Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1347/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.), Sędziowie: NSA Anna Robotowska, Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. sprawy ze skargi ,,V." Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2003r Nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2002r. stwierdzającą, że gry prowadzone na automacie "R." a także innych automatach działających na takich samych zasadach, będących w posiadaniu "V." Sp. z o.o. z siedzibą we W., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998r. Nr 102, poz. 650, z późn. zm.).

Ustalił, że w dniu [...] kwietnia 2002r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek z Urzędu Kontroli Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. nr [...] z prośbą o rozstrzygnięcie w trybie art 2 ust. 3 ustawy, czy gry urządzane na automatach znajdującym się w posiadaniu "V." Sp. z o.o. z siedziba we W., są grami na automatach w rozumieniu w/w ustawy, będący skutkiem wyników kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w lokalu gastronomicznym, w którym prowadzone były przedmiotowe gry. Ustalono bowiem w trakcie tych czynności - m. in. na podstawie instrukcji obsługi automatu, że w/w gry miały następujący przebieg: Grający wykupywał kredyty u osoby obsługującej automat. Przy pomocy klucza do nakręcania punktów, obsługujący grę wpisywał do pamięci automatu wykupioną przez grającego ilość punktów kredytowych. Następnie grający przystępował do gry w karty opartej na zasadach gry Poker. Jeżeli w wyniku gry gracz uzyskał jedną z kombinacji premiowych otrzymywał dodatkowe punkty kredytowe. Jeżeli chciał przerwać grę – obsługujący wpisywał na bonie ilość nie niewykorzystanych punktów. Bon (zaświadczenie) przekazywany był grającemu, a osoba obsługująca automat przy pomocy przycisku znajdującego się na tylnej ścianie automatu dokonywała wyzerowania licznika punktów kredytowych. Jeżeli grający chciał w późniejszym okresie kontynuować grę, oddawał w/w bon osobie obsługującej automat, która wprowadzała adekwatną do zaświadczenia ilość punktów kredytowych do pamięci automatu. Powyższe zaświadczenie upoważniało grającego do prowadzenia gry na automatach w późniejszym terminie bez ponoszenia dodatkowej opłaty.

Fakt wystawiania powyższych bonów ( zaświadczeń ) został potwierdzony w protokole przesłuchania właściciela lokalu, w którym prowadzone były gry, a jego wzór został nadesłany przez UKS..

W dniu [...] czerwca 2002r. Minister Finansów wszczął postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia czy w/w gry są grami na automatach w rozumieniu przepisów przywołanej wyżej ustawy, jednocześnie zwracając się do strony o nadesłanie wyjaśnień dotyczących prowadzenia przedmiotowych gier.

W dniu [...] czerwca 2002r. strona złożyła pismo podpisane członków zarządu uprawnionych do reprezentacji Spółki: A.Ś. i S.S. podnosząc, iż przedmiotowe gry nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów w/w ustawy, gdyż automaty nie wypłacają wygranych pieniężnych lub rzeczowych. Są natomiast typowymi grami telewizyjnymi, gdzie gracz wykupuje możliwość grania, a obsługujący automat dokonuje zakredytowania gier za pomocą specjalnego klucza.

Minister Finansów nie podzielił stanowiska strony i w dniu [...] listopada 2002r. wydał decyzję nr [...] rozstrzygającą, że gry urządzane przez stronę są grami na automatach w rozumieniu ustawy, bowiem prawo do kolejnej, bezpłatnej gry, stanowi wygraną w rozumieniu ustawy. Możliwość kontynuowania gry bez dodatkowej opłaty, punkty kredytowe zapisywane na specjalnych zaświadczeniach (bonach) stanowiły korzyść wynikającą z gry, a takie warunki zawarte były w jej regulaminie. Organ powołał się na stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1999r. ( I KZP 39/99 OSNKW 2000/12-2/9) stanowiącej, że od warunków konkretnej umowy zależy, co jest wygraną w grze. O ile warunki umowy zamieszczone są w regulaminie gry, określa on kiedy następuje zawarcie umowy, jak i prawa i obowiązki stron. Wskazał także na utrwalony w tym przedmiocie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w sprawie sygn. akt II SA 213/01 z dnia 12.07.2002r., iż w świetle przepisów ustawy decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej gry ma jej rzeczywisty cel i ostateczny efekt, dlatego ani modyfikacje techniczne, ani dodatkowe czynności (fazy) odmienne od tradycyjnych form, czy też nazwy mające na celu obejście rygorów ustawowych nie mogą zmienić ostatecznej kwalifikacji danej gry.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "V." Sp. z o.o. z siedzibą we W. Prezes S.S. kwestionował wydawanie zaświadczeń upoważniających gracza do prowadzenia gry na automacie w późniejszym terminie, jako że dowód w postaci dołączonego przez UKS zaświadczenia z niewyjaśnionego źródła pochodzenia jest bezwartościowy. Zarzucał brak tłumacza przy składaniu przez niego wyjaśnień. Podnosił, że jest [...], słabo zna język polski i nie mógł sformułować w języku polskim argumentów przemawiających na jego korzyść. Nadto podnosił wadliwą interpretację przepisów ustawy o grach losowych, bowiem w jego ocenie ustawodawca nie kwalifikuje gry do gier losowych ani do gier na automatach jeżeli w danej grze występują wygrane, które nie mają postaci ani pieniężnej ani rzeczowej. Jego automaty nigdy nie posiadały mechanizmu dokonującego wypłaty czegokolwiek i wynika to z opinii technicznej z dnia [...] grudnia 2002r. [...] zarzucając, że decyzja pominęła opinię biegłego sporządzoną na zlecenie strony.

Utrzymując w mocy swoją decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów podtrzymał dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów wniosku wskazał, ze fakt wystawiania bonów (zaświadczeń) został potwierdzony w trakcie postępowania przez właściciela lokalu, w którym prowadzone były sporne gry. Nie podzielił zarzutów strony co do oceny pojęcia wygranej rzeczowej, którą jest także nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego, czyli może być nią także możliwość kontynuowania gry, jako korzyść wynikająca z następstwa gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. Nie odniósł się do zarzutu braku tłumacza.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "V." Sp. z o.o. reprezentowana przez Prezesa S.S. zarzuciła przedmiotowej decyzji:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust 2a ustawy o grach losowych , zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. nr 102, poz. 650 z późn.zm.) poprzez błędną jego wykładnię tj. uznanie punktów kredytowych umożliwiających graczowi kontynuację jednej i tej samej gry w grze telewizyjnej , za wygraną rzeczową.

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 7, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

Strona zarzuciła nie ustosunkowanie się do treści opinii technicznej nr [...] i nie podanie argumentów dlaczego organ nie podzielił tej opinii. Nadto kwestionowała ustalenia organu co do wydawania zaświadczeń upoważniające grającego do prowadzenia gry na automatach w późniejszym terminie bez konieczności ponoszenia dodatkowej opłaty. Strona zarzuciła organowi również naruszenie art. 9 kpa.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2004r. podnosiła nadto, że Minister wybiórczo i arbitralnie podejmuje decyzje w stosunku do innych, identycznie działających gier, co jest sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości. Podnosiła słabą znajomość języka polskiego przez Prezesa S.S. i fakt, że inspektorzy UKS dokonali takich zapisów jakie były im wygodne nie dbając o prawdę, wobec tego, że nigdy nie sporządzane były ani nie wydawane instrukcje co do zapisywania punktów kredytowych, za które można było prowadzić grę w terminie późniejszym.

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej złożył protokół Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2003r., gdzie przedmiotem badania była taka sama gra telewizyjna należąca do innego właściciela, gdzie Urząd Celny nie zawnioskował o wszczęciu postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów o charakterze gier.

W odpowiedzi na skargę organ odnosząc się do zarzutów wskazał na swoje szczegółowe uzasadnienia zaskarżonych decyzji i przyczyny zakwalifikowania gier urządzanych przez stronę jako gier na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992r.. Stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego potwierdził, że grający w zależności od wniesionej opłaty otrzymywał określoną ilość punktów kredytowych, za które prowadził grę. Wygraną grający otrzymywał w postaci punktów kredytowych, za które mógł prowadzić dalszą grę bez ponoszenia nowych opłat, a prawo do dalszej "bezpłatnej" gry spełnia znamiona wygranej w rozumieniu przepisów w/w ustawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nie wzięcia pod uwagę opinii technicznej stwierdził, iż przedstawiony w niej przebieg gry wziął go pod uwagę wydając zaskarżoną decyzję, nie podzielając jednakże dokonanej przez biegłego interpretacji pojęcia wygranej rzeczowej. Przedstawiony w opinii opis gry zdaniem Ministra potwierdził słuszność rozstrzygnięcia i wskazał jednoznacznie na to, że grający mógł uzyskać wygrane w postaci punktów kredytowych, za które prowadził dalszą grę bez ponoszenia dodatkowych opłat.

Wskazał, że organ administracji państwowej stosownie do art. 80 kpa ocenia na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a zatem samodzielnie ocenia każdy z dowodów w tym również opinię biegłego i nie podzielił dokonanej przez niego interpretacji pojęcia wygranej rzeczowej. To Minister Finansów rozstrzyga czy dana okoliczność została udowodniona, a nie biegły czy strona, a pogląd ten wielokrotnie podkreślał NSA w swoich wyrokach (min. wyrok z dnia 27 października 1999r. sygn. akt II SA 1095/99).

Ponownie powołał się - odnośnie kwestionowania faktu wystawiania bonów (zaświadczeń) - na wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez właściciela lokalu, w którym prowadzone były przedmiotowe gry.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 kpa organ stwierdził, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Minister Finansów w sposób należyty i wyczerpujący informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Strona nie wskazała w jakim zakresie Minister Finansów odmówił stronie udzielenia wyjaśnień i wskazówek, co spowodowało w konsekwencji szkodę skarżącego z powodu nieznajomości prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych.

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione. Sąd miał ponadto miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust 2a ustawy o grach losowych , zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. nr 102, poz. 650 z późn.zm.) stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia.

Celem regulacji ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, jest ograniczenie szkodliwego społecznie zjawiska hazardu. Wskazuje na to choćby ścisłe reglamentowanie działalności gospodarczej w zakresie gier (art. 24), czy też opodatkowanie gier szczególnym podatkiem – podatkiem od gier (art. 40-46) . Z omawianych względów powołana przez organ wykładnia przepisu art. 2 ust. 2a powołanej ustawy w oparciu o dotychczasowe orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy w danej grze na automacie ma miejsce gra o wygrane pieniężne lub rzeczowe, miała na celu odpowiedź na pytanie, czy zasady tej gry poddanej rozstrzygnięciu przez Ministra Finansów - w ramach jego kompetencji - zawierają w jakiejkolwiek postaci element hazardu.

Wychodząc z powyższego punktu widzenia zgodzić się należy ze stanowiskiem organu zawartym w uzasadnieniach obu decyzji, że przedmiotowe gry są grami o wygrane rzeczowe. Pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość dalszego jej kontynuowania. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale z dnia 24 listopada 1999 r. I KZP – 39/99, że wygraną rzeczową jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego (np. wynikającego z regulaminu danej gry). Analizowane gry mają element przypadku (ryzyka) co jest podstawą hazardu. Grający wnosząc opłatę za grę uzyskuje jedynie prawo do rozpoczęcia gry, o czasie zależnym od przypadku. Przegraną jest krótsza gra a wygraną możliwość jej kontynuowania. Z tego punktu widzenia nie ma istotnego znaczenia forma wygranej, czy tak rozumianą wygraną można zrealizować otrzymując zwrot opłaty, rozpoczynając nową grę czy grając dalej w tę samą grę. Nie ma znaczenia, czy realizacja wygranej następuje przez sam automat czy przez pracownika obsługi. Tak samo bez znaczenia jest umieszczenie na automatach informacji, że nie realizują żadnych wygranych i służą wyłącznie do zabawy.

Według ugruntowanej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, sama możliwość kontynuowania gry jest wygraną rzeczową. (wyroki: z dnia 3 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2737/01, z dnia 18 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4197/01).

Sąd nie podzielił także zarzutów co do naruszenia przepisów prawa procesowego. Wprawdzie organ dopiero w odpowiedzi na skargę odniósł się do oceny dowodowej opinii prywatnej wykonanej na zlecenie strony, jednakże okoliczność nie stanowi uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Ponadto zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom Strony ustalenia faktyczne zawarte w opinii nie pozostają w sprzeczności z zebranym w sprawie przez organ materiałem dowodowym, bowiem nie jest sporny przebieg gry, ale prawna ocena rezultatu w pojęciu wygranej rzeczowej. Kwestią tą w/w opinia techniczna nie zajmowała się, ponieważ do takiej oceny powołany był organ. W pkt. 6 tego dokumentu zawarta jest opinia techniczna, co do niemożności zainstalowania urządzenia realizującego wypłaty pieniężne lub rzeczowe.

Organ wyczerpująco ocenił dowody w przedmiocie wydawania zaświadczeń, które to okoliczności ustalone zostały nie tylko w oparciu o dołączony wzór bonu (zaświadczenia), ale potwierdzone zostały zeznaniami właściciela lokalu, w którym były zainstalowane automaty do gier. Natomiast nie odniósł się do zarzutu podniesionego przez Prezesa Skarżącej Spółki, który jest [...], co braku tłumacza. Brak odniesienia się do tego zarzutu - w ocenie Sądu – nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, które by miało istotny wpływ na wynik sprawy ( w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c). Zauważyć bowiem należy , że stroną jest polska spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą we W., a z rejestru wynika, że drugą z osób uprawnioną do reprezentacji jest członek Zarządu A. Ś., także podpisana pod pierwszym z pism jakie strona kierowała z wyjaśnieniami do organu po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. W piśmie tym nie podnosiła kwestii nieznajomości języka polskiego przez Zarząd.

Nie ma także znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji złożony przez stronę protokół sporządzony przez pracownika Urzędu Celnego w P. w Kawiarni D. w P. w dniu [...] grudnia 2003r., a zatem w innej sprawie - na okoliczność sprawdzenia zainstalowanego tam automatu – jak twierdzi strona – podobnego do jej automatu.

Także fakt, że w tej innej sprawie pracownik Urzędu Celnego nie wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o rozstrzygnięcie o charakterze gier – nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji tego organu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja ostateczna jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają ani prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani też nie naruszają przepisów postępowania w sposób, jeżeli mógłby on mieć istotny wpływ na wynik sprawy - to - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę.