Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 46/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 63 oraz  art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na zarządzenie Gminy M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły uchyla zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

Zarządzenie nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] w M. zostało zaskarżone przez Wojewodę [...] (dalej Wojewoda, skarżący) w dniu 18 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Na podstawie art. 93 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz.U.z 2020 r. poz.713 ze zm. dalej u.s.g.) jako sprzeczne z art. 63 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r prawo oświatowe Dz.U. z 2021r. poz.1082 dalej ustawy PO).

Wojewoda wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem w/w zarządzenia, bowiem zarządzenie to zatwierdziło konkurs na stanowisko Dyrektora [...] w Miedźnie na podstawie Zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] w M. a zarządzenie to zostało wydane w konsekwencji wydania Zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M. Skarżący podkreślił, że wyrokiem z dnia 23 marca 2020 r. o sygn. akt III SA/GI 89/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wójta Gminy M. na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody [...] nr [...] z dnia [...]r. w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M. Zatem to stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] wójta Gminy M. z dnia [...] r. spowodowało, że wydanie, spornego w niniejszej sprawie, Zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] w M. stało się bezprzedmiotowe, co w ocenie Wojewody [...] uzasadnia wniesienie skargi w sprawie stwierdzenia jego niezgodności z prawem z uwagi na upływ okresu rocznego od dnia jego podjęcia i jest konieczne.

W odpowiedzi na skargę Wojewody, Gmina M. wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania, bowiem zdaniem pełnomocnika Gminy, brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Nadto pełnomocnik Gminy podniósł, że rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność spornego zarządzenia nr [...]zostało wydane [...]r., czyli prawie miesiąc po wydaniu przez organ [...]r. zarządzenia nr [...]. Tymczasem z art. 91 ust 1 u.s.g. wynika, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Z literalnej wykładni tego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania aktu co do którego wydano rozstrzygnięcie nadzorcze następuje dopiero od dnia jego doręczenia i nie obejmuje okresu wcześniejszego. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu zostało wydane nie tylko przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego, ale nawet przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia nr [...].

Nadto zaskarżone zarządzenie w sprawie zatwierdzenia konkursu zostało wydane przed zawiadomieniem o wydaniu wyroku przez WSA w Gliwicach w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia nr [...]. Pełnomocnik Gminy M. wskazał również, że gmina M. w dniu [...]r. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 marca 2020r.sygn. akt III SA/Gl 89/20 w sprawie rozstrzygnięcie nadzorczego Wojewody [...] nr [...]z dnia [...]r. stwierdzającego nieważność zarządzenia nr [...]wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane z zakresu administracji publicznej.

W ocenie Sądu konkurs na Dyrektora [...] w trakcie kadencji ogłasza się, a następnie zatwierdza, tylko w związku z wakatem na tym stanowisku. Konieczność obsadzenia stanowiska może mieć miejsce bądź ze względu na upływ kadencji na jaka powierzono dyrektorowi stanowisko (art.63 ust 21 bądź też w związku z jego odwołaniem przez organ prowadzący w trybie art.66 ustawy PO).

U podłoża zaskarżenia spornego zarządzenia było wydanie przez Wójta Gminy M. wcześniej Zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie odwołania dotychczasowego Dyrektora [...] w M. W następstwie czego Zarządzeniem nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] w M., przeprowadzono konkurs, który uzasadniano zaistnieniem wakatu na stanowisku dyrektora placówki,. Jednakże okoliczności dotyczące wakatu na stanowisku dyrektora placówki faktycznie nie zaistniały, ponieważ, odwołanie dotychczasowego Dyrektora [...] w M. nie nastąpiło co nie daje podstaw do przyjęcia, że zaistniał wakat na stanowisku Dyrektora.

Z oceną taką Sąd orzekający się w pełni zgadza, a także z konkluzją organu nadzoru, że zaskarżone zarządzenie było wydane z naruszeniem przez Wójta przepisów art. 63 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy PO. Tym samym, było niezgodne z prawem co uzasadnia stwierdzenie nieważności przedmiotowego zarządzenia.

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym za naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności aktu uznaje się naruszenie istotne, tj. uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

Nadto zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nie wystąpiła przesłanka do powołania faktycznie kolejnego Dyrektora placówki w sytuacji gdy dotychczasowy Dyrektor pełni swoją funkcję ponieważ ani nie zrezygnował ani nie został skutecznie prawnie odwołany w trakcie kadencji.

Organ nadzoru zwrócił uwagę na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 733/16 i wyjaśnił, że niewątpliwie organom samorządów terytorialnych przyznana została na mocy Konstytucji RP samodzielność (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Nie oznacza ona jednak zezwolenia na działanie bez podstawy prawnej lub w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem. Wyznacznikiem kryterium legalności jest przepis art. 7 Konstytucji RP stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co wiąże się z zasadą zaufania do Państwa, działającego jako demokratyczne państwo prawa (art. 2 Konstytucji).

W niniejszej sprawie, jak podniósł organ, doszło również do naruszenia art. 63 ust. 10 ustawy PO zgodnie z którym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Celem ogłoszenia konkursu jest wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora, co w stanie faktycznym tej sprawy jest nieuzasadnione i przedwczesne, ponieważ nie ogłasza się i nie przeprowadza konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki gdy stanowisko to jest obsadzone.

W opinii Sądu stanowisko organu nadzoru jest zasadne zgodnie bowiem z ustalonym stanem faktycznym i prawnym ogłoszony przez Wójta Gminy M. konkurs na kandydata na stanowisko Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w M. był nieuzasadniony i przedwczesny, a stanowisko dyrektora ww. Szkoły jest nadal obsadzone przez poprzedniego dyrektora z uwagi na uprawomocnienie się rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] nr: [...]stwierdzającego nieważność zarządzenia nr [...]wójta Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie odwołania Dyrektora [...]w M.

Z kolei zarzuty, Wójta Gminy M. w ocenie Sądu, mają w istocie charakter polemiczny z argumentacją organu, w związku z czym nie mogły one przynieść oczekiwanego przez stronę przeciwną skutku.

Bowiem Zarządzeniem nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...]r. odwołano dotychczasowego Dyrektora [...] w M. na podstawie art.66 ust.1 pkt.2 ustawy PO. Regulacja ta daje prawo do odwołania dyrektora ze stanowiska kierowniczego w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii Kuratora Oświaty. Jednakże wobec zarządzenia nr [...] wójta Gminy M. z dnia [...]r. wydane zostało w dniu [...]r. rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody nr [...]r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...]wójta Gminy M. z dnia [...]r. . w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M. jako sprzecznego z art. 66 ust.1 pkt.2 ustawy PO. Organ nadzoru wskazał w nim, że w tym przypadku nie zachodził przypadek szczególnie uzasadniony do odwołania dyrektora szkoły. Nadto wyrokiem z dnia 23 marca 2020 r. sygn. akt IIISA/GI 89/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wójta Gminy M. na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] nr [...]z dnia [...]r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...] wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M. Następnie z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.06.2021r sygn.. akt II OSK 3173/21. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 89/20 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...]wójta Gminy M. z dnia [...]r. w przedmiocie odwołania dyrektora zespołu szkolno-przedszkolnego oddalił skargę kasacyjną.

Zatem stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] wójta Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie odwołania Dyrektora [...] w M. zostało podtrzymane ww. wyrokami sądów administracyjnych, co oznacza w praktyce, że nie występuje wakat na stanowisku Dyrektora [...] w M. i tym samym nie można ani ogłosić i przeprowadzić konkurs na stanowisko Dyrektora [...] w M. a tym bardziej go zatwierdzić dopóki taki stan faktyczny i prawny będzie obowiązywał w niniejszej sprawie.

W związku z czym Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), o czym orzeczono w sentencji wyroku.