Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 646/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1639/21 w sprawie ze skargi Ł.I. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr EA-b-515/322/21 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1639/21 oddalił skargę Ł.I. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z 8 kwietnia 2021 r. nr EA-b-515/322/21 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji (dalej: KGP lub organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955, dalej: u.b.a.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie (dalej: KWP) z 13 stycznia 2021 r. odmawiającą skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że wnioskiem z 9 kwietnia 2020 r. skarżący wystąpił o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej w liczbie jednego egzemplarza wskazując, że jako prokurator ma styczność z osobami karanymi, wielokrotnie prowadził i nadzorował postępowania o charakterze kryminalnym. Skarżący argumentował, że pracował w Prokuraturze Rejonowej w B., skąd w czerwcu 2019 r. został delegowany do Prokuratury Regionalnej w G., gdzie w ramach obowiązków służbowych wykonywał czynności do postępowania, w którym jednym z podejrzanych był tymczasowo aresztowany podejrzany o udział w zorganizowanej grupie przestępczej tzw. "[...]", który to zatrzymany kierował groźby pod adresem innego prokuratora nadzorującego to postępowanie, na skutek których został on objęty ochroną policyjną. Organy w toku postępowania ustaliły, że w związku z podejmowanymi czynnościami w prowadzonych przez skarżącego postępowaniach nie były wobec niego formułowane groźby pozbawienia życia i zdrowia. Skarżący nie zgłaszał również przełożonym sytuacji wskazujących na takie zagrożenie. W tych okolicznościach organy uznały, że brak jest podstaw do przyznania tak szczególnego środka ochrony osobistej, jakim jest broń palna, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał bowiem na uznanie zagrożenia, na jakie wskazywał wnioskodawca za stałe, realne i ponadprzeciętne.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący zaskarżył przedmiotową decyzję KGP i wniósł o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych do jego oceny przepisów prawa. W ocenie sądu, organy wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca. WSA podzielił stanowisko organów, które dwukrotnie analizując wniosek skarżącego uznały, że podniesione w nim okoliczności, że strona jest prokuratorem, delegowanym od czerwca 2019 r. do Prokuratury Regionalnej w G. i ma styczność z osobami karanymi, prowadzi bowiem i nadzoruje często wielotomowe postępowania, w których podejrzanym stawiane są m.in. zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, nie świadczą o szczególnym zagrożeniu życia lub zdrowia wnioskodawcy. Zdaniem WSA obawa o własne bezpieczeństwo wynikająca z wykonywania określonego zawodu, w tym przypadku prokuratora, nie jest bowiem równoznaczna z istnieniem takiego zagrożenia i nie stawia strony automatycznie w grupie osób szczególnie zagrożonych. Tym samym nie stanowi samoistnej przesłanki uzasadniającej wydanie skarżącemu pozwolenia na posiadania broni palnej bojowej do ochrony osobistej. W toku postępowania uzyskano wyjaśnienia od Zastępcy Prokuratura Regionalnego w G., Komendanta Miejskiego Policji w E. oraz od samego skarżącego, z których nie wynika by ktoś bezpośrednio mu groził bądź dokonał zamachu na życie lub zdrowie jego bądź członków rodziny i nie pojawiły się nowe, istotne dla przedmiotowej sprawy okoliczności związane z poczuciem zagrożenia. Organy Policji ponadto ustaliły, że nie było również prowadzonych postępowań, w których skarżący występował jako osoba pokrzywdzona.

WSA podkreślił, że prawo do broni nie jest objęte konstytucyjnym katalogiem praw i swobód obywatelskich, a zatem nie ma ono charakteru powszechnego. Podlega natomiast administracyjnej reglamentacji, a skarżący nie przekonał organów Policji, że w jego przypadku spełniona została dyspozycja art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.b.a.

Skargę kasacyjną wniósł Ł.I. zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez rozstrzygnięcie odmienne co do istoty skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj. art. 10 ust. 1 u.b.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do posiadania broni do ochrony osobistej;

2. przepisów prawa procesowego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dowolność oceny materiału dowodowego, nieuwzględnienie całości okoliczności stanowiących podstawę faktyczną wniosku.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumenty, mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

Komendant Główny Policji nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie, wnoszący skargę kasacyjną zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a Komendant Główny Policji w terminie 14 dni od otrzymania odpisu skargi kasacyjnej nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna Ł.I. oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej dokonuje oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zdaniem NSA niezasadność skargi kasacyjnej wynika, po pierwsze, z jej wadliwości formalnej. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że skarga kasacyjna jest profesjonalnym środkiem prawnym. Zgodnie z przepisami prawa może być ona sporządzona przez ściśle wyznaczony krąg podmiotów, bowiem chodzi o to, by przy jej sporządzeniu zachowane zostały prawem wyznaczone warunki. Rygorystyczne ujęcie przez ustawę strony formalnej skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika z charakteru postępowania kasacyjnego. W ramach takiego postępowania NSA może dokonywać kontroli skarżonego wyroku tylko w granicach ustalonych przez stronę, dlatego wyznaczenie granic tej kontroli nie może budzić żadnych wątpliwości. Powinny one wynikać wprost z zarzutów kasacyjnych. Jednak dopuszczalna jest sytuacja, gdy wprawdzie zarzuty są sformułowane wadliwie, ale z treści ich uzasadnienia można wprost ustalić jakie przepisy są w nich kwestionowane i na czym – w ocenie skarżącego kasacyjnie – polega ich naruszenie. Dopuszczalność rozpoznania tak skonstruowanej skargi kasacyjnej, a więc formalnie wadliwej z punktu widzenia regulacji art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wynika z treści uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/2009 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1).

Zatem rozpoznanie skargi kasacyjnej, która nie stawia zarzutów poprawnie sformułowanych jest możliwe wówczas, gdy na podstawie jej uzasadnienia można w niewątpliwy sposób ustalić na czym polega naruszenie przepisów przez sąd pierwszej instancji.

Analiza zarzutów sformułowanych w petitum rozpoznawanej skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, że są one wadliwe, bowiem nie stawiają sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia przepisów właściwych dla tego sądu. NSA zauważa, że przepis art. 10 ust. 1 u.b.a. oraz art. 80 k.p.a. to nie normy, które stosował sąd pierwszej instancji. Skoro zaś WSA ich nie stosował i stosować nie mógł, bo te przepisy mogą być stosowane tylko przez organ administracji publicznej, to tym samym nie mógł ich naruszyć w sposób określony w skardze kasacyjnej. Natomiast sąd ten mógł naruszyć przepisy związane z przeprowadzeniem prawidłowej kontroli działania organu, także w zakresie norm stosowanych w prowadzonym postępowaniu, a objętych zarzutami, ale wówczas poprawnie stawiany zarzut powinien wskazywać przepisy p.p.s.a. naruszone przez sąd w powiązaniu z przepisami administracyjnymi, które znalazły się w zarzucie. Tak więc zarzut powinien przede wszystkim odnosić się do treści art. 151 lub art. 145 p.p.s.a., bo to są możliwe podstawy działania sądu przy wyrokowaniu. Zresztą sąd pierwszej instancji jednoznacznie wskazał art. 151 p.p.s.a. jako podstawę orzekania. Ten błąd ujęcia zarzutów procesowych nie pozwala odrzucić skargi kasacyjnej ze względu na treść wskazanej wcześniej uchwały NSA, jednak w sposób znaczący ogranicza możliwość kontroli, której może dokonać sąd drugiej instancji. Zakres takiej kontroli może być ustalony tylko na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, o ile w nim strona jednoznacznie określa zakres i sposób naruszenia przepisów przez sąd.

W uzasadnieniu rozpoznawanej skargi kasacyjnej te warunki nie zostały poprawnie zrealizowane. Z jego treści wynika bardziej polemika ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji niż wskazanie na czym polegało naruszenie art. 10 ust. 1 u.b.a. oraz art. 80 k.p.a. NSA wskazuje, że zarzut kasacyjny stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma określać naruszony przepis, wskazywać na czym polega to naruszenie, przedstawiać poprawny sposób jego stosowania oraz ma zawierać uzasadnienie prezentowanego przez stronę stanowiska. W praktyce oznacza to, że uzasadnienie skargi kasacyjnej ma być konkretne nie tylko co do podmiotu domagającego się kontroli kasacyjnej, ale także w odniesieniu do przepisów i sposobu ich naruszenia przez skarżony wyrok.

Uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej tego warunku nie spełnia. Natomiast z jego treści daje się ustalić, że zdaniem skarżącego kasacyjnie sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji i niezasadnie oddalił skargę, w sytuacji, gdy doszło do niewłaściwego zastosowania art. 10 ust. 1 u.b.a. Niewłaściwego zastosowania strona upatruje w błędnym rozumieniu przesłanek z art. 10 ust. 1 u.b.a. Z tym tylko, że wskazany przepis zawiera kilka przesłanek wydania pozwolenia na broń, a sformułowany zarzut i jego uzasadnienie nie wskazują o jaką przesłankę chodzi. A nawet gdy przyjąć, bo to z treści uzasadnienia pośrednio wynika, że stronie wnoszącej skargę kasacyjną chodzi o ważną przyczynę posiadania broni, to przecież w takiej sytuacji nie mamy do czynienia ze stosowaniem – jak wskazuje to skarga kasacyjna – ale z wykładnią przepisu. Sąd drugiej instancji przypomina, że art. 174 pkt 1 p.p.s.a. odnosi się do stosowania lub wykładni prawa, zatem to strona ma określić na czym polega błąd w zakresie prawa materialnego. Sąd drugiej instancji nie może samodzielnie czynić ustaleń w tym zakresie. Jednak gdyby nawet przyjąć, że zarzut w istocie odnosi się do wadliwości wykładni, a przez to i do niewłaściwego zastosowania, to stwierdzić trzeba, że w tym zakresie nie można sądowi pierwszej instancji postawić zarzutu wadliwego stosowania art. 10 ust. 1 u.b.a. i art. 80 k.p.a. Analiza akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wyroku sądu pierwszej instancji prowadzą do wniosku, że w sprawie skarżący kasacyjnie jako wnioskodawca nie przedstawił ważnej przyczyny posiadania broni palnej bojowej do ochrony osobistej, bowiem okoliczności na jakie wskazywał, które miały spełniać przesłankę z art. 10 ust. 1 u.b.a. nie zostały zindywidualizowane, zatem odniesione do działań związanych z wykonywaną przez skarżącego służbą publiczną.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.