Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 978/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

M. S. (dalej także strona, skarżący) złożył w dniu 14 maja 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w G. wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) wraz z materiałem graficznym (materiałem geograficznym), o którym mowa w art. 25 ust. 3 wskazanej ustawy. Wnioskował o przyznanie:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni wynoszącej 64,89 ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni 54,02 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego w kampanii na rok 2013 pomniejszonej w związku z zastosowaniem zmniejszeń dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Jako podstawę materialną swojego rozstrzygnięcia wskazał:

- art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

- art. 7 i 10a w powiązaniu z art. 132 oraz art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009"

- z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.);

- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej k.p.a.

Skarżącemu przyznano płatności na rok 2013 w łącznej wysokości 56.267,15 zł, w tym:

1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 52.763,70 zł (w tym środki unijne 52.763,70 zł, środki krajowe 0,00 zł) wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.114,47 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 3.503,45 zł (w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 3.503,45 zł) wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4.026,40 zł ze względu na zastosowaną modulację płatności.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wskazał m.in., że stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2013 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1360) wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wynosi 139,39 zł.

Początkowa kwota uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 7.529,85 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowane zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013. Przywołany przepis stanowi, iż przypadku, gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, z uwzględnieniem wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5.000 euro, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5.000 euro. W przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro przeliczonej na złote według kursu przeliczoną na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki płatności uzupełniającej ponad kwotę stanowiącą równowartość 300.000 euro.

Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych skarżącemu płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 61.408,02 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 14.521,38 euro należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 9.521,38 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wynosi 952,14 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wynosi 4.026,40 złotych, co stanowi 952,14 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności podstawowej. Kwota przyznanej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 3.503,45 zł.

W dniu 19 grudnia 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wpłynęło nadane w dniu 16 grudnia 2013 r. odwołanie od wskazanej decyzji. Skarżący wskazał w nim, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. Zarzucił organowi niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy art. 6, 7, 8, 9, 11 oraz 107 § 1 k.p.a.

Organ II instancji - Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Stwierdził, że swoje rozstrzygnięcie wydał na podstawie tych samych ustaleń faktycznych i w oparciu o tożsamy stan prawny.

Wskazał, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z jej art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

- posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Mając to na uwadze powyższe jednolita płatność obszarowa została przyznana do powierzchni deklarowanej tj. 64,89 ha.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2013 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 listopada 2013 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1334) i wynosi 830,30 zł.

Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła zatem 53878,17 zł (64,89 ha x 830,30 zł).

W związku z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (UE) NR 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz. Urz. UE L 313 z 22.11.2013 r., str. 13), do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000,00 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.), kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,45365800%.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku.

Zgodnie z § 17c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich.

Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2013 r., zgodnie z przepisami art. 45 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1 ze zm.), ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (C 285/2 z dnia 01.10.2013 r.), wynosi 4,2288 zł.

W związku z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich (JPO i płatności cukrowej) po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 5.3878,17 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 12740,77 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 10.740,77 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 2,45365800%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 263,54 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 1114,47 złotych, co stanowi 263,54 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła zatem 52.763,70 zł.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Mając na uwadze powyższe uzupełniająca płatność podstawowa została przyznana skarżącemu do powierzchni deklarowanej tj. 54,02 ha. Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2013 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2013 wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wynosi 139,39 zł. Początkowa kwota uzupełniającej płatności obszarowej wyniosła zatem 7529,85 zł (54,02 ha x 139,39 zł).

Kwota została pomniejszona ze względu na zastosowane zmniejszenia, w związku z art. 133a rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 (Bruksela, dn. 11.07.2013 r., C(2013) 4274 final).

Przywołany przepis stanowi, iż w przypadku gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009 ,w tym wszystkich płatności w ramach przejściowego wsparcia krajowego, przekracza 5.000 euro, kwota przejściowego wsparcia krajowego, które ma być przyznane temu rolnikowi zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji, zostaje pomniejszona o kwotę równą 10 % całkowitej kwoty przekraczającej 5.000 euro. Przedmiotową wartość procentową zwiększa się o 4 punkty procentowe w przypadku, gdy całkowita kwota wszystkich płatności bezpośrednich, w tym wszystkich płatności w ramach przejściowego wsparcia krajowego, przekracza 300.000 euro, jednak redukcję stosuje się tylko do części całkowitej kwoty przekraczającej 300.000 euro, składającej się z przejściowego wsparcia krajowego.

Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 61.408,02 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 14.521,38 euro należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę (ponad 5.000 euro) w wysokości 9521,38 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 952,14 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wyniosła 4.026,40 złotych, co stanowi 952,14 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności podstawowej.

Zgodnie z art. 2 lit. g) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., "nowe państwa członkowskie" oznaczają Bułgarię, Republikę Czeską, Estonię, Chorwację, Cypr, Łotwę, Litwę, Węgry, Maltę, Polskę, Rumunię, Słowenię i Słowację.

Zgodnie z art. 10a ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., każda kwota płatności bezpośrednich przyznana rolnikowi w roku kalendarzowym 2013 powyżej kwoty 5.000 EUR zostaje zmniejszona o 10 %. Zgodnie z ust. 2 zmniejszenie, o którym mowa w ust. 1, zwiększa się o cztery punkty procentowe w przypadku kwot przekraczających 300.000 EUR. Ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do płatności bezpośrednich przyznawanych rolnikom w Bułgarii i Rumunii, i we francuskich terytoriach zamorskich, na Azorach i na Maderze, na Wyspach Kanaryjskich i na wyspach Morza Egejskiego. W drodze odstępstwa od ust. 1 zmniejszenie, o którym mowa w tym ustępie, wynosi 0 % dla nowych państw członkowskich innych niż Bułgaria i Rumunia.

Należy natomiast zauważyć, iż podstawę zmniejszenia płatności bezpośrednich (finansowanych z budżetu wspólnotowego) stanowi przepis z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) NR 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz. Urz. UE L 313 z 22.11.2013 r., str. 13), zgodnie z którym kwoty płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wyższe niż 2.000 EUR, które mają być przyznane rolnikowi na podstawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, zostają zmniejszone o 2,453658 %.

Zgodnie z art. 297 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - wersja skonsolidowana (Dz. U. U.E. z. 30 marca 2010 r. Nr C 83/47 ze zm.), akty o charakterze nieustawodawczym przyjęte w formie rozporządzeń, dyrektyw oraz decyzji, w przypadku gdy te ostatnie nie wskazują adresata, są podpisywane przez przewodniczącego instytucji, która je przyjęła. Rozporządzenia, dyrektywy, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich, jak również decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji.

Inne dyrektywy, jak również decyzje, które wskazują adresata, są notyfikowane adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją.

Biorąc pod uwagę, że decyzja wykonawcza Komisji Europejskiej z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzająca przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, jest aktem o charakterze nieustawodawczym, przyjętym w formie decyzji, która wskazuje adresata (jest skierowana do Rzeczypospolitej Polskiej), została Polsce notyfikowana, a tym samym nie jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok z dn. 27 marca 2006 r., II S.A./Łd 1174/05, niepublikowany) skoro przez skarżącego podpisane zostało oświadczenie o określonej treści, wskazujące na wiedzę w zakresie przyznawania płatności, to należy uznać, iż skarżący miał świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane mu były owe zasady w ich całokształcie.

Brak wystarczającej wiedzy producenta w kwestii przyznawania dopłat, o które wnioskuje nie może stanowić dla organu podstawy do przyznania płatności w przypadku, gdy nie są spełnione podstawowe warunki ich przyznania, bowiem w takim przypadku wiązałoby się to z rażącym naruszeniem prawa przez ten organ.

Organ odwoławczy zauważył jednak, że decyzja organu I instancji nie spełniła wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jednak uchybienia te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i organ II instancji nie miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach z dnia 4 października 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 136/98, wadliwość uzasadnienia decyzji I instancji może poprawić (sanować) organ II instancji.

Wskazał przy tym, że ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Marek Sosnowski wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z powodu jej niezgodności z prawem w części dotyczącej orzeczenia o uzupełniającej płatności obszarowej.

Tej części rozstrzygnięcia zarzucił naruszenie przepisów: art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 7, 8, 9, 11 k.p.a. poprzez zastosowanie jako podstawy prawnej nie opublikowanej zgodnie z prawem - tzn. w właściwym Dzienniku Urzędowym, decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, jako podstawy prawnej pomniejszającej płatności uzupełniające, a więc w rzeczywistości braku podstawy prawnej do zmniejszenia płatności uzupełniającej.

Wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tym samym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz.

Wskazał, że z decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż początkowa kwota uzupełniającej płatności podstawowej wynosi 7.529,85 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.

W tym kontekście skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji w sposób ogólny odwołał się do art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, jako podstawy prawnej zastosowanego zmniejszenia, nie wskazując w oparciu o jaki obowiązujący konkretny dokument ustalono zmniejszenie, tzn. nie podał Dziennika Urzędowego, w którym opublikowano decyzję wykonawczą Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013. Oznacza, to iż organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony przyjął, iż jako podstawę zastosowania zmniejszenia płatności uzupełniającej można zastosować nie opublikowany w Dzienniku Urzędowym przepis z decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013. W tych okolicznościach skarżący stwierdził, że podstawa prawna (Decyzja wykonawcza Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013) zastosowanego zmniejszenia nie została opublikowana zgodnie z art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej we właściwym Dzienniku Urzędowym, a więc rozstrzygnięcie oparto o nie obowiązujący przepis.

W odniesieniu do decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...].02.2014 r. stwierdził, iż zdecydowana część uzasadnienia przedmiotowej decyzji odnosi się do okoliczności . które nie są przedmiotem sporu między stronami.

Skarżący nie kwestionuje w szczególności również zastosowania art. 79 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 78 rozporządzenia Komisji (WE)

Powołanie się na przepis § 17c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz U. Nr 40, poz. 326 z zm.) rozporządzenia w istocie sianowi argument przemawiający na korzyść skarżącego. Wskazany przepis mówi, iż "w przypadku dokonywania zmniejszeń płatności wynikających z dyscypliny finansowej przewidzianej w art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, każda płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, z wyłączeniem płatności uzupełniającej, jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które mają być przyznane rolnikowi za dany rok, z wyłączeniem płatności uzupełniającej."

I tak na str. 4 akapit 7, jako podstawę zmniejszenia ponownie (jak w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G.) przytoczono "art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.", podając dodatkowo jej numer (Bruksela, dn 11.07.2013 r., C(2013) 4274 final), nie podając przy tym ponownie, (jak w decyzji Kierownika Biura Powiatowego) Dziennika Urzędowego, w którym została opublikowana wskazana decyzja wykonawcza Komisji. Natomiast na str. 5 w akapitach 5,6,7 decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego stwierdza się, iż decyzja ta została notyfikowana Polsce, a tym samym nie jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Oznacza to zdaniem skarżącego, że do publikacji decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. obowiązują i powinny być zastosowane przepisy prawa polskiego.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zgodnie z art. 88 ust. 2 Konstytucji: zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa, natomiast zgodnie z art. 88 ust. 3 umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw. Zasady ogłaszania innych umów międzynarodowych określa ustawa. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r., nr 109 poz. 1606) Dziennikami urzędowymi w rozumieniu ustawy są: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski B", dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe. Natomiast art. 29a wskazanej ustawy dotyczy Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. Tak więc podstawą prawa jest akt prawny ogłoszony w Dziennikach Urzędowych wymienionych w powyższej ustawie. Natomiast zasady publikacji umów międzynarodowych i not o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 39) określone są w art. 18 -19 tej ustawy.

Zgodnie z art. 297 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (2012/C 326/01):

(...) Rozporządzenia, dyrektywy, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich, jak również decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji. Inne dyrektywy, jak również decyzje, które wskazują adresata, są notyfikowane adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją.

Skarżący z ostrożności wskazał też, że jako beneficjant środków budżetu unijnego i krajowego nie otrzymał decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, w trybie na który wskazuje się w przywołanym art. 297 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (2012/C 326/01), a w decyzji Kierownika Biura ARiMR nie podano miejsca jej publikacji.

Przedmiotowa decyzja zdaniem skarżącego nie spełnia więc wymogów art. 88 Konstytucji oraz art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 ust. 1 k.p.a. Decyzję o zastosowaniu zmniejszenia płatności uzupełniającej podjęto bowiem na podstawie decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, która nie została opublikowana w właściwym Dzienniku Urzędowym.

Konkludując skarżący wskazał, że podstawą do wydania decyzji mogą być jedynie obowiązujące, t.j. ogłoszone przepisy prawa (art. 88 Konstytucji), a organ podejmujący decyzję jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. (art. 9 k.p.a.).

Dokonane przez organ czynności doprowadziły do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego: praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, udzielania informacji, wyjaśnienia zasadności przesłanek podejmowanej decyzji, zaś uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać precyzyjne wskazanie podstaw prawnych, na których organ się oparł.

W odpowiedzi Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR powielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Sąd nie stwierdza jej nielegalności.

Rację ma skarżący, wskazując że zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zgodnie z art. 88 ust. 2 Konstytucji: zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa, natomiast zgodnie z art. 88 ust. 3 umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw. Zasady ogłaszania innych umów międzynarodowych określa ustawa. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r., nr 109 poz. 1606) dziennikami urzędowymi w rozumieniu ustawy są: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski B", dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe. Natomiast art. 29a wskazanej ustawy dotyczy Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. Zasady publikacji umów międzynarodowych i not o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 39) określone są w art. 18 -19 tej ustawy.

Rzecz jednak w tym, że zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Norma ta ma charakter szczególny do wskazywanych wcześniej.

Zgodnie z art. 297 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. 2004 Nr 94 poz. 864/2 ze zm. - wersja skonsolidowana Dz. U. U.E. z. 30 marca 2010 r. Nr C 83/47 ze zm.) rozporządzenia, dyrektywy, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich, jak również decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji. Ważne jednak, że inne dyrektywy, jak również decyzje, które wskazują adresata, są notyfikowane adresatom i – co kluczowe - stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją. Wskazywana w decyzjach organów obu instancji (a skuteczność której z uwagi na brak publikacji kontestuje skarżący) decyzja wykonawcza Komisji Europejskiej z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzająca przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, (Bruksela, dn. 11.07.2013 r., C(2013) 4274 final) jest aktem o charakterze nieustawodawczym, przyjętym w formie decyzji, która wskazuje adresata (jest skierowana do Rzeczypospolitej Polskiej) i została Polsce notyfikowana. Zgodnie z obowiązującym art. 297 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej tym samym nie jest konieczne jej publikowanie w organie promulgacyjnym. Rozwiązanie to z woli ustawodawcy krajowego – zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji (stanowiącego lex specialis do unormowań dotyczących zasad obowiązywania w porządku krajowym umów międzynarodowych i innych źródeł prawa) - ma charakter nadrzędny nad ustawowymi uregulowaniami prawa krajowego, w tym przepisami powoływanymi przez skarżącego. Jest pochodną unormowania art. 90 ust. 1 Konstytucji.

Oznacza to, że dla możliwości stosowania postanowień zawartych w art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 (Bruksela, dn. 11.07.2013 r., C(2013) 4274 final) nie było konieczne ogłoszenie tego aktu w dzienniku urzędowym, tak jak oczekuje tego skarżący.

W zaskarżonych decyzjach przywołano przy tym treść tego unormowania in extenso. Skarżący zna je.

Podkreślić przy tym należy, że sformułowane tam regulacje dotyczące sposobu zmniejszenia płatności uzupełniających za 2013 r. są pochodną innych unormowań prawidłowo wskazanych w zaskarżonej decyzji.

I tak zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2013 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2013 wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Płatność uzupełniająca przyznana skarżącemu została pomniejszona ze względu na zastosowane zmniejszenia w związku z art. 133a rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie właśnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 (Bruksela, dn. 11.07.2013 r., C(2013) 4274 finał).

Zgodnie z art. 10a ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., każda kwota płatności bezpośrednich przyznana rolnikowi w roku kalendarzowym 2013 powyżej kwoty 5.000 euro zostaje zmniejszona o 10 %. Zgodnie z ust. 2 zmniejszenie, o którym mowa w ust. 1, zwiększa się o cztery punkty procentowe w przypadku kwot przekraczających 300.000 euro.

Podstawę zmniejszenia płatności bezpośrednich (finansowanych z budżetu wspólnotowego) stanowi przy tym przepis art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz. Urz. UE L 313 z 22.11.2013 r., str. 13), zgodnie z którym kwoty płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wyższe niż 2.000 EUR, które mają być przyznane rolnikowi na podstawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, zostają zmniejszone o 2,453658 %.

Ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i – co ważne - unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Tym samym sąd nie stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 7, 8, 9, 11 k.p.a. poprzez zastosowanie jako podstawy prawnej nie opublikowanej zgodnie z prawem - tzn. w właściwym Dzienniku Urzędowym, decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, jako podstawy prawnej pomniejszającej płatności uzupełniające, a więc w rzeczywistości braku podstawy prawnej do zmniejszenia płatności uzupełniającej.

Z przedstawionych względów sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.