Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 143/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Zakłada Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił D. B. (dalej jako "skarżący") umorzenia składek w łącznej wysokości 17 757,67 zł na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 15 358,97 zł, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 1 081,60 zł oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 1 317,10 zł - za okresy szczegółowo wskazane w zaskarżonej decyzji.

Organ odmówił również umorzenia odsetek za zwłokę, liczonych na dzień [...] sierpnia 2016 r., tj. na dzień wydania decyzji znak [...], w łącznej kwocie 10 707,00 zł, w tym na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 9 719,00 zł, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 165,00 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 823,00 zł - za okresy wymienione w decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący złożył szereg dokumentów wskazujących na jego sytuację rodzinną, stan majątkowy oraz stan zdrowia.

Organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że zadłużenie figurujące na koncie skarżącego objęte jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i nie został stwierdzony brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W tych okolicznościach organ uznał, że brak jest możliwości stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia. Brak całkowitej nieściągalności zadłużenia powoduje zaś, że brak jest podstaw do skierowania należności do umorzenia na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.).

Organ stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, które potwierdziłyby sytuację przewidzianą w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej jako "rozporządzenie", tj. że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżący nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i rodziny.

Organ ustalił, że skarżący jest zgłoszony do ubezpieczeń jako osoba, za którą ośrodek pomocy społecznej ma obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne ze średnią podstawą wymiaru składek w kwocie 604 zł. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających dochody oraz wydatki z tytułu opłat stałych związanych z utrzymaniem jak również potwierdzających ewentualne zobowiązania. Skarżący nie wskazał członków rodziny (osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące), chociaż przesyłaną do skarżącego przez Zakład korespondencję odbiera I. B.

Organ uznał, że w przypadku skarżącego nie została spełniona przesłanka przewlekłej choroby pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przedłożone dokumenty niewątpliwie potwierdzają problemy zdrowotne skarżącego oraz niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Orzeczona niepełnosprawność ma jednak charakter okresowy, do 30 kwietnia 2020 r.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności organ stwierdził, że będące przedmiotem postępowania należności nie uległy przedawnieniu. Organ wyjaśnił, że mające zastosowanie przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. zakładają, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2012 r. wersja tej ustawy skraca okres przedawnienia należności z 10 do 5 lat. Tym samym przedawnienie należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2012 r. lub później wynosi 5 lat. Równocześnie ustawa wprowadza przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. Do przedawnienia tych należności stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od dnia 1 stycznia 2012 r. chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Przepisy powołanej ustawy zarówno w wersji obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r. jak i po tej dacie przewidują zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem w przedmiocie obowiązku podlegania ubezpieczeniom, jak również w związku z postępowaniem zmierzającym do wyegzekwowania należności.

Odnosząc się do sprawy organ wskazał, że prowadzone przez Zakład postępowanie w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom (od 9 lutego 2016 r. do 9 czerwca 2016 r.), jak również postępowanie w sprawie określenia wysokości zadłużenia (od 5 lipca 2016 r. do 21 lutego 2017 r.) powodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia wobec należności objętych tym postępowaniem. Zatem figurujące na koncie skarżącego zadłużenie nie uległo przedawnieniu i jest wymagalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. B. (dalej: "skarżący") zaskarżył powyższą decyzję w całości.

Zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez odmowę umorzenia należności z tytułu składek w sytuacji, gdy stan majątkowy skarżącego wskazuje na bezskuteczność egzekucji komorniczych. Zarzucił również naruszenie art. 28 ust. 3b o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanej w I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ze względu na stan zdrowia i sytuację majątkową jego niewypłacalność ma charakter trwały.

Wskazał, że kilka postępowań egzekucyjnych z uwagi na brak majątku zostało umorzonych:

- w sprawach [...],[...],[...],[...],[...] prowadzonych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P.;

- w sprawie [...] prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.;

- w sprawie [...] prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G.;

- w sprawie [...] prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.

Skarżący podniósł, że z uwagi na zasądzone alimenty ma zadłużenie na kwotę 60 000 zł. Do postępowania egzekucyjnego przyłączył się także Ośrodek Pomocy Społecznej w D. w celu egzekucji należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 600 zł miesięcznie za okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r. Z tytułu zadłużenia organy egzekucyjne zajęły skarżącemu świadczenie emerytalno-rentowe oraz rachunek bankowy.

Skarżący podniósł, że mieszka u matki, która nie jest w stanie mu pomagać. Wskazał również na zły stan zdrowia. Podniósł, że posiada orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, jednak z uwagi na wciąż pogarszający się stan zdrowia ma zakaz wykonywania jakiejkolwiek pracy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami.

Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Przez należności z tytułu składek ustawa rozumie składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowe opłaty (art. 24 ust. 2). Wyjątek od zasady umarzania należności tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności przewiduje art. 28 ust. 3a ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz.1365 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy, dająca podstawę do umorzenia należności zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Organ odniósł się do wszystkich wskazanych w at. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przesłanek i prawidłowo ustalił, że żadna z nich w sprawie niniejszej nie zachodzi. Skarżący ustalenia tego skutecznie nie podważył.

Skarżący w skardze podniósł, że toczące się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne zostały umorzone. Spełniona została zatem w ocenie skarżącego przesłanka całkowitej nieściągalności uzasadniająca umorzenie należności z tytułu składek. Zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Z akt sprawy nie wynika, by taka sytuacja zachodziła w sprawie niniejszej. Z ustaleń organu wynika, że prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postępowanie egzekucyjne nie zostało w żaden sposób formalnie zakończone i nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Okoliczność umorzenia postępowań egzekucyjnych wymienionych w skardze nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz w załącznikach dołączonych przez skarżącego do skargi. Przedłożone dokumenty dotyczą wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., zawiadomienie o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P., zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.) bądź zawiadomienia o zajęciu świadczeń (zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. o zajęciu świadczeń emerytalno-rentowych, zajęcie wierzytelności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P.). Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy, bowiem naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Wobec tego, że nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozważył w dalszej kolejności przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie zatem od określonych w art. 28 ust. 2 przesłanek nieściągalności, w przypadku osób będących płatnikami składek, organ zobowiązany jest rozważyć możliwość umorzenia należności z uwagi na okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie z tym przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy rozporządzenia umożliwiają zatem organowi umorzenie należności z tytułu składek w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach.

Organ prawidłowo ustalił, że żadna z tych sytuacji nie zachodzi w przypadku skarżącego. Ustalenie to oparte zostało o zebrane w sprawie dowody, szczegółowo przeanalizowane i poddane ocenie zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Organ rozważył wyczerpująco wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, które - zgodnie z powołanymi przepisami - powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

Podkreślić należy, że skarżący miał możliwość wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. Pismem z [...] marca 2017 r. organ szczegółowo pouczył skarżącego o przesłankach umorzenia należności i poinformował o możliwości zgłaszania dowodów na okoliczność stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej oraz sytuacji materialnej, informując o możliwości składania dokumentów wskazujących na wysokość dochodów, wysokość wydatków, oraz zadłużenie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył szereg dokumentów dotyczących jego stanu zdrowia, brak jest natomiast dokumentów, z których wynikałoby jakie dochody uzyskuje skarżący, jakie posiada zobowiązania oraz jakie ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem.

Wyjaśnić należy, że to rzeczą skarżącego jest wykazanie osiąganych dochodów w celu umożliwienia organowi pełnej i rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że organ może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciężar dowodzenia okoliczności mających uzasadniać istnienie przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy, albowiem z faktu ich istnienia wywodzi on określone skutki prawne (patrz m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 430/12 oraz z 9 października 2013 r., sygn. akt II GSK 922/12).

Podzielić należy zatem stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Skarżący nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dowodów na okoliczność swojej sytuacji materialnej, osobistej i rodzinnej.

Nie można też mówić o przesłance wskazanej w punkcie 3 - przewlekłej chorobie zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Schorzenia skarżącego, na które się powołuje i przedstawia liczną dokumentację lekarską nie spowodowały, że utracił on trwale zdolności do pracy i możliwość uzyskiwania dochodów. Przedłożone dokumenty potwierdzają określone schorzenia skarżącego, wynika z nich jednak, że skarżący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Zauważyć należy, że schorzenia skarżącego powodują niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Ponadto z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2017 r. wynika, że niepełnosprawność ma charakter okresowy - orzeczona została na okres do 30 kwietnia 2020 r. i skarżący może wykonywać pracę w warunkach pracy chronionej.

Wyjaśnić należy, że nawet zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisach art. 28 ust. 3 o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust. 2 rozporządzenia oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 1694/14 oraz z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 217/12). Przepis art. 28 ust. 2 o systemie ubezpieczeń społecznych oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Konstrukcja uznania charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie pozostawia organowi swobodę wyboru w zakresie wyboru spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu. Działając w granicach uznania organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."). Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych. Ponadto, mając do wyboru różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien wybrać rozwiązanie zgodne ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.

Wybór rozstrzygnięcia dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego może być zaakceptowany jako zgodny z prawem tylko wówczas, gdy będzie się opierał na w pełni wyjaśnionych okolicznościach faktycznych sprawy oraz gdy będzie zgodny z nakazem należytego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego w konkretnie rozpatrywanym przypadku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

Względy interesu publicznego w postaci ochrony stabilności systemu finansowania ubezpieczeń społecznych, zasada równości w zakresie obowiązków ubezpieczonych i płatników nakazują traktowanie instytucji umorzenia należności jako wyjątkowej, zastrzeżonej dla naprawdę trudnych i wyjątkowych przypadków życiowych.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty przedłożone przez skarżącego oraz w sposób wyczerpujący i jasny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym. Stan zdrowia oraz sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadniały przyjęcia, że w przypadku skarżącego zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca umorzenie należności.

Organ odniósł się także do zarzutu przedawnienia należności zgłoszonego przez skarżącego i prawidłowo ustalił, że wobec zawieszenia biegu przedawnienia w okresie prowadzenia postępowania w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu oraz w przedmiocie wysokości zadłużenia, należności objęte wnioskiem nie uległy przedawnieniu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).