Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1615/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 246, art. 247
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi "P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy HOOP nr R-153654 oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy HOOP R-153654.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lipca 2005 r., do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw H. z siedzibą w W. wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowny HOOP nr R-153654 (przeznaczony do oznaczania "wyrobów tytoniowych" w klasie 34) na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.

Jako podstawę prawną swego żądania wnioskodawca wskazał art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5 poz. 17 z późn. zm.) w zw. z art. 246 i art. 315 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49, poz. 508 ze zm.).

W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca podniósł, że jest uprawniony ze zgłoszeń i rejestracji 17 znaków towarowych ze słowem HOOP, jak również z rejestracji międzynarodowych HOOP o numerach IR 789050 i IR 638159. Podkreślił jednocześnie, że znaki towarowe HOOP R-137855, czy też HOOP R-153654 są znakami towarowymi firmowymi tożsamymi z nazwą pod którą występuje w obrocie gospodarczym od 1992 r., a firma H. S.A. jest renomowanym i jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce producentów szerokiego asortymentu napojów. Od wielu lat prowadzi intensywną działalność promocyjno-marketingową oraz ponosi znaczne nakłady na promocję swojego wiodącego znaku towarowego HOOP. Oprócz intensywnych kampanii reklamowych prowadzonych za pośrednictwem środków masowego przekazu firma H. S.A. od początku swej działalności wspiera jednocześnie wiele klubów sportowych oraz wielu wybitnych polskich sportowców, a także różne fundacje i stowarzyszenia pomocy społecznej. Dlatego też, rejestracja znaku towarowego HOOP R-153654 dla wyrobów tytoniowych stanowi naruszenie praw osobistych wnioskodawcy w postaci nazwy (firmy), pod którą występuje w obrocie gospodarczym jako przedsiębiorca. Ponadto działanie uprawnionego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jest to działanie w złej wierze, mające na celu skorzystanie z faktu powszechnej znajomości napojów HOOP, jak również samej firmy H. S.A. Sporna rejestracja stwarza też ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia wyrobów tytoniowych opatrzonych tym znakiem, że pochodzą one od firmy H. S.A. lub od innego podmiotu powiązanego organizacyjnie lub finansowo z tą firmą, a w konsekwencji do naruszenia podstawowej funkcji znaku towarowego jaką jest funkcja oznaczania pochodzenia.

Uprawniony ze spornego prawa ochronnego P. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 29 listopada 2005 r., ustosunkowując się do sprzeciwu, uznał go za bezzasadny wskazując, że rejestracja jego znaku dotyczy zupełnie innych towarów niż towary, dla których używane są oznaczenia pochodzące od firmy H. S.A. Jednocześnie poinformował, że wystąpił do wnioskodawcy z propozycją ugodowego zakończenia sporu.

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] listopada 2006 r. wnioskodawca rozszerzył podstawę prawną swojego żądania o art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., podnosząc, iż istnienie spornego prawa ochronnego narusza jego prawa do znaku powszechnie znanego. Podtrzymał argumentację, że należący do niego znak HOOP jest znakiem renomowanym i powszechnie znanym. W jego ocenie rejestracja spornego znaku nastąpiła ponadto w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, bowiem zmierzała do wykorzystania znaku towarowego kojarzonego z napojami głównie dla dzieci i młodzieży oraz zdrowym stylem życia, do oznaczania papierosów - towaru szkodliwego.

Uprawniony ze spornego prawa zakwestionował twierdzenie wnioskodawcy odnośnie renomy oraz powszechnej znajomości znaku firmy H. S.A. ponownie podkreślając, że obie firmy działają w różnych branżach.

Rozprawa przed Urzędem Patentowym została odroczona w celu umożliwienia wnioskodawcy przedstawienia dowodów na okoliczność renomy oraz powszechnej znajomości znaku HOOP w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji.

Wnioskodawca w wyznaczonym przez organ terminie nadesłał szereg materiałów świadczących, w jego ocenie, o renomie i powszechnej znajomości znaku HOOP.

Na kolejnej rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] lutego 2007 r. wnioskodawca podniósł, że kampanie reklamowe dotyczące jego znaku wiążą się ze sportem, jak również kierowane są do dzieci i młodzieży, natomiast istnienie na rynku znaku HOOP przeznaczonego do oznaczania papierosów szkodzi temu wizerunkowi.

Uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie wniosku wskazując, iż zgromadzone w sprawie materiały nie świadczą o renomie znaku wnioskodawcy. Krąg odbiorców towarów wnioskodawcy i uprawnionego jest zupełnie inny.

Urząd Patentowy po zamknięciu rozprawy odroczył ogłoszenie decyzji do dnia 16 lutego 2007 r.

Wnioskodawca w dniu 6 lutego 2007 r. przesłał organowi odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1576/06 wnosząc o włączenie go do materiału dowodowego sprawy.

W związku z przedstawieniem przez wnioskodawcę nowego materiału dowodowego organ w dniu 16 lutego 2007 r. otworzył zamkniętą rozprawę na nowo udzielając uprawnionemu terminu do ustosunkowania się do tego materiału dowodowego.

W piśmie z dnia 23 lutego 2007 r. uprawniony zakwestionował wartość dowodową powyższego orzeczenia sądowego, podnosząc w szczególności, że dotyczy ono innych okoliczności niż zaistniałe w niniejszej sprawie. Ponadto powołując się na doktrynę przytoczył definicję renomy, wskazując, że powinna być ona utożsamiana z siłą atrakcyjną znaku, wartością reklamową i pozytywnymi wyobrażeniami konsumentów o oznaczonych takim znakiem towarach.

Na kolejnej rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] kwietnia 2007 r. strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska.

[...]

Uprawniony nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że renomę znaku towarowego określa jego powszechna znajomość i ilość towaru na rynku. Ponadto podniósł, że zarzuty naruszenia praw osobistych i majątkowych należą wyłącznie do kompetencji sądów.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy HOOP R-153654.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji. Przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony w dniu 27 kwietnia 1999 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, dlatego przepisy tej ustawy stanowią podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.

W ocenie organu rejestracja spornego znaku towarowego nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych.

Organ przypomniał, iż zgodnie z art. 8 pkt 1 ww. ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Zdaniem organu uzasadniony jest zarzut naruszenia przez rejestrację spornego znaku zasad współżycia społecznego. Zgodnie bowiem z poglądami prezentowanymi w doktrynie i praktyce orzeczniczej sprzeczność z zasadami współżycia społecznego powinna być rozpatrywana nie tylko w odniesieniu do samego znaku (jego treści, formy przedstawieniowej), lecz także określonych działań zgłaszającego i ich zamierzonego skutku. Rejestracja spornego znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania papierosów, w sytuacji istnienia niemal identycznego, znanego od lat znaku stosowanego dla towarów (napojów) adresowanych głównie do dzieci i młodzieży może mieć, w ocenie organu, negatywne skutki. Istnieje bowiem niebezpieczeństwo, że skojarzenia ww. grupy wiekowej ze znakiem wnoszącego sprzeciw mogą się przełożyć na nabywanie wyrobów tytoniowych opatrzonych takim samym znakiem. Wskazana sytuacja godzi zaś w podejmowane od lat wysiłki zmierzające do wykształcenia w młodych osobach wolnego od nałogów, zdrowego stylu życia, stąd powinna być ona oceniana jako pozostająca w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, iż zgłoszenie spornego znaku było działaniem w złej wierze, gdyż jego zamiarem było nieuzasadnione wykorzystanie znajomości znaku HOOP w celu osiągania korzyści finansowych, przy zminimalizowanych kosztach własnych. W ocenie organu zgłoszenie fantazyjnego oznaczenia HOOP nie było przypadkowe. Świadczy o tym fakt, iż uprawniony wystąpił o rejestrację na swoją rzecz całej grupy znanych oznaczeń, wypromowanych przez inne firmy (m.in. znaki WRANGLER Z-232117, OKOCIM Z-207159, ŻYWIEC Z-207160).

Organ podkreślił przy tym, że sporny znak jest identyczny fonetycznie względem oznaczenia HOOP należącego do wnioskodawcy, jak również nie posiada żadnej grafiki i w konkretnej sytuacji mógłby zostać zastosowany w postaci zbliżonej do tej, która jest używana przez wnioskodawcę.

Organ uznał za zasadny także zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. wskazując, iż utrzymywanie ochrony spornego znaku godzi w prawa osobiste wnoszącego sprzeciw, który chce być kojarzony z młodością, zdrowym stylem życia i witalnością. Wskazują na to w szczególności dokumenty ilustrujące promowanie przez wnioskodawcę sportu i rekreacji. W ocenie organu temu wizerunkowi firmy H. S.A. oraz jej towarów opatrzonych znakiem HOOP zagraża w sposób realny i bezpośredni istnienie identycznego znaku, przeznaczonego do oznaczania towarów szkodliwych (papierosów). Firma H. S.A. ma prawo do ochrony swojego wizerunku. Prawo to należy do katalogu praw osobistych wprost wskazanych w art. 23 k.c. (który to przepis ma zastosowanie do osób prawnych na podstawie art. 43 k.c.) i powinno podlegać szczególnej ochronie. Pojawienie się w obrocie wyrobów tytoniowych ze znakiem HOOP może nie tylko zniweczyć wizerunek tworzony od lat przez wnoszącego sprzeciw, ale i wiązać się konkretnymi stratami finansowymi, wynikającymi z nakładów poniesionych na nieskuteczne akcje promocyjne.

Na poparcie zasadności swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1744/05.

Organ nie podzielił natomiast zarzutu wnioskodawcy odnośnie naruszenia praw firmy H. S.A. do znaku renomowanego. W ocenie organu przedłożone przez wnioskodawcę materiały na okoliczność renomy jego znaku wskazują niewątpliwie na szeroką znajomość oznaczenia HOOP na rynku polskim. Sama znajomość oznaczenia HOOP nie wystarczy jednak do przyjęcia, iż korzystało ono z renomy w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji. Niezbędnym warunkiem renomy jest bowiem wykazanie, wyjątkowego charakteru takiego oznaczenia. Znak renomowany jest symbolem jakości towarów lub usług, w odniesieniu do których jest używany, jest samoistną siłą atrakcyjną, z którą wiąże się ogół pozytywnych wyobrażeń konsumentów o oznaczanych nim towarach. Konieczne jest więc wykazanie zaistnienia nie tylko warunków ilościowych, ale i (przede wszystkim) jakościowych. Organ podkreślił, że nie może przesądzać o renomie znaku wnioskodawcy przedłożony przez niego ranking najdroższych polskich marek, bowiem dotyczy on okresu znacznie późniejszego niż rozpatrywany (zgłoszenie znaku spornego nastąpiło 27 kwietnia 1999 r., natomiast ranking opublikowany został 30 czerwca 2004 r.). Tym bardziej nie mają znaczenia wyniki badań dotyczących wartości marek żywności i napojów, bowiem pochodzą one z 2006 r. Nie mogą świadczyć o renomie znaku także zgromadzone w sprawie dyplomy, wyróżnienia i podziękowania przyznane wnioskodawcy. Wskazane materiały dowodzą bowiem wyłącznie działalności wnioskodawcy i jego zaangażowania w akcje promocyjne. Nie mogą też świadczyć o renomie same zgłoszenia i rejestracje znaków na rzecz wnioskodawcy. Każdy może bowiem uzyskać ochronę na dowolną ilość znaków, spełniających ustawowe warunki rejestracyjne. Nakłady poniesione na promocję same w sobie też nie przesądzają o istnieniu renomy. W szczególności nie dowodzą one, że w odczuciu konsumentów wytworzyły się jakieś pozytywne skojarzenia związane z tym znakiem, lecz jedynie wskazują na działania wnioskodawcy zmierzające do wytworzenia takich asocjacji. Wnioskodawca, w ocenie organu, nie wykazał renomy znaku, zaś przedłożone przez niego materiały mogą ewentualnie świadczyć o szerokiej znajomości należącego do niego znaku. Naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych stanowiło jednak wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. organ wskazał natomiast, iż wnioskodawca nie wykazał, że należący do niego znak towarowy, w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia, był powszechnie znany w Polsce, w odniesieniu do papierosów. Ze zgromadzonych materiałów wynika bowiem jednoznacznie, iż znak HOOP należący do wnioskodawcy był używany (i znany) w zakresie napojów, które są towarami innego rodzaju niż wyroby tytoniowe.

W skardze na tę decyzje skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zarzuciła organowi naruszenie art. 8 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) oraz art. 7 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ uznając, iż rejestracja znaku skarżącego nastąpiła z naruszeniem zasad współżycia społecznego, enigmatycznie tylko wskazał, że rejestracja ta, w sytuacji istnienia niemal identycznego, znanego od lat znaku towarowego stosowanego dla towarów (napojów) adresowanych głównie do dzieci i młodzieży może mieć negatywne skutki. Według skarżącego zadaniem organu było wykazanie (dowiedzenie), że rejestracja spornego znaku ma negatywne skutki, nie zaś, że może mieć. Ponadto organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, który ze znaków towarowych uważa za "znak wnoszącego sprzeciw", co obarcza zaskarżoną decyzję wadą niemożliwą do usunięcia bez ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wydając decyzję o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego R-153 654 organ pozbawił skarżącego praw słusznie nabytych, co nie wpływa na pogłębianie zaufania obywateli do organów państwa, ani nie buduje świadomości i kultury prawnej (art. 8 k.p.a.). Ponadto skarżący zarzucił, że w swoim wywodzie organ posłużył się zwrotem "..znak niemal identyczny". Z logiki wynika natomiast, że albo coś jest identyczne (tożsame) albo nie jest, nie ma natomiast trzeciej możliwości.

Opieranie decyzji o niczym nie poparty, nie udowodniony, zarzut działania w złej wierze jest natomiast, w ocenie skarżącego, zarzutem ponad potrzebę, zwykłym tzw. "wypadkiem przy pracy". Stawiając zarzut działania w złej wierze zadaniem organu było bowiem udowodnienie zgłaszającemu działania w złej wierze w tym konkretnym postępowaniu (oznaczonym uprzednio jako Z-200975, a następnie jako R-153654), a nie w postępowaniach dotyczących zgłoszeń innych znaków towarowych. Z kolei zarzut, że sporny znak nie posiada żadnej grafiki ,, (...) i w konkretnej sytuacji mógłby zostać zastosowany w postaci zbliżonej do tej, która jest używana przez wnioskodawcę" jest niczym innym jak imputowaniem spółce P. sp. z o.o. nagannych zachowań.

Skarżący, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1256/06, wskazał na konieczność ustalenia przez organ istnienia dobrej lub złej wiary w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wskazał, iż w sprawie o unieważnienie nie bada kwestii przyszłego, rzeczywistego skutku związanego z używaniem spornego znaku w obrocie, lecz ocenia potencjalne, obiektywne niebezpieczeństwo jakie niesie ze sobą rejestracja tego oznaczenia, z punktu widzenia określonych grup odbiorców. Bez znaczenia dla sprawy są natomiast powoływane przez skarżącego znaki HOOP (R-185581, R-198241 oraz R-164944), należące do firmy H. S.A. z siedzibą w W., bowiem nie były one rozpatrywane w kwestionowanej decyzji, lecz przedmiotem oceny był znak sporny zarejestrowany na rzecz skarżącego za nr R-153654. Rejestracja tego znaku została uznana za niezgodną z zasadami współżycia społecznego ze względu na jego bardzo wyraźne podobieństwo (brzmieniową identyczność) do używanego w obrocie i znanego od lat znaku HOOP, przeznaczonego do oznaczania napojów, których oferta była i jest kierowana głównie do dzieci i młodzieży, a nie ze względu na kolizję z konkretnym zarejestrowanym znakiem. Niezrozumiałe są w tym kontekście "pytania" zadawane przez skarżącego w skardze, odnośnie tego, który ze znaków firmy H. S.A. organ uznał za przeciwstawiony, na podstawie jakich przesłanek to nastąpiło oraz którymi dowodami się posłużył w tym zakresie. Okoliczność, że znak wnoszącego sprzeciw jest adresowany głównie do dzieci i młodzieży nie budziła wątpliwości w toku postępowania spornego i została potwierdzona przez uprawnionego w piśmie złożonym na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r., w którym stwierdził on, że "Odbiorcą napojów gazowanych oznaczonych znakiem HOOP są głównie dzieci i nastoletnia młodzież ...". Nieuzasadnionym jest w związku z tym zarzut skargi, iż okoliczność powyższa została ustalona przez organ w sposób dowolny i bezkrytyczny. Także użyte w decyzji sformułowanie, że znak sporny oraz znak używany przez firmę H. S.A. są oznaczeniami niemal identycznymi zostało zastosowane w ocenie organu prawidłowo, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności sprawy. Organ uznał bowiem, że w warstwie fonetycznej znaki są identyczne, przy czym znak sporny jest znakiem słownym i w konkretnej sytuacji może być używany w różnych postaciach graficznych, w tym także zbliżonych do postaci używania znaku HOOP przez firmę H. S.A. W ocenie organu całkowicie bezzasadne jest także twierdzenie skarżącego, że zarzut działania w złej wierze został uwzględniony ponad potrzebę i jest tzw. "wypadkiem przy pracy". Przyjmując działanie skarżącego w złej wierze organ kierował się bowiem wskazaniami doktryny i utrwaloną praktyką orzeczniczą, które wielokrotnie zwracały uwagę, że za okoliczność przesądzającą o złej wierze można uznać identyczność porównywanych znaków, czy zgłoszenie kilku innych znanych oznaczeń.

Odnośnie natomiast zarzutu imputowania skarżącemu nagannych zachowań organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2004 r. sygn. akt 6 II SA 1159/02) wskazując na rozszerzoną ochronę znaku słownego która daje uprawnionemu możliwość stosowania tego znaku w rozmaitych formach graficznych.

Organ podniósł jednocześnie, iż skarżący nie uzasadnił w skardze na czym polegało uchybienie w zakresie przyjętej w decyzji podstawy prawnej unieważnienia z art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Nie umotywował także na czym polegało uchybienia przepisom postępowania (art. 7 k.p.a.), poza ogólnym powołaniem się na tą regulację, co uniemożliwiło organowi ustosunkowanie się do tych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie narusza prawa.

Z uwagi na to, że sporny znak towarowy został zgłoszony do rejestracji w dniu 27 kwietnia 1999 r., na podstawie art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.), w sprawie tej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5 poz. 17 z późn. zm.).

Sprzeciw oparty został na zarzucie naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t., w toku postępowania spornego wnioskodawca rozszerzył podstawę prawną wniosku o art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t.

Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na sporny znak towarowy w oparciu o art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t.

Art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, stanowiącą przesłankę niedopuszczalności zarejestrowania znaku towarowego na podstawie powołanego przepisu, należy łączyć nie tylko bezpośrednio z samym znakiem, ale również i z okolicznościami towarzyszącymi rejestracji tego znaku, jeżeli zawierają one elementy sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż pierwszeństwo do używania oznaczenia słownego HOOP jako znaku towarowego przysługiwało uczestnikowi postępowania firmie H. S.A., która ma zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 22 lutego 1999 r. prawo do znaku towarowego HOOP R-137855 dla towarów z klasy 32 i 33, a także jest uprawnioną z rejestracji szeregu innych znaków towarowych z elementem słownym HOOP. [...].

Strona skarżąca w toku postępowania spornego nie kwestionowała faktu, że wnioskodawcy przysługuje zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem prawo do znaku towarowego HOOP, podnosiła natomiast okoliczność, że znaki towarowe zawierające słowo HOOP zarejestrowane na rzecz firmy H. S.A. obejmują swym zakresem jedynie towary z klasy 32 i 33, nie dotyczą natomiast towarów z klasy 34 (wyroby tytoniowe), dla których zarejestrowany został sporny znak.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zasadą jest dopuszczalność rejestracji takiego samego oznaczenia, jak już zarejestrowane wcześniej dla towarów innego rodzaju. Zasad ta w pewnych sytuacjach ulega jednak ograniczeniom ze względu na zasady współżycia społecznego.

Firma H. S.A. jest znanym na rynku polskim producentem szerokiego asortymentu napojów przeznaczonych w dużej mierze dla dzieci i młodzieży. W toku postępowania spornego wykazane zostało, iż w ramach promocji firmy oraz znaku towarowego HOOP angażuje się ona w sponsorowanie działalności sportowej, a także wspiera różne fundacje i stowarzyszenia pomocy społecznej. W reklamach produkowanych przez nią napojów akcentowany jest natomiast mocno fakt, iż produkowane są one na bazie wód mineralnych oraz z dodatkiem naturalnych soków. Dlatego w ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził, iż zgłoszenie przez stronę skarżącą do rejestracji znaku towarowego HOOP przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 34 (wyrobów tytoniowych) należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, z uwagi na niebezpieczeństwo kojarzenia napojów produkowanych przez firmę H. S.A. z wyrobami tytoniowymi, szkodliwymi dla zdrowia. Ponadto, z uwagi na dużą znajomość i popularność znaku HOOP na rynku polskim (w segmencie wyrobów powszechnego użytku jakimi są napoje) zgłoszenie słownego znaku HOOP dla oznaczania wyrobów tytoniowych, jak słusznie podniósł organ, nie można uznać za przypadkowe. Potwierdzeniem tego jest okoliczność, iż strona skarżąca podjęła próbę rejestracji w Urzędzie Patentowym na swoją rzecz do oznaczania wyrobów tytoniowych także innych znanych znaków towarowych, jak np.: OKOCIM, ŻYWIEC, WRANGLER.

W świetle powyższych ustaleń organ prawidłowo uznał, że prawo ochronne na znak towarowy HOOP udzielone zostało z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

Przepis art. 8 pkt 2 u.z.t. stanowi zaś, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

Prawo do firmy ma charakter prawa podmiotowego bezwzględnego, skutecznego erga omnes, przysługującego przedsiębiorcy. Jej ochrona przewidziana jest w kodeksie cywilnym na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych. Zgodnie z art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Należy zatem stosować odpowiednie przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych do ochrony dóbr osób prawnych uwzględniając różnice strukturalne osób prawnych i osób fizycznych. Wśród dóbr osobistych osób prawnych w pierwszej kolejności wymienia się nazwę, która służy indywidualizacji osoby prawnej. Firma osoby prawnej podlega ochronie przewidzianej dla dóbr osobistych od daty rozpoczęcia jej używania w obrocie gospodarczym.

Ochrona nazw handlowych wynika również z art. 8 Konwencji paryskiej z dnia 20 marca 1883 r. o ochronie własności przemysłowej (Dz. U. z 1975, Nr 9, poz. 51 i 52), który zapewnia ich ochronę bez obowiązku zgłoszenia lub rejestracji, niezależnie od tego, czy stanowi ona, czy nie stanowi części znaku towarowego.

Przepis art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych koresponduje z cytowanym przepisem konwencji paryskiej oraz ochroną dóbr osobistych wynikających z kodeksu cywilnego. Ochrona nazwy handlowej (firmy, nazwy używanej w działalności gospodarczej) wyraża się wyłączeniem od rejestracji znaków (oznaczeń), które naruszają prawa osobiste osób trzecich.

W doktrynie podkreśla się, iż funkcje znaku towarowego i oznaczenia przedsiębiorstwa (firmy) przecinają się. Znak towarowy, odróżniając bezpośrednio towary w obrocie na podstawie ich pochodzenia, pośrednio wskazuje na źródło ich pochodzenia, może zatem identyfikować przedsiębiorstwo. Natomiast oznaczenie przedsiębiorstwa (firmy), odróżniając w obrocie bezpośrednio dane przedsiębiorstwo lub jego część, może pośrednio wskazywać na pochodzenie towarów. Konsekwencją tego jest sytuacja, w której przeciętny nabywca towarów może na podstawie znaku towarowego identyfikować przedsiębiorstwo i odwrotnie. W przypadku kolizji między firmą (nazwą) przedsiębiorstwa a zarejestrowanym z "gorszym pierwszeństwem" znakiem towarowym priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej. W doktrynie oraz orzecznictwie dominuje bowiem zdecydowanie pogląd, że ilekroć następuje zderzenie zasad charakterystycznych dla systemu formalnej ochrony oznaczeń (zasada rejestracji oznaczeń), z zasadą ochrony oznaczeń używanych faktycznie w obrocie gospodarczym, pierwszeństwo przyznaje się tym ostatnim Potwierdzeniem tego stanowiska jest orzecznictwo Sądu Najwyższego (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1994 r. III CZP 109/04 OSNC 1995/1/18, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r. V CK 280/04 LEX nr 137679), a także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok z dnia 10 stycznia 2002 r. II SA 3390/01, Pr. Gosp. 2002/7-8/78; wyrok z dnia 05.04.2006 r. II GSK 377/05 LEX nr 202411, wyrok z dnia 26.04.2006 r. II GSK 31/06, ONSA i WSA 2006/5/138).

Wnioskodawca firma H. S.A. od 1992 r. prowadzi działalność gospodarczą na rynku polskim [...].

Z materiałów dowodowych przedstawionych w toku postępowania spornego wynika, że firma H. S.A. ponosi duże nakłady na promocję wizerunku swojej firmy szeroko znanej na rynku polskim oraz produkowanych przez nią wyrobów sponsorując działalność sportową oraz angażując się w różnego rodzaju akcje społeczne. Dlatego istnienie na rynku znaku towarowego HOOP przeznaczonego do oznaczania wyrobów tytoniowych, a więc towarów szkodliwych dla zdrowia, może szkodzić pozytywnemu wizerunkowi firmy H. S.A., a w związku z tym godzi w jej prawa osobiste.

Urząd Patentowy prawidłowo w związku z tym ustalił, że prawo ochronne na znak towarowy HOOP udzielone zostało także z naruszeniem 8 pkt 2 u.z.t.

Sąd podzielił jednocześnie stanowisko organu, iż przedstawione w toku postępowania spornego materiały dowodowe nie potwierdziły faktu, że znak towarowy HOOP, w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji, był znakiem renomowanym.

W ocenie Sądu, w toku postępowania przed Urzędem Patentowym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, a więc mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ unieważniając prawo ochronne na sporny znak towarowy w oparciu przepisy art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.