Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 8/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 e § 2 i § 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w U na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 5 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 z późn. zm.) oraz art. 64e § 2 i § 5 i w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. ) – po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego – Dyrektora Izby Celnej, którym odmówiono umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] - dalej "Spółka".

Podstawą wydania powyższego postanowienia były następujące ustalenia stanu faktycznego:

Pismem z dnia 14 lutego 2008 roku ( uzupełnionym pismem z dnia 7 kwietnia 2008 r. ) Spółka zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 45.369,20 zł, określonych w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 27 września 2007 r.

W uzasadnieniu wniosku zobowiązana Spółka wskazała, że za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, argumentując swoje stanowisko uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Gd 78/06 z dnia 5 września 2006 r. wskazującym, że "podniesione przez stronę okoliczności zmiany interpretacji przepisów dokonane przez organy skarbowe winny znaleźć rozważenie w wypadku ewentualnego wniosku strony o umorzenie należności w płatności należnego podatku akcyzowego". Ponadto zobowiązana wskazała, że Naczelnik Urzędu Celnego umorzył wszystkie jej zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę od tychże zaległości za okres styczeń – listopad 2006 r. Ponadto podniosła, że analogiczne decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego w odniesieniu do zaległości określonych za lata 2003 – 2005. W tych okolicznościach w opinii Spółki oczywistym pozostaje konieczność umorzenia kosztów egzekucyjnych określonych dla czynności wskazanych w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 21 września 2007 r., nie znajduje bowiem żadnego uzasadnienia obciążenie jej tymi kosztami, podczas gdy same należności, w stosunku do których postępowanie było prowadzone zostały umorzone.

Zdaniem skarżącej wskazane we wniosku okoliczności wyczerpują przesłankę "ważnego interesu podatnika", a tym samym uzasadniają przyznanie wnioskowanej ulgi.

Dyrektor Izby Celnej odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w stosunku do Spółki w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego do jej majątku. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła żadna z przesłanek pozwalających na umorzenie kosztów egzekucyjnych, wymienionych w art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Spółka, nie zgadzając się na powyższe rozstrzygnięcie złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu ponownie stwierdziła, że skoro Naczelnik Urzędu Celnego umorzył wszystkie zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości za okres styczeń – listopad 2006 r., analogiczne decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego w odniesieniu do zaległości określonych za lata 2003 – 2005. Zatem w ocenie spółki zaistniała konieczność umorzenia kosztów egzekucyjnych określonych dla czynności wskazanych w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 21 września 2007 r., mając na uwadze, iż same należności, w stosunku do których postępowanie egzekucyjne było prowadzone zostały umorzone, zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawionym w wyroku I SA/Gd 78/06. W ocenie skarżącego - Dyrektor Izby Celnej naruszył postanowienia ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego określające podstawowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak zasada praworządności, czy też zaufania do działania organów administracji, jak również uchybił obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez nierozpoznanie istnienia przesłanek uzasadniających rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zbadania, czy zobowiązana Spółka wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej, lub czy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, bądź czy ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Organ egzekucyjny – Dyrektor Izby Celnej, po podjęciu czynności wskazanych przez organ nadzoru ponownie odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazał, iż nie ma dostatecznych podstaw do uznania, że zobowiązana spółka nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla jej sytuacji finansowej.

Jednocześnie organ egzekucyjny nie stwierdził istnienia ważnego interesu społecznego, który przemawiałby za umorzeniem przedmiotowych kosztów egzekucyjnych. W kontekście tej przesłanki, organ nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki w kwestii ponoszenia przez nią negatywnych konsekwencji (w postaci obciążenia jej kosztami egzekucyjnymi) zastosowania się do stanowiska organów administracji skarbowej, bowiem w związku z nie uiszczeniem przedmiotowych należności do spółki zostały wystosowane upomnienia z pouczeniem, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia ww. należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Dysponując taką wiedzą spółka nie uiściła przedmiotowych należności. Konsekwencją czego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ich ściągnięcia. Mając na uwadze fakt, że należności objęte ww. tytułami były wymagalne organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości i naliczył w koszty egzekucyjne.

Uzyskane przez spółkę ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych za lata 2004-2006 wraz z odsetkami nie mogą, w ocenie tego organu, być podstawą do udzieleniu pomocy w postaci umorzenia także i kosztów egzekucyjnych.

W ustawowym terminie Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, a także art. 7 § 1 i § 2 oraz art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W ocenie zobowiązanej spółki nie istniały powody do podejmowania czynności egzekucyjnych, przynamniej do czasu rozpoznania złożonych przez Stronę wniosków o udzielenie pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu niższej instancji w związku z wykonaniem przez organ egzekucyjny wskazanych przez organ nadzoru czynności. Podkreślił, że zgodnie z treścią mającego zastosowanie w sprawie art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. – organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub zobowiązany wykaże, ze nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmiernie wysokie wydatki egzekucyjne.

Organ odwoławczy podniósł, że rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych podejmowane jest w granicach uznania administracyjnego, a tym samym nie ma ono charakteru obligatoryjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych przesłanek przez zobowiązanego nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Niemniej organ odwoławczy podniósł również, że uznaniowość decyzji nie oznacza jej dowolności – co zobowiązuje organ egzekucyjny do zebrania w trakcie toczącego się postępowania materiału dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego a następnie jego wnikliwej oceny. Organ odwoławczy nie może jednak nakazać organowi pierwszej instancji podjęcia określonego rozstrzygnięcia, ponieważ jest to kompetencja organu pierwszej instancji – może jedynie zbadać, czy organ egzekucyjny prawidłowo zebrał i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Celnej nie narusza postanowień art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a., tym samym treść tego postanowienia nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny ponownie rozpatrując sprawę prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, podjął niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym dane dotyczące sytuacji finansowej spółki, a co za tym idzie wyciągnięte w ocenie organu odwoławczego wnioski, jakkolwiek dyskusyjne, nie stoją w sprzeczności z prawem – tym samym organ odwoławczy podtrzymuje stanowisko organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i jednocześnie uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Wskazał, że zaskarżone postanowienia naruszają art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określono mu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego z okres styczeń – grudzień 2002 r., czego konsekwencją była konieczność złożenia przez skarżącego deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym w jego płatności za lata następne.

Skarżący podał, że dnia 6 kwietnia 2007 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia w całości należności w płatności podatku akcyzowego obliczonego za okres 1 styczeń – 30 listopad 2006 r., oraz z wnioskiem o umorzenie całości odsetek za zwłokę w płatności akcyzy w przedmiotowym okresie, jednak pomimo tych wniosków Dyrektor Izby Celnej działając jako organ egzekucyjny wszczął w stosunku do w/w należności postępowanie egzekucyjne i w jego toku dokonał zajęcia ruchomości, określając jednocześnie koszty egzekucyjne.

Spółka wyjaśniła, że w dniu 14 lutego 2008 r., wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej o umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych, wskazując jako podstawę ważny interes publiczny w związku z umorzeniem wszystkich należności głównych wraz z odsetkami za zwłokę, niemniej organ ten odmówił stronie umorzenie tych należności. Po złożonym zażaleniu, organ nadzoru uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w wyniku którego organ pierwszej instancji ponownie odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, co utrzymał w mocy organ drugiej instancji – wskazując na uznaniowość decyzji administracyjnej w tym przedmiocie i orzekając o braku spełnienia przesłanek, tak co do braku możliwości poniesienia kosztów egzekucji bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej strony, jak również identyfikacji ważnego interesu publicznego przemawiającego o umorzeniu tych kosztów.

Skarżący podkreślił, że uznanie administracyjne w każdym przypadku zobowiązuje organ do przeprowadzenia obiektywnej oceny i wnioskowania w przedmiocie istnienia i ewentualnego wypełnienia przesłanek umorzenia dla określonych zaległości czy kosztów, co oznacza w ocenie skarżącego, nie tylko konieczność samego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie istnienia przesłanek umorzenia należności ale przeprowadzenie tego postępowania zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej - zmierzającej do wyjaśnienia wszelkich okoliczności w odniesieniu do możliwości - lub nie - spełnienia przesłanek do umorzenia należności.

Spółka podniosła, że w swoim wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych powołała przesłankę ważnego interesu publicznego jako zasadniczą przesłankę umożliwiającą możliwość umorzenia tych kosztów, natomiast Dyrektor Izby Celnej w przeważającej części swojego postanowienia odniósł się do przesłanki braku możliwości uiszczenia kosztów egzekucyjnych bez poniesienia znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej wnioskodawcy i w odniesieniu do tej przesłanki doszedł do wniosku, niezgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, że poniesienie wskazanych kosztów nie stanowi dla niej znacznego finansowego obciążenia, jednocześnie organ ten wskazał, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie daje gwarancji ( w sytuacji generowania strat ), że poprawi się sytuacja ekonomiczna i finansowa Spółki.

Jednocześnie skarżący zauważył, że organ odwoławczy błędnie ustalił ocenę istnienia najistotniejszej dla wnioskodawcy przesłanki – ważnego interesu publicznego, biorąc pod uwagę fakt, że skarżący nie dokonywał płatności podatku akcyzowego wyłącznie z uwagi na udzieloną mu wcześniej - a następnie zakwestionowaną przez organy skarbowe - wiążącą informację kompetentnych organów podatkowych. To udzielenie błędnych informacji przez organy podatkowe, spowodowało, że nastąpiła w stosunku do skarżącego zaległość podatkowa w podatku akcyzowym.

Dla umorzenia należności głównej dokonanego również w uznaniowym rozstrzygnięciu administracyjnym organy zidentyfikowały istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego, czego zdaniem skarżącego nie dostrzegł Dyrektor Izby Skarbowej dla kosztów egzekucyjnych, tym bardziej, że organ egzekucyjny podjął czynności egzekucji administracyjnej pomimo wykazywanych przez skarżącego okoliczności wystąpienia z odpowiednimi wnioskami o udzielenie pomocy publicznej. Podjęcie, zdaniem skarżącego, w tym stanie faktycznym tych czynności naruszało zasady celowości, niezbędności oraz gospodarnego prowadzenia egzekucji, co stanowi o uzasadnieniu konieczności umorzenia ustalonych kosztów egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu administracyjnego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Postanowienia, jakie zapadły w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie art. 64e u.p.e.a. Przepis ten w § 2 przewiduje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeżeli: stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej ( pkt 1); za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny ( pkt 2); ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne ( pkt 3).

W ocenie Sądu, uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na wymienione wyżej przesłanki nie budzi wątpliwości. W świetle zaś ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. I SA/Łd 1811/96 ).

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie postanowienia poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności czy sprawiedliwości.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na jego wynik. W procesie rozstrzygania sprawy organ egzekucyjny a następnie odwoławczy nie uwzględniły okoliczności faktycznych mogących wskazywać na przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na "ważny interes publiczny", o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

W tym miejscu przypomnieć należy, że przesłanka interesu publicznego nie jest pojęciem zdefiniowanym, choć powszechnie przyjmuje się, iż oznacza ona dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Przy czym zwrócić należy uwagę, że "niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia ( tj. pojęcia interesu publicznego) powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości". (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2006 r., III SA/Wa 1964/05). "Interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny", użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia ono fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem należność związana z przymusowym dochodzeniem należności.

Ocena spełnienia przesłanki ważnego interesu publicznego winna być zatem zrelatywizowana do okoliczności rozpatrywanej sprawy.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny w dniu 15 maja 2007 r. otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Celnego informujące, iż w dniach 12 i 13 kwietnia 2007 r. wpłynęły do niego wnioski Spółki o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych ( umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami w podatku akcyzowym ) za okres od stycznia do listopada 2006 r. Powyższą informację przesłano celem wykorzystania służbowego, z uwagi na zasadność wstrzymania ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia w sprawach o umorzenie zaległości ( pismo zawiera odręczną adnotację ołówkiem " Rozmowa z Kier. [...]– będzie rozłożenie na raty – czekać na decyzję" ). Następnie w dniu 4 czerwca 2007 r. organ egzekucyjny wystosował do Spółki upomnienia, tytuły wykonawcze wystosował w dniu 11 września 2007 r., by wreszcie w dniu 21 września 2007 r. dokonać zajęcia ruchomości zobowiązanej. Z porównania dat powołanych dokumentów wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny jeszcze przed wszczęciem wobec Spółki egzekucji posiadał wiedzę o złożonych przez nią wnioskach o umorzenie zaległości podatkowych.

W tych warunkach, zdaniem Sądu, podjęcie przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych pozostaje w sprzeczności z ogólnymi zasadami postępowania egzekucyjnego takimi jak: zasada celowości i niezbędności egzekucji, wywodzonych z art. 7 u.p.e.a. Zasady te mają charakter normatywny, co oznacza, że ich naruszenie jest zawsze naruszeniem prawa.

Należy bowiem wskazać, że istotą kluczowej zasady postępowania egzekucyjnego - zasady celowości postępowania egzekucyjnego jest niewyrządzenie zobowiązanemu zbędnej dolegliwości w realizacji przymusowego zobowiązania podatkowego. Zasada celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego odróżnia to właśnie postępowanie od postępowania typu represyjnego. Niedopuszczalne jest zatem w demokratycznym państwie prawa takie zachowanie organu egzekucyjnego, który mając wiedzę o toczącym się postępowaniu w zakresie umorzenia zaległości podatkowej i znając przesłanki uzasadniające takie umorzenie, wszczyna jednocześnie egzekucję tylko po to, by wyrządzić dolegliwość skarżącemu w postaci zbędnych kosztów egzekucyjnych związanych z zajęciem ruchomości.

Organ egzekucyjny podejmując czynności egzekucyjne polegające na zajęciu ruchomości dłużnika - nie kierował się również zasadą niezbędności w stosowaniu środków przymusu (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Toczące się postępowanie w zakresie umorzenia zaległości podatkowych zobowiązanej Spółki pozwalało bowiem na żywienie nadziei o zbędności w stosowaniu środków przymusu ( analogiczne stanowisko zajął NSA - [...] w wyroku z dnia 27 listopada 2002 r., I SA/Po 429/2001).

Oczywiście, w ocenie Sądu, można podejść do sprawy bardzo formalistycznie i przyjąć, że brak zapłaty w terminie płatności należności upoważnia od razu wierzyciela do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tylko jak to się ma do powołanych wyżej ogólnych zasad, tj. zasady celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego, a także do zasady demokratycznego państwa czy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych oraz oddziaływania organów na świadomość i kulturę prawną.

Zdaniem Sądu, zasada pogłębiania zaufania do organów stanowi w rzeczywistości klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to zasada najszersza pod względem zakresu, a bardzo doniosła, bowiem o sile państwa i skuteczności jego działania decyduje zaufanie obywateli do organów państwa.

Interes publiczny, rozumiany w kontekście zaufania do organów władzy czy korekty błędnych decyzji, nie może być oceniany jednostronnie. W sytuacji, gdy skarżący zastosował się do wiążącej interpretacji prawa podatkowego i to z tą właśnie sytuacją związane było zadłużenie, i w rezultacie konieczność uiszczenia kosztów egzekucyjnych, uzasadnionym było wyważenie interesu publicznego nie tylko z perspektywy organu, ale także z punktu widzenia podatnika, prowadzącego działalność w oparciu o zaufanie do organów administracji publicznej.

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko strony, zgodnie z którym wszczęcie postępowania egzekucyjnego, pomimo zaistnienia warunków do jego wstrzymania, może uzasadniać istnienie ważnego interesu publicznego jako przesłanki uzasadniającej umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Kierując się powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. i uchylił zaskarżone postanowienie oraz na zasadzie art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.