Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1027/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2003-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 114 poz. 492
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody.
article: art. 80 pkt 8
journal: Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa.
Teza: Rozporządzenie wojewody o połączeniu kilku istniejących parków krajobrazowych jest rozporządzeniem o utworzeniu nowego parku krajobrazowego.

TEZY

Rozporządzenie wojewody o połączeniu kilku istniejących parków krajobrazowych jest rozporządzeniem o utworzeniu nowego parku krajobrazowego.


UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 1993 Wojewoda B. wydał rozporządzenie w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą "Zespół Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych" /Dz.Urz. Woj. B. nr 11 poz. 143/. Po dwóch z górą latach zostało ono zastąpione nowym rozporządzeniem Wojewody B. z 19 grudnia 1995 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą "Zespół Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych" /Dz.Urz. Woj. B. 1996 nr 6 poz. 28/, a po kolejnych blisko trzech latach rozporządzeniem Wojewody B. z 31 sierpnia 1998 w sprawie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego /Dz.Urz. Woj. B. nr 54 poz. 256/. W tym samym roku Wojewoda T. wydał 15 maja 1998 r. rozporządzenie w sprawie utworzenia Chełmińskiego Parku Krajobrazowego /Dz.Urz. Woj. T. nr 16 poz. 89/. Po reformie administracji, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 1999 r., Wojewoda K.-P. wydał 31 marca 1999 r. rozporządzenie w sprawie powołania Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły /Dz.Urz. Woj. K.-P. nr 24 poz. 142/, którego par. 1 ust. 3 głosi: "Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły tworzy się przez scalenie dotychczasowego Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego i Chełmińskiego Parku Krajobrazowego", a par. 7 uchyla akty kreujące dwa poprzednie parki /Nadwiślański i Chełmiński/, Rozporządzenie z 31 marca 1999 r. zostało zmienione rozporządzeniem Wojewody K.-P. z dnia 22 lipca 1999 r. /Dz.Urz. Woj. K.-P. nr 49 poz. 427/; zmiany polegały na przeniesieniu siedziby parku z Chełmna do Świecia nad Wisłą i nowym opisie granic parku.

Rada Gminy Chełmno 8 lutego 2000 r. wezwała Wojewodę K.-P. i Prezesa Rady Ministrów do uchylenia rozporządzenia z 31 marca 1999 r., argumentując, że 97,7 procent powierzchni gminy zostało włączone do parku, co spowoduje wydłużenie procesów związanych z rozwojem przestrzennym i infrastrukturalnym gminy oraz podniesie koszty opracowań urbanistycznych i budowlanych, a także wprowadzi na terenie gminy dodatkową administrację. Ponieważ wezwanie okazało się bezskuteczne, Zarząd Gminy Chełmno zaskarżył rozporządzenie do sądu administracyjnego.

Wojewoda Kujawsko-Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że wprawdzie nie uzgadniał powołania Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły z gminami, ale obowiązek uzgodnienia został wprowadzony dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r., tymczasem dwa parki zostały utworzone przed tą datą, a rozporządzenie z 31 marca 1999 r. nie jest aktem prawnym o utworzeniu nowego parku, lecz o scaleniu dwóch istniejących parków, do czego uzgodnienie z gminami nie jest potrzebne.

Sąd administracyjny podzielił trafność argumentacji gminy i stwierdził nieważność rozporządzenia Wojewody K.-P. z 31 marca 1999 r. w przedmiocie powołania Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył:

Art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie /Dz.U. 2001 nr 80 poz. 872 ze zm./ stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone aktem prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. W myśl art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Kwestia tworzenia i organizacji parków krajobrazowych oraz zakresu ochrony wynikającej z utworzenia takiego parku podlega regulacji art. 24 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody /Dz.U. nr 114 poz. 492 ze zm./. Przepis art. 24 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że utworzenie parku krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody, przy czym art. 80 pkt 8 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa /Dz.U. nr 106 poz. 668/ wprowadził z dniem 1 stycznia 1999 r. wymóg uzgodnienia utworzenia takiego parku z zainteresowanymi organami jednostek samorządu terytorialnego.

Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera odrębnego unormowania sytuacji, w której park krajobrazowy powstaje wskutek połączenia kilku już istniejących parków. Uznać należy zatem, że do takiej sytuacji w pełni odnoszą się uregulowania zawarte w przywoływanym przepisie art. 24 ustawy o ochronie przyrody. Skoro tak, to nie sposób podzielić poglądu Wojewody K.-P., iż zaskarżone rozporządzenie nie jest aktem o utworzeniu nowego parku w rozumieniu art. 24 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, lecz jedynie aktem o scaleniu już wcześniej utworzonych i istniejących parków. Gdyby akt taki nie był w swej istocie rozporządzeniem o utworzeniu parku krajobrazowego, to uznać by należało, że jest on pozbawiony jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Podkreślić należy równocześnie, że zaskarżone rozporządzenie w par. 7 stanowi, że tracą moc rozporządzenia, na mocy których powstały istniejące uprzednio parki krajobrazowe Chełmiński i Nadwiślański. Wymienione parki krajobrazowe przestały zatem istnieć z datą utraty mocy aktów je tworzących, a w ich miejsce w sposób pierwotny powstał nowy w sensie zarówno prawnym, jak i organizacyjnym twór - Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły.

W dacie wydania zaskarżonego rozporządzenia obowiązywał już wymóg uzgodnienia utworzenia parku krajobrazowego z zainteresowanymi organami jednostek samorządu terytorialnego. Jest bezsporne, że znaczna część Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły jest położona na terenie Gminy Chełmno, a zatem jest ona zainteresowaną jednostką samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 24 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Regulacja zawarta w zaskarżonym rozporządzeniu narusza interes prawny gminy, wprowadzając ograniczenia w możliwym sposobie zagospodarowania należących do niej gruntów. Bezsporne jest również i to, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski zaniechał dokonania uzgodnienia zamiaru utworzenia Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły z organami Gminy Chełmno. Zatem zaskarżone rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Skarżąca Gmina Chełmno uczyniła zadość wymogowi wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego Prezesa Rady Ministrów jako organu uprawnionego do uchylenia zaskarżonego aktu w trybie nadzoru na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie. W tym stanie sprawy NSA stwierdził nieważność zaskarżonego rozporządzenia na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.