Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 736/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6221 Kary pieniężne z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 62, art. 77, art. 138, art. 139, art. 107 par. 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 362 ust. 1 pkt 1, art. 362 ust. 2, art. 280, art. 212 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 381
law: Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej - t.j.
article: art. 14 ust. 1 - 3, art. 14 ust. 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 473
law: Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli  Komunikacyjnych - t.j.
article: art. 444-449, art. 509 par. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2020 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 736/20

Uzasadnienie

Komisja Nadzoru Finansowego (dalej "Komisja" ,"KNF" lub "organ") decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...]. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 298 ze zm.), dalej "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym", oraz art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 381 ze. zm.), dalej "u.d.u.r." lub "ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej", w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2214 ze. zm., dalej "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych"), po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej "[...]", "skarżący", "strona", " zakład" lub "zakład ubezpieczeń") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją KNF z dnia [...] września 2019 r., nr [...], nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 400 000 zł,

1. uchyliła zaskarżoną decyzję w części nakładającej na skarżącą karę pieniężną w wysokości 400 000 zł;

2. nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 370 000 zł za naruszenie:

a). art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sprawach dotyczących następujących poszkodowanych: B. B., M. S., .A S. i P. S., S. Z., K. R. i M. R., T. C., M. S.i (roszczenie o zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego) , E. R., I. S.;

b). art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sprawach dotyczących następujących poszkodowanych: B. B., M. U. i Z. U., L. W. i J. W.;

3. umorzyła jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej nałożenia na Towarzystwo kary pieniężnej za naruszenie:

a) art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sprawach dotyczących A. P. do K. oraz M. S. (roszczenie o zwrot kosztów holowania);

b). art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sprawach dotyczących A. W..

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 3 lipca 2019 r. (skorygowanym pismem z dnia 30 lipca 2019 r.) KNF zawiadomiła o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na zakład ubezpieczeń kary pieniężnej na podstawie art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w związku z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wobec stwierdzenia niewypłacania odszkodowań w terminach, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub niedopełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sprawach następujących poszkodowanych: B. B., A. P. K.M. U. i Z. U., L. W. i J. W., M. S., A. S. i P. S., A.P., S. Z., K. R. i M. R.T. C., M. S., E. R., A. W., I. S.

Informacje o naruszeniach powzięto z treści skarg osób poszkodowanych oraz z korespondencji prowadzonej z Towarzystwem przez Urząd Komisji.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r. strona przedstawiła swoje stanowisko związane z prawidłowym, w jej ocenie, trybem likwidacji szkód. Jednocześnie strona wniosła o wydanie decyzji o niestwierdzeniu naruszenia przez nią przepisów art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wobec wskazanych w decyzji osób lub o umorzenie prowadzonego postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 11 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym lub odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f pkt 1 kpa w przypadku stwierdzenia przez KNF naruszenia prawa - z uwagi na znikomość zarzucanych naruszeń i zaprzestanie ich dokonywania, lub - w przypadku podtrzymania zarzutów przez KNF stawianych w sprawie zarzutów - o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i w oparciu o art. 189 § 2 kpa poprzestanie na pouczeniu (poprzedzone wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 189 § 2 kpa) z uwagi na spełnienie celów tj. zakończenie postępowania obsługowego – wypłata odszkodowania albo odmowa wypłaty odszkodowania), dla których miałaby być nałożona kara pieniężna.

Nadto ww. pismo z dnia 9 sierpnia 2019 r. zawierało wniosek dowodowy. Postanowieniem z [...] września 2019 r. ww. wniosek został oddalony.

W piśmie z 19 lipca 2019 r. Towarzystwo wskazało na podjęte czynności , mające na celu usprawnienie procesów likwidacji szkód, podnosząc, iż podjęte działania były skuteczne, gdyż czas rozpatrywania spraw uległ w ostatnich latach skróceniu, w efekcie czego skarżąca należy do grona zakładów najszybciej likwidujących szkody komunikacyjne.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., organ nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 400 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] września 2019 r., na skutek którego KNF wydała zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji Komisja wskazała, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania, po dokonaniu ponownej jego analizy, KNF ustaliła stan faktyczny identyczny z ustalonym w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, za wyjątkiem przypadków szkód zgłoszonych przez A. P. ..., L. i J. W., M. S. (roszczenie o zwrot kosztów holowania) i A. W..

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustalił, że zakład ubezpieczeń w przypadku 11 osób/podmiotów i zgłoszonych przez nie 11 roszczeń nie wypłaciła odszkodowań w terminie określonym w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, przy czym naruszenia wahały się od 2 do 1797 dni. Powyższe naruszenia przedstawiały się następująco:

1. 2 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu na rzecz B. B.;

2. 19 dni w zwrocie kosztów uszkodzonego mienia na rzecz B. B.;

3. 34 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz M. S.;

4. 56 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz A. S. i P. S.;

5. 54 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz S. Z.;

6. 1797 dni opóźnienia w zwrocie kosztów holowania na rzecz K. R. i M. R.;

7. 51 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz K. R. i M. R.;

8. 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów leczenia na rzecz T. C.;

9. 36 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz M. S.;

10. 101 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz E. R.;

11. 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz I. S.;

Nadto, zakład ubezpieczeń w przypadku 5 osób/podmiotów i zgłoszonych przez nie 3 roszczeń nie wypłacił odszkodowań w terminie określonym w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Naruszenia wahały się od 3 do 101 dni. Powyższe naruszenia przedstawiały się następująco:

1. 101 dni opóźnienia w zwrocie kosztów holowania na rzecz B. B.;

2. 26 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy na rzecz M. U. i Z. U.;

3. 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu na rzecz L. W. i J. W..

Odnosząc się do zarzutów strony podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ przyznał, iż na podstawie art. 62 kpa rozpoznał łącznie wiele spraw w ramach jednego postępowania administracyjnego. Powołał się na zasadę ekonomiki procesowej, zgodnie z którą organ nadzoru nie wszczyna postępowania w przypadku powzięcia informacji o każdej z osobna nieprawidłowości w działaniu organu. Równocześnie organ zauważył, że praktyka orzecznicza w podobnych sprawach prowadzi do wniosku o prawidłowości działania organu, zgodnego z unormowaniem art. 62 w zw. z art. 104 kpa. Uznał, że podejście skrajnie formalistyczne prowadziłoby do konieczności wszczynania znacznej liczby odrębnych postępowań, dokonywania szeregu tożsamych czynności proceduralnych, a nadto wydawania licznych bliźniaczych rozstrzygnięć, stałoby także w sprzeczności z założeniem o racjonalności ustawodawcy. Stosowanie podejścia proponowanego przez Stronę prowadziłoby do praktycznego zablokowania możliwości prowadzenia postępowań. KNF podkreśliła, że prawa Strony nie zostały w powyższy sposób zagrożone. Już na etapie wszczęcia postępowania sprecyzowane zostały zdarzenia będące elementami stanu faktycznego. Strona ma możliwość czynnego udziału w toku postępowania w odniesieniu do każdego elementu badanego przez organ nadzoru, a rozstrzygnięcie uwzględnia wszelkie elementy zidentyfikowane w ramach stanu faktycznego, w tym dokonywana jest ich subsumcja.

Organ zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy został pozyskany od strony, która miała w tej sytuacji pełną kontrolę nad jego przebiegiem,

Komisja podkreśliła, iż przy nakładaniu kary zbadała przesłanki miarkowania kary, przewidziane w art. 189d kpa. Wskazała cele kary: sprawiedliwościowo – retrybutywyny oraz prewencyjny, (ogólny i szczególny), które są istotne z punktu widzenia interesów osób poszkodowanych.

Na decyzję KNF spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie:

A. art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które miało wpływ na wynik sprawy- poprzez błędna wykładnię tego przepisu, wskutek: 1.liczenia wszystkich terminów od dnia zgłoszenia roszczenia przez poszkodowanego, zamiast liczenia wszelkich terminów od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, 2. ponownego liczenia terminów od dnia zgłoszenia każdego, następnego roszczenia – już po złożeniu przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie; 3. przypisywania [...] kilku naruszeń art. 14 ust. 1 ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych w każdej sytuacji, gdy poszkodowani lub uprawnieni zgłosili jednocześnie kilka roszczeń w jednym zawiadomieniu o szkodzie; 4. przypisywania [...] dalszego naruszenia art. 14 ust. 1-2 ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, po wypłaceniu przez [...] odszkodowania w terminie 30 dni;

B. art. 7 kpa, w zw. z art. 77 kpa i art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i art. 4 pkt 1-4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez arbitralne przyjęcie, że wszystkie wskazane osoby wymienione w pkt 2 decyzji były poszkodowanymi w umowach ubezpieczenia obowiązkowego w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i art. 4 pkt. 1-4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, bez przeprowadzenia w tym zakresie pełnego postępowania dowodowego pomimo, że w trakcie postępowania administracyjnego [....] tylko w przypadku niektórych wskazanych osób potwierdził, iż w umowach ubezpieczenia, w oparciu o które były rozpatrywane roszczenia ww. osób – [...] zawarł umowy ubezpieczenia obowiązkowego;

C. art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez błędna wykładnie tego przepisu i zastosowanie wymienionych przepisów odnośnie osób innych, niż poszkodowani lub uprawnieni (o których mowa w ww. przepisach) oraz poprzez nałożenie kary pieniężnej za działania [...] względem osób zgłaszających do [...] roszczenia (cesjonariuszy oraz innych osób), nie będących poszkodowanymi, o których mowa w art. 14 ust. 1-2 ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych;

D. art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w zw. z art. 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 62 kpa, art. 139 kpa, w zw. z art. 138 kpa, art. 189d kpa, które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez rozpoznanie wielu spraw administracyjnych w ramach jednego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia tych spraw jedną decyzją administracyjną nakładającą na [...] jedną karę pieniężną, co narusza prawo do obrony poprzez naruszenie zasady proporcjonalności – brak indywidualizacji kary pieniężnej w odniesieniu do konkretnego przypadku zarzuconego przez KNF naruszenia prawa (zarzuty dotyczą przekroczenia terminu wypłaty zarówno o 2 dni, jak i o 1797 dni), a także przez nałożenie na [...] kary pieniężnej w kwocie wyższej, za jedno zarzucane naruszenie, niż wskazywana była we wcześniejszej decyzji KNF z dnia [...] września 2019 r.

Wobec tak sformułowanych zarzutów zakład ubezpieczeń wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej karę pieniężną i w tym zakresie umorzenie postępowania administracyjnego, oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie strona skarżąca dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 78 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z przesłuchania świadków. Pełnomocnik organu wskazał na brak sprecyzowania tezy dowodowej we wniosku o dopuszczenie zeznań świadków, co było przyczyną jego nieuwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem żaden ze stawianych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Należy uznać, iż brak jest wątpliwości co do ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mianowicie, jak ustaliła Komisja,

- 11 osób/podmiotów i zgłoszonych przez nie 11 roszczeń nie wypłaciła odszkodowań w terminie określonym w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, przy czym naruszenia wahały się od 2 do 1797 dni. Powyższe naruszenia przedstawiały się następująco:

1) 2 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu na rzecz B. B.;

2) 19 dni w zwrocie kosztów uszkodzonego mienia na rzecz B. B.;

3) 34 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz M. S.;

4) 56 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz A. S. i P. S.;

5) 54 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz S. Z.;

6) 1797 dni opóźnienia w zwrocie kosztów holowania na rzecz K. R. i M.R.;

7) 51 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz K. R. i M. R.;

8) 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów leczenia na rzecz T. C.;

9) 36 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz M. S.;

10) 101 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz E. R.;

11) 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na rzecz I. S.;

Nadto, zakład ubezpieczeń w przypadku 5 osób/podmiotów i zgłoszonych przez nie 3 roszczeń nie wypłacił odszkodowań w terminie określonym w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Naruszenia wahały się od 3 do 101 dni. Powyższe naruszenia przedstawiały się następująco:

4. 101 dni opóźnienia w zwrocie kosztów holowania na rzecz B. B.;

5. 26 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy na rzecz M. U. i Z. U.;

6. 3 dni opóźnienia w zwrocie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu na rzecz L. W. i J. W..

Należy stwierdzić, że ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie został podważony ani przez organem, ani przed Sądem. Sporna między Skarżącą, a organem była w istocie ocena prawna poczynionych ustaleń, ostatecznie skutkująca nałożeniem na Towarzystwo kary pieniężnej w kwocie 370 000 zł.

Terminy na przyznanie (wypłatę) świadczenia albo odmowę jego przyznania określają przepisy art. 14 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy (postepowanie likwidacyjne).

"Art. 14.1. Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.

2. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania.

3. Jeżeli odszkodowanie nie przysługuje lub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu, zakład ubezpieczeń informuje o tym na piśmie osobę występującą z roszczeniem w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, wskazując na okoliczności oraz podstawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny, dla których odmówił wiarygodności okolicznościom dowodowym podniesionym przez osobę zgłaszającą roszczenie. Pismo zakładu ubezpieczeń powinno zawierać pouczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.

3a. W przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zwanej dalej "ustawą o działalności ubezpieczeniowej".

Kompetencja wynikająca z art. 14 ust. 3a u.u.o. jednoznacznie uprawniała zastosowanie środków nadzorczych w stanie faktycznym sprawy. Organ nadzorczy wykazał okoliczności braku terminowego wypełnienia obowiązków wynikające z art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które zostały precyzyjnie opisane w zaskarżonej decyzji.

Z treści relewantnych w sprawie unormowań wynika natomiast, że w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru naruszenia przez skarżącą norm art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, organ ten był zobligowany - w związku z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - do zastosowania wobec zakładu ubezpieczeń środków nadzorczych określonych w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (Dz.U.2015.1844 ze zm.)

Przepisy art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej umożliwiają Komisji wybór jednej z dwóch następujących sankcji: 1) nałożenie na członka zarządu zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji lub prokurenta karę pieniężną do wysokości odpowiadającej ich trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy, a jeżeli nie można ustalić przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy - do wysokości 100 000 złotych;

2) nałożenie na zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji karę pieniężną do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280, za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku gdy zakład nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 mln złotych - do wysokości 100 000 złotych.

Zastosowany zatem art. 362 ust.1 pkt 2 ww. ustawy jednoznacznie pozwolił organowi nałożyć na zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji karę pieniężną do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280, za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku gdy zakład nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 mln złotych - do wysokości 100 000 złotych.

Należy stwierdzić, że w toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ nadzoru ponownie poczynił ustalenia faktyczne, zweryfikował go we wskazanych w decyzji przypadkach i dokonał ponownej oceny faktycznej i prawnej odnoszącej się do każdego z nich. Jednocześnie odnosząc go do powołanych norm prawa, które zostały naruszone przy likwidacji poszczególnych szkód wskazał na każdorazowo poczynione, zindywidualizowane ustalenia związane z przebiegiem likwidacji danej szkody, a w nim naruszający prawo brak aktywności Towarzystwa lub znaczną jego bierność, czego skutkiem było, w licznych przypadkach naruszenie przez skarżącą przepisów prawa, przyznane w toku postepowania w licznych pismach Towarzystwa i wyciągane odrębnie wnioski w każdym z opisanych przypadków likwidacji szkód.

Towarzystwo ubezpieczeniowe nie wskazało w toku postępowania administracyjnego, ani następnie w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jakiejkolwiek podstawy do odstąpienia od nałożenia na Stronę kary. Art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowczo nakazuje organowi zastosować w stosunku do zakładu ubezpieczeń odpowiednie sankcje. Jak wskazał organ (str. 41 zaskarżonej decyzji), specyfika postępowania, którego przedmiotem było dokonanie ustaleń, czy Towarzystwo naruszyło terminy określone w art. 14 ust. 1 - 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a następnie nałożenie kary, spowodowała, iż praktycznie jedynym miarodajnym źródłem informacji była, poza dokumentacją znajdującą się w aktach postępowań administracyjnych, sama strona. W ten sposób Komisja uzasadniła oddalenie wniosków dowodowych strony, a Sąd nie upatruje w tym naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji należy uznać, iż zakres naruszeń został należycie zweryfikowany z urzędu i oceniony przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i stał się podstawą do wydania przez KNF nowej, obecnie zaskarżonej decyzji. Powyższe, w konsekwencji, rzutowało także na wymiar kary w wysokości 400 000 zł, która to kara została uchylona w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Nałożona w zaskarżonej decyzji przez KNF nowa kara pieniężna wyniosła 370 000 zł, przy ustaleniu nowego stanu faktycznego, uwzględniającego uchybienia w realizacji szkód w 14 wskazanych w decyzji przypadkach. Organ prawidłowo także ocenił, że nadal istnieje przedmiot i podmiot postępowania oraz właściwe przepisy prawa, jak też ustawowy obowiązek zastosowania sankcji finansowej.

W świetle poczynionej prawidłowo oceny stanu faktycznego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przytoczona w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji argumentacja faktyczna i prawna jest wyczerpująca.

W ocenie Sądu, organ dokonał także prawidłowej wykładni art. 14 ust. 3a u.u.o., przyjmując, że przepis ten obliguje go do zastosowania środków nadzoru, o których mowa w art. 362 ust. 1 u.d.u.r., a w niniejszej sprawie pkt 2 ww. przepisu.

Zaznaczenia wymaga, że w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. art. 14 ust. 3a u.u.o. wprost przewidywał obowiązek zastosowania przez KNF środków nadzorczych, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 albo 2 u.u.o. lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 u.u.o. Podobna sytuacja zachodzi w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ukształtowanym od 1 stycznia 2016r. Przepis ten bowiem w analogicznych sytuacjach nakazuje zastosowanie przez organ nadzoru środków nadzorczych z art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. Zastosowanie sankcji nadzorczych określonych we wskazanym przepisie wynika z użycia przez ustawodawcę w treści art. 14 ust. 3a u.u.o. sformułowania "organ nadzoru stosuje (...) środki nadzorcze."

Omawiany przepis przewiduje zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w art. 14 ust.1 - 3 u.u.o., obligatoryjność zastosowania przez organ nadzoru sankcji określonych w art. 362 ust.1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (poprzednio do sankcji określonych w art. 212 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej).

Zasadnie zatem KNF uznała, że charakter wskazanego przepisu nie pozostawia organowi wyboru w kwestii zastosowania instrumentu władczego oddziaływania wobec podmiotu nadzorowanego. Organ może natomiast zdecydować, uwzględniając okoliczności konkretnej sprawy, na jaki podmiot zostanie nałożona w danym przypadku sankcja karna - czy na członków zarządu lub prokurenta zakładu ubezpieczeń, czy na sam zakład ubezpieczeń.

Powyższe oznacza, że na gruncie art. 14 ust. 3a u.u.o. organ nadzoru nie ma możliwości dokonania wyboru pomiędzy zastosowaniem sankcji finansowej a zastosowaniem innego instrumentu nadzorczego oddziaływania.

Ustawodawca przesądził bowiem w sposób jednoznaczny, że stosowną reakcją nadzorczą na nieprawidłowości polegające na nieterminowej likwidacji szkód jest kara pieniężna, przy czym, jak wskazano powyżej, KNF może dokonać jedynie wyboru co do podmiotu, na który zostanie nałożona kara pieniężna. Nadto organ mając na uwadze zapis art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (podobnie stanowił poprzednio art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej) może - mając na względzie maksymalną wysokość kary, która może być na dany podmiot nałożona - dokonać jej miarkowania..

Jak wskazał organ (i przedstawił w przystępnej formie swoje wyliczenia w pkt V decyzji pt. "Uzasadnienie nałożenia kary pieniężnej na Towarzystwo – str. 71 i następne zaskarżonej decyzji), maksymalna kara pieniężna, jaka mogła zostać nałożona na Towarzystwo przez organ nadzoru wynosiła 65.014.320 zł zaś nałożona została kara w wysokości 370 000 zł. Komisja wzięła pod uwagę wagę oraz czas trwania naruszeń, zaznaczając, iż w przedmiotowej sprawie stwierdzono stosunkowo niewielką liczbę jednostkowych naruszeń. Komisja wzięła też pod uwagę częstotliwość naruszeń dokonywanych przez Towarzystwo, wskazując, iż aktualnie wydawana decyzja jest dziesiątą decyzją nakładająca na nie karę za naruszenia art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Uzasadnieniem do jej nałożenia była ocena dopuszczenia się przez Towarzystwo omówione obszernie, z zindywidualizowaniem do każdego przypadku, łącznie 14 naruszeń art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, znajdujących potwierdzenie w szczegółowo opisanym w zaskarżonej decyzji stanie faktycznym każdego z przypadków. Tym samym nie można przyjąć, postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 14 ust. 3a u.u.o. było wszczęte i prowadzone bez podstawy prawnej lub było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji organ wskazał i wyjaśnił znaczenie obowiązujących w sprawie przepisów. W toku prowadzonego postępowania organ zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w postaci akt dotyczących prowadzonych postępowań likwidacyjnych obrazujących przebieg tych postępowań, a także pisemnego stanowiska skarżącej, a następnie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy. W szczególności dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, odniósł się również do argumentów skarżącej podnoszonych w toku postępowania, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wyczerpujący zgodny z art. 107 § 1 k.p.a.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż nie może być uznany za słuszny zarzut niezasadnego prowadzenia łącznego postępowania w wielu odrębnych sprawach administracyjnych i wydania wspólnej decyzji, nakładającej jedną karę pieniężną, bez wskazania kar jednostkowych za każde ze stwierdzonych jednostkowych uchybień w terminowości likwidacji szkód majątkowych. Sad podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, dotyczącą możliwości połączenia postępowania z materiałów likwidacji szkód dotyczących wielu osób w jednej decyzji dotyczącej Towarzystwa, przewidzianej proceduralnie w art. 62 kpa. W kontrolowanej sprawie takie rozwiązanie uzasadnione jest względami ekonomiki procesowej. Zgromadzone w sprawie dowody, a także świadczenia samej strony skarżącej, zostały wykorzystane prawidłowo i logicznie ocenione. Wbrew wyrażanemu w skardze poglądowi, strona miała pełną możliwość ustosunkowania się do każdego z zarzucanych naruszeń, co mogłoby mieć ewentualny wpływ na wysokość nałożonej kary. Każdy z przypadków został bowiem odrębnie i szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji (pkt III pt. "Stan faktyczny oraz kwalifikacja prawna") oraz w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]września 2019 r. Jak podkreślał organ, stan faktyczny sprawy został oparty na dokumentach urzędowych oraz na oświadczeniach samej strony, w związku z czym wykluczone były naruszenia praw strony w zakresie zinterpretowania na jej niekorzyść zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zresztą z uwagi na to, ze strona z woli organu była zasadniczym źródłem dowodowym w kontrolowanej sprawie, organ odmówił mocy dowodowej wnioskowi dowodowemu (zgłaszanym przez stronę świadkom). Okoliczność ta, zdaniem Sądu, wobec braku sporu co do stanu faktycznego, a wyłącznie co do kwestii stricte prawnych, nie mogła wpłynąć na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W powyższych okolicznościach, także zarzut braku indywidualizacji oraz nieproporcjonalności wymierzonej w ten sposób kary nie może być w tej sytuacji uznany za zasadny.

Sąd podziela w tej mierze dotychczasowe stanowisko judykatury zawarte m.in. we wskazanych przez organ (str. 38 zaskarżonej decyzji) wyrokach (wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 8 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1055/18; z dnia 10 czerwca 2019 r. sygn. akt: VI Sa/Wa 2241/18) – prowadzącej do akceptacji działania organu w powyżej wskazany sposób..

Jednocześnie należy stwierdzić, iż ze wskazanego przepisu - art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w sposób jednoznaczny wynika, że zakład ubezpieczeń, ma obowiązek wypłacić odszkodowanie poszkodowanemu w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Przepis ten reguluje przypadki, w których odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń jest jednoznaczna lub możliwa do ustalenia w tym terminie, a także wysokość odszkodowania jest możliwa do ustalenia w tym samym terminie. Zdaniem Sądu, termin 30 dni liczony od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, ustawodawca przewidział jako zasadę. Odstępstwo od tego terminu możliwe jest tylko wyjątkowo, w wypadku zajścia okoliczności określonych w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Norma prawna zawarta we wskazanym przepisie wyznacza bowiem dla zakładu ubezpieczeń ściśle określone ramy czasowe wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia obowiązkowego w tych przypadkach, w których nie może znaleźć zastosowania art. 14 ust. 1 tejże ustawy, to jest wówczas, kiedy w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o szkodzie nie można ustalić odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości należnego świadczenia. Na gruncie tego przepisu Towarzystwo zobowiązane jest do wypłaty bezspornej części odszkodowania w terminie 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie w sytuacji, gdy ustalono odpowiedzialność ubezpieczyciela w tymże terminie, lecz trwają ustalenia co do ostatecznej wysokości odszkodowania, choć jego część jest pewna, a następnie do wypłaty całości odszkodowania w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Z ustępu 3 omawianego przepisu wynika również, że zakład ubezpieczeń ma obowiązek poinformowania na piśmie osobę występującą z roszczeniem, w terminie o którym mowa w ust. 1 i 2, gdy odszkodowanie nie przysługuje lub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu. Wówczas zobowiązany jest wskazać na okoliczności oraz postawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny dla których odmówił wiarygodności okolicznościom dowodowym podniesionym przez osobę zgłaszającą roszczenie.

Wskazania wymaga również, że zgodnie ze zmienionym od 1 stycznia 2016 r. przepisem art. 14 ust. 3a ww. ustawy w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (przed nowelizacją wskazany przepis określał, że we wskazanych powyżej przypadkach organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej).

Powyższe regulacje wprowadzają zatem obowiązek zakończenia przez zakład ubezpieczeń postępowań likwidacyjnych w określonych terminach, co ma na celu ochronę interesów poszkodowanych (ewentualnie innych uprawnionych, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia).

Jak z powyższego wynika w wypadku zaistnienia stanów prawnych wskazanych w ust. 1-3 art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Komisja zobligowana jest do podjęcia środków nadzorczych wobec naruszającego wskazane wyżej przepisy.

Należy przy tym wskazać, mając na względzie, że przepis wskazanego wyżej art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych odsyła do art. 362 ust. 1 i 2 u.d.u.r., zgodnie z którym kara może być nałożona na członka zarządu zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji lub prokurenta albo na zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji.

Zdaniem Sądu, na gruncie obecnie rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia wskazanej wyżej regulacji art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów skargi, zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że nieprawidłowy jest pogląd strony, która krytycznie odniosła się do praktyki Komisji liczenia początku biegu terminów określonych w art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, od dnia zgłoszenia każdego roszczenia z osobna. Według [...], taka praktyka nie znajduje uzasadnienia w treści art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i skutkuje stawianiem zakładowi niesłusznych zarzutów, że przy likwidacji jednej szkody mógł wielokrotnie naruszyć terminy określone w art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Należy zaakceptować stanowisko Komisji, która wskazała, iż terminy wynikające z treści art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych należy liczyć odrębnie dla każdego ze zgłoszonych roszczeń, odnoszących się do poszczególnych szkód. Należy więc przyjąć, że liczbę naruszeń art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przez zakłady ubezpieczeń należy określać nie w oparciu o liczbę złożonych zawiadomień o szkodzie, lecz w oparciu o każde ze zgłoszonych roszczeń. Terminowość zakładu ubezpieczeń oceniana jest w świetle art. 14 ust. 3a tej ustawy. Należy zgodzić się z organem, że wypadek komunikacyjny może prowadzić do powstania wielu szkód, za które odpowiedzialność ponosi zakład ubezpieczeń. Natomiast "roszczeniem" jest uprawnienie przysługujące uprawnionemu/poszkodowanemu do żądania od zakładu ubezpieczeń wypłaty odszkodowania w związku z powstałą szkodą. Stanowisko skarżącego prowadzi do stanu, w którym w przypadku zgłoszenia przez poszkodowanego wielu roszczeń i zaspokojeniu przez zakład ubezpieczeń tylko jednego z nich w terminie ustawowym, bądź wypłacenia "kwoty bezspornej", co do pozostałych roszczeń terminy, o których mowa w art. 14 ust 1 i 2 nie mają zastosowania. Zdaniem Sądu, jest to niezgodne z zamiarem ustawodawcy, który, posługując się sformułowaniem terminu "licząc od dnia zawiadomienia o szkodzie" nie miał na myśli jednej lub niektórych tylko szkód, będących następstwem wypadku komunikacyjnego, zgłoszonych najwcześniej, lecz każdą ze szkód, których wyrównania w postępowaniu likwidacyjnym ma prawo domagać się poszkodowany, bądź uprawniony. Zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo zinterpretowała art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, z których nie wynika, że liczenie terminu w postępowaniu likwidacyjnym dotyczy tylko pierwszego zawiadomienia o szkodzie. Ratio legis powyższych przepisów stanowi bowiem ochrona poszkodowanych lub/i osób uprawnionych w rozumieniu powyższych przepisów (vide – dalsze wywody co do pozycji cesjonariuszy i innych osób nie będących poszkodowanymi), a zatem dotyczy wszelkich zgłaszanych przez te podmioty roszczeń, stanowiących konsekwencje zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego.

Z tych względów, w ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, poprzez jego błędną wykładnię i liczenie terminów od dnia zgłoszenia roszczenia przez poszkodowanego bądź uprawnionego, zamiast liczenia wszelkich terminów od dnia złożenia przez ww. podmioty zawiadomienia o szkodzie oraz poprzez ponowne liczenie terminów od dnia zgłoszenia każdego, kolejnego roszczenia, już po złożeniu przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, a w konsekwencji przypisywanie Skarżącemu kilku naruszeń tych przepisów w sytuacji, gdy poszkodowani lub uprawnieni zgłosili kilka roszczeń związanych z tym samym wypadkiem komunikacyjnym.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 14 ust. 1-2 u.d.u.r. w zw. z art. 14 ust. 3a u.d.u.r., które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez błędną wykładnię tego przepisu i zastosowanie wymienionych przepisów odnośnie osób innych niż poszkodowani albo uprawnieni tj. cesjonariuszy i osób niebędących ani poszkodowanymi ani uprawnionymi ani nabywcami prawa do odszkodowania na zasadzie umowy cesji.

Należy w powyższym zakresie wskazać na przepisy prawa cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm., dalej jako: "k.c.") - art. 509 § 1 k.c. ustanawia jako zasadę dopuszczalność przelewu wszelkich wierzytelności, za wyjątkiem sytuacji, gdy sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne lub właściwość zobowiązania. W przypadku wierzytelności wynikających ze szkody powstałej w wyniku wypadku komunikacyjnego brak jest co do zasady wierzytelności, których przelew byłby niedopuszczalny (pewien wyjątek stanowią tylko wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia, gdyż art. 449 k.c. przewiduje ograniczenia dotyczące zbywania roszczeń wierzytelności określonych w art. 444-448 k.c. Zatem przelew wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego był skuteczny, a podmiot, który nabył tę wierzytelność uzyskał takie same prawo do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego jak poszkodowany, który zbył tę wierzytelność. Oznacza to, że cesjonariusz stał się uprawnionym z tytułu umowy ubezpieczenia OC w zakresie roszczeń o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego. Mimo, że cesjonariusz poprzez przelew wierzytelności, mógł nabyć tylko określone cywilne prawo, to terminy określone w art. 14 ust. 1 - 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych mają do niego zastosowanie. Cesjonariusz jest bowiem uprawnionym o którym mowa w art. 14 ust.1 - 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wymienionym obok "poszkodowanego". Ponadto ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych nie definiuje tych pojęć. Definicji legalnych tych pojęć nie zawierają również ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, a także przepisy kodeksu cywilnego odnoszące się do ubezpieczeń. Jedynie w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej pojawia się definicja "uprawnionego z umowy ubezpieczenia", który zgodnie z art. 3 pkt 52 ww. ustawy jest "uprawnionym do żądania spełnienia przez zakład ubezpieczeń świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia; za uprawnionego z umowy ubezpieczenia uważa się również poszkodowanego w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej".

Wobec braku ustawowego zdefiniowania pojęcia uprawnionego, o którym mowa w art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ustawodawca nie posługuje się pojęciem "uprawnionego z umowy ubezpieczenia", ale pojęciem "uprawnionego", co wskazuje że uprawnionym jest zarówno osoba uprawniona do wypłaty odszkodowania, której uprawnienia wynikają z zawartej umowy ubezpieczenia, ale również będzie to osoba, której roszczenie o wypłatę odszkodowania jest zasadne i wynika z umowy cesji wierzytelności.

Także zarzut naruszenia art. 139 kpa stawiany w powiązaniu z innymi przepisami materialnoprawnymi oraz procesowymi nie może być uznany za zasadny. Skarżący naruszenia tego przepisu upatruje w nałożeniu kary zbyt wysokiej, w przeliczeniu na liczbę postępowań likwidacyjnych, których dotyczy, przy umorzeniu postępowań co do 3 z nich. Zdaniem Sądu, organ dokonał zmiarkowania wysokości kary pieniężnej w decyzji wydanej na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nałożona kara nie może być uznana za zbyt wygórowaną, zwłaszcza, że organ wskazał, że liczba spraw, w których doszło do nieprawidłowości, nie była znaczna i w związku z tym nie rzutowała na podwyższenie jej wysokości. Na marginesie należy zważyć, iż główna przyczyną naruszeń terminów wynikających z art. 14 ust. 1 - 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych były nieprawidłowe poglądy prawne zakładu ubezpieczeń, o czym była mowa powyżej, w związku z czym we wskazanych przez organ postępowaniach powielane są praktycznie te same naruszenia, w kilku jedynie wariantach.

Reasumując, należy zaaprobować ocenę organu, że zaistnienie uchybień, o których mowa w art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, stanowiło wystarczające uzasadnienie i nie budzące wątpliwości co do prawidłowego zastosowania obligatoryjnie nakładanej sankcji, określonej w art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w związku z art. 14 ust. 3a u.u.o.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy dokonał interpretacji i zastosowania obowiązujących w sprawie przepisów zarówno ww. prawa materialnego, jak i proceduralnego: art. 7, 62, 77, 138 i 139 kpa. Decyzja została prawidłowo uzasadniona, przy uwzględnieniu informacji wskazywanych przez skarżącą, a które zostały uwzględnione przez organ przy miarkowaniu wysokości nałożonej kary.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.