: (-) postanowienie Prokuratura Prokuratury Rejonowej B. z dnia [...] marca 2019r. o zastosowaniu wobec R. B. dozoru Policji i zobowiązaniu go do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi na okres 3 miesięcy oraz zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi w żadnej formie, (-) postanowienie Prokuratura Prokuratury Rejonowej B. z dnia [...] lipca 2019r. o zastosowaniu wobec R. B. dozoru Policji i zobowiązaniu go do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi na okres 3 miesięcy tj. do dnia [...] października 2019r. oraz zakazu zbliżania się do J. B. na odległość mniejszą niż 5 metrów; wyrok Sądu Rejonowego w B. III Wydział Karny z dnia [...].09.2019r. sygn. akt [...], na mocy którego uznano R. B. winnym znęcania się psychicznego nad żoną J. B. oraz synem K. B. i skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 2 lat, (-) wyrok Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2020r. sygn. akt [...], na mocy którego uznano R. B. winnym znęcania się psychicznego nad żoną J. B. i skazano go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat, jednocześnie oddano oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, zobowiązano go do powstrzymywania się od zbliżania do J. B. na odległość mniejszą ni z 5 metrów.

W toku postępowania przed organem I instancji przesłuchani zostali też świadkowie, m.in. B. N. mieszkająca w sąsiedztwie lokalu przy ul. [...] w B., która potwierdziła, że od stycznia 2020 roku nie widuje skarżącego pod wskazanym adresem. Nie zna szczegółów jego wyprowadzki i nie wie, gdzie aktualnie mieszka. Podała, że według jej wiedzy w przedmiotowym lokalu mieszka aktualnie J. B. z synem.

Świadek M. K. wyjaśniła z kolei, że jest siostrą skarżącego, który od marca 2020 roku mieszka z nią przy ul. [...] w B.. Spotkała go wówczas na przystanku, miał ze sobą torbę, zaproponowała mu zamieszkanie w jej domu, pod warunkiem, że nie będzie pił. Brat na bieżąco kupuje sobie rzeczy, w których chodzi.

Organ I instancji pozyskał także informacje z Komisariatu Policji w B., z których wynikało, iż w latach 2018 - 2020 przy ul [...] w B. odnotowano 11 interwencji w związku z zachowaniem skarżącego, a w okresie od 18 kwietnia 2018r. do 18 lutego 2020r. prowadzona była również procedura Niebieskiej Karty ze wskazaniem skarżącego jako sprawcę przemocy. Ponadto prowadzono postępowanie karne dotyczące znęcania się skarżącego nad żoną.

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2020r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący podkreślając, że nie było podstaw do jego wymeldowania z miejsca stałego zameldowania, gdyż organ nie ustalił, czy przymusowe opuszczenie przedmiotowego lokalu miało charakter trwały. Skarżący podkreślił, że nadal podejmuje działania mające na celu odzyskanie władztwa nad własną nieruchomością i z tym miejscem wiąże swoje centrum życiowe. Wyjaśnił, że chce odzyskać możliwość zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w B.. W tym też celu wszczął postępowanie o rozwód z J. B., które doprowadzi do powstania współwłasności ułamkowej miedzy nim, a żoną i możliwości jej zniesienia.

Wojewoda P. nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda P. w pierwszej kolejności wskazał na podstawę prawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019r. poz. 1397 z późn. zm.) wyjaśniając, że przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie to powinno nosić cechy trwałości i dobrowolności. Dalej, powołując się na orzecznictwo administracyjne, organ podkreślił, że wprawdzie opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, jednakże dobrowolność opuszczenia nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego też nie w każdym przypadku wskazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie przez określoną osobę miejsca pobytu stałego nie nastąpiło wbrew jej woli. I tak wykonanie wyroku nakazującego eksmisję należy traktować jako spełnienie przesłanek warunkujących wymeldowanie. Jeżeli bowiem opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego jest spowodowane wykonaniem wyroku o eksmisji, to przy ustaleniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby, przesłanka dobrowolności nie powinna być brana pod uwagę, a skutkiem wykonania orzeczenia nakazującego eksmisję jest również uznanie, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały.

Odwołując się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Wojewoda uznał, że taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. II Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2020r. R. B., jako sprawca przemocy w rodzinie, został zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Skarżący samodzielnie wykonał powyższe orzeczenie sądu i wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania w marcu 2020 roku i już więcej tam nie wrócił w celu ponownego zamieszkania. Za niemającą znaczenia organ uznał z kolei wyrażaną przez skarżącego chęć ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, podkreślając, że zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Utrzymywanie zatem zameldowania osoby na pobyt stały w lokalu, w którym nie przebywa byłoby potwierdzeniem fikcji meldunkowej, na co przepisy z zakresu ewidencji ludności nie pozwalają.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył R. B. zarzucając jej naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż opuszczenie przez skarżącego lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] ma charakter trwały, podczas gdy analiza całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących niniejszej sprawie, a zwłaszcza wszczętego przez skarżącego postępowania sądowego o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, które po jego zakończeniu doprowadzi do powstania współwłasności ułamkowej między skarżącym, a jego żoną, nie pozostawia wątpliwości, iż skarżący podejmuje działania na rzecz odzyskania władztwa nad nieruchomością i wiąże z tym miejscem swoje centrum życiowe, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu nie nosi cechy trwałości, a tym samym brak jest podstaw do wydania przez organ administracji decyzji o wymeldowaniu.

Uzasadniając podniesiony zarzut pełnomocnik skarżącego podkreślił, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu mieszkalnego należy uznać za tymczasowe, albowiem skarżący podejmuje działania w kierunku odzyskania władztwa nad nieruchomością. Następstwem złożonego przez skarżącego pozwu o rozwód i wszczętego na jego skutek postępowania o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód będzie powstanie pomiędzy R. B. i J. B. współwłasności ułamkowej. Kolejnym zaś krokiem skarżącego będzie zniesienie współwłasności oraz zamieszkanie pod adresem [...] w B.. Jak wynika zaś z orzecznictwa sądów administracyjnych podejmowanie przez stronę czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, a tym samym w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności, jest negatywnym kryterium, które wyklucza możliwość wydania przez organ gminy decyzji w sprawie zameldowania. Za istotną okoliczność dla sprawy autor skargi uznał również to, iż skarżący, inwestując przez całe dotychczasowe życie duże środki finansowe w nieruchomość przy ul. [...] w B., uznaje swój pobyt u siostry za tymczasowy i właśnie z tego względu zdecydował się na pozostawienie swoich osobistych rzeczy w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 kwietnia 2021r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 20 kwietnia 2021r. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.). Również sprawy, dla których nie był jeszcze wyznaczony termin rozprawy, z uwagi na objęcie z dniem 24 października 2020r. obszarem czerwonym terytorium całego kraju (vide: Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2020r. – Dz. U. z 2020r., poz. 1871) były na mocy indywidualnych zarządzeń przewodniczącego wydziału kierowane do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych z uwagi na nadal istniejące realnie zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie.

Dalej wypada przypomnieć, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje zaś w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), a mianowicie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B., nie wykazało aby były one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie lub wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Uzasadniając dokonaną ocenę w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba podstawę prawną zaskarżonej decyzji, którą stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm., dalej jako: "ustawa"). Zgodnie z tym przepisem organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak stanowi zaś art. 28 ust. 4 tej ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Innymi słowy celem wymeldowania (jak i zameldowania) jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością.

Dodatkowo, biorąc pod uwagę charakter i zakres zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu osób należy do instytucji prawa administracyjnego i ma charakter wyłącznie rejestracyjny, potwierdzający aktualny stan faktyczny. Powoduje to, że czynność zameldowania nie tworzy, ani nie potwierdza istnienia prawa konkretnej osoby do danego lokalu, a czynność wymeldowania nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących określonej nieruchomości (np. wyroki NSA: z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2573/12; z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt II OSK 2407/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1629/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie "CBOSA").

Z regulacji zawartej w ustawie o ewidencji ludności, w szczególności ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a czynność ta wymagana jest w związku z koniecznością utrzymania aktualnych danych (wpisów) w ewidencji ludności. Przy czym, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyroki NSA: z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09 , z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13, CBOSA).

Prawidłowe zastosowanie regulacji art. 35 ustawy uwarunkowanie jest zatem ustaleniem, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu, iż osoba ta opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały albo opuszczenie lokalu wynika z czynności właściwego organu uzasadnionych obowiązującymi przepisami prawa. Opuszczenie miejsca pobytu stałego jako niezbędna przesłanka wymeldowania na podstawie powoływanej wyżej regulacji powinno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu, będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego, przy czym rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna przejawić się w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia albo poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby, w rezultacie której następuje zerwanie więzi z dotychczasowym lokalem. Katalog takich sytuacji należy jednak uznać za otwarty. Poza przypadkami oczywiście wskazującymi na taki zamiar, bo jednoznacznie związanymi z przeniesieniem ośrodka życiowego w inne miejsce, będą występowały takie, którym trudno przypisać jednoznaczny charakter. Dla tych przypadków decydujące powinny być okoliczności związane z fizycznym wymiarem opuszczenia, a zamiar może tylko z nich wynikać. Ocena charakteru opuszczenia lokalu nie może bowiem odrywać się od realiów konkretnej sprawy. Okoliczności faktyczne, a niekiedy nawet prawne, muszą prowadzić do wniosku, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło, mimo że osoba nie miała woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych (tak m.in. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 196/19, oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 października 2019r., II SA/Wr 436/19, CBOSA).

Jak wynika z powyższego przyczyny opuszczenia lokalu, a w szczególności ustalenia dotyczące rozumienia dobrowolności tego działania, nie są w każdej sprawie przesądzające. Kwestia ta była już niejednokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zarówno na gruncie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, jak i poprzednio obowiązującego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, sądy zwracały uwagę, że ustalenie dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu, nie jest wymagane w każdej sprawie o wymeldowanie (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2398/10, CBOSA). Wola osoby zameldowanej nie ma bowiem znaczenia w razie gdy nastąpiło orzeczenie eksmisji. Wykonanie wyroku eksmisyjnego jest przyjmowane za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co w rezultacie uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osób eksmitowanych zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji sądowej (zob. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt 2111/15; z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 526/11; z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10; z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 24/09, CBOSA).

Skutkiem wykonania wyroku orzekającego eksmisję danej osoby z lokalu jest bowiem ustanie pobytu tej osoby w tym lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Należy jednocześnie podkreślić, że dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wskazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie przez określoną osobę miejsca pobytu stałego nie nastąpiło wbrew jej woli. Jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego jest powodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa (wykonaniem wyroku nakazującego eksmisję z lokalu), to przy ustaleniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby, przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że działanie organów w takich sytuacjach najczęściej nie jest zgodne z wolą osoby, która ma opuścić lokal. Skutkiem wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest również uznanie, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały. Celem orzeczenia o eksmisji jest bowiem doprowadzenie do stanu, w którym określona osoba nie będzie już zajmowała oznaczonego lokalu, a taki wyrok ma przy tym spowodować zmianę stałą, a nie jedynie tymczasową (zob. wyrok NSA z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2996/14; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 448/17, CBOSA).

Za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, m.in. w sposób trwały, należy traktować wykonanie postanowienia sądu zobowiązującego sprawcę przemocy w rodzinie do opuszczenia lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 11a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Bez względu na to, czy do opuszczenia lokalu doszło dobrowolnie przez zobowiązanego, czy w drodze egzekucji sądowej.

Jak wynika zaś z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. II Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2020r. sygn. akt [...] skarżący jako sprawca przemocy w rodzinie został zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Skarżący dobrowolnie wykonał powyższe orzeczenie sądu wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu w marcu 2020 roku. Bezsporne jest również to, iż skarżący po opuszczeniu spornego lokalu już więcej tam nie wrócił w celu ponownego w nim zamieszkania.

W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny wskazuje na to, iż skarżący opuścił zajmowany dotychczas lokal w sposób trwały i dobrowolny. Co prawda pełnomocnik skarżącego zakwestionował fakt ażeby opuszczenie przez skarżącego spornego lokalu miało charakter trwały, tym niemniej całokształt okoliczności, jakie zaistniały w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że celem postanowienia sądu z dnia [...] maja 2020r. zobowiązującego skarżącego do opuszczenia spornego lokalu mieszkalnego było ażeby opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter trwały, a nie tymczasowy. Tym bardziej, jak uwzględni się pozostałe okoliczności wynikające z akt sprawy administracyjnej, a wynika z nich w sposób jednoznaczny, że w latach 2018 - 2020 w spornym lokalu, przy ul [...] w B. odnotowano 11 interwencji w związku z zachowaniem skarżącego. W okresie od 18 kwietnia 2018r. do 18 lutego 2020r. prowadzona była natomiast procedura Niebieskiej Karty ze wskazaniem skarżącego jako sprawcę przemocy. Ponadto skarżący został dwukrotnie skazany za znęcanie się psychiczne nad żoną i synem (wyrok Sądu Rejonowego w B. III Wydział Karny z dnia [...] września 2019r. sygn. [...], na mocy którego uznano R. B. winnym znęcania się psychicznego nad żoną J. B. oraz synem K. B. i skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 2 lat oraz wyrok Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2020r. sygn. akt [...], na mocy którego uznano R. B. winnym znęcania się psychicznego nad żoną J. B. i skazano go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat, jednocześnie oddano oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, zobowiązano go do powstrzymywania się od zbliżania do J. B. na odległość mniejszą niż 5 metrów). Dodatkowo wobec skarżącego zastosowano dozór Policji i zobowiązano go do opuszczenia lokalu, co potwierdzają z kolei postanowienie Prokuratura Prokuratury Rejonowej B. z dnia [...] marca 2019r. [...] o zastosowaniu dozoru Policji i zobowiązaniu do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi na okres 3 miesięcy oraz zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi w żadnej formie, oraz postanowienie Prokuratura Prokuratury Rejonowej B. z dnia [...] lipca 2019r. [...] o zastosowaniu wobec R. B. dozoru Policji i zobowiązaniu go do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi na okres 3 miesięcy tj. do dnia [...] października 2019r. oraz zakazu zbliżania się do J. B. na odległość mniejszą niż 5 metrów.

Biorąc pod uwagę całokształt powołanych wyżej okoliczności oraz niezaprzeczalny fakt, że skarżący opuścił sporny lokal mieszkalny w marcu 2020 roku i od tego przebywa pod innym adresem nie można zgodzić się z wywodem pełnomocnika skarżącego, jakoby opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego. W ocenie sądu przedstawione okoliczności uprawniają do jednoznacznego stwierdzenia, że spełniona została przesłanka do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w opisanym powyżej lokalu. Logicznym i naturalnym skutkiem wykonania orzeczenia zobowiązującego skarżącego jako sprawcę przemocy w rodzinie do opuszczenia lokalu jest bowiem pozbawienie go możliwości przebywania w spornym lokalu i jego posiadania, niezależnie od tego, czy dysponuje tytułem prawnym do tego lokalu. Przy czym takie orzeczenie ma bez wątpienia powodować zmianę stałą, a nie jedynie tymczasową, stąd też opuszczeniu przez skarżącego przedmiotowego lokalu należy przypisać charakter trwały. W konsekwencji skoro skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym, to konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencyjny będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż wszystkie opisane skardze kwestie dotyczące skutków rozwodu skarżącego i jego żony, zniesienia współwłasności oraz podziału majątku wspólnego, są zdarzenie przyszłymi i niepewnymi, a w konsekwencji pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy dotyczącej, co należy jeszcze raz podkreślić wyłącznie wymeldowania. Decyzja o wymeldowaniu ma zaś wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Tak, jak to już wyżej podkreślono, wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia skarżącego wynikające z jego prawa własności

Reasumując sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego, uznając, że skarżący opuścił lokal w sposób trwały, co w konsekwencji doprowadziło do jego wymeldowania z pobytu stałego w tym lokalu.

W tym stanie sąd skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.