Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 17/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 i 2, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 16 ust. 2, art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi R. C. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2016 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dnia 27 stycznia 2017 r. R. C. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy skargę na bezczynność tegoż organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie Burmistrza [...] do udzielenia żądanych informacji publicznych w terminie 14 dni o daty doręczenia akt organowi,

- orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- zastosowanie środków dyscyplinujących na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określonych w art. 154 § 6 tej samej ustawy,

- zamieszczenie wyjaśnień i odpowiedzi w zakresie wszystkich spraw ujętych w złożonych pismach w lokalnej prasie – tj. Gazecie J. .

Swoje stanowisko R. C. uzasadnił tym, że nie otrzymał od Wójta i Burmistrza [...] odpowiedzi na kilkanaście pism.

W dalszej części skargi dokonał streszczenia dziewięciu pism złożonych do organów na przestrzeni 18 lat. Jak wskazywał, pisma te zawierały wnioski o udostępnienie informacji publicznej, w tym w szczególności:

- pismo z dnia 13 grudnia 2016 r. wniosek o podanie informacji gdzie podziały się tablice pamiątkowe z obelisku upamiętniające prawie sto osób i kto zdecydował o ich usunięciu oraz podanie na jakiej podstawie i kto działa w Gminnym Komitecie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa,

- pismo z dnia 2 listopada 2009 r. wniosek o udostępnienie informacji w sprawie przeniesienia pomnika, uzupełnienia brakujących nazwisk bohaterów na tablicy pamiątkowej i powołania nowych członków KOWiM,

- pismo z dnia 4 lutego 2002 r. wniosek o udostępnienie informacji w sprawie pracy Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, pomięcia 4 nazwisk, które nie znalazły się na tablicy pamiątkowej, kosztu wykonania tablic pamiątkowych, sprawy L. na terenie G.,

- pismo z dnia 24 stycznia 2000 r. wniosek o udzielenie informacji w sprawie wcześniejszego pisma pozostającego bez odpowiedzi, w sprawie umieszczenia tablicy pamiątkowej poświeconej ofiarom 5 lutników amerykańskich, którzy zgineli na ziemi j. , o termin uroczystości odsłonięcia tablicy pamiątkowej poległych lotników o piśmie Urzędu do IPN,

- pismo z dnia 15 czerwca 1999 r. wniosek o udostępnienie informacji w sprawie kompletowania list osób straconych i poległych na terenie gminy, budowy, formy i kształtu pomnika i uczestnictwa proboszcza z G. w pracach Komitetu,

- pismo z dnia 7 maja 1999 r. wniosek o udzielenie informacji w sprawie pracy Komitetu oraz sprawie sporządzenia listy prześladowanych, więzionych i straconych za przekonania polityczne o wolną, sprawiedliwą i niezależną Polskę,

- pismo z dnia 20 kwietnia 1999 r. wniosek o udzielenie informacji w sprawie wyrażenia zgody na pobudowanie pomnika z tablicami osób zamordowanych w obozach i UB w latach 1939-1956, a pochodzącymi z ziemi j. , ustalenia miejsca lokalizacji tego pomnika, zaproszenia osób i rodzin do współpracy z Komitetem, sporządzenia listy prześladowanych,

- pismo z dnia 15 czerwca 1999 r. wniosek o udostępnienie informacji w sprawie ustalenia miejsca lokalizacji proponowanego pomnika oraz tablicy z nazwiskami bohaterów i braku powiadomień członków Komitetu o terminach spotkań,

- pismo z dnia 15 czerwca 1999 r. wniosek o udostępnienie informacji w sprawie sporządzenia listy prześladowanych, więzionych i straconych za przekonania polityczne oraz poszerzenia składu Komitetu o osoby kompetentne i godne zaufania.

Skarżący na poparcie skargi przywołał również szereg orzeczeń sądów administracyjnych.

Do skargi dołączono kopie wskazywanych w niej pism, na które skarżący miał nie otrzymać odpowiedzi.

Analiza dołączonych do skargi pism pozwoliła na ustalenie, iż:

Skarżący w dniu 20 kwietnia 1999 r. skierował do Wójta Gminy J. wniosek o wyrażenie zgody na pobudowanie pomnika z tablicą z nazwiskami osób z Gminy J. i Powiatu J. pomordowanych w obozach hitlerowskich i przez Urząd Bezpieczeństwa w Polsce w latach 1939 - 1956 r.

Pismem z dnia 5 maja 1999 r. R. C. zwrócił się do Wójta Gminy J. z wnioskami dotyczącym składu osobowego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. oraz postulatem zapraszania na posiedzenia Komitetu członków rodzin poległych i prześladowanych i księży z parafii, z których osoby stracone pochodziły oraz postulatami dotyczącymi sporządzenia odpowiedniej listy poległych i zamordowanych mieszkańców gminy.

Dnia 7 maja 1999 r. R. C. skierował do Wójta Gminy J. ponowne pismo dotyczące tych samych zagadnień co poruszane w piśmie z dnia 5 maja 1999 r.

Dnia 15 czerwca 1999 r. R. C. zwrócił się do Przewodniczącego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. z pismem zawierającym postulaty co do ustalenia listy osób straconych i poległych z terenu gminy, których nazwiska winny znaleźć się na tablicach upamiętniających w miejscach pamięci narodowej. Do skargi skarżący dołączył dwie kopie tego samego pisma.

Kolejnym pismem z dnia 24 stycznia 2000 r. skarżący zwrócił się do Przewodniczącego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. z pytaniem o korespondencję prowadzoną pomiędzy Urzędem Gminy w J. , a instytutami w Polsce lub w [...] oraz Okręgową Komisją Badań Zbrodni Przeciwko Narodowi [...] w P..

Następnie w datowanym na 2 lutego 2002 r., a złożonym dnia 4 lutego 2002 r. piśmie do Przewodniczącego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. skarżący zwrócił się z pytaniem m. in. o koszt wykonania i zamontowania tablic pamiątkowych.

Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. skierowanym do Przewodniczącego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. skarżący poinformował, że nawiązał kontakt z Akademią Sztuk Pięknych w P., która gotowa jest zrealizować projekt przebudowy i przeniesienia Pomnika I i II Wojny Światowej w głąb wolnego placu. Nadto wskazał na potrzebę przesunięcia tablicy reklamowej, która znajduje się obok pomnika i powoduje jego słabą widoczność dla kierowców oraz zaproponował powołanie nowych członków Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. w miejsce osób, które zmarły.

Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. (złożonym w Urzędzie Miasta i Gminy J. w dniu 13 grudnia 2016 r.) skarżący zwrócił się do Burmistrza [...] między innymi z zapytaniem gdzie znajdują się tablice, "które w 2000 roku zostały poświęcone i uroczyście odsłonięte, które do tej pory mieściły się na starym, wielokrotnie mniejszym niż obecnie formacie, tablice, które zawierały nazwiska synów ziemi jaraczewskiej, patriotów, którzy poświęcili dla ojczyzny, naszego regionu największy skarb, jakim jest "dar życia". Nadto w piśmie tym skarżący zawarł swoje stanowisko co do skutków braku tych tablic na istniejącym obelisku, który w tej sytuacji stanowi jedynie symbol z betonu i bez ducha oraz przedstawił obiegowe informacje na temat tego co stało się z tymi tablicami, wskazując, że jeśli są one prawdziwe to jest to hańba, wstyd i wielki skandal. Podsumowując swoje podanie skarżący wskazał, iż oczekuje pilnego powrotu tablic z zweryfikowanymi i uzupełnionymi nazwiskami poległych związanych z regionem na ich właściwe miejsce, na płytę pomnika, który obecnie świeci pustkami i zatrważa mieszkańców i przyjezdnych.

Pismo o tożsamej treści i formie graficznej również datowane na 12 grudnia 2016 r. R. C. skierował także do Rady Opieki Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie gminy J.. Pismo to wpłynęło w dniu 13 grudnia 2016 r. do Urzędu Gminy J..

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pisma wystosowywane przez skarżącego nie były wnioskami o udzielenie informacji publicznej, a jedynie propozycjami formy upamiętnienia osób, które zginęły w walce o wolność. Ponadto pisma kierowane do Komitetu były wyjaśniane na posiedzeniach Komitetu.

Burmistrz przyznał, że nie zareagował na pismo z dnia 12 grudnia 2016 r. Jako przyczynę wskazał fakt, że tego samego dnia pismo o tej samej treści zostało również skierowane do Komitetu i było przedmiotem posiedzenia Komitetu w dniu 14 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. Przewodniczący Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie Gminy J. udzielił skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia 12 grudnia 2016 r., wskazując między innymi, że z uwagi na nowy projekt pomnika oraz niekompletność nazwisk, tablice ze starego pomnika przeniesiono w godne miejsce do Gminnej Izby Regionalnej działającej przy Bibliotece w G..

W związku z tym Burmistrz stanął na stanowisku, że z tej przyczyny nie można organowi zarzucić bezczynności.

Jednocześnie organ zakwestionował, by w piśmie skarżącego z dnia 12 grudnia 2016 r. zawarty był wniosek o udzielenie informacji, na jakiej podstawie działa Komitet Ochrony Walk i Męczeństwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05). Jednocześnie wskazać trzeba, że wskazany w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) termin do wniesienia skargi nie ma zastosowania do skarg na bezczynność organu.

Dalej wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie. Z kolei w myśl art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.

Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Natomiast Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.

W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

W kontrolowanej sprawie skarżący wniósłskargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w związku z niezałatwieniem jego wniosków o udzielenie informacji publicznej szczegółowo opisanych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia.

Wobec tego prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić postępowanie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej: u.d.i.p.).

Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Burmistrz Miasta i Gminy jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Jednocześnie zauważyć należy, iż spośród pism wskazywanych przez skarżącego jako zawierające wnioski o udostępnienie informacji publicznej jedynie część (cztery pisma z 20 kwietnia 1999 r., 5 maja 1999 r., 7 maja 1999 r. i 13 grudnia 2016 r.) skierowane były do Wójta Gminy J., a następnie Burmistrza Miasta i Gminy, zaś adresatem pozostałych był Przewodniczący Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. (pisma z 2 lutego 2002 r., 2 listopada 2009 r., 24 stycznia 2000 r. i 15 czerwca 1999 r.).

W tym miejscu wskazać należy, iż komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa tworzone były na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. nr 2, poz. 2 z 1988 ze zm.), która w art. 6 stanowiła, że Rada wykonuje zadania określone w art. 3 przy współpracy wojewódzkich komitetów ochrony pamięci walk i męczeństwa, działających przy terenowych organach administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego (ust. 1), zaś w celu realizacji zadań Rady przy terenowych organach administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego mogą być tworzone komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa.

Powyższe oznacza, iż choć komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa były tworzone przy terenowych organach administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego, czyli współcześnie organach wykonawczych gmin, to jednak stanowiły podmioty odrębne od tychże gmin, czy też ich organów i nie były instytucjami podległymi organom gmin.

Co za tym idzie uznać należy, iż nawet w przypadku stwierdzenia, że pisma kierowane do Przewodniczący Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. zawierały w swojej treść wnioski o udostępnienie informacji publicznej brak jest podstaw dla przyjęcia, iż brak rozpoznania tychże wniosków oceniany być może jako bezczynność organu wykonawczego Gminy J..

Jednocześnie wobec wywiedzenia skargi na bezczynność jedynie Burmistrza Miasta i Gminy Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie był uprawniony do badania czy w bezczynności pozostawał inny niż Burmistrz organ władzy publicznej, względnie podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjna wykonującą zadania publiczne, w tym jak w niniejszej sprawie Przewodniczący Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. .

Powyższe uzasadniało oddalenie skargi w części obejmującej skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w rozpoznaniu wniosków R. C. udostępnienie administracji publicznej zawartych w pismach z dnia z dnia 2 lutego 2002 r., 2 listopada 2009 r., 24 stycznia 2000 r. i 15 czerwca 1999 r. wobec ustalenia, iż po stronie skarżonego organu bezczynność w rozpoznaniu tych podań nie zaistniała, albowiem podania te nie były skierowane do niego, co oznacza, iż nie był on zobowiązany do ich rozpatrzenia.

Odnosząc się do pism skierowanych przez skarżącego do organu wykonawczego Gminy J. (pierwotnie Wójta, aktualnie Burmistrza) zauważyć dalej należy, iż trzy spośród tych podań, to jest pisma z 20 kwietnia 1999 r., 5 maja 1999 r. i z 7 maja 1999 r. skierowane zostały do organu przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2002 r. (art. 26 u.d.i.p.).

Pomimo, iż ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r., to ma ona jednak zastosowanie także do spraw z zakresu dostępu do informacji, które nie były zakończone w dniu wejścia jej w życie ostatecznym lub prawomocnym rozstrzygnięciem, co wynika z art. 25 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 25 ust. 2 u.d.i.p. w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, niezakończonych w dniu wejścia jej w życie ostatecznym lub prawomocnym rozstrzygnięciem, organy są obowiązane w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy udostępnić informację publiczną albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Co za tym idzie uznać należy, iż podmiot, który mimo tego obowiązku nie podejmuje we wskazanym terminie stosownych czynności (ani nie udostępnia informacji, ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia), pozostaje w bezczynności.

Powyższe oznacza, że przepisy ustawy mają także zastosowanie do sytuacji gdy żądanie udostępnienia informacji publicznej miało miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy i do dnia jej wejścia w życie nie zostało rozpoznane.

Stąd też dla rozpatrzenia sprawy koniecznym jest zweryfikowanie czy wskazywane przez skarżącego pisma kierowane do organu wykonawczego Gminy faktycznie zawierały wnioski o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak to czy wnioski te zostały przez organ prawidłowo rozpoznane.

Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym.

Co za tym idzie stwierdzić należy, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest co do zasady każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich.

Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Oceniając podania skierowane przez skarżącego do Burmistrza (uprzednio Wójta) Miasta i Gminy J. stwierdzić należy, iż jedynie podanie z dnia 12 grudnia 2016 r. zawiera w swojej treści żądanie, które może być ocenione jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, to jest wniosek o wskazanie gdzie znajdują się aktualnie tablice pamiątkowe z nazwiskami poległych mieszkańców Gminy J. zdjęte z pomnika przed jego przebudową, albowiem wniosek ten dotyczy udzielenia informacji o składnikach mienia gminnego i miejscu ich przechowywania.

Nie mogą być natomiast uznane za wnioski o udostępnienie informacji publicznej pozostałe fragmenty pisma z dnia 12 grudnia 2016 r., jak też pisma skarżącego z dnia 20 kwietnia 1999 r., dnia 5 maja 1999 r. i z dnia 7 maja 1999 r., albowiem, stanowią one bądź postulaty skarżącego co do sposobu załatwienia poruszanych w tych pismach spraw, bądź oceny co do sposobu załatwiania tych spraw przez organy gminy i Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. , względnie wezwania do dokonania takich ocen przez organ.

Zauważyć w tym miejscu należy, że choć z art. 6 u.d.i.p. wynika między innymi, że organy władzy publicznej obowiązane są udostępnić "oceny dokonywane", a więc takie, którymi dysponują już w dacie otrzymania żądania strony, to jednocześnie z przepisu tego nie wynika, iż w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących prawidłowości realizowania zadań przez pracowników tegoż organu, względnie innych przedstawicieli władzy publicznej.

Inaczej rzecz ujmując, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej, a do tego sprowadzały się pytania skarżącego, kwestionujące sposób upamiętniania historycznych wydarzeń i miejsc oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego na terenie Gminy J. oraz sposób funkcjonowania Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. .

Podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do prawidłowego sposobu załatwienia opisywanych spraw.

Jak już szczegółowo opisano zaś w części wstępnej niniejszego uzasadnienia pismo skarżącego z dnia 20 kwietnia 1999 r. stanowiło wniosek o wyrażenie zgody na pobudowanie pomnika z tablicą z nazwiskami osób z terenu Gminy J. i Powiatu J. pomordowanych w obozach hitlerowskich i przez Urząd Bezpieczeństwa w Polsce w latach 1939 - 1956 r., a nie zawierało jakiekolwiek wniosku o udostępnienie informacji w tym zakresie, pismo z dnia 5 maja 1999 r. nie stanowiło zapytania o skład Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. , lecz stanowiło postulaty co do ustalenia tegoż składu poprzez włączenie do niego właściwych księży proboszczów oraz postulat zapraszania na posiedzenia Komitetu członków rodzin poległych i prześladowanych i księży z parafii, z których osoby stracone pochodziły oraz postulat sporządzenia odpowiedniej listy poległych i zamordowanych mieszkańców gminy, pismo z dnia 7 maja 1999 r. dotyczyło tych samych zagadnień co poruszane w piśmie z dnia 5 maja 1999 r., zaś pismo z dnia 12 grudnia 2016 r. (poza zapytaniem o to gdzie znajdują się tablice pamiątkowe ze starego pomnika) nie zawierało zapytań o informacje ze sfery faktów, lecz jedynie przedstawienie poglądów skarżącego na skutki braku tych tablic na obecnie funkcjonującym pomniku oraz wyrażony przez niego postulat pilnej weryfikacji i uzupełnienia tychże tablic, a następnie ich instalacji na płycie pomnika, będącej zdaniem skarżącego właściwym miejscem ich ekspozycji.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w piśmie złożonym dnia 13 grudnia 2016 r. (oczywiście omyłkowo opisanym w skardze jako pismo z 13 grudnia 2017 r.) brak było jakiegokolwiek zapytania kto i na jakiej podstawie działa w Gminnym Komitecie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, zaś w dołączonych do skargi pismach z dnia 20 kwietnia 1999 r., 5 maja 1999 r. i 7 maja 1999 r. brak jest wskazywanych w skardze wniosków o udostępnienie informacji w sprawie kompletowania list osób straconych i poległych na terenie gminy, budowy, formy i kształtu pomnika, uczestnictwa proboszcza z G. w pracach Komitetu, wniosku o udzielenie informacji w sprawie pracy Komitetu oraz sprawie sporządzenia listy prześladowanych, więzionych i straconych za przekonania polityczne o wolną, sprawiedliwa i niezależną Polskę, wniosku o udzielenie informacji w sprawie wyrażenia zgody na pobudowanie pomnika z tablicami osób zamordowanych w obozach i UB w latach 1939-1956 oraz wniosku o udzielenie informacji w sprawie zaproszenia osób i rodzin do współpracy z Komitetem, sporządzenia listy prześladowanych, lecz pisma te zawierają jedynie wnioski i postulaty skarżącego odnośnie działań jakie w poruszanych w nich sprawach winny być podejmowane.

Co za tym idzie przedstawianie przez skarżącego w tychże pismach swoich poglądów na powyższe okoliczności i na sposoby rozwiązania zagadnień poruszanych w pismach nie może być uznane za wnioskowanie o udzielnie informacji w tym zakresie.

Dla powyższej oceny bez znaczenia pozostaje, iż zdaniem skarżącego jego pisma zawierały takowe wioski, względnie winny być tak interpretowane, albowiem to wnioskującego o udostępnienie informacji publicznej, a nie rozpoznający ten wniosek organ obciąża ciężar takiego sformułowania wniosku, które w jednoznaczny sposób wskazywać będzie na jego intencje i zakres wnioskowanej informacji.

Przypomnieć bowiem należy, iż zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się (z modyfikacjami) jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), a nie do całego postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, co oznacza, że w przypadku nieprecyzyjnego, względnie mało przejrzystego sformułowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, której organ zamierza udzielić, nie ma on podstawy prawnej do żądania usunięcia braków podania poprzez jego doprecyzowanie, lecz winien udostępnić informacje w takim zakresie w jakim żądanie wynika z wniosku w sposób nie budzący wątpliwości.

Inaczej rzecz ujmując to na podmiocie wnoszącym o udostępnienie informacji publicznej ciąży obowiązek sformułowania wniosku w sposób na tyle jednoznaczny i precyzyjny, by mógł on zostać rozpoznany w pełnym oczekiwanym przez stronę zakresie.

Powyższe w żadnym stopniu nie narusza przy tym konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskania dostępu do informacji o sprawach publicznych, albowiem nawet w sytuacji nieprecyzyjnego, względnie nieprzejrzystego sformułowania wniosku o udostępnienie informacji i nieuzyskania w następstwie tego całości oczekiwanej informacji, brak jest przeszkód dla ponownego złożenia wniosku o udostępnienie informacji, sformułowanego już w sposób umożliwiający jego jednoznaczne odczytanie.

W świetle powyższych rozważań zasadnym było oddalenie skargi w zakresie w jakim zarzucała ona Burmistrzowi Miasta i Gminy bezczynność w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej zawartych w pismach z dnia 20 kwietnia 1999 r., z dnia 5 maja 1999 r. i z dnia 7 maja 1999 r., albowiem pisma te nie zawierały jakichkolwiek wniosków o udostępnienie informacji posiadającej walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Wskazać w tym miejscu trzeba, iż skarga sformułowana została w sposób chaotyczny i utrudniający ustalenie, które z twierdzeń skargi dotyczą poszczególnych pism kierowanych do Wójta (Burmistrza) J. , co wynika z braku rozróżnienia w treści skargi pism kierowanych do organu wykonawczego gminy od pism kierowanych do Przewodniczącego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w J. oraz wskazywania w skardze dat pism nie odpowiadających dołączonych do niej załącznikom. W skardze powołano się bowiem na trzy pisma datowane na 15 czerwca 1999 r., w sytuacji gdy dołączono do niej dwie identyczne kopię tylko jednego pisma z tej daty, a jednocześnie nie odniesiono się w niej wprost do pisma z dnia 5 maja 1999 r., którego kopię do skargi dołączono.

Koniecznym było także oddalenie skargi w części w jakiej zarzucała ona Burmistrzowi Miasta i Gminy bezczynność w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej zawartych w skierowanym do tego organu piśmie z dnia 13 grudnia 2016 r. innych niż wniosek co do aktualnego miejsca przechowywania tablic pamiątkowych ze starego pomnika. Jak wykazano bowiem powyżej pismo z dnia 13 grudnia 2016 r. nie zawierało innych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, w tym w szczególności inkryminowanych w skardze, a na jego treść składały się oceny wyrażane przez skarżącego oraz jego postulaty co do właściwego sposobu załatwienia podnoszonych przez niego kwestii związanych z aktualnym kształtem pomnika ku czci mieszkańców ziemi jaraczewskiej, którzy oddali życie za wolność.

Przechodząc do oceny sposobu załatwienia przez Burmistrza Miasta i Gminy zawartego w piśmie złożonym 13 grudnia 2016 r. (a datowanym na 12 grudnia 2016 r.) wniosku o udostępnienie informacji co do aktualnego miejsca przechowywania tablic pamiątkowych ze starego pomnika, w pierwszym rzędzie stwierdzić należy, iż żądana informacja niewątpliwie stanowiła w tym zakresie informację publiczną o jakiej mowa w art. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., albowiem dotyczyła przedmiotów wchodzących w skład majątku jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego oraz obiektu użyteczności publicznej, do której to kategorii zaliczyć można przedmiotowy pomnik, a także związane jest z wykonywaniem zadań publicznych z zakresu upamiętniania walk i męczeństwa.

Dalej zauważyć należy, iż w kontrolowanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy nie udostępnił R. C. wnioskowanej informacji odnośnie miejsca przechowywania przedmiotowych tablic, co w sposób bezsporny wynika zarówno ze skargi, jak i z treści odpowiedzi na skargę, gdzie wskazano, że organ w żaden sposób nie zareagował na pismo z dnia 12 grudnia 2016 r. albowiem tego samego dnia pismo o tej samej treści zostało również skierowane do Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie Gminy J. i odpowiedzi na nie udzielił pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. Przewodniczący tegoż Komitetu, wskazując między innymi, że z uwagi na nowy projekt pomnika oraz niekompletność nazwisk, tablice ze starego pomnika przeniesiono w godne miejsce do Gminnej Izby Regionalnej działającej przy Bibliotece w G..

W świetle powyższych wyjaśnień uznać należy, iż Burmistrz Miasta i Gminy pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku R. C. złożonego 13 grudnia 2016 r. o udzielenie informacji Burmistrz Miasta i Gminy.

Podkreślić bowiem należy, iż Burmistrz jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji, a jednocześnie z jakiegokolwiek przepisu nie wynika, by prawo obywatela do żądania udostępnienia informacji publicznej było ograniczone co do tego do ilu podmiotów zwróci się o udostępnienie tejże informacji, jak też by udostępnienie informacji przez jeden z podmiotów do jakich zwrócił się dany obywatel, zwalniało innych adresatów odrębnych wniosków o udostępnienie informacji z obowiązku rozpoznania kierowanych do nich podań.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z przepisu powyższego wynika, że co do zasady wskazanie stron internetowych Biuletynu Informacji Publicznej, na których znajdują się informacje objęte wnioskiem, stanowi załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej, a wobec tego w takiej sytuacji organ nie ma obowiązku podejmowania żadnych czynności materialno-technicznych związanych z udzieleniem informacji publicznej. A contrario z art. 10 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji w sposób inny niż na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej, w tym na przykład udostępnienie ich stronie przez podmiot inny niż ten do którego skierowała ona wniosek o udostępnienie informacji oznacza, że w dalszym ciągu musi być ona udostępniana na wniosek i jej udostępnienia nie może zastąpić odwołanie się do informacji udostępnionych już osobie zainteresowanej przez inny podmiot niż ten do którego skierowano dany wniosek.

W realiach niniejszej sprawy powyższe jest tym bardziej widoczne, że z dniem 1 sierpnia 2016 r. utraciła moc ustawa z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (patrz art. 22 pkt 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi [...] oraz niektórych innych ustawy) stanowiąca podstawę powołania - Dz. U. z 2016 poz.749), zaś ustawa dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi [...] oraz niektórych innych ustawy w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 pkt 2 wprost stanowi, że z tą sama datą znosi się komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa.

Na dzień 14 grudnia 2016 r. nie istniał zatem Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie Gminy J. rozumiany jako instytucja prawa publicznego i co za tym idzie odpowiedź udzielona skarżącemu na jego zapytanie co do miejsca przechowywania przedmiotowych tablic ze starego pomnika przez Przewodniczącego Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie Gminy J. A. Szymczaka może być traktowana wyłącznie jako dokument prywatny sporządzony przez osobę, która się pod nim podpisała, a nie jako udostępnienie obywatelowi przez podmiot władzy publicznej wnioskowanej przez tegoż obywatela informacji publicznej. Powyższe dodatkowo wzmacnia argumentację o konieczności rozpoznania wniosku R. C. w zakresie udzielenia mu informacji o miejscu przechowywania przedmiotowych tablic pamiątkowych przez organ władzy publicznej jakim jest Burmistrz Miasta i Gminy.

Mając zaś na uwadze, że organ wyżej wskazanego wniosku nie załatwił Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał go do tego, o czym orzeczono w pkt I. wyroku.

Podkreślić należy, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie rozpoznanie w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. tej części pisma skarżącego złożonego w dniu 13 grudnia 2016 r., która zawiera wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do miejsca przechowywania tablic pamiątkowych zdemontowanych z poprzednio istniejącego pomnika. Tryb postępowania przewidziany w przepisach regulujących dostęp obywatela do informacji publicznej nie znajdzie natomiast zastosowania do ewentualnego udzielenia odpowiedzi na zarzuty formułowane w tym piśmie pod adresem osób odpowiedzialnych za aktualny kształt pomnika oraz do rozpoznania wniosku autora pisma o weryfikację i uzupełnienie umieszczonych na tychże tablicach nazwisk poległych i umieszczenie poprawionych w ten sposób tablic na płycie pomnika. W tym bowiem zakresie pismo skarżącego oceniane i rozpatrywane być może jedynie jako wniosek, względnie petycja.

Sąd stwierdziwszy, że skarga R. C. była w części zasadna na podstawie art. 200 orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, na które składały się koszty uiszczonego wpisu od skargi.

Zaważywszy na stosunkowo niedługi okres zwłoki organu oraz okoliczność, że brak załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynikał z lekceważenia przez organ przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz jedynie z wątpliwości co do potrzeby rozpoznawania wniosku załatwionego juz uprzednio przez inny podmiot Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Nie bez znaczenia dla powyższej oceny była także okoliczność, że pismo skarżącego złożone dnia 13 grudnia 2016 r. sformułowane było w sposób mało przejrzysty, a poza wnioskiem o udostępnienie informacji co do miejsca przechowywania tablic pamiątkowych zawierało także obszerne wywody co do skutków braku tych tablic na istniejącym obelisku oraz uzasadnienie dla potrzeby umieszczenia na nowym pomniku tego rodzaju tablic upamiętniających konkretnie wskazane ofiary walk i męczeństwa z terenu ziemi jaraczewskiej, co skutkowało tym, iż przeważającej części tego pisma nie sposób było uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz jedynie za przedstawienie poglądów autora tegoż pisma na poruszane w nim zagadnienia.

Z tych samych przyczyn Sąd doszedł do wniosku, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki dla wymierzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., skoro do bezczynności w udostępnieniu przez niego informacji publicznej doszło nie ze złej woli lub w wyniku rażącego zaniedbania swoich obowiązków, a jedynie z uwagi na błędne przeświadczenie, iż prawnie wystarczająca jest odpowiedź udzielona wnioskodawcy przez A. S. - P. byłego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na terenie Gminy J..

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zamieszczenie wyjaśnień i odpowiedzi w zakresie wszystkich spraw ujętych w złożonych pismach w lokalnej prasie – tj. Gazecie J., albowiem jakikolwiek przepis prawa, w tym w szczególności ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak też ustawy o dostępie do informacji publicznej nie upoważnia sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia. Zauważyć bowiem trzeba, iż zamknięty katalog rozstrzygnięć jakie może wydać sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zawarty jest w art. 149 P.p.s.a., przy czym nie przewiduje on możliwości nakładania na organ obowiązku udostępnienia informacji poprzez publikowanie ich w prasie lokalnej.

Stąd też Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę R. C. w pozostałym zakresie oddalił.

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a, według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.