Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2555/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 123 par. 1 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra–Błaszczykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2019 r. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w L. (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") wpłynęło skierowanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej: "DIAS") w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej aspiranta celnego D. M. (dalej: "skarżący", "funkcjonariusz").

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. (bez nr) RKL, w oparciu o art. 61a § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia Służby Celno-Skarbowej funkcjonariusza.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że na podstawie jego orzeczenia z [...] czerwca 2016 r. nr [...] skarżący został uznany za niezdolnego do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej – Dz. U. z 2016 r., poz. 1799 ze zm. (kategoria "[...]"). Orzeczenie to zostało zaskarżone przez funkcjonariusza. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. (bez nr) Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w L. (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na to rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 140/17 uchylił zaskarżone postanowienie (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe orzeczenie Sądu stało się prawomocne wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że brak było podstaw do wydania przez CKL postanowienia z [...] listopada 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o przesłanki określone w art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. Zastosowanie instytucji przywrócenia (odmowy przywrócenia) terminu do wniesienia odwołania podlega wyłączeniu wobec odrębnej regulacji zawartej w art. 43 ust. 2 w związku z art. 4 u.k.l. Zatem w sytuacji, gdy skarżący pismem z [...] października 2016 r. złożył odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2016 r., w którym powołał art. 43 ust. 1 i 2 u.k.l. i wskazał, iż naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, CKL powinna - w przypadku uznania argumentów funkcjonariusza za uzasadnione - rozpatrzyć odwołanie, albo - w przypadku nieuwzględnienia argumentacji odwołania - stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. w drodze postanowienia, wskazując z jakich powodów przyjęła, że odwołanie - jako wniesione z naruszeniem ustawowego terminu - pomimo złożonego wniosku, o którym mowa w art. 43 ust. 2 u.k.l., nie mogło być rozpatrzone.

Mając na uwadze uzasadnienie ww. prawomocnego orzeczenia, organ drugiej instancji wydał [...] czerwca 2017 r. postanowienie nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia RKL z [...] czerwca 2016 r. Postanowienie CKL z [...] czerwca 2017 r. również stało przedmiotem skargi funkcjonariusza do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/17 oddalił skargę. Od ww. orzeczenia skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"), która dotychczas nie została rozpoznana.

Dalej w postanowieniu z [...] lipca 2019 r. RKL podniosła, że ustawodawca nie definiuje wprost pojęcia "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., lecz należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy (stan sprawy w toku) albo zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie (powaga rzeczy osądzonej) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 283/19).

Skoro zatem sprawa dotycząca ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do pełnienia służby została skierowana do NSA (skarga kasacyjna z [...] lipca 2018 r.), to uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej (zgodnie ze skierowaniem DIAS z [...] stycznia 2019 r.).

Pismem z [...] lipca 2019 r. DIAS wniósł zażalenie na postanowienie RKL z [...] lipca 2019 r., podnosząc, że w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1381/17, skarżący został przywrócony do służby z dniem 1 stycznia 2019 r. Przywrócenie nastąpiło do nowoutworzonej organizacji jaką jest Krajowa Administracja Skarbowa (dalej: "KAS"), w skład której wchodzi Służba Celno-Skarbowa. Reforma objęła także zmianę zakresu zadań przynależnych poszczególnym organom KAS, a w konsekwencji zmianę zakresu zadań i obowiązków zatrudnionych pracowników i pełniących służbę funkcjonariuszy. Skarżący rozpoczął służbę w Służbie Celno-Skarbowej w Delegaturze L. Urzędu Celno-Skarbowego w P. w [...] Dziale Kontroli Celno-Skarbowej R. przy wykonywaniu nowo określonych zadań. Po przywróceniu funkcjonariusza do służby w Służbie Celno-Skarbowej z dniem 1 stycznia 2019 r., DIAS, działając na podstawie art. 207 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.; dalej: "ustawa o KAS") miał prawo skierować funkcjonariusza do komisji lekarskiej celem określenia jego aktualnego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby na nowo wyznaczonym stanowisku służbowym. Skierowanie do komisji lekarskiej z 31 stycznia 2019 r. należy więc traktować jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w nowym stanie prawnym i faktycznym. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tożsamością sprawy, bowiem "o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym" (vide wyrok NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1817/17).

Po rozpoznaniu zażalenia DIAS, CKL postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchyliła w całości postanowienie organu pierwszej instancji z [...] lipca 2019 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W motywach postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że organem kierującym skarżącego 30 marca 2016 r. do komisji lekarskiej była Izba Celna w L.. W wyniku przeprowadzonego postępowania orzeczniczego, funkcjonariusz został zakwalifikowany do kategorii "[...]" (niezdolny do służby) orzeczeniem RKL nr [...] wydanym na podstawie ustawy o Służbie Celnej. Dalej organ wyjaśnił, że z dniem [...]stycznia 2019 r., po przywróceniu skarżącego do nowoutworzonej organizacji, tj. KAS, w skład której wchodzi Służba Celno-Skarbowa, zakres jego obowiązków (pełnionych obecnie na stanowisku w [...] Dziale Kontroli Celno-Skarbowej R. w Delegaturze L. Urzędu Celno-Skarbowego w P.), uległ zmianie. Dlatego organ drugiej instancji podzielił stanowisko DIAS co do braku tożsamości sprawy w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. Zdaniem CKL, o tożsamości sprawy można mówić, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.

Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z 23 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2436/19 uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie Sądu, wobec niezaskarżenia go, stało się prawomocne.

W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaakcentował, że jednym z elementów wprost rzutujących na materię tożsamości postępowań zainicjowanych ww. skierowaniami (tj. z 30 marca 2016 r. i z 31 stycznia 2019 r.) jest kwestia tego, czy obowiązki, które winien realizować funkcjonariusz Służby Celnej, są takimi samymi obowiązkami, jakie ma obecnie realizować funkcjonariusz KAS. Przy czym uwypuklenia wymaga to, że chodzi tu o kwestię stricte faktyczną, a nie prawną – wywodzoną z domniemania istnienia swoistego następstwa prawnego pomiędzy powyższymi formacjami. Stąd też organ, aby móc rzetelnie wypowiedzieć się co do istnienia (lub nieistnienia) tożsamości, winien uprzednio ustalić to, jakie obowiązki ciążyły na skarżącym gdy był funkcjonariuszem Służby Celnej, a jakie obowiązki ma on realizować obecnie jako funkcjonariusz KAS. Konieczność wyjaśnienia przedmiotowej kwestii widział zresztą organ drugiej instancji, skoro w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarł stwierdzenie, iż zakres obowiązków pełnionych przez skarżącego uległ zmianie. Jednakże w żaden sposób nie rozwinął tej tezy; nie wyjaśnił, na jakiej podstawie doszedł do takiej konkluzji. W szczególności nie wskazał, aby poczynił jakiekolwiek ustalenia faktyczne co do obowiązków ciążących na skarżącym gdy służył w Służbie Celnej i obowiązków jakie obecnie ciążą na nim jako na funkcjonariuszu KAS. Stąd też przywołane stwierdzenie CKL jawiło się jako czysto abstrakcyjne, albowiem nieumocowane w ustaleniach faktycznych.

Postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...], w wykonaniu ww. prawomocnego orzeczenia Sądu z 23 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2436/19 - na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 123 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 4 u.k.l. - CKL uchyliła w całości postanowienie RKL z [...] lipca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do pełnienia Służby Celno-Skarbowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podał, że w obrocie prawnym istnieją dwa skierowania wystawione celem określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby przez skarżącego, przy czym jedno skierowanie - z [...] marca 2016 r. zostało wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w L. (dalej: "DIC"), a drugie skierowanie - z [...] stycznia 2019 r. zostało wystawione przez Dyrektora nowo utworzonej formacji, tj. DIAS. Ponadto postępowanie orzecznicze wszczęte na podstawie skierowania DIC z [...] marca 2016 r. nie zostało jeszcze zakończone z uwagi na nadal nierozpoznaną przez NSA skargę kasacyjną funkcjonariusza, wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/17 oddalającego jego skargę na postanowienie CKL z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia RKL z [...] czerwca 2016 r. nr [...] wydanego na podstawie ww. skierowania z [...] marca 2016 r. Tak więc ww. orzeczenie organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2016 r. nie jest ostateczne. Brak chociażby informacji o ostatecznym zakończeniu postępowania orzeczniczego wszczętego na podstawie skierowania DIC z [...] marca 2016 r. uniemożliwia wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania orzeczniczego na podstawie skierowania z [...] stycznia 2019 r. Ponadto RKL nie rozważyła w kwestii "tożsamości" postępowań orzeczniczych wywołanych skierowaniem z [...] marca 2016 r. oraz skierowaniem z [...] stycznia 2019 r. Wprawdzie oba skierowania zostały wydane w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby, jednak w przypadku skierowania z [...] marca 2016 r. - do służby celnej w Izbie Celnej w L. na stanowisku specjalisty służby celnej, a w przypadku skierowania z [...] stycznia 2019 r. - na stanowisku specjalisty Służby Celno-Skarbowej w [...] Dziale Kontroli Celno-Skarbowej, tj. po wprowadzeniu reformy celnej ustawą o KAS i po przywróceniu skarżącego do służby z dniem 1 stycznia 2019 r. Mimo, że pomiędzy formacją wystawiającą skierowanie z [...] marca 2016 r., tj. Izbą Celną w L. a nowo utworzoną formacją, tj. Izbą Administracji Skarbowej w L. wystawiającą skierowanie z 31 stycznia 2019 r. istnieje następstwo prawne (o czym świadczy chociażby treść art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - Dz. U. z 2016 r., poz. 1948), to charakterystyka stanowisk pełnionych przez skarżącego w obu formacjach i opis warunków pracy nie są identyczne, np. w protokole przebiegu i warunków służby załączonym do skierowania z [...] marca 2016 r. nie wymieniono pracy w porze nocnej, możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego czy posiadania broni palnej, które zostały wymienione w piśmie Zastępcy DIAS stanowiącym opis warunków pełnienia służby załączony do skierowania z [...] stycznia 2019 r.

Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić brak podstaw do prowadzenia postępowania. Stwierdzenie, w wyniku podjętych przez RKL działań, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie jest bezprzedmiotowe, a więc po ustaleniu określonego stanu faktycznego, winno skutkować decyzją o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., a nie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, o którym stanowi art. 61a § 1 k.p.a.

Powyższe postanowienie CKL stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni i interpretacji przesłanki określonej w przedmiotowym przepisie tj. "inne uzasadnione przyczyny", przy zaistnieniu których dane postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, a które stanowią dla organu administracji obligatoryjną przesłankę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i uznaniu przez organ drugiej instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka tożsamości sprawy, która uzasadniałaby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy - jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, czyli RKL - w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka innych uzasadnionych przyczyn, określonych w ww. przepisie, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania, bowiem w tej samej sprawie postępowanie administracyjne jest w toku oraz istnieje tożsamość spraw w rozumieniu tego przepisu, co również wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2436/19, stwierdzając w uzasadnieniu, iż występowanie tożsamości pomiędzy sprawami, zainicjowanymi przez: DIC w przedmiocie zdolności do służby w Izbie Celnej oraz DIAS w przedmiocie zdolności do służby w KAS, stanowi inną uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie przedmiotowego postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a.;

2) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania dokładnie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, w tym przesłanek dotyczących uznania, że w niniejszym postępowaniu zachodzi przypadek tożsamości niniejszej sprawy ze sprawą, która obecnie znajduje się na etapie złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej do NSA, jak również uznanie, iż nowo utworzona organizacja, tj. KAS, w skład której wchodzi Służba Celno-Skarbowa, jest zupełnie innym podmiotem niż Służba Celna, w sytuacji gdy wprost z przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej wynika, iż w sprawach ze stosunku służbowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy o KAS, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy o służbie celnej, a ponadto niewyjaśnienie kwestii dotyczącej faktycznego zakresu obowiązków, jakie pełnił skarżący jako funkcjonariusz Służby Celnej, a jakie pełni w chwili obecnej jako funkcjonariusz KAS i czy zakres ten uległ zmianie, czy też jest tożsamy z tym, który obowiązywał uprzednio skarżącego, przy czym obowiązek wyjaśnienia powyższej kwestii ciążył na organie, na co dobitnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. orzeczeniu z 23 marca 2020 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pełna analiza przedmiotowej sprawy daje podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 61a § 1 k.p.a., tj. "inne uzasadnione przyczyny", które w przedmiotowej sprawie zachodzą w sposób oczywisty. Organ drugiej instancji jedynie w sposób lakoniczny i bardzo ogólny wskazał, iż charakterystyka stanowisk pełnionych przez skarżącego w obu formacjach, tj. zarówno w Służbie Celnej, jak i w KAS pozwala stwierdzić, iż nie są one identyczne. Tymczasem nie jest to zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż skarżący wykonuje dokładnie te same zadania jako funkcjonariusz KAS, które wykonywał jako funkcjonariusz Służby Celnej. Dokładna analiza faktycznie wykonywanych obowiązków przez skarżącego, do czego organ był zobowiązany na mocy ww. prawomocnego wyroku tut. Sądu z 23 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2436/19. wskazuje na tożsamość tych obowiązków. W związku z wprowadzeniem przez ustawodawcę nowej formacji, tj. Krajowej Administracji Skarbowej, uległy zmianie nazwy stanowisk oraz nazwy działów, a w niniejszej sprawie meritum sprowadza się do faktycznie wykonywanych obowiązków przez skarżącego w Służbie Celnej, jak i teraz w KAS.

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie CKL zostało wydane w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2436/19. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący zarówno na organie, jak i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

W świetle ww. prawomocnego orzeczenia, CKL był zobligowany do ustalenia jakie obowiązki ciążyły na skarżącym gdy był funkcjonariuszem Służby Celnej, a jakie obowiązki ma on realizować obecnie jako funkcjonariusz KAS. Organ drugiej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w protokole przebiegu i warunków służby załączonym do skierowania z [...] marca 2016 r. m.in. nie wymieniono pracy w porze nocnej, możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego czy posiadania broni palnej, które zostały wymienione w piśmie Zastępcy DlAS w L., będącym opisem warunków pełnienia służby, załączonym do skierowana z [...] stycznia 2019 r.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone postanowienie nie zawiera wnikliwego i wszechstronnego porównania zakresu uprzednich jego obowiązków (jako funkcjonariusza Służby Celnej) z zakresem obecnie przypisanych mu obowiązków (jako funkcjonariusza KAS), jednak istotne różnice w zakresach tych obowiązków, które wymienił organ drugiej instancji, prowadzą do wniosku, iż nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, a w konsekwencji nie można zastosować art. 61a § 1 k.p.a. Tym samym nie można skutecznie zarzucić CKL naruszenia art. 153 p.p.s.a. polegającego na niewykonaniu zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku. Niewątpliwie porównywane zakresy obowiązków nie są tożsame - różnią się pracą nocną, całodobową gotowością do podjęcia czynności służbowych oraz pracą w zapyleniu w zakresie pyłów z papieru. Obowiązki te, stanowiące jednocześnie czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe dla zdrowia, zostały przydzielone skarżącemu w ramach służby w KAS. Trafnie też CKL wskazała, iż w ramach służby w KAS nie jest wykluczona możliwość używania środków przymusu bezpośredniego bądź posiadanie broni palnej. Aktualne obowiązki funkcjonariusza wymagają kompetencji pracy zespołowej (zespoły kontrolne najczęściej są dwuosobowe) i odpowiednich zachowań w kontaktach zewnętrznych ("z klientem zewnętrznym"). Ponadto obowiązki skarżącego jako funkcjonariusza KAS zostały poszerzone (m.in.) o: kontrolę celno-skarbową w zakresie posiadania, produkcji i obrotu automatami do gier hazardowych; rejestrację oraz cofnięcie rejestracji automatów do gier hazardowych, urządzeń do gier i urządzeń losujących; przyjmowanie zgłoszeń w sprawach automatów do gier hazardowych, urządzeń do gier, urządzeń losujących, loterii fantowych i gier bingo fantowe; kontrole przestrzegania przepisów prawa podatkowego wykonywane na targowiskach, parkingach i posesjach prywatnych.

Powyższe – także przykładowe – aktualne obowiązki funkcjonariusza bezsprzecznie świadczą o poszerzeniu zakresu jego obowiązków względem tych wykonywanych w ramach Służby Celnej. Samo wskazanie na znaczące różnice w porównywanych zakresach obowiązków, co uczynił organ drugiej instancji, czyni zasadnym wniosek o braku tożsamości sprawy w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. Przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w oparciu o ww. przepis – czy to podmiotowe czy przedmiotowe, muszą być oczywiste i znane organowi w chwili złożenia wniosku tu: wpływu kolejnego skierowania z 31 stycznia 2019 r.). Jak wskazał NSA w wyroku z 16 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2493/20, wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku.

Jeśli jednak okoliczności sprawy wymagają poczynienia dodatkowych ustaleń lub analiz (a tak było w sprawie niniejszej), to obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania, RKL wyda - stosowne do poczynionych ustaleń - rozstrzygnięcie.

Podsumowując, zaskarżone postanowienie CKL nie jest dotknięte wadą, która nakazywałaby konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.