Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 818/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 63 ust.1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 24  ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
article: art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze sprzeciwu Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej "k.p.a."), art. 71 ust.1 i ust. 2 pkt 2, art. 84 ust. 1, 1a i 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm. – dalej "u.u.i.ś."), § 3 ust. 1 pkt 58a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839- dalej "rozporządzenie"), § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu ([...] dalej "uchwała krajobrazowa"), art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55 ze zm.- dalej "u.o.p"), po rozpatrzeniu odwołania p.o. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S. od decyzji z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] wydanej przez Burmistrza Miasta D. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. Budowa zespołu budynków wielorodzinnych z garażem podziemnym [...]" w D. przy ul. [...] działki nr [...], [...], [...] obręb [...] oraz w związku z wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 572/20, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z uzasadnienia ww. decyzji wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Burmistrz Miasta D. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez inwestora A. Sp. z. o. o. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Budowa zespołu budynków wielorodzinnych z garażem podziemnym [...] w D., orzekł o realizacji przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Rozstrzygnięcie to było poprzedzone opiniami wydanymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S.. Zarówno z opinii przedłożonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] jaki i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] listopada 2019r. znak [...] wynikał obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się RDOŚ kierując za pośrednictwem organu I instancji wystąpienie do Kolegium.

W następstwie rozpatrzenia wystąpienia, Kolegium decyzją z dnia [...] maja

2020 r., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

WSA w Szczecinie w wyroku - wydanym na skutek sprzeciwu inwestora - uchylił decyzję Kolegium wskazując, na konieczność zweryfikowania, czy organ I instancji wydając decyzję uwzględnił kryteria z art. 63 u.u.i.ś., bowiem bez rozważenia wymaganych tym przepisem danych nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie o obowiązku oceny oddziaływania na środowisko.

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę uznało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ II instancji przypomniał, że w wystąpieniu złożonym dnia [...] marca 2020 r. przez p.o. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., zarzucono organowi I instancji naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, przez co organ I instancji nie dostrzegł, że w okolicznościach sprawy nie została spełniona przesłanka- przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., która wykazałaby brak znaczącego negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego oraz 2) art. 24 u.o.p., a także § 2 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2 uchwały krajobrazowej, poprzez brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., która wykazałaby brak znaczącego negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę obszaru chronionego krajobrazu.

Dalej wyjaśnił, że obszar na którym planowana jest inwestycja objęty jest uchwałą [...] Sejmiku Województwa [...] w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, gdyż obszar ten stanowi [...]. Przedmiotowa decyzja Burmistrza Miasta D. została wydana zaś na podstawie art. 71 ust. 1 i ust.2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1, ust 1a i 2, art. 85 ust.2 pkt 2 u.u.i.ś. w zw. z § 3 ust.1 pkt 58a rozporządzenia. Tym samym organ I instancji w podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia nie uwzględnił faktu, iż inwestycja ta znajduje się obszarze chronionego krajobrazu, dla którego zgodnie z zapisem § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały krajobrazowej realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest zakazana. Usiłowania organu spoczęły tylko na przyjęciu, iż przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem potencjalnie oddziaływującym na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 58a rozporządzenia. Organ I instancji nie zauważył także, że zapis uchwały dotyczący obszarów chronionego krajobrazu należy interpretować z uwzględnieniem przepisu art. 24 ust. 3 u.o.p stanowiącym, iż zakaz, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały Sejmiku [...], nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. W ocenie organu I instancji, inwestycja wpisuje się w planowany obecnie sposób zagospodarowania, i choć planowane zagospodarowanie terenu i budowa nowych obiektów zmieni warunki lokalowe w sposób istotny, ale nie obejmie to środowisk o cennych walorach przyrodniczych czy krajobrazowych. Kolegium nie zgodziło się w powyższymi ustaleniami, podnosząc, że przedwczesne staje się przyjęcie przez organ I instancji, że planowana inwestycja nie wpłynie na środowisko o cennych walorach przyrodniczych czy krajobrazowych w sytuacji, gdy organ ten nie dokonał oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z zapisem art. 63 u.u.i.ś. oraz zapisem § 3 ust. 1 pkt 1-7 uchwały Sejmiku Województwa [...] Co prawda w realiach niniejszej sprawy realizacja zabudowy na terenie objętym zapisami planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...].) jest dopuszczalna, jednakże nie można podzielić ustaleń organ I instancji, iż ograniczenia dotyczące obszaru chronionego nie mają zastosowania. Powołany przez organ I instancji § 4 uchwały stanowi jedynie, że nie wprowadza się zakazu wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 1 pkt 8 i 9, ale w treści uchwały nie wyłączono pozostałych zakazów unormowanych w § 3 ust. 1-7 uchwały. Z tych też względów rzeczą organu prowadzącego postępowanie w I instancji winno stać się odniesienie do zakazów unormowanych w § 3 ust. 1 pkt 1 -7 uchwały, jak trafnie zauważył tę kwestię RDOŚ w opinii z dnia [...] listopada 2019 r.

W ocenie Kolegium, organ I instancji nie zebrał i nie przeanalizował całego materiału dowodowego w sprawie, o czym świadczy brak odniesienia się przez ten organ do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S.. Za odniesienie się do opinii nie można bowiem uznać zapisu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego aktu z przywołaniem orzecznictwa sądów administracyjnych, które wiąże jedynie w konkretnie i indywidualnie określonej sprawie. Choć jak trafnie wskazał organ I instancji opinia jest słabszą formą współdziałania organów i nie ma charakteru wiążącego, to jednakże wystąpienie o opinie nie może być traktowane, jako tylko wypełnienie wymogów formalnych wydania przez organ uprawniony w tej sprawie decyzji. Organ wydający decyzję środowiskową i to zwłaszcza decyzję dotyczącą przedsięwzięć z tzw. II grupy winien swoje rozstrzygnięcie szczegółowo uzasadnić w sytuacji, gdy opinie organów wyspecjalizowanych są zasadniczo rozbieżne z decyzją organu. O braku odniesienia się organu do treści opinii przemawia zestawienie decyzji organu I instancji z zapisami zawartymi w opinii RDOŚ z [...] listopada 2019 r., w której m.in. wskazano na konieczność sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

Poza tym, zdaniem Kolegium, także zestawienie karty informacyjnej przedsięwzięcia z materiałem dowodowym (opiniami RDOŚ i PPIS) oraz aktem prawa miejscowego (uchwałą Sejmiku Województwa [...] w sprawie obszarów chronionego krajobrazu) z rozstrzygnięciem niniejszej decyzji budzi wątpliwość w zakresie prawidłowości ustaleń faktycznych i prawnych oraz odpowiedniej ich analizy. Karta informacyjna przedsięwzięcia sporządzona na wniosek inwestora została opracowana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, zaś zapisy dotyczące stanu środowiska naturalnego w miejscu planowania inwestycji są niezwykle lakoniczne. W karcie tej nie odniesiono się do kwestii występowania na obszarze fauny, kwestii gniazdowania ptaków, terminu wycinki drzew tak, aby nie dokonywać tego w okresie lęgowym. Zapisy zawarte w karcie są następnie wiernie odwzorowane w uzasadnieniu decyzji i uzupełnione o zapis, iż przed rozpoczęciem inwestycji zostanie uzyskana zgoda RDOŚ na przeniesienie roślin objętych ochroną, usunięcie roślinności na terenie inwestycji odbędą się jedynie w zakresie koniecznym do realizacji inwestycji na podstawie wymaganych uzgodnień. Według Kolegium twierdzenia o możliwości przeniesienia rośliny objętej częściową ochroną wiciokrzewu pomorskiego po uzyskaniu zgody RDOŚ budzą wątpliwości, w sytuacji gdy organ nie posiada rzeczonego uzgodnienia na dzień wydania decyzji, a roślina nie została zinwentaryzowana. Podobnie nie zinwentaryzowano występowania mszaków. Organ I instancji w kontekście występowania flory, fauny, kwestii wycinki drzew dokonanej z poszanowaniem okresu lęgowego ptaków, nie poczynił zatem własnych ustaleń.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest przedwczesna, bowiem organ I instancji orzekł o braku konieczności sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, odnosząc się jedynie do karty kwalifikacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej na zlecenie inwestora przez osobą posiadającą uprawnienia budowlane, zatem nie legitymującą się wiedzą specjalistyczną z zakresu ochrony przyrody. Zwrócono uwagę, że aczkolwiek art. 62 a u.u.i.ś. nie określa kwalifikacji zawodowych osoby sporządzającej ten kluczowy dokument w sprawie, jednakże dokument ten winien umożliwiać analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Analiza sprawy dokonana przez organ I instancji nie odnosi się do wszystkich wymogów określonych w ww. przepisie m.in. nie dotyczy emisji i innych uciążliwości, nie uwzględnia powiązania z innymi przedsięwzięciami w zakresie kumulacji oddziaływań podczas, gdy organ podaje, iż tereny sąsiadujące z terenem inwestycji są w trakcie realizacji podobnych inwestycji, nie odnosi się do kwestii ochrony flory, fauny, nie dokonuje oceny w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu, zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji. Poza tym z uwagi na wskazaną presję antropologiczną i planowaną wycinkę - jak podaje organ - ostatniej pozostałości lasu, zasadnym staje się zdiagnozowanie oddziaływań celem minimalizacji strat w środowisku. Organ przyjmując w rozpoznawanej sprawie, że nie mają zastosowania przepisy uchwały dotyczącej obszarów chronionego krajobrazu nie odniósł się także do kwestii konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji. Powyższe dowodzi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77§ 1, art. 80. art. 107 § 3 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozpatrzenie. Stąd zasadnym jest uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W zaleceniach Kolegium wskazało, że organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko winien uwzględnić zapisy uchwały Sejmiku Województwa [...] dotyczące obszarów chronionego krajobrazu w związku z zapisami art. 63 u.u.i.ś. Rozstrzygnięcie to jest także uzasadnione rozmiarem inwestycji będącym zamierzeniem na znaczną skalę. Z realizacją przedsięwzięcia związane będzie wiele zróżnicowanych oddziaływań dotyczących emisji hałasu, emisji substancji do powietrza, inwestycja ta bezsprzecznie spowoduje zmianę morfologii terenu oraz planowaną wycinkę drzew i krzewów. Akta organu nie zawierają informacji o skali ingerencji w szatę roślinną, brak jest analizy i oceny oddziaływania przedsięwzięcia w chronione gatunki roślin i zwierząt a także ich siedliska. Organ winien mieć także na uwadze, iż przedmiotowa inwestycja planowana jest w obszarze chronionego krajobrazu, a zatem aby ocenić zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zasadnym staje się dokonanie uprzednio jej oceny.

A. Spółka z o.o. w D. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organów kosztów postępowania. W sprzeciwie decyzji tej zarzucono:

1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez wadliwe uznanie, że decyzja środowiskowa została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, pomimo braku ziszczenia się przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., przy jednoczesnym bezzasadnym przyjęciu, że:

-art. 24 ust. 3 u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały krajobrazowej w przypadku każdego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która wykaże brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu, a zatem m.in. sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i jego weryfikacji stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś,

- Burmistrz nie zebrał i nie przeanalizował całego materiału dowodowego w sprawie, czego dowodzi brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji środowiskowej do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S.,

- decyzja środowiskowa jest przedwczesna, bowiem Burmistrz orzekł o braku konieczności sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, odnosząc się jedynie do karty informacyjnej przedsięwzięcia, sporządzonej na zlecenie Spółki przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, a zatem nie legitymującej się wiedzą specjalistyczną z zakresu ochrony przyrody,

podczas gdy:

- to czy w stosunku do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko rozstrzygane jest w ramach procedury określonej w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., a zatem możliwe jest ustalenie przez właściwy organ, że dane przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co oznacza, że wynik tej analizy, czyli postanowienie wydane w oparciu o art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., jeśli przesądza o braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowi wykazanie braku negatywnego wpływu przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu,

- analiza treści uzasadnienia decyzji środowiskowej prowadzi do wniosku, iż Burmistrz zebrał i przeanalizował cały materiał dowodowy w sprawie, także przy uwzględnieniu stanowisk organów opiniujących, w tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji środowiskowej spełniającej wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.,

- decyzja środowiskowa jako wynik szczegółowej analizy sprawy, w tym przy uwzględnieniu karty informacyjnej przedsięwzięcia, która spełniała wymogi z art. 62a u.u.i.ś, nie była przedwczesna, ale stanowiła wynik prawidłowego przeprowadzenia postępowania w tym przedmiocie przez Burmistrza, m.in. przy uwzględnieniu art. 63 ust. 1 u.u.i.ś,

2) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji środowiskowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pomimo wcześniejszego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 572/20 poprzedniej decyzji SKO z dnia [...] maja 2020 r., którą uchylono decyzję środowiskową i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Burmistrza, którego oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania było związane SKO stosownie do art. 153 p.p.s.a., gdyby bowiem organ uwzględnił powyższe wskazania i ocenę prawną Sądu, orzekając po wyroku wydałby decyzję merytoryczną, a nie ponownie decyzję kasatoryjną, zwłaszcza, że Sąd wykluczył istnienie przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., uwzględniając wniesiony przez Spółkę sprzeciw od poprzedniej decyzji SKO.

W odpowiedzi na sprzeciw organ II instancji wniósł o jego oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny.

W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Powołane wyżej przepisy znacznie ograniczają zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze sprzeciwu. Sąd w takim przypadku ustala jedynie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a.

Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasatoryjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji.

Oceniając przyczyny wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze

[...] zaskarżonej sprzeciwem decyzji kasacyjnej, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zasadnie wywiedziono, że decyzja organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 572/20 uchylił wcześniejszą decyzję kasatoryjną Kolegium z dnia [...] maja 2020 r. podnosząc, że organ odwoławczy rozważając o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko winien mieć na uwadze, czy organ I instancji wydając swoją decyzję uwzględnił kryteria określone w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., bowiem bez rozważenia wymaganym tym przepisem danych nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie co do tego obowiązku. Wskazał także, że ograniczające się do jednego zdania uzasadnienie organu II instancji co do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. oraz wskazanie w nim motywów zastosowania tego przepisu stało się wystarczające do uwzględnienia sprzeciwu, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości.

Z powyższego wynika, że Sąd w tym wyroku wypowiedział się tylko co do poprzednio zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2020 r., która była przedmiotem jego badania, nie zaś o zasadności wydania decyzji kasatoryjnej w ogóle. Nie przesądził też o wyniku sprawy administracyjnej, lecz jedynie zobowiązał Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy do dokonania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście tego, czy był on wystarczający do wydania decyzji przez organ I instancji. Wytyczne te Kolegium realizowało, słusznie przyjmując, że organ nie zebrał oraz nie przeanalizował całego materiału dowodowego, czym uchybił art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja lokalizowana jest na obszarze objętym ochroną krajobrazową i pozostaje w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Oczywista jest także dokonana kwalifikacja tego przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Niewątpliwe

w takiej sytuacji stwierdzenie przez organ obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko lub jego braku powinno nastąpić przy uwzględnieniu uwarunkowań określonych w art. 63 u.u.i.ś., po zasięgnięciu opinii organów wyspecjalizowanych, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. Ustawodawca obligując organ rozpoznający sprawę do zasięgnięcia opinii innych, wyspecjalizowanych w danej dziedzinie organów i instytucji, zakłada, że z racji posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, wspomogą one w sposób istotny proces decyzyjny. Stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia bowiem te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując, czemu powinien dać wyraz uzasadnieniu decyzji przedstawiając powody swojego stanowiska.

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać należy, że rację ma Kolegium, że organ I instancji nie odniósł się do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

w S.. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w opiniach tych wskazano na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, tymczasem organ I instancji zajął stanowisko przeciwne. Wprawdzie opinie te nie mają charakteru wiążącego, ale ich niepodzielenie wymagało pogłębionej analizy i właściwego uzasadnienia, a czego organ I instancji nie uczynił. Zauważyć należy, że w sprawie mamy do czynienia nie z jedną, lecz z dwoma zgodnymi opiniami, w których opowiedziano się za zasadnością przeprowadzenia ww. oceny i sporządzenia raportu. Mianowicie Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wskazał, że przedłożone materiały nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie braku oddziaływania inwestycji na środowisko, zaś dopiero raport pozwoli na taką ocenę. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. zwrócił uwagę na okoliczność, że przedłożona przez inwestora dokumentacja zawiera braki (opisał je szczegółowo), które nie pozwalają na określenie wielkości oddziaływań związanych z realizacją tej inwestycji. Ponadto podkreślił, że dla obszaru chronionego krajobrazu [...] obowiązuje wynikający w § 3 uchwały krajobrazowej zakaz realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, który na mocy art. 24 ust. 3 u.o.p. nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Organ I instancji uwagi te pominął milczeniem i nie wypowiedział się co do podniesionych przez wyspecjalizowane organy kwestii. W rezultacie przyjąć trzeba za organem odwoławczym, że organ I instancji nie odniósł się do opinii, gdyż za takową nie można uznać wskazania, że opinia nie jest wiążąca. Również stwierdzenie organu I instancji, że przenalizował stanowiska organów opiniujących, bez dania temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji, jest gołosłowne.

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z Kolegium, że organ I instancji nie uwzględnił istotnej dla sprawy okoliczności, że teren, na którym planowane jest przedsięwzięcie zlokalizowany jest w granicach obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", a zatem zastosowanie znajdują w takim przypadku ograniczenia (zakazy z wyjątkami) przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 uchwały krajobrazowej, stanowiące powtórzenie art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p. Organ I instancji rozważając o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na terenie obszaru chronionego krajobrazu z całą pewnością powinien mieć na uwadze unormowanie § 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 24 ust. 3 u.o.p. i wnikliwie wyjaśnić, czy w świetle kryteriów określonych w art. 63 u.u.i.ś. zachodzi obowiązek wykonania takiej oceny i sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W tej kwestii Sąd podziela argumentację Kolegium wskazującą na to, że organ I instancji nie dokonał oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na terenie obszaru krajobrazu chronionego zgodnie wymogami stawianymi przez ustawodawcę, skoro poprzestał tylko na ustaleniach wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej na zlecenie inwestora nie wyjaśniając wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj. kumulacji oddziaływania z innymi przedsięwzięciami, emisji i innych uciążliwości, fauny i flory, możliwości wystąpienia awarii, katastrof budowlanych i naturalnych. Przede wszystkim słusznie wywiódł organ odwoławczy, że ustalenia jak i analiza tych ustaleń zawarta w ww. karcie mogą budzić wątpliwości zwłaszcza, gdy zapisy dotyczące środowiska naturalnego są lakoniczne i nie odnoszą się do wszystkich istotnych kwestii, m.in. flory i fauny, gniazdowania ptaków, terminu wycinki drzew, inwentaryzacji przyrodniczej, w tym polegających ochronie gatunków roślin. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia wskazano bowiem wyłącznie, że działki inwestycyjne to ostatnia pozostałość lasu nadmorskiego, miejscami porośnięty przez gęsty porost krzewów i jeżyn, a na całej powierzchni są tylko chronione mszaki oraz pojedyncze egzemplarze chronionego wiciokrzewu pomorskiego. Wprawdzie w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. inwestor wskazał, że przed rozpoczęciem inwestycji zostanie uzyskana zgoda Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na przeniesienie roślin objętych ochroną, jednakże słusznie Kolegium uznało, że przeniesienie tego zapisu do decyzji środowiskowej budzi zastrzeżenia, w sytuacji gdy na dzień wydania decyzji takiej zgody nie uzyskano i nie została przeprowadzona inwentaryzacja przyrodnicza. Z tych też względów jako trafne traktować należy spostrzeżenia organu odwoławczego, że akta nie zawierają informacji o skali ingerencji w szatę roślinną ani miarodajnej analizy oddziaływania na florę czy faunę, co oznacza, że decyzja środowiskowa była wydana przedwcześnie.

Niewątpliwe dostrzeżone przez Kolegium powyższe uchybienia świadczą

o naruszeniu przez organ I instancji przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną, co nie mogło zostać uzupełnione przez organ odwoławczy ze względu na obowiązującą zasadę dwuinstancyjności.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż z uwagi na wykazane przez Kolegium wady proceduralne zachodzi konieczność ponowienia postępowania w kierunku wskazanym przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. sprzeciw oddalił.