Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 211/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28,  art. 97
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej , po rozpatrzeniu wniosku J. O., działającego w imieniu własnym oraz M. W., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...].05.201 lr. nr [...] zawieszającym z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].06.2010r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2007r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z dnia [...].01.2007r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu gospodarstwa rolnego o obszarze [...] ha, położonego w obrębach [...], dla którego Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], oraz wzywające [...] do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po M. K. lub do notariusza o sporządzenie poświadczenia dziedziczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, a także wzywające M. Z. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po Z. Z. lub do notariusza o sporządzenie poświadczenia dziedziczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z dnia [...].06.2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2007r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z dnia [...].01.2007r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu gospodarstwa rolnego o obszarze [...] ha, położonego w obrębach [...].

Pismem z dnia 28.06.2010r. J. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].06.2010r.

Następnie postanowieniem z dnia [...].05.2011r. nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].06.2010r.

Pismem z dnia 30.05.2010r. J. O. działający w imieniu własnym oraz M. W., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...].05.2011r., kwestionując konieczność zawieszenia postępowania.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał na treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa , który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się natomiast takie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego.

Minister podkreślił , że postępowanie zostało zawieszone z uwagi na konieczność ustalenia spadkobierców po M. K.., oraz Z. Z. W/w osoby były właścicielami działek wchodzących w skład nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. A zatem następcom prawnym w/w osób przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Organ wskazał, że z art. 30 § 4 Kpa wynika, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Minister podkreślił, że obowiązkiem organu jest ustalenie wszystkich stron postępowania, powiadomienie ich o prowadzeniu postępowania oraz zapewnienie im udziału w postępowaniu. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo-administracyjnym gwarantowana w art. 10 § 1 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów.

Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie istnieje przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].06.2010r. nr [...], do czasu przedłożenia przez stronę oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem (zgodnie z art. 76 § 1 Kpa) postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. i Z. Z. lub aktu poświadczenia dziedziczenia.

Skargę na powyższe postanowienie Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. wniósł J. O.. Domagał się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał , że w jego ocenie Z. Z. i M. K., jak również ich spadkobiercy, nie są stronami postępowania. Zgodnie z art. 28 "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Zarówno Minister Infrastruktury jak i Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, każdy w swoich orzeczeniach, nie wykazali by wymienieni Z. Z. i M. K. albo ich spadkobiercy spełniali wymogi ustawy dla uznania ich za strony postępowania. Samo nabycie części gospodarstwa rolnego jest bez znaczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie wykazane zostało również by ustalenie w tej sytuacji spadkobierców było "zagadnieniem wstępnym".

Również zakreślenie spadkobiercom Z. Z. i M. K., znanym z imienia i nazwiska terminu 3 miesięcy na przeprowadzenie postępowania spadkowego nie znajduje żadnego potwierdza w przepisach, ponadto organ nie dysponuje żadnym instrumentem wymuszającym wyegzekwowanie nałożonego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W zaskarżonym postanowieniu trafnie skonstatowano, że podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego prowadzącego postępowanie jest ustalenie wszystkich osób, które mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a następnie zawiadomienie tych osób o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa).

Organ ma obowiązek zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa), a po zebraniu dowodów zawiadomienie ich o zakończeniu postępowania.

Postępowanie administracyjne prowadzone bez udziału wszystkich stron postępowania byłoby dotknięte istotną wadą i mogłoby być wzruszone w postępowaniu nadzwyczajnym.

Już tylko z tych przyczyn organ nie powinien kontynuować postępowania i wydawać decyzji, jeżeli nie jest znany krąg osób posiadających interes prawny w sprawie.

Stosownie do treści art. 97 art. § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Z zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu powołanego przepisu, mamy zatem do czynienia wówczas, gdy istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się niezbędna do rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego, lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii, mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie zostało zawieszone z uwagi na konieczność ustalenia spadkobierców Z. Z. i M. K. Wymienione osoby były właścicielami działek wchodzących w skład nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nadzorczego.

Wbrew treści zarzutów skargi następcy prawni Z. Z. i M. K. posiadają w sprawie przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Następstwo prawne po wymienionych osobach powinno być wykazane stosownym dokumentem, w przypadku śmieci byłego właściciela nieruchomości powinno to być postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ( art.1025 § 2 k.c.).

Wobec powyższego dla potrzeb postępowania w niniejszej sprawie , wykazanie spadkobrania po byłych właścicielach nieruchomości jest zagadnieniem prejudycjalnym w rozumieniu art. 97 §1 pkt. 4 kpa. Stanowi bowiem o tym, czy dana osoba ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do uczestniczenia w tym postępowaniu w charakterze strony i wobec tego czy dotyczyć jej będzie rozstrzygnięcie w sprawie . Skoro postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie dotyczy nieruchomości, których właścicielami byli zmarli Z. Z. i M. K., to niewątpliwie udział w tym postępowaniu powinni brać ich następcy prawni .

Dlatego też Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ w zaskarżonym postanowieniu , że zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca rozpoznanie sprawy i dopóki ta przeszkoda nie zostanie usunięta, organ nie może kontynuować postępowania.

Dopiero przedłożenie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia umożliwi dalsze postępowanie w sprawie .

Prawidłowo także organ zastosował w sprawie art. 100 § 1 kpa, gdyż to nie organ, a strony postępowania mogą wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie praw do spadku lub poświadczenie dziedziczenia . Albowiem tylko one mają interes w tym stwierdzeniu (por. art. 1025 § 1 kc).

Na aprobatę nie zasługuje także zarzut wyznaczenia spadkobiercom terminu 3 miesięcy w celu przeprowadzenia stosownego postępowania. Termin ten ocenić należy jako racjonalny i odpowiadający faktycznym możliwościom jego dotrzymania.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ppsa skargę oddalił.