Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 995/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. J. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w Dzielnicy [...] m. W., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha , zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W., stanowiącej własność M. J. w 1/3 części i Skarbu Państwa w 2/3 oraz orzekającej o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] ustalono lokalizację dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] – odcinek : [...] - węzeł [...] – wraz z przemianą infrastruktury technicznej.

Pismem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewoda [...] powiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Wojewoda [...] orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym. Wskazał na brak zainteresowania ze strony Wojewody [...] polubownym załatwieniem sprawy. Skarżący zgłosił też chęć sprzedaży swojego udziału w ww. działce jedynie w przypadku gdy wykupiony zostanie za kwotę [...] zł.

Minister Infrastruktury utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] przedstawił następującą argumentację:

Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.). organ wyjaśnił, że z brzmienia art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wynika, iż wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości obwarowane zostało wymogiem spełnienia dwu przesłanek: koniecznością wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i zaistnieniem "uzasadnionego przypadku".

Wojewoda [...] po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.

We wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wskazano, iż według harmonogramu prac dla prawidłowej realizacji drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym dla [...] – [...] Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych zobowiązana jest uzyskać prawo do dysponowania terenem na dzień 20 października 2007 roku. Budowa Południowej Obwodnicy W. pozostaje w głównej sferze zainteresowań władz państwowych, samorządowych jak i zwykłych mieszkańców, ponieważ inwestycja ta pozwoli stworzyć system właściwych połączeń komunikacyjnych w centrum miasta, zmniejszy ruch tranzytowy w samym mieście co w efekcie ułatwi dostępność transportowa w ruchu miejskim. Dodatkowo Wojewoda [...] wyjaśnił, że budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] dla [...] jest inwestycją ujętą w załączniku do uchwały Rady Ministrów z dnia 25 września 2007 roku w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Programy Budowy Dróg Krajowych na lata 2008-2012". Wskazał także, że budowa [...] współfinansowana będzie z funduszy europejskich w ramach programu operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, a planowane szacunkowe dofinansowanie z unii europejskiej wynosi [...] zł.

Organ wskazał także, że proces wywłaszczeniowy jest długotrwały - trudno przewidzieć termin jego zakończenia. Tym samym wobec wymogu wykazania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne. Argumenty odwołania organ uznał za niezasadne, gdyż kwestie odszkodowania będą rozpoznawane w odrębnym postępowaniu.

Skarżący M. J. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił ,iż czynności administracyjne godzą w prawo własności i naruszają prawo konstytucyjne. Podniósł również okoliczność, że kwota na jaką wyceniono wartość 1 m2 wywłaszczanej działki jest zaniżona.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej ppsa), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Zdaniem Sądu, Minister zasadnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanie art. 17 specustawy w brzmieniu pierwotnie obowiązującym. Z przepisów zmieniających specustawę, tj: art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) wynika, że przedsięwzięcia drogowe realizowane na podstawie decyzji lokalizacyjnych wydanych przed wejściem w życie przepisów zmieniających prowadzone są na podstawie przepisów dotychczasowych. Ten wyjątkowy charakter ustawy wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika też z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa. Tego rodzaju uproszczenie procedur jest niezbędne do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg.

Poza sporem jest, że w momencie wejścia w życie ustaw zmieniających (odpowiednio 16 grudnia 2006 r. i 10 września 2008 r.) powyższa inwestycja publiczna była przedsięwzięciem drogowym realizowanym na podstawie decyzji lokalizacyjnej wydanej przed wejściem w życie ustaw zmieniających (ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku, nr [...]). Zatem organ prawidłowo rozstrzygnął sprawę w oparciu o art. 17 specustawy, w jego pierwotnym brzmieniu.

Sąd podziela stanowisko Ministra, co do tego, że należało uwzględnić wniosek GDDKiA z dnia 10 lipca 2008 r. o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Przepis art. 17 ust. 1 specustawy przewidywał, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Z powyższego przepisu wynika, że udzielenie przedmiotowego zezwolenia było możliwe jeżeli: 1) zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe; 2) sprawa o udzielenie zezwolenia jest tzw. "uzasadnionym przypadkiem".

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w momencie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie wywłaszczeniowe było w toku, ponieważ pismem z dnia 10 lipca 2008 roku Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Dowód otrzymania tego zawiadomienia znajduje się w aktach sprawy .

Za trafne należało również uznać stanowisko Ministra, co do tego, że w niniejszej sprawie wystąpił "uzasadniony przypadek" obligujący organ do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. We wniosku z dnia 10 lipca 2008 r. i piśmie z dnia 13 maja 2009 roku GDDKiA podał, że budowa [...] pozostaje w głównej sferze zainteresowań władz państwowych, samorządowych jak i zwykłych mieszkańców, ponieważ inwestycja ta pozwoli stworzyć system właściwych połączeń komunikacyjnych w centrum miasta, zmniejszy ruch tranzytowy w samym mieście co w efekcie ułatwi dostępność transportowa w ruchu miejskim. Dodatkowo Wojewoda [...] wyjaśnił, że budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] dla [...] jest inwestycją ujęta w załączniku do uchwały Rady ministrów z dnia 25 września 2007 roku w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwa "Programy Budowy Dróg Krajowych na lata 2008-2012. Wskazał także, że budowa [...] współfinansowana będzie z funduszy europejskich w ramach programu operacyjnego Infrastruktura i Środowisko ,a planowane szacunkowe dofinansowanie z unii europejskiej wynosi [...] zł.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi odnoszących się do wysokości ustalanego odszkodowania za wywłaszczany udział wynoszący 1/3 w działce nr [...], to należy uznać je za niezasadne. Okoliczności podnoszone przez wnoszącego skargę, niewątpliwie niezwykle dla niego istotne, nie mogą jednak podważać legalności kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd instancji decyzji. Mogą one być, i powinny być, rozważone w trakcie dalszych etapów postępowania wywłaszczeniowego. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych pod pasy drogowe jest jednym z elementów procesu wywłaszczeniowego i polega jedynie na ograniczeniu prawa do władania nieruchomością. Nie pozbawia natomiast prawa własności. Nie ma również wpływu na zakres wywłaszczenia (czy obejmie ono całość czy określoną część nieruchomości) oraz na zasadność związanych z tym roszczeń, a ponadto na wysokość należnego za nieruchomość odszkodowania. Organ nie miał również żadnych podstaw do zajmowania się wywłaszczeniem innej działki w latach 80 -tych.

Sąd również nie widzi potrzeby zwracania się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie "czy tzw. specustawa jest zgodna z Konstytucją RP" gdyż nie jest do konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Poza tym należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 roku sygn. akt K 23/05 zajmował się badaniem przedmiotowej ustawy i nie stwierdził jej niezgodności z Konstytucją .

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.