Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1133/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11,  art. 39,  art. 41
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 136,  art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm. - obecnie obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B., odmówił przyznania M.D. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wyżywienia. W uzasadnieniu decyzji powołano się na okoliczność, iż wyżej wymieniony nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono bowiem, że nadal nie złożył wniosku o rentę inwalidzką w ZUS, ani nie wystąpił do Okręgowego Funduszu do Spraw Rent i Emerytur w N. (S.), do czego wcześniej był zobowiązany.

Od powyższej decyzji M.D. wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. w dniu [...]r. wydało decyzję nr [...] utrzymującą powyższe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Kolegium wskazało, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 30 listopada 2010 r. o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że M.D. gospodaruje samotnie, a jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowił zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności orzeczonego do dnia 31 stycznia 2014 r. Ponadto zaznaczono, że strona korzysta z pomocy PCK w formie żywności oraz bezpłatnych posiłków wydawanych w jadłodajniach i jest uprawniona do świadczenia rentowego w [...] S., które było jej wypłacane przez RFPIOZ filia w N. do dnia 31 sierpnia 2008 r., w wysokości 120 euro. Dalsza wypłata tego świadczenia została tymczasowo zawieszona z uwagi na niepodejmowanie renty z rachunku bankowego. Pomimo otrzymania w dniu 19 marca 2010 r. informacji od pracownika socjalnego o tym, jakie dokumenty należy złożyć, aby ubiegać się o wypłatę renty w Polsce strona nie złożyła odpowiedniego wniosku. Nie wystąpiła również o przyznanie renty inwalidzkiej z ZUS. Oceniając ogół okoliczności Kolegium zważyło, że strona spełnia wymogi formalne kwalifikujące ją do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Wskazało jednak, że odmowa przyznania żądanego świadczenia była zasadna, gdyż strona nie wykorzystuje w pełni swoich uprawnień, zasobów i możliwości, odmawiając przyjęcia renty [...], jak również nie składając wniosków o przyznanie renty inwalidzkiej z ZUS, choć o czynnościach jakie należy w tym celu wykonać była wielokrotnie informowana.

Wspomniana decyzja z dnia [...]r. została zaskarżona przez M.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 459/11 orzekł o uchyleniu tego aktu oraz poprzedzającej go decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r., nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zasiłki celowe, przewidziane w ustawie o pomocy społecznej nie mają charakteru świadczeń gwarantowanych. Są to świadczenia uznaniowe, przyznawane zarówno w oparciu o ocenę potrzeb osoby składającej wniosek, jak też bieżących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Zwrócił przy tym uwagę, że w myśl art. 11 ust. 2 cytowanej ustawy, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w tym np. odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W tym kontekście Sąd stwierdził, że stwierdzenie przez organ, iż strona nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, bądź nie korzysta z własnych zasobów, co do zasady w pełni uprawnia do odmowy przyznania jej wnioskowanych świadczeń. Udzielenie w takiej sytuacji wsparcia w postaci świadczeń o charakterze uznaniowym byłoby bowiem sprzeczne z zasadą subsydiarności pomocy społecznej. Równocześnie jednak podkreślił, że odmowa taka wymagałaby jednoznacznego wykazania w trakcie prowadzonego przez organy postępowania, iż strona istotnie posiada własne środki i możliwości, a pomimo to nie chce z nich korzystać domagając się świadczeń z pomocy społecznej, nie chce też współpracować z pracownikiem socjalnym.

Zważywszy powyższe Sąd wywiódł, iż w sprawie brak było dostatecznych podstaw do uznania, że skarżący nie wykorzystuje własnych możliwości dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Okoliczności sprawy nie wyjaśniają w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, a przyjęte przez organy dowody nie były wystarczające aby podjąć w sprawie ostateczne rozstrzygnięcie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organy jednoznacznie ustaliły, że skarżący faktycznie posiada środki i możliwości, z których mógłby skorzystać, a jednak tego nie czyni. Dołączony do tych akt materiał dowodowy nie wyjaśnia bowiem, czy strona nadal posiada prawo do częściowej renty inwalidzkiej w S., a w konsekwencji, czy i w jakiej kwocie stronie renta ta istotnie przysługuje. Z akt tych nie wynika także, aby ustalono, czy i po spełnieniu jakich warunków możliwe jest przekazanie środków z tytułu renty [...] do Polski. Organy nie wyjaśniły też, czy strona istotnie spełnia wymogi do ubiegania się o rentę z ZUS, pomimo iż podnosiła ona, że uprawnień takich nie posiada. Ustalenia we wskazanym zakresie są o tyle istotne, gdyż rzutują na słuszność wymaganego od strony zachowania. Jednocześnie Sąd wskazał, że w aktach brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że skarżący został poinformowany, jakie dokumenty winien skompletować i gdzie je przedłożyć, aby ubiegać się o wypłatę bądź przyznanie ww. świadczeń rentowych, jak również informacji udzielonej przez pracownika socjalnego z dnia 19 marca 2010 r. - o dokumentach, jakie powinien złożyć, aby ubiegać się o wypłatę renty - na którą powołuje się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, w sytuacji gdy organ I instancji twierdzi, że strona została wcześniej zobowiązana do złożenia stosownych wniosków, zaś w odwołaniu strona twierdzeniom tym zaprzeczała, to organ II instancji powinien był uzupełnić materiał dowodowy celem ustalenia prawdziwości tych twierdzeń.

Ponadto, zdaniem Sądu, wymagania stawiane skarżącemu w toku postępowania o przyznanie zasiłku na żywność, nie uwzględniały jego szczególnej życiowej sytuacji, wynikającej z faktu, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Każda z osób, czy rodzin pozostających w trudnych sytuacjach życiowych wymaga indywidualnej oceny zarówno pod względem potrzeb, jak i realnych możliwości zaradzenia trudnościom. Tymczasem za wystarczającą organy uznały okoliczność niewykorzystania własnych możliwości, co jak wskazano wyżej nie zostało jednoznacznie wykazane.

W konsekwencji Sąd podniósł, iż wydaną w sprawie decyzję należało uznać za co najmniej przedwczesną, wydaną bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym za naruszającą przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, iż w ramach ponownego postępowania koniecznym będzie, uwzględniając powyższe wskazania i usuwając wyliczone w wyroku braki i uchybienia, jednoznaczne ustalenie poparte dowodami, czy istotnie skarżący posiada własne środki bądź uprawnienia, z których mógłby skorzystać, a jednak tego nie czyni.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], którą powtórnie odmówił przyznania M.D. zasiłku celowego na zakup wyżywienia. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, iż dochód rzeczywisty wyżej wymienionego wynosi 722,04 zł, a tym samym przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, co wyklucza korzystanie z pomocy w formie wnioskowanego świadczenia. Równocześnie organ podniósł, że z uwagi na szczupłość środków stronie nie zaproponowano "zasiłku celowego i zasiłku celowego zwrotnego".

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M.D. dał wyraz swojemu niezadowoleniu z powyższej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art. 6 i art. 80 K.p.a. oraz art. 3 ust. 4 i art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Odwołujący się zakwestionował prawidłowość stanowiących podstawę tego rozstrzygnięcia ustaleń w zakresie wysokości jego dochodu podkreślając, iż brak jest przepisów, które umożliwiałyby zaliczenie do jego dochodu środków przyznanych w ramach renty z S. Nadto wskazał na gołosłowność wywodów organu pierwszej instancji o szczupłości środków pieniężnych pozostających w dyspozycji tej instytucji.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości powyższą decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności Kolegium zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Następnie zwróciło uwagę, że realizując wytyczne wynikające z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 lutego 2012 r., organ pierwszej instancji uzyskał od M.D. oświadczenie, w którym podał on, iż nie pamięta jakie były jego dochody w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w październiku 2010 r. Oświadczył również o braku możliwości uzyskania renty w Polsce jak również o braku możliwości transferu [...] renty do Polski. Pomimo to, organ pierwszej instancji przyjął, że na dochód strony za ten miesiąc składa się zasiłek pielęgnacyjny (153 zł), dodatek mieszkaniowy (192,19 zł) oraz renta [...] w wysokości 391,71 zł, co ogółem przekracza kryterium dochodowe warunkujące przyznanie żądanego świadczenia. Równocześnie organ ten ustalił (co wynika z pisma Konsula Ambasady [...] S. z dnia 11 lipca 2012 r.), że wypłata wspomnianej renty została tymczasowo zawieszona w dniu "30.04.20112" (tak w uzasadnieniu decyzji) ze względu na fakt, iż w dłuższym okresie czasu nie można było dokonywać wypłaty przekazem pocztowym pod adres będący w dyspozycji Funduszu w B. Wypłatę renty począwszy od 16 lutego 2011 r. dokonuje Oddział w B., do którego Oddział w N. przesłał dokumentację finansową celem kontynuacji wypłat na nowy adres. Stwierdzono także - odwołując się do pisma Ambasady [...] S. z dnia 12 marca 2010 r., iż nie ma przeszkód do dokonania wypłaty renty w Polsce (tak jak miało to miejsce w latach 1999 - 2004), jednak strona musi w tej sprawie złożyć stosowny wniosek wraz z wymaganą dokumentacją we właściwym Oddziale w B.

W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia, na których oparto decyzję pierwszoinstancyjną są nieprawidłowe, albowiem błędnie przyjęto, iż dochód strony przekracza kryterium ustawowe w kwocie 477 zł warunkujące przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe stanowiło skutek bezpodstawnego zaliczenia do dochodu strony renty z S. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało bowiem jednoznacznie, aby wyżej wymieniony faktycznie pobierał to świadczenie, jak i aby pobierał je w październiku 2010 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem jedynie możliwość transferu rzeczonej renty do Polski i przeczy temu, jakoby miała ona być wówczas rzeczywiście wypłacana.

Niezależnie od powyższego Kolegium dodało, że nawet w sytuacji przekroczenia przez stronę wspomnianego kryterium dochodowego należało - czego nie uczynił organ pierwszej instancji - rozpoznać zgłoszony przez nią wniosek pod kątem zasadności przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W konsekwencji, organ odwoławczy wskazał na konieczność dokonania w powyższym zakresie niezbędnych ustaleń i uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę na fakt, iż strona odmówiła podpisania kontraktu socjalnego, którego zawarcie zaproponowano jej w dniu 12 lipca 2012 r. W tym kontekście poddało organowi pierwszej instancji pod rozwagę warunkowe przyznanie pomocy z jednoczesnym zawarciem kontraktu socjalnego, od którego wypełnienia uzależnione byłoby wsparcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.D. domaga się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i przekazania sprawy temu organowi celem wydania decyzji o przyznaniu wnioskowanego zasiłku.

Skarżący zakwestionował prawidłowość uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej podkreślając, że okoliczności sprawy umożliwiały wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej. Tymczasem Kolegium nie wydało takiego rozstrzygnięcia, pomimo iż w świetle utrwalonego stanowiska judykatury powinno to uczynić, postępując zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 138 K.p.a. i przeprowadzając w tym celu dodatkowe postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 136 tego Kodeksu. Wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. stanowi bowiem wyjątek od powyższej zasady, który nie może być interpretowany rozszerzająco.

Nadto strona podniosła zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. oraz art. 21 § 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 87 Konstytucji RP, poprzez bezzasadne uznanie renty [...] za dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej oraz powołanie się na dowód w postaci przetłumaczonej decyzji dotyczącej tej renty, w sytuacji gdy brak jest ratyfikowanej umowy międzynarodowej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a [...] S.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zawarło w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, jak również odniosło się do podniesionych zarzutów nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia.

W piśmie procesowym z dnia 23 września 2014 r. skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie art. 138 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy po wyroku sądu administracyjnego organ ten nie może już takiej decyzji wydać, jak również podniósł naruszenie zasady reforationis in peius sformułowanej w art. 139 tegoż Kodeksu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.

W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że działania organów podejmowane w niniejszej sprawie były już przedmiotem kontroli sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie zostały wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 459/11. Zgodnie zaś z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w powyższym orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Zarówno zatem sąd jak i organ administracji, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Trzeba tu wyjaśnić, że pod pojęciem "ocena prawna" należy rozumieć przede wszystkim wykładnię przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w danej sprawie. Może ona więc dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast zasadniczo konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego należy podnieść, iż w przywołanym wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. tutejszy Sąd uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup wyżywienia uznał, że w sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż strona nie wykorzystuje własnych możliwości dla zaspokojenia swoich potrzeb. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy nie wyjaśniały w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, a przyjęte dowody nie wystarczały aby podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie. Orzekające w sprawie organy nie ustaliły bowiem dostatecznie jasno, czy skarżący faktycznie posiada środki i możliwości, z których mógłby skorzystać, a jednak tego nie czyni. Uznały bowiem, że ma on możliwość pobierania przyznanej mu w S. renty inwalidzkiej i może ubiegać się o rentę w ZUS jednak nie czyni w tym zakresie żadnych starań, pomimo iż został do tego zobowiązany. Tymczasem z ich ustaleń nie wynika, czy strona nadal posiada prawo do częściowej renty inwalidzkiej w S., a w konsekwencji czy i w jakiej kwocie stronie renta ta istotnie przysługuje, a także czy i po spełnieniu jakich warunków możliwe jest przekazanie środków z tytułu renty [...] do Polski. Sąd dodał, że nie wyjaśniono również, czy strona istotnie spełnia wymogi do ubiegania się o rentę z ZUS oraz zwrócił uwagę, że w aktach brak informacji udzielonej przez pracownika socjalnego o dokumentach, jakie skarżący powinien złożyć aby ubiegać się o wypłatę renty, na którą powołuje się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy strona zaprzeczała jakoby miała taką informację otrzymać.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji dokonał pewnych ustaleń zmierzających do wykonania wskazań wynikających z powyższego wyroku, po czym ponownie wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego tym razem uzasadniając ją faktem, iż jego dochód przekracza kryterium określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (w kwocie 477 zł), od którego zachowania uzależnione jest uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych przewidzianych w tej ustawie. Zaznaczyć należy, że uzasadnienie tej decyzji jest wyjątkowo skromne i sprowadza się wyłącznie do wskazania kwoty dochodu strony oraz odniesienie się do ograniczonych możliwości gminy w zakresie przyznawania świadczeń zwrotnych.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Kolegium rozstrzygnęło o jej uchyleniu wskazując na wadliwość ustaleń, na których została oparta. Zdaniem Sądu, stanowisko takie jest trafne. Słusznie bowiem Kolegium zwróciło uwagę na to, iż błędnie przyjęto, jakoby dochód strony przekraczał wspomniane kryterium ustawowe, gdyż przedwcześnie zaliczono do dochodu M.D. rentę z [...] S. Postępowanie pierwszoinstancyjne nie doprowadziło wszak do udzielenia jednoznacznej odpowiedzi, że skarżący rzeczywiście pobierał to świadczenie w 2010 r., a w tym czy pobrał je w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w październiku 2010 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał bowiem jedynie to, że istnieje możliwość transferu rzeczonej renty do Polski.

Zasadnie również organ odwoławczy dostrzegł, że nawet w sytuacji przekroczenia przez stronę wspomnianego kryterium dochodowego należy - czego nie uczynił organ pierwszej instancji - rozpoznać jej wniosek w kontekście udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego, wymienionego w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który może zostać przyznany pomimo przekroczenia tego kryterium - w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Zważywszy powyższe uchybienia Kolegium wskazało na konieczność dokonania we wskazanym zakresie niezbędnych ustaleń i stosownie do postanowień art. 138 § 2 K.p.a. przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie składu orzekającego, rozstrzygnięcie podjęte przez Kolegium należy uznać za zasadne. Na wstępie przyjdzie odwołać się do treści tego przepisu, zgodnie z którym, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Podkreślić należy, że skarżący zarzuca organowi pierwszej instancji przede wszystkim to, iż nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zleconego do przeprowadzenia organowi pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wbrew stanowisku skarżącego, nie przekroczyło zakresu kompetencji wskazanego w art. 138 § 2 K.p.a. Jak zasygnalizowano powyżej, z przywołanego unormowania wynika, że przewidziane w nim rozstrzygnięcie - uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy organ pierwszej instancji dopuści się naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Pierwszym elementem uzasadniającym wydanie decyzji o uchyleniu sprawy w całości i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczenie się przez organ pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania. Organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie nie jest konsekwentny, ponieważ w jednej części uzasadnienia swojej decyzji akcentuje, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z zakresem wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 459/11, natomiast w innym miejscu podnosi, że decyzja ta wydana została przedwcześnie bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym dotyczących dochodu skarżącego. W świetle powyższego Sąd dokonał we własnym zakresie analizy zgromadzonego materiału dowodowego i doszedł do przekonania, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zauważyć bowiem trzeba, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest wyjątkowo skromne i odwołuje się w zasadzie do dwóch elementów, a mianowicie do przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej i braku środków na realizację świadczeń zwrotnych z pomocy społecznej. Tak skonstruowane uzasadnienie nie odpowiada wymogom wynikającym z postanowień art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ponieważ nie wynika z niego jakie dochody posiadał skarżący w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, jak również wskazano jedynie brak środków na realizację świadczeń zwrotnych nie przybliżając tej problematyki w żadnym zakresie. W konsekwencji organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. W tej sytuacji rozważyć należy, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi druga z przesłanek, a mianowicie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczność ta jest elementem ocennym, a zatem to organ odwoławczy ustala, czy faktycznie zachodzi wskazana przesłanka, czy też nie. W sprawie tej organ odwoławczy doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w sprawie, a także wskazał, dlaczego jego wyjaśnienie ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi po pierwsze o potrzebę jednoznacznego ustalenia, czy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku skarżący pobrał rentę z [...] S., a co za tym idzie jaki był jego dochód za ten miesiąc i czy nie przekraczał on kryterium warunkującego przyznanie zasiłku wskazanego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Po drugie - nie budzi wątpliwości, że nawet w przypadku przekroczenia tego dochodu konieczne jest rozpatrzenie wniosku strony w aspekcie przyznania zasiłku, o którym mowa w art. 41 tej ustawy. Wreszcie po trzecie, Kolegium zwróciło uwagę na fakt, iż w późniejszym okresie, a mianowicie 12 lipca 2012 r. strona odmówiła podpisania kontraktu socjalnego i w związku z tym poddało organowi pierwszej instancji pod rozwagę warunkowe przyznanie pomocy z jednoczesnym zawarciem kontraktu socjalnego, od którego wypełnienia uzależnione byłoby wsparcie.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że charakter oraz zakres opisanych wyżej ustaleń był na tyle istotny i szeroki, że ich dokonanie nie było możliwe przez Kolegium w trybie art. 136 K.p.a., który umożliwia jedynie przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego. Jeżeli natomiast postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Tym samym stwierdzić przyjdzie, że wydanie w niniejszej sprawie przez Kolegium decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. było zasadne. Ponadto organ odwoławczy sprecyzował zakres postępowania niezbędnego do uzupełnienia, określając przy tym jego ramy. Przedstawił także wpływ "naruszenia prawa strony" na dokonaną przez organ pierwszoinstancyjny ocenę ujawnionego stanu faktycznego i prawnego, określając ich związek podmiotowo-przedmiotowy z sytuacją administracyjnoprawną skarżącego.

Odnieść należy się również do pozostałych zarzutów skarżącego sformułowanych w skardze, otóż zarzut odnoszący się do naruszenia postanowień art. 6 K.p.a. w związku z art. 87 Konstytucji RP sprowadzający się do doliczenia do jego dochodu na terenie Polski, dla celów ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej, wysokości renty otrzymywanej w S., nie może być uwzględniony. Z postanowień art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że za dochód uznać należy sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego wszystkie jego dochody uzyskiwane z jakiegokolwiek źródła i tytułu muszą być brane pod uwagę. W tym zakresie ustawodawca w tymże art. 8 ust. 3 i ust. 4 wymienia jedynie w formie katalogu zamkniętego rodzaje dochodów, które są odliczane od dochodu danej osoby czy rodziny lub nie są brane pod uwagę przy jego ustalaniu. Katalog ten nie obejmuje świadczenia z systemu emerytalno-rentowego wypłacanego przez inne państwo i to niezależnie od tego czy jest ono członkiem Unii Europejskiej, czy też nie, jak również czy Polska ma z tym krajem podpisaną umowę dwustronną, czy też nie.

W piśmie z dnia 23 września 2014 r. skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 139 tegoż Kodeksu z tego powodu, że uprzednio sąd administracyjny uwzględnił skargę. Tak sformułowany zarzut także nie może być uwzględniony, ponieważ żaden przepis prawa nie formułuje takiego ograniczenia, a wydanie decyzji kasacyjnej w żadnym przypadku nie może być uznane za rozstrzygnięcie na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie. W tej sytuacji zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.

Na marginesie można jedynie zauważyć, że skarżący nie podejmuje działań zmierzających do zamknięcia prowadzonego postępowania, lecz korzystając z przysługujących mu instrumentów prawnych, generuje kolejne postępowania, które nie przybliżają go do końcowego rozstrzygnięcia orzekającego o rozpoznaniu wniosku o przyznanie świadczenia za zakup żywności, które to świadczenie w chwili obecnej nie jest już aktualne, ponieważ od momentu złożenia wniosku upłynął okres 4 lat i sytuacja osobista oraz prawna skarżącego uległa zmianie, a ewentualne przyznanie świadczenia nie będzie zmierzało do zaspokojenia zgłoszonej potrzeby, ponieważ takowa już w tej chwili nie występuje i nie jest możliwa do zaspokojenia, a dalsze prowadzenie tego postępowania zmierza jedynie do wykazania organowi, iż w ramach prowadzonych czynności procesowych i podejmowanych rozstrzygnięć dopuszczał się naruszeń prawa.

Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności należy podnieść, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.