Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 352/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 70
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 r. I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi Ł. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie [...] w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie [...] złotych.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 a ust. 3 i 4 ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że J. K. złożyła w dniu [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005, w którym zadeklarowała do płatności ONW 10 działek rolnych (położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] , [...] , [...] , [...]) o łącznej powierzchni 199,80 ha.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku dotkniętego wadami postępowania administracyjnego.

W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienia we właściwy sposób decyzji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, od której strona również złożyła odwołanie, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ponownie wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał kolejną decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Od tej decyzji strona także złożyła odwołanie, zarzucając w nim jednostronne podejście, zbyt mocne zaangażowanie emocjonalne oraz celowo popełnione błędy w ustaleniach faktycznych w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego.

Rozpatrując sprawę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w złożonym przez stronę wniosku z dnia 16.05.2005 r. o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005 zadeklarowano do płatności ONW 10 działek rolnych (położonych na działkach ewidencyjnych Nr [...], [...], [...] , [...] , [...] , [...]) o łącznej powierzchni 199,80 ha. Kontrola administracyjna dotycząca zgłoszonych przez J. K. we wniosku działek ewidencyjnych wykazała, że wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005 dotyczący działki ewidencyjnej nr 1 (działki rolne H, I, J) o powierzchni użytków rolnych 60,00 ha, położonej w obrębie L., gmina D., nr obrębu ewidencyjnego 10 (podzielonej zgodnie z pismem [...] z dnia 11.05.2006 r. Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomości na działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] w dniu 4.02.2005 r.) został złożony także przez innych producentów rolnych. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 na działki nr 1/1 i 1/2 złożony został przez Parafię Prawosławną p.w. [...] w L. Natomiast wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 na działkę nr 1/3 złożony został przez Gospodarstwo Gruntów Marginalnych i Mieszkaniowych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w P.

Z materiałów dowodowych zebranych w sprawie, m.in. z Protokołu Komornika Sądowego z dnia 4.11.2004 r. wynika, że Komornik Sądowy [...] przy Sądzie Rejonowym w R., wykonując wyrok Sądu Okręgowego z dnia 10.10.2003 r. Sygn. akt [...], przybył w dniu 4.11.2004 r. na działkę ewidencyjną nr 1, położoną w powiecie [...], gmina D., obręb ewidencyjny L., z przedstawicielami wierzyciela, tj. Agencji Nieruchomości Rolnych w celu wykonania wyroku Sądu Okręgowego w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych - Oddziału Terenowego przeciwko pozwanym: M. S., Z. S., W. S. o wydanie nieruchomości, nakazującego pozwanym, aby wydali Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziałowi Terenowemu, m.in. tę nieruchomość. Z protokołu wynika, że przedstawiciele Agencji Nieruchomości Rolnych oświadczyli, iż przyjmują w posiadanie m.in. przedmiotową działkę oraz, że z W. S. nie łączy ich obecnie żadna umowa. Jednocześnie Komornik pouczył W. S., iż wszelkie jego działania wykonane na gruntach, które zostały wydane ich właścicielowi będą bezprawne i swoimi działaniami może on naruszyć normy Kodeksu Karnego.

Objęte w dniu 4 listopada 2004 r. we władanie przez Agencję Nieruchomości Rolnych działki nr 1/1 i 1/2, stanowiące własność Skarbu Państwa, zostały następnie w dniu 14.04.2005 r. przekazane Parafii Prawosławnej p.w. [...] w L. Przekazywane w tym dniu działki były częściowo rolniczo zagospodarowane. Według wyceny dokonanej przez specjalistę z zakresu wyceny nieruchomości wartość produkcji na w/w działkach określona została na kwotę 12.764,99 zł. Parafia Prawosławna p.w. [...] w L. przejęła wraz z nieruchomością produkcję w toku - zasiewy pszenicy i pszenżyta o wartości podanej wartości i zobowiązała się zwrócić Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy wartość poniesionych nakładów, co też uczyniła i co potwierdza znajdujący się w aktach dowód zapłaty wymienionej kwoty za zasiew pszenicy i pszenżyta (rachunek nr 1/2005 z dnia 14.04.2005 r.). Wpłata kwoty 12.764,99 zł za zasiewy zboża na rachunek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy nastąpiła w dniu 7.06.2006 r. (zgodnie z pisemnym potwierdzeniem przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy wpłaty za zasiewy zboża). Od czasu przejęcia nieruchomości, Parafia Prawosławna p.w. [...] w L. płaci podatek rolny Gmina D. oraz nigdy nie zawierała umów dzierżawy na przedmiotowe grunty z osobami trzecimi. Natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr 1/3, za produkcję w toku przejętą od W. S. zapłaciło Gospodarstwo Gruntów Marginalnych i Mieszkaniowych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w P., które występowało w imieniu Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy i ubiegało się w roku 2005 o dopłaty bezpośrednie na tę działkę ewidencyjną (pismo GGMiM ZWRSP w P. z dnia 23.08.2006 r. oraz Pismo Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy z dnia 25.07.2007 r.).

Wartość wymienionych zasiewów została oszacowana przez biegłego rzeczoznawcę na kwotę 18.045,32 zł. Wartość tej produkcji podlegała zwrotowi na rzecz W. S. W wyniku wzajemnego potrącenia wierzytelności Agencji i W. S. nastąpiło zmniejszenie kwoty zadłużenia W. S. i jego rodziny wobec Agencji z tytułu zaległego czynszu dzierżawnego.

Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że Gospodarstwo Gruntów Marginalnych i Mieszkaniowych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w P. zleciło A. z P. przeprowadzenie prac żniwnych zbioru żyta na działce nr [...], jak również przechowanie i sprzedaż zebranego zboża (pismo GGMiM ZWRSP z dnia 16.08.2005 r.). Natomiast Parafia Prawosławna p.w. [...] w L. zleciła B. z W. wytyczenie granic i pomiar działek nr [...] i [...] celem złożenia wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich na rok 2005.

Parafia Prawosławna p.w. [...] w L. i Gospodarstwo Gruntów Marginalnych i Mieszkaniowych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w P. nie zebrało jednak plonów z zakupionej przez nie uprawy.

Plony te zostały zebrane i przywłaszczone przez W. S. i R. P., których Sąd Rejonowy w R. Zamiejscowy Wydział Grodzki w P. wyrokiem z dnia 6.11.2006 r., sygn. akt [...] , uznał za winnych dokonania zarzucanych im czynów, przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 10.05.2007 r., Sąd Okręgowy Wydział Karny utrzymał w mocy w/w wyrok, uznając apelację oskarżonych za oczywiście bezzasadną i stwierdzając, że nie ulega wątpliwości, iż oskarżony W. S. zdawał sobie sprawę, że w lecie 2005 r. czyli w dacie obu czynów, nie jest dzierżawcą i posiadaczem gruntów, na których wykonywał prace polowe, a w szczególności działek 1/1, 1/2, 1/3 (dawniej działki nr 1). Na jego świadomość w tym względzie wskazują wiarygodne dokumenty w postaci wyroku sądowego i protokołu komorniczego. To, że oskarżony ten wbrew rozstrzygnięciom sądu oraz logice - nie przyjmował tego do wiadomości nie stanowi o możliwości uznania jego działań za legalne czy też usprawiedliwione.

Po przedstawieniu ustalonego sprawie stanu faktycznego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał, że płatności ONW przyznawane są na mocy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.).

Definicję natomiast producenta rolnego i gospodarstwa rolnego zawiera z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który stanowi, że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego (...), a gospodarstwo rolne stanowią wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu.

Z analizy akt sprawy wynika, że J. K. w 2005 r. nie była posiadaczem wskazanych we wniosku działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...]. W konsekwencji we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 doszło do zawyżenia powierzchni deklarowanej przez stronę.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych.

W sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich stosuje się przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30.04.2004 r. ze zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach będących podstawą przyznania płatności. Przepis art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 nakazuje stosowanie między innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW.

W przypadku płatności ONW powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych przez J. K. do płatności ONW wynosiła 199,80 ha. Działki zweryfikowane jako uprawnione do tej płatności określono na łączną powierzchnie 138,01 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną przez producenta rolnego, a powierzchnią zatwierdzoną jako uprawnioną do ONW wyniosła 61,79 ha, co stanowi 44,77 % powierzchni zatwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cel jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Mając na uwadze powyższe regulacje i ustalony w sprawie stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, że odmowa J. K.przyznania płatności ONW na rok 2005 przez organ I instancji była w pełni zasadna.

Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J. K., obecnie J. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jej uchylenie.

Zdaniem skarżącej, organ administracji dokonał błędnego ustalenia w kwestii faktycznego posiadania gospodarstwa rolnego w 2005 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr 1 o powierzchni użytków rolnych 71,04 ha, położonej w obrębie L., gmina D., nr obrębu ewidencyjnego 10. Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (sygn. akt. II SA/Bk 718/04 z dnia 12.07.2005 r.), w którym stwierdzono, iż dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponują jedynie tytułem własności, a nie zajmują się produkcja rolną. Skarżąca wskazała, że uprawiała w 2005 r. grunty, które zadeklarowała we wniosku o dopłaty, a to oznacza, że była ich posiadaczem w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą wydawanych decyzji w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania są przepisy ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30.04.2004 r. ze zm).

Rozporządzenie nr 1782/2003 zawiera w art. 2 lit. a definicję "rolnika" stanowiąc, iż termin ten oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 TWE, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Stosownie do art. 2 lit. b rozporządzenia, przez "gospodarstwo" należy rozumieć wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. "Działalnością rolniczą" jest z kolei produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5 (art. 2 lit. c cyt. rozporządzenia). Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Jako, że w/w przepisy nie zawierają definicji "posiadania gospodarstwa rolnego", w tym zakresie należy posiłkować się definicją ustawową "posiadania" zawartą w art. 336 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli władanie we własnym imieniu i dla siebie, jest posiadaniem samoistnym, władanie natomiast w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby, jest posiadaniem zależnym. W piśmiennictwie zwraca się również uwagę, że posiadanie w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu kodeks cywilny, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego np. właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), może jednak stanowić także jedynie stan faktycznego władztwa nad rzeczą w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne).

Wskazanie w ustawie na "posiadanie" przez rolnika gospodarstwa rolnego, a nie dysponowanie do niego prawem własności, wynika z tego, że idea płatności dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych.

Niezależnie od powyższego, wskazać także należy, że płatności, o które ubiega się skarżąca, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie.

Nie odchodząc zatem od wyżej wskazanych celów ustanowienia systemu dopłat dla rolników użytkujących faktycznie gospodarstwo rolne należy stwierdzić, że o ile pomoc finansowa przewidziana we wcześniej cytowanych przepisach przysługuje producentom rolnym posiadającym gospodarstwo rolne (niezależnie od rodzaju posiadania i od legitymowania się do niego prawem własności), to nie może być ona udzielona rolnikowi, którego faktyczne użytkowanie gruntów rolnych polega na bezprawnym korzystaniu – wbrew woli właściciela i przy jego jawnym, wyrażonym w prawnie przewidziany sposób sprzeciwie – z nieruchomości innej osoby w celu uzyskania korzyści majątkowej dla siebie.

Jak bowiem wyżej wskazano, przyznanie dopłat ma na celu poprawę warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie, a nie gratyfikację czy wspieranie niezgodnych z prawem działań, dokonywanych w celu uzyskania dla siebie określonych korzyści majątkowych.

Również wykładania systemowa przepisów nie pozwala na uznanie, że "posiadanie", o którym mowa w powołanych wcześniej przepisach o przyznawaniu płatności rolnikom oraz w kodeksie cywilnym może być równoznaczne z dokonywaniem czynów zabronionych przez prawo.

W niniejszej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy, właśnie taka sytuacja miała miejsce. Z materiału dowodowego bowiem wynika, że pomimo przejęcia w dniu 4.11.2004 r. w posiadanie wskutek wykonania wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10.10.2003 r. sygn. akt [...]) działki ewidencyjnej nr 1, położonej w powiecie [...], gmina D. przez Agencję Nieruchomości Rolnych Nieruchomości, W. S. (któremu sąd w/w wyrokiem nakazał tę nieruchomość wydać) wiosną 2005 r. wbrew zakazowi dokonywania jakichkolwiek działań na tym gruncie, wykonał na nim czynności związane z przygotowaniem zbioru plonów, a następnie jesienią plony te wraz z R. P. zebrał i przywłaszczył.

Podobnych ustaleń dokonał Sąd Rejonowy w R. Zamiejscowy Wydział Grodzki w P., który wyrokiem z dnia 6.11.2006 r., sygn. akt [...], uznał W. S. i R. P. za winnych dokonania zarzucanych im czynów, przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. oraz Sąd Okręgowy Wydział Karny, który wyrokiem z dnia 10.05.2007 r. utrzymał wyrok sądu I Instancji w mocy.

Słuszne jest zatem stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, iż J. K. w 2005 r. nie była posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] położonych w obrębie L., gmina D. Zauważyć przy tym należy, że wszelkie próby udowodnienia, że było inaczej wskazują raczej na to, że do uzyskania takiego posiadania dążył W. S., a nie skarżąca, pomimo, że to ona wniosła o uzyskanie dopłat z tytułu ich rolniczego użytkowania.

W konsekwencji prawidłowe jest również rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na podstawie art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w związku z art. 32 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 (a nie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jak to podał organ w zaskarżonej decyzji, co jednak nie ma wpływu na wynik sprawy z racji powołania prawidłowej treści samego przepisu).

Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia art. 250 tej ustawy zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.