Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 1/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 139 § 1, art. 140 § 1, art. 121 § 1 i art. 125 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w przedmiocie bezczynności organu administracji w zakresie postępowania dotyczącego zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania jest skarga z 29 listopada 2017 r. "A" sp. z o.o. w J. na bezczynne postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2013r. Skarżąca spółka upatrywała bezczynność organu podatkowego w braku wykonywania obowiązków w zakresie złożenia wniosku o udostępnienie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów w okresie 22 listopada 2016r. do co najmniej 1 czerwca 2017r. Nadto w uzasadnieniu postanowienia z 24 kwietnia 2017r. i 27 lipca 2017r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania wskazano jako przyczynę niedotrzymania terminów konieczność oczekiwania na odpowiedź Prokuratury Okręgowej we W.. W uzasadnieniu skarżąca spółka podkreśliła, że działania organu maja charakter pozorny i służą przedłużeniu zakończenia terminu postępowania. Wskazano również na przewlekłość postępowania i podkreślono, że od 22 listopada 2016r. organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

Wobec powyższej argumentacji spółka domagała się na podstawie art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz.U. 2017.1369 t.j., dalej: p.p.s.a.) stwierdzenia, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wymierzenie na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

Skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest prowadzenie robót górniczych, a także nabywanie i odsprzedaż oleju rzepakowego nie wykorzystywanego do celów energetycznych. W lipcu i sierpniu 2013 r. skarżąca nabyła od "B" sp. z o.o. olej rzepakowy, a następnie odsprzedała go podmiotowi słowackiemu "C" s.r.o., zaś transport wykonała firma "D" w D..

W okresie od 1 grudnia 2014r. do 26 lutego 2016r. prowadzono u strony skarżącej kontrolę podatkową, której przedmiotem była prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług, zobowiązania w tym podatku, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, kontrole transakcji pomiędzy podmiotami w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2013r. Kontrola została wszczęta na wniosek Naczelnika Urzędu Celnego w C. i w związku ze śledztwem o sygnaturze [...] prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G.

W okresie wskazanym w skardze organ 22 listopada 2016r. zwrócił się o udzielenie informacji o 5 samochodach z Centralnej Ewidencji Pojazdów, a nadto zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i w D. o przesłanie kolejnych dokumentów w związku z kontrolą przeprowadzoną w firmie B. K. w zakresie podatku od towarów i usług w okresie kwiecień-grudzień 2013r.

W dniu 8 grudnia 2016r. organ uzyskał odpowiedź wraz z dokumentami od Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., a 22 grudnia 2016r. wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego e D..

Pismem z 19 grudnia 2016r. centralny Ośrodek Informatyki w Warszawie wezwał do usunięcia braków formalnych wniosku z 22 listopada 2016r. poprzez złożenie ich oddzielnie do każdego wniosku. W związku z powyższym pismem z 4 stycznia 2017r. organ zwrócił się ponownie o udzielenie informacji.

Pismem z 4 stycznia 2017 r. zwrócono się ponownie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o udzielenie informacji i przesłanie kolejnych dokumentów. W oczekiwaniu na przesłanie dokumentacji postanowieniem z 26 stycznia 2017r. przedłużono termin załatwienia sprawy do 28 kwietnia 2017r.

Pismem z 8 lutego 2017 r. zwrócono się do prokuratury Rejonowej w J. o wskazanie czy wszczęto śledztwo w stosunku do spółki i czy w ramach tego postępowania badano transakcje zakupu-sprzedaży oleju rzepakowego w lipcu i sierpniu 2013r. Odpowiedź uzyskano 16 lutego 2017r., a wynika z niej, że spółka została uznana za pokrzywdzonego w śledztwie [...], a akta dochodzenia [...] przesłano do Prokuratury Okręgowej we W. celem połączenia jej z toczącym się tam postępowaniem.

W dniu 9 lutego 2017r. wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego z C. wraz z wnioskowanymi dokumentami.

W dniach 9 i 13 lutego 2017r. wpłynęły odpowiedzi na zapytania z centralnej Ewidencji Pojazdów.

Pismem z 21 lutego 2017r. zwrócono się do Prokuratury Okręgowej we W. o informacje na jakiej podstawie uznano spółkę za pokrzywdzonego w śledztwie [...].

W piśmie z 7 i 11 kwietnia 2017r. spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów Prokuratury Okręgowej we W. na okoliczność nadania jej statusu pokrzywdzonego.

Postanowieniem z 24 kwietnia 2017r. przedłużono termin załatwienia sprawy do 31 lipca 2017r. ze względu na oczekiwanie na dokumentację z Prokuratury Okręgowej we W..

Pismem z 5 maja 2017r. i z 30 czerwca 2017r. ponownie zwrócono się do Prokuratury Okręgowej we W. o nadesłanie dokumentacji.

W dniu 1 czerwca 2017 r. Centralny Ośrodek Informacji zawiadomił o pozostawieniu wniosku organu o udostępnienie danych z CEPiK bez rozpatrzenia.

Czynności wyżej opisane zostały podjęte przez organ w okresie wskazanym w skardze jako okres bezczynności.

Natomiast od lipca 2017r. do czasu przekazania akt do sądu organ wykonał szereg czynności oraz przedłużał termin zakończenia sprawy postanowieniem z [...]r. ze względu na oczekiwanie na odpowiedź z prokuratury Okręgowej we W. do 30 października 2017r.

Pismem z 8 sierpnia 2017r. zwrócono się o nadesłanie kopii protokołu przesłuchania Z. J. Prezesa Zarządu A sp. z o.o., który wpłynął 17 sierpnia 2017r. W tym terminie wpłynęła też odpowiedź z prokuratury Rejonowej w J. wraz z materiałami źródłowymi, zaś 24 sierpnia 2017r. wpłynęła odpowiedź z Prokuratury Okręgowej we W..

Pismem z 12 września zwrócono się do naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o podanie czy została wydana decyzja podatkowa w podatku od towarów i usług odnośnie "B" sp. z o.o. za lipiec i sierpień 2013r. wraz z wnioskiem o nadesłanie dokumentacji.

Organ pismem z 12 września 2017r. wezwał właścicieli firm przewozowych celem przesłuchania w charakterze świadków. Ze względu na nieodebranie przez nich wezwań uczyniono to ponownie 10 października 2017r., a przesłuchanie B. K. odbyło się 18 października 2017r., zaś A. Z. 31 października 2017r.

Postanowieniem z 25 października 2017r. przedłużono termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2018r.

W dniu 6 listopada 2017r. wpłynął wniosek strony o przesłuchanie 5 świadków i przeprowadzenie dowodu z zapisów rejestratorów systemu MYTO.SK.

Pismem z 24 listopada 2017 r. zwrócono się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o nadesłanie pisma Prokuratury Okręgowej we W. oraz pisma strony z wyjaśnieniami w zakresie transportu.

Pismem z 28 listopada 2017 r. zwrócono się do Prokuratury Okręgowej w G. o informacje o toku prowadzonego postępowania karnego oraz o informację czy badany jest wątek transakcji strony obrotu olejem rzepakowym w lipcu i w sierpniu 2013 r. z "B" sp. z o.o. i "C" s.r.o. oraz czy przesłuchano członków zarządu spółek, właścicieli firm transportowych, kierowców.

W dniu 24 listopada 2017 r. wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wraz z protokołem zeznań świadka P. S..

Pismem z 1 grudnia 2017 r. zwrócono się do Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach o nadesłanie protokołu przesłuchań świadka, kierowcę przewożącego olej rzepakowy do C. w 2013r.

Pismem z 12 grudnia 2017r. wezwano Prezesa Zarządu spółki do przesłuchania w charakterze strony.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na ponaglenie strony postanowieniem z [...]r. uznał je za niezasadne. W uzasadnieniu stwierdził, że czynności organu podejmowane są na bieżąco i odpowiadają aktualnemu stanowi poczynionych ustaleń.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Katowicach wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że strona w skardze wskazała na zarzut bezczynności, ale również na przewlekłość postępowania, co wzajemnie się wyklucza. Wskazano na działanie organów zgodnie z regułami art. 122 O.p. i art. 125 § 1 O.p. W ocenie organu zasada dokładnego wyjaśnienia sprawy, zbadania materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia go (art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p.) ma pierwszeństwo przed zasadą szybkości postępowania. W tym zakresie odwołano się do uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...]r. Organy ustaliły, że spółka była podmiotem uczestniczącym w tzw. "karuzeli podatkowej", co zobowiązuje organ do zbadania transakcji pomiędzy spółką jej kontrahentami. Strona brała czynny udział w postępowaniu, przeglądała akta, składała wnioski dowodowe, w tym te które organ przeprowadził wcześniej z urzędu. Dotyczy to zwrócenia się przez organ do Prokuratury Okręgowej we W. 21 lutego 2917r. w zakresie statusu skarżącej jako pokrzywdzonej, a strona wniosek ten złożyła 5 kwietnia 2017r. Bez wpływu na sprawę jest pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku organu 22 listopada 2017r. o udzielenie informacji z CEPiK, gdyż na ponownie złożone przez organ wniosku uzyskano odpowiedź już 9 i 13 lutego 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a.), na który powołała się strona skarżąca wnosząc skargę, stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. akty lub czynności podległe kontroli sądów administracyjnych muszą mieć indywidualny charakter, a zatem być skierowane do zindywidualizowanego adresata, który znajduje się w określonej sytuacji, a ponadto muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Również w doktrynie prawa administracyjnego akcentuje się, że wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. formy działania administracji charakteryzują się jako niemające charakteru decyzji lub postanowienia, podejmowane w sprawach indywidualnych, o charakterze publicznoprawnym (a tylko w tym zakresie działalność administracji publicznej została poddana sądowej kontroli) oraz dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, str. 22). Wskazana przez skarżącą spółkę bezczynność w toczącym się postępowaniu oraz podnoszony w uzasadnieniu skargi zarzut przewlekłości mieści się w kognicji Sądu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. nr C 303 s. 1). Jednym z jego fundamentalnych elementów jest prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX 753418) z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zauważyć należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest ograniczona terminem trzydziestodniowym określonym w art. 53 p.p.s.a. Wynika to wprost z treści tej normy prawnej, która w odniesieniu do poszczególnych aktów i czynności wskazuje datę, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi. Niewątpliwie jednak korzystanie ze środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi do sądu administracyjnego stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania tych stanów, to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Przedmiotem skargi jest w takiej sytuacji przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej lub bezczynność organu, a celem skargi - wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.

W rozpoznawanej sprawie spółka pismem z 3 października 2017 r. złożyła ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Jednakże organ ten w postanowieniem z [...]r. stwierdził, że ponaglenie jest bezzasadne. Sąd uznał tym samym dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynne (przewlekłe) prowadzenie postępowania.

Dokonując ceny zasadności zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ, którego bezczynne lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy oceny tego, czy organ podatkowy prowadził postępowanie w zakresie weryfikacji faktur za lipiec i sierpień 2013r. z tytułu nabycia i zbycia oleju rzepakowego, w sposób bezczynny (przewlekły), jak to sformułowała strona skarżąca. Ocenie podlegają więc czynności podjęte przez organ, a zainicjowane w toku postepowania oraz prowadzone przez inne organy administracyjne, w sytuacji gdy te czynności polegają na sprawdzeniu kontrahentów skarżącego, co do prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług. Jak wskazał skarżący bezczynność w sprawie trwa od 22 listopada 2016r. W uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu wyznaczonego do 31 stycznia 2017r. organ wskazał na konieczność oczekiwania na odpowiedź innych organów w tym Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oraz z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Wniosek o informacje z CEPiK organ przesłał 22 listopada 2016r., zaś z zawiadomienia z 22 maja 2017r. wynika, że wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia. Wniosek pozostawia się bez rozpoznania z powodu niewykonania przez organ wezwania do usunięcia braków formalnych z 19 grudnia 2016r., doręczonego organowi 19 grudnia 2016r. Roszczenia swe skarżąca spółka wywodzi z treści art. 149 p.p.s.a.

Należy podkreślić, że załatwiając sprawę organ jest zobowiązany do respektowania art. 139 § 1 O.p. i art. 140 § 1 O.p. Zgodnie z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Art. 140 § 1 O.p. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie organ zobowiązany jest respektować zasady ogólne rządzące tym postępowaniem określone w treści art. 120 – 129 O.p., w tym w szczególności zasadę praworządności (art. 120 O.p.), zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa; zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; zasadę skuteczności i współmierności (art. 125 § 1 O.p.), zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powołana wyżej zasada znajduje swoje odzwierciedlenie w zasadzie proporcjonalności, będącej elementem składowym państwa prawa i wielokrotnie podkreślanej przez Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie. Stwierdził on bowiem, że zasada proporcjonalności w ujęciu szerokim szczególny nacisk kładzie na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Z powyższego wynika, że jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większy sposób pogarsza sytuację prawną podmiotu to należy wybrać ten drugi ( wyrok TK z 31.01.1996 r. sygn. akt K 9/95, opubl. OTK 196/1/2).

Treść przytoczonych wyżej przepisów umożliwiała organowi podjęcie w znacznym stopniu samodzielnych działań w celu weryfikacji transakcji u kontrahentów skarżącej, a organ może sam badać okoliczności, które są w jego mniemaniu istotne dla sprawy oraz korzystać z pomocy prawnej innych organów.

W przedmiotowej sprawie organ występował do innych organów o przeprowadzenie weryfikacji kontrahentów skarżącej. Prowadzone współdziałanie dotyczyło przede wszystkim transakcji jakich podatnik dokonał z kontrahentami oraz ustalenia dotyczące innych podmiotów, w tym przewoźnika towaru, a które w istocie stały się przyczyną przedłużenia postępowania kontrolnego w jego końcowej fazie.

Zarzuty skargi należy oceniać poprzez pryzmat zasady neutralności podatku od wartości dodanej, na co zasadnie zwracał uwagę skarżący w skardze. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wielokrotnie wskazywał, że prawo podatników do odliczenia od VAT, który są zobowiązani zapłacić, VAT naliczonego z tytułu towarów i usług otrzymanych przez nich, stanowi zasadę podstawową wspólnego systemu VAT ustanowioną w prawie Unii. Prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie może być ograniczane. System odliczeń ma bowiem na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach jego całej działalności gospodarczej. Wspólny system VAT gwarantuje w ten sposób w zakresie ciężaru podatku neutralność wszystkich rodzajów działalności gospodarczej – niezależnie od jej celu lub wyników – pod warunkiem, że co do zasady ona sama podlega opodatkowaniu VAT (wyrok TSUE w sprawie: Gabalfrisa i in., EU:C:2000:145, pkt 44; Halifax i in., C-255/02, EU C 2006 121, pkt 78; Dankowski, C-438/09, EU C 2010 818, pkt 24).

W systemie podatku od wartości dodanej znane są zjawiska tzw. oszustw karuzelowych, a identyfikacja w podmiotów uczestniczących w takim oszustwie jest rolą organów podatkowych. Nieefektywne prowadzenie i przedłużanie postępowań w tych sprawach pogłębia to negatywne zjawisko i sprzeciwia się zasadzie pewności prawa i ułatwienia uczciwym podatnikom dokonywania czynności związanych ze stosowaniem VAT poprzez uwzględnienie, oprócz przypadków wyjątkowych, obiektywnego charakteru danej transakcji. Oczywiście nie jest sprzeczne z prawem wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (wyrok TSUE w sprawie: Teleos i in., C-409/04, EU C 2007 548, pkt 65, 68; Netto Supermarkt, EU C 2008 105, pkt 24), a krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem (wyroki TSUE w sprawie: Kittel i Recolta Recycling, C-439/04 oraz C-440/04, EU C 2006 446, pkt 55; Mahagében Kft i David, C-80/11 i C-142/11, EU C 2012 373, pkt 42), jednak dopiero odmowa prawa do odliczenia daje podatnikowi możliwość wykazania swoich racji w stosownym postępowaniu.

Powyższe wskazuje wyraźnie na konieczność weryfikacji rozliczenia podatnika w podatku od towarów i usług. Zatem rolą organu jest sprawdzenie transakcji podatnika zarówno po stronie zakupu, jak i sprzedaży. Nie ulega więc wątpliwości, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę 112 (wyrok TSUE w sprawie: Halifax i in., EU C 2006 121, pkt 71 oraz Kittel i Recolta Recycling, EU:C:2006:446, pkt 54). Musi to jednak następować zgodnie z zasadą proporcjonalności, a zatem z zastosowaniem środków, które umożliwiają efektywne osiąganie celu.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organ wszczął postępowania i kolejnymi postanowieniami dokonywał przedłużenia terminu kontroli, ostatnio do 31 stycznia 2018r. z uwagi na konieczność przesłuchania Prezesa Zarządu skarżącej spółki. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek czuwania nad należytym przebiegiem podejmowanych czynności, nawet w sytuacji, gdy czynności te w praktyce wykonują inne organy krajowe czy zagraniczne, co winno powodować koncentrację tych poczynań i wydanie decyzji w jak najszybszym terminie. Jednocześnie z przedłożonego materiału dowodowego wynika wymiana informacji podatkowej z organami krajowymi oraz słowackimi, przesłuchiwanie Prezesa Zarządu Spółki, kontrola u przewoźnika, przesłuchanie właścicieli przedsiębiorstw transportowych, kierowców. Zatem należyte i prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy wymagało szczegółowego analizowania otrzymywanych informacji i podejmowania konkretnych działań następczych, co organ w rozpoznawanej sprawie wykonał, nawet kosztem przedłużania prowadzonego postępowania kontrolnego i wyznaczania nowych terminów jego zakończenia. Jedynie w oparciu o fakt, że organ 22 listopada 2016r. zwrócił się zbiorczo do 5 pojazdów o udzielenie informacji z systemu CEPiK, a 22 maja 2017r. zawiadomiono go, że wniosek ten pozostaje bez rozpatrzenia, nie można wywodzić skutku w postaci uznania bezczynności. Organ bowiem 19 grudnia 2016r. został wezwany do usunięcia braków formalnych zapytania poprzez złożenie wniosków oddzielnie dla każdego pojazdu. Jednakże 4 stycznia 2017r. organ złożył 5 oddzielnych wniosków, a odpowiedź na nie uzyskał 9 i 13 lutego 2017r. W dniu 22 maja 2017r. organ był już w posiadaniu danych z systemu CEPiK, a tym samym dokonując opisanych wyżej czynności nie pozostawał w bezczynności.

Odnośnie uzyskania informacji i dokumentacji z Prokuratury Okręgowej we W. to organ zwrócił się o nią 22 lutego 2017r., gdyż z pisma z 16 lutego 2017r. Prokuratury Rejonowej w J. wynikało, że Prokuratura Okręgowa we W. przyznała skarżącej spółce status pokrzywdzonego w prowadzonym tam śledztwie sygn. [...]. Informacja ta po ponagleniu z 5 maja 2017r. i 30 czerwca 2017r., wpłynęła do organu 24 sierpnia 2017r. Okoliczności te niewątpliwie mają znaczenie dla prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a to w zakresie możliwości zastosowania art. 88 ust. 3a ustawy o VAT i ewentualnej konieczności zbadania dobrej wiary w stosunku do skarżącej spółki zgodnie z zasadami wyżej opisanymi.

Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Z tego względu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ wydarzenia i czynności podejmowane również po złożeniu skargi. Tak więc orzekanie o ewentualnym obowiązku wydania aktu przez organ administracji niewątpliwie musi odnosić się do aktualnego stanu sprawy. Sąd dokonał więc analizy stanu faktycznego sprawy ponad zakreślony pierwotnie przez skarżącego okres tj. czerwiec 2017r. i weryfikował czynności organu również po tej dacie, nie znajdując jednak podstaw do wskazania okresów bezczynności. Powyższe wynika z dokonanego powyżej zestawienia podejmowanych w postepowaniu czynności.

Zgodnie z art. 140 § 1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Warunek ten został zachowany w niniejszej sprawie o czym świadczy cykliczność wydawanych przez organ postanowień oraz zawarte w nich uzasadnienie, w każdym pojedynczym przypadku odnosi się do poszczególnych etapów postępowania i jest do nich adekwatna.

W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że postępowanie organu nie narusza dyspozycji art. 139 O.p., a w sprawie nie mają zastosowania sankcje z art. 149 p.p.s.a., o które wnosiła strona skarżąca.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.