Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 347/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. s.c. w [.] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. s.c. w [.] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] marca 2018 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. - p o s t a n a w i a - I. przyznać A. s.c. w [.] prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych, każdorazowo ponad kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie


UZASADNIENIE

A. s.c. w [.], prowadzona przez SZ i WK, zgłosiła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego na dzień 5 kwietnia 2018 r. oświadczenia majątkowego wynika, że spółka/wspólnicy prowadzą działalność w zakresie produkcji olejów i pozostałych tłuszczów płynnych oraz skupu nasion oleistych. Organy podatkowe zajęły na rachunku bankowym kwotę 1.896.868 zł, którą nie dysponują od 2014 r. Były to środki kredytowe na zakup rzepaku, które spłacane są rocznie w kwocie po 200.000 zł. Aby móc kontynuować działalność zaciągane są co roku kolejne zobowiązania na skup nasion oleistych, a tym w lipcu 2017 r. 1.500.000 zł, który musi zostać spłacony do 31 maja 2018 r., aby możliwe było zaciągnięcie kolejnego; na dzień 31 marca 2018 r. do spłaty – z terminem 31 maja 2018 r., pozostaje 445.000 zł. Odsetki od obu kredytów miesięcznie wynoszą 8.602,95 zł. Wartość majątku określono na 951.558,43 zł, wartość środków trwałych na 312.075,96 zł, zysk wypracowany za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniósł 138.175,25 zł. Na rachunku pozostało 410 zł, w kasie niespełna 2.000 zł.

Na wezwanie przedłożono (dołączone do akt I SA/Rz 345/18) złożone przez SZ deklaracje VAT-7, informację o przychodzie dla celów podatku dochodowego wspólników A. s.c. i CN (na kwiecień wynosił odpowiednio 768.269,21 zł i 325.546,71 zł), kosztach ich uzyskania (odpowiednio 751.453,51 zł i 379.556,56 zł), opłaconych składach na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także przychodu SZ z działalności jednoosobowej (na kwiecień 2018 r. 211.975,16 zł przychodu i 183.076,33 zł kosztów), kopię decyzji w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego na 2018 r. na kwotę 32.881 zł, w tym obejmującą obiekty wykorzystywane w działalności Spółki, dodatkowe dokumenty potwierdzające fakt zajęcia środków i przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne dotyczących należności w podatku VAT za poszczególne okresy 2011 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi. Przedłożono również dodatkowy bilans na 31 marca i 30 kwietnia 2018 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 marca 2018 r. i 1 stycznia - 30 kwietnia 2018 r. Na pomoc prawną wydatkowano 24.600 zł.

Rozpoznając powyższy wniosek należało mieć na uwadze, że sprawa dotyczy podatku od towarów i usług, a na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221) spółka cywilna posiada status podatnika jako "jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej". Wniosek o prawo pomocy podlegał więc rozpoznaniu przez pryzmat przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa". Zgodnie z nim, prawo pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie można było jednak przy tej ocenie pominąć sytuacji materialnej wspólników, ponieważ to oni są bezpośrednimi beneficjentami dochodu wypracowywanego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie umowy spółki cywilnej, w tym m.in. podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. Należało uwzględnić również to, że wynikającym z art. 199 Ppsa obowiązkiem strony jest konieczność pokrycia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy ma bowiem służyć wsparciem podmiotom, które realnie nie są w stanie samodzielnie podołać obowiązkowi określonemu w art. 199 Ppsa, przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości, zasobów i środków.

Z przedłożonych dokumentów wynika, że działalność wspólników pod firmą A. s.c. jest nastawiona na zysk i taki przynosi. W 2016 r. wypracowano w jej ramach przeszło 3,6 mln zł przychodu, w 2017 r. przeszło 4,2 mln zł, a do kwietnia 2018 r. 768.269,61 zł. Koszty wyniosły odpowiednio 3.585.410,95 zł, 4.068.817,61 zł i 751.453,51 zł, zaś dochód 64.946,96 zł, 138.175,25 zł i 16.816,10 zł (w marcu 2018 r. wynosił 45.326,43 zł). Wspólnicy ci prowadzili również działalność na podstawie drugiej umowy spółki cywilnej pod nazwą P.P.H.U. S.C. CN S. Z, W. K, osiągając odpowiednio w 2016 i 2017 r. przychód w wysokości 1.799.140,06 zł i 1.302.899,48 zł, ponosząc 1.795.247,71 zł i 1.400.407,99 zł kosztów, uzyskując dochód 3.892,35 zł i osiągając stratę 97.508,51 zł (na kwiecień 2018 r. wykazano stratę 54.009,85 zł). Ponadto SZ prowadzi jednoosobową działalność, z której osiągnął przychody odpowiednio w kwocie 300.276,26 zł (2016 r.), 448.715,81 zł (2017 r.) i 211.975,16 zł (na kwiecień 2018 r.), koszty wyniosły odpowiednio 241.503,12 zł, 389.354,37 zł i 183.076,33 zł, a dochód 58.773,14 zł, 59.361,44 zł i 28.898,83 zł (na kwiecień 2018 r.). Osiągają więc znaczące przychody, choć koszty także są wysokie, tyle że obejmują one znaczną część wydatków, które rozliczane są w ramach prowadzonej działalności, w tym dotyczących zapłaty za nabywane towary, wynagrodzeń pracowników, spłaty kredytów i odsetek, czy wynagrodzenia pełnomocnika.

Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynieść powinien 2000 zł, a od skargi kasacyjnej 1000 zł. Podobnie kształtują się opłaty sądowe w sprawach I SA/Rz 346/18, I SA/Rz 348/18, I SA/Rz 349/18, I SA/Rz 350/18, I SA/Rz 351/18, I SA/Rz 352/18 i I SA/Rz 354/18, w których skargi wniesiono w jednym czasie. Pełne pokrycie tak znaczących wydatków (w przypadku samych wpisów od skarg byłoby to przeszło 16.000 zł, a biorąc pod uwagę sprawy I SA/Rz 345/18, I SA/Rz 353/18 i I SA/Rz 355/18, w których odmówiłem przyznania prawa pomocy, dodatkowe 1175 zł) mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla prowadzonej działalności, w tym realizacji obowiązków publicznoprawnych. Wszak wspólnicy muszą pokrywać bieżące zobowiązania dla zapewnienia ciągłości działalności gospodarczej, w tym operacyjnej, a prowadzone są przeciwko nim także postępowania egzekucyjne (poza zajęciem deklarowanych środków organ podatkowy zalicza również na poczet zaległości podatkowej z 2011 r. wnioskowany w deklaracjach VAT-7 zwrot podatku); ponieśli już także spory wydatek na wynagrodzenie pełnomocnika (pomoc prawną). Spółka może więc nie mieć jednorazowo dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uznałem zatem, że wnioskodawcy – biorąc pod uwagę wszystkie zarejestrowane sprawy dotyczące podatku VAT Spółki za 2011 r., można udzielić wsparcia ze środków publicznych w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od opłat sądowych, każdorazowo ponad kwotę 500 zł. Wydatki w takiej wysokości znajdują się w zasięgu zdolności płatniczych wspólników/spółki cywilnej, także przy uwzględnieniu pozostałych zainicjowanych przez nią spraw. W ramach spółki wspólnicy obracają znacznymi walorami (w latach 2016 i 2017 wartość sprzedanych towarów i materiałów przekraczała 3,1 mln, i 3,6 mln, a zysk z działalności operacyjnej wyniósł 178.192,93 zł i 255.872,81 zł; tempo osiągania przychodów w 2018 r. jest zbliżone), posiadają majątek sporej wartości (aktywa trwałe i obrotowe) i osiągają godziwy zysk do podziału.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4 Ppsa, postanowiłem zwolnić Spółkę od opłat sądowych w części, każdorazowo ponad kwotę 500 zł, odmawiając uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. Oznaczać to będzie, że opłaty sądowe będą pokrywane przez wnioskodawcę tylko do kwoty 500 zł, pozostała część pokrywana będzie ze środków budżetu państwa.