Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1792/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154 § 2 zd. 2 i art. 154 § 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia WSA del. Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki Jawnej z siedzibą w G. i I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2306/15 w sprawie ze skargi [...] Spółki Jawnej z siedzibą w G. i I. W. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2306/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Spółki Jawnej z siedzibą w G. (nabywców w drodze umowy

z dnia 27 czerwca 2012 r. roszczeń o odszkodowanie do nieruchomości warszawskiej) i I. W. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14, wymierzył Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywnę w wysokości 1000 złotych (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt 3).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że I. W. oraz [...] Sp. J. z siedzibą w G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. I SAB/Wa 136/14 w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską przy ul. [...], którym to wyrokiem Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji

w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu organowi akt sprawy, tj. do dnia 11 kwietnia 2015 r., który to termin upłynął 6 miesięcy temu. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przez niewydanie decyzji

w sprawie o odszkodowanie za ww. nieruchomość. W skardze wnieśli o: 1) przyznanie od organu na rzecz skarżących odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości według uznania Sądu do 5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, tj. obecnie ok. 18.700 zł,

2) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, 3) zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że przedmiotowa działka przy

d. ul. [...] została przejęta na własność gminy w 1945 r., z mocy prawa, na mocy art. 1 dekretu warszawskiego, a więc już 70 lat temu. Na skutek skargi skarżącej [...] Sp. J.

z 2014 r. na przewlekłość organu skarżonego Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. I SAB/Wa 136/14 zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy. Termin do wydania decyzji przez organ po ww. wyroku Sądu biegnie od dnia zwrotu organowi akt sprawy przez Sąd, co nastąpiło w dniu 11 lutego 2015 r. Zatem termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 11 kwietnia 2015 r., tj. ponad 6 miesięcy temu. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawców wezwał organ do wykonania wyroku Sądu z 2014 r. Mimo to organ do dnia dzisiejszego nadal nie wydał decyzji. Jeżeli chodzi o wniosek skargi o przyznanie od organu na rzecz skarżących odpowiedniej sum pieniężnej, skarżący podali, że gdyby chodziło o dług cywilnoprawny, za każdy miesiąc zwłoki wierzycielowi należałyby się odsetki ustawowe (obecnie 8 % rocznie) od kwoty odszkodowania wynoszącej - według oszacowań własnych pełnomocnika - co najmniej 1 mln zł, tj. ok. 6,5 tys. zł miesięcznie. Wobec powyższego ten wniosek jest uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o oddalenie skargi. Podał, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 11 lutego 2015 r. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. wezwano Prezydenta m. st. Warszawy do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

16 października 2014 r. Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Sąd oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 12 kwietnia 2016 r. skarżący zauważyli, że organ aż 5-krotnie przekroczył termin dodatkowy do wydania decyzji wyznaczony poprzednim wyrokiem Sądu z 2014 r. Termin 2-miesieczny rozpoczął bowiem bieg z dniem zwrotu przez Sąd akt sprawy organowi w dniu 11 lutego 2015 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 11 kwietnia 2015 r., a zatem już pełny rok temu. Zaistniałe rażące Iekceważenie poprzedniego wyroku Sądu zasługuje na adekwatną reakcję Sądu. Ponadto, ponowną skargę wniesioną w niniejszej sprawie organ przekazał Sądowi z ponad 2-tygodniowym przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu. Po drugie, skarżący wskazali, że alternatywna grzywna mogłaby pełnić tylko funkcję represyjną i dyscyplinującą organ, natomiast suma pieniężna przyznana skarżącym za zwłokę organu w wydaniu decyzji - poza pełnieniem obu powyższych funkcji, dodatkowo spełniłaby w tym przypadku funkcje rekompensacyjną, zbliżoną do odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie skarżącym należnego odszkodowania za działkę. Z tego względu przyznanie przez Sąd sumy pieniężnej wydaje się środkiem bardziej adekwatnym, niż grzywna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga o wymierzenie grzywny jest zasadna, bowiem poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał sprawy o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał wyroku Sądu z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14.

Analizując natomiast przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta m. st. Warszawy prawomocnego wyroku Sądu z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 wraz z aktami sprawy i mając na uwadze treść art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązując Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania sprawy o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie wystąpił zatem przypadek kwalifikowanej bezczynności organu. Prezydent m. st. Warszawy zareagował na skargę z dnia 19 października 2015 r. na niewykonanie wyroku Sądu, ponieważ pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. skierował do pełnomocnika skarżących informację o przyczynach niezakończenia w terminie postępowania odszkodowawczego oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2016 r.

Sąd podkreślił także, że przy ocenie wysokości grzywny nie mógł pominąć i tego, że niniejsza sprawa należy do spraw skomplikowanych, ponieważ opiera się na wykazaniu przesłanek istniejących w odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia i udowodnienia. Ponadto zwłoka organu w wykonaniu wyroku Sądu nie jest rażąco nadmierna - wynosi 1 rok i że jest to pierwszy przypadek zwłoki organu w wykonaniu wyroku Sądu z dnia 16 października 2014 r., jaki miał miejsce w niniejszej sprawie. W tej sytuacji Sąd uznał, że grzywna w orzeczonej wysokości będzie dla organu adekwatną do okoliczności sprawy sankcją finansową.

W ocenie Sądu, wskazane wyżej okoliczności niniejszej sprawy świadczą także o tym, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu powyższego wyroku Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd za bezzasadną uznał natomiast skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 154 § 7 p.p.s.a.. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodzi.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, że przepis art. 154 p.p.s.a. daje możliwość orzeczenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej zamiast grzywny. Przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. jest możliwe bowiem dopiero w sytuacji uwzględnienia skargi, a więc wymierzenia grzywny. Orzeczenie w zakresie sumy pieniężnej ma zatem charakter dodatkowego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu.

Sąd nie zgodził się również ze skarżącymi, że przyznanie sumy pieniężnej jest zasadne z uwagi na jej dodatkową funkcję rekompensacyjną, wskazując, iż w niniejszej sprawie trwa postępowanie odszkodowawcze, a kwestia zasadności wniosku o odszkodowanie ma charakter otwarty. Na obecnym etapie sprawy odszkodowawczej nie można traktować sumy pieniężnej jako surogatu odsetek za zwłokę w zapłacie odszkodowania. W sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku Sądu przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej nie dotyka kwestii zasadności ustalenia odszkodowania, a zatem argumenty skarżących zaprezentowane w piśmie uzupełniającym skargę nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w zakresie pkt 2 i 3 wnieśli I. W. oraz [...] sp.j. z siedzibą w G., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie - w pkt 2 wyroku - że bezczynność organu nie jest rażąca, mimo że w dacie zaskarżonego wyroku organ skarżony 7-krotnie przekroczył dodatkowy 2-miesieczny termin wydania decyzji wyznaczony poprzednim wyrokiem Sądu z dnia 16 października 2014 r. sygn. I SAB/ Wa 136/ 14;

2. naruszenie art. 154 § 7 p.p.s.a. przez jego błędne niezastosowanie i oddalenie - w pkt 3 wyroku - wniosku skarżących o przyznanie od organu administracji sumy pieniężnej rekompensującej zwłokę organu w wydaniu decyzii o odszkodowaniu za nieruchomość.

Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonym zakresie i wydanie orzeczenia reformatoryjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg przepisów obowiązujących.

Zdaniem skarżących stanowisko Sądu, iż bezzczynność organu nie jest rażąca, wręcz może wręcz zachęcać organy administracji do lekceważenia wyroków sądowych. Jeśliby zgodzić się, że nie jest rażące 7-krotne przekroczenie kolejnego trzeciego terminu, to pojęcie “rażące" utraciłoby jakikolwiek rozsądne znaczenie. Trudno bowiem wskazać jakiekolwiek zagadnienie prawne lub zagadnienie z jakiejkolwiek innej dziedziny, gdzie 7-krotne przekroczenie normy ilościowej byłoby uznawane za nierażące.

Za niedopuszczalną uznano także wykładnię art. 154 § 7 p.p.s.a., zgodnie z którą

suma pieniężna dla skarżących od organu za zwłokę z niewykonaniem wyroku zarezerwowana jest dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonania wyroku.

W ocenie skarżących, wykładnia taka w sposób niedopuszczalny kreuje dodatkową, pozaustawową przesłankę przyznania tego rodzaju sumy pieniężnej. Niezasadnie również Sąd uzależnił przyznanie sumy pieniężnej na podstawie ww. przepisu od końcowego wyniku postępowania administracyjnego.

Końcowo zwrócono uwagę, że rozpatrując po raz pierwszy przedmiotową sprawę odszkodowania za nieruchomość w 1974 r., Prezydent m. st. Warszawy ustalił już, iż przesłanki odszkodowania są spełnione i w rezultacie ustalił odszkodowanie na rzecz wywłaszczonego. Późniejszą decyzją nieważnościową z 2013 r. Minister stwierdził zaś tylko, że ww. odszkodowanie ustalone zostało w niewłaściwy sposób. Sama zasadność odszkodowania nie została jednak podważona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznawania sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują i wyznaczają zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest zasadność wymierzenia Prezydentowi

m. st. Warszawy grzywny w wysokości 1000 złotych w związku ze stwierdzoną przez Sąd pierwszej instancji bezczynnością tego organu po wyroku Sądu z dnia

16 października 2014 r. w rozpoznaniu sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. nr [...]. Jedną

z kwestii spornych pozostaje natomiast ocena, czy bezczynności organu w wykonaniu wyżej wskazanego wyroku można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 154 § 2 p.p.s.a. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Jednocześnie przy ocenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa należy mieć też na uwadze okoliczności danej sprawy, w tym stopień jej skomplikowania wynikający z konieczności czynienia ustaleń faktycznych i prawnych.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy trudno zarzucić organowi, iż bezczynność po wyroku z dnia 16 października 2014 r. polegająca na niezakończeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z decyzji odszkodowawczej z dnia 16 marca 1974 r., odszkodowanie zostało ustalone w związku z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomość pod inwestycje zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia

31 stycznia 1974 r. Ustalenia odszkodowania dokonano na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.). W wyniku złożenia przez następcę prawnego dawnego właściciela nieruchomości wniosku

o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o ustaleniu odszkodowania, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ostateczną decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 r. stwierdził jej nieważność wskazując, że co prawda ocena w zakresie spełnienia przesłanek z art. 53 powołanej ustawy jest prawidłowa, doszło jednak do rażącego naruszenia art. 22 ustawy z uwagi na fakt nieprzeprowadzenia rozprawy. Należy w tym miejscu zauważyć, że stwierdzenie nieważności ww. aktu spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego całej decyzji ze skutkiem ex tunc, a zatem sprawa ustalenia odszkodowania powraca w całości do stanu sprzed wydania unieważnionego orzeczenia. Nie jest zatem tak, jak twierdzą skarżący kasacyjnie, że do ponownego rozpoznania pozostaje tylko kwestia właściwego ustalenia wysokości odszkodowania. Ponadto istotne jest również to, że organ prowadzi postępowanie na podstawie art.215 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wynika z odpowiedzi na skargę. W obecnym stanie prawnym ponowne wydanie decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie spornej nieruchomości, która leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) opierać się będzie zatem na ocenie spełnienia przesłanek określonych w art.215 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na zasadzie art. 233 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Powyższe wiąże się z podjęciem przez organ szeregu czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Podnieść należy, że w piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. Prezydent m. st. Warszawy szczegółowo odniósł się do omawianych kwestii wyjaśniając, iż trwa analiza zebranej dokumentacji pod kątem spełnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i z uwagi na konieczność zgromadzenia całej dokumentacji nie było możliwie zakończenie sprawy w terminie wskazanym wyrokiem Sądu z dnia 16 października 2014 r. Jednocześnie organ wskazał nowy termin zakończenia postępowania – 30 kwietnia 2016 r.

Trzeba również zaznaczyć, że w zależności od wyniku ustaleń poczynionych przez organ, może się okazać, że w sprawie znajdzie zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/09 (OTK-A 2011/5/40),

w którym orzeczono, iż art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy m.st. Warszawy lub państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek powyższego orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność pominięcia legislacyjnego, zaistniała potrzeba ustanowienia stosownych regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Odpowiednie przepisy w tym zakresie nie zostały jednak uchwalone przez ustawodawcę. Powyższe okoliczności potwierdzające, że sprawa ma niewątpliwie skomplikowany charakter tak w aspekcie faktycznym jak i prawnym, uzasadniają twierdzenie, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy po wyroku z dnia

16 października 2014 r. - choć znaczna, bo trwająca 1 rok, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jak wynika z jego treści, zasądzenie sumy pieniężnej należy do uznania sądu i nie jest obligatoryjną sankcją dla organu przy uwzględnieniu skargi na niewykonanie wyroku. Ponadto środek ten jako dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinna być stosowana w szczególnie widocznych

i zawinionych przypadkach zwłoki organu, czy też w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi.

Tymczasem, jak wskazano wyżej, wpływ na niezakończenie niniejszej sprawy

w terminie ma niewątpliwie jej skomplikowany charakter. Nadmienić również należy, że Sądowi znana jest z urzędu ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta m.st. Warszawy o odszkodowania za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Okoliczności te nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy nakładaniu z tego tytułu sankcji ustawowych, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 154 § 2 zd. 2 i art. 154 § 7 p.p.s.a. Zaskarżony w zakresie pkt 2 i 3 wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia

13 kwietnia 2016 r. odpowiada zatem prawu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.