Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 768/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 89 ust. 1  pkt 2  i ust. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skarg "A" Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [....] z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [....] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry skargi oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [...] oraz nr [...] utrzymał w mocy:

1. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...], wymierzającą spółce A Sp. z o.o. Sp.k. w W, (dalej strona skarżącą), karę pieniężną w wysokości 48.000 zł za urządzanie gier na czterech automatach poza kasynem gry;

2. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...], wymierzającą stronie skarżącej, karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry.

Zaskarżone decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Funkcjonariusze Urzędu Celnego działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U.2013.1404) w dniu 8 kwietnia 2014 r. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych:

1. w lokalu "K J. K. ul. M w D. Ustalono, że w lokalu znajdują się automaty do gier: Hot Spot Platin o numerze [...], Hot Spot Platin o numerze [...], Hot Spot Platin o numerze [...] oraz Hot Spot Platin o numerze [...]. W chwili rozpoczęcia kontroli automaty były włączone i gotowe do gry,

2. w lokalu Sklep FH "J" przy ul. P w W. W lokalu znajdowały się dwa automaty do gier: Super Bank nr [...] oraz Hot Spot o numerze [...]. W chwili rozpoczęcia kontroli automaty również były włączone i gotowe do gry.

Wyniki kontroli zostały opisane w protokole kontroli nr [...] oraz nr [...]. Na podstawie przeprowadzonej kontroli organy ustaliły, że na włączonych automatach można prowadzić gry z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Ustalono ponadto, że podmiotem urządzającym gry na automatach w przedmiotowym lokalu jest skarżąca spółka, która jest właścicielem przedmiotowych automatów.

W związku z powyższymi ustaleniami kontroli Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu wobec skarżącej spółki postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, a następnie decyzją z [...] 2015 r. wymierzył spółce karę pieniężną za urządzanie gier na czterech automatach poza kasynem gry, w wysokości 48.000 zł, natomiast decyzją z dnia [...] 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył spółce karę pieniężną za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry w wysokości 24.000 zł.

W odwołaniach od tych decyzji skarżąca spółka domagała się zmiany zaskarżonych decyzji i umorzenia postępowań, zarzucając im:

naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-2013/11, C-214/11, C-217/11 (Fortuna i inni), poprzez błędne uznanie, jakoby przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie stanowiły przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34 i nie podlegały obowiązkowi notyfikacji na podstawie art. 8 ust. 1 tejże dyrektywy, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowaniu art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych pomimo braku notyfikacji.

Decyzjami z dnia 30 kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że kontrolowane urządzenia były własnością skarżącej spółki, a zatem była ona podmiotem urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Oczywistym jest zdaniem organu odwoławczego, że gry na ww. automatach urządzane były poza kasynem gry, bowiem lokale, w których znajdowały się automaty nie posiadły takiego statusu tj. nie były kasynami gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o grach hazardowych.

Działalność w zakresie gier prowadzona była bez koncesji na prowadzenie kasyna gry, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Oceniając zebrane dowody, Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organów I instancji, uznając że skontrolowane urządzenia spełniały wymogi do zakwalifikowania gier na nich prowadzonych za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Potwierdziły to eksperymenty przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych, które wykazały, że bębny automatów zatrzymywały się samoczynnie i grający nie miał wpływu na wynik gry. Gry urządzane na spornych automatach miały również charakter komercyjny, tzn. były urządzane w celu osiągnięcia zysku i przynosiły skarżącej spółce określone dochody, bowiem rozpoczęcie gry było uwarunkowane wpłatą określonej kwoty przez grającego. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji, co do ustalenia, że gry na ww. automatach miały charakter losowy.

Dyrektor Izby Celnej w żadnej ze spraw nie podzielił stanowiska skarżącej spółki dotyczącego technicznego charakteru art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L 204 z 21 lipca 1998r.), w związku z tym regulacja ta winna być notyfikowana Komisji Europejskiej, a niedopełnienie tego obowiązku powoduje, iż wskazana norma prawna nie może być stosowana. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wskazując na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów administracyjnych stwierdził, że na dzień wydania zaskarżonych decyzji ustawa o grach hazardowych jako całość ma walor powszechnie obowiązującego prawa, skutkiem czego organ administracji publicznej nakładając na skarżącą spółkę kary pieniężne za naruszenie regulacji tej ustawy, działał na podstawie i w granicach prawa, respektując tym samym zasadę praworządności, o której stanowi art. 120 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej po dokonaniu oceny merytorycznej i prawnej zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji nie znalazł podstaw do ich uchylenia.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji organu l instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), poprzez niedostrzeżenie, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 i art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, stanowi przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie pomimo nieprzeprowadzenia procesu notyfikacji wymaganego przez art. 8 ust. 1 ak. 1 dyrektywy nr 98/34/WE;

2. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez nałożenie kary pieniężnej na podmiot, którego forma prawna (spółka komandytowa) wyklucza możliwość urządzania gier hazardowych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718.)z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a.",. Orzekanie w myśl art. 135 P.p.s.a." - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargi należało uznać za niezasadne.

Zarzuty skargi skoncentrują się przede wszystkim wokół dwóch kwestii:

1. wymierzenia skarżącej spółce kar administracyjnych, pomimo, że forma prawna w której działała spółka (spółka komandytowa) wyklucza możliwość urządzania gier hazardowych,

2. skutków braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych.

W pierwsze kolejności wskazać należy, że w dniu 16 maja 2016 r., Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę sygn. akt II GPS 1/16, zgodnie z którą:

" 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.)".

Powyższa uchwała jest na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. pośrednio wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, który może od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne.

Ponieważ Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również w pełni akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu, dlatego wszelkie argumenty podważające prawidłowość poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. podjętej w sprawie o sygn. II GPS 1/16, Sąd uznał za pozbawione podstaw.

Odnosząc treść uchwały do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że przesądza ona co do zasady obydwie sporne kwestie, a mianowicie:

(1) nietechniczny charakter art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, który może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, bez względu na brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy;

(2) karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może podlegać również osoba fizyczna jako urządzający gry na automatach poza kasynem gry bez zezwolenia.

Zatem bez znaczenia jest, że skarżąca spółka działa, jako spółka komandytowa, a nie jako spółka kapitałowa (spółka akcyjna lub spółka z o.o.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, gdy chodzi o ustalenie podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, istotne znaczenie ma okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Prowadzi to do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdyż tylko te spółki prawa handlowego, jako jedyne o taką koncesję mogą się ubiegać. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Znajduje to swoje potwierdzenie również w argumentacji Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku w sprawie P 32/12 stwierdził, że "[...] karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej".

Słusznie zatem Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zarzutu skarżącej Spółki, że przedsiębiorca działający w formie spółki komandytowej nie może podlegać karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, z uwagi na fakt, że działając w tej formie prawnej, nie jest zdolny do uzyskania zezwolenia lub koncesji. Sąd w pełni podziela również stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że osoba fizyczna i podmiot, nie posiadający statusu spółki akcyjnej lub spółki z o.o., w dowolnym miejscu i bez żadnych ograniczeń mogliby bezkarnie urządzać gry na automatach.

Reasumując należy stwierdzić, że organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Przeprowadzona przez te organy wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego zasadnie doprowadziła do wniosku, że skarżąca spółka urządzała gry na kontrolowanych automatach spełniających przesłanki określone w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, co potwierdzają ustalenia zawarte m.in. w protokole kontroli. Bezsporną okolicznością jest, że gry te były urządzane poza kasynem gry i w celach komercyjnych.

Stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organy, podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych.

Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd skargi oddalił działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.