Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 573/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 508/06 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 508/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przez dokonanie błędnej wykładni przepisu, błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie strony. Postanowieniem z dnia 8 maja 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd winien zbadać, jakie wydatki związane z utrzymaniem rodziny ponosi skarżący oraz czy sytuacja finansowa małżonki skarżącego pozwalają jej na udzielenie pomocy mężowi w pokrywaniu opłat sądowych. Oceniając możliwość uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych, Sąd winien również ustalić, czy i jaki wpływ na możliwość uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w tej sprawie miała konieczność uiszczenia wpisu w innych, toczących się równolegle postępowaniach sądowych.

WSA w Krakowie, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r. zwolnił skarżącego w - części od kosztów sądowych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Uzasadniając motywy swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że sytuacja skarżącego nie była na tyle wyjątkowa, aby nie był on w stanie partycypować w całości kosztów procesu. Sąd zaznaczył, że skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiąże się z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Strona winna zatem poczynić niezbędne starania, w celu zabezpieczenia środków finansowych, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie. W jego uzasadnieniu po raz kolejny zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową, w której się obecnie znajduje. Dodatkowo wskazała, że z kwoty 3.429,19 zł, stanowiącej rzeczywisty dochód, musi utrzymać pięcioosobową rodzinę, w związku z czym nie jest w stanie wygospodarować 1.750 zł na pokrycie wpisów od wniesionych skarg.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem, że wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na to, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, rola sądu ogranicza się do wydania rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów:

1) kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania,

2) aktualnej kondycji finansowej strony.

Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w chwili obecnej, tj. przy uwzględnieniu treści orzeczeń Sądu I instancji w zakresie prawa pomocy, skarżący jest zobowiązany do uiszczenia 1.750 zł tytułem wpisów od wniesionych skarg. Z drugiej zaś strony dochody skarżącego kształtowały się na poziomie 5.000 zł brutto (około 3,300 zł netto). Należy również zaznaczyć, że skarżący z kwoty tej musiał utrzymać pięcioosobową rodzinę, jako jedyny jej żywiciel. Zestawiając dochód skarżącego z jego wydatkami, można dojść do przekonania, że uiszczenie wpisów od wszystkich wniesionych skarg mogłoby spowodować, że skarżący nie będzie w stanie jednocześnie łożyć na utrzymanie swojej rodziny, a przynajmniej nie bez uszczerbku jej koniecznego utrzymania. Nie można jednak zapominać, że skarżący złożył swoje skargi w lutym 2006 r. Przez okres, w którym sprawa zawisła przed sądem administracyjnym, mógł on czynić starania, aby przynajmniej w części pokryć koszty sądowe. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kwestii ponoszenia kosztów postępowania nie przewidują generalnego zwolnienia od ich ponoszenia, a wręcz przeciwnie przewidują odpłatność prowadzonego postępowania. Jako podmiot wszczynający postępowanie sądowe, skarżący powinien mieć zatem na uwadze, że generalną regułą wyrażona w art. 199 p.p.s.a., jest to, że koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony. Takie też stanowisko zasadnie przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.

W świetle powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.