Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 180/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: par 2, par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
article: art. 7, art. 77, par 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c  w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez S. N. (dalej skarżąca) decyzją z dnia 15 lutego 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017, poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 36 pkt 2 lit. m i art. 50 ust. 2-5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, poz. 1598, ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wnioskowanego na dziecko – M. N.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], odmówił skarżącej przyznania świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wnioskowanego na jej dziecko – M. N.

W uzasadnieniu organ wskazał, że syn skarżącej jest objęty pomocą zarówno w przedszkolu, jak i poza przedszkolem, uczestnicząc w zajęciach wczesnego wspomagania jego rozwoju.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również art. 3, art. 50 ust. 2 i art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a ponadto naruszenie § 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, póz. 1598, ze zm.), wnosząc o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz uchylenie decyzji i przyznanie skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi wnioskowanych na dziecko, tj. M. N.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że liczący 4 lata M. N. jest od urodzenia dzieckiem niepełnosprawnym nie mogącym samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, wymagającym stałej opieki i pomocy innych osób. Mieszka z matką – skarżącą - i ojcem L. N. Wyżej wymienione osoby prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a więc stanowią trzyosobową rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Miesięczny dochód tej rodziny wynosi 3.434,64 zł na który składają się: wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.822,16 zł, wynagrodzenie za pracę L. N. w kwocie 1.459,48 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny przyznany na ich dziecko M. w wysokości 153,00 zł. A zatem dochód tej rodziny w przeliczeniu na osobę odpowiada kwocie 1.144,88 zł.

W dniu 12 października 2017 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek skarzącej o przyznanie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 10 godzin tygodniowo, dla jej niepełnosprawnego syna M. N. legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności, datującym się od urodzenia, wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu tegoż wniosku, Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania skarżącej świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wnioskowanego na jej dziecko - M. N.

SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek wstępni, zstępni, nie mogą takiej pomocy zapewnić. M. N. jest dzieckiem niepełnosprawnym z całościowym zaburzeniem rozwoju (autyzm atypowy) i w związku z tym wymaga specjalistycznej pomocy wykwalifikowanych osób. Jak wynika z akt sprawy, jest on objęty pomocą zarówno w przedszkolu, jak i poza przedszkolem, uczestnicząc w zajęciach wczesnego wspomagania jego rozwoju. Z zalecenia zamieszczonego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez Powiatową Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w dniu 31 marca 2017r. wynika, iż M. może mieć realizowane kształcenie specjalne w przedszkolu ogólnodostępnym, gdzie będzie się rozwijał pod względem społecznym i komunikacyjnym, mając kontakt z innymi dziećmi, a Przedszkole nr [...] w P, do którego on uczęszcza, zapewnia to wszystko. Mianowicie uczestniczy on w zajęciach opiekuńczo-wychowawczo-dydaktycznych w wymiarze 40 godzin tygodniowo, a ponadto jest objęty indywidualnymi zajęciami korekcyjno-kompensacyjnymi w wymiarze 1,5 godziny tygodniowo w okresie od września do października, a od listopada br. wymiar tych zajęć uległ zwiększeniu do 3 godzin tygodniowo. Ponadto jak wynika z pisemnej informacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego z dnia 26 października 2017 r. M. uczestniczy w zajęciach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka w wymiarze 8 godzin w miesiącu.

Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, syn skarżącej ma zapewnioną niezbędną pomoc dostosowaną do jego szczególnych potrzeb edukacyjno-rozwojowych wynikających z jego niepełnosprawności. Nadto Kolegium wskazało na ograniczony zakres możliwości edukowania 4-letniego dziecka, podkreślając, że przeciążenie dziecka nadmiarem specjalistycznych zajęć, może niekorzystnie wpływać na jego rozwój.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnienie wszystkich motywów, którymi organ się kierował przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym tej mocy odmówił,

- art. 2, 3, art. 50 ust. 2 i 4 ustawy o pomocy społecznej, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania regulacje przewidziane w tychże przepisach,

- § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. 2005.189.1598) poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie polegające na tym, że skoro dziecko uczęszcza do przedszkola, to brak jest podstaw do korzystania ze specjalistycznych usług opiekuńczych.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej).

Zgodnie z art. 50 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze, w myśl art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

§ 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 ze zm.), wymienia szczegółowo rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług, wynikających z rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił przyznania skarżącej pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych na rzecz syna M. w wymiarze 10 tygodniowo. Zarówno organ I instancji, jak i SKO, w uzasadnieniu podjętych negatywnych rozstrzygnięć wskazały, że syn skarżącej, jak wynika z akt, jest objęty pomocą zarówno w przedszkolu, jak i poza przedszkolem, uczestnicząc w zajęciach wczesnego wspomagania jego rozwoju. Z zalecenia zamieszczonego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną z dnia 31 marca 2017 r. wynika, że syn skarżącej może mieć realizowane kształcenie specjalne w przedszkolu ogólnodostępnym, gdzie będzie się rozwijał pod względem społecznym i komunikacyjnym mając kontakt z innymi dziećmi, a Przedszkole nr [...] w P, do którego uczęszcza, zdaniem organów, zapewnia to wszystko. Uczestniczy w zajęciach opiekuńczo – wychowawczych -dydaktycznych w wymiarze 40 godzin tygodniowo, a ponadto jest objęty indywidualnymi zajęciami korekcyjno-kompensacyjnymi w wymiarze 1,5 godziny tygodniowo w okresie od września do października, a od listopada wymiar tych godzin uległ zwiększeniu do 3 godzin tygodniowo. Jak wynika z informacji Specjalnego Ośrodka Szkolno –Wychowawczego z 26 października 2017 r. syn skarżącej uczestniczy też w zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w wymiarze 8 godzin w miesiącu. Organy uznały zatem, że ma zapewnioną niezbędną pomoc dostosowaną do szczególnych potrzeb.

Zdaniem Sądu zadaniem zatem organu rozpoznającego sprawy dotyczące przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych jest precyzyjne ustalenie, czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są niezbędne, ustalenie zakresu tych usług, miejsca i okresu świadczenia, a następnie znalezienie podmiotu, który na zlecenie organu usługi te będzie realizował (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1336/17; Lex nr 2455972).

Skoro przyznawanie pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych pozostawiono uznaniu administracyjnemu, to ramy tego uznania są wyznaczone nie tylko postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego – artykułów: 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017, poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) – ale i celami i zasadami pomocy społecznej, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej.

Postanowienia artykułów: 7 i 77 § 1 k.p.a. nakazują więc organom respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Ustalenie treści interesu publicznego w konkretnej sprawie administracyjnej wiązać się będzie z celami regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia takiej sprawy.

Rzeczywiście, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna, jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy, ma więc charakter wsparcia osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie będzie mogła być więc uznana za dowolną wtedy, gdy orzekający organ ustali zgodnie z artykułami: 7, i 77 § 1 k.p.a. wszystkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wykazując przewagę bądź to indywidualnego interesu beneficjenta biorącego górę nad interesem publicznym przy uwzględnieniu celów i zasad pomocy społecznej, bądź na odwrót, wykazując przewagę interesu publicznego nad indywidualnym beneficjenta, także wskazując na cele i zasady pomocy społecznej za tym przemawiające.

Jest oczywiste, że w przypadku schorzenia syna skarżącej organy, uwzględniając ogólne zasady wywiedzione z art. 2 i 3 ustawy powinny rozważyć pomoc przede wszystkim właśnie w formie specjalistycznych usług opiekuńczych.

W sytuacji więc, gdy organy orzekające odmówiły przyznania tych usług zobowiązane były, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności dla sprawy, wykazać, że z takich, a nie innych względów, w tym wynikających z celów i zasad pomocy społecznej, nie było podstaw do przyznanie dodatkowych specjalistycznych usług opiekuńczych, gdyż w tym zakresie syn skarżącej w przedszkolu do którego uczęszcza i poza nim, ma zapewnione takie usługi.

W ocenie Sądu kontrolowane decyzje zostały wydane z przekroczeniem ram uznania administracyjnego.

Orzekające organy nie wyjaśniły bowiem ani dlaczego zajęcia opiekuńczo-wychowawczo-dydaktyczne w wymiarze 40 godzin tygodniowo, jak i indywidualne zajęcia korekcyjno – kompensacyjne w wymiarze 1,5 godziny, zwiększone do 3 godzin tygodniowo od listopada, są wystarczające i z czego to wynika. Podobnie rzecz dotyczy wymiaru 8 godzin zajęć Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka. W ogóle nie oceniły dołączonych do wniosku dokumentów, w tym orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącej i zaleceń w nim zawartych. Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do twierdzeń skarżącej, że syn potrzebuje takich usług w dodatkowym jeszcze rozmiarze, jak i nie ocenił zawartej tam argumentacji. Skarżąca szczegółowo wyjaśniła w odwołaniu, że z uwagi na rodzaj schorzenia, na które cierpi jej syn - autyzm – wymaga on zawsze specjalistycznych usług opiekuńczych. Podnosiła skarżąca, że specjalista psycholog kliniczny mgr M. B. w opinii z dnia 23 października 2017 r. stwierdziła, że "Ze względu na fakt, iż nie jest możliwe leczenie przyczynowe schorzenia jedyną formą pomocy dla chorego dziecka jest forma wszechstronnego usprawniania zaburzonych funkcji organizmu, świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych oraz nauka i rozwijanie umiejętności niezbędnych dla samodzielnego życia. Zapewnienie chłopcu odpowiedniej opieki specjalistycznej może powstrzymać narastanie zaburzeń rozwojowych, co będzie procesem nieuniknionym w przypadku zaniedbania i nieudzielenia pomocy dzieciom cierpiącym z powodu autyzmu". Również nawiązywała do zaświadczenia z dnia 3 listopada 2017 r., wystawionego przez lek,. Med. Z. S. W zaświadczeniu tym lekarz specjalista psychiatrii dzieci młodzieży wskazuje, że syn skarżącej z uwagi na schorzenie podstawowe wymaga intensywnego, wielospecjalistycznego wsparcia terapeutycznego – psychologicznego, pedagogicznego i logopedycznego. W okresie przedszkolnym terapia ta powinna obejmować minimum 20 godzin tygodniowo zajęć, ale indywidualnych. Poza tym konieczne jest włączenie chłopca do grupy – obowiązkowo z indywidualnym wsparciem. Obecnie wymiar do 5 godzin tygodniowo nie wyczerpuje, nawet w niewielkim zakresie niezbędnych do uzyskania istotnego rozwoju potrzeb. Wskazane jest objęcie wsparciem w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych w ilości co najmniej 10 godzin tygodniowo oraz wsparcie na terenie przedszkola indywidualnym asystentem o odpowiednim przygotowaniu specjalistycznym.

Organy nie wyjaśniły w związku z powyższym, czy dla osiągnięcia wspominanego wyżej celu nie byłoby wskazane, uwzględnienie zaleceń zawartych w zaświadczeniu wystawionym przez lekarza specjalistę psychiatrii co do wymiaru przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych we wskazywanym rozmiarze.

Argumentację skarżącej i jej pełnomocnika potwierdza też przedłożona przez skarżącą do akt sądowych treść opinii psychologicznej z dnia 7 maja 2018 r.

Pamiętać należy, że rodzaje usług określają szczegółowo przepisy § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. ale w postępowaniu w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych, a zatem usług dostosowanych do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczonych przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym odpowiednie zastosowanie znajdują także przepisy art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (art. 14 ustawy o pomocy społecznej).

We wspomnianym już § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 ze zm.) ustalono następujące rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług, wynikających z rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym:

1) uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:

a) kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak:

– samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,

– dbałość o higienę i wygląd,

– utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,

– wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,

– korzystanie z usług różnych instytucji,

b) interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:

– pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,

– ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,

– doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,

– kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,

– współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej,

c)pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:

– w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,

– w wypełnieniu dokumentów urzędowych,

d)wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:

– w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,

– w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,

– w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,

– w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,

e) pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:

– nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,

– pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,

– zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;

2) pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym:

a) pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,

b) uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,

c) pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,

d) pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania,

e) w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny,

f) pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,

g) pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;

3) rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.3)):

a) zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii,

b) współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług;

4) pomoc mieszkaniowa, w tym:

a) w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,

b) w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,

c) kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu;

5) zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z późn. zm.4)).

Do żadnego z tych rodzajów usług organy orzekające się nawet się nie odniosły i nie wskazały, które z tych wymienionych w § 2 rozporządzenia syn skarżącej, biorąc pod uwagę orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącej, ma zapewnione w przedszkolu i poza przedszkolem, zwłaszcza, że we wspomnianym orzeczeniu zespół zalecił szereg szczegółowych zaleceń.

Zupełnie zapomniały organy, że z przepisów postępowania – artykułów 7 i 77 oraz 80 k.p.a. - wynika, że organy administracyjne prowadzące postępowanie są obowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W szczególności organy zobowiązane są do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero tak ustalone fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że kontroli nie podlega więc uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja podjęta w ramach uznania, została wydana zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Obowiązkiem organu administracji jest bowiem wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Taki obowiązek spoczywa na organie zwłaszcza w przypadku decyzji zapadających w ramach uznania administracyjnego. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. Motywy rozstrzygnięcia, w tym odniesienie się do żądań i twierdzeń strony, winny więc się znaleźć właśnie w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie więc Sądu organy uchybiły postanowieniom artykułów: 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niedostatecznie wyjaśniły, jakie są rzeczywiste potrzeby syna skarżącej co do czasu świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych i czy ustalone ograniczenia czasowe świadczenia przyznanych usług uwzględniały wszystkie potrzeby dostosowania ich do rodzaju zdiagnozowanego schorzenia, jak tego wymaga norma zawarta w art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia celu jakiemu przyświeca w tym konkretnym przypadku przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Syn skarżącej, z uwagi na rozpoznane schorzenie wymaga zarówno kształtowania umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania jak i kształtowania pozytywnych relacji z innymi. Istotna w tym wypadku jest zatem odpowiedź na pytanie, czy przyznanie usług w dotychczasowym zakresie czasowym pozwoli wspomniany wyżej cel osiągnąć.

Z wymienionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. jedn., Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w sentencji wyroku.