Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 334/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245, 246, art. 184 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Po 51/09 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Po 51/09, odmówił R. M. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że we wniosku z [...] 2008 r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, które na obecnym etapie postępowania obejmuje wpis od skargi wynoszący 100 zł, skarżący wskazał, że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, jest zatrudniony w przedsiębiorstwie budowy dróg z poborami w wysokości 1.126 zł brutto miesięcznie. Ponieważ zwolnił się z pracy w związku ze złym stanem zdrowia i wystąpił o przyznanie renty, otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 550 zł. Podał także, że posiada nieruchomości, na których prowadzona jest egzekucja. Został także zobowiązany wyrokami sądowymi do ponoszenia na rzecz trzech małoletnich synów renty alimentacyjnej w łącznej wysokości 1.500 zł miesięcznie oraz na rzecz E. M. po 800 zł miesięcznie. Renty te nie są regulowane z braku środków, a wydatki miesięcznego utrzymania zamykają się w kwocie 850 zł, w tym na zakup leków w kwocie 185 zł.

Referendarz sądowy rozpatrujący wniosek uznał, że oświadczenie majątkowe wnioskodawcy wskazywało na skomplikowaną sytuację majątkową, ale z jego treści nie wynikało czy rzeczywiście nie ma on możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Samo powoływanie się na okoliczności o pogorszeniu sytuacji finansowej nie uzasadnia stanowiska, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, brak bowiem materiału dowodowego. Wnioskodawca był wzywany do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych w celu uprawdopodobnienia podnoszonych okoliczności. W odpowiedzi jednak wnioskodawca przedłożył rachunek zysków i strat Przedsiębiorstwa Drogowego "[...]", którego jest właścicielem na [...] 2008 r.

W sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza z dnia 25 stycznia 2010 r., R. M. domagał się uchylenia powyższego postanowienia argumentując, iż w pełny, rzetelny i wyczerpujący sposób wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując sprzeciw, wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest drugim jaki R. M. złożył w związku z ciążącym na nim obowiązkiem uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Wcześniejszy został odmownie rozpatrzony i podlegał ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 5 października 2009 r. oddalił zażalenie skarżącego.

Sąd I instancji wskazał, że w związku z tym, iż R. M. zajmuje stanowisko prezesa zarządu w Przedsiębiorstwie Drogowym "[...]" Sp. z o.o. i jest jego jedynym udziałowcem, a wartość nominalna udziałów wynosi 370.000,00 zł (aktualny odpis z KRS), został zobowiązany do złożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i finansowej. Wnioskodawca przedłożył rachunek zysków i strat, nie przedłożył oświadczenia o przebiegu likwidacji spółki, na którą się powoływał, oraz czy w wyniku jej przeprowadzenia pozostał w jego dyspozycji jakikolwiek majątek. Wnioskodawca podał także, iż z jego nieruchomości przeprowadzono egzekucje, ale nie wskazał czy po jej zakończeniu pozostały wolne środki finansowe. Ponadto, Sąd I instancji zaznaczył, że wnioskodawca wskazując, że utrzymuje się jedynie ze świadczenia chorobowego w kwocie 550 zł miesięcznie i jednocześnie na pokrycie swoich wydatków przeznacza kwotę 850 zł, nie wyjaśnił z jakich źródeł pokrywa istniejącą różnicę finansową.

Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy, brak bowiem możliwości zweryfikowania jego twierdzeń co do aktualnej sytuacji finansowej.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł R. M. wnosząc o jego uchylenie w całość i wskazując iż orzeczenie takiej treści odbiera skarżącemu dostęp do Sądu, który jest jego konstytucyjnym prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych.

Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wprost nakłada na stronę obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Strona winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zwrócić należy jednak uwagę, że nakładając na stronę obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy ustawodawca nie obciążył jej obowiązkiem ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia.

Skarżący nie wykazał okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast treść oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie daje wystarczających podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

W ocenie Sądu brak dokumentów istotnych dla oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, nie pozwala na dokonanie takiej oceny. Jak zauważył słusznie Sąd I instancji, skarżący ma prawo odmówić przedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, tak jak to zrobił w niniejszej sprawie, jednak musi przez to liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.

W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji i z mocy art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.