Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1965/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o., dalej "Beneficjent", "Spółka", "Strona", "Skarżąca", od decyzji nr [...] Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości dalej "PARP", "Organ I instancji", z dnia [...] marca 2018 r., znak; [...] - dotyczącej zwrotu środków dofinansowania na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] (dalej "umowa", umowa o dofinansowanie"), której przedmiotem było dofinansowanie projektu pn: "Automatyzacja procesów B2B w zakresie działalności dystrybucyjnej tonerów i serwisu sprzętu drukującego dzięki wdrożeniu systemu B2B" (dalej: "projekt"), realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007- 2013, w łącznej kwocie 283 878,07 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia:

• 19 listopada 2013 r. od kwoty 155 179,40 zł do dnia dokonania zwrotu

• 2 kwietnia 2014 r. od kwoty 27 384,60 zł do dnia dokonania zwrotu,

• 19 maja 2015 r. od kwoty 27 253,60 zł do dnia dokonania zwrotu,

• 12 maja 2015 r. od kwoty 4 809,47 zł do dnia dokonania zwrotu,

• 9 września 2015 r. od kwoty 58 693,35 zł do dnia dokonania zwrotu,

• 9 września 2015 r. od kwoty 10 357,65 zł do dnia dokonania zwrotu.

v

Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej także jako organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Skarżąca zakupiła i wdrożyła system B2B realizowany na podstawie umowy, ale finalnie opinia eksperta [...] z dnia [...] marca 2016 r. (dalej; "opinia eksperta"), opinia biegłego i decyzja PARP w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają, iż projekt nie został zrealizowany zgodnie z umowa o dofinansowanie, tj. z wnioskiem o dofinansowanie i Biznes planem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych w rożnych stanach faktycznych wskazano, że sformułowanie "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" rozumiane jest wąsko i polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te na które dotacja była udzielona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 777/08). Podmiot zaś, któremu przyznano dotację winien każdy wydatek powiązać nie tylko ogólnie z przedsięwzięciem, ale przede wszystkim precyzyjnie z właściwym ti. wskazanym w umowie celem. Powiązanie to nie może być również dowolne, ale winno być adekwatne do celu wydatku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2009 r.. sygn. akt SA/Łd 425/08). Cel przyznania środków finansowych określają natomiast precyzyjnie; wniosek o dofinansowanie oraz Biznes plan - dokumenty sporządzone przez Beneficjenta, stanowiące załączniki do umowy o dofinansowanie będące jej integralną częścią.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 1 uofp w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizacje programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, tj. ze wskazanym w umowie celem, podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.

We wniosku o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu, którego celem była automatyzacja procesów w zakresie działalności dystrybucyjnej tonerów i serwisu sprzętu drukującego dzięki wdrożeniu systemu B2B. Projekt przewidywał implementację nowego systemu B2B, który miał pozwolić na znaczące usprawnienie i automatyzację 3 procesów zachodzących między Beneficjentem a jego Partnerami, tj. procesu integracji zamówień Beneficjenta z systemem zamówień Partnera, procesu integracji stanów magazynowych Beneficjenta ze stanami magazynowymi Partnera oraz integrację procesu fakturowania Beneficjenta z procesem odbioru faktur w systemie Partnera.

Z opinii biegłego [...] jednoznacznie wynika, iż środki pobrane przez Beneficjenta zostały "wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem", tj. niezgodnie z celem projektu (automatyzacja procesów B2B), szczegółowo określonym we wniosku o dofinansowanie oraz Biznes Planie.

Swoje stanowisko biegły szczegółowo umotywował. Mając na uwadze powyższe, Organ odwoławczy, w ślad za Organem I instancji, jednoznacznie stwierdza brak osiągnięcia założonego celu projektu, jakim miała być automatyzacja procesów zachodzących miedzy Beneficjentem a jego Partnerami.

Organ odwoławczy przypomina, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp w przypadku gdy środki przeznaczone na realizacje programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur o których jest mowa w art. 184 uofp podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.

W związku z tym wyjaśnia, iż pod pojęciem procedur, o których jest mowa w art. 184 uofp: należy rozumieć postanowienia umowy o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z art. 184 ust 1 uofp: "Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu" Natomiast zgodnie z art. 206 ust 1 uofp: "Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa omowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...)". W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 uofp są bezsprzecznie m.in. procedury określone w Umowie o dofinansowanie (por. wyrok NSA z 13 października 2015 r., sygn. akt Il GSK 2109/14, czy też wyrok WSA w Łodzi z 8 lipca 2015 r., sygn. akt IIl SA/Łd 468/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), których

poprzez jej podpisanie Beneficjent zobowiązał się przestrzegać.

Biorąc pod uwagę powyższe, Organ odwoławczy stwierdził, że PARP prawidłowo wskazała jako podstawę zwrotu środków art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp oraz prawidłowo ustaliła naruszenia umowy, które miały miejsce przy realizacji projektu, co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Beneficjent naruszył:

1) § 3 ust. 1 pkt 1) umowy, na podstawie którego Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, w szczególności z wnioskiem o dofinansowanie i Biznes planem. W opinii biegłego [...] znajduje się wiele stwierdzeń świadczących m.in. o braku automatyzacji procesów w systemie B2B, jak to założono w Biznes planie. Biegły wskazuje w systemie nie nastąpiła integracja systemu z systemami Partnerów, a wykazywana przez Beneficjenta i wykonawcę tzw. "Platforma B2B" nie jest zgodna z wnioskiem o dofinansowanie". Natomiast ekspert [...] stwierdził, iż wbrew zapisom Biznes planu, w ramach projektu nie powstał system dedykowany: "To Beneficjent nie zastosował się do zapisów zawartych w projekcie i nie wykonał aplikacji dedykowanej i stworzonej na zamówienie". W związku z powyższym zarówno ekspert, jak i biegły, wskazali na zrealizowanie projektu niezgodnie z umową i jej załącznikami, a w szczególności z wnioskiem o dofinansowanie i Biznes planem.

2) § 8 ust. 1 umowy, zgodnie z którym Beneficjent jest zobowiązany do osiągnięcia wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie. Opinia biegłego potwierdza, że Skarżąca nie osiągnęła żadnego wskaźnika produktu oraz żadnego wskaźnika rezultatu, w kształcie opisanym w Biznes planie i zgodnie z jego założeniami. Brak realizacji założonych wskaźników natomiast świadczy o braku osiągnięcia celu projektu.

3) § 8 ust. 2 umowy, który zobowiązuje Beneficjenta do osiągnięcia założonych celów projektu. Celem projektu była automatyzacja procesów w zakresie działalności dystrybucyjnej tonerów i serwisu sprzętu drukującego dzięki wdrożeniu systemu B2B, jednakże jak z wynika opinii biegłego [...], wdrożony system nie zautomatyzował ww. procesów: "Wybudowany system pomimo tego, że posiada mechanizmy wymiany danych i obsługę procesów, o których mowa we wniosku o dofinansowanie, nie został zintegrowany z systemami informatycznymi Partnerów". Nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, że cel projektu został przez Beneficjenta osiągnięty.

4) § 6 ust. 1 umowy odnoszący się do zasady najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów. Zgodnie z opinią eksperta [...]: "Dane zgromadzone na etapie kontroli nie potwierdzają zasadności, racjonalności i konieczności ponoszenia tak dużych nakładów na stworzenie opisywanych w Biznes Planie funkcjonalności ponieważ Wnioskodawca zgodnie z wcześniejszymi prezentowanymi zapisami użył gotowego rozwiązania, które już w wersji standardowej (system OpenERP) wymaga tylko niewielkiej parametryzacji pod konkretną sytuację występującą w firmie." Taki stan rzeczy potwierdził biegły [...] w podsumowaniu opinii "Wartość udzielonej licencji na oprogramowanie jest znacznie zawyżona, w kontekście dostępnych produktów firm konkurencyjnych ".

Mając na uwadze powyższe, Organ odwoławczy stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 uofp, co uprawnia dochodzenie od Beneficjenta, w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp, zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami.

Stwierdza nadto, że w niniejszej sprawie PARP zgromadziła pełen materiał dowodowy, w tym oparła się na opiniach: eksperta oraz biegłego. Przeprowadzona przez Organ I instancji ocena stanu faktycznego sprawy jest właściwa, a dokumenty zawarte w aktach potwierdzają dokonane przez PARP ustalenia. Tym samym, Organ odwoławczy nie ma podstaw do stwierdzenia, że Organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 k.p.a. (zbieranie i ocena dowodów) oraz art. 78 § 1 k.p.a. (zgłaszanie wniosków dowodowych).

W zakresie zarzutu szeregu naruszeń procesowych k.p.a. dotyczących gromadzenia i oceny dowodów, Skarżący przywołuje jedynie niewzięcie pod uwagę niezależnej opinii dr. hab. inż. [...], z której wynika, iż zakupione przez [...] Sp. z o.o. oprogramowanie odpowiada przedmiotowi umowy o dofinansowanie, a kwota dotacji na ten cel jest adekwatna do opracowanego w ramach projektu systemu B2B. Jednak organ odwoławczy zauważa, że opinia dr. hab. inż. [...] nie odnosi się do specyfiki i założeń projektu wdrażanego przez [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy o dofinansowanie, lecz dotyczy ogółu modułów i rozwiązań wytworzonych w ramach oprogramowania OpenERP przez wykonawcę aplikacji. Takie stanowisko potwierdził również biegły [...] oraz ekspert RIF, stwierdzając, iż opinia dr. hab. inż. [...] nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze dwie ww. niezależne opinie: eksperta RIF oraz biegłego sądowego oraz fakt, iż opinia dr. hab. inż. [...] powstała trzy i pół miesiąca przed zakończeniem realizacji projektu (31 grudnia 2015 r.), a więc przed faktycznym jego wdrożeniem, Organ I instancji słusznie uznał, że opinia przedstawiona przez Beneficjenta nie może stanowić dowodu w zakresie weryfikacji systemu wytworzonego w ramach projektu.

W ocenie Organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w sprawie obejmuje całokształt okoliczności badanej sprawy, a PARP zgromadziła w sprawie, a następnie rzetelnie rozpatrzyła cały materiał dowodowy, co umożliwiało podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom Skarżącej, zawiera wskazanie faktów, które Organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (w tym szerokie odniesienie się do opinii dr. hab. inż. [...]), nie narusza więc przepisów art. 107 § 3 k.p.a.

Badając sprawę pod kątem ewentualnego naruszenia przepisu art. 8 k.p.a., Organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie PARP nie złamało zasady pogłębiania zaufania wynikającej z tego przepisu. Według Strony natomiast Organ I instancji nie uwzględnił słusznego interesu Skarżącej poprzez "oparcie rozstrzygnięcia na podstawie opinii biegłego, który na podstawie art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. powinien zostać wyłączony". W związku z tym organ II instancji przypomina, że [...] złożył w dniu 13 października 2017 r. pisemną deklarację spełniania wymogów bezstronności i niezależności Wykonawcy w stosunku do podmiotu kontrolowanego - [...] Sp. z o.o., w której potwierdził spełnienie warunków bezstronności i niezależności w stosunku do Beneficjenta".

Organ odwoławczy wyjaśnia, iż na mocy art. 84 § 2 k.p.a. biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. Art. 24 § 1 precyzuje, iż pracownik organu administracji publicznej (w tym przypadku biegły) podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:

1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;

2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;

3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w której był świadkiem tub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;

5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;

6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;

7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.

Zdaniem organu odwoławczego strona nie uprawdopodobniła istnienia żadnej z ww. okoliczności.

Organ II instancji, mimo zarzutów Strony co do treści opinii biegłego [...], nie ma podstaw, aby kwestionować jej merytoryczną wartość. Po zbadaniu dokumentacji sprawy, na podstawie zgromadzonych dowodów uznał, iż opinia biegłego zawiera uzasadnienie, które pozwala dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Biegły wskazał i wyjaśnił przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji oraz przedstawił wnioski końcowe. Dodatkowo opinia biegłego [...] jest zbieżna z opinią eksperta [...]. Fakt, że opinia jest niekorzystna dla Beneficjenta nie czyni jej tendencyjną, nierzetelną i stronniczą.

Wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez Beneficjenta. W związku ze stwierdzonymi w projekcie naruszeniami Beneficjent jest zobligowany do zwrotu dofinansowania. Nie ulega wątpliwości, że Strona naruszyła postanowienia zawarte w umowie (§ 3 ust. 1 pkt 1. § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 6 ust 2 umowy o dofinansowanie) i nie zrealizowała projektu w zakresie przewidzianym we wniosku o dofinansowanie (a w szczególności zgodnie z założeniami Biznes Planu).

Organ odwoławczy wyjaśnia, iż obowiązek odzyskiwania ww. środków wynika również z przepisów unijnych. W Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, ustawodawca unijny w art. 2 pkt 7, definiuje m.in. pojęcie nieprawidłowości, rozumianej jako "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego", a także nakłada na Polskę szereg obowiązków, m.in. w zakresie zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych.

W niniejszej sprawie decyzja Organu I instancji nie została doręczona przed upływem 3 miesięcy od wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu, tak więc wyjątek, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej znajduje w niej zastosowanie i w tym zakresie Organ I instancji odstąpił od naliczania odsetek za ten okres. Jednocześnie, w trakcie postępowania przed Organem odwoławczym również wystąpiły przyczyny uzasadniające odstąpienie od naliczania odsetek na podstawie przepisu art. 54 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. W związku z tym, z okresów naliczania odsetek wyłączony zostać powinien dodatkowo okres od 6 kwietnia 2018 r., tj. od dnia następującego po upływie terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, do dnia doręczenia niniejszej decyzji. Jednak ww. zastrzeżenie ma charakter informacyjny, gdyż Skarżąca, zgodnie z przepisami art. 53 § 3 ordynacji podatkowej, jest zobowiązana do samodzielnego naliczenia odsetek oraz ich wpłacenia bez wezwania.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej:

I. naruszenie art. 6 kpa poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości tj. wydanie decyzji w sytuacji, gdy zwrot dochodzonej przez organ kwot, które zastały przekazane Skarżącej na podstawie umowy, za względu na fakt iż źródłem zobowiązania Skarżącej jest stosunek umowny, sprawa ma charakter cywilnoprawny i powinna zostać rozstrzygnięta przez sąd powszechny, co powoduje że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

ponadto, z ostrożności

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 207 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), dalej ufp poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieosiągnięcie zakładanego celu umowy zawartej pomiędzy beneficjentem a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości stanowi podstawę do przyjęcia, że otrzymane przez beneficjenta środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca dokonała zakupu - od przedsiębiorcy którego przedmiotem działania jest tworzenie i wdrażanie rozwiązań B2B, a ponadto platforma B2B została zaimplementowana w przedsiębiorstwie Skarżącej i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie, o dofinasowanie Nr [...] (dalej umowa);

b) art. 207 ust. 1 pkt. 2 ufd poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakupienie przez Skarżącą od przedsiębiorcy którego przedmiotem działania jest tworzenie i wdrażania rozwiązań B2B platformy, której parametry są zgodne z umową, stanowi naruszenie procedur o których mowa w umowie, ze względu na fakt, iż przedsiębiorca do stworzenia zindywidualizowanej platformy użył jako podstawy dostępnej bezpłatnej platformy OpenERP, w związku z czym kwota należna za przygotowanie platformy jest zbyt wygórowana, co stoi w sprzeczności z optymalizacją kosztów wskazaną w umowie, w sytuacji gdy platforma OpenERP nie jest w stanie zapewnić wymaganych w umowie parametrów,

III. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszystkich niezbędnych czynności oraz nie rozpatrzenie całości materiału zebranego w sprawie, poprzez niewzięcie przez organ pod uwagę zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych, szczególnie w postaci niezależnej opinii dr hab. inż. [...], z której wynika, iż zakupione przez [...] Sp. z o.o. oprogramowanie odpowiada przedmiotowi umowy o dofinansowanie, a kwota dotacji na ten cel jest adekwatna do opracowanego dla [...] Sp. z o.o. systemu opartego o system OpenERP i oparciu się przez organy na stanowisku zawartym w opiniach biegłych, iż jest ona nieprzydatna, bez dokonania samodzielnej analizy tego wniosku dowodowego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wydania decyzji o zwrocie przyznanych środków,

b) art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie opinii biegłego który na podstawie art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. powinien zostać wyłączony, gdyż ze względu na fakt, iż wykonywał on opinie dla PARP w stosunku do innych przedsiębiorców którzy zakupili oprogramowanie od [...], co może wskazywać iż był on z góry nastawiony na stwierdzenie uchybień, co podważa jego bezstronność.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi, wskazać należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym. Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (opub. w Dz.U.UE L z dnia 31 lipca 2006r.; dalej jako rozporządzenie 1083). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności (art. 70 ust. 1 ww. rozporządzenia). Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. Zgodnie z art. 70 ust. 2 cyt. rozporządzenia, w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych (art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia sektorowego). Szczegółowe zadania Instytucji Zarządzającej określa art. 60 cyt. rozporządzenia, który stanowi, że instytucja ta m.in. "odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a/ zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji; b/ weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz, że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi".

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji uznał, iż doszło do wypełnienia zarówno przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt 1 jak i z art. 207 ust. 1 pkt 2, tj. doszło do sfinansowania zadań będących poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, nieprzyczyniających się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, ale także do naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, tj. naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 2 i 3 u.f p są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast zgodnie z art 206 ust. 1 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa wart. 5 pkt 9 u.z.p.p.r.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy procedurami, o których jest mowa w art. 184 u.f.p. są m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie. Ponadto warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem jest poniesienie ich przez Beneficjenta w związku z realizacją projektu, m.in, zgodnie z postanowieniami umowy dofinansowanie.

W związku z powyższym nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Organ odwoławczy art. 207 ust. 1 pkt 1 uofp.

We wniosku o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu, którego celem była automatyzacja procesów w zakresie działalności dystrybucyjnej tonerów i serwisu sprzętu drukującego dzięki wdrożeniu systemu B2B.

Z opinii biegłego [...] jednoznacznie wynika, iż środki pobrane przez Beneficjenta zostały "wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem", tj. niezgodnie z celem projektu szczegółowo określonym we wniosku o dofinansowanie oraz Biznes Planie. Biegły stwierdził, iż system częściowo został wytworzony zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie w tym z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym załącznik nr 1 do Umowy, jednak nie został zintegrowany z systemami informatycznymi Partnerów. Parametry konfiguracyjne systemu wykazały, że Partnerzy Beneficjenta nie posiadają wypełnionych adresów IP oraz innych parametrów połączeniowych. Na podstawie tych danych wnioskować należy, że system Beneficjenta został zintegrowany jedynie z nieznanymi zasobami funkcjonującymi w sieci lokalnej oraz z tzw. Platformą B2B należącą do firmy [...] sp. z o. o. Wprowadzanie faktur do systemu, zakładanie zleceń miało wprawdzie miejsce, lecz działania te związane były wyłącznie z aktywnością Beneficjenta lub jego pracowników. Beneficjent nie wdrożył również procesu integracji stanów magazynowych ze stanami magazynowymi Partnerów, o którym mowa w biznesplanie.

W ocenie sądu nie sposób postawić organowi skutecznie zarzutu naruszenia przez Organ art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakupione w ramach projektu oprogramowanie B2B nie

odpowiada przedmiotowi umowy.

Skarżąca naruszyła bowiem w oczywisty sposób

• § 6 ust. 1 umowy odnoszący się do zasady najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów.

• § 3 ust. 1 pkt 1 umowy, na podstawie którego Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, w szczególności z wnioskiem o dofinansowanie i Biznes planem.

• § 8 ust. 1 umowy, zgodnie z którym Beneficjent jest zobowiązany do osiągnięcia wskaźników określonych, we wniosku o dofinansowanie.

• § 8 ust. 2 umowy, który zobowiązuje Beneficjenta do osiągnięcia założonych celów projektu.

Wbrew twierdzeniu skargi nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Organ II Instancji art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Należy również zauważyć, że Strona miała zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, o czym została pouczona. Organ I instancji, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, powołał biegłego sądowego z zakresu informatyki i teleinformatyki – [...]. W niniejszej sprawie Organ zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, w tym oparł się na opiniach: eksperta oraz biegłego.

Odnośnie niewzięcia pod uwagę niezależnej opinii dr. hab. inż. [...] wskazać należy, iż opinia ta nie odnosi się do specyfiki i założeń projektu wdrażanego przez Skarżącą na podstawie umowy o dofinansowanie, lecz dotyczy ogółu modułów i rozwiązań wytworzonych w ramach oprogramowania OpenERP przez wykonawcę aplikacji. Takie stanowisko potwierdził biegły [...] oraz ekspert RIF, stwierdzając, iż opinia ta nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu nie sposób polemizować z biegłym w tym zakresie.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego, który na podstawie art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. powinien zostać wyłączony z postępowania, ze względu na fakt, iż wykonywał on opinie dla PARP dotyczące systemów B2B realizowanych u innych beneficjentów.

[...] złożył w dniu 13 października 2017 r. pisemną deklarację, w której potwierdził spełnienie warunków bezstronności i niezależności w stosunku do Beneficjenta. Poza tym zadaniem tego biegłego nie było szczegółowe opisanie każdej funkcjonalności i mechanizmu w ramach zrealizowanego systemu B2B, ale przede wszystkim zbadanie jego zgodności z umową ..o dofinansowanie i odniesienie się do funkcjonalności będących przedmiotem projektu i opisanych w Biznes planie i wniosku o dofinansowanie, a z tego obowiązku biegły wywiązał się. Nie zaistniały również żadne przesłanki zawarte w art. 24 k.p.a., na podstawie których organ mógłby wyłączyć biegłego [...].

Końcowo sąd podnosi, iż tryb administracyjny jest właściwy dla dochodzenia zwrotu środków o które chodzi w przedmiotowej sprawie. Powyższe potwierdza NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 2014 r. sygn. akt II GPS2/14

Wprawdzie umowa o dofinansowanie w § 17 ust. 6 stanowi, że do spraw nieuregulowanych jej postanowieniami zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego, jednakże w odniesieniu do dochodzenia zwrotu dofinansowania od Beneficjenta, kwestia ta została uregulowana w § 14 ust. 2 tej umowy, gdzie, w zostało wskazane, iż "W przypadku: 1) wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa art. 184 ustawy o finansach publicznych, 3) pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości,, stosuje się art. 207 i następne ustawy o finansach publicznych". Zatem organ prawidłowo uznał, iż tryb administracyjny jest w tym przypadku właściwym trybem dochodzenia zwrotu przedmiotowych środków.

Mając zatem na względzie to wszystko o czym mowa powyżej sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.