Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 125/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Maria Rzążewska (spr.) Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 20 października 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. Ś. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 959/06 w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za przejętą nieruchomość p o s t a n a w i a oddalić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 18 września 2006r. J. Ś. wniosła o stwierdzenie, że sprawa z jej skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 2006r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za przejętą nieruchomość jest prowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób przewlekły. Skarżąca domaga się przyznania od Skarbu Państwa na swoją rzecz kwoty 10.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżąca podniosła, że sprawa była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny i wyrok zapadł dopiero po upływie dwóch lat, co w jej opinii, popartej treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005r. (II SPP 113/04, nie publ.), winno być poddane ocenie przy rozpoznawaniu skargi na przewlekłość, pomimo faktu, że postępowanie toczyło się przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) zwanej dalej "ustawą" . Skarżąca podniosła, że także w aktualnie toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd dopuszcza się nieuzasadnionej zwłoki podejmując z opóźnieniem czynności procesowe. Jednocześnie dodała, że jako strona nie przyczyniła się do powstania przewlekłości w sprawie, a charakter sprawy, wiek skarżącej oraz jej zły stan zdrowia uzasadniały potraktowanie sprawy z jej skargi jako priorytetowej.

Z akt sprawy wynika, że w maju 2006r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie Oddziału w Delegaturze – Placówce Zamiejscowej w Radomiu wpłynęła skarga J. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...]. W czerwcu 2006r. organ administracji przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Pismem z dnia 9 czerwca 2006r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie wyznaczonym w wezwaniu skarżąca złożyła wniosek z dnia 30 czerwca 2006r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 lipca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca pokwitowała odbiór odpisu tego postanowienia w dniu 29 lipca 2006r. Przy pismach z dnia 23 sierpnia 2006r. Sąd doręczył odpis skargi i odpowiedzi na skargę uczestnikowi postępowania – Burmistrzowi Miasta P. oraz skarżącej odpis odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem z dnia 19 września 2006r. wyznaczono termin rozprawy w przedmiotowej sprawie na dzień 20 października 2006r. W związku ze złożeniem rozpoznawanej skargi na przewlekłość zarządzeniem z dnia 28 września 2006r. sprawę zdjęto z wokandy posiedzenia jawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Stosownie do brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym nastąpiła przewlekłość, może być uwzględniona w przypadku naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki na skutek działania lub bezczynności tego sądu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z jej art. 14, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Jeżeli ponowna skarga może być wniesiona po upływie 12 miesięcy, to należy przyjąć, że o przewlekłości można mówić, jeżeli czas oczekiwania na wyznaczenie rozprawy w sprawie sądowoadministracyjnej przekracza znacząco 12 miesięcy.

Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), zwanego dalej "rozporządzeniem" sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącej nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw wniesionych wcześniej (tj. nie można wyznaczać terminu rozprawy). § 31 ust. 2 rozporządzenia daje podstawę do rozpoznania sprawy poza kolejnością, w drodze zarządzenia prezesa sądu, jeżeli jest to uzasadnione. Skorzystanie z tego trybu wymaga jednak wystąpienia ze stosownym wnioskiem przez stronę oraz wskazania okoliczności uzasadniających potrzebę rozpoznania sprawy poza kolejnością.

W tym miejscu należy także nadmienić, że ustawa w jej art. 119 reguluje postępowanie uproszczone. Tryb ten pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy tj. bez wyznaczania rozprawy i może być stosowany w szczególności w sprawach, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter i znaczenie dla strony przemawiają za szybkim rozpoznaniem. Dla rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym konieczne jest jednak złożenie przez strony stosownego wniosku (pkt 2 powołanego art. 119).

Jak ustalono we wstępnej części uzasadnienia w postępowaniu, którego dotyczy rozpoznawana skarga na przewlekłość Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezwłocznie po przekazaniu przez organ administracji skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dokonał jej badania formalnego i wezwał skarżącą do usunięcia braków. W lipcu 2006r., czyli w niecały miesiąc po wpływie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy Sąd rozpoznał ten wniosek i przed upływem miesiąca od uprawomocnienia się tego postanowienia wyznaczył termin rozprawy przypadający na miesiąc później. Należy więc zauważyć, że sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy niecały miesiąc po doprowadzeniu jej do etapu, na którym skierowanie na rozprawę stało się możliwe. Okoliczność ta, wobec poczynionych wyżej uwag, prowadzi do uznania, że w postępowaniu tym nie nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w rozumieniu powołanych przepisów ustawy. Sąd podejmował wszystkie czynności procesowe w sprawie terminowo, a sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy według kolejności wpływu, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia przez okres, który nie uprawnia do formułowania zarzutu przewlekłości postępowania.

W takiej sytuacji bez znaczenia dla sposobu rozpoznania skargi na przewlekłość ma podnoszona przez skarżącą okoliczność, że swoim zachowaniem nie przyczyniała się ona do przedłużenia postępowania w sprawie, choć na marginesie należy zauważyć, że na jej niekorzyść mógł świadczyć fakt, że nie wykorzystała powołanych wyżej procesowych możliwości przyspieszenia rozpoznania sprawy. Także konieczność wcześniejszego rozpoznania przez Sąd wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wydłużyła okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie.

Odnosząc się do pozostałych twierdzeń zawartych w skardze na przewlekłość należy zauważyć, że dotyczy ona postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 960/06 i tylko ono może podlegać ocenie Sądu pod kątem naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Stąd bez znaczenia dla oceny zasadności rozpoznawanej skargi na przewlekłość postępowania pozostaje zarzut skarżącej, że inne postępowania związane przedmiotowo ze skargą były prowadzone przewlekle.

Na marginesie dodać trzeba, że stosownie do brzmienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2005r. (III SPP 113/04, OSNP 2005/9/134) ustawę stosuje się do przewlekłości postępowania istniejącej w dniu wejścia jej w życie. Skoro więc powołane przez skarżącą postępowania sądowoadministracyjne zakończyły się prawomocnie przed dniem wejścia w życie ustawy to nie podlegają one ocenie według jej przepisów.

Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.