Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1202/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 77 ust. 2, art. 85 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51 art. 13 ust. 3, art. 14 ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2018 r. (nr [...]) Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] - działając na podstawie art. 29, art. 22 ust. 7, art. 48, art. 56 ust. 1, ust. 2 lit. h/, art. 77 ust. 1, art. 85, art. 101, art. 102, art. 104, art. 105, art. 108 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. L 269 z 10.10.2013), Reguły 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej do rozporządzenia Komisji (WE) 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz.285.1), art. 1 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z dnia 16 lutego 2017 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 925/2009 wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej (Dz.U. L 40 s. 50 z 2017 r.) - określił w stosunku do towaru ujętego w zgłoszeniu celnym SAD z dnia 30 lipca 2016 r. nr [...] kwotę ostatecznego cła antydumpingowego Typ A30 w wysokości 51.180 PLN.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 lipca 2016 r. agencja celna "A" Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni "B" Spółki akcyjnej (zwanej dalej: "spółką", "stroną" lub "skarżącą"), w ramach procedury uproszczonej, złożyła zgłoszenie celne uzupełniające, które zostało zarejestrowane pod nr [...]. Przedmiotem zgłoszenia była folia aluminiowa o grubości 0,0078 mm zaklasyfikowana do pozycji 7607 1119 30, której wartość celną przyjęto na podstawie przedłożonej faktury z dnia 14 czerwca 2016 r. o wartości 285.541,20 CNY. Przesyłka została przywieziona z Chin a do wyliczeń kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną erga omnes w wysokości 7,5 %.

W dniu 16 lutego 2017 r. ukazało się rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/271 rozszerzające ostateczne cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009, wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej.

W związku z powyższym w dniu 28 czerwca 2018 r. wszczęto postępowanie celne w celu określenia należnej kwoty cła w niniejszej sprawie.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału ustalono, że w dniu przyjęcia przesyłki do wnioskowanej procedury celnej zgłoszenie podlegało rejestracji, na podstawie art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej, i poddające ten przywóz rejestracji.

Mając na uwadze treść art. 1 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 cło rozszerzone na mocy ust. 1 niniejszego artykułu jest pobierane od przywozu produktu pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, z wyjątkiem produktów produkowanych przez przedsiębiorstwa wymienione w ust. 2 niniejszego artykułu oraz zwalniając takie produkty, w odniesieniu do których można wykazać, że zostały one przeznaczone do zastosowań innych niż folia aluminiowa do użytku domowego, zgodnie z ust. 4.

Tym samym, zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 925/2009 z dnia 24 września 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Armenii, Brazylii i Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U. L 262 z 6.10.2009, str. 1-18), zmienionym przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2384 z dnia 17 grudnia 2015 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz kończące postępowanie dotyczące przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Brazylii w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 (Dz.U. L 332 z 18.12.2015, str. 63-90) dla towarów klasyfikowanych w 2016 r. do pozycji 7607 11 19 30 taryfy celnej, pochodzących z Chin, należy pobrać cło antydumpingowe ostateczne w wysokości 30 % od wartości zgłoszonego towaru (firma od której strona zakupiła zgłoszony do odprawy towar nie jest w wykazie przedsiębiorstw wymienionych w art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (UE), jak również nie może być zwolniona z ostatecznego cła antydumpingowego z uwagi na fakt, iż strona nie posiadała pozwolenia na dopuszczenie sprowadzonej folii do obrotu w ramach procedury końcowego przeznaczenia).

Organ podkreślił, że przedsiębiorca, który zamierza sprowadzić towar na obszar celny Wspólnoty winien skorzystać z elektronicznych przeglądarek taryfowych. Pozwala to uniknąć błędu polegającego na przeoczeniu przepisów wspólnotowego prawa celnego wprowadzanych ze stosunkowo dużą częstotliwością licznymi aktami prawnymi. W elektronicznej taryfie celnej Taric (lub w przeglądarce ISZTAR) można znaleźć nie tylko informację na temat stawek celnych (w tym też cła antydumpingowego), ale także aktów prawnych, na mocy których dochodzi do naliczania takiego cła. Tak też było w niniejszym przypadku. Przy kodzie Taric 7607 11 19 30 znajduje się informacja, zgodnie z którą klasyfikowana do tego kodu folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,007mm oraz nie większej niż 0,008mm objęta była rejestracją antydumpingu w okresie od 2 czerwca 2016 r. do dnia 17 lutego 2017 r., czyli w okresie dokonania wymienionego zgłoszenia celnego. Ponadto już od 2009 r. import z Chin folii aluminiowej o kodzie Taric 7607 1119 10, czyli zbliżonym do pozycji ze zgłoszenia celnego był objęty cłem antydumpingowym. Dlatego też podpisywanie umów i kontraktów na zakup folii aluminiowej z Chin o nieznacznie zmienionych parametrach niosło ze sobą duże ryzyko, które ponosi importer.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2017/271 zostało wydane po zakończeniu badania rynku eksportu folii wysyłanej z Chin. Podstawą wszczęcia takiego dochodzenia było rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/865, które zamiast nałożenia tymczasowego cła antydumpingowego na przywóz ww. towaru wprowadziło rejestrację przywozu do UE przedmiotowej folii aluminiowej pochodzącej z Chin, co stanowiło mniejszą dokuczliwość dla importera a posiadało takie same skutki prawne. Polityka antydumpingowa i służące jej realizacji regulacje prawne opierają się na fundamentalnych, obowiązujących od lat i znanych importerom założeniach - obejmujących także stosowanie środków antydumpingowych z mocą wsteczną - nie sięgającą jednak dalej niż wejście w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie.

Spółka odwołała się od decyzji organu I instancji zarzucając jej naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z dnia 16 lutego 2017 r.; art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP; art. 8 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP w zw. z art. 1 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865; art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 1 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 oraz art. 5 Traktatu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia 16 kwietnia 2019 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 67 Wspólnotowego Kodeku Celnego datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.

Zastosowanie znajdują zatem przepisy obowiązujące w dacie zgłoszenia celnego tj. 30 lipca 2016 r., a nie w dacie nabycia towaru u eksportera. Ryzyko związane z ewentualną zmianą przepisów prawa celnego w okresie pomiędzy nabyciem towaru poza terytorium wspólnotowym i jego dopuszczeniem do obrotu na rynku wspólnotowym obciąża importera.

W związku z dokonaną w dniu zgłoszenia celnego rejestracją oraz wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 rozszerzającego ostateczne cła antydumpingowe, organ celny I instancji, w zaskarżonej decyzji prawidłowo określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego. Rejestracja zgłoszenia umożliwiała obciążenie towaru cłem antydumpingowym w późniejszym terminie.

Mając na uwadze podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz zasady niedziałania prawa wstecz organ odwoławczy wyjaśnił, że rejestracja sprowadzanych z państw trzecich towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości (z mocą wsteczną) ceł antydumpingowych, w sytuacji gdy dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych potwierdziło stosowanie takich praktyk. Zatem towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego, ale zarejestrowane na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 podlegają cłu antydumpingowemu. Mimo, że przedstawione funkcjonowanie ceł antydumpingowych stanowi przejaw działania prawa wstecz, jest jednak dozwolone w świetle prawa wspólnotowego, a to z uwagi na konieczność ochrony przemysłu wspólnotowego przed szkodliwymi działaniami dumpingowymi. Wbrew twierdzeniu strony jest to również działanie dozwolone w świetle Konstytucji RP w wyjątkowych sytuacjach. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 217/11 Sąd wypowiadając się odnośnie zasady "prawo nie działa wstecz" powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. 19/07, w którym wyrażono pogląd, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza bowiem wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób. Pomimo, iż strona zarzuca organom naruszenie zasady lex retro non agit z odwołania wynika, że jest świadoma, iż od zasady niedziałania prawa wstecz można odstępować wyjątkowo z bardzo ważnych powodów, bądź gdy wynika to z natury normowanych stosunków. Do takich powodów należy zaliczyć ochronę rynku wspólnotowego przed przywozem towarów po cenach antydumpingowych.

Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z regulacjami europejskimi towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271, wcześniej zarejestrowane na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865, podlegają cłu antydumpingowemu w wysokości 30 % od wartości celnej.

Towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym faktycznie został zakupiony w dniu 20 kwietnia 2016 r. tj. przed wprowadzeniem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych. Jednakże to dopiero rejestracja zgłoszenia celnego w dniu 30 lipca 2016 r. nałożyła obowiązek naliczenia ostatecznego cła antydumpingowego. Zatem spółka wprowadzając towar do obrotu miała już świadomość o toczącym się postępowaniu antydumpingowym, którego konsekwencją będą cła antydumpingowe, natomiast nie miała obowiązku importu przedmiotowego towaru.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 oraz ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 rozszerzającego ostateczne cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009 wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej dokonanego po dniu 31.05.2016 r., należy pobrać ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 30 % od wartości celnej.

Zatem przepisy cytowanego rozporządzenia jak również rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 (w sprawie rejestracji) nie przewidują możliwości innego traktowania towarów nabytych przed wejściem w życie obowiązku rejestracji (nr 2016/865) od towarów zakupionych po wejściu tych przepisów. Rejestracja jednych i drugich następuje w dniu objęcia towaru procedurą celną.

Organ zaznaczył, że importer dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jest narażony na ryzyko. Zgodnie z definicją ryzyko to prawdopodobieństwo poniesienia straty, związane z podjęciem określonej decyzji i strona nie może tego ryzyka przerzucać na organy w związku z wprowadzeniem cła antydumpingowego po jego zakupie.

Organ nie dopatrzył się ograniczenia prawa własności i braku poszanowania interesów spółki, a tym samym podstawowych praw wynikających z Konstytucji RP wskazując, że w przedmiotowej sprawie obowiązek zapłaty cła antydumpingowego jest prawnie usankcjonowany a tym samym nie narusza zagwarantowanego w Konstytucji prawa obywatela.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zasada pierwszeństwa prawa unijnego nie występuje expressis verbis w Traktatach lecz jest jedną z podstawowych zasad występujących w prawie unijnym. Wynika głównie z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Mówi ona, że: prawo unijne ma pierwszeństwo przed prawem krajowym państwa członkowskiego; państwa mają obowiązek zapewnić skuteczność prawa unijnego; krajom członkowskim nie wolno jest wprowadzać przepisów prawa krajowego, które byłyby sprzeczne z prawem unijnym; w razie sprzeczności przepisów prawa unijnego i krajowego, zastosowanie mają przepisy prawa unijnego.

Mające zastosowanie w sprawie rozporządzenia unijne (nr 2017/271 i 2016/865) w żaden sposób nie kolidują z przepisami krajowymi a tym bardziej nie naruszają zasad Konstytucji RP.

Mając na uwadze zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, a w jego kontekście zasady vacatio legis w przypadku wejścia w życie przepisów unijnych w tym Rozporządzenia (UE) 2016/865, organ zwrócił uwagę na art. 297 pkt 1 akapit 2 oraz pkt 2 akapit 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który stanowi, że rozporządzenie musi być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wchodzi w życie z dniem określonym w rozporządzeniu bądź dwadzieścia dni po jego ogłoszeniu (jeśli w rozporządzeniu nie zawarto daty wejścia w życie). W kontekście powyższej zasady dotyczącej publikacji rozporządzeń unijnych strona niezasadnie zatem zarzuca naruszenie zasady vacatio legis w przypadku wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 1 czerwca 2016 r., natomiast weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 4 tego rozporządzenia).

W odniesieniu do naruszenia art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej w zakresie uchybienia zasady proporcjonalności poprzez zastosowanie przez Naczelnika przepisów art. 1 i art. 5 Rozporządzenia 2017/271 i art. 2 Rozporządzenia 2016/865, które wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów, tj. ochrony rynku wewnętrznego i skuteczności stosowania środków ochrony tego rynku w zakresie w jakim nałożenie ceł antydumpingowych na towary o kodzie TARIC 7607 11 19 30 sprowadzone z Chin dotyczy towarów, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary zostaną nałożone.

Zasada proporcjonalności uregulowana została przepisami art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którą to zakres i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów, a instytucje Unii stosują zasadę proporcjonalności zgodnie z Protokołem w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności.

Cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę. Podstawę prawną dla postępowania antydumpingowego w UE stanowią przepisy Rozporządzenia Rady (WE) 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (zmienionego rozporządzeniem 2016/1036). Ww. rozporządzenie określane jako "podstawowe" zawiera zasady prowadzenia postępowania antydumpingowego, nakładania cła tymczasowego i ostatecznego w przypadku stwierdzenia dumpingu jak również jego poboru z mocą wsteczną.

Z postanowień wstępnych rozporządzeń Rady (UE) nr 2017/271 oraz nr 2016/865 stanowiących podstawę prawną naliczenia ostatecznego cła antydumpingowego na towary objęte ww. zgłoszeniem celnym jednoznacznie wynika, że uwzględniają one Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz odpowiednio rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz nr 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej ("rozporządzenie podstawowe"), w szczególności jego art. 13 ust. 3, dlatego w żadnej mierze nie można zgodzić się ze spółką, że ww. rozporządzenia "wykraczają poza to co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów tj. ochrony rynku wewnętrznego i skuteczności stosowania środków ochrony tego rynku".

"B" Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o:

- skierowanie na podstawie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w przypadku powzięcia wątpliwości co zgodności art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej z przepisami Konstytucji na tle okoliczności niniejszej sprawy;

- o skierowanie na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w przypadku powzięcia wątpliwości dotyczących zgodności przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, zapytania w trybie prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), czy przepisy te są zgodne z wskazanymi wyżej zasadami określonymi w art. 5 i 6 TUE w zakresie jakim mają zastosowanie do przywozu towarów o kodzie Taric 7607 11 19 40 sprowadzonych z Chin, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem przez skarżącą, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary zostaną nałożone (nie było obowiązku rejestracji przywozu tych towarów), a obowiązek rejestracji tych towarów nastąpił, gdy transakcja była już realizowana i skarżąca nie miała możliwości wycofania się z transakcji bez poniesienia istotnych negatywnych konsekwencji finansowych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 2 Konstytucji RP, tj. naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikających z niej zasad: ochrony zaufania obywatela do państwa, niedziałania prawa wstecz, ochrony interesów w toku oraz bezpieczeństwa i pewności prawa, a także zasady zachowania odpowiedniego vacatio legis, z uwagi na zastosowanie przez organ przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, oraz art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865, a które to przepisy są rażąco sprzeczne z tymi zasadami w zakresie w jakim nakładają cła antydumpingowe na sprowadzone z Chin towary o kodzie TARIC 7607 11 19 40, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone;

art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, co skutkowało nieuprawnionym ograniczeniem prawa własności i brakiem poszanowania interesów spółki w związku z nakazaniem spółce zapłaty ceł antydumpingowych od towarów sprowadzonych z Chin, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi, przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone (nie było obowiązku rejestracji przywozu tych towarów);

art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zastosowanie art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 skutkujące naruszeniem zasady równości wyrażonej w tym przepisie Konstytucji w dwóch aspektach, polegające na:

- zróżnicowaniu sytuacji podmiotów, które rozpoczęły realizację transakcji z chińskim kontrahentem na dostawę towarów o kodzie Taric 7607 11 19 40 w momencie, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, towary te nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone, uzależniając zastosowanie - z retroaktywnym skutkiem - ceł antydumpingowych na sprowadzone z Chin towary od momentu wprowadzenia ich na obszar celny Unii Europejskiej, czyli faktycznie uzależniając zastosowanie retrospektywnie ceł antydumpingowych od szybkości poruszania się środka transportu, którym były przewożone towary, i odległości, którą ten środek transportu musiał pokonać, aby dostarczyć towary na obszar celny Unii Europejskiej,

- zrównaniu sytuacji podmiotów, z których jeden nabył towary przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271, a zatem zanim mógł dowiedzieć się o możliwości objęcia tych towarów - z retroaktywnym skutkiem - cłem antydumpingowym, a z których drugi nabył te towary już po wejściu w życie obowiązku rejestracji ich przywozu na obszar celny UE, a zatem wiedział lub powinien był wiedzieć o możliwości retroaktywnego objęcia tych towarów cłem antydumpingowym;

art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036:

- gdyż nie znajduje aksjologicznego uzasadnienia naruszenie wskazanych wyżej zasad konstytucyjnych, w tym zasady niedziałania prawa wstecz;

- a także nie jest uzasadnione obowiązkiem ponoszenia ciężaru danin publicznych, wynikającym z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP oraz ochroną rynku krajowego przed konkurencyjnymi produktami;

- a zatem nałożenie retrospektywnie ceł antydumpingowych na towary sprowadzane przez skarżącą z Chin, które w momencie realizacji transakcji z chińskim kontrahentem, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone, stanowi nadmierną ingerencję w prawa skarżącej i stoi w sprzeczności z wynikającą z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności;

art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z uwagi na zastosowanie przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, co stanowi niedopuszczalną konstytucyjnie ingerencję w prawa majątkowe (we własność środków pieniężnych skarżącej), naruszającą: 1/ zasadę zakazu nadmiernej ingerencji (fiskalizmu) oraz 2/ zasadę proporcjonalności z uwagi na niewspółmierne do zaistniałego stanu faktycznego ograniczenie prawa i wolności skarżącej - poprzez nałożenie retroaktywnie ceł antydumpingowych na towary, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone. Zatem w tych okolicznościach zastosowane przez organy środki były nieadekwatne do celów i zasad stosowania ceł antydumpingowych, gdyż ich zastosowanie nie zapewniało skuteczności owego cła, przeciwdziałania jego obejściu i nie chroniło rynku unijnego, a jedynie naruszało prawa skarżącej, gdyż skarżąca nie miała możliwości na tym etapie wycofania się z transakcji;

art. 8 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 w sposób oczywisty niezgodnych z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, mimo prymatu postanowień Konstytucji nad przepisami prawa Unii Europejskiej, co w takiej sytuacji skutkowało naruszeniem obowiązku bezpośredniego zastosowania przepisów Konstytucji;

art. 6 ust. 1 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) w zakresie uchybienia podstawowym zasadom ochrony uzasadnionych oczekiwań, pewności prawa, braku retroaktywności przepisów materialnych, z uwagi na zastosowanie przez Dyrektora przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w związku z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, rażąco sprzecznych z tymi zasadami w zakresie, w jakim nakładają one cła antydumpingowe na sprowadzone z Chin towary, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary mogą zostać nałożone;

art. 5 TUE w zakresie uchybienia zasadzie proporcjonalności poprzez zastosowanie przez Dyrektora przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 w zw. z art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, które wykraczają poza to, co w okolicznościach sprawy jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów, którymi są ochrona rynku wewnętrznego i skuteczność stosowania środków ochrony tego rynku, w zakresie w jakim nałożenie ceł antydumpingowych na towary o kodzie Taric 7607 11 19 40 sprowadzone z Chin, które w momencie zawierania transakcji z chińskim kontrahentem, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, nie były objęte cłami antydumpingowymi i przepisy te nie przewidywały, że cła antydumpingowe na te towary zostaną nałożone (nie było obowiązku rejestracji przywozu tych towarów), a obowiązek rejestracji towarów skarżącej na podstawie art. 2 Rozporządzenia 2016/865 nastąpił, gdy transakcja była już realizowana (towary były transportowane do skarżącej) i skarżąca nie miała możliwości wycofania się z transakcji bez poniesienia istotnych negatywnych konsekwencji finansowych;

art. 10 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 poprzez zastosowanie przez Dyrektora przepisów art. 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 i nałożenie z mocą wsteczną cel antydumpingowych, podczas gdy nie zostały spełnione warunki wstecznego zastosowania ceł antydumpingowych, w szczególności nie stwierdzono, że towar o kodzie Taric 7607 11 19 40 w przeszłości stanowił przedmiot dumpingu w dłuższym okresie lub skarżąca (importer) była świadoma albo powinna być świadoma dumpingu w zakresie jego rozmiarów i szkody, domniemanej bądź stwierdzonej.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w swoich orzeczeniach niejednokrotnie wskazywał na brak bezwzględnego prymatu przepisów prawa, proponując wykładnię prointegracyjną zgodnie z art. 9 Konstytucji (np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2010 r. sprawa K 32/09). Wyliczyła zasady konstytucyjne, które jej zdaniem zostały naruszone przy orzekaniu w niniejszej sprawie, tj. zasadę demokratycznego państwa prawnego i wynikające z niej zasady: ochrony zaufania obywatela do państwa, niedziałania prawa wstecz, ochrony praw nabytych oraz bezpieczeństwa i pewności prawa, a także zasady zachowania odpowiedniego vacatio legis, jak też zasady równości, proporcjonalności i ochrony prawa własności.

W ocenie skarżącej zostały naruszone również podstawowe zasady prawa Unii Europejskiej, takie jak: zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań i pewności prawa, zasada braku retroaktywności przepisów prawa UE, zasada proporcjonalności oraz zasada stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną określonych w rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że Komisja powinna wprowadzić przepisy przejściowe uwzględniające położenie eksporterów, których transakcje były w trakcie realizacji (wyrok TSUE z dnia 14 maja 1975 r. w sprawie 74/74, Comptoir national techniąue agricole (CNTA) SA przeciwko Komisji, pkt 4042.).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem obowiązujących procedur, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 16 kwietnia 2019 r. dotycząca określenia stronie ostatecznego cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2018, poz. 167 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2018, poz. 800 ze zm.- powoływanej dalej jako "o.p.").

Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonane w dniu 30 lipca 2016 r. zgłoszenie celne nr [...] w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości folii aluminiowej o grubości 0,0078 mm z Chińskiej Republiki Ludowej. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów do kodu TARIC 7607 11 19 30 nie była między stronami sporna.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z 10.10.2013 ze zm., powoływanego dalej jako "UKC", kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

Jeżeli zatem szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Tak więc data zgłoszenia celnego decyduje też o stawce celnej właściwej dla zgłaszanego towaru. Ponadto dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny.

Reasumując, w postępowaniu celnym wyznacznikiem ustalenia właściwego reżimu prawnego jest moment zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa materialnego wiążą określone skutki prawne. Okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje zatem data dokonania przez stronę skarżącą zgłoszenia celnego, co nastąpiło w dniu 30 lipca 2016 r.

Przy określaniu wysokości przywozowych należności celnych - o ile co innego nie wynika z przepisów prawa - na ich wymiar nie mogą wpływać okoliczności zaistniałe przed dokonaniem zgłoszenia celnego. W związku z tym bez znaczenia pozostaje akcentowana przez skarżącą data zakupu towarów oraz czas przez jaki importer posiadał towary przed dokonaniem zgłoszenia celnego.

Sam zakup towaru nie obligował bowiem strony do dokonania jego importu na obszar UE i od autonomicznej decyzji strony, będącej profesjonalnym podmiotem gospodarczym zależało, czy w ogóle dokona zgłoszenia celnego i w jakim czasie.

Nie kwestionując zatem, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygające znaczenie mają przepisy prawa wspólnotowego dotyczące folii aluminiowej o kodzie TARIC 7607 11 19 30 właściwe z uwagi na czas dokonania zgłoszenia celnego, dostrzec również należy tło przedmiotowej sprawy obrazujące kształtowanie się polityki antydumpingowej UE dotyczącej importu folii aluminiowej z Chin począwszy od 2009 r. do chwili obecnej.

W tym zakresie wskazać trzeba, że rozporządzeniem Rady Unii Europejskiej (WE) nr 925/2009 z dnia 24 września 2009 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Armenii, Brazylii i Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 262/1 z 6.10.2009 ze zm.) nałożono cło antydumpingowe według podstawowej stawki 30 % na przywóz folii aluminiowej o grubości nie mniejszej niż 0,008 mm i nie większej niż 0,018 mm bez podłoża, walcowanej, nieobrobionej więcej, w rolkach o szerokości nie przekraczającej 650 mm i gramaturze ponad 10 kg objętej kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607 11 19 10) pochodzącej z Armenii, Brazylii i Chińskiej Republiki Ludowej. W 2015 r. przedłużono zaś okres obowiązywania środków wprowadzonych wobec wyżej określonego produktu na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2384 z dnia 17 grudnia 2015 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 332/63 z 18.12. 2015).

Natomiast towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie wszczęcia dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 144/35 z dnia 1.6.2016 ze zm.) przewidywało obowiązek rejestracji.

Powyższe rozporządzenie oparto na określającym kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej rozporządzeniu Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE. L 343/51 z 22.12.2009 ze zm.). Punkt 25 Preambuły tego rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Artykuł 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy. Rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Instytucja prawna rejestracji sprowadzanych towarów została zachowana w podobnej formie także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2016.176.21), które uchyliło rozporządzenie nr 1225/2009 z dniem 20 lipca 2016 r. Powyższa zmiana prawa wspólnotowego nie miała żadnego wpływu na obowiązywanie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/865 i stosowanie zasad w nim określonych co do towarów objętych jego regulacjami.

W art. 1 rozporządzenia nr 2016/865 wskazano, że na mocy art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1225/2009 wszczyna się dochodzenie w celu stwierdzenia czy przywóz do unii następujących produktów:

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,007 mm, ale mniejszej niż 0,008 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, lub

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,008 mm i nie większej niż 0,018 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o szerokości przekraczającej 650 mm, nawet wyżarzona, lub

— folia aluminiowa o grubości większej niż 0,018 mm, ale mniejszej niż 0,021 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, lub

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,021 mm i nie większej niż 0,045 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, zawierająca przynajmniej dwie warstwy,

pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, objętych obecnie kodami CN ex 7607 11 19 (kody TARIC 7607 11 19 30, 7607 11 19 40 i 7607 11 19 50) oraz ex 7607 11 90 (kody TARIC 7607 11 90 45 i 7607 11 90 80), stanowi obejście środków nałożonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2015/2384.

Punkt 22 powyższego rozporządzenia nr 2016/865 stanowił, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu.

Rozporządzenie nr 2016/865, przewidujące obowiązek rejestracji innych, podobnych co do właściwości folii aluminiowych - stosownie do art. 4 tego aktu - weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, tj. w dniu 2 czerwca 2016 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem - folia aluminiowa klasyfikowana do kodu TARIC 7607 11 19 30, podlegały zatem rejestracji.

W chwili wydania rozporządzenia nr 2016/865 cłem antydumpingowym na mocy przepisów wspólnotowych była już wprost objęta, pochodząca z Chińskiej Republiki Ludowej, folia aluminiowa objęta kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607 11 19 10). W stosunku do wymienionych w rozporządzeniu nr 2016/865 towarów objętych dochodzeniem stwierdzono bowiem, że posiadają one takie same właściwości jak folia aluminiowa wskazana w rozporządzeniach nr 925/2009 i nr 2015/2384 i import tych towarów może stanowić praktykę stosowaną w celu obejścia środków antydumpingowych, co wymaga przeprowadzenia stosownego dochodzenia.

Finalnie, na podstawie ustaleń poczynionych w dochodzeniu Komisja stwierdziła, że cła antydumpingowe, nałożone na przywóz folii aluminiowej klasyfikowanej do kodu TARIC 7607 11 19 10, były obchodzone.

Tym samym w dniu 16 lutego 2017 r. wydano rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2017/271 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 925/2009 wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej (Dz. Urz. UE L 40/51 z 17.2.2017). W rozporządzeniu przedstawiono wyniki dochodzenia, które wykazały, że wprowadzenie od 2009 r. ceł antydumpingowych na folię aluminiową określonego rodzaju istotnie wpłynęło na strukturę handlu między UE a Chińską Republiką Ludową, dla której to zmiany nie było ani wystarczających racjonalnych przyczyn, ani też ekonomicznego uzasadnienia - poza nałożonym cłem. Wzrostowi przywozu nieznacznie zmienionych produktów objętych dochodzeniem towarzyszył bowiem równoległy zanik przywozu folii aluminiowej już objętej środkami antydumpingowymi. Wzrost przywozu nieznacznie zmienionego produktu był znaczący, wynosząc około 80 % łącznej wielkości przywozu objętego dochodzeniem. Na podstawie zebranych w sprawie dowodów stwierdzono przy tym, że sprzedaż nieznacznie zmienionych rodzajów folii aluminiowej pochodzącej z Chin następuje po cenach dumpingowych.

W art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/271 orzeczono zatem, że cło antydumpingowe w wysokości ustalonej w rozporządzeniu nr 925/2009 (30 %) zostaje nałożone na pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej takie rodzaje folii aluminiowej objęte dochodzeniem jak:

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,007 mm, ale mniejszej niż 0,008 mm, o dowolnej szerokości rolki, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607111930),

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,008 mm i nie większej niż 0,018 mm, w rolkach o szerokości przekraczającej 650 mm, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607111940)

— folia aluminiowa o grubości większej niż 0,018 mm, ale mniejszej niż 0,021 mm, o dowolnej szerokości rolki, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607111950)

— folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,021 mm i nie większej niż 0,045 mm, zawierająca przynajmniej dwie warstwy, o dowolnej szerokości rolki, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 90 (kody TARIC 7607119045 i 7607119080).

W art. 1 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że rozszerzenie cła nie ma zastosowania do przywozu towarów produkowanych przez wymienione w rozporządzeniu cztery przedsiębiorstwa. Postanowiono również o zwolnieniu wskazanych produktów z ostatecznego cła antydumpingowego jeżeli są one przywożone z innym przeznaczeniem niż do zastosowania jako folia aluminiowa do użytku domowego (art. 1 ust. 4).

Mając na uwadze sformułowane w skardze zarzuty, najistotniejsze dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje zatem, że zgodnie z art. 1 ust. 5 wskazanego rozporządzenia cło rozszerzone poza wyjątkami wskazanymi w ust. 2 i ust. 4 jest pobierane od przywozu wszystkich produktów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej o wskazanych w ust. 1 cechach, które to towary polegały zarejestrowaniu zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/865. Towar objęty zgłoszeniem celnym niewątpliwie spełnia oba te warunki: jest bowiem klasyfikowany do kodu TARIC 7607 11 19 30 i podlegał obowiązkowi rejestracji, którą organy celne miały obowiązek prowadzić od dnia 2 czerwca 2016 r., tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/865. Nie miały do niego ponadto zastosowania wyłączenia z art. 1 ust. 2 i 4.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady odpowiedniego vacatio legis w przypadku wejścia w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/271 należy wskazać, że w niniejszej sprawie "odpowiedniość vacatio legis" rozpatrywać trzeba w dwóch płaszczyznach: możliwości podjęcia działań przez adresatów aktu prawnego, po ogłoszeniu nowych przepisów, w sposób uwzględniający treść nowej regulacji oraz zapewnienia skuteczności regulacji wspólnotowych ukierunkowanych na ochronę wspólnego rynku przed importem towarów po cenach dumpingowych.

Zasadne jest przy tym wskazanie, że w odniesieniu do pierwszej ze wskazanych płaszczyzn wymóg zachowania odpowiedniego vacatio legis należy odnosić nie do ochrony adresata normy prawnej przed pogorszeniem jego sytuacji, lecz do jego możliwości zapoznania się z nowym prawem i możliwości adaptacyjnych.

Z art. 297 ust. 1 akapit 2 oraz ust. 2 akapit 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika wprost, że rozporządzenie musi być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wchodzi w życie z dniem określonym w rozporządzeniu bądź dwadzieścia dni po jego ogłoszeniu (jeśli w rozporządzeniu nie zawarto daty wejścia w życie).

Wskazać należy, że rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 1 czerwca 2016 r., natomiast weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu. Również rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2017/271 z dnia 16 lutego 2017 r. weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu (publikacja w dniu 17 lutego 2017r.; wejście w życie w dniu 18 lutego 2017 r.).

Takiej praktyki legislacyjnej nie można w ocenie Sądu uznać za z założenia wadliwą, zważywszy, że wszczęcie dochodzenia na mocy art. 13 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 miało na celu stwierdzenie, czy przywóz do Unii Europejskiej folii aluminiowej o określonej grubości i określonych innych cechach stanowi obejście środków nałożonych obowiązującym od dnia 19 grudnia 2015 r. rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/2384 nakładającym ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz kończącym postępowanie dotyczące przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Brazylii w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009.

Istota regulacji zawartych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 2016/865 sprowadzała się do rozpoczęcia procedury mającej na celu wyjaśnienie, czy import określonych towarów stanowi praktykę dumpingową. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że ochrona rynku wspólnotowego wymagała podjęcia niezwłocznych działań i zastosowania rejestracji określonych towarów na wypadek potwierdzenia, że niedopuszczalna praktyka dumpingowa ma miejsce.

Z kolei w przypadku rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/271 istota zawartych w nim regulacji sprowadzała się do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego nałożonego art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W tym przypadku ochrona rynku wspólnotowego wymagała podjęcia równie niezwłocznych działań. Brak tych działań determinowałby znaczący wzrost importu towarów z Chin po cenach dumpingowych, powodującego niepożądaną z perspektywy ochrony rynku wspólnotowego szkodę dla przemysłu unijnego.

Z powyższych względów nie budzi wątpliwości Sądu, że organy celne na podstawie art. 1 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego nr 2017/271 w zw. z art. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 2016/865 były uprawnione do wydania rozstrzygnięć nakładających na stronę skarżącą cła antydumpingowe w związku z dokonanym w dniu 30 lipca 2016 r. zgłoszeniem celnym dotyczącym folii aluminiowej klasyfikowanej do kodu TARIC 7607 11 19 30.

Strona skarżąca domaga się uchylenia wydanych wobec niej decyzji, kwestionując w ogóle dopuszczalność wprowadzania przez UE regulacji dotyczących ceł antydumpingowych, skutkujących nałożeniem ceł z mocą wsteczną. Stanowisko strony skarżącej zasadza się bowiem na wskazaniu, że skoro w chwili zakupu towaru nie był on objęty cłem antydumpingowym, to nie może takim cłem być obciążony.

W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie stanowisko strony w tym zakresie jest nieuprawnione i brak jest podstaw, aby akty prawa wspólnotowego - w oparciu o które organy nałożyły cło na importowany przez stronę towar – można było uznawać za niespójne oraz za sprzeczne z Konstytucją RP.

Powołane wyżej akty prawa wspólnotowego wprost przewidują, że cła antydumpingowe mogą być nakładane na towary z mocą wsteczną.

Podkreślić należy, że zasada lex retro non agit w odniesieniu do przepisów prawa materialnego nie ma bezwzględnego charakteru. Pogląd taki jest również prezentowany w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości (zob. wyrok TS z 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-376/02 ZOTSiS 2005/4B-/I-3445, PP 2005/6/51, ECR 2005/4B-/I-3445). Prawo unijne, z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE) oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, świadomie dopuszcza zatem możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną, pod warunkiem uprzedniego objęcia przywozu towaru rejestracją.

Tak też w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy przywóz towarów, w związku z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 2016/865, wszczynającym dochodzenie, co do możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2384 (przedłużającego działanie środków ustalonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 925/2009) został objęty obowiązkiem rejestracji a następnie – na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 2017/271 - objęty ostatecznym cłem antydumpingowym.

Podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że w dacie zakupu przez nią towaru nie istniał jeszcze obowiązek rejestracji nie ma wpływu na zastosowanie rozporządzenia wykonawczego nr 2016/865 względem objętego zgłoszeniem celnym towaru. Podkreślić należy, że skarżąca pozostaje podmiotem gospodarczym od wielu lat wyspecjalizowanym w handlu tego rodzaju towarem, a prowadząc działalność tego rodzaju uwzględniać musi, jako element ryzyka gospodarczego, możliwość zmian przepisów prawa następujących po zakupie towaru. Znaczenie dla oceny stopnia tego ryzyka ma także i to, że sprowadzana z Chin folia aluminiowa, nieznacznie różniąca się od towaru będącego przedmiotem zgłoszenia w niniejszej sprawie, była już od 2009 r. objęta cłem antydumpingowym. W związku z powyższym zarzuty zawarte w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.

Powyższe zapatrywania uzasadniały również uznanie, że w realiach rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jak i z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd zaznacza, że dopuszczalność stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną została potwierdzona przez TSUE m.in. w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie C-667/11. Wskazany wyrok dotyczył sprawy podobnej, gdzie na innego rodzaju towar nałożono cło antydumpingowe z mocą wsteczną, w związku z tym, że prowadzone przez komisję dochodzenie przewidujące rejestrację tego typu towaru wykazało obchodzenie dotychczas obowiązujących środków antydumpingowych wprowadzonych na mocy aktu podstawowego, co skutkowało rozszerzeniem cła na towary podobne. Odpowiadając na pytanie prejudycjalne postawione w tej sprawie TSUE orzekł, że "artykuł 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, do którego odsyła art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddającego ten przywóz rejestracji powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej". Z powyższego wynika, że skoro dokonane przez TSUE rozstrzygnięcie dotyczyło art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009, które stało się podstawą rozstrzygnięcia, to jest relewantne również w przedmiotowej sprawie. Wskazany przepis prawny był bowiem podstawą do wszczynania także innych dochodzeń przez Komisję, w tym stanowił podstawę do wydania rozporządzenia wykonawczego nr 2016/865, przewidującego obowiązek rejestracji określonych rodzajów folii aluminiowej, które były importowane przez stronę skarżącą.

Na marginesie wskazać należy, że powołanie się przez organ II instancji na przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego w czasie, gdy obowiązywało już rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. L 269 z 10.10.2013) nie jest uchybieniem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji, gdy w istotnym dla sprawy zakresie regulacje tych aktów prawnych są tożsame. Zresztą organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał prawidłowo przepisy UKC.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.