Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 186/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12, art. 35 par. 1 par. 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 par. 1a par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Piotr Kieres Sędzia WSA – Maria Tkacz - Rutkowska Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2020 r. sprawy ze skargi: O. B. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w przedmiocie: wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego O. B. sumę pieniężną w kwocie 500,00 (słownie: pięćset) złotych; IV. dalej idące żądanie oddala; V. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego O. B. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi O. B. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ, Wojewoda) postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

O. B.– obywatel U. (dalej: Strona, Skarżący) złożył w dniu 5 grudnia 2017 r. do Wojewody D. wniosek o pobyt czasowy i pracę. Do wniosku załączył dokumenty: 4 fotografie, kopię paszportu, informację Starosty dot. zaspokojenia potrzeb kadrowych, umowę o najem mieszkania, zgłoszenie do Urzędu Skarbowego, oświadczenie pracodawcy (Spółki) o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, KRS Spółki, zgłoszenie do ubezpieczenia ZUS i ZUA, wyciąg z karty bankomatowej, potwierdzenie uiszczenia opłaty.

W dniu 4 października 2018 r. organ wezwał Stronę do uzupełnienia dokumentów, w tym: przedłożenia umowy zatrudnienia cudzoziemca na warunkach zgodnych z załącznikiem nr 1 (stawka godz. min. 13,70 zł/godz.) oraz o dostarczenie informacji Starosty dot. zaspokojenia potrzeb kadrowych; potwierdzenia miejsca zamieszkania po 1.10.2018 r. Określono też termin zakończenia postępowania w sprawie na dzień 4 stycznia 2019 r. Strona uzupełniła dokumenty w terminie.

Pismem z 4 października 2018 r. organ wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Delegatury ABW oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Odpowiedź Policji, że pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie zagraża bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu - organ otrzymał 25 października 2018 r.

Pismem z 12.12.2019 r. pełnomocnik Strony wystąpił do organu o umożliwienie wglądu do akt, udzielenie informacji o statusie sprawy oraz o przyspieszenie postępowania.

W dniu 12 grudnia 2019 r. pełnomocnik Strony wniósł do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które organ przesłał w dniu 3 stycznia 2020 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z 2 stycznia 2020 r. organ wezwał Stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów: umowy o najem mieszkania i umowy o pracę, które z uwagi na długo trwające postępowanie uległy dezaktualizacji. O te same dokumenty organ wezwał Stronę powtórnie 30 stycznia 2020 r. Organ wyznaczył też nowy termin zakończenia postępowania na dzień 12 lutego 2020 r.

W dniu 22 stycznia 2020 r. pełnomocnik przesłał do organu wszystkie żądane przez organ dokumenty (umowa o najem mieszkania, umowa o pracę, oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, CEDIG).

W dniu 27 stycznia 2020 r. pełnomocnik Strony wniósł (za pośrednictwem organu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie z wniosku z 5.12.2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (skargę przesłano do WSA w dniu 25.02.2020 r.). Pełnomocnik Strony powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwiania sprawy w postępowaniu i wniósł o:

1. Stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującego niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy;

2. Stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;

4. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 10.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.;

5. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy;

6. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego opisał czynności podejmowane od złożenia w dniu 5 grudnia 2017 r. do Wojewody D. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Wskazał, że od momentu złożenia wniosku do złożenia skargi (27 stycznia 2020 r.) minęło ponad 2 lata a organ wzywa Stronę o kolejne dokumenty i nie podejmuje rozstrzygnięcia w sprawie. W szczególności - nie poinformował Strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w kodeksowym terminie. Uzasadniając skargę pełnomocnik wskazał, że tak długie oczekiwanie na załatwienie sprawy świadczy o ignorowaniu praw Strony a bierność organu - narusza prawo Strony do swobodnego przemieszczania się i rodzi negatywne konsekwencje w codziennym funkcjonowaniu.

Przesyłając w dniu 25 lutego 2020 r. do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi – Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Na tempo procedowania spraw ma wpływ duża fluktuacja kadr i odpływ pracowników merytorycznych. Zapewnił, że w organizacji pracy urzędu wprowadzane są zmiany zmierzające do usprawnienia załatwiania składanych przez cudzoziemców wniosków. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia. Wprawdzie czas załatwiania spraw jest dłuższy od przewidzianego w art. 35 § 1-3 K.p.a., nie wynika to jednak z opieszałości czy bezczynności pracowników organu ale jest wynikiem skomplikowanego ich charakteru i ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018r. poz. 2094) organ zobowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda podniósł, że stosowanie tego środka nie może być bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, a dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu, z którego należy korzystać wyjątkowo, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. W ocenie organu wniosek Strony o przyznanie sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien być oddalony łącznie ze skargą.

Z informacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę (s.2) wynika, że w dniu 11 lutego 2020 r. Wojewoda D. wydał decyzję, udzielając Skarżącemu (na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 11 lutego 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku Strony, a przewlekłość ta ma w ocenie Sądu charakter rażący.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), istnieje możliwość rozpoznana sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w trybie uproszczonym.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku Strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2096, dalej: K.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 K.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 K.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 K.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach zgodnie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana finalna decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, publ. w CBOSA), że "pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy". Ponadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony oraz znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest również art. 36 K.p.a. stanowiący, że o każdym niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia ( art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W ocenie Sądu – w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z przewlekłością postępowania, mającą charakter rażącego naruszenia prawa.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że wniosek o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę Strona złożyła 5 grudnia 2017 r., zaś pierwszych czynności, w postaci wystąpienia do służb (policji, ABW i Straży Granicznej) organ dokonał dopiero 4 października 2018 r. tj. po 10 miesiącach od złożenia wniosku. Mimo, że Strona wraz z wnioskiem złożyła komplet wymaganych dokumentów, to organ jeszcze trzykrotnie (4.10.2018 r., 2.01.2020 r. i 30.01.2020 r.) wzywał Stronę o uzupełnienie dokumentów, które z uwagi na upływ czasu i przedłużające się postępowanie uległy dezaktualizacji. Dwukrotnie też wyznaczano termin zakończenia postępowania (na 4.01.2019 r. i 12.02.2020 r.), choć organ dysponował już w tym czasie wszystkimi niezbędnymi dokumentami (złożonymi przez Stronę z wnioskiem) a jedyne zgromadzone w postępowaniu organ otrzymał od Policji 23.10.2018 r. Jednak, mimo posiadania już w październiku 2018 r. kompletu wymaganych dokumentów, organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Dopiero wniesienie przez pełnomocnika w dniu 12 grudnia 2019 r. ponaglenia a następnie 27 stycznia 2020 r. skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania – zmobilizowało organ do podjęcia działań zmierzających do jego zakończenia. W efekcie Wojewoda D. (dopiero po wniesieniu skargi do WSA) wydał decyzję z 11 lutego 2020 r., udzielając Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 11 lutego 2023 r.

Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt obowiązujących przepisów postępowania, do przestrzegania których zobowiązane są organy administracji publicznej – Sąd stwierdza, że w sytuacji, gdy postępowanie w nieskomplikowanej sprawie prowadzone jest przez 2 lata, 2 miesiące i 5 dni, to takie postępowanie organu administracji publicznej cechowała przewlekłość, nosząca znamiona rażącego naruszenia prawa. Opieszałość organu, trwająca (od złożenia wniosku do wniesienia skargi) ponad 2 lata, w sprawie nie mającej charakteru szczególnie skomplikowanego, niewątpliwie narusza zasady postępowania, w sposób rażący uchybiając nie tylko zasadzie informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) ale w szczególności naruszając zasadę zaufania do organów (art. 8 K.p.a.). W tych okolicznościach - zasadny jest zarzut skargi, że zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony (trwająca ponad 2 lata i 2 miesiące) nie ma żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Powyższe stanowi, że Wojewoda D. – prowadząc w sprawie postępowanie, dopuścił się rażącej przewlekłości o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a., co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi.

Usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez tak długi okres nie może być sytuacja kadrowa w urzędzie. Takiej przewlekłości nie może również usprawiedliwiać napływ dużej ilości wniosków. Stwierdzona przewlekłość postępowania wynikała głównie z postawy (zaniechania) organu. W ocenie Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji - mimo dysponowania dokumentacją potrzebną do jego zakończenia - tak długo i opieszale prowadzi postępowanie, nie informując przy tym Strony o przyczynach zwłoki i nie dotrzymując wyznaczonych przez siebie terminów.

Za rażąco naruszające zasady postępowania administracyjnego i podstawowe prawa Strony w postępowaniu należy uznać nie tylko nie nadanie sprawie odpowiedniego biegu, ale też uniemożliwienie Stronie uzyskania informacji o statusie sprawy. Takie działanie organu administracji publicznej sprzeciwia się w sposób rażący obowiązkowi wynikającemu z art. 36 K.p.a. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące jego naruszenie. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie - opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, pozwalają stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania (trwająca ponad 2 lata i 2 miesiące) i przekroczenie terminów załatwiania sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez istotnej przyczyny, winno być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo.

Niewątpliwie, takie procedowanie organu nie może być akceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia dla opieszałego działania organu administracji publicznej – godzi przede wszystkim w fundamentalne prawa Strony. Czynności urzędowe organu nie mogą bowiem utrudniać obywatelom normalnego ich funkcjonowania w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym. Kierując się przyjętymi kryteriami stopnia przewlekłości postępowania - należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania o charakterze rażącym.

Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do rażącego naruszania praw Strony do szybkiego załatwienia sprawy a za takie uznać należy procedowanie przez ponad 2 lata w nieskomplikowanej dowodowo sprawie.

Sposób procedowania organu, wskazuje niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Narusza to w sposób oczywisty zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.), zasadę informowania stron (art. 9 K.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tego organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie oraz że ta przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa, za uzasadnione uznał przyznanie stronie Skarżącej od organu sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i III sentencji wyroku. Dalej idące żądanie skargi, dotyczące przyznania wyższej sumy pieniężnej Sąd oddalił (pkt IV wyroku), uwzględniając finalne zakończenie postępowania wydaną w sprawie decyzją. Z tego też względu, skoro ostatecznie organ zakończył przewlekłe postępowanie – wydając w dniu 11 lutego 2020 r. decyzję, uwzględniającą żądanie Strony i udzielającą zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do 11.02.2023 r., to należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie – o czym orzeczono w pkt. V sentencji wyroku.

Natomiast o kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).