Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 266/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 175, art. 199
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 156 § 1pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prorektora ds. Kadr i Rozwoju Uczelni Uniwersytetu Przyrodniczego w P. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Inżynierii Środowiska i Gospodarki Przestrzennej z dnia 17 listopada 2017 r. (nr pisma: [...]), 2. zasądza od Prorektora ds. Kadr i Rozwoju Uczelni Uniwersytetu Przyrodniczego w P. na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu koszów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją w sprawie przyznania stypendium socjalnego nr [...]

z dnia 17 listopada 2017 r. dziekan Wydziału Inżynierii Środowiska i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego w P. poinformował doktoranta M. S. o negatywnej decyzji w sprawie z wniosku z dnia 25 października 2017 r. o przyznanie pomocy materialnej uczestnikowi studiów doktoranckich na rok [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. S., w którym zarzucił m.in. brak spełniania przez skarżoną decyzję wymogów formalnych decyzji administracyjnej poprzez: brak podpisania decyzji odmownej przez przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej, pomimo, iż art. 177 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym taki wymóg wprowadza, brak należytego uzasadnienia z podaniem motywów i wyniku głosowania komisji nad decyzją oraz brak pouczenia o możliwości wniesienia odwołania.

Decyzją Prorektora ds. Kadr i Rozwoju Uczelni nr [...] z dnia 15 stycznia 2018 r. w pkt 1. uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wad formalnych decyzji, a w pkt 2. utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Wydziałowej Komisji Stypendialnej dla Doktorantów, powołanej na WISGP, o nieprzyznaniu stypendium socjalnego w roku akademickim [...] mgr. inż. M. S.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono zasadność zarzutu dotyczącego braku istotnych elementów decyzji administracyjnej w piśmie Dziekana WISGP z dnia 17 listopada 2017 r. w szczególności braku sentencji, uzasadnienia decyzji, pouczenia o sposobie odwołania oraz braku podpisu decyzji przez Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzono, że odwołujący nie przedstawił dokumentu o zawarciu związku małżeńskiego z matką dziecka odwołującego i w tym zakresie nie spełnia wymogów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, które pozwalałyby przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnić dochody osiągane przez jego małżonka. W konsekwencji dochód ten jest wyższy niż maksymalna miesięczna wysokość dochodu netto na osobę w rodzinie doktoranta uprawniająca do ubiegania się o stypendium. Również zarzut dotyczący niewyłączenia odwołującego z procedury głosowania nad jego wnioskiem uznano za niezasadny ze względu na brak podstawy prawnej, na której Przewodniczący Komisji Stypendialnej dla Doktorantów mógłby oprzeć decyzję o wyłączeniu członka komisji z głosowania. Co do głosowania, wskazano, że na podstawie statutowej zasady przyjętej przez uczelniane ciało kolegialne ww. Komisja podjęła głosowanie tajne z uwagi na to, że sprawa ma charakter osobowy i w takich przypadkach wymagana jest większość 50% plus jeden ważnie oddany głos, a takiej większości w przedmiotowym głosowaniu nie uzyskano.

Skargę na powyższa decyzję Prorektora ds. Kadr i Rozwoju Uczelni złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego M. S.. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcia wewnętrznie sprzeczne, wzajemnie się wykluczające. Organ II instancji jednocześnie stwierdza brak elementu decyzji administracyjnej w postaci braku rozstrzygnięcia, uchyla w tym zakresie tę decyzję i jednocześnie w tym zakresie utrzymuje ją w mocy. Ponadto, zdaniem skarżącego wątpliwości budzi kwalifikacja prawna decyzji organu I instancji jako decyzji administracyjnej, ze względu na elementarne braki decyzji – w szczególności jej autora, rozstrzygnięcia i podpisu osoby reprezentującej organ. Dalej skarżący podkreślił, że organ II instancji utrzymał w mocy jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji, a nie decyzję jak nakazuje przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro uchylono decyzje organu I instancji w części jej elementarnych braków, to w istocie, po uchylonej decyzji nie zostało nic, co mogłoby zostać utrzymane w mocy. Innymi słowy czynność dokonana przez organ I instancji była obarczona tak wielką wadą, iż jej utrzymanie w mocy nawet tylko w części stanowi rażące naruszenie prawa.

W końcowej części uzasadnienia skarżący uznał, że wynik głosowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego został nieprawidłowo ustalony. Skarżący oddał głos wstrzymujący, a zarówno organ I jak i II instancji nie podały podstaw prawnych zawierających reguły liczenia głosów w takiej sytuacji.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Prorektora ds. Kadr i Rozwoju Uczelni z dnia 15 stycznia 2018 r., ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i decyzji jej poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko

i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny może stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej w całości lub w części, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) lub w innych przepisach.

Stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 następuje wówczas, gdy decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. (por. wyrok NSA z: 7 października 1982 r., II SA 1119/82, ONSA 1982/2/95; 12 lipca 1994 r., II SA 781/93, OSP 1995/1/25; 29 listopada 1999 r., V SA 955/99, Lex 49943; 17 stycznia 2002 r., I SA 1477/00, Lex 81665).

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.). Do przyznawania świadczenia socjalnego stosuje się odpowiednio przepisy o pomocy materialnej dla studentów (art. art. 199 § 4 p.sz.w.). Zgodnie z przepisem art. 175 stypendium socjalne jest przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, który na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego przekazuje uprawnienia w zakresie przyznawania stypendium socjalnego komisji stypendialnej. W przypadku, gdy kompetencja do wydania decyzji w sprawie stypendium socjalnego zostanie przekazana komisji stypendialnej, to decyzję taką w myśl. art. 177 ust. 4 podpisuje przewodniczący komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący.

Regulacje zawarte w ustawie o szkolnictwie wyższym znajdują swoje odzwierciedlenie w § 4 zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w P. z dnia 19 grudnia 2014 r. Z akt sprawy nie wynika jednak, czy wydziałowy organ samorządu doktorantów złożył wniosek o przekazanie uprawnienia w zakresie przyznawania świadczeń (w tym świadczeń socjalnych) Wydziałowej Komisji Stypendialnej dla Doktorantów. Jednak z oświadczenia pełnomocnika Inne złożonego na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. wynika, że organem I instancji w sprawach stypendialnych jest Wydziałowa Komisja Stypendialna oraz, że z akt powołujących te Komisje Wydziałowe i z praktyki istniejącej na Uczelni wynika, że właśnie te komisje wydają decyzje w I instancji. W tym zakresie stanowisko organu jest tożsame z twierdzeniami skarżącego. Wobec tego z wysokim prawdopodobieństwem należy wskazać Wydziałowa Komisję Stypendialną dla Doktorantów jako organ właściwy do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie.

Zgodnie zaś z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać, między innymi, podpis osoby lub osób piastujących stanowisko organów z podaniem imienia i nazwiska (imion i nazwisk) oraz stanowiska służbowego osoby lub osób upoważnionych do wydania decyzji. W sytuacji, gdy decyzja zostaje wydana przez organ kolegialny podpis powinien być złożony przez wszystkich członków składu orzekającego, którzy uczestniczyli w wydaniu decyzji. Decyzja administracyjna, która wydana jest przez organ kolegialny działający in pleno stanowi wyraz woli przejawiany przez zespół osób fizycznych pełniących na podstawie określonych procedur prawnych funkcję posiadaczy tych kompetencji, które ustawa przypisuje organowi kolegialnemu. Decyzje wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz wspólnego rozstrzygnięcia jego członków, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisywania decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. Takie stanowisko w przedmiocie sposobu wydawania decyzji przez uczelniane organy kolegialne jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni jej podziela i przyjmuje za własne (przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 3341/15, z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2929/15, wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1635/14, z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1449/15, z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1450/15, z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 210/16, z dnia 28 lutego 2017 r. III SA/Kr 1654/16 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 16 września 2016 r. sygn.. akt II SA/Wa 338/16, z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 357/16 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tym miejscu należy zauważyć, że w art. 177 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wprowadzono wyjątek od ogólnej zasady podpisywania decyzji organu kolegialnego przez wszystkich jego członków. Przywołany wyżej przepis dotyczy przyznawania stypendiów lub innych świadczeń materialnych studentom i upoważnia do podpisywania przez jedną osobę (przewodniczącego lub działającego w imieniu przewodniczącego wiceprzewodniczącego) decyzji wydawanych przez organy kolegialne, jakimi są komisje stypendialne.

Jak już ustalono, w niniejszej sprawie organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przyznania stypendium socjalnego jest Wydziałowa Komisja Stypendialna dla Doktorantów i decyzja ta – na mocy regulacji szczególnej w art. 177 ust 4 u.sz.w. będzie wydana zgodnie z prawem, gdy zostanie podpisana przez przewodniczącego tej komisji lub wiceprzewodniczącego, działającego z upoważnienia przewodniczącego. Sąd nie podziela zatem stanowiska organu, wedle którego decyzja mogła zostać podpisana przez dziekana.

Skoro Wydziałowa Komisja Stypendialna dla Doktorantów jest organem właściwym do podjęcia decyzji w I instancji w sprawie stypendium socjalnego to doszło do przekazania uprawnienia w tym zakresie. Należy więc domniemywać, że na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej przekazał uprawnienia w tym zakresie – tylko bowiem w takim przypadku komisja stypendialna będzie posiadać legitymacje prawną do orzekania w I instancji w zakresie przyznawania świadczeń socjalnych. W konsekwencji uległ zmianie organ właściwy do wydania decyzji administracyjnej. Przekazanie uprawnienia w zakresie przyznawania świadczeń pomocy materialnej skutkuje tym, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej (dziekan) traci uprawnienia w kwestii podejmowania decyzji. Nie może więc jej ani wydać, ani podpisać.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego stanu faktycznego sąd uznał, że decyzja Dziekana Wydziału Inżynierii Środowiska i Gospodarki Przestrzennej z dnia 17 listopada 2017 r.(nr pisma: [...]) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 w pkt 1 wyroku stwierdził jej nieważność.

Ponadto Sąd w niniejszym postępowaniu badając zaskarżone decyzje dopatrzył się oczywistych i rażących błędów proceduralnych popełnionych przy rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy, które doprowadziły do stwierdzenia nieważności decyzji Inne z dnia 15 stycznia 2018 r. znak [...].

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje wówczas, gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ograniczając dalsze uwagi do kwalifikowanej formy naruszenia prawa, jaką jest rażące naruszenie prawa, należy wskazać, że z tą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mamy do czynienia wówczas, gdy treść takiej decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią norm prawnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96 i z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23).

Należy w tym miejscu zwrócić także uwagę, że rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego, choć stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zawęża bowiem rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli naruszenie to pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Ponieważ jednak dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. konieczne jest wykazanie, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tego typu postępowaniu nie wystarczy powołanie się na okoliczność naruszenia prawa, jak w zwykłym postępowaniu odwoławczym, a istnieje konieczność wskazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. "Rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 lipca 2006 r., VII SA/Wa 1399/05, Lex nr 243791 oraz NSA z 13 sierpnia 2008 r., I OSK 1433/07). W orzecznictwie pojawił się pogląd, że możliwe jest więc oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu przepisów prawa procesowego, przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych( LEX nr 2331112 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2017 r. I OSK 2286).

W niniejszej sprawie skarżący złożył odwołanie od decyzji dziekana z dnia 17 listopada 2017 r. co implikowało obowiązek rozpatrzenia go przez organ II instancji i wydania decyzji zgodnie z dyspozycja art. 138 k.p.a. W ten sposób dokonana przez organ odwoławczy merytoryczna i prawna ocena legalności zaskarżonego orzeczenia organu I instancji znajduje odzwierciedlenie w sentencji, której treść odpowiada jednemu ze wskazanych w art. 138 k.p.a. rozstrzygnięć. Przywołany przepis ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza, że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Organ odwoławczy wydaje więc na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może więc tylko utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję .

Należy przy tym zauważyć, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją, oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest przy tym jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej, stanowi bowiem jej kwintesencję, jako że wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, winno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 1999 r. IV SA 1886/96, z dnia 22 stycznia 2009 r. II OSK 1923/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy powołując się m.in. na przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydał decyzję, w której w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wad formalnych decyzji, a w pkt 2. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wydziałowej Komisji Stypendialnej dla Doktorantów, powołanej na WISGP, o nieprzyznaniu stypendium socjalnego w roku akademickim [...] mgr. inż. M. S.. Treść rozstrzygnięcia organu II instancji stoi w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. bowiem dopuszczalne jest utrzymanie w mocy decyzji w całości – a nie tylko jej rozstrzygnięcia. Określony w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. zamknięty katalog rozstrzygnięć jest przy tym bezwzględnie wiążący dla organu w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA [...], z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK [...] oraz z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK [...]; [...]).

Ponadto w ocenie sądu doszło do naruszenia art. 15 k.p.a. Wyrażona w tym przepisie zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy, czyli konieczność przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Istotą dwuinstancyjności jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego - co wymaga ponownego i całościowego rozpatrzenia sprawy - a nie jedynie formalna kontrola decyzji. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zachowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r. II GSK 711/16, LEX nr 2427633). Podkreślić należy, że sprawa powinna być dwukrotnie rozpoznana przez właściwy organ. Ponadto organ II instancji nie może rozpatrzeć odwołania merytorycznie, jeżeli decyzja, którą kontroluje, jest dotknięta wadą nieważności, gdyż została wydana przez niewłaściwy organ. Naruszyłby w ten sposób jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa o dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r. IV SA 1161/97, LEX nr 48724). Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie sądu doszło więc do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.), godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1989 r., II SA 1198/88, ONSA [...]/36).

Sąd administracyjny dokonując kontroli działalności organu administracji publicznej dopatrzył się istotnych uchybień w rozpoznawaniu sprawy skarżącego, które łącznie muszą być zakwalifikowane jako rażące naruszenie procedury administracyjnej, w tym art. 138 § 1 k.p.a. wespół z art. 107 § 1 i art. 15 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Poza oceną Sądu pozostały natomiast zarzuty co do zasadności przyznania pomocy materialnej skarżącemu czy też zarzuty co do prawidłowości głosowania nad wnioskiem skarżącego. Zagadnienia te należą do zakresu autonomicznego komisji, przyznanego jej w przepisach ustawy o szkolnictwie wyższym oraz regulaminie ustalania wysokości i przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów. Podkreślenia wymaga, że jeśli doszło do przekazania uprawnień przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej (tj. dziekana) zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach ustawy o szkolnictwie wyższym, to organ ten utracił kompetencje do wydania decyzji zakresie świadczeń socjalnych. Organem właściwym w takim wypadku będzie komisja stypendialna. Od decyzji tego organu kolegialnego można wnieść odwołanie do organu drugiej instancji, który jest zobowiązany po ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy wydać rozstrzygnięcie, które znajduje się w zamkniętym katalogu w art. 138 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art.156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Inżynierii Środowiska i Gospodarki Przestrzennej z dnia 17 listopada 2017 r.(nr pisma: [...]).

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) zasądzając od Inne na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.