Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 127/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i 2, art. 11, art. 106 § 3 i 4, art. 133 § 1; art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.1 ust.1, art. 2 ust.1 pkt 4, art. 15 ust.1 pkt 2, art. 18 ust.1, art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a i pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie Rafał Batorowicz (spr.) NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. D. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 608/08 w sprawie ze skargi J. M. D. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 października 2008 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 608/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę J. M. D. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]

w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października

1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U.

z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), dalej u.w.t. Prezydent Miasta B. orzekł

o cofnięciu udzielonego J. M. D. S.A. w K. zezwolenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. na sprzedaż w placówce przy ul. K. S. [...] w B. napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W uzasadnieniu decyzji podano, że jednorazowe naruszenie zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym daje podstawę do cofnięcia koncesji.

Po rozpatrzeniu odwołania J. M. D. S.A. w K. SKO w B. wydało w dniu [...] maja 2008 r. decyzję znak nr [...] utrzymującą zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia organu I instancji.

J. M. D. S.A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub jej uchylenie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 107 § 3, a nadto 77 § 1 i 80 k.p.a.)

w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a

w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.w.t. Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie przez Sąd orzekający uzupełniającego dowodu z akt sprawy karnej sygn. XVI K 1867/07.

W skardze podniesiono, że jakkolwiek SKO przyznało, iż wyrok w sprawie karnej nie ma charakteru wiążącego w postępowaniu administracyjnym, to jednak odwołało się do będących elementem postępowania karnego stwierdzeń patrolu straży miejskiej, a tym samym oparło się na zapadłym orzeczenia sądu.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał, iż wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności jest chybiony, gdyż wprawdzie istotnie poprzednie zezwolenie na sprzedaż w sklepie nr [...] "B." napojów o zawartość powyżej 18 % alkoholu utraciło ważność z dniem 3 lipca 2007 r., to decyzja nr [...] Prezydenta Miasta, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji dotyczyły wydanego w dniu [...] czerwca 2007 r. zezwolenia nr [...] uprawniającego do sprzedaży w okresie od [...] lipca 2007 r. do [...] lipca 2009 r. Fakt sprzedaży piwa nieletniemu stanowiący podstawę cofnięcia zezwolenia potwierdzony został bowiem wyrokiem sądowym zapadłym dopiero w dniu 10 października 2007 r.

Sąd zważył, że ustawa nakazuje cofnąć już wydane zezwolenie w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Sąd nie podzielił również stanowiska strony skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie brak jest jednoznacznych ustaleń co do tego, czy pracownica sklepu "B." sprzedała piwo nieletniemu, co stanowi warunek sine qua non cofnięcia zezwolenia, jak również, iż organ I instancji winien przeprowadzić we własnym zakresie proponowane w skardze czynności dowodowe. Wystarczającym materiałem dowodowym w powyższym zakresie jest prawomocny wyrok Sądu Grodzkiego w B. sygn. XVI K 1867/07 z dnia 10 października 2007 r. warunkowo umarzający postępowanie przeciwko pracownicy sklepu oskarżonej o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. polegający na sprzedaży, wbrew przepisom wymienionej ustawy, osobie nieletniej czterech piw, poprzedzony pismem Straży Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta B.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest równoznaczne

z wyrokiem skazującym, o którym mowa w art. 11 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a., ale nie jest też równoznaczne z wyrokiem uniewinniającym lub umarzającym postępowanie wymagającym poczynienia przez organ administracji publicznej samodzielnych ustaleń w sprawie. W stosunku do pracownicy sklepu "B." zapadł prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r., a zatem Sąd przyjął, że fakt sprzedaży osobie nieletniej piwa miał miejsce. Jak trafnie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrok Sądu Grodzkiego

w B. stanowił zasadniczy element materiału dowodowego podlegający ocenie organu I instancji.

Sąd stwierdził, że w razie złamania ustawowego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych cofnięcie zezwolenia musi obligatoryjnie nastąpić niezależnie od przyczyn, z jakich naruszenie zakazu miało miejsce. W tym względzie Sąd podzielił pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., że jednorazowe naruszenie ustawowego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobie niepełnoletniej uzasadniało cofnięcie stronie skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu.

Powyższy pogląd kwestionowała strona skarżąca powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych.

Jakkolwiek powyższe wyroki wskazują na rozbieżności w orzecznictwie, na co zwrócono uwagę w skardze, to należy pokreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie 7 sędziów podjął w dniu 30 października 2007 r. uchwałę nr II GPS 2/07,

z której wynika, iż w razie nieprzestrzegania określonych w ustawie o wychowaniu

w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (art. 18 ust. 10 pkt 2) warunków objętych zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa (art. 18 ust. 3 pkt 1), organ zezwalający cofa wszystkie zezwolenia udzielone temu samemu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu. Wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne są wynikiem zastosowania się organów do tejże uchwały.

J. M. D. S.A. w K. zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. formułując:

- zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 1 oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270

z późn. zm.) dalej p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 70 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a. poprzez wadliwe dokonanie kontroli decyzji i postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu pod względem zgodności z prawem w wyniku uchybienia obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W uzasadnieniu tej podstawy skargi kasacyjnej, strona wskazała, iż Sąd I instancji błędnie uznał, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie wymaga poczynienia przez organ administracji publicznej samodzielnych ustaleń w sprawie. Ponadto skarżąca zarzuciła brak wyjaśnienia faktu, dlaczego strażnicy miejscy rozpoczęli rejestrowanie K. N. i M. T. jeszcze zanim oni weszli do sklepu pomimo, iż ich wygląd nie wzbudzał podejrzenia, co do wieku. Skarżąca stwierdziła ponadto, że wbrew dotychczasowym ustaleniom, kupującym alkohol był pełnoletni M. T., znany sprzedawczyni co do tej cechy. Zdaniem skarżącej doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego i Sąd I instancji dostrzegł naruszenie prawa tam, gdzie go nie było;

2. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które strona argumentowała w ten sposób, że uzasadnienie wyroku jest wynikiem procesu myślowego sędziów i ujawnia błędy rozumowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku,

a tym samym miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku

w oderwaniu od akt sprawy i oparciu się wyłącznie na niewiążącym Sądu administracyjnego i organów wyroku warunkowo umarzającym postępowanie,

w którym skarżąca nie uczestniczyła, a tym samym została pozbawiona prawa do wyczerpującego zbadania swojej sprawy;

4. Naruszenie art. 11 p.p.s.a. poprzez przyjęcie w istocie wiążącego charakteru wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne i mimo uznania różnicy pomiędzy wyrokiem skazującym, a wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie karne, Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest konieczności poczynienia przez organ samodzielnych ustaleń w sprawie;

5. Naruszenie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz a contrario art. 151 p.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, w ten sposób, że Sąd I instancji błędnie oceniwszy stan faktyczny i prawny sprawy - wadliwie przeprowadził kontrolę działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., w konsekwencji zastosował nieodpowiedni środek wymieniony w art. 151 p.p.s.a.

W ocenie skarżącego z powyższych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wypływa bezpośredni ich związek z treścią zaskarżonego wyroku, wyrażający się następującą zależnością - gdyby nie doszło do wymienionych wyżej naruszeń, nie zostałby wydany zaskarżony, wadliwy wyrok - stąd wniosek wnoszącej skargę kasacyjną o istotnym wpływie wymienionych wyżej naruszeń przepisów postępowania na zaskarżony wyrok;

- zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

6. Naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j., Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), dalej u.w.t. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że według literalnej wykładni cytowanych przepisów sformułowanie "nieprzestrzeganie zasad sprzedaży" oznacza, że nie uzasadnia cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, a dopiero kilkukrotne przypadki naruszenia, które zakwalifikować by trzeba jako "nieprzestrzeganie zasad". Odmienne uznanie Sądu pierwszej instancji jest zastępowaniem ustawodawcy w jego prawodawczej roli;

7. Naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 i art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) przez niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że Sąd I instancji odchodząc od zapisów art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a u.w.t. zawłaszczył kompetencje władzy ustawodawczej;

8. Naruszenie art. 83 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 2, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. Nr 68, poz. 449) przez niewłaściwe zastosowanie,

a mianowicie skarżąca argumentowała, że dopiero należycie ogłoszone akty normatywne są powszechnie znane i tylko ich nieznajomość szkodzi. Norma, na którą powołuje się Sąd I instancji, że rzekomo jednorazowe naruszenie zasady sprzedaży uzasadnia cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nigdy nie została podana do wiadomości w przewidziany prawem sposób, nie istnieje i nie może wywierać skutku, jaki przydał jej Sąd I instancji.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B., a także wniosła o zasądzenie od SKO w B. na rzecz J. M. D. S.A. w K. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna jest oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 1 oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 70 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Ustawodawca w art. 1 p.p.s.a. zawarł definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej i określił w ten sposób zakres stosowania ustawy procesowej. Istotą sprawy sądowoadministracyjnej jest kontrola działalności administracji publicznej. Do pojęcia kontroli administracji publicznej ustawodawca odwołuje się również w art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną kontrola ta została dokonana wadliwie przede wszystkim dlatego, iż Sąd

I instancji błędnie uznał, że powołanie się na warunkowo umorzone postępowanie karne zwalnia organ administracji publicznej od poczynienia samodzielnych ustaleń w sprawie.

W kodeksie postępowania administracyjnego brak jest regulacji prawnej,

z której wynikałoby, że ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej. W tej kwestii na uwagę zasługuje pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r. III SA 262/93 (POP 1994, nr 6 poz.108),

z którego wynika, że okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, należy uznać za udowodnione. Wprawdzie wspomniane orzeczenie NSA dotyczy prawomocnego wyroku skazującego, to jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby pogląd ten odnieść do każdego prawomocnego wyroku sądu, w tym warunkowo umarzającego postępowanie karne. Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.) Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli okoliczności popełnienia czynu, w tym wina sprawcy, nie budzą wątpliwości. Należy przyjąć, że ustalenia co do faktów zawarte

w sentencji prawomocnego wyroku umarzającego postępowanie nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów

w postępowaniu administracyjnym. Pogląd ten jest prezentowany od dłuższego czasu w literaturze prawniczej (por. Andrzej Wróbel, Małgorzata Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, str. 510).

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że prawomocnym wyrokiem Sądu Grodzkiego w B. sygn. XVI K 1867/07 z dnia 10 października 2007 r. warunkowo umorzono postępowanie karne przeciwko pracownicy sklepu oskarżonej o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r., polegający na sprzedaży wbrew przepisom wymienionej ustawy osobie nieletniej czterech piw. Wobec tego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, jakoby kupującym była osoba pełnoletnia. Organy administracji publicznej nie miały obowiązku gromadzenia

i oceniania materiału dowodowego na okoliczności przeciwne w stosunku do potwierdzonych prawomocnym wyrokiem zapadłym w sprawie karnej i tym samym nie doszło do naruszenia wskazywanych w obrębie zarzutu przepisów k.p.a.

Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody jakoby będące przedmiotem oceny zdarzenie było wynikiem prowokacji funkcjonariuszy Straży Miejskiej w Bydgoszczy nie ma żadnego wpływu na kontrolę ustalenia, że doszło do sprzedaży alkoholu osobie nieletniej.

Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazany ostatnio przepis dotyczy elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku. Aczkolwiek uzasadnienie sporządza się po zapadnięciu orzeczenia kończącego postępowanie przed Sądem I instancji, naruszenie tego przepisu może być kwalifikowane jako mające wpływ na wynik sprawy, ale tylko w sytuacji gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn.

I GSK 1185/07, LEX nr 1185/07). Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zarzuca, by uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało wymaganych prawem elementów. Twierdzi natomiast, że Sąd I instancji niezasadnie zaakceptował ustalenia faktyczne organów administracji publicznej. To, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu nie czyni skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wskazany jako naruszony art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje przesłanki wydania wyroku w ten sposób, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Naruszenie tego przepisu mogłoby nastąpić wtedy, gdyby wyrok wydano mimo tego, że rozprawy nie zamknięto, względnie wtedy, gdyby wyrok wydano na podstawie materiału dowodowego innego niż zgromadzony przez organy administracji publicznej, ewentualnie uzupełniony o fakty powszechnie znane lub dowody uzupełniające (art. 106 § 3 i § 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą.

Sąd I instancji nie naruszył art. 11 p.p.s.a. , zgodnie z którym jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny. Nie twierdził, że to Sąd wiązały ustalenia wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Zaakceptował natomiast ustalenia organów administracji publicznej oparte na ustaleniach, co do faktów zawartych w sentencji prawomocnego wyroku Sądu zapadłego w sprawie karnej. Ocena prawidłowość stanowiska w tej kwestii została już przedstawiona.

Zarzut naruszenia art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz a contrario art. 151 p.p.s.a. sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji mimo, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Do zarzutów naruszeń przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny już się odniósł. Zarzuty naruszenia prawa materialnego zostaną przedstawione dalej.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.w.t. przez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że według literalnej wykładni cytowanych przepisów sformułowanie "nieprzestrzeganie zasad sprzedaży" oznacza, że nie uzasadnia cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, a dopiero kilkukrotne przypadki naruszenia, które zakwalifikować by trzeba jako "nieprzestrzeganie zasad".

Błędna wykładnia określonej normy prawnej to nic innego, jak mylne zrozumienie jej treści. Natomiast naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tak zwany błąd subsumpcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Łączne zarzucenie obu form naruszenia prawa materialnego stanowi niekonsekwencję, jeśli zważyć, że skuteczność twierdzenia, iż Sąd mylnie rozumie normę prawną czyni zbędnym powoływanie się na błąd w subsumpcji. Wadliwe skonstruowanie zarzutu nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do niego, jako że możliwe jest odtworzenie granic zaskarżenia.

W myśl art. 18 ust. 1 u.w.t. sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Z kolei art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a stanowi, że zezwolenie o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa

w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, pod kredyt lub pod zastaw. Wykładnia językowa cytowanego przepisu jednoznacznie potwierdza tezę, że jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie poniżej 18 roku życia jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót takimi napojami. W rozpoznawanej sprawie sprzedaż alkoholu osobie nieletniemu została dokonana jednorazowo.

Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie za przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jedynie wielokrotnych aktów naruszeń zakazu sprzedaży (podawania) tych napojów osobom nieletnim to wprowadziłby w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a regulację analogiczną do regulacji w pkt 3 tego przepisu. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy wyraźnie stanowi, że zezwolenie cofa się w przypadku powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt sprzedaży.

Prawidłowość wykładni językowej potwierdza wykładnia systemowa odnoszona do art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Z tych przepisów jednoznacznie wynika, że przeciwdziałanie patologicznym zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm, jest celem nadrzędnym ustawy, który nie podlega, co do zasady, relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem napojami alkoholowymi. Ograniczenie obywatelom dostępu do alkoholu przez cofnięcie przedsiębiorcom zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku jednorazowego naruszenia ustawowych zasad ich dystrybuowania, jest jednym z instrumentów,

w jaki ustawodawca wyposażył organy jednostek samorządu terytorialnego w celu eliminacji zjawiska alkoholizmu.

Przedsiębiorca może uniknąć negatywnych konsekwencji, o których mowa

w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, jeżeli skorzysta z uprawnienia określonego w art. 15 ust. 2. W przepisie tym przyznano sprzedawcy prawo do wylegitymowania nabywcy napoju alkoholowego w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do wieku nabywcy. Zaniechanie sprzedawcy polegające na nieskorzystaniu z tego uprawnienia powoduje względem przedsiębiorcy ryzyko utraty na jakiś czas prawa do prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie.

W przedstawionym stanie prawnym, wymieniony jako pierwszy, zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest zasadny.

Zarzuty naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 i art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 oraz art. 83

w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2, art. 3 ust. 1

i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych

i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. Nr 68, poz. 449) oparte są na założeniu, że Sąd I instancji "stworzył" odmienną od zawartej w ustawie normę prawną, zgodnie z którą jednorazowa sprzedaż osobie nieletniej stanowi podstawę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak wykazano, prawidłowa wykładnia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a u.w.t. i innych przepisów tej ustawy prowadzi do wniosku, że nawet jednorazowa sprzedaż z naruszeniem zakazu dotyczącego osób nieletnich uzasadnia cofnięcie zezwolenia. Jak z tego wynika, objęcie normą zawartą w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a u.w.t nie jest przejawem prawotwórczej działalności Sądu, dlatego oba zarzuty są chybione.

Z wymienionych powodów oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.