Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 185/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 28, art. 77, art. 138 § 1 pkt 3, art. 155
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa NSA Stanisław Śliwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] Zarząd Regionu [...] i Ł. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] Zarząd Regionu [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ i Ł. U. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących Stowarzyszenia [...] Zarząd Regionu [...] i Ł. U. solidarnie kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem kosztów zastępstwa procesowego; IV. zwraca radcy prawnemu B. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Ł. U., W. U. oraz Stowarzyszenia [...], Zarząd Regionu [...] (dalej Stowarzyszenie [...]) jest decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium) z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wydana w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Powyższym rozstrzygnięciem, po rozpatrzeniu odwołania W. U., Ł. U. oraz Stowarzyszenia [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, umorzono postępowanie odwoławcze.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 1 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: K.p.a.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 16 lutego 2011 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek A. S.A. dotyczący decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pn. "wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. [...], pow. [...], na działkach ewid. nr 1320 i 1328". W dniu 18 lutego 2011 r. Wójt Gminy działając na podstawie art. 87 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (tekst jedn. Dz.U. 2013 r., poz. 1235 z późn. zm., dalej zwana: U.u.i.ś.), wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Po uzyskaniu opinii, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wójt Gminy postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, zaś w dalszej kolejności decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zamierzenia pn.: "wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. [...], pow. [...], na działkach ewid. nr 1320 i 1328".

Po wydaniu powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 9 maja 2011 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, zaś w dniu 12 maja 2011 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji. Odwołania o tożsamej treści wnieśli ponadto Ł. U. i W. U. Odwołujący się zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu właścicieli działek, na które oddziaływać będzie przedsięwzięcie oraz brak oznaczenia w decyzji stron postępowania. Ich zdaniem stronami postępowania winni być właściciele działek sąsiadujących z działkami, na których planowana jest inwestycja oraz właściciele działek na które będzie ona oddziaływać. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów U.u.i.ś. poprzez brak zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, wydanie decyzji bez porozumienia z Wójtem Gminy [...]. Podniesiono, że organ zaniechał podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią oraz z uzgodnieniami. Nie przeprowadzono niezbędnych ekspertyz dotyczących ochrony środowiska (w tym obszarów leśnych, wód podziemnych), nie przeanalizowano zakresu emisji oraz uciążliwości, powiązania z innymi przedsięwzięciami oraz ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Jednocześnie odwołujący zaskarżyli postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2011 r. zarzucając przyjęcie błędnych założeń i danych oraz brak przedstawienia okoliczności, które zdecydowały o zwolnieniu wnioskodawcy od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Po rozpoznaniu powyższych odwołań, poprzedzonych wezwaniem Ł. U. oraz W. U. do wykazania interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, SKO decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium podniosło, że w pierwszej kolejności powinnością organu odwoławczego było rozstrzygnięcie czy podmiotom składającym odwołanie przysługuje status stron postępowania. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się w oparciu o regulacje U.u.i.ś, a ponadto decyzja ta została wydana w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania dotyczącego zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. Wskazano, że uprzednia decyzja z dnia 23 listopada 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w miejscowości D., wydana na rzecz A. S.A., stwierdzała brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że stronami postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. są podmioty legitymujące się interesem prawnym, w szczególności strony postępowania zakończonego wydaniem uchylanej lub zmienianej decyzji ostatecznej będące adresatami uprawnień lub obowiązków wynikających z tej decyzji. Stwierdzono, że Ł. U. i W. U. nie legitymują się interesem pranym w przedmiotowym postępowaniu, bowiem nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją jak też nieruchomości znajdujących się w przewidywanym obszarze jej oddziaływania. Są oni właścicielami działek oznaczonych odpowiednio nr ewid. 7319/2 i 7319/1. Nieruchomości te nie są położone ani na obszarze inwestycji (obejmującym teren działek nr 1320 i 1328), ani też w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Działkę, której właścicielem jest W. U. od terenu działki nr 1320 oddziela działka nr 7317, 7316 i 7320, zaś działkę własności Ł. U. - dodatkowo działka nr 7319/1. Powołując się na dokumentację techniczną przedłożoną przez inwestora (karta informacyjna przedsięwzięcia w wersji uwzględniającej zmiany naniesione uzupełnieniem tej karty przedłożonym wraz z wnioskiem o zmianę decyzji) oraz charakterystykę przedsięwzięcia przedstawioną w zaskarżonej decyzji wskazano, że planowana inwestycja polegać będzie na wydobywaniu kruszywa naturalnego, służącego głównie koprodukcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg, prowadzona będzie na potrzeby budownictwa, a wydobywanie kruszywa następować będzie metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych. Na terenie wydobycia nie będzie dokonywana przeróbka kruszywa. Wydobycie odbywać się będzie przy pomocy koparek, ładowarek i transportowane samochodami technologicznymi. Paliwa i smary nie będą magazynowane na terenie inwestycji. Jedynym źródłem emisji pyłów i hałasu będzie praca sprzętu wykorzystywanego przy wydobyciu i transporcie. Sama emisja hałasu i pyłu w natężeniu uwzględniającym obowiązujące normy, nie będzie wykraczać poza granice wyrobiska. Eksploatacja złóż nie spowoduje zmian w reżimie wód podziemnych ani powierzchniowych, kruszywo jako nietoksyczne nie spowoduje zanieczyszczenia powietrza pyłami i gazami, nie powstaną też ścieki technologiczne. Kolegium wskazało, że skutki oddziaływania inwestycji ograniczą się do granic strefy przekształceń terenu i mieścić się będą w granicach eksploatacji złoża. Transport kruszywa odbywać się będzie ogólnodostępną drogą wojewódzką nr [...] relacji [...]. Nasilenie natężenia ruchu należy do spraw organizacji ruchu i zdaniem Kolegium leży poza materią będącą przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że Ł. U. i W. U. nie mogli być uznani za strony postępowania. Na skutek planowanej inwestycji nie zostaną na nich nałożone jakiekolwiek obowiązki lub ograniczenia związane z posiadanym tytułem prawnym do nieruchomości. Wydane rozstrzygnięcie nie dotyczy ich interesu prawnego, nie wpływa na sferę ich praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego.

Uzasadniając umorzenie postępowania odwoławczego względem Stowarzyszenia [...], SKO powołując się na art. 44, art. 79 ust. 1 U.u.i.ś. oraz art. 31 K.p.a. wskazało, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, gdyż wystąpiło z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, już po wydaniu kwestionowanej decyzji. Bezsprzecznym jest także, że w ramach prowadzonego przez organ I instancji postępowania ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie była dokonywana. To oznacza, że Stowarzyszeniu nie przysługuje uprawnienie o jakim mowa w art. 44 ust. 2 U.u.i.ś. oraz legitymacja odwoławcza do skutecznego zaskarżenia decyzji Wójta Gminy. Konkludując stwierdzono, że ustalenie, iż odwołania nie pochodziły od stron w powiązaniu z brakiem interesu prawnego, skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego.

Wspólną skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wywiedli Ł. U., W. U. oraz Stowarzyszenie [...], wnosząc o jej uchylenie i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wnieśli ponadto o połączenie spraw o sygn. [...] i [...] w celu ich łącznego rozpoznania, gdyż pozostają w związku, a także dopuszczenie dowodów powołanych w uzasadnieniu skargi i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Zarzucili naruszenie art. 28 K.p.a. oraz art. 44 ust. 1 i 2 U.u.i.ś. poprzez uznanie, że nie posiadają statusu strony, i przyjęcie, że Stowarzyszenie nie może złożyć odwołania i uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1 U.u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, że dla przedmiotowej inwestycji nie występuje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący zarzucili ponadto pominięcie przez organ odwoławczy faktu, że w prowadzonym postępowaniu nie ustalono jego stron, które winny być właściwie zawiadomione oraz przyjęcie, że informacja o wydaniu decyzji została właściwie podana do publicznej wiadomości. Zdaniem skarżących wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawiera stosownej mapy, a sama decyzja organu I instancji wymagała uzyskania stanowiska innego organu tj. Wójta Gminy [...]. Zarzucono ponadto naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących oraz brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Planowana inwestycja będzie źródłem emisji hałasu, kurzu, pyłów i wibracji, co niekorzystnie będzie oddziaływać na ich działki i spowoduje uciążliwości, a dodatkowo wpłynie niekorzystnie na jakość wody z ujęcia, które skarżący planuje wykonać na swej działce. Powyższe okoliczności powoduje ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości. Podkreślili, że wyznaczony przez wnioskodawcę obszar oddziaływania inwestycji nie zwalnia organu lokalizacyjnego od samodzielnych ustaleń co do zakresu oddziaływania inwestycji, a tym samym stron postępowania. Wskazano, że oprócz inwestycji górniczej na działkach nr 1320, 1328 planowana jest inwestycja górnicza na działkach 1329 i 1333. Zdaniem Stowarzyszenia prowadzenie równolegle przez Wójta Gminy postępowań w sprawach realizowanych na tych działkach inwestycji miało na celu uniknięcie obowiązku opracowania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obie inwestycje dotyczą eksploatacji kruszywa (piasku) metodą odkrywkową (tą samą technologią) i przez podmioty tego samego właściciela, zatem w zachodzą w tych sprawach powiązanie technologiczne i własnościowe. Uwzględniając definicję "przedsięwzięcia" (art. 3 ust. 1 pkt 13 U.u.i.ś.), wskazano, że obszar górniczy jest większy niż 25 ha, co obliguje do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazali na elementy, które uniemożliwiają lokalizację przedmiotowej inwestycji oraz nakładają obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 962/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W. U., zaś wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 962/11 uchylono zaskarżoną decyzję SKO.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Kolegium merytorycznie rozpatrzyło odwołanie Stowarzyszenia [...] pomimo, że po wniesieniu odwołania wezwano odwołującego się do jego uzupełnienia pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania, a zobowiązany tego odwołania nie uzupełnił. Wskazano, że U.u.i.ś. nie reguluje kwestii udziału organizacji ekologicznej w postępowaniach, w których udział społeczeństwa nie jest wymagany, zatem organizacje ekologiczne w takim postępowaniu może uczestniczyć na ogólnych zasadach wynikających z art. 41 § 1 K.p.a. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzeczono o uchyleniu decyzji Kolegium.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło SKO. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1866/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. W uzasadnieniu wyroku wywiedziono, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz aktach sądowych wynika, że odwołanie Stowarzyszenia zostało podpisane przez osobę posiadającą stosowne umocowanie do działania w jego imieniu. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy przed doręczeniem przez Stowarzyszenie dokumentów niezbędnych do wykazania reprezentacji osoby, która odwołanie podpisała, pomimo naruszenia ar. 20 § 1 i 3 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Wskazano, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został zgłoszony po dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Prawo do wniesienia odwołania przysługuje jedynie stronie postępowania, zatem jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Za zasadny uznano zarzut związany z niewskazaniem przez WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku wytycznych co do dalszego postępowania. Ponadto zdaniem NSA, Sąd I instancji nie odniósł się do dokonanej przez organ odwoławczy oceny braku istnienia po stronie skarżącego Ł. U. interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga okazała się zasadna, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji SKO.

W pierwszej kolejności wypada podnieść, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie to tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe reguły sądowej kontroli administracji publicznej, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Organ odwoławczy nie podjął właściwych w zaistniałych okolicznościach starań, uzasadniających zastosowanie art. 28 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., dla umorzenia postępowania odwoławczego ze względu na brak interesu prawnego osób kwestionujących decyzję Wójta Gminy.

W pierwszej kolejności wypada zaznaczyć, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego jest ocena instytucji interesu prawnego na gruncie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Strony skarżące kwestionują stanowisko SKO o nieprzysługiwaniu im statusu strony postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej z wniosku spółki A. S.A. o zmianę decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. [...]. Według SKO strony skarżące nie mają legitymacji prawnej do zaskarżania w trybie odwoławczym decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymienioną decyzją organ pierwszej instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. [...], powiat [...] na działkach o nr ew. 1320, 1328.

WSA ponownie rozpoznając skargę związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OSK 1866/10. Z treści uzasadnienia tego orzeczenia wynikają następujące wnioski :

1) Stowarzyszenie [...] Zarząd Regionu [...] nie miało prawa wnieść odwołania od decyzji Wójta Gminy ponieważ organizacja ta nie brała udziału w zakończonym przed tym organem postępowaniu administracyjnym. NSA wyraźnie podkreślił w w/w orzeczeniu, iż organizacja społeczna ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w I instancji. Zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie w pierwszej instancji zostaje zaś zakończone z chwilą wydania decyzji. Organizacja społeczna będzie mogła wnieść odwołanie od takiej decyzji jeżeli została wcześniej (przed jej wydaniem) dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony.

2) Sąd I instancji nie odniósł się do dokonanej przez organ odwoławczy oceny braku istnienia po stronie skarżącego Ł. U. interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Mając na względzie powyższą wykładnię należało uznać, że SKO kontrolowaną decyzją prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania w/w Stowarzyszenia, skoro ta jednostka organizacyjna nie była dopuszczona na prawach strony do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy. W tych okolicznościach należało umorzyć postępowanie odwoławcze w zakresie dotyczącym odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie. Jednocześnie rozpoznanie odwołania przed wykazaniem prawa reprezentacji przez Z. K. nie miało wpływu na ten wynik postępowania, bowiem osoba ta posiadała umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia w chwili składania odwołania. Wynika to treści pełnomocnictwa z dnia 8 kwietnia 2011 r. podpisanego przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia J. A., co jest zgodne z ujawnionym sposobem składania oświadczeń woli w imieniu tego podmiotu (§ 37 statutu Stowarzyszenia).

Sąd odnosząc się do dokonanej przez SKO oceny braku istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego Ł. U., obwiązany był stwierdzić naruszenie przez Organ odwoławczy przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, SKO nie wykazało przekonująco, że w/w nie posiada interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2011 r. Ponieważ WSA nie jest związany granicami skargi, obowiązany był z urzędu stwierdzić tożsame uchybienie odnośnie badania przez SKO interesu prawnego W. U.

Sąd podziela ocenę Kolegium, iż w pierwszej fazie rozpoznania odwołania, podstawowym obowiązkiem tego organu było ustalenie czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną postępowania a więc czy posiada on interes prawny, o którym mowa art. 28 k.p.a. O posiadaniu przymiotu strony rozstrzyga organ badając czy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej jednostki żądającej takiej ochrony. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych. Interes prawny to rzeczywiście a nie hipotecznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu (A. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008 r., s. 79 i 80). W orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się zgodnie, że interes w rozumieniu art. 28 K.p.a. powinien odznaczać się bezpośrednim związkiem sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa z określoną normą prawa materialnego. Jeżeli w wyniku czynności nakierowanych na weryfikację istnienia interesu prawnego u podmiotu odwołującego się Organ nabierze przekonania, że nie posiada on statusu strony, to z uwagi na wszczęcie postępowania odwoławczego powinien je umorzyć, co następuje w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. uchwałę NSA z 5 lipca 1999 r., sygn. OPS 16/98, ONSA 1999/4/119).

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym, przyjmuje się iż przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania jest rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione, np. środowisko (zob. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 marca 2012 r., o sygn. II SA/Kr 1932/11).

Przekładając tak utrwalone poglądy na realia niniejszej sprawy, należało uznać, iż SKO umarzając wszczęte postępowanie dotyczące odwołań złożonych przez W. U. oraz Ł. U. pominęło fakt, iż decyzja Wójta Gminy została wydana przy zastosowaniu art. 155 K.p.a. Organ powołał ten przepis w podstawie prawnej wydanej decyzji. Przytoczony przepis K.p.a. posiada następującą treść : decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Postępowanie administracyjne w trybie wymienionym w art. 155 k.p.a., jest nowym postępowaniem, odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła kwestionowana decyzja ostateczna. Niemniej w trybie nadzwyczajnym zapada decyzja w sprawie tożsamej z zakończoną decyzją wydaną w sprawie pierwotnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 1089/08). Nie może więc budzić wątpliwości, iż katalog stron postępowania zakończonego zmienianą decyzją jest tożsamy z katalogiem stron postępowania nadzwyczajnego. Dlatego należy w postępowaniu nadzwyczajnym uznać za strony wszystkie te podmioty, które były traktowane przez organ za strony w postępowaniu ostatecznie zakończonym. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego oraz z udziałem tych samych stron (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r., o sygn. akt II GSK 281/08). Ponieważ w trybie nadzwyczajnym zapada decyzja dotycząca tej samej sprawy administracyjnej, organ nie może pomijać stron, do których była kierowana decyzja zmieniana. Od ich zgody ustawodawca uzależnił zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a.

Z powyższego wynika, że w sytuacji gdy przedmiotem odwołania jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, to pierwszym krokiem organu odwoławczego powinno być ustalenie czy decyzja objęta nowym postępowaniem była kierowana do podmiotu odwołującego się. Tej konieczności nie można bagatelizować zwłaszcza wtedy gdy kwestionowana w drodze odwołania decyzja nie była doręczona odwołującemu się, a więc gdy organ pierwszej instancji nie uznał odwołującego się za stronę. SKO wyraziło w decyzji świadomość tej konieczności, lecz co należy wyraźnie podkreślić, nie przełożyło się to na wymagane w tych okolicznościach czynności wyjaśniające.

W realiach niniejszej sprawy, SKO nie mogło przeprowadzić ustalenia czy W. U. i Ł. U. byli stronami postępowania ostatecznie zakończonego, skoro w aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], o stwierdzeniu brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. [...]. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Wójta Gminy z dnia 6 czerwca 2011 r. nr [...], informujące o przesłaniu do SKO akt sprawy zakończonych prawomocną decyzją Wójta Gminy znak [...], z dnia [...] listopada 2010 r., jednak ze względu na brak choćby potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wspomnianej decyzji, SKO nie udowodniło, że zapoznało się z jej treścią i nie udowodniło, że zapewniło stronom postępowania możliwość wypowiedzenia się na jej temat. Kolegium status stron odwołujących się badało wyłącznie w oparciu o dokumentacje techniczną przedłożoną przez inwestora wraz z wnioskiem o wydanie decyzji zmieniającej decyzją ostateczną na podstawie art. 155 k.p.a. Ponadto w zaskarżonej decyzji, nie sposób doszukać się ustaleń, co do tego czy odwołującym się przysługiwał status stron w postępowaniu zakończonym przed Wójtem Gminy na podstawie decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2010 r. SKO nie wypowiedziało się czy decyzja ta była kierowana do odwołujących się. To utwierdza Sąd w przekonaniu o pominięciu przez Organ tego istotnego elementu stanu faktycznego sprawy.

Ze względu na stwierdzony brak w zakresie wyjaśniania ważnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, należało uznać że Kolegium naruszyło zasadę prawdy obiektywnej w tym wypadku obligującej do wyjaśnienia komu w postępowaniu zakończonym decyzją zmienianą przysługiwał status strony postępowania. Dlatego SKO dopuściło się naruszenia art. 7, art. 77, art. 81 w związku z art. 28 i art. 155 K.p.a. To naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, skoro ze względu na brak dowodu w postaci decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. nie można było stwierdzić, że odwołujący się nie są stronami postępowania i na tej podstawie umorzyć postępowanie odwoławcze.

Kolejny uchybienie dotyczy procesu wykładni a następnie zastosowania przez Kolegium przepisów prawa materialnego. Otóż w treści odwołania W. U. oraz Ł. U. pojawił się zarzut oparty na naruszeniu przez Wójta Gminy art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.; zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji). Powołany przepis zawiera ustawową definicję przedsięwzięcia. Pod tym pojęciem należy rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu od czasu wydania decyzji przez SKO do chwili obecnej nie był nowelizowany. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ta część regulacji, która nakazuje stosującym prawo organom uznać za jedno przedsięwzięcie, kilka przedsięwzięć, które są powiązane z sobą technologicznie. Konieczności uznania za jedno przedsięwzięcie dwóch i więcej przedsięwzięć, nie przekreśla fakt, realizowania tych działań inwestycyjnych przez różne podmioty.

Ustawodawca za kryterium kwalifikacji za jedno przedsięwzięcie uznaje istnienie pomiędzy co najmniej dwoma przedsięwzięciami powiązań technologicznych. Niewątpliwie powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w tym przepisie dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa. Sąd zwraca uwagę, że art. 3 ust. 1 pkt 13 cytowanej wyżej ustawy ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia (np. polegającego na wydobywaniu kopalin na sąsiadujących z sobą obszarach górniczych) na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, prowadziłoby do sytuacji w której stosowanie tej samej technologii w ramach dwóch i więcej odrębnie traktowanych przedsięwzięć, pomimo powodowania skumulowanego oddziaływania na środowisko na poziomie właściwym dla przedsięwzięć kwalifikowanych jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko, nie wiązałoby się dla inwestorów z obowiązkiem ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem. Taka interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, nie pozostawałaby w zgodzie z obowiązkiem władzy publicznej ochrony środowiska czyli z przepisem art. 5 i art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Jeżeli więc na obszarach z sobą sąsiadujących mają być realizowane tożsame pod względem rodzaju, a tym samym stosowanej technologii inwestycje, to obowiązkiem organu jest potraktowanie tych inwestycji jako jedno przedsięwzięcia. W tych okolicznościach skumulowane oddziaływanie na środowisko projektowanych w tym samym czasie inwestycji nie może być takie samo jak w przypadku każdego z przedsięwzięć z osobna.

W sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją strony odwołujące się zgodnie podkreślały, iż inwestycje na działkach o nr 1333, 1329 oraz na działkach o nr 1320, 1328, są z sobą powiązane. Ponieważ są one podobne do siebie, to należy według stron rozpatrywać je jako jedno przedsięwzięcie, o czym przesądza art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu. Ten zarzut został powtórzony także w piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania W. U. oraz Ł. U. z dnia 5 lipca 2011 r. SKO odnosząc się do tego zarzutu stwierdziło, że biorąc pod uwagę charakter obu przedsięwzięć nie można mówić o ich powiązaniu technologicznym. Kolegium nie zaprzeczyło w toku postępowania sądowego twierdzeniom zawartym w skardze, a podnoszącym że na działkach o nr 1329 i 1333 Wójt Gminy prowadził odrębne postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na eksploatacji kruszywa – piasku metodą odkrywkową. Strony podniosły także, że oba obszary są znacznie względem swego położenia zbliżone i dlatego ich zdaniem, oba te przedsięwzięcia należało traktować za jedno. Stwierdzono także, iż powierzchnia obu obszarów górniczych jest większa niż 25 ha, a w konsekwencji planowane przedsięwzięcie należało zaliczyć do znacząco oddziaływujących na środowisko.

Sąd administracyjny pierwszej instancji za błędne uznaje stwierdzenie SKO o braku powiązania technologicznego pomiędzy planowanymi przedsięwzięciami. Po pierwsze, zarówno przedsięwzięcie lokalizowane na działkach o nr 1328, 1320 oraz przedsięwzięcie lokalizowane na działkach o nr 1333, 1329, są przedsięwzięciami, które w chwili wydania decyzji SKO nie istniały, gdyż były w fazie planowania. Po drugie, są to przedsięwzięcia tego samego rodzaju bowiem polegają na wydobywaniu piasku metodą odkrywkową. Po trzecie, są lokalizowane w niedużej od siebie odległości, pozwalającej przyjąć ich wzajemne sąsiedztwo. Porównanie charakteru tych inwestycji prowadzi to odmiennego wniosku, niż ten jaki wyprowadziło Kolegium. Zdaniem Sądu powyższe elementy wspólne takich samych co do rodzaju przedsięwzięć, nie pozwalały jak uczynił to organ odwoławczy, odmówić racji zarzutu stron o istnieniu jednego przedsięwzięcia, co do którego należało prowadzić jedno postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Nie sprzeciwia się temu fakt realizowania tych inwestycji przez różne pod względem prawnym podmioty. Powoływanie się przez Kolegium w treści zaskarżonej decyzji na § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), nie jest trafne bowiem przepis ten dotyczy przypadków gdy inwestor planuje inwestycje w sąsiedztwie istniejącego zakładu górniczego. Okoliczności rozpatrywanej sprawy są inne, albowiem chodzi to o przedsięwzięcia dotąd nie zrealizowane.

Uwzględniony przez Sąd zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, świadczy o błędnej wykładni tego przepisu. W konsekwencji błąd w wykładni powyższej regulacji, spowodował naruszenie przepisów o postępowaniu wyjaśniającym bowiem SKO w jego wyniku zaniechało rozważenia wpływu skumulowanego oddziaływania obu inwestycji na prawo własności stron skarżących. Stwierdzone przez WSA uchybienia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skoro w tej sytuacji, a więc konieczności traktowania obu planowanych przedsięwzięć za jedno, nie sposób jest wykluczyć, iż decyzja Wójta dotyczyła interesu prawnego W. U. i Ł. U.

SKO ponownie rozpoznając odwołania powinno uwzględnić dokonaną w niniejszym wyroku wykładnię przepisu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, a następnie rozważyć czy nieruchomość W. U. oraz nieruchomość Ł. U. znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Od wyników tych ustaleń zależy prawidłowość czynności wyjaśniających i wydanego na ich podstawie rozstrzygnięcia. Jeżeli planowane przedsięwzięcie wpływa na sposób wykonywania prawa własności, to odwołującym się przysługiwać będzie przymiot strony postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto, należało będzie ustalić czy odwołujący byli stronami postępowania zakończonego decyzją zmienianą, czyli decyzją Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. i utrwalić w aktach sprawy przeprowadzone w tym kierunku dowody.

Z wyżej wyłożonych przyczyn orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. O zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego na rzecz pełnomocnika stron skarżących radcy prawnego B. K. orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.