Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1063/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 b par 1 pkt 2 i par 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1063/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 21 lutego 2017 r., sprawy ze skargi B. T., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 5 lipca 2016 r. Nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom w sprawie podatku od towarów i usług, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia przez B.T. – dalej skarżącą, podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2013 r., decyzjami z dnia 24 marca 2016 r. nr: [...] 6 określił w podatku od towarów i usług odpowiednio:

- za lipiec 2013 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 10.808 zł;

- za sierpień 2013 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 798 zł;

- za wrzesień 2013 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 24.699 zł;

- za październik 2013 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 419 zł;

- za listopad 2013 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 486 zł;

- za grudzień 2013 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 13.667 zł.

Na mocy tych decyzji określono skarżącej zobowiązanie podatkowe w wysokości wyższej od zadeklarowanej o 486 zł, oraz kwotę zwrotu w wysokości niższej od wykazanych w deklaracjach podatkowych i zwróconych na jej rachunek bankowy o 507.248 zł.

Na powyższe decyzje skarżąca złożyła odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej .

Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) – dalej o.p, postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] nadał powyższym decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła organowi, że:

- wydając postanowienie uznał, iż nie posiada ona majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, na którym można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia i uznał, że warunek do wydania postanowienia zabezpieczającego został spełniony;

- w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzjom podatkowym wskazał na zaległości podatkowe z tytułu: podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad 2015 r., zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów ewidencjonowanych za 2015 r. (PIT-28) oraz z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2015 r. (PIT- 8AR), które na dzień doręczenia przedmiotowego postanowienia zostały zapłacone i obecnie nie posiada zaległości podatkowych;

- powołując się na przesłankę z art. 239a § 1 pkt 2 o.p. nie uprawdopodobnił, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane;

- dokonując zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień październik, listopad i grudzień 2013 r., które były poprzedzone czynnościami sprawdzającymi, nie kwestionował on wysokości kwot podlegających zwrotowi;

- nie dokonał oszacowania posiadanego przez nią majątku, a jedynie oparł się na wartościach transakcji z lat 2005, 2007 i 2009 wynikających z wykazu informacji o czynnościach majątkowych.

W związku z wyżej wymienionymi okolicznościami skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości.

Dyrektor Izby Skarbowej, po przeanalizowaniu akt sprawy oraz zarzutów zażalenia, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 o.p., postanowieniem z dnia 5 lipca 2016r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wskazano, w przedmiotowym postanowieniu organ I instancji stwierdził, że zaistniała przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzjom Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 marca 2016 r., wymieniona w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., z uwagi na fakt, iż skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Organ podatkowy wydający zaskarżone postanowienie ocenił jej sytuację majątkowo-finansową przez pryzmat ww. przesłanki. Ustalono, że wg danych zawartych w wykazie informacji o czynnościach majątkowych skarżąca posiada nieruchomości, jednakże ich wartość jest niższa niż kwota zaległości podatkowych wynikająca z ww. decyzji, a mianowicie posiada: niezabudowaną działkę o powierzchni 0,16 ha położoną w U., którą zakupiła w dniu 3 października 2015 r. za kwotę 20.000 zł; nieruchomość niezabudowaną o powierzchni 4 arów położoną w Krużlowej Niżnej, którą otrzymała w drodze darowizny w dniu 16 grudnia 2005 r. o wartości 1.000 zł; niezabudowaną działkę o powierzchni 0,12 ha położoną w U., którą zakupiła w dniu 1 czerwca 2007 r. za kwotę 25.200 zł; nieruchomość zabudowaną położoną w G., którą nabyła w drodze darowizny w dniu 27 maja 2009 r. o wartości 500.000 zł; nieruchomość niezabudowaną o powierzchni 0,41 ha położoną w K., którą otrzymała w drodze darowizny w dniu 16 stycznia 2012 r. o wartości 20.500 zł.

Ponadto, oprócz ww. nieruchomości posiada ona również: samochód osobowy marki TOYOTA Yaris 1.0 rok produkcji 2000, o nr rejestracyjnym [...] (według ogłoszeń zamieszczonych na portalu internetowym www.otomoto.pl wartość rynkowa samochodu mieści się w przedziale między 4.100 zł a 8.000 zł); udziały w "T" Sp. z o. o. z siedzibą w G. z kapitałem zakładowym 5.000 zł; udziały w "T" Sp. z o. o. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w G z kapitałem zakładowym wynoszącym 50.000 zł.

Oznacza to, jak wskazano, że łączna wartość majątku skarżącej, biorąc nawet pod uwagę całą wartość kapitału zakładowego w ww. spółkach wynosi około 629,700 zł. Podkreślono przy tym, że z treści Księgi Wieczystej nr [...] (stan na dzień 22 marca 2016 r.) wynika, iż nieruchomość o najwyższej wartości (500.000 zł), położona w G. jest obciążona hipoteką na kwotę 3.600.000 zł, a wierzycielem hipotecznym jest K. Bank S. A. Oddział w N.. Zabezpieczenie hipoteczne nieruchomości na rzecz innych podmiotów, wyklucza możliwość ustanowienia na rzecz organu podatkowego hipoteki korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia. Dlatego nieruchomość ta nie może stanowić majątku, o którym mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p.

Stąd też, jak podkreślono, analizie przez organ II instancji został poddany pozostały majątek, który mógłby stanowić majątek, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia.

Wartość tego majątku według cen ich nabycia przez skarżącą wynosi dla nieruchomości — łącznie 66.700 zł. Natomiast według cen oferowanych w serwisie www.otodom.pl ceny nieruchomości podobnych kształtują się odpowiednio: działki niezabudowane w U.- ok 45-50 zł/m2 co dałoby wartość tych nieruchomości: niezabudowana działka o powierzchni 0,16 ha położona w U. około 45-50 zł/m2 x 0,16 ha = 72.000 zł - 80.000 zł, niezabudowana działka o powierzchni 0,12 ha położona w U. około 45-50 zł/m2 x 0,12 ha = 54.000 zł - 60.000 zł; działki niezabudowane w K. około 35 zł/m2 co dałoby wartość tej nieruchomości: niezabudowana działka o powierzchni 0,41 ha położona w K. około 35 zł/m2 x 0,41 ha = 143.500 zł; działki niezabudowane w K. - ok 12-29 zł/m2 co dałoby wartość tej nieruchomości: niezabudowana działka o powierzchni 4 arów położona w K. około 12-29 zł/m2 x 4 ary = 4.800 zł - 11.600 zł.

Biorąc pod uwagę maksymalne ceny oferowanych działek - wartość tych nieruchomości, jak podkreślił organ, mogłaby wynosić 295.100 zł, co wraz z wartością rynkową samochodu i udziałów w ww. spółkach - daje wartość 358.100 zł.

Odnosząc to do określonych kwot zaległości podatkowych wynoszących 507.734 zł, a wraz z odsetkami na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji w kwocie 86.878 zł - kwotę 594.612 zł, organ II instancji stwierdził, że wartość majątku, o którym mowa w art. 239 b § 1 pkt 2 o.p. - nie odpowiada wartości tych zaległości.

W dalszej kolejności, jak podkreślono, Naczelnik Urzędu Skarbowego przeanalizował wywiązywanie się skarżącej z obowiązku regulowania należnych podatków, aby ustalić na tej podstawie na ile prawdopodobne będzie niewywiązywanie się w przyszłości z obowiązków regulowania zobowiązań zaległości podatkowych wynikających z ww. decyzji podatkowych. Ustalił zatem, że jak wynika z posiadanych informacji skarżąca nie regulowała na bieżąco i dobrowolnie zobowiązań podatkowych: w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych wynikających z deklaracji PIT-8AR za 2015, w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-28 za 2015 r. oraz w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad 2015 r. Zaległości te zostały wyegzekwowane od skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym poprzez zajęcie rachunku bankowego. Ponadto ze złożonego w Urzędzie Skarbowym w dniu 2 maja 2016 r. zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36 za 2015 r. wynika, że zadeklarowała ona zobowiązanie podatkowe w kwocie 78.495,57 zł, z czego w formie zaliczek uiszczone zostało jedynie 668 zł i to przez płatnika (PIT-11A). Z zeznania tego wynika również, że pomimo obowiązku wpłacania należnych zaliczek za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik w łącznej kwocie 78.274 zł zaliczki te nie zostały wpłacone. W terminie płatności podatku za 2015 r. tj. w dniu 2 maja 2016 r. została dokonana częściowa wpłata w wysokości 37.828 zł. W związku z powyższym organ pierwszej instancji działając zgodnie z art. 239b § 2 o.p. ocenił, że występuje prawdopodobieństwo, że zobowiązania podatkowe wynikające z ww. decyzji również nie zostaną wykonane. Zatem w wydanym postanowieniu podkreślił, że w świetle wyżej opisanych okoliczności, oraz faktu, że łączna suma zaległości podatkowych wynikająca z decyzji z dnia 24 marca 2016 r. wynosi 507.734 zł (plus odsetki z zwłokę) - to w sprawie tej znajduje zastosowanie art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 o.p.

Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ wydający zaskarżone postanowienie zasadnie ocenił, że w sprawie spełnione zostały warunki wynikające z ww. przepisów. Skoro bowiem skarżąca nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, to okoliczność ta czyni prawdopodobnym wniosek, że istnieje ryzyko, iż zobowiązania objęte ww. decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zostaną uregulowane.

Następnie organ II instancji odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów zażalenia, uznając je za niezasadne.

W oparciu o zgromadzone dowody zasadnie stwierdzono, jak podkreślił organ odwoławczy, że skarżąca nie posiada majątku, który umożliwiłby spłatę lub zabezpieczenie zobowiązań objętych decyzjami, którym nadano przedmiotowy rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca wprawdzie w zażaleniu zakwestionowała te ustalenia, ale nie przedstawiła żadnych dowodów, w świetle których należałoby uznać, że posiada jednak majątek umożliwiający uregulowanie całości zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.

Organ II instancji nadto podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym, chcąc uprawdopodobnić, że zobowiązania podatkowe wynikające z ww. decyzji podatkowych nie zostaną zapłacone, nie jest obowiązany do oszacowania posiadanego przez skarżącą majątku, gdyż wymagałoby to prowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Jak wskazano, był on uprawniony oprzeć się na wartościach transakcji z lat 2005, 2007 i 2009 wynikających z wykazu informacji o czynnościach majątkowych.

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ wydający zaskarżone postanowienie prawidłowo ocenił, że w sprawie występują okoliczności wskazane w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. Zgodnie z art. 239b § 2 o.p. w sprawie tej uprawdopodobniono, że zaległości podatkowe będące efektem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 marca 2016 r. mogą nie zostać zapłacone. Tym samym zasadne było nadanie ww. decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 239a i art. 239b o.p., z uwagi na nadanie decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo niewystąpienia przesłanek wynikających z przepisów art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 o.p., uprawniających organ podatkowy do takiego działania.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w sprawie tej organy podatkowe wykazywały, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałby z pierwszeństwa zaspokojenia. Skarżąca podniosła jednak, że ww. organy nie uwzględniły całego posiadanego przez nią majątku, a mianowicie "dwóch działek, co do których istnienia posiadał informację w zgromadzonym materiale dowodowy" tj.: działki w miejscowości U. o powierzchni 0,14 ha, której wartość wg założonych w wydanym przez organ postanowieniu wynosi od 63.000 do 70.000 zł; działkę w miejscowości Krużlowa Niżna o powierzchni 0,70 ha, której wartość wg założonych w wydanym przez organ postanowieniu wynosi od 84.000 do 203.000 zł.

Skarżąca twierdzi również, że są to działki budowlane, których obecna wartość wynosi od do 35 zł za m2. Uwzględniając takie wartości dwóch ww. nieruchomości, skarżąca stwierdziła, że organy podatkowe winny zwiększyć wskazywaną w zaskarżonym postanowieniu wartość posiadanego przez nią majątku o kwotę 273.000 zł co w sumie z kwotą oszacowaną w postanowieniu w wysokości 358.100 zł daje sumę 631.100 zł co powinno wystarczyć na pokrycie zaległości podatkowych.

Kolejno skarżąca podniosła, iż w maju 2016 r. organ podatkowy wszczął postępowanie egzekucyjne zobowiązań podatkowych wynikających przedmiotowych decyzji, w wyniku którego został zajęty rachunek bankowy, służący do obsługi terminalu kart płatniczych i od dnia zajęcia tego rachunku tj. 6 maja 2016 r. do dnia wydania zaskarżonego postanowienia organ podatkowy wyegzekwował kwotę 42.174,11 zł, co wynika informacji tamtejszego Naczelnika Urzędu Skarbowego zawartej w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. Zatem według skarżącej na dzień wydania zaskarżonego postanowienia kwota zaległości podatkowych była mniejsza o ww. kwotę. Skarżąca stwierdziła także, że prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości około 370.000 zł, a organ podatkowy sukcesywnie poprzez czynności egzekucyjne pobiera należne kwoty pieniężne. W związku z powyższym winno to być wystarczającym argumentem przemawiającym za tym, że organ I instancji nie mógł w wiarygodny sposób wykazać, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowych nie zostanie wykonane skoro tylko za okres od 6 maja 2016 r. do 10 sierpnia 2016 r. została wyegzekwowana kwota około 80.000 zł.

Skarżąca podniosła również, że organ podatkowy dysponuje środkami prawnymi służącymi zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych, jednak w przypadku decyzji nieprawomocnych korzystanie z - rygoru natychmiastowej wykonalności powinno stosowane z daleko idącą ostrożnością. Zastosowanie takiego środka może doprowadzić podmiot prowadzący działalność gospodarczą do upadłości z powodu utraty płynności finansowej, a według Skarżącej ma to właśnie miejsce w tej sprawie, z uwagi na zajęcie jej rachunków bankowych. Takie właśnie działania organów podatkowych według skarżącej, powodują bezpośrednią przyczynę niezapłacenia należnych podatków, szczególnie jeśli prowadzona działalność stanowi jedyne źródło dochodów, tak jak to jest w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Jednocześnie organ II instancji poinformował, że po złożeniu przedmiotowej skargi, celem weryfikacji zarzutów skarżącej, pozyskał i dołączył do akt sprawy wypisy z ksiąg wieczystych dotyczących majątku skarżącej i na ich podstawie ustalił, że w istocie nie tylko ww. nieruchomość wskazywana w skardze (o pow. 0,14 w U.) jest obciążona hipotecznie, lecz wszystkie nieruchomości skarżącej wymienione w wydanym przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniu z dnia 5 lipca 2016 r. (poza nieruchomością położoną w K. i powierzchni 0,04 ha objętej Księgą Wieczystą nr [...] o wartości mieszczącej się w granicach od 4.800 zł do 11.600 zł) mają obciążoną hipotekę. Niezależnie więc od faktu, że wartość ww. nieruchomości należących do skarżącej mogłaby wynosić - jak wskazuje się nawet 865.000 zł (295.100 zł - wartość nieruchomości w U. , w K. i K. uwzględnione w zaskarżonym postanowieniu, 500.000 zł wartość nieruchomości w G., 70.000 zł - wartość nieruchomości w U. wskazane w skardze), to i tak cała ta kwota nie podlegałaby przekazaniu na konto urzędu skarbowego celem uregulowania przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Ponadto z zapisów w Księgach Wieczystych wynika, jak podkreślił organ, że na każde] z posiadanej przez skarżącą nieruchomości (z wyjątkiem nieruchomości niezabudowanej o powierzchni 4 położoną w K.objętej Księgą Wieczystą nr [...]1, której wartość w zaskarżonym postanowieniu oszacowano na kwotę od 4.800 zł do 11.600 zł) widnieje wpis o wszczęciu egzekucji administracyjnej co oznacza, że majątek, o którym mowa zostać sprzedany, a środki pozyskane ze sprzedaży mogą zostać przeznaczone na poczet innych niż podatkowe zobowiązania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej – "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zastosowania przez organy podatkowe wobec skarżącej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 o.p.

Zgodnie z art. 239b § 1 o.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Stosownie zaś do treści art. 239b § 2 o.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Analiza przepisu art. 239b o.p. wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności: 1) musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b o.p.; 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.)

Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1- 4 o.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 o.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto jest bowiem przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239 (b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 05.8.60), (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009).

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji trafnie oparły swoje rozstrzygnięcia na przesłance z art. 239b § 1 pkt 2 o.p.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w ocenie Sądu, przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. wystąpiła. Trafnie organ II instancji przyjął, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Jak wynika bowiem z akt, wartość majątku skarżącej na który składają się nieruchomości niezabudowane: w K.(o powierzchni 4 ary oraz 0,41 ha), w U. ( o powierzchni 0,12 ha oraz 0,16 ha); samochód osobowy marki Toyota Yaris, oraz udziały w spółkach "T" z siedzibą w G, została ustalona przez organy na kwotę 358.100 zł, co w zestawieniu z wysokością zaległości podatkowych wynikających z ww. decyzji wraz z odsetkami - 594.612 zł, dało podstawę do stwierdzenia, iż wartość jej majątku, o którym mowa w art. 239b § 2 o.p. nie odpowiada wartości tych zaległości i odsetek od nich.

Podkreślić należy, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10).

W tym miejscu wskazać należy, że zarzut skargi, dotyczący niewzięcia pod uwagę przez organy dwóch nieruchomości skarżącej w U. (o powierzchni 0,14 ha) oraz w K. (o powierzchni 0,7 ha), powodując tym samym zaniżenie wartości jej majątku, uznać należy za bezzasadny. Bowiem jak wynika z Księgi Wieczystej nr [...] – działki skarżącej w U. ( nr [...] o powierzchni 0,14 i nr [...] o powierzchni 0,12 ha) obciążone są hipoteką przymusową na kwotę 190.000 zł, a wierzycielem hipotecznym jest Firma Usługowa "B" Sp. z o.o. z siedzibą w D. Ponadto z ustaleń organu poczynionych po wpłynięciu skargi wynika, że nie tylko ww. nieruchomość jest obciążona hipotecznie, lecz również wszystkie nieruchomości wymienione w postanowieniu z dnia 5 lipca 2016 r. (poza nieruchomością położoną w K o powierzchni 0,04 ha objętej Księgą Wieczystą nr [...]). Ustanowienie więc na tych nieruchomościach hipoteki przymusowej na rzecz organu podatkowego nie korzystałoby zatem z pierwszeństwa zaspokojenia, albowiem zasada pierwszeństwa warunkuje kolejność zaspokajania należności w oparciu o kryterium czasu, a nie charakteru zabezpieczenia czy rodzaju dochodzonych w ten sposób należności (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt [...]). Ponadto z zapisów w Księgach Wieczystych wynika, że na każdej z nieruchomości skarżącej (z wyjątkiem nieruchomości niezabudowanej o powierzchni 4 arów położoną w K. objętej Księgą Wieczystą nr [...]), widnieje wpis o wszczęciu egzekucji administracyjnej co oznacza, że majątek, o którym mowa może zostać sprzedany, a środki pozyskane ze sprzedaży mogą zostać przeznaczone na poczet innych niż podatkowe zobowiązania skarżącej.

Zatem skoro na posiadanych przez skarżącą nieruchomościach zostały już wcześniej ustanowione hipoteki bądź zostały objęte egzekucją z nieruchomości, które do momentu wydania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie zostały zaspokojone, to bezsprzecznie zostały spełnione warunki do zastosowania art. 239b § 1 pkt 2 o.p.

Z kolei odnosząc się do wskazanej działki w K o powierzchni 0,7 ha stwierdzić należy, że ani w aktach sprawy przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., ani w zgromadzonym materiale dowodowym w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego, jak również w dostępnych bazach danych, nie ujawniono ww. działki w majątku skarżącej. Ponadto skarżąca do wniesionej skargi nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających fakt, iż jest jej właścicielem. Wobec powyższego słusznym było zatem, nieuwzględnienie przez organ powyższej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast, do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 239b § 2 o.p., wskazać należy, że nie zasługuje on również na uwzględnienie. Bowiem organy w sposób wystarczający uprawdopodobniły, że zobowiązania wynikające z decyzji organu podatkowego nie zostaną wykonane. Stąd też organ I instancji zasadnie w drodze postanowienia nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzjom. Należy wskazać, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu. Nie oznacza to konieczności udowodnienia danej okoliczności. W przedmiotowej sprawie wystarczającymi przesłankami uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane jest nieposiadanie przez stronę majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia oraz dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości. Ponadto jak wynika z ustaleń organu podatkowego skarżąca nie regulowała na bieżąco i dobrowolnie swoich zobowiązań podatkowych, dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z deklaracji PIT-8AR za 2015 r., zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-28 oraz podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopada i grudzień 2015 r. Powyższe zaległości były egzekwowane dopiero w postępowaniu egzekucyjnym z rachunku bankowego skarżącej. Zatem niewywiązywanie się z obowiązku terminowego regulowania nawet niewielkich kwot zobowiązań na rzecz budżetu państwa, rodzi, jak słusznie podkreślił organ, uzasadnioną obawę, że zobowiązania wynikające z decyzji z dnia 24 marca 2016 r. nie zostaną przez skarżącą wykonane. Ponadto wobec faktu, że jak już wyżej wskazano w stosunku do skarżącej toczą się postępowania egzekucyjne z jej nieruchomości, a ustawodawca nie zawęził kategorii postępowań egzekucyjnych tylko do egzekucji należności podatkowych, ale również cywilnych czy administracyjnych, istnieje duże podobieństwo, iż skoro podatniczka nie wykonywała dobrowolnie innych zobowiązań, to nie wykona ona również zobowiązania wynikającego z decyzji albo nie będzie w stanie tego zobowiązania wykonać z uwagi na zastosowane środki egzekucyjne w zakresie innych egzekwowanych wierzytelności.

W konsekwencji trafnie organ II instancji uznał, iż ww. okoliczności uprawdopodobniają, że skarżąca nie wywiąże się dobrowolnie z obowiązku uiszczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd uznał, że organy podatkowe wypełniły wynikający z art. 122 o.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 o.p. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy. Oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 o.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 o.p.

Skoro skarżąca nie wykazała naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd ustalony przez organ II instancji stan faktyczny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.

Rozstrzygnięcie, wbrew twierdzeniom skarżącej, znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stosownie do 217 § 2, art. 210 § 4 oraz art. 219 o.p. Analiza zaskarżonego postanowienia implikuje stwierdzenie, że zawiera ono uzasadnienie faktyczne w szczególności wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz uzasadnienie prawne. Organ II instancji wyjaśnił podstawę prawną postanowienia i przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.