Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1773/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48, 210 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2549/14 w sprawie ze skargi U. Spółka z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania prawa użytkowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I OSK 1773/15

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2549/14 oddalił skargę U. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania prawa użytkowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 1984 r. Naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, przekazał w użytkowanie W. "U." z siedzibą w W. nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. Z. i ul. D., o pow. 1.159 m2. Teren objęty jest decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] kwietnia 1979 r. i przeznaczony został pod modernizację i rozbudowę Zakładu Produkcyjnego. W pkt II organ ustalił opłatę roczną za teren opisany w pkt I.

Wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. W. "U." oraz Spółka z o.o. "U." wystąpiły do Prezydenta W. o przekazanie, na podstawie art. 210 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , na rzecz Spółki z o.o. "U." prawa użytkowania przysługującego W. "U." do przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że W. "U." chce zrezygnować z przysługującego jej prawa użytkowania na rzecz Spółki z o.o. "U.".

Następcą prawnym W. "U." została "Spółka z o.o. S.K.A. "U.", która następnie przekształciła się w spółkę komandytową pod firmą "U." Sp. z o.o. sp.k. Ostatniej z wymienionych Spółek przysługuje obecnie prawo użytkowania, wynikające z decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1984 r. Powyższe zostało potwierdzone zmianą wpisu w Dziale III księgi wieczystej KW nr [...].

Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 210 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1, art. 50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, orzeczono o odmowie uwzględnienia wniosku z dnia 5 kwietnia 2013 r. dotyczącego przekazania Spółce z o.o. "U." prawa użytkowania przysługującego Spółce z o.o. sp.k. "U." (dawniej: W. "U.") do przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że prawo użytkowania jest ściśle związane z osobą użytkownika i ma charakter prawa niezbywalnego (art. 254 K.c.), a co za tym idzie, jest co do zasady wyłączone z obrotu prawnego oraz wygasa w chwili ustania osoby prawnej, na rzecz której prawo to zostało ustanowione (art. 284 w zw. z art. 266 K.c.). Powołany art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepis art. 48 tej ustawy, nie mogą więc stanowić podstawy do przeniesienia prawa użytkowania ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej z woli użytkownika na inną osobę prawną.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że prawo użytkowania spornej nieruchomości zostało ustanowione przed dniem 5 grudnia 1990 r. i stosuje się do niego przepisy dotyczące zarządu trwałego. Ustawa o gospodarce nieruchomościami dopuszcza przekazanie zarządu trwałego na podstawie decyzji właściwego organu na zgodny wniosek jednostek organizacyjnych (art. 48 ust. 1). Organ I instancji, wydając decyzję, błędnie oparł się na charakterystycznej dla prawa cywilnego konstrukcji użytkowania, uznając je za prawo niezbywalne, i pominął regulację ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącą gruntów przekazanych w użytkowanie przed 5 grudnia 1990 r. Do zarządu trwałego przepisy o użytkowaniu stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym ustawą. Niewłaściwym jest zatem zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w tej sprawie ze względu na szczególne uregulowanie użytkowania w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że prawo użytkowania i trwały zarząd stanowią odrębne instytucje prawne. Różnice pomiędzy prawami trwałego zarządu i użytkowania przy uwzględnieniu regulacji przepisu art. 210 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej: u.g.n.), nakazującej odpowiednie stosowanie do prawa użytkowania przepisów dotyczących trwałego zarządu, uniemożliwiają zastosowanie przepisu art. 48 u.g.n. regulującego przekazanie trwałego zarządu. W art. 210 ust. 1 u.g.n. ustawodawca przyjął, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Przepis ten potwierdza zatem zachowanie istniejących na dzień 5 grudnia 1990 r. stosunków użytkowania gruntów państwowych i komunalnych przez osoby prawne i jednostki organizacyjne, z tą tylko zmianą, że do użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Sformułowanie według którego grunty "pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek" prowadzi do wniosku, że chodzi w tym przepisie o użytkowanie jako ograniczone prawo rzeczowe. Z kolei, w zdaniu drugim art. 210 ust. 1 u.g.n., ustawodawca nakazał odpowiednie stosowanie do tego użytkowania przepisów dotyczących trwałego zarządu. Stosowanie "odpowiednio" przepisów oznacza, że niektóre przepisy stosuje się bezpośrednio, niektóre modyfikuje się, zaś jeszcze innych nie stosuje się wcale. Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie do użytkowania przepisów o trwałym zarządzie dopuszcza możliwość wydania decyzji o aktualizacji opłaty rocznej na podstawie stosowanego odpowiednio art. 82 ust. 1 u.g.n. oraz decyzji o wygaśnięciu użytkowania na podstawie odpowiednio stosowanego art. 46 ust. 2 u.g.n.

W ocenie organu odwoławczego, przepis art. 48 u.g.n., nie może stanowić podstawy do przekazania prawa użytkowania istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, na rzecz której prawo to zostało ustanowione na rzecz innej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, bowiem użytkowanie jest prawem niezbywalnym, co wyłącza dopuszczalność zastosowania w tym zakresie art. 48. Ponadto, na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.n. nie byłoby dopuszczalne wydanie decyzji administracyjnej o ustanowieniu prawa użytkowania, bowiem użytkowanie może być ustanowione wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej (art. 245 K.c.). Natomiast przepis art. 210 ust. 3 u.g.n., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z poglądem prezentowanym w doktrynie przepis ten został wprowadzony, aby objąć przypadki użytkowania ustanowionego na rzecz państwowych lub samorządowych jednostek nie mających osobowości prawnej po dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie decyzji administracyjnych (na podstawie m.in. art. 80 ust. 1a i 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Spółka "U." sp. z.o.o. wniosła do Sądu skargę na decyzję SKO z [...] lipca 2014 r., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 48 w zw. art. 210 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta W.; art. 210 ust. 1 zd. 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że w rozstrzyganej sprawie nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 48 u.g.n.; art. 254 K.c. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że z uwagi na niezbywalność użytkowania nie jest możliwe przekazanie prawa użytkowania w rozumieniu art. 210 ust. 1 u.g.n. w drodze decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu zasadniczą kwestią było rozstrzygnięcie, czy na podstawie art. 48 ust.1 w związku z art. 210 ust.1 zd. 2 u.g.n., możliwe jest przekazanie w drodze decyzji administracyjnej, pomiędzy dwoma podmiotami prawa, prawa użytkowania gruntu komunalnego, objętego działaniem art. 210 ust. 1 tej ustawy. Przedmiotem rozpatrywanego przez organy wniosku o przekazanie było prawo użytkowania gruntu, stanowiącego obecnie własność W., ustanowione decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1984 r., działającego na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach. Tą decyzją organ przekazał w użytkowanie W. "U." z siedzibą w W. nieruchomość gruntową, położoną w W. przy ul. Z. i ul. D., o pow. 1.159 m2. Trwałość bytu prawnego prawa użytkowania ustanowionego m.in. w powyższym trybie została potwierdzona w przepisie art. 210 ust. 1 zd. 1 u.g.n., w myśl którego grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. W zdaniu drugim przywołanego przepisu wskazano natomiast, że do przedmiotowego użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Kształtując charakter prawny instytucji użytkowania, o którym mowa w art. 210 ust.1 ustawy, ustawodawca nie przewidział skutku w postaci przekształcenia się prawa użytkowania, z mocy prawa, w trwały zarząd, poprzestając jedynie na odesłaniu do przepisów regulujących trwały zarząd i to odesłaniu nie wprost, a odesłaniu odpowiednim. W świetle stanowiska piśmiennictwa prawniczego pojęcie "odpowiedniości" stosowania określonego przepisu oznacza, że: 1) niektóre postanowienia tego przepisu będzie można stosować bez żadnej modyfikacji, 2) inne trzeba będzie odpowiednio zmodyfikować, 3) jeszcze innych w ogóle nie będzie można stosować z uwagi na ich bezprzedmiotowość lub oczywistą sprzeczność z charakterem prawnym instytucji, do której miałyby znaleźć zastosowanie.

Sąd podkreślił, że zawartego w art. 210 ust. 1 ustawy odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o trwałym zarządzie nie należy rozumieć jako poddania opisanej tam instytucji użytkowania wyłącznie przepisom o trwałym zarządzie, z wyłączeniem dalszego stosowania przepisów o użytkowaniu, zamieszczonych w kodeksie cywilnym (252 i nast.). Należy w tym kontekście mówić o współistnieniu obu tych reżimów prawnych. W tej sytuacji zastosowanie w danej kwestii, dotyczącej prawa użytkowania, o którym mowa w art. 210 ust. 1 ustawy, przepisów o trwałym zarządzie wymaga uprzedniego rozważenia, czy zastosowanie tych przepisów nie prowadziłoby do konfliktu z cywilnoprawną istotą tego prawa.

Sąd I instancji uznał, że w zaskarżonej decyzji SKO trafnie wskazano przykłady zagadnień prawnych, związanych z wykonywaniem prawa użytkowania, do których znajdą zastosowanie przepisy, dotyczące trwałego zarządu. Trafnie również uznało SKO, że zasadnicza cecha instytucji użytkowania, jaką jest niezbywalność tego prawa (art. 254 K.c.), wyklucza możliwość zastosowania do użytkowania przepisów o przekazaniu trwałego zarządu (art. 48 u.g.n.).

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że orzeczenie przez organ administracji - w trybie analogicznym do trybu przenoszenia trwałego zarządu - o przekazaniu pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami prawa użytkowania, prowadziłoby do spowodowania przeniesienia tego prawa z jednego podmiotu na drugi (zmiany osoby użytkownika), a zatem do czynności sprzecznej z zasadą nieprzenoszalności użytkowania. Zdaniem Sądu, oceny tej nie podważa podniesiona w skardze okoliczność, że z formalnego punktu widzenia, w świetle art. 48 ust. 2 ustawy, decyzja o przekazaniu trwałego zarządu nie prowadzi do bezpośredniego przeniesienia tego prawa pomiędzy podmiotem, któremu przysługuje to prawa a podmiotem zainteresowanym jego uzyskaniem, a do łącznego wygaśnięcia dotychczas wykonywanego prawa trwałego zarządu i jego ustanowienia na rzecz podmiotu nowego. Przyjąć bowiem należy, że ostatecznie powyższe wywołuje skutki tożsame z przeniesieniem prawa pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami.

Mając na uwadze powyższe WSA w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 48 w zw. z art. 210 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,

2. art. 210 ust. 1 zd. 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że w rozstrzyganej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 48 u.g.n.,

3. art. 254 K.c. poprzez jego zastosowanie oraz błędną wykładnię i przyjęcie, że z uwagi na niezbywalność użytkowania nie jest możliwe przekazanie prawa użytkowania w rozumieniu art. 210 ust. 1 u.g.n. w drodze decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustawa o gospodarce nieruchomościami w obecnym brzmieniu nie reguluje bezpośrednio kwestii użytkowania powstałego przed 5 grudnia 1990 r. odsyła tylko do przepisów o trwałym zarządzie. Nie ma podstaw do przyjęcia, iż pierwszeństwo przed przepisami ustawy mają przepisy Kodeksu cywilnego, zwłaszcza z uwagi na przepis art. 50 ustawy, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie do trwałego zarządu stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym ustawą. Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że instytucja użytkowania w rozumieniu art. 210 ust. 1 ustawy, jest instytucja szczególną. Gdyby ustawodawca chciał, aby do tego typu użytkowania stosować bezpośrednio przepisy Kodeksu cywilnego regulujące użytkowanie, a tylko w pewnych aspektach przepisy o trwałym zarządzie, to takie odwołanie znalazłoby się w ustawie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji przyjął błędną interpretację pojęcia “zbycia użytkowania". W doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że zbycie użytkowania oznacza jego przeniesienie na inna osobę w drodze czynności prawnej. Zbycie użytkowania to rozporządzenie tym prawem przez uprawnionego użytkownika. Nie dotyczy to przypadku przejścia użytkowania na inną osobę w inny sposób np. w drodze sukcesji uniwersalnej. Pomimo powyższego, Sąd I instancji przyjął, że niezbywalność ta dotyczy decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącej kasacyjnie, przekazanie prawa użytkowania w przedmiotowym przypadku powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której organ stwierdzi wygaśnięcie powyższego prawa po stronie dotychczas uprawnionego i ustanowi to prawo na rzecz drugiego z wnioskodawców. Nie będzie tu miało miejsca zbycie użytkowania, o którym mowa w art. 254 Kodeksu cywilnego. Nie dojdzie bowiem do jego przeniesienia w drodze czynności prawnej jaką byłaby np. umowa sprzedaży, darowizny, ale w drodze aktu administracyjnego jakim jest decyzja właściwego organu.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle podstaw, na których oparto skargę kasacyjną istota sporu wymaga rozstrzygnięcia, czy przepis art. 48 ust.1 w związku z art. 210 ust.1zd.2 u.g.n. może stanowić podstawę do przekazania prawa użytkowania istniejącego w dniu 5 grudnia 1990r. przez osobę prawną której aktualnie prawo to przysługuje na rzecz innej osoby prawnej. Ocena tego zagadnienia musi uwzględniać specyfikę analizowanej sprawy, gdzie podmiotem na rzecz którego miałoby zostać przekazane prawo użytkowania jest prywatna osoba prawna – U. Sp. Z o.o. Nie bez znaczenia jest również okoliczność iż aktualnym użytkownikiem nieruchomości także pozostaje podmiot prywatnoprawny – U. Sp. Z o.o. sp.k. (następca prawny W. U.). Rozważania nad tak sformułowanym problemem należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 210 ust.1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność Gminy będące w dniu 5 grudnia 1990r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki i inne urządzenia oraz lokale nadal pozostają w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. W rozpoznawanej sprawie nie ma sporu co do tego, że użytkowanie przysługujące spółce, objęte jest dyspozycją tego przepisu, co oznacza że mają do niego odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące trwałego zarządu, określone ustawą o gospodarce nieruchomościami. Obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami dopuszcza przekazanie trwałego zarządu jedynie w trybie administracyjnym, w drodze decyzji, w której właściwy organ orzeka o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego dotychczas przez określoną jednostkę organizacyjną oraz o ustanowieniu prawa na rzecz innej jednostki organizacyjnej, zainteresowanej przekazaniem.

Zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 u.g,n, przy przekazywaniu trwałego zarządu nieruchomości przez jednostkę organizacyjną na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonują one między sobą rozliczenia z tytułu nakładów na tę nieruchomość poniesionych na zabudowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont obiektu budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala się każdorazowo w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi. Trwały zarząd, o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami jest publicznoprawną formą władania nieruchomością przez państwową lub samorządową jednostkę organizacyjną. Tylko te podmioty są beneficjentami ustanowienia lub przekazania trwałego zarządu. Podkreślić należy, że w powyższym trybie przekazywać można zarząd wyłącznie między jednostkami organizacyjnymi należącymi do tej samej struktury publicznej. Zarząd zatem przysługujący jednostce organizacyjnej Skarbu Państwa może być w tym trybie przekazany wyłącznie innej jednostce organizacyjnej SP, a zarząd przysługujący jednostce organizacyjnej danej jednostki samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) może być w tym trybie przekazany wyłącznie innej jednostce organizacyjnej należącej do tej samej jednostki samorządu terytorialnego. Nie można zatem przekazać zarządu między jednostką organizacyjną Skarbu Państwa a jednostką organizacyjną gminy, ale również nie można przekazać zarządu w tym trybie między jednostką organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina, a jednostką organizacyjną innej jednostki samorządu terytorialnego, np. powiatu. Na przeszkodzie przekazywania zarządu między jednostką SP a jednostką samorządową stoi w szczególności art. 43 ust. 5 u.g.n. (tak również G. Bieniek w: G. Bieniek, A. Hopfer, Z. Marmaj, E. Mzyk, R. Źróbek, Komentarz do ustawy..., s. 309; E. Gniewek, Obrót nieruchomościami, s. 408).

Rozważenia w niniejszej sprawie wymagało, czy wszystkie regulacje dotyczące instytucji trwałego zarządu mogą być stosowane wprost do spornego użytkowania.

Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega bowiem na zwykłym stosowaniu wprost określonych przepisów odniesienia, z tym jednak że całkowicie nie mają zastosowania bądź też w pewnej części swej treści ulegają zmianie, te spośród nich które ze względu na treść swych postanowień są bezprzedmiotowe lub całkowicie sprzeczne z przepisami normującymi dane stosunki, do których mają być one zastosowane. Zawsze należy wybierać rozwiązania bliższe naturze stosunków podstawowych oraz specyfice i celom regulacji podstawowej.

Wskazać w tym miejscu należy także że źródłem powstania użytkowania na rzecz Spółdzielni Pracy U. z siedzibą w W. była decyzja właściwego organu gospodarki Komunalnej i mieszkaniowej prezydium rady narodowej, wydana w oparciu o §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 3, poz. 19 Do tak ukształtowanego stosunku prawnego zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz przepisy powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 11962r, a w kwestiach nienormowanych tymi przepisami rozdział I Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.

W tym trybie możliwe było przekazanie terenu państwowego w użytkowanie jedynie na rzecz jednostki państwowej lub organizacji społecznej( art. 3 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 14 lipca 1961r). Wskazane przepisy nie dopuszczały wówczas możliwości przekazywania terenu państwowego na rzecz innego podmiotu przez organizację społeczną. W odniesieniu do organizacji użytkowanie mogło być przeniesione na inny podmiot wyłącznie w drodze sukcesji uniwersalnej.

W niniejszej sprawie tak też się stało i prawo użytkowania przysługuje prywatnej osobie prawnej w wyniku przekształceń podmiotowo organizacyjnych pierwotnego użytkownika.

Analiza przepisów odnoszących się do instytucji trwałego zarządu zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że przekazanie użytkowania w trybie art. 48 ust.1 tej ustawy będzie pozostawało w sprzeczności z naturą tej instytucji w sytuacji gdy przekazanie nastąpić by miało pomiędzy dwoma różnymi osobami prawnymi o charakterze prywatnym. Instytucję trwałego zarządu obecny ustawodawca odnosi do mienia publicznoprawnego, przepis art. 43 ust.5 u.g.n. stanowi, iż przekazanie prawa może odbyć się wyłącznie pomiędzy jednostkami organizacyjnymi jednego podmiotu i to publicznoprawnego. To szczególne uwarunkowania podmiotowe w odniesieniu do władającego nieruchomością publiczną powodują, iż nie jest możliwe ustanowienie spornego prawa na rzecz nowego podmiotu prywatnoprawnego, także w drodze przeniesienia tego prawa, na zasadach określonych w art. 48 u.g.n.

Zgodzić należało się ze stanowiskiem sądu I instancji, który wywiódł, że zadośćuczynienie żądaniu w takim trybie prowadziłoby w istocie do obejścia zakazu wynikającego z art. 254 Kc, a odnoszącego się do prawa użytkowania, które jest nieprzenoszalne. Oceny tej nie podważa okoliczność, że z formalnego punktu widzenia w świetle art. 48 ust.2 decyzja o przekazaniu trwałego zarządu nie prowadzi bezpośrednio do przeniesienia tego prawa pomiędzy podmiotem, któremu ono przysługuje, a podmiotem zainteresowanym jego uzyskaniem.

Oczywistym jest bowiem, że decyzja wydana w tym trybie wywołuje skutki tożsame z przeniesieniem prawa pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami.

W tym stanie rzeczy skoro nie mogły skutecznie podważyć zaskarżonego wyroku zarzuty naruszenia prawa materialnego - art.210ust.1, 48 ust. 2 u.g.n., a także art. 254 Kc. skargę kasacyjną jako niezasadną należało oddalić (art. 184 P.p.s.a.)