Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1330/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 6a par. 1 i 2, art. 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 134 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Beata Sobocha-Holc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1024/20 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego/odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 12 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1024/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z 9 września 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Wyrok wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

A. K. złożyła 6 sierpnia 2020 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Miechowie postanowieniem z 7 sierpnia 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 202 r. składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 czerwca i termin ten nie podlega przywróceniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podniosła, że z uwagi na trwającą pandemię nie mogła skontaktować się z Biurem Powiatowym w Miechowie, gdzie zawsze korzystała z pomocy przy wypełnianiu wniosku. Wyjaśniła, że sama wypełniła wniosek i wysłała go w terminie przez internet. Wniosek ten jednak nie przeszedł. Dlatego też 6 sierpnia 2020 r. ponownie wysłała wniosek.

Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie wskazał, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu. Wniosek o płatności można złożyć jeszcze przez 25 dni po 15 maja (albo w terminie ustalonym przez Komisję UE), ale oznacza to zmniejszenie płatności o 1% za każdy dzień roboczy po 15 maja (albo w terminie ustalonym przez Komisję UE). Opóźnienie wynoszące ponad 25 dni kalendarzowych oznacza uznanie wniosku za niedopuszczalny i brak możliwości przyznania pomocy. Organ stwierdził także, że rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020r. (Dz. U. z 2020r. poz. 835) - w uzgodnieniu z Komisją Europejską - przesunięto standardowy koniec terminu na składanie wniosków o płatności za 2020 r. na 15 czerwca 2020 r. Uwzględniając zatem zapisy art. 12 i 13 rozporządzenia nr 640/2014 organ II instancji stwierdził, że definitywny koniec przyjmowania wniosków przypadał na 10 lipca 2020 r. Za bezsporny organ II instancji uznał więc fakt złożenia przez stronę wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2020 r. w dniu 6 sierpnia 2020 r. Równocześnie Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie zaznaczył, że termin taki nie mógł i nie może zostać przywrócony. Wynika to z wprost z brzmienia art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach z 2015 r.

W związku z powyższym organ II instancji wskazał, że skoro początek i koniec okresu na składanie to terminy materialne (nieprzywracalne) każdy przypadek złożenia wniosku poza tymi terminami uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie takiego wniosku. Poza tym jeżeli strona złożyła swój wniosek nie w terminie, to po prostu nie ma możliwości uznania przez ARiMR, że stało się to terminowo. Inne rozstrzygnięcie niż to zaskarżone (uznanie wniosku strony za terminowy) poddawałoby, zdaniem organu, w wątpliwość stosowanie się organów ARiMR do ww. przepisów i stanowiłoby naruszenie wymogu praworządnego i sprawiedliwego działania, zwłaszcza wobec innych rolników w tej samej sytuacji.

Odnośnie podnoszonych przez stronę powodów opóźnienia w złożeniu ww. wniosku za 2020 r. (epidemia) organ II instancji stwierdził, że nie mogą one zostać uznane za usprawiedliwiające stronę. Zdaniem organu, wynika to z tego, że m.in. z uwagi na epidemię koronawirusa termin na składanie ww. wniosków został przedłużony i trwał od 15 marca 2020 r. w praktyce aż do 10 lipca 2020 r. Wydłużenie terminów na złożenie wniosku takiego rodzaju uwzględniało równie zawieszenie biegu takich terminów w okresie od 30 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. wynikające z art. 15zzr ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) oraz ze zmiany tej ustawy dokonanej 14 maja 2020 r. (Dz. U. z 2020r. poz. 695). Według organów ARiMR strona dysponowała wystarczającą ilością czasu na złożenie wniosku o płatności za 2020 r., także ze względu na to, iż wniosek taki mógł być złożony drogą elektroniczną.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem A. K. wniosła na nie skargę, gdyż jej zdaniem nie ponosi ona winy w przesłaniu wniosku po terminie. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji, że nie uwzględnił jej sytuacji i nie odniósł się do jej przypadku w sposób pozytywny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając oddalenie skargi WSA w Krakowie stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2020 r. poz. 1341 ze zm.) składa się w terminie od 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek można jeszcze złożyć przez 25 dni tzn. po 15 maja ale oznacza to zmniejszenie płatności o 1% za każdy dzień roboczy po 15 maja. Opóźnienie wynoszące ponad 25 dni kalendarzowych oznacza uznanie wniosku za niedopuszczalny i brak możliwości przyznania pomocy, co wynika z art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014r. s.48 ze zm.).

Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. (Dz. U z 2020r. poz. 835) przesunięto koniec terminu na składanie wniosków o płatność za 2020 r. na 15 czerwca 2020 r. zatem definitywny koniec przyjmowania wniosków przypadał na 10 lipca 2020 r.

Skarżąca złożyła wniosek drogą elektroniczną w dniu 6 sierpnia 2020 r. czyli po terminie na jego złożenie zatem organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego tego wniosku.

Ustawa z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U poz. 374 ze zm.) oraz zmiana ustawy z 14 maja 2020 r. (Dz. U poz. 695) a konkretnie art. 15zzr ust. 1, zawieszał bieg terminów w okresie od dnia 30 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.

Biorąc pod uwagę, iż pierwotny termin składania wniosków miał być od 15 marca do 15 maja to strona miałaby 62 dni na jego złożenie. Miedzy 15 marca a 30 marca (kiedy nastąpiło zawieszenie biegu terminu) skarżąca miała 15 dni by skutecznie złożyć wniosek czego nie uczyniła. Jeżeli uwzględnimy czas zawieszenia biegu terminu (62 dni) i jego ponowny bieg od dnia 24 maja 2020 r. to należy stwierdzić, ze strona miała łącznie 63 dni na złożenie wniosku, którego nie złożyła.

Prawidłowa jest także konstatacja organu, że strona dysponowała wystarczającą ilością czasu na złożenie wniosku i to nawet przy uwzględnieniu okresu zawieszenia biegu terminu. W tym kontekście należy uznać, że organ zasadnie w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a, nie znalazł podstaw prawnych do wszczęcia postępowania.

Od wyroku WSA w Krakowie A. K. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania mających istoty wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 k.p.a. wskutek zaniechania podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego w dacie wydania postanowienia i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym również przeprowadzenia czynności z urzędu, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia w sprawie jakichkolwiek czynności dowodowych, które mogłyby posłużyć weryfikacji okoliczności podniesionej przez skarżącą w zażaleniu z dnia 12 sierpnia 2020 r. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Miechowie z dnia 7 sierpnia 2020 r., tj. złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2020 r. drogą elektroniczną, za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus przed upływem terminu (bez uzyskania potwierdzenia złożenia wniosku) – w tym poprzez zaniechanie następujących czynności:

- zażądania od organu I instancji wyjaśnień dotyczących mechanizmu przyjmowania wniosków o przyznanie dopłat bezpośrednich drogą elektroniczną, za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus;

- zażądania od organu instancji dokumentacji dotyczącej wszystkich wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2020 - w tym wniosku, na którego terminowe wniesienie wskazywała skarżąca - o ile taka dokumentacja istnieje;

- zażądania od operatora aplikacji eWniosek Plus wyjaśnień dotyczących awarii w funkcjonowaniu aplikacji w okresie od 15 marca do 10 lipca 2020 r., w tym wyświetlania błędnych komunikatów dotyczących złożenia wniosku pomimo braku jego rzeczywistego doręczenia właściwemu organowi w systemie oraz informowania użytkowników systemu o błędach i awariach;

- zażądania od operatora aplikacji eWniosek Plus dokumentacji dotyczącej konta użytkownika prowadzonego dla skarżącej (informacje o udanych i nieudanych próbach złożenia wniosku).

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, albowiem nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej skarżącej w całości oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX Nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione przez skarżącą kasacyjnie zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Za podstawę wyroku z 12 lutego 2021 r., I SA/Kr 1024/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął ustalenia faktyczne Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie. Ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że 6 sierpnia 2020 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Miechowie wpłynął złożony za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek A. K. o przyznanie płatności na rok 2020. Z danych zawartych w powyższej aplikacji wynikało, że aktywność strony w systemie teleinformatycznym zarejestrowano pomiędzy godz. 14:52:31 a 10:06:49. To wówczas strona faktycznie doprowadziła do końca proces składania swojego wniosku, tj. zatwierdziła go w aplikacji eWnosek (przesłała go drogą elektroniczną), a więc złożyła w formie podania. Postanowieniem z 9 września 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Miechowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2020 w związku ze złożeniem wniosku w tej sprawie z przekroczeniem terminu. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 61a § 1 i 2 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależnione od uznania organu administracji publicznej, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powoduje, że nie zachodzi skutek z art. 61 § 3 k.p.a.:" Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej."

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek, i rozwiązanie takie jest podyktowane ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie, mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie. W orzecznictwie uznaje się, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z 1 grudnia 2004 r., FPS 583/2004).

Według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.

W ramach tej podstawy kasacyjnej w petitum skargi kasacyjnej strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie naruszył wskazanych przepisów sprawując kontrolę legalności postanowienia ostatecznego. W szczególności nie jest trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać należy, że przepis ten przewiduje, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza tego przepisu wskazuje, że może on zostać naruszony w sytuacji, gdy zaskarżony wyrok nie zawiera któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie bądź wywód przedstawiony przez Sąd I instancji poprowadzony jest w sposób, który powoduje, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te nie wystąpiły. Zaskarżony wyrok zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy z wyszczególnieniem zarzutów sformułowanych w skardze i stanowisk pozostałych strony oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia z omówieniem przesłanek, którymi Sąd kierował się, formułując swoje stanowisko. Wywody Sądu uwzględniają obowiązujące przepisy, znajdują poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

Nieskuteczny jest też zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten, którego naruszenia dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie w niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a., stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie odmowy wszczęcia postępowania, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. W drugim zaś przypadku istotne jest to, że "strona nie może ograniczyć się do wytyku wyłącznie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których złamania przez organ administracji miał nie dopatrzyć się Sąd I instancji" (zob. wyrok NSA z 22 maja 2014 r., I OSK 782/13). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył Sąd I instancji (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06, wyrok NSA z 19 czerwca 2013 r., I OSK 1353/12; wyrok NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 1033/12). Ten wymóg został wprawdzie dopełniony przez autora skargi kasacyjnej przez powiązanie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a., jednakże nie można uznać tego zarzutu za zasadny.

Należy podkreślić, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona wart. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, "działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy." (v. wyrok NSA z 7 lipca 2015 r. II GSK 1449/14). W rozpoznawanej sprawie zakres koniecznych do ustalenia faktów określają:

- art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (ust. 1), zgłoszenia zmian we wnioskach o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu dokonuje się w terminie do dnia 31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony (ust. 2), terminy, o których mowa w ust. 1 i 1a, nie podlegają przywróceniu (ust. 3).

- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. przesuwające koniec terminu na składanie wniosków o płatność za 2020 r. na 15 czerwca 2020 r.

Zatem definitywny koniec przyjmowania wniosków przypadał na 10 lipca 2020 r.

Mając na uwadze te regulacje prawne należy stwierdzić, że obowiązkiem organów było zbadanie kiedy de facto strona złożyła wniosek w aplikacji eWniosekPlus, co też niewątpliwie uczynił, wskazując, że aktywność skarżącej w systemie miała miejsce w dniu 6 sierpnia 2020 r. pomiędzy godz. 14:52:31 a 10:06:49. To wówczas strona faktycznie doprowadziła do końca proces składania swojego wniosku, tj. zatwierdziła go w aplikacji eWnosek (przesłała go drogą elektroniczną), a więc złożyła w formie podania.

Tym samym wniosek przesłany przez skarżącą kasacyjnie drogą elektroniczną w dniu 6 sierpnia 2020 r. złożony został po terminie na jego złożenie.

Trafnie zatem Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2020.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że powyższa ocena organów zaakceptowana przez Sąd I instancji jest prawidłowa.

Zauważyć również należy, że okoliczności takie jak ewentualna awaria systemu, nawet jeżeli rzeczywiście wystąpiła, nieudane próby złożenia wniosku, czy też brak biegłości w obsłudze systemów elektronicznych, byłyby argumentem za przywróceniem terminu do wniesienia wniosku, jednakże ustawodawca w obowiązujących przepisach nie przewidział takiego rozwiązania. Jak wynika bowiem z powołanych wyżej przepisów wniosek o przyznanie płatności na 2020 r. składa się do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie do dnia 10 lipca. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 2 u.s.w.b. termin ten nie podlega przywróceniu.

Na marginesie można jedynie zauważyć, że ewentualna chwilowa awaria systemu teleinformatycznego eWniosekPlus nie może stanowić dla Strony istotnej przeszkody dla poprawnego przesłania wniosku dla ARiMR. Po ustąpieniu awarii Strona może ponownie zalogować się do aplikacji eWniosekPlus, w celu sprawdzenia statusu wniosku, w tym tego czy został on doręczony organowi.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.