Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 800/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 98
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Żory na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 30 czerwca 2014 r. nr NPII.4131.1.230.2014 w przedmiocie przyjęcia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy Żory kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda, organ nadzoru), działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm., dalej także: u.s.g) stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Żory z dnia 29 maja 2014 r. Nr 495/XLVII/14 w sprawie przyjęcia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów.

Wojewoda stwierdził nieważność powyżej przytoczonej uchwały Rady Miasta Żory z dnia 29 maja 2014 r.w całości, jako sprzecznej z art. 90f pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm., dalej jako "ustawa" lub "u.o.s.o". Rozstrzygnięcie zostało wydane w terminie 30 dni od dnia doręczenia Wojewodzie uchwały.

Zdaniem organu nadzoru Rada Miasta Żory nie ustaliła sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego, lecz sama ustaliła jego wysokość, uzależniając ją od dochodu na osobę w rodzinie. W jego ocenie "przepisem § 2 ust. 2 Regulaminu udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały ustaliła, że wysokość stypendium szkolnego wynosi 95,00 zł miesięcznie, gdy miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia wynosi powyżej 342,00 zł, 135,00 zł miesięcznie, dochód mieści się w przedziale od 136,00 zł do 342,00 zł oraz 190,00 zł, gdy dochód jest mniejszy niż 136,00 zł".

W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że podstawą prawną podjęcia zaskarżonej uchwały Rady Miasta Żory stanowił art. 90f pkt 1 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym rada gminy uchwalając regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, upoważniona jest do określenia sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90 d ust. 1 ustawy. Zdaniem Wojewody zamiast zatem sposobu ustalenia wysokości stypendium Rada wskazała konkretną miesięczną kwotę stypendium przysługującą uczniowi, różną w zależności od dochodu na osobę w rodzinie ucznia. Tym samym – w jego opinii – organ stanowiący nie zrealizował w sposób prawidłowy delegacji ustawowej. Uchwała winna bowiem przewidywać możliwość określenia konkretnej wysokości stypendium przez organ wykonawczy miasta. Podniósł, że posługiwanie się w uchwale konkretnymi kwotami, nawet w przypadku pozostawienia wyboru organowi wykonawczemu, nie jest określeniem sposobu ustalania wysokości, tylko ustaleniem wysokości, a do tego – jak zaakcentował – organ stanowiący nie jest uprawniony.

Zdaniem organu nadzoru w przypadku uchwał dotyczących regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, rady gmin nie powinny w ogóle operować wysokościami (kwotami) stypendiów, gdyż jest to działanie nie mające podstawy w przepisach ustawy. Zaznaczył, że skonstruowana przez organ stanowiący w zaskarżonej uchwale norma prawna "nie pozostawia Prezydentowi Miasta Żory luzu decyzyjnego". Tym samym "postanawiając w uchwale o konkretnej kwocie stypendium, naruszyła zasadę podziału kompetencji między organami", co – w jego ocenie – uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, skierowanej na podstawie art. 98 ustawy o samorządzie gminnym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca Gmina Żory, reprezentowana przez Prezydenta Miasta, zarzuciła mu naruszenie art. 90 f pkt 1 w związku z art. 90 m ust. 1 ustawy o systemie oświaty polegające na błędnym przyjęciu, że określenie przez Radę Miasta Żory w § 2 uchwały z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego jest sprzeczne tymi przepisami.

Formułując zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. W jej ocenie stanowisko Wojewody nie jest uzasadnione.

Argumentując stwierdziła, że ustawodawca poza nakazem uwzględniania sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności wymienionych w ustawie o systemie oświaty, nie reguluje zakresu w jakim rada miasta ma dokonać określenia sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego. W jej ocenie z użytego zwrotu "sposób ustalania" wynika powinność określenia metody czy też zasady ustalania wysokości stypendium, gdyż organ wykonawczy gminy właśnie w oparciu o te postanowienia, w każdej indywidualnej sprawie ustanawia wysokość stypendium. Strona skarżąca zgodziła się, że niewątpliwie z użytego zwrotu "sposób ustalania" jednoznacznie wynika, że rada nie powinna w uchwale określać wprost konkretnej wysokości stypendium, ale – jak stwierdziła – właśnie metodę czy też zasady ustalania tej wysokości, co w jej opinii uczyniła. Podniosła, że ustalenia wysokości stypendium w oparciu o postanowienia uchwały, powinien już odrębnie w każdej indywidualnej sprawie dokonać prezydent.

W szczególności, jak podkreśliła, kwestią interpretacji jest merytoryczna zawartość tego sformułowania, zwłaszcza jak dalece dokonanie takiego określenia sposobu ustalania wysokości stypendium przez radę miasta może pozbawiać prezydenta miasta wspomnianego przez Wojewodę "luzu decyzyjnego" w procesie przyznawania stypendium i czy w ogóle taki "luz" jest prezydentowi zagwarantowany.

Jej zdaniem w świetle ogólnie brzmiących przepisów nie ma podstaw by negować rozwiązanie, w ramach którego prezydent przyzna stypendium w kwocie, której wysokość określona będzie w uchwale rady miasta w sposób jednak zróżnicowany zależnie od sytuacji materialnej uczniów oraz innych okoliczności. Konkludując stwierdziła, że w konkretnej (zindywidualizowanej) sprawie każdorazowo ustalenia wysokości stypendium dokona Prezydent Miasta Żory na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego. Z kolei to wlanie w toku tego postępowania (wyjaśniającego), organ wykonawczy w pierwszej kolejności ustali właściwą wysokość stypendium stosownie do wysokości dochodu w rodzinie ucznia, a w drugiej kolejności rozważy możliwość jej podwyższenia o kwotę do 20 % zasiłku rodzinnego, przy ziszczeniu się okoliczności wymienionych w ust. 3 § 2 spornej uchwały.

Tym samym zaznaczył, że wysokość stypendium szkolnego, o którym mowa w ust. 2 może być zwiększona o kwotę do 20% zasiłku rodzinnego, gdy w rodzinie ucznia występuje bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzielność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło inne zdarzenie losowe. Zatem, w konsekwencji, o wysokości przyznanego stypendium decyduje Prezydent Miasta Żory.

Powyższe w ocenie strony skarżącej – wbrew stanowisku Wojewody – dowodzi, że Prezydent Miasta Żory, jako organ przyznający stypendium nie został w swych kompetencjach pozbawiony możliwości swobodnego rozstrzygania o wysokości stypendium.

Zdaniem strony skarżącej Wojewoda zarzucił uchwale Rady Miasta Żory sprzeczność nie tyle z przepisami prawa lecz z dokonaną przez siebie wykładnią tych przepisów, której nie można uznać za jedyną możliwą. Kwestionując jej zasadność podniosła, że nieuprawnione jest także posługiwanie się przez Wojewodę argumentem, że przedmiotowej kwestii niejednokrotnie wypowiadały się już sądy administracyjne i organy nadzoru, a co miałoby wskazywać na oczywistość przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego. Wskazała, że jakkolwiek uchwały rad gmin podejmowane w sprawach regulaminów udzielania uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym, stanowią częsty przedmiot rozstrzygnięć sądów administracyjnych, to jednak nie w zakresie stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania nadzorczego. W szczególności, na co zwróciła uwagę, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego na który powołał się Wojewoda w swym rozstrzygnięciu dotyczy niedopuszczalnego ustalenia przez radę gminy dla potrzeb przyznawania pomocy materialnej uczniom kryterium dochodowego w wysokości niższej niż określona ustawowo.

W dalszych wywodach strona skarżąca wskazała, że z kolei odnośnie "rozstrzygnięć nadzorczych wydawanych w omawianej sprawie, opierając się na treści Dziennika Urzędowego Województwa Śląskiego warto zauważyć, że tylko w okresie ostatnich dwóch lat podjętych przez rady gmin a następnie opublikowanych w Dzienniku zostało kilkadziesiąt uchwał przyjmujących regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. W przeważającej mierze zawierały one zapisy podobne do tych zakwestionowanych w uchwale Rady Miasta Żory lecz w żadnym z tych przypadków Wojewoda Śląski nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność takich zapisów". W jej opinii "dowodzi to wyraźnej niekonsekwencji w działaniu organu nadzoru".

Mając to na uwadze, żądanie uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego uznała za uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 30 czerwca 2014 roku.

Na rozprawie w dniu 29 października 2014 roku pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Zaakcentował, że uchwała Rady Gminy nie przesądza w sposób jednoznaczny o wysokości stypendium socjalnego, pozostawiając Prezydentowi Miasta możliwość uwzględnienia okoliczności wskazanych w art. 90 d ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Podniósł, że przywołane przez organ nadzoru w odpowiedzi na skargę rozstrzygnięcia nadzorcze i wyroki sądów administracyjnych dotyczą innych stanów faktycznych niż stan w przedmiotowej sprawie. W ocenie pełnomocnika Wojewoda Śląski narusza zasadę zaufania do Państwa stwierdzając nieważność uchwały Rady Miasta Żory podczas, gdy w przypadkach analogicznych uchwał podejmowanych przez inne gminy rozstrzygnięć takich nie podjął, np. uchwały: Rady Gminy Bojszowy, Rady Gminy Bobrowniki, Rady Gminy Brenna, Rady Miasta Mysłowice, Rady Gminy Radziechowy - Wieprz. Zaznaczył przy tym, że poprzednie uchwały Rady Miasta Żory podejmowane w tym przedmiocie nie były przez Wojewodę kwestionowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują w zakresie ustawowo określonym, kontrolę działalności administracyjnej publicznej, przy czym kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego.

Z brzmienia art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") wynika, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym również aktów prawa miejscowego, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Rozpoznając skargę Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub uchwały nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie ich podjęcia. Kontrola ta obejmuje także, między innymi, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a.). Sprawowana jest ona, jak wskazano powyżej, pod względem zgodności z prawem. Badaniu podlega zatem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

Podstawy stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają natomiast przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 tej ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z brzmienia art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym explicite wynika, że organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, gdy ta jest sprzeczna z prawem, czyli w sposób istotny narusza prawo.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa. Wskazują na to zarzuty zawarte w skardze, jak również okoliczności brane przez Sąd pod rozwagę z urzędu, które doprowadziły do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W judykaturze przyjmuje się, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a więc uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 roku o sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OSS 1998, nr 3, poz. 79 oraz wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 roku o sygn. akt SA/Gd 327/95). Takie uchybienie stanowi między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023).

O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (por. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 roku o sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z dnia 8 lutego 1996 roku o sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; z dnia 26 lipca 2012 roku o sygn. akt I OSK 679/12 i I OSK 997/12, publ. internetowa Baza Orzeczeń NSA).

Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.

Analizując będącą przedmiotem sporu uchwałę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie spór koncentruje się wokół wykładni art. 90f ust. 1 ustawy o systemie oświaty, a w szczególności uczynionej w nim delegacji ustawowej dla prawodawcy lokalnego w zakresie uchwalania w regulaminie udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy pomocy materialnej o charakterze socjalnym, a zwłaszcza:

po pierwsze – sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1 u.o.s.o.;

po drugie – formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy;

po trzecie – trybu i sposobu udzielania stypendium szkolnego;

po czwarte – trybu i sposobu udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.

Tym samym oceny wymaga to, czy postanowienia uchwały Rady Miasta Żory z dnia 29 maja 2014 roku Nr 495/XLVII/14 w sprawie przyjęcia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, są sprzeczne z prawem i pozostają w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, skutkującej koniecznością stwierdzenia ich nieważności – jak chce tego organ nadzoru, czy wprost przeciwnie – jak wywodzi strona skarżąca.

Przedstawione powyżej zarzuty nakazują w pierwszej kolejności na przywołanie regulacji prawnych odgrywających w sprawie tej istotną rolę.

Zgodnie z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa o systemie oświaty w Rozdziale 8a zatytułowanym "Pomoc materialna dla uczniów". Zgodnie z kolei z art. 90c ust. 2 ustawy o systemie oświaty wyróżnia się dwa świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym, są to:

1) stypendium szkolne i

2) zasiłek szkolny.

Stypendium szkolne zgodnie z art. 90d ust. 1 tej samej ustawy, może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także, gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. Z kolei zgodnie z art. 90e tej stawy zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego.

Ustawodawca w art. 90f ustawy o systemie oświaty zawarł delegację dla rady gminy do uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów szkół zamieszkałych na terenie gminy. Jednocześnie w sposób kompleksowy określił warunki udzielania pomocy finansowej, jak również dokonał zróżnicowania podmiotowego w aspekcie jej dopuszczalności. Ponadto wyraźnie zawęźlił krąg podmiotów uprawnionych do pomocy materialnej ze środków publicznych w pełnym zakresie, tj. pomocy materialnej o charakterze socjalnym oraz motywacyjnym, a także dokonał zasadniczego zróżnicowania podmiotowego w kontekście ubiegania się o pomoc, a pozostałe przepisy art. 90 ustawy o systemie oświaty stanowią potwierdzenie tej woli ustawodawcy.

Ponadto ustawodawca pozostawił organom stanowiącym samodzielność w zakresie uregulowanym w art. 90 f ustawy oświatowej.

Toteż w objętej skargą uchwale prawodawca wskazał krąg podmiotów uprawnionych do pomocy materialnej ze środków publicznych, tj. pomocy materialnej o charakterze socjalnym, dokonując przy tym zasadniczego zróżnicowania podmiotowego w kontekście ubiegania się o tę pomoc przez pryzmat dochodu rodziny.

W rezultacie – w ocenie składu orzekającego – przyjęte w uchwale zróżnicowanie osób ubiegających się o taką pomoc w zależności od dochodu i sytuacji życiowej jest słuszne oraz wskazuje "Kto" i "kiedy" może o taką pomoc się ubiegać. Wskazanie różnej wysokości stypendium uzależnionej od progów dochodu w rodzinie i sytuacji unormowanych w art. 90 d ust. 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje na sposób, tryb ale i formę świadczonej pomocy. Ustalenie stanu materialnego osób ubiegających się o pomoc, to element mający wpływ na wysokość stypendium przyznanego przez organ wykonawczy. W zależności od wysokości dochodu różna będzie także kwota stypendium. Zróżnicowanie to zostało dokonane przez wskazanie wysokości dochodu, który wyznacza granice kwotowe ustanowionego przez organ wykonawczy gminy stypendium. Jednakże w sytuacji, w której organ przyznający stypendium szkolne uzna, że jego udzielenie we wskazanych kryteriach czy formach nie jest wystarczające to zgodnie z ust 3 § 2 zaskarżonej uchwały może zwiększyć jego wysokość o kwotę do 20% zasiłku rodzinnego.

W zaskarżonej uchwale zostały zamieszczone unormowania odnoszące się do wszystkich wymaganych kwestii wymienionych w art. 90d ust. 1 w związku z art. 90f ustawy o systemie oświaty. To właśnie stosownie do art. 90f tej ustawy, rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności:

a) sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1;

b) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy;

c) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego;

d) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.

Z treści przywołanego unormowania jednoznacznie wynika, że to właśnie rada gminy na jego podstawie uprawniona jest do przyjęcia aktu prawa miejscowego zawierającego regulamin przyznawania pomocy materialnej uczniom z terenu danej gminy. Nadto w delegacji tej wyłącznie w sposób przykładowy wskazano, jakie elementy taka uchwała winna zawierać. Z punktu widzenia omawianej regulacji uwagę zwrócić należy na rozwiązania przyjęte w art. 90f pkt 3 i 4 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z nimi rada gminy w przedmiotowej uchwale normuje tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego oraz tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego. Mając na uwadze treść przytoczonego przepisu, uwagę należy skupić na tym, co obejmuje pojęcie trybu oraz sposobu udzielania świadczeń pomocy materialnej. W przypadku pojęcia trybu uznać należy, że w tym przypadku ustawodawca zalecił organowi gminy unormowanie proceduralnych aspektów przyznania pomocy materialnej, natomiast w przypadku pojęcia "sposób" ujmować należy go, jako metodę przyznawania tej pomocy. W konsekwencji w przepisie tym zamieszczono dla rady gminy upoważnienie do wskazania tych aspektów przyznawania pomocy materialnej uczniom z terenu danej gminy, którymi będzie kierował się organ wykonawczy.

Podsumowując podkreślenia wymaga, że przytoczony przepis zawiera delegację dla gminy do wydania aktu prawa miejscowego, w rozumieniu art. 94 Konstytucji RP. Bezspornie regulamin ten jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego i nie może wykraczać poza wymagania określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa ani stanowić norm sprzecznych z ustawą (art. 7 Konstytucji RP). Z art. 91 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wynika jednakże, iż istotne naruszenie prawa: po pierwsze – musi być klarowne i po drugie – musi wynikać wprost z obowiązujących unormowań prawnych, to nie można do niego dochodzić w drodze określonej wykładni obowiązujących unormowań prawnych, a takich naruszeń w objętej skargą uchwale nie stwierdzono.

Resumując, opowiedzieć się należy za stanowiskiem, że w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ dostrzegane ułomności kwestionowanej uchwały nie posiadają charakteru istotnego i przy zastosowaniu powszechnie wykorzystywanych reguł interpretacji mogą być one interpretowane i wykorzystywane przez uprawnione organy w zgodzie z prawem.

Zatem zgodnie z art. 148 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.