Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 392/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skarg Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Rejonowego [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] listopada 2021 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 1438, dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), art. 26 § 2, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego TYT-3 Nr [...] z [...] grudnia 2013 r.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: "PINB w M.").

Na wstępie organ podkreślił, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej "[...] WINB") postanowieniem z [...] września 2021 r., nr [...] wyłączył A. K. – piastuna organu - PINB [...], od udziału w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie dotyczącej wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...] i przekazał jego prowadzenie PINB w M.

Wspomnianą decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB [...]") nałożył na inwestora - Spółdzielnię Wydawniczo-Handlową "[...]" (zwaną dalej także "zobowiązaną" bądź "Spółdzielnią") obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej - nocnego klubu muzycznego "[...]" w budynku przy Al. J. w W., bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi.

Z uwagi na niewykonanie obowiązku określonego w powołanej wyżej decyzji, PINB [...] na podstawie tytułu wykonawczego TYT-3 Nr 120/13 z [...] grudnia 2013 r. wszczął w stosunku do Spółdzielni postępowanie egzekucyjne w administracji.

W piśmie z 8 stycznia 2014 r. pełnomocnik Spółdzielni zobowiązał się do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego zgodnie z wydanym nakazem, dołączając jednocześnie wykaz robót budowlanych, których zakończenie zaplanowano na dzień 3 lutego 2014 r.

W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników PINB [...] w dniu 5 lutego 2014 r. stwierdzono wykonanie obowiązku, tj. przywrócenie funkcji tegoż lokalu na cele gastronomiczne. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...], do którego dołączono wykonaną na miejscu dokumentację fotograficzną.

Mając na względzie powyższe i z uwagi na fakt, że cel postępowania egzekucyjnego został osiągnięty, PINB [...] postanowieniem z [...] lutego 2014 r., nr [...] odstąpił od czynności egzekucyjnych.

W wyniku rozpoznania skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność organu egzekucyjnego, wyrokiem z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił m.in. przywołane wyżej postanowienie PINB dla [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych.

W rezultacie ponownego rozpoznania sprawy, organ powiatowy biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie, postanowieniem z [...] listopada 2016 r., nr [...] ponownie odstąpił od czynności egzekucyjnych. Przesłanką uzasadniającą podjęcie owego rozstrzygnięcia było protokolarne potwierdzenie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Postanowienie to w administracyjnym toku instancji jest ostateczne, wobec czego PINB w M. wyznaczony do dalszego prowadzenia postępowania uznał, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania środków egzekucyjnych, przewidzianych w przepisach u.p.e.a. w stosunku do zobowiązanego.

Organ powiatowy przypomniał, że decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...] PINB [...] nałożył na właściciela lokalu w budynku przy ul. S. w W. z wejściem od ul. Al. J., znajdujący się w poziomie parteru po lewej stronie, obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu jego użytkowania, przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej - nocnego klubu muzycznego "[...]". Pismem z 11 września 2015 r. "[...]" Sp. z o.o. zgłosiła zamiar zmiany sposobu użytkowania lokalu sąsiedniego, znajdującego się w poziomie parteru po prawej stronie w ww. budynku, na lokal usługowy o funkcji gastronomicznej, wykorzystywany jako część klubu nocnego "[...]". Materiał dowodowy zgromadzony przez PINB [...] na dzień wydania postanowienia z [...] listopada 2016 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych wskazywał, iż sposób użytkowania lokalu w budynku przy ul. S. w W. z wejściem od Al. J., w poziomie parteru po lewej stronie, został przywrócony do funkcji gastronomicznej, a więc ww. organ stwierdził, że obowiązek nałożony decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] został wykonany. Drugi lokal użytkowy usytuowany po prawej stronie od wejścia ul. Al. J., w wyniku skutecznie zgłoszonej zmiany sposobu użytkowania z [...] września 2015 r., został przekształcony na lokal usługowy o funkcji gastronomicznej, wykorzystywany jako część klubu nocnego "[...]". Tym samym PINB [...] przyjął, że prowadzona działalność w przedmiotowych lokalach użytkowych nie narusza ich przeznaczenia.

PINB w M. rozpoznając niniejszą sprawę podkreślił, że w myśl art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia przedmiotowej egzekucji), postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe Tym samym PINB w M. uznał, że zobligowany jest do zastosowania w omawianej sprawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej.

Organ aktualnie prowadzący postępowanie egzekucyjne wyjaśnił następnie, że nie będąc uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jest obowiązany do sprawdzenia, czy obowiązek ten nie wygasł. Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić z różnych przyczyn, w tym np. wskutek wykonania obowiązku. Postępowanie egzekucyjne kończy się zaś wraz z wykonaniem przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku. Zakończenie postępowania egzekucyjnego na skutek całkowitego wykonania obowiązku nie zostało połączone z wydaniem przez organ egzekucyjny jakiegokolwiek aktu, który z procesowego punktu widzenia kończyłby to postępowanie. Doprowadzenie do wykonania dochodzonego obowiązku jest podstawowym celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jednakże dobrowolne bądź przymusowe wykonanie obowiązku obliguje organ egzekucyjny do zaniechania podejmowania dalszych czynności egzekucyjnych. Jednocześnie odstąpienie od czynności egzekucyjnych może wywoływać m.in. skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli okoliczności wymienione w art. 45 u.p.e.a. pokrywają się z przyczynami umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidzianymi w art. 59 tej ustawy.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. jest natomiast ściśle powiązane z zasadą niezbędności przewidzianą w art. 7 § 3 u.p.e.a., której istota z kolei sprowadza się do tego, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Z chwilą wykonania obowiązku przestaje istnieć podstawa do dalszego stosowania środków egzekucyjnych, a to powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc te rozważania do stanu niniejszej sprawy, PINB w M. przyjął, że egzekwowany obowiązek stał się niewykonalny w sensie prawnym oraz w sensie faktycznym. Niewykonalność obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w sensie faktycznym wynika z faktu, iż został on już wykonany. Zobowiązany przedłożył dowody, potwierdzające dobrowolne wykonanie tego obowiązku. Okoliczność ta została potwierdzona podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych (protokół z 5 lutego 2014 r., nr [...]). W następstwie takich ustaleń PINB [...] wydał postanowienie z [...] listopada 2016 r., nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] grudnia 2013 r., które jest ostateczne. Postanowienie to wobec braku formy zakończenia postępowania egzekucyjnego w przepisach u.p.e.a. stanowi w swej istocie oraz skutkach o jego zakończeniu, bowiem potwierdza realizację obowiązku nałożonego ww. decyzją PINB [...].

Z kolei niewykonalność obowiązku w sensie prawnym w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, iż stwierdzenie wykonania obowiązku obliguje organ egzekucyjny do zaniechania dalszych czynności egzekucyjnych. Z chwilą wykonania obowiązku przestała istnieć podstawa do dalszego stosowania środków egzekucyjnych, a to powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

PINB w M. odniósł się również do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20, zapadłego po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na bezczynność organu powiatowego "w sprawie wykonania/spowodowania egzekucji Decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku (...)", na który to wyrok powołał się [...] WINB w treści postanowienia z [...] września 2021 r., nr [...]. Sąd w ww. wyroku stwierdził m.in., że "przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania musi mieć charakter trwały a nie tymczasowy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (...)". PINB w M. zważył jednak, że okoliczność przywrócenia legalnego sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu i powtórna zmiana sposobu jego użytkowania, która nastąpiła w krótkim horyzoncie czasowym, nie ma znaczenia prawnego. Przypadek taki może stanowić ewentualną przesłankę do podjęcia działań w ramach odrębnej sprawy administracyjnej. W ocenie organu egzekucyjnego, postanowienie wydane przez PINB [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych wykluczyło możliwość dalszego stosowania środków przewidzianych w przepisach u.p.e.a., które miałyby przymusić zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego decyzją tego organu z [...] czerwca 2010 r., a którego wykonanie już stwierdzono, czego dowód stanowi protokół kontroli z [...] lutego 2014 r. nr [...].

Reasumując PINB w M. stwierdził, że podjęcie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych stanowiłoby naruszenie ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie egzekucyjne oraz naruszałoby prawa strony nabyte wskutek skutecznego zgłoszenia odrębnym organom architektonicznym, w zakresie zamierzonej zmiany sposobu użytkowania lokalu sąsiedniego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca, że zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") i wnosi o stwierdzenie jego nieważności.

Wskazuje, że już po samej lekturze ww. postanowienia PINB w M., nawet bez skonfrontowania z zawartością akt sprawy, postawić można cały katalog zarzutów. Wady tego orzeczenia obejmują zarówno kwestie o charakterze technicznym (przykładowo wadliwa wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. - skoro organ twierdzi, że obowiązek został przez zobowiązanego wykonany, to znaczy, że wygasł i podstawą ewentualnego umorzenia egzekucji mógłby być art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), jak i wady o zasadniczym znaczeniu (można tu np. wymienić naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego wobec nieustalenia stanu faktycznego aktualnego na dzień orzekania i oparcie się na dokumentach obrazujących stan faktyczny istniejący 8 lat temu; niewłaściwą wykładnię art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że odstąpienie od czynności egzekucyjnych wyklucza ponowne ich podjęcie; naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że późniejsze zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania ex lege wygasza/eliminuje uprzednio orzeczony decyzją administracyjną obowiązek). Już te - wymienione jedynie przykładowo - wady postanowienia z [...] listopada 2021 r. nie pozwalają - zdaniem Rzecznika - na pozostawienie tego postanowienia w obiegu prawnym. Rzecznik ogranicza się jednak w skardze do postawienia i uzasadnienia zarzutu najdalej idącego, który winien skutkować nie tyle uchyleniem, co stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia.

Z art. 153 p.p.s.a. wynika związanie organów i innych sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W doktrynie wskazuje się, że wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej dokonanej przez sąd. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla. uniknięcia wadliwości. Związanie obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd prawny nieaktualnym.

Sprawa niniejsza, w toku prowadzenia egzekucji administracyjnej, kilkukrotnie była rozpoznawana przez sądy administracyjne. Ostatni wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1102/20) zapadł w ramach sprawy (a nie, jak chce organ "w innej sprawie"). Sąd rozpatrywał skargę zainteresowanego na postanowienie oddalające skargę na bezczynność wierzyciela w podjęciu środków egzekucyjnych. Sąd nie miał wątpliwości, że doszło do bezczynności i wyeliminował zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd wskazał m.in., że: ,,w tej sprawie nie można było podzielić stanowiska organów, że obowiązek wynikający z egzekwowanej decyzji, nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania nocnego klubu muzycznego na kawiarnię został wykonany tylko dlatego, że zobowiązany w dniu kontroli zdemontował tymczasowo głośniki, poustawiał stoliki i krzesła oraz zasłonił przejście do kolejnej sali. Organy winny mieć na uwadze, że na sposób użytkowania lokalu składa się również szereg innych okoliczności, a w pierwszej kolejności charakter prowadzonej w nim działalności. Nie wymaga szerszych rozważań fakt, że kawiarnia ma inne przeznaczenie niż muzyczny klub nocny, jak sama nazwa wskazuje [...] Oczywiste jest przy tym, że przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania musi mieć charakter trwały a nie tymczasowy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Na tymczasowość przywrócenia poprzedniego użytkowania przedmiotowego lokalu wskazuje bowiem jednoznacznie – całkowicie pominięta przez oba organy – obszerna dokumentacja złożona do akt przez skarżącą w postaci licznych wyroków sądów karnych i cywilnych, bilingów telefonicznych z wezwań policji, interwencji policyjnych, jak i zaproszeń oraz reklam klubu wraz z bogatym materiałem fotograficznym zamieszczonym na. stronach internetowych również przez samą zobowiązaną. [...] Sąd zaznacza ponadto, że - wbrew twierdzeniom organów - bez wpływu na wynik postępowania egzekucyjnego wszczętego w stosunku do decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. ma fakt późniejszego zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W omawianym stanie faktycznym jest ono prawnie nieskuteczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego przed datą zgłoszenia, czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu [...]". Nadto, Sąd podkreślił fakt, że organ "sprzecznie z art. 153 p.p.s.a. - nie uwzględnił stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14, który został powołany przez GINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - »skoro przyczyną wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie był nadmierny hałas, zwłaszcza w porze nocnej spowodowany działalnością klubu muzycznego, to nałożony obowiązek zostanie wykonany, jeśli przez przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania nie tylko zostaną przesunięte ściany czy stoliki w pomieszczeniu, co jest okolicznością w sprawie istotną, ale nie jedyną - lecz zostanie wyeliminowany nadmierny hałas w porze nocnej związany z działalnością klubu muzycznego«".

Przytoczony wyrok z 16 lutego 2021 r. jest prawomocny. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nie może ulegać najmniejszych wątpliwości, że zaprezentowane w nim oceny prawne, w szczególności odnoszące się do skutków prawnych: "tymczasowego" przywrócenia zgodnego z prawem sposobu użytkowania lokalu oraz późniejszego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu są w niniejszej sprawie wiążące. Wynika z nich jednoznacznie: 1) obowiązek ustalenia czy aktualny sposób użytkowania lokalu jest zgodny z egzekwowaną decyzją i czy stan ten ma charakter trwały, 2) podjęcia czynności egzekucyjnych w razie stwierdzenia, że nie doszło do trwałego przywrócenia zgodnego z prawem sposobu użytkowania. Organ wdając zaskarżone postanowienie nie uwzględnił tych ocen i wskazań, przez co naruszył art. 153 p.p.s.a.

W ocenie Rzecznika, uchybienie przez organ art. 153 p.p.s.a. ma przy tym charakter kwalifikowany. Nie można bowiem w niniejszej sprawie mówić o jakiejkolwiek pomyłce w odczytaniu przez organ ocen i wskazań wynikających z wyroku. Organ zdawał sobie w pełni sprawę z wniosków wypływających z omawianego wyroku, jednak nie dość, że nie zastosował się do ocen prawnych i wskazań z niego wynikających, to w sposób jawny podjął z nimi polemikę. Organ na str. 5 zaskarżonego postanowienia odnosząc się do ww. wyroku stwierdził, że okoliczność przywrócenia legalnego sposobu użytkowania omawianego lokalu i powtórna ewentualna zmiana sposobu jego użytkowania, która nastąpiła w krótkim horyzoncie czasowym, nie ma znaczenia prawnego i może jedynie stanowić ewentualną przesłankę do podjęcia działań w ramach odrębnej sprawy administracyjnej. Zdaniem Rzecznika, powyższe musi prowadzić do oceny, że doszło do oczywistego naruszenia wyraźnego i niebudzącego wątpliwości przepisu art. 153 p.p.s.a., a zatem jego naruszenie ma charakter rażący, wymagający zastosowania do zaskarżonego postanowienia sankcji nieważności.

Konkludując, Rzecznik podkreślił, że ponad 10-letni okres niewyegzekwowania ostatecznie orzeczonego obowiązku uznaje za nieakceptowalny w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest Rzeczpospolita Polska. Przez wzgląd na prawa zainteresowanych osób (narażonych na uciążliwości wynikające z funkcjonowania klubu nocnego), których nie mogli samodzielnie bronić (art. 59 § 5 u.p.e.a.), postanowił zaskarżyć wydane w sprawie, a oczywiście wadliwe postanowienie umarzające prowadzoną egzekucję. Rzecznik wskazał przy tym, że ograniczenie kręgu podmiotów dysponujących prawem do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (przywołany wyżej art. 59 § 5 u.p.e.a.), nie wyklucza możliwości skorzystania przez Rzecznika Praw Obywatelskich z uprawnienia przewidzianego w art. 50 § 1 i art. 52 § 1 in fine p.p.s.a., tj. uprawnienia do zakwestionowania przed sądem administracyjnym każdego podlegającego kontroli sądowej orzeczenia administracyjnego, bez konieczności wyczerpania przysługujących w procedurze administracyjnej środków zaskarżenia. Z uwagi na wydanie kwestionowanego postanowienia [...] listopada 2021 r., dochowanie wymaganego prawem (art. 53 § 3 terminu do wniesienia niniejszej skargi jest niewątpliwe.

Skargę na postanowienie PINB w M. złożył do tutejszego Sądu również Prokurator Rejonowy [...].

Postanowieniu temu zarzuca:

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że obowiązek nałożony na podstawie decyzji PINB dla [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] został wykonany, a okoliczność przywrócenia legalnego sposobu użytkowania lokalu i powtórna ewentualna zmiana sposobu jego użytkowania, która nastąpiła w krótkim horyzoncie czasowym nie ma znaczenia prawnego, co było niezgodne z wiążącą oceną prawną i wiążącymi wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20, prowadząc w ten sposób do wydania sprzecznego z tym wyrokiem postanowienia, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podnosząc powyższy zarzut Prokurator wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi również wskazano na wiążącą - stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. - ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20. Prokurator zwrócił ponadto uwagę, że po uprawomocnieniu się powyższego wyroku [...] WINB postanowieniem z [...] lipca 2021 r., nr [...], stwierdził zasadność skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na bezczynność PINB [...], a kolejnym postanowieniem z [...] września 2021 r., nr [...], organ wojewódzki wyłączył A. K. - PINB [...] od udziału w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie dotyczącej wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją tego organu z [...] czerwca 2010 r., nr [...], przekazując sprawę do dalszego prowadzenia PINB w M.

WSA w Warszawie w wyroku z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20 ustalił, że obowiązek nałożony na podstawie decyzji PINB [...] z [...] czerwca 2010 r., znak: [...] nie został wykonany. WSA w Warszawie stwierdził także, że przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania musi mieć charakter trwały, a nie tymczasowy. Tego rodzaju zapatrywania prawne i wskazania były dla PINB w M. wiążące i nie mógł on zająć odmiennego stanowiska. Tymczasem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ bez żadnych dodatkowych ustaleń stwierdził, że obowiązek nałożony na podstawie ww. decyzji został wykonany, co było niezgodne z powyższym wyrokiem wiążącym wszystkie organy zgodnie z art. 170 p.p.s.a. Organ wbrew ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu WSA w Warszawie stwierdził również, że przypadek zmiany sposobu użytkowania lokalu, dokonanej po jego przywróceniu do stanu zgodnego z prawem może stanowić ewentualną przesłankę do podjęcia działań w ramach odrębnej sprawy administracyjnej. Nie można przy tym podzielić stanowiska organu, aby ww. wyrok dotyczył innej sprawy. Zarówno przedmiotowy wyrok, jak i też zaskarżone postanowienie dotyczyły tej samej sprawy, a mianowicie wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...]. Chociaż PINB w M. nie podejmował w przedmiotowej sprawie żadnych rozstrzygnięć przed wydaniem wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1102/20, to jednak na skutek wyłączenia PINB [...] wstąpił w obowiązki tego organu, które wynikały z ww. wyroku oraz treści art. 153 p.p.s.a.

W odpowiedziach na przywołane wyżej skargi, PINB w M. wniósł o ich oddalenie. Organ egzekucyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, przypominając m.in., że postanowienie PINB [...] z [...] listopada 2016 r., nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych jest ostateczne, wobec czego podjęcie jakichkolwiek działań egzekucyjnych naruszałoby nie tylko prawa nabyte wskutek skutecznego zgłoszenia przez inwestora zamierzonej zmiany sposobu użytkowania lokalu sąsiedniego, ale także skutkować może konsekwencjami karnymi wobec organu. Ponadto organ stwierdził, że nie można zarzucać naruszenia art. 153 p.p.s.a., skoro wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1102/20, dotyczył innej, odrębnej sprawy (skargi na bezczynność PINB [...]), a PINB w M. został wyznaczony postanowieniem [...] WINB z [...] września 2021 r. do przeprowadzenia postępowania, mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku nałożonego decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., tutejszy Sad postanowił połączyć na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. sprawę ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich i sprawę ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie PINB w M. narusza prawo w sposób opisany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie PINB w M. z [...] listopada 2021 r., nr [...], umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Postępowanie to zmierzało do wykonania obowiązku określonego decyzją PINB [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...], nakładającej na inwestora - Spółdzielnię Wydawniczo-Handlową "[...]", nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej - nocnego klubu muzycznego "[...]" w budynku przy Al. J. w W., bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi.

W sprawie nie jest kwestionowane, że postanowieniem z [...] listopada 2016 r., nr [...], PINB [...] ponownie odstąpił od czynności egzekucyjnych. Podstawę takiego orzeczenia stanowiły jednak w zasadzie wyłącznie ustalenia kontroli przeprowadzonej przez pracowników tego organu w dniu 5 lutego 2014 r., w trakcie których stwierdzono wykonanie obowiązku, tj. przywrócenie funkcji tegoż lokalu na cele gastronomiczne. Tymczasem tych ustaleń organu egzekucyjnego nie podzielił już WSA w Warszawie, uchylając wyrokiem z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14 wcześniej wydane postanowienie PINB [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych, również z uwagi na ustalenia ww. kontroli z 5 lutego 2014 r.

W odniesieniu do stanowiska PINB w M. należy w tym miejscu zauważyć, że odstąpienie od czynności egzekucyjnych jest obligatoryjne wyłącznie wówczas, gdy wystąpiły przesłanki określone w art. 45 u.p.e.a., tj. gdy zobowiązany wykazał wykonanie obowiązku za pomocą wiarygodnych dowodów. Jednocześnie umorzenie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy organ ustali w sposób nie budzący wątpliwości, że egzekwowany obowiązek został zrealizowany. Taka sytuacja z całą pewnością nie miała miejsca w omawianym przypadku. Wynika to nie tylko z ww. wyroku WSA w Warszawie z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14 oraz wyroku tego Sądu z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20, na który powołują się w swoich skargach Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Rejonowy [...], ale również, co jak się wydaje uszło uwadze stron postępowania, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2963/18.

Jak trafnie wskazują skarżący, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12, dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA").

Co więcej, przepis art. 170 p.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Związanie to dotyczy również prawa - związania dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych (zob. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX/el. 2021).

Przywołane przepisy skutkują zatem związaniem zarówno organu, jak i tutejszego Sądu oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14 oraz z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20.

Nie można przy tym zaaprobować twierdzeń PINB w M., że orzeczenia te nie wiążą tego organu, gdyż dotyczyły innej sprawy administracyjnej. Wszystkie ww. orzeczenia WSA w Warszawie zostały wydane w jednej sprawie w znaczeniu materialnym, którą jest tu wyłącznie sprawa zainicjowana tytułem wykonawczym Nr [...] z [...] grudnia 2013 r., obejmującym obowiązek wykonania nakazu wynikającego z decyzji PINB [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...].

W wyroku z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14, Sąd Wojewódzki dokonując kontroli m.in. postanowienia PINB [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych ze względu uwagi na ustalenia kontroli z 5 lutego 2014 r., jednoznacznie przesądził, że "stwierdzenie wykonania obowiązku przez zobowiązanego wymagało podjęcia działań adekwatnych do obowiązku, który miał zostać wykonany, co w sprawie nie miało miejsca. Z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 wynika, iż nałożono obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej - nocnego klubu muzycznego "[...]" w budynku przy Al. J. w W., bez wymaganego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi." Sąd zważył zatem, że "skoro przyczyną wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie był nadmierny hałas, zwłaszcza w porze nocnej spowodowany działalnością klubu muzycznego, to nałożony obowiązek zostanie wykonany, jeśli przez przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania nie tylko zostaną przesunięte ściany czy stoliki w pomieszczeniu, co jest okolicznością w sprawie istotną, ale nie jedyną - lecz zostanie wyeliminowany nadmierny hałas w porze nocnej związany z działalnością klubu muzycznego." Dlatego WSA w Warszawie nie uznał za przekonujące ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniu 5 lutego 2014 r. i opartego na nich postanowienia o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych. Sąd nakazał natomiast ponowne sprawdzenie okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, szczególnie zaś twierdzeń strony skarżącej, że nadal w przedmiotowym lokalu funkcjonuje klub nocny a nie kawiarnia.

Tożsamą ocenę prawną zaprezentował WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 16 lutego 2021r. (sygn. akt VII SA/Wa 1102/20), w którym stwierdzono, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż zobowiązany świadomie unika podporządkowania się prawu, co jest stanem permanentnym. Sąd kategorycznie nie podzielił stanowiska organów, że obowiązek wynikający z egzekwowanej decyzji, nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania nocnego klubu muzycznego "[...]" na kawiarnię został wykonany tylko dlatego, że zobowiązany w dniu kontroli zdemontował tymczasowo głośniki, poustawiał stoliki i krzesła oraz zasłonił przejście do kolejnej sali. Zdaniem Sądu "organy winny mieć na uwadze, że na sposób użytkowania lokalu składa się również szereg innych okoliczności, a w pierwszej kolejności charakter prowadzonej w nim działalności. Nie wymaga szerszych rozważań fakt, że kawiarnia ma inne przeznaczenie niż muzyczny klub nocny, jak sama nazwa wskazuje. Kawiarnia wprawdzie tak jak klub nocny jest miejscem spotkań ludzi, jednak – co do zasady – nie jest czynna całą noc i nie emituje hałasu w takiej skali jak klub nocny, nawet jeśli prowadzi działalność rozrywkową. Natomiast muzyczny klub nocny jest miejscem przeznaczonym do zabawy, tańca przy akompaniamencie muzyki, zazwyczaj bardzo głośnej, najczęściej puszczanej przez DJa, organizacji występów muzycznych i artystycznych, imprez tematycznych oraz jest czynny całą noc." Dalej Sąd podkreślił, że przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania musi mieć charakter trwały a nie tymczasowy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. WSA w Warszawie zauważył też, że na tymczasowość przywrócenia poprzedniego użytkowania przedmiotowego lokalu wskazuje jednoznacznie – całkowicie pominięta przez organy – obszerna dokumentacja złożona do akt w postaci licznych wyroków sądów karnych i cywilnych, bilingów telefonicznych z wezwań policji, interwencji policyjnych, jak i zaproszeń oraz reklam klubu [...] wraz z bogatym materiałem fotograficznym zamieszczonym na stronach internetowych również przez samą zobowiązaną. Sąd Wojewódzki zaznaczył ponadto, że – wbrew twierdzeniom organów – bez wpływu na wynik postępowania egzekucyjnego wszczętego w stosunku do decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. ma fakt późniejszego zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W omawianym stanie faktycznym zostało ono uznane za prawnie nieskuteczne. Sąd uznał zarazem za niedopuszczalne oparcie się przez organ egzekucyjny na przeprowadzeniu jednej tylko kontroli wykonania nałożonego obowiązku. Tym samym, również wydane na jej podstawie postanowienie z [...] listopada 2016 r., nr [...] nie mogło stanowić o skutecznym i prawidłowym odstąpieniu od czynności egzekucyjnych. Sąd stwierdził przy tym, że sprzecznie z art. 153 p.p.s.a. – organ ponownie prowadząc postępowanie egzekucyjne nie uwzględnił stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14.

Poza powyższym, nie uszło uwadze tutejszego Sądu, że w dniu 20 lipca 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok (sygn. akt II OSK 2963/18), w którym wskazał przede wszystkim na brak ustalenia, że nakaz wynikający z decyzji z [...] czerwca 2010 r., nr [...] został trwale wykonany (a więc czy w sposób zdecydowany zaprzestano działalności muzycznej do czasu prawnej możliwości przystąpienia do takiej działalności). Sąd Naczelny wskazał także, iż dokonana w niniejszej sprawie ocena przez Sąd I instancji, aprobująca stanowisko organów nadzoru budowlanego co do wykonania nakazu wynikającego z ww. decyzji z [...] czerwca 2010 r., jest sprzeczna z oceną prawną wyrażoną w prawomocnych i przywołanych już wyżej wyrokach WSA w Warszawie z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14 i z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/20, które zgodnie z art. 170 p.p.s.a. wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tym stanie rzeczy NSA za co najmniej pochopną uznał ocenę, że decyzja PINB [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...] została wyegzekwowana.

Przywołany wyrok NSA z 20 lipca 2021 r. został wydany w ramach kontroli decyzji [...] WINB z [...] stycznia 2017 r., nr [...] skierowanej do Spółdzielni Wydawniczo-Handlowej "[...]" nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej – nocnego klubu muzycznego "[...]" w budynku przy Al. J. w W. Tym niemniej, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie NSA, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to może również odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (zob. wyrok NSA z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1014/19, LEX nr 3109066). W konsekwencji, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 170 p.p.s.a., LEX/el. 2021).

Mając to na uwadze, tutejszy Sąd przyjął, że kwestia nieustalenia przez organ egzekucyjny wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...], została prawomocnie przesądzona zarówno w przywołanych uprzednio wyrokach WSA w Warszawie, jak i orzeczeniu NSA z 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2963/18.

Ustosunkowując się do stanowiska organu podkreślić przyjdzie, że w niniejszej sprawie nie chodzi o to, jak chciałby PINB w M., że wobec ustaleń pojedynczej kontroli prowadzonej przez organ należy przyjąć wykonanie obowiązku i w rezultacie tego późniejszy powrót do samowolnej funkcji lokalu może skutkować li tylko wszczęciem nowego postępowania administracyjnego w sprawie, lecz o to, że w przywołanych wyżej orzeczeniach sądów administracyjnych jednoznacznie stwierdzono, że owo ustalenie – wobec pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie – świadczy jedynie o tymczasowym przywróceniu stanu zgodnego z prawem, które nie może być uznane za trwałe wykonanie nakazu wynikającego z decyzji z [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Z przedstawionych przyczyn, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie PINB w M. narusza dyspozycję art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w stopniu nakazującym jego uchylenie.

Należy również zauważyć, że postanowienie z [...] listopada 2016 r., nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych, na które powołuje się PINB w M., podobnie jak uchylone wcześniej postanowienie w tym przedmiocie z [...] lutego 2014 r., nr [...], oparte zostało wyłącznie na ustaleniach kontroli z 5 lutego 2014 r. (nr protokołu [...]), których przydatność w sprawie została w stanowczy sposób zanegowana już w wyroku WSA w Warszawie z 2 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1581/14. Natomiast treść tego rozstrzygnięcia PINB [...] stanowi w istocie rzeczy niedopuszczalną polemikę z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w ww. prawomocnym wyroku Sądu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego i tego postanowienia, jako oczywiście naruszającego przepisy art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Niejako na marginesie powyższych rozważań, Sąd podzielił zarzut skargi wniesionej przez Rzecznika Prawa Obywatelskich, co do oparcia zaskarżonego postanowienia PINB w M. na całkowicie nietrafnej podstawie prawnej.

Tak bowiem organ egzekucyjny wskazał jako przesłankę umorzenia postępowania okoliczność z art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania), tj. sytuację, w której obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Tego rodzaju podstawa nie jest adekwatna do założenia organu (choć błędnego) o wykonaniu egzekwowanego obowiązku. W razie takich ustaleń nie można bowiem mówić o "niewykonalności" egzekwowanego obowiązku. Poza tym w literaturze przyjmuje się, że gdy zobowiązany wykonał obowiązek w całości albo w części po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego – odpowiednio – w całości albo w części, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia, natomiast wykonanie obowiązku przez zobowiązanego może być uznane za wynik wszczętej przeciwko niemu egzekucji (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Opublikowano: WKP 2021). Nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wykonanie obowiązku już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, czyli w toku tego postępowania. W takiej sytuacji zrealizowany został bowiem zasadniczy cel tego postępowania, a postępowanie egzekucyjne ulega zakończeniu. W takim przypadku organ egzekucyjny nie wydaje jednak żadnego rozstrzygnięcia, które formalnie kończyłoby postępowanie egzekucyjne (D. R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX 2015).

Stosując się do zaprezentowanej oceny prawnej i wskazań zamieszczonych w przywołanych wyżej prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy rzeczą organu egzekucyjnego będzie podjęcie rzetelnych działań w celu ustalenia, czy decyzja PINB [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], została wykonana w sposób trwały. Ewentualnie organ zobowiązany będzie podjąć odpowiednie czynności egzekucyjne, których skutkiem powinno być zaprzestanie działalności klubu nocnego "[...]" w zakresie działalności muzycznej, a więc zgodnie z nakazem "przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego przebudowanego dla potrzeb działalności muzycznej - nocnego klubu muzycznego "[...]" w budynku przy Al. J. w W.".

Warto w tym miejscu odnotować, że obowiązek taki wynika również z postanowień [...] WINB z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] oraz z [...] października 2015 r., nr [...], w których wskazano m.in., że "W ocenie tut. organu w lokalu "[...]" w dalszym ciągu prowadzona jest działalność klubu muzycznego na co dowodem są również informacje zawarte na profilu klubu (...) udostępnionym w sieci Internet", wobec czego organ powiatowy "winien kontynuować egzekwowanie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu (...). Ponadto jak słusznie zauważył w skardze Prokurator Rejonowy [...],[...] WINB w postanowieniu z [...] lipca 2021 r., nr [...], z podobnych przyczyn, tj. niepodjęcia przez PINB [...] koniecznych czynności w sprawie, uznał za zasadną skargę na bezczynność ww. organu w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wobec właściciela obiektu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.