Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 92/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3, art. 22 ust. 2, i 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] nałożył na przewoźnika M. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w S., karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu towaru zarejestrowanego w systemie monitorowania przewozu towarów pod numerem [...].

Odwołanie od tej decyzji wniósł M. C. i zarzucił naruszenie:

- art. 21 § 1 pkt 2, w zw. z art. 207 Ordynacji podatkowej, przez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do jej wydania;

- art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. Z 2017 r. poz. 708 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o SENT) polegające na przyjęciu, że wykładnia językowa art. 22 ust. 2 ustawy, nie uzasadnia stanowiska, że karze pieniężnej podlega przewoźnik, który przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełni zgłoszenia o dane z art. 5 ust. 4 tej ustawy. Tego rodzaju wykładnia, zdaniem odwołującego, jest niedopuszczalna jako rozszerzająca możliwość nakładania przez organ kary pieniężnej. Z treści art. 22 ust. 2 ustawy nie wynika bowiem, że uzupełnienia zgłoszenia nie można dokonać w toku kontroli, aby uniknąć ciężaru stosownej kary pieniężnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. A mianowicie z ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 23 listopada 2018 r. funkcjonariusze P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o nr rej. [...], przewożącego towar w postaci olejów silnikowych w różnych opakowaniach o pojemności: 4 1., 20 1., 208 1. w łącznej ilości 20 323,32 kg brutto, klasyfikowanego do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 2710, podlegającego obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Przewóz towaru odbywał się z Finlandii na terytorium Polski do firmy S., przez firmę przewozową [...] M. C. Rodzaj towaru oraz jego ilość wskazywały, że podlega on zasadom przewozu określonym w ustawie o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

W toku kontroli, w wyniku analizy dokumentu [...] w systemie stwierdzono, że przewożony towar został zgłoszony do systemu SENT w dniu 21 listopada 2018 r. o godz. 17:04. W momencie rozpoczęcia kontroli (tj. w dniu 23 listopada 2018 r. o godz. 08:40) pola dotyczące informacji o przewoźniku towaru, środku transportu, przewozie towaru, rodzaju i numerze dokumentu przewozowego nie były przez przewoźnika wypełnione. Przewoźnik uzupełnił zgłoszenie o dane wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy w dniu 23 listopada 2018 r. o godz. 09:58, tj. już po rozpoczęciu kontroli przewozu.

Ponadto w wyniku analizy przedmiotowego zgłoszenia stwierdzono rozbieżności dotyczące nazwy podmiotu odbierającego w stosunku do okazanego przez kierowcę dokumencie CMR B/NR. Zgodnie ze zgłoszeniem odbiorcą towaru jest "[...]", natomiast w przedłożonym przez kierowcę dokumencie CMR B/NR jako odbiorcę wskazano [...]. Nadto stwierdzono, że w zgłoszeniu dotyczącym dokumentów przewozowych towarzyszących przesyłce figuruje zapis: "CMR NR [...]" natomiast okazany do kontroli dokument CMR był bez numeru.

Ustalenia kontroli, która miała za zadanie sprawdzenie czy kontrolowany wywiązuje się z obowiązków wynikających z przepisów ustawy o SENT, zawarto w protokole nr [...] z 23 listopada 2018 r.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przewożony towar - oleje silnikowe CN-2710, którego przewóz drogowy podlega monitorowaniu, podmiot odbierający miał obowiązek, przed rozpoczęciem przewozu towarów, przesłać do tego rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Przewoźnik ([...]), który otrzymał numer referencyjny, obowiązany był przed rozpoczęciem przewozu towarów na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o dane wynikające z art 6 ust. 3 ustawy i przekazać go kierującemu przed rozpoczęciem przewozu. Treść art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy, nakazuje przewoźnikowi przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju (tj. również przed kontrolą) obligatoryjne uzupełnienie zgłoszenia w systemie monitorowania przewozu towarów o elementy tam wymienione pod groźbą sankcji administracyjnych przewidzianych w art. 22 ust. 2 ustawy. Uzupełnienie tych danych należy do zadań przewoźnika w każdym przypadku przewozu towaru podlegającego systemowi monitorowania przewozu towarów. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest (co również podkreśla się w odwołaniu), że uzupełnienie danych przez przewoźnika nastąpiło w dniu kontroli o godz. 09:58 tj. po rozpoczęciu kontroli. W związku z tym, zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy przewoźnik został ukarany karą pieniężną wynikającą z tego przepisu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podano, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie poczynionych bezpośrednio podczas kontroli ustaleń, zawartych w protokole kontroli z 23 listopada 2018 r., jak również dokumentach zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. Ponadto szczegółowo zostały przeanalizowane informacje zawarte w piśmie z 8 sierpnia 2019 r. Organ pierwszej instancji przeanalizował całość materiału dowodowego, ocenił przedstawione dowody, dokładając należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego (które potwierdza odwołujący), zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Okoliczności przewozu organ pierwszej instancji ustalił w oparciu o protokół z kontroli, który przedstawia niekwestionowany stan faktyczny w dacie zatrzymania pojazdu do kontroli, jak również o inne ww. dokumenty. Organ wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie wskazał zarówno podstawę prawną jak również materiał dowodowy, na którym oparł swoje ustalenia. Uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, który w sposób niekwestionowany świadczy o naruszeniu normy określonej w art. 6 ust. 3 ustawy, co w konsekwencji prowadzi do nałożenia kary administracyjnej. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji działał na podstawie prawa i w jego granicach natomiast odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego, niż domaga się strona nie świadczy o przyjęciu wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, a także o naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej.

Odnośnie naruszenia prawa materialnego organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 6 ust. 3 ustawy, ponieważ towar przewożony był z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju z Finlandii do Polski, a nie jak wskazuje się w odwołaniu - art. 5 ust. 4 ustawy, który dotyczy przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przewożony towar (olej silnikowy) został zgłoszony do systemu SENT, jednakże przewoźnik nie uzupełnił danych wynikających z art. 6 ust. 3 ustawy. W myśl art. 6 ust. 3 ustawy w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, to właśnie przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towarów na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o dane wskazane w tym przepisie. Z przepisu tego wynika, że uzupełnienia zgłoszenia przewoźnik musi obligatoryjnie dokonać przed rozpoczęciem przewozu. Zapis ten nie daje możliwości uzupełniania przez przewoźnika zgłoszenia w dowolnym momencie. A zatem uzupełnienie zgłoszenia w trakcie kontroli (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) narusza przepis art. 6 ust. 3 ustawy, co w rezultacie podlega karze stosownie do art. 22 ust.2 ustawy.

Zdaniem organu nie można się zgodzić ze stwierdzeniem odwołującego, że przepis art. 22 ust. 2 ustawy nie stanowi, kiedy przewoźnik ma uzupełnić dane, a więc może tego dokonać teoretycznie do momentu zamknięcia SENT. Z przepisu art. 22 ust. 2 ustawy wyraźnie bowiem wynika, że jeżeli przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 3 i w terminie wynikającym z tego artykułu (tj. przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju), na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Wobec powyższego uzupełnienie zgłoszenia w trakcie trwającej kontroli nie może skutkować naprawieniem zaistniałego błędu, a świadczy przede wszystkim o niewypełnieniu zobowiązania określonego w przepisach ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, argumentem w niniejszej sprawie nie może być również okoliczność, że skarżący po raz pierwszy wykonywał usługę transportową przewozu objętą systemem monitorowania towarów, że dopiero w chwili kontroli uzyskał informację, że przesyłka jest objęta systemem i że ma obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, oraz to, że nigdy później nie wykonywał transportu objętego systemem monitorowania towarów, a ładunek został pozyskany na giełdzie ładunków. Organ podniósł, że obowiązkiem przewoźnika jest zadbanie o rzetelne, prawidłowe, staranne, zgodne z przepisami i stanem faktycznym uzupełnienie zgłoszenia do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, oraz w razie zaistniałej konieczności niezwłoczna aktualizacja zgłoszenia, ponieważ za uchybienie przepisanym normom grozi nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 22 ust. 1 ustawy. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa mimo, że przewóz był dokonywany jednorazowo. Należy zauważyć, że naruszenie było wynikiem świadomego lub nie, ale jednak zaniedbania strony. Podkreślono, że profesjonalny przewoźnik, zawodowo zajmujący się przewozem drogowym ładunków, których przewóz odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w tej dziedzinie, a które są powszechnie dostępne na stronach internetowych służb celno-skarbowych. Jeśli chodzi o informację dotyczącą, że ładunek jest przesunięciem magazynowym wynikającym z dokumentu CMR wyjaśniono, że przesunięcie magazynowe jest przemieszczeniem towarów lub materiałów pomiędzy poszczególnymi magazynami należącymi do jednego przedsiębiorstwa udokumentowane odpowiednimi dokumentami. Z dokumentu CMR wynika, że nadawcą towaru jest [...], jako odbiorca figuruje [...]. Natomiast z dokumentu Packing List wynika, że sprzedawcą była [...]. Z dokumentów zebranych w sprawie (CMR jak wskazuje odwołujący) nie wynika że było to przesunięcie magazynowe.

Ustosunkowując się do kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stwierdzono, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie niniejszej trudno uznać, że konieczność uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł może wpłynąć na sytuację finansową firmy i doprowadzić do zachwiania jej płynności finansowej. Ponadto przedłożone w trakcie postępowania administracyjnego dokumenty finansowe nie wskazują na ryzyko wystąpienia sytuacji, w której przewoźnik musiałby stać się beneficjentem pomocy ze strony organów państwowych. Zapłacenie kary administracyjnej w wysokości 10.000 zł nie może doprowadzić firmy, której przychody kształtują się na poziomie prawie miliona PLN, do zachwiania jej płynności finansowej. W ocenie organu odwoławczego naruszenie polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia do rejestru SENT, nie powstało w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania przewoźnika (zdarzenia losowe, powódź, pożar, sytuacje nadzwyczajne), a wręcz przeciwnie jest bezpośrednią konsekwencją działania Firmy [...] jako przewoźnika. Przedstawione w odwołaniu okoliczności takie jak wykonywanie usługi transportowej po raz pierwszy, brak informacji od spedytora o objęciu przesyłki systemem, nie wykonywanie w terminach późniejszych tego typu przewozów, przesunięcie magazynowe wynikające z dokumentu CMR nie mogą być przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej.

Reasumując, stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego uzasadniających możliwość skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł M. C. i zarzucił naruszenie:

- art. 40 § 2 K.p.a., przez wydanie decyzji z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, a to w związku z pominięciem pełnomocnika radcy prawnego skarżącego w postępowaniu przed organem odwoławczym poprzez nie doręczeniem mu decyzji tego organu, a bezpośrednio stronie;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 207 Ordynacji podatkowej, przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do jej wydania;

- art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 26 ust. 1 i 5 ustawy o SENT polegające na przyjęciu, że wykładnia językowa art. 22 ust. 2 ustawy nie uzasadnia stanowiska, że karze pieniężnej podlega przewoźnik, który przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełni zgłoszenia o dane z art. 5 ust. 4 tej ustawy;

- art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy, przez jego niezastosowanie, skoro w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające odstąpienie z urzędu od nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro decyzja organu odwoławczego nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego to nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. Jednocześnie jednak stwierdzono, że z ostrożności pełnomocnik skarżącego wnosi skargę, aby skarżący nie został pokrzywdzony przez działania organów w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej. Nadto podtrzymano zarzut odwołania dotyczący tego, że przepis art. 22 ust. 2 ustawy nie stanowi, kiedy przewoźnik ma uzupełnić dane, a jedynie, że w przypadku kiedy ich nie uzupełni, a więc, zdaniem skarżącego, dane mogą być uzupełnione, aż do zamknięcia SENT. Na poparcie tego stanowiska skarżący ponownie powołał się na wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie VIII SA/Wa 750/18.

Odnośnie wykazania ważnego interesu przewoźnika, w celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, podniesiono, że taki interes został wskazany w piśmie z 8 lipca 2019 r. w którym podniesiono następujące okoliczności: skarżący pierwszy raz wykonywał usługę transportową, przewozu objętą systemem monitorowania towarów; skarżący dopiero w chwili kontroli został poinformowany przez spedytora, że przesyłka jest objęta systemem i że ma obowiązek uzupełnienia SENTA, w tej chwili skarżący otrzymał numer SENT w celu uzupełnienia go, tak więc wcześniej skarżący nie znał nawet numeru SENT, a więc nie mógł go uzupełnić; skarżący nigdy później nie wykonywał transportu objętych systemem monitorowania towarów, jego usługa była jednorazowa; ładunek pozyskał na giełdzie ładunków gdzie nie było informacji, o obowiązku podlegania systemowi monitorowania transportu przez przewoźnika; skarżący zanim został poinformowany przez spedytora o konieczności uzupełnienia zgłoszenia, był informowany przez spedytora że ładunek jest de facto przesunięciem magazynowym co wynika z dokumentów CMR.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu w sprawie była legalność ukarania skarżącego – M. C. na podstawie przepisu art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, tzn. jako przewoźnika, za dokonanie zgłoszenia niezawierającego wszystkich wymaganych danych zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 ustawy SENT. W tym miejscu stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły iż w sprawie został naruszony art. 6 ust. 3 a nie jak wywodzi skarżący art. 5 ust. 4 ustawy. W sprawie niniejszej towar przewożony był bowiem z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, tj. z Finlandii do Polski. Takiej sytuacji dotyczy regulacja zawarta w art. 6 ustawy o SENT. Natomiast regulacja zawarta w art. 5 ustawy o SENT dotyczy przewozu rozpoczynjącego się na terytorium Polski.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o SENT określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe ma być dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

W myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy SENT, przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 (m.in. olejów napędowych) podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku przewozu takiego towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Z kolei zgodnie z treścią art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

– imię i nazwisko albo nazwę,

– adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

h) numer lokalizatora albo numer urządzenia;

Z treści ww. przepisu wynika jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 6 ust. 3 ustawy SENT powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju oraz że uzupełnienia tego powinien dokonać przewoźnik.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca w dniu kontroli 23 listopada 2018 r. nie miała uzupełnionego zgłoszenia SENT w części dotyczącej przewoźnika, tzn. nie były wpisane dane dotyczące przewoźnika towaru, środka transportu, przewożonego towaru, rodzaju i numeru dokumentu przewozowego. Strona skarżąca nie kwestionuje tego faktu podnosi jednak, że brak wypełnienia tego obowiązku powinien być sanowany tym, że w toku kontroli uzupełniono wymagane dane. Okoliczność ta, zdaniem sądu, pozostaje bez znaczenia, albowiem uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 6 ust. 3 ustawy SENT mogło nastąpić – najpóźniej – przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju. Nadmienić przy tym należy, że wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie VIII SA/Wa 750/18, na który powołuje się skarżący celem uzasadnienia swojego stanowiska, zgodnie z którym uzupełnienie danych dokonane w takcie kontroli powinno sanować uprzednie zaniechanie, został uchylony przez NSA wyrokiem z 26 lutego 2020 r. wydanym w sprawie II GSK 415/19.

Za bezzasadną należy uznać podnoszoną przez skarżącego okoliczność, że pierwszy raz wykonywał usługę transportową przewozu objętą systemem monitowania towarów; dopiero w chwili kontroli otrzymał numer SENT tak więc wcześniej nie mógł go uzupełnić; nigdy później nie wykonywał transportu objętego systemem monitowania towarów, była to usługa jednorazowa; został poinformowany przez spedytora, że ładunek jest przesunięciem magazynowym, co miało wynikać z dokumentu CMR. Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznego systemu śledzenia towarów wrażliwych na każdym etapie ich przemieszczania, a nieprzestrzeganie nałożonych przez ustawę ścisłych wymogów, m.in. w zakresie sposobu wypełniania dokumentów, stwarza zagrożenie realizacji tego celu bez względu na to, czy działanie podmiotu ma charakter zawiniony, czy też nie. Niezależnie zatem od tego, czy w danym przypadku niewpisanie danych do zgłoszenia SENT było wynikiem błędu, zaniedbania strony, czy nastąpiło umyślnie, zgodzić należy się z organami orzekającymi w sprawie, że kary nakładane na podstawie ustawy opierają się na odpowiedzialności obiektywnej. Przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu (wyroki WSA: WSA w Białymstoku z 11 grudnia 2018 r., II SA/Bk 591/18, wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2018 r., III SA/Gd 52/18, pub. CBOSA).

Podnieść należy, że ustawa weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział okres przejściowy, w którym nie karano uczestników przewozu towarów za naruszenia przepisów. W dniu kontroli 23 listopada 2018 r. przepisy ustawy SENT obowiązywały już od ponad roku. Skarżący jako profesjonalny przewoźnik musiał posiadać świadomość istnienia nałożonych ustawą SENT obowiązków i sankcji za ich nieprzestrzeganie. Przy czym zauważenia wymaga, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów są na tyle precyzyjne i jednoznaczne, że wykluczają możliwość swobodnej interpretacji uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również argument, że kontrolowany przewóz nie podlegał zgłoszeniu SENT, a jedynie przesunięciu międzymagazynowemu. Jak słusznie podaje organ odwoławczy przesunięcie międzymagazynowe to przemieszczanie towarów pomiędzy poszczególnymi magazynami należącymi do jednego przedsiębiorstwa. Ruch towarów pomiędzy poszczególnymi miejscami składowania dokumentowany jest za pomocą dowodów MM - przesunięcie międzymagazynowe. Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy o SENT, systemowi monitorowania drogowego nie podlega przewóz towarów, który nie jest związany z wykonaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli przewożonym towarom towarzyszy dokument potwierdzający przesunięcie międzymagazynowe wystawiony przez nadawcę towarów, który zawiera w szczególności:

1) dane nadawcy towaru obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej nadawcy;

3) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru;

4) dane adresowe miejsca magazynowania towaru - wysyłki;

5) dane adresowe miejsca magazynowania towaru – przyjęcia;

6) numer rejestracyjny środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, albo numer pociągu wraz z numerem pojazdu kolejowego bez napędu;

7) datę wystawienia.

Jak wynika z protokołu kontroli przewożonym towarom nie towarzyszył dokument potwierdzający przesunięcie międzymagazynowe wystawiony przez nadawcę towarów, który jest wymagany zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 3 ust. 7 ustawy o SENT. Nadto jak słusznie podnosi organ odwoławczy, wbrew temu co wywodzi skarżący z dokumentu CMR nie wynika, że było to przesunięcie magazynowe. Z dokumentu tego wynika, że nadawcą towaru jest podmiot z Finlandii a odbiorcą podmiot z Polski. Tym samym podnoszony przez skarżącego argument o przesunięciu międzymagazynowym należało uznać za całkowicie nietrafny.

W tej sytuacji przyjąć należy, w ocenie sądu, że organy prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.

Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.

Organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji rozważyły argumentację strony skarżącej poprzez pryzmat normy prawnej wynikającej z art. 22 ust. 3 ustawy. Trafnie zinterpretowały przesłankę "interesu publicznego" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, jak i przełożyły te wartości na grunt rozpoznawanej sprawy. Jak już bowiem podniesiono, skoro celem ustawy SENT jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazane wymogi należą do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie ich przestrzegania – również przez stosowanie proporcjonalnych i odstraszających kar.

W kwestii zaś drugiej przesłanki pozwalającej organowi na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, tj. "ważnego interesu przewoźnika", podnieść należy, że nie jest to subiektywne przekonanie strony o istnieniu takiego interesu, ale sytuacja nadzwyczajna, na którą przewoźnik nie ma wpływu. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie brak stosownych zapisów w systemie nie był spowodowany ważną przyczyną, lecz zaniedbaniami, których dopuścił się profesjonalny podmiot. Uwzględniając natomiast, że w szczególnych przypadkach znaczenie w kontekście tej przesłanki może mieć też wyjątkowo trudna sytuacja ekonomiczna przewoźnika, organ odwoławczy trafnie dokonał oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Z poczynionych na tę okoliczność ustaleń wynika, że na przełomie 3 lat przychody firmy wzrastają; proporcjonalnie do przychodów wzrastają także dochody; strona nie posiada zaległości w podatku od towarów i usług; nie prowadzi się wobec niej żadnych postępowań egzekucyjnych ani też zabezpieczających; wartość środków trwałych wynosi 140.000 zł. W kontekście tych danych zasadne były wnioski organu, że wysokość określonej w niniejszej sprawie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł nie doprowadzi do utraty płynności finansowej podmiotu, którego przychody kształtują się na poziomie miliona PLN.

Określona przepisami ustawy SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu, gdyż do jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania obowiązków nałożonych ustawą. Przewidziany w ustawie system kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty i nie przewiduje, jakby chciał tego skarżący, wartościowania przez organy i sąd administracyjny przyczyn naruszenia zasad systemu. Przepisy ustawy zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kary uwzględnia stopień uchybienia, jako że wysokość kar pieniężnych została zróżnicowana w zależności od tego, czy naruszenie polega na braku zgłoszenia (20.000 zł), braku zgłoszenia konkretnych danych (10.000 zł) czy też danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu (2.000 zł).

Zdaniem sądu, w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów procesowych. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej ocenie celem rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy SENT oraz o braku możliwości odstąpienia od wymiaru tej kary, zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy. Z uzasadnienia (zarówno faktycznego, jak i prawnego) wydanych w sprawie decyzji wynika, jakimi kryteriami kierowały się organy. W sprawie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 40 § 2 K.p.a., przez pominięcie pełnomocnika strony w postępowaniu przed organem odwoławczym i niedoręczanie mu decyzji, a bezpośrednio stronie. Odnosząc się do tego zarzutu w pierwszej kolejności podnieść należy, że sprawa toczyła się w trybie przepisów Ordynacji podatnej a nie przepisów K.p.a. Stąd też nie mógł być w sprawie naruszony przepis art. 40 § 2 K.p.a. bo nie miał w niej zastosowania. Adekwatnym przepisem do art. 40 § 2 K.p.a. na gruncie Ordynacji podatkowej jest przepis art. 145 § 2, zgodnie z którym: "Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie". Jednocześnie Ordynacja podatkowa w art. 138a § 2 stanowi, że pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń. Zgodnie z art. 138d § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Z kolei zgodnie z art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Z akt sprawy niniejszej wynika, że w dniu 8 lipca 2019 r. M. C. udzielił radcy prawnemu W. D. pełnomocnictwa do sprawy podatkowej przed Naczelnikiem P. Urzędu Celno-Skarbowego nr [...]. Słusznie, zdaniem sądu, organ odwoławczy stwierdził, że takie pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem szczególnym uprawniającym pełnomocnika jedynie do reprezentowania strony przed wskazanym w nim organem czyli organem pierwszej instancji. Ostatnią czynnością procesową, którą może dokonać pełnomocnik umocowany do działania przed organem pierwszej instancji jest wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez ten organ. W sprawie niniejszej pełnomocnik wniósł odwołanie ale nie dołączył pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organem odwoławczym. Stąd też prawidłowo przyjęto, że skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym i w konsekwencji zasadnie doręczono decyzję organu odwoławczego tylko skarżącemu. Dlatego też zarzut pominięcia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym jest niezasadny. Marginalnie nadmienić należy, że pominięcie pełnomocnika nie miało żadnych negatywnych skutków dla strony, albowiem skarga do sądu administracyjnego została wniesiona skutecznie.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).