Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 678/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140, art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 21, art. 22, art. 24
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r, nr [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania G. L. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L. oraz W. Z. - W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawniej jako działka nr [...] w części wchodzącej w areał działki ewidencyjnej nr [...] (obręb [...] - R. J., arkusz mapy 3), położonej w L. przy ul. [...].

W uzasadnieniu Wojewoda przedstawił następujący stan faktyczny:

Aktem notarialnym z dnia 9 lutego 1968 r., Rep. A Nr [...] M. W. sprzedał Skarbowi Państwa nieruchomość objętą księga wieczysta KW Nr [...] zawierającą obszaru 0,10 ha, położoną w L. przy ul. [...] (dawniej ul. [...]). Nabycia dokonano z przeznaczeniem pod budowę przez L. Spółdzielnię Mieszkaniową osiedla mieszkaniowego pod nazwą "Osiedle P. ". Podstawą nabycia nieruchomości był przepis art. 6 ustawy dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94)

W dniu 19 marca 2009 r. M. W. wystąpił do Prezydenta Miasta L. o zwrot nieruchomości oznaczonej uprzednio jako działka nr [...] o pow. 0,10 ha, położonej przy ul. [...] w L., podnosząc, że działka ta nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania i wyznaczył jako organ właściwy Starostę L..

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Starosta orzekł zwrot spornej nieruchomości wykazanej w dokumentacji geodezyjno - prawnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pod nr [...] jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0854 ha (Obr. [...], ark. 3), wobec niezrealizowania celu nabycia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję, a wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 484/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. Z. D. na decyzję Wojewody.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent Miasta L. wystąpił do Starosty L. o wznowienie tego postępowania, podnosząc, że po wydaniu decyzji organu I instancji wyszły na jaw nowe dla sprawy dowody i okoliczności tj. ujawniono akt notarialny z dnia [...] grudnia 1967 r. Rep. A. [...] (umowa sprzedaży) oraz zawiadomienie z Państwowego Biura Notarialnego w L. z dnia [...] stycznia 1967 r. dotyczące księgi wieczystej KW Nr [...]. Z dokumentów tych wynika, że M. W. nie był uprawniony do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości oznaczonej uprzednio jako działka nr [...], bowiem ówczesnym właścicielem tej działki był jego brat - M. W.. Natomiast M. W. był właścicielem sąsiedniej działki oznaczonej wówczas nr [...]. Zatem organ decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. błędnie orzekł zwrot dawnej działki nr [...] na rzecz M. W. , podczas gdy był on właścicielem działki nr [...], uregulowanej w KW Nr [...], zbytej na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży z dnia [...] lutego 1968 r. Rep. A Nr [...].

Pomimo tych okoliczności, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. organ odmówił wznowienia postępowania ze względu na to, że wniosek o wznowienie złożony został po upływie miesięcznego terminu,

W związku z tym wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. M. W. zwrócił się do Wojewody o uchylenie – w trybie art. 155 k.p.a. - decyzji ostatecznej Wojewody z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. o zwrocie przedmiotowej nieruchomości

Podczas przeprowadzonej przed Wojewodą rozprawy w dniu [...] kwietnia 2015 r. M. W. podtrzymał wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wskazując że dotyczy on działki o dawnym nr [...] o pow. 0,10 ha, sprzedanej następnie Skarbowi Państwa aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1968 r. Rep. A Nr [...].

W związku z powyższym, Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., a następnie decyzją z dnia 26 lipca 2015 r. uchylił także decyzję Starosty L. z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, stwierdzając, że niedopuszczalne było orzeczenie o zwrocie na rzecz M. W. części dawnej działki nr [...], skoro nigdy nie był on jej właścicielem.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę w przedmiocie (sprecyzowanego) wniosku M. W. o zwrot działki oznaczonej dawnym nr [...], Starosta L. zlecił sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej dotyczącej rozliczenia powierzchni tej działki na tle aktualnej ewidencji gruntów. Dokumentacja ta została sporządzona przez geodetę uprawnionego U. K. i zarejestrowana w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pod nr [...] Z dokumentacji wynika, że objęta wnioskiem o zwrot część dawnej działki nr [...], wchodząca w obszar ewidencyjnej działki nr [...], oznaczona została jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0849 ha.

Działka ta użytkowana jest przez P. Z. D. w ramach prowadzonego na nim R. O. D. "P.", który funkcjonuje od 1982 r. i ma charakter ogrodu stałego (art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych). Ogród ten został wpisany do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady [...] Związku Działkowców w W. pod nr [...] Powstał on na gruntach Skarbu Państwa o powierzchni 1,95 ha, przekazanych nieodpłatnie na okres pięciu lat na rzecz PZD Zarząd Wojewódzki w L. decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 1982 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. P. stwierdził, iż zgodnie z zawartym w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych Prezydent Miasta L. miał prawo wydać w 1986 r. decyzję o likwidacji czasowego ogrodu działkowego, jednakże decyzja taka nie była wydana i w następstwie jej braku w myśl art. 11 ust. 3 ww. ustawy "czasowy ogród działkowy stał się ogrodem stałym.

W świetle powyższego organ uznał, że R. "P." posiada tytuł prawny do terenu objętego niniejszym wnioskiem. Ogród spełnia zatem warunki wynikające z art. 75 i art. 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r., które należy brać pod uwagę w dalszym toku postępowania.

W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, Prezydent Miasta L. w piśmie z dnia [...] października 2015 r. poinformował, że stosownie do danych pozyskanych z analizy gminnego zasobu nieruchomości, G. L. nie dysponuje gruntami odpowiednimi dla odtworzenia części likwidowanego ogrodu działkowego.

W oparciu o dokumenty przesłane przez Okręgowy Zarząd P. w L. ustalono, że na objętym wnioskiem o zwrot terenie znajduje się 6 parceli ogrodowych R. "P.". Parcela nr [...] użytkowana jest przez D. P., parcela nr [...] - przez E. M., parcela nr [...] - przez G. P., parcela nr [...] - przez A. C., parcela nr [...] - przez M. W., a parcela nr [...] - przez W. W..

W związku z powyższym pismem z dnia 4. listopada 2015 r. organ I instancji zawiadomił ww. działkowców o toczącym się postępowaniu administracyjnym.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. Starosta L. przeprowadził oględziny, podczas których geodeta okazał granice dawnej działki nr [...]. Stwierdzono, że obecnie teren ten leży w obrębie R. O. D. "P." .

Północna granica projektowanej działki nr [...] przebiega wzdłuż ogrodzenia z siatki metalowej na słupkach metalowych na podmurówce, zaś wschodnia - wzdłuż pasa złożonego z nasadzeń wieloletnich mirabelek. Na działce znajdują się także alejki trawiaste, przy czym jedna z nich jest alejką główną, wjazdową, rozpoczynającą się bramą metalową. Brama ta stanowi własność P., natomiast własność ogrodzenia wzdłuż północnej granicy jest sporna. W ogrodzeniu znajduje się furtka, stanowiąca wejście na działkę ogrodową nr [...]. Projektowana działka nr [...] obejmuje swym zakresem całe parcele nr [...] i nr [...] oraz część parcel nr [...], [...], [...] i [...]. Parcele te są w pełni urządzone i ogrodzone. Na działkach nr [...] i nr [...] znajdują się altanki drewniane. W granicach parcel nr [...], [...] i [...] istnieje sieć wodociągowa oraz krany, zaś w granicach parceli nr [...] - krąg betonowy z kranem (ujęcie wody).

W dniu [...] kwietnia 2016 r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której M. W. podtrzymał wniosek o zwrot dawnej działki nr [...] w części wchodzącej w skład projektowanej działki nr [...], deklarując jednocześnie jednorazową spłatę zwaloryzowanego odszkodowania. Wnioskodawca oświadczył, że za wywłaszczenie dawnej działki nr [...], oprócz kwoty odszkodowania wskazanej w akcie notarialnym, nie otrzymał żadnej dodatkowej rekompensaty w postaci mieszkania, czy nieruchomości zamiennej.

Przedstawiciel G. L. oświadczył, że sprzeciwia się zwrotowi przedmiotowej nieruchomości oraz, że G. L. nie dysponuje gruntami niezbędnymi do odtworzenia ogrodu działkowego. Przedstawiciel P. również oświadczył, że sprzeciwia się zwrotowi, bowiem teren objęty wnioskiem o zwrot nabyty został w drodze umowy i w tej sytuacji nie można mówić o wywłaszczeniu. Ponadto w świetle ugruntowanego orzecznictwa, osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki mieszkalne, bloki itd., ale także zieleńce, skwery, chodniki. Ogród działkowy stanowi więc element osiedla mieszkaniowego jako teren zielony użytkowany przez działkowców - mieszkańców osiedla mieszkaniowego ". ". Również obecna na rozprawie E. M. - użytkownik działki ogrodowej nr [...] podniosła, że działkowcy pragną w dalszym ciągu użytkować przedmiotowy teren z racji dobroczynnego wpływu ogrodu działkowego "P. na życie mieszkańców osiedla i działkowców.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. poinformował, że w zasobie akt budowlanych Wydziału brak jest planu realizacyjnego dla terenu objętego roszczeniem o zwrot, obowiązującego w dniu [...] lutego 1968 r.

Natomiast w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. Wydział Planowania Urzędu Miasta L. stwierdził, że w dacie nabycia dla miasta L. obowiązywał Ogólny Plan Kierunkowy opracowany w skali 1:5000, przyjęty na podstawie uchwały nr [...] Prezydium Rządu z dnia 1 grudnia 1951 r., który w oparciu o przepis § 2 uchwały nr 460/59 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 26 listopada 1959 r., został zatwierdzony w dniu [...] grudnia 1959 r. przez Prezesa Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury. Przedmiotowy teren w dacie nabycia objęty był również Szczegółowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Ośrodka Dzielnicowego Rury, zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Prezydium Miejskiej Rady N. z dnia [...] maja 1965 r.. Zgodnie z tym planem Ośrodka Dzielnicowego R. przedmiotowy obszar przeznaczony był pod grupę usług Kultury fizycznej - symbol "C2".

W toku postępowania został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego W. T. operat szacunkowy z dnia [...] października 2017 r. (składający się z 14 szczegółowych operatów), określający wartość składników majątkowych stanowiących własność użytkowników parceli ogrodowych nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz wartość prawa do działki R. i wartość składników majątkowych będących własnością Stowarzyszenia, znajdujących się w obszarze zwracanej projektowanej działki nr [...] (wszystkich 6 parceli). Wartość składników roślinnych i budowlanych stanowiącą własność Stowarzyszenia ogrodowego została określona na kwotę [...]zł, zaś wartość składników znajdujących się na poszczególnych parcelach ogrodowych, w terenie objętym wnioskiem, została określona na kwoty odpowiednio: parcela nr [...] - [...] zł, parcela nr [...] - [...] zł, parcela nr [...] - [...] zł, parcela nr [...] - [...] zł, parcela nr [...] - [...] zł, parcela nr [...] - [...] zł.

Rzeczoznawca majątkowy przy wycenie składników roślinnych zastosowała metodę kosztowo - dochodową z kalkulacją własną, a przy wycenie składników budowlanych metodę kosztów odtworzenia, technikę elementów scalonych oraz kalkulacje własne. W operacie szacunkowym określiła również wartość ograniczonego prawa do części działki w R., jednakże w związku z faktem, iż w decyzji o zwrocie nieruchomości organ zobowiązał G. L. do odtworzenia ogrodu działkowego, odstąpiono od przyznania odszkodowania za to prawo, uznając, że wartość ta zostanie zrównoważona przez przyznanie prawa do działek w nowo powstałym R..

Organ stwierdził, że operat sporządzony został zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. orzekł zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0849 ha, w areale działki ewid. nr [...] położonej w L. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność G. L. na rzecz M. W., gdyż działka ta nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Ponadto, z uwagi na to, że funkcjonujący na tej działce ogród działkowy - R. " jest ogrodem działkowym stałym, organ orzekł o orzeczono o obowiązku odtworzenia i założenia przez G. L. nowego ogrodu oraz o wypłaceniu przez tę Gminę odszkodowań poszczególnym działkowiczom oraz P. za składniki majątkowe znajdujące się na tych działkach (w łącznej wysokości [...] zł). Organ zobowiązał również wnioskodawcę do zwrotu na rzecz G. L. zwaloryzowanego odszkodowania uzyskanego za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. L. reprezentowana przez Prezydenta Miasta L. oraz W. Z. - W. będąca użytkownikiem parceli ogrodowej nr [...].

G. L. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r" poz. 2147 ze zm.), dalej "u.g.n.", art. 21, art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 26 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 40 ze zm.), dalej "u.r.o.d." oraz art. 7, 77 § 1 i 81 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Podniosła, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w terenie w pełni zrealizowanego osiedla "P. ", w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej i stanowi zieleń osiedlową o funkcji rekreacyjnej, w postaci ogrodu działkowego. Zarówno lokalizacja, jak i sposób zagospodarowania spornej działki dowodzi, że teren ten stanowi zieleniec osiedlowy o funkcji rekreacyjnej, służący mieszkańcom tego osiedla. Realizacja osiedla mieszkaniowego jest procesem złożonym i długotrwałym. Ocena stopnia zrealizowania nie może być dokonywana jedynie w odniesieniu do poszczególnych elementów z pominięciem odniesienia się do całości. Ustosunkowanie się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu zawnioskowanego do zwrotu bez potraktowania go jako części zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego może prowadzić do całkowitego błędnego przekonania o jego niezagospodarowaniu zgodnie z celem nabycia.

Dodatkowo zarzuciła, że oględziny w sprawie miały miejsce w dniu 10 września 2016 r., a więc przed wydaniem decyzji należało je ponownie przeprowadzić w celu zweryfikowania ilości i stanu składników roślinnych i budowlanych na nieruchomości i prawidłowego ustalenia wysokości odszkodowań dla poszczególnych działkowców i P.. Ponadto podniosła, że wartość gruntu po dacie wywłaszczenia wzrosła, o czym chociażby świadczy ustalona przez biegłego wartość składników majątkowych na kwotę [...]zł, czego nie uwzględnił organ I instancji.

Natomiast W. Z. - W. w odwołaniu wniosła o utrzymanie ogrodu.

Wojewoda nie uwzględnił zarzutów odwołań i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.

Organ przytoczył treść art. 136 i art. 137 u.g.n., które określają tryb i przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i stwierdził, że przesłanki te w niniejszej sprawie zachodzą, gdyż objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość została wykorzystana niezgodnie z celem wywłaszczenia.

Bezspornie nieruchomość ta została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1968 r. na cele budowy przez L. Spółdzielnię Mieszkaniową osiedla mieszkaniowego pod nazwą "O. P.".

Jak natomiast wynika ze zgromadzonych dowodów, na nieruchomości tej powstał w 1982 r. ogród działkowy pod nazwa R. "P.". W dacie powstania ogrodu osiedle mieszkaniowe "P. wybudowane przez L. Spółdzielnię Mieszkaniową już funkcjonowało, a jego granicę stanowiła ulica [...]. Ogrody działkowe powstały zaś po przeciwnej stronie tej ulicy. Ponadto w dokumentach planistycznych (plan szczegółowy z 1965 r.), obowiązujących w dacie nabycia przedmiotowej nieruchomości, teren objęty wnioskiem o zwrot przeznaczony był pod realizację usług kultury fizycznej. Urządzenie ogrodu działkowego nie stanowi więc realizacji celu nabycia, w szczególności pod zieleń osiedlową, gdyż ogrody działkowe są użytkowane przez użytkowników konkretnych parceli ogrodowych i służą jedynie tym użytkownikom. Nie jest to teren otwarty, dostępny wszystkim mieszkańcom osiedla, czy też miasta.

W świetle powyższego, zachodziły więc przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wojewoda przytoczył ponadto przepisy art. 26 ust. 1, art. 21, art. 22 u.r.o.d., z których wynika obowiązek odtworzenia ogrodu i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania przez podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu orzekania o zwrocie uznając, że zasadnie organ I instancji zastosował te przepisy nakazując G. L. odtworzenie ogrodu oraz wypłatę odszkodowań poszczególnym działkowcom i PZD za nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na nieruchomości.

Odnosząc się zarzutów odwołań Wojewoda stwierdził, że wartość tych odszkodowań nie zmieniła się w ciągu 4 miesięcy od przeprowadzenia oględzin nieruchomości tj. od [...] września 2016 r. do dnia wydania decyzji tj. do [...] stycznia 2017 r., gdyż był to okres jesienno - zimowy, w którym kończy się wegetacja roślin i ustają wszelkie prace ogrodowe, nie można więc mówić o poczynionych w tym okresie nakładach czy nasadzeniach.

Zdaniem Wojewody, prawidłowo biegły doliczył do odszkodowania, do którego zobowiązał G. L., składniki majątkowe poszczególnych działkowiczów i P. w łącznej wysokości [...] zł, gdyż na skutek likwidacji ogrodu zostaną zlikwidowane również te składniki.

Wojewoda podkreślił również, że wypłata odszkodowania oraz odtworzenie ogrodu działkowego są obowiązkami podmiotu likwidującego (tj. G. L.), względem użytkowników parceli ogrodowych oraz stowarzyszenia ogrodowego i uchylenie tego obowiązku przez organ nie jest możliwe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. L. reprezentowana przez Prezydenta Miasta L., domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

- przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do przyjęcia, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na spornej nieruchomości, a także poprzez nieprzeprowadzenie ponownych oględzin nieruchomości i nieokreślenie w decyzji danych osobowych, pozwalających na jednoznaczne określenie stron postępowania,

- przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. oraz art. 4 u.r.o.d. oraz art. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1981 r. nr 12,58) poprzez błędne przyjęcie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, art. 140 ust. 4 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie wzrostu wartości zwracanej nieruchomości i znaczne zaniżenie należnego G. L. odszkodowania, art. 8 ust. 1, art. 21, art. 22 ust. 1 i 2, art. 26 u.r.o.d. poprzez zobowiązanie G. L. do odtworzenia rodzinnego ogrodu działkowego, mimo braku w tym zakresie wniosku stowarzyszenia ogrodowego.

G. L., podobnie, jak w odwołaniu podnosiła, że sporna nieruchomość znajduje się na terenie w pełni zrealizowanego osiedla "P. ", w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej i stanowi zieleń osiedlową o funkcji rekreacyjno – wypoczynkowej, wchodzi zatem w skład tego osiedla. Na terenie przeznaczonym pod budownictwo wielorodzinne powinny bowiem występować przestrzenie wolne od zabudowy, które zapewniałyby mieszkańcom możliwość biernego i czynnego odpoczynku oraz dawałyby poczucie ładu i harmonii.

Skarżąca podkreśliła, że R. O. D. "P." funkcjonuje od 1982 r. i ma charakter ogrodu stałego, który został wpisany do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady [...] Związku działkowców w W.. Powstał na gruntach Skarbu Państwa przekazanych nieodpłatnie na okres pięciu lat na rzecz [...] Związku Działkowców Zarząd Wojewódzki w L. decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 1982 r. W świetle art. 4 ustawy z dni 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1949, nr 18 poz. 117), która obowiązywała w czasie nabycia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, pracownicze ogrody działkowe były tworzone w każdym osiedlu, w którym co najmniej 20 % ludności mieszka w domach zbiorowych, pozbawionych ogrodów. Do takich obiektów należy zaliczyć O. "P. ", które w znacznej części zabudowane jest blokami mieszkalnymi bez ogrodów. Ponadto zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, pracownicze ogrody działkowe zapewniają ludziom pracy i ich rodzinom aktywny wypoczynek, możliwość prowadzenia przede wszystkim na własne potrzeby upraw ogrodniczych, stanowią składnik terenów zielonych ora terenów rekreacyjnych. Z przepisów tych wprost zatem wynika – zdaniem G. L. - że pracownicze ogrody działkowe stanowią tereny zielone osiedla mieszkaniowego. W związku z tym utworzenie rodzinnego ogrodu działkowego znajdującego się na terenie O. Mieszkaniowego "P. " należy uznać za realizację celu nabycia nieruchomości.

Do prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego niezbędne jest bowiem wyposażenie go w infrastrukturę w postaci m. in. ulic, parkingów, ciągów pieszych, punktów handlowo - usługowych, zieleńców, terenów rekreacyjno - wypoczynkowych, obiektów sportowych, szkół. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Tereny zielone funkcjonalnie związane z osiedlem mieszkaniowym przekładają się pozytywnie na warunki bioklimatyczne, zarówno dla najbliższego otoczenia, jak i w skali miasta oraz na retencję wodną na terenach zurbanizowanych. Funkcja tego typu zieleni jest bardzo istotna ze względu na tworzenie strefy biologicznie czynnej, która pozytywnie wpływa na bioklimat obszaru zabudowanego budynkami mieszkalnymi. Obszary te są nieodłącznym elementem każdego układu urbanistycznego ze względu na ich pozytywny wpływ na osiedle. Powyższa zieleń zapewnia mieszkańcom ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza czy tłumi hałas powstający od pobliskich szlaków komunikacyjnych. Co więcej, ma wpływ na termiczne i dynamiczne ruchy powietrza, stanowi instrument wymiany gazowej, redukując dwutlenek węgla oraz wpływa na mikroklimat miasta modyfikując wilgotność gleby i powietrza. W orzecznictwie przyjmuje się, że istniejąca przestrzeń pozbawiona zabudowy kubaturowej, lecz zagospodarowana jako teren zielony, winna być traktowana jako element tego osiedla, tworząc warunki do odseparowania jego mieszkańców od uciążliwości związanych z zamieszkiwaniem w aglomeracji miejskiej. Zieleń miejska w postaci nawet najzwyklejszego trawnika jest bowiem w stanie zapewnić bierny i czynny odpoczynek, dać poczucie ładu, harmonii i izolowania mieszkańców.

W świetle powyższego, projektowanej działki nr [...] nie można było uznać za zbędną na cel wywłaszczenia.

Poza tym nie ma znaczenia ówczesne przeznaczenie tego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego. Plany realizacyjne dużych przedsięwzięć (a do takich niewątpliwie należy zaliczyć budowę osiedla mieszkaniowego) często w toku realizacji ulegają zmianie i dopasowaniu do aktualnych potrzeb, możliwości i okoliczności, a ewentualne różnice w stosunku do pierwotnych planów i zamierzeń nie mają znaczenia dla oceny, czy to przedsięwzięcie zostało zrealizowane.

G. L. zarzuciła również naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez ustalenie odszkodowania bez dokonania aktualnych na dzień wydania decyzji organu I instancji oględzin. Zdaniem skarżącej, w ciągu pięciu miesięcy od oględzin w dniu 10 września 2016 r. mogła nastąpić zmiana wartości zwracanej nieruchomości ze względu na zmianę jej składników budowlanych i nasadzeń, co organ powinien uwzględnić.

Ponadto w oględzinach przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego nie uczestniczył uprawniony geodeta, który określiłby prawidłowo przebieg granic poszczególnych parcel. Biegły ogólnie wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują urządzone parcele z altanami, nasadzeniami drzew, krzewów i innych roślin, natomiast nie określił, gdzie dokładnie się one znajdują.

Organy obu instancji naruszyły również art. 140 ust. 4 u.g.n., gdyż orzekając o odszkodowaniu na rzecz Gminy od byłego właściciela spornej nieruchomości M. W. nie uwzględnił wartości składników majątkowych znajdujących się na tym terenie ([...] zł), podczas gdy jednocześnie zobowiązał Gminę do wypłaty na rzecz działkowców i [...] Z. D. odszkodowania w wysokości uwzględniającej wartość takich składników ([...] zł). Gmina powołując się na doktrynę i orzecznictwo wskazała, że przyrost wartości nieruchomości należy uwzględnić niezależnie od tego, przez kogo - podmiot, na rzecz którego zostało dokonane wywłaszczenie, czy też przez inny podmiot (np. dzierżawcę lub najemcę) - zostały poczynione nakłady na nieruchomości.

Gmina zakwestionowała również nałożony na nią obowiązek odtworzenia ogrodu działkowego w innym miejscu, ze względu na brak wniosku stowarzyszenia ogrodowego w tym przedmiocie, wymaganego zgodnie z art. 8 ust. 1 u.r.o.d.

Zarzuciła również, że organ nie określił precyzyjnie użytkowników parceli ogrodowych, na rzecz których ustalono odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na działkach, a jedynie wskazał ich imiona i nazwiska. Zdaniem skarżącej konieczne było wskazanie innych danych osobowych, np. PESEL, NIP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą jej wydania był art. 136 ust. 3 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem - poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 stanowi natomiast, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Przepisy te mają również zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonych w trybie art. 6 ustawy z dnia 18 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.), co wynika z art. 216 u.g.n., a w trybie tej ustawy została wywłaszczona objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość w niniejszej sprawie.

Bezspornie nieruchomość objęta (sprecyzowanym na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2015 r.) wnioskiem o zwrot działki objętej dawnym nr [...], została wywłaszczona pod budowę "O. P." na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 1968 r. zawartej pomiędzy M. W. a Skarbem Państwa, sporządzonej w trybie art. 6 ustawy dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). W umowie wskazano, że "na powyższej nieruchomości i na nieruchomościach sąsiednich została zlokalizowana budowa przez L. Spółdzielnię Mieszkaniową osiedla mieszkaniowego pod nazwą "O. P.", na dowód czego okazano decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 1964 r. przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady N. w L.".

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że sporna działka została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego.

Ponadto działka ta objęta była w dacie jej nabycia przez Skarb Państwa Szczegółowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Ośrodka Dzielnicowego Rury, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Prezydium Miejskiej Rady N. z dnia [...] maja 1965 r. i przeznaczona pod usługi Kultury fizycznej - symbol "C2".

Organ prawidłowo przyjął, że cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego nie obejmuje budowy ogrodów działkowych.

Wprawdzie obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za dopuszczalne przyjmuje się także szerokie rozumienie celu wywłaszczenia i zwykle dotyczy to inwestycji o złożonym charakterze, wieloelementowych i rozciągniętych w czasie, w szczególności budowy osiedli mieszkaniowych, to jednak Sąd stoi na stanowisku, że utworzenie stałego ogrodu działkowego, wpisanego do rejestru, nie może być traktowane jako element budowanego już w latach 60 - 80-tych osiedla mieszkaniowego, lecz jako odrębna inwestycja. Ogrody działkowe ze względu na swoje rozmiary i sposób zorganizowania stanowią odrębną, wyróżniającą się formę architektoniczną, o szczególnym, swoistym rodzaju zagospodarowania. Poza tym przeznaczone są do korzystania przez ograniczone grono osób, dlatego nie mogą być uznawane za tereny zielone, stanowiące jedynie uzupełniającą infrastrukturę osiedla mieszkaniowego. Jakkolwiek usytuowanie ogrodów działkowych w pobliżu zabudowy osiedlowej korzystnie oddziałuje na mieszkańców osiedla, to jednak ze względu na swoje cechy charakterystyczne nie może być potraktowane jako część osiedla, lecz jako odrębna inwestycja. Nabycie nieruchomości na ten cel powinno być więc wyraźnie wskazane w akcie wywłaszczeniowym (umowie, decyzji).

Wynika to również z tego, że obowiązujące w dacie wywłaszczenia przepisy ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 18, poz. 117) przewidywały tworzenie ogrodów działkowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art.4), a w razie braku "prawomocnego" planu - uchwałą miejskiej rady narodowej bądź uchwałą powiatowej rady narodowej (art. 7 ust.1). Plan miejscowy powinien więc wprost określać jakie obszary przeznacza pod ogrody działkowe. Tymczasem, jak ustalił organ, w dacie zawarcia umowy z dnia [...] lutego 1968 r. obowiązywał Ogólny Plan Kierunkowy przyjęty na podstawie uchwały nr 817 Prezydium Rządu z dnia 1 grudnia 1951 r., który w oparciu o przepis § 2 uchwały nr [...] Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 26 listopada 1959 r., został zatwierdzony w dniu 21 grudnia 1959 r. przez Prezesa Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury i plan ten nie przewidywał na spornej działce ogrodów działkowych. Z kolei – jak wskazano - Szczegółowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Ośrodka Dzielnicowego R. , zatwierdzony dnia 26 maja 1965 r. przeznaczał sporną działkę pod usługi kultury fizycznej. Oznacza to, że intencją ówczesnych organów władzy publicznej nie było utworzenie na spornej nieruchomości takich ogrodów.

Pracownicze ogrody działkowe - w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych – to "obszar ziemi uprawnej, podzielony na działki, ogrodzony, wyposażony w urządzenia niezbędne do uprawy działek oraz urządzenia społeczne i sanitarne, przeznaczone do użytku (...), którego celem jest "stworzenie ludziom pracy i ich rodzinom możliwości wykorzystania wolnego czasu z pożytkiem dla zdrowia oraz poprawa ich sytuacji gospodarczej drogą uzyskania ziemiopłodów na potrzeby własnego gospodarstwa domowego". Wprawdzie ogrody takie – jak wyżej wskazano - były tworzone – zgodnie z art. 4 cyt. ustawy z 1949 r. – w każdym osiedlu (...), pozbawionym ogrodów, to jednak wola utworzenia takiego ogrodu powinna być wprost wyrażona w planie, bądź uchwale właściwego organu, zatem przeznaczenie i nabycie nieruchomości na ten cel powinno być wprost wyrażone w akcie wywłaszczenia (umowie zawieranej w trybie dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości lub w decyzji).

Wbrew zarzutom G. L., organy prawidłowo zastosowały przepisy u.r.o.d.

Zgodnie z art. 26 ustawy - w przypadku likwidacji R. lub jego części w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, obowiązanym do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu orzekania o zwrocie (ust.1). Do likwidacji R. lub jego części, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 oraz art. 22 ust. 1 i 2. Uprawnienie do odtworzenia oraz do odszkodowania nie przysługuje za nasadzenia, urządzenia i obiekty wykonane niezgodnie z prawem (ust.2). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowań i osoby uprawnione do ich otrzymania oraz zakres i termin realizacji obowiązków, o których mowa w art. 21, określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (ust.3). Przepisy ust. 1 -5 stosuje się w przypadku, gdy do nieruchomości zajmowanej przez R. lub jego części objętej likwidacją stowarzyszeniu ogrodowemu przysługuje tytuł prawny lub jest ona zajmowana przez R., który stał się ogrodem stałym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (ust.6).

Zgodnie natomiast z art. 21 - podmiot likwidujący obowiązany jest do odtworzenia R., polegającego na:

1) zawarciu ze stowarzyszeniem ogrodowym umowy dającej stowarzyszeniu ogrodowemu tytuł prawny do nieruchomości nie mniejszej od powierzchni likwidowanego R., w miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania nowego R., odpowiadający tytułowi prawnemu, który posiadało ono do nieruchomości zajmowanej przez likwidowany R.;

2) założeniu nowego R. i odtworzeniu urządzeń i budynków odpowiadających rodzajem urządzeniom i budynkom likwidowanego R..

Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Prawidłowo organy stwierdziły, że R. O. D. "P." ma charakter ogrodu stałego (wpisanego do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców pod nr B-XXII-11-149), a więc spełnia wymagania, o których mowa w art. 21 ust. 6 u.r.o.d.

Podstawą prawną do uznania go za taki ogród jest art. 11 ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.

W świetle ustępu 1 tego przepisu (obowiązującym do dnia 21 września 2005 r. zgodnie z art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U.2005.169.1419) - na gruntach, które w planie zagospodarowania przestrzennego mają inne przeznaczenie, mogą być zakładane czasowo pracownicze ogrody działkowe. Czasowe ogrody zakłada się na okres nie krótszy niż 5 lat. Urządzenia na terenie takich ogrodów powinny mieć charakter czasowy.

Likwidacja takiego czasowego ogrodu następowała – zgodnie z ustępem 2 art. 11 cyt. ustawy - decyzją, wydaną co najmniej na rok przed terminem, na który udzielona została lokalizacja.

Natomiast w świetle ustępu 3 art. 11 - w braku decyzji, o której mowa w ust. 2, czasowy pracowniczy ogród działkowy stawał się ogrodem stałym.

Również w świetle aktualnego brzmienia tego przepisu, zmienionego przez art. 53 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. (Dz.U.2014.40) z dniem 19 stycznia 2014 r. - w braku decyzji, o której mowa w ust. 2, czasowy rodzinny ogród działkowy staje się ogrodem stałym, a nieruchomość zajęta przez ten ogród przechodzi w nieodpłatne użytkowanie w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) na rzecz stowarzyszenia ogrodowego prowadzącego rodzinny ogród działkowy.

Jak wynika z akt sprawy, R. "P." nie był przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – tereny zajęte pod ten ogród miały inne przeznaczenie - "O. P.. Został on natomiast utworzony czasowo decyzją z dnia 20 maja 1982 r. Ogród ten nie został zlikwidowany, gdyż nie wydano decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. W świetle zatem art. 11 ust. 3 tej ustawy, stał się on ogrodem stałym.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organy prawidłowo potraktowały ten ogród jako stały i zastosowały przepisy u.r.o.d.

Organy zobligowane były przy tym orzec o obowiązku odtworzenia zlikwidowanego ogrodu przez G. L. w innym miejscu. Wynika to wprost z art. 26 ust. 1 i 5 u.r.o.d., który dopuszczając likwidację części ogrodu, przewiduje, że jeżeli likwidacja tej części powoduje, że inna część ROD nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, podmiot likwidujący jest obowiązany, na wniosek stowarzyszenia ogrodowego, do likwidacji tej (innej części) R.. Bezspornie likwidacji przedmiotowej nieruchomości, obejmującej poza sześcioma parcelami ogrodowymi poszczególnych działkowiczów, także drogę wjazdową na teren ogrodu, uniemożliwi dalsze korzystanie z ogrodu, co uzasadniało zastosowanie art. 26 ust. 5 u.r.o.d. o odtworzeniu ogrodu.

Wprawdzie w sprawie nie został złożony wniosek Stowarzyszenia, o którym mowa w tym przepisie, ale ze względu na to, że odtworzenie likwidowanego ogrodu wiąże się z zawarciem umowy ze stowarzyszeniem ogrodowym (art. 26 ust. 5 w zw. z art. 21 ust. 1 u.r.o.d.), a więc uzależnione jest od woli tego Stowarzyszenia, stwierdzić należy, że brak takiego formalnego wniosku nie stoi na przeszkodzie nałożeniu przez organ na podmiot likwidujący, obowiązku odtworzenia ogrodu.

Wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo wyliczył odszkodowanie należne Gminie od wnioskodawcy oraz odszkodowanie, które Gmina zobowiązana jest wypłacić działkowcom i P.. Odszkodowania te zostały ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego, posiadającego w tym zakresie stosowne uprawnienia. Należy przy tym podkreślić, że oba rodzaje odszkodowań (na rzecz Gminy i na rzecz działkowców i P.) ustalane są według odrębnych zasad, na podstawie innych przepisów. Obowiązek zwrotu przez byłego właściciela zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego za wywłaszczoną nieruchomość, wynika z art. art. 140 ust. 1 u.g.n, który stanowi, że w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie (...). 2. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. 3. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. 4. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Z kolei odszkodowanie należne działkowcom i P. ustalane jest i wypłacane w trybie art. 22 u.r.o.d. Zgodnie z tym przepisem (ust.1), podmiot likwidujący obowiązany jest wypłacić: 1) działkowcom - odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na działkach, a stanowiące ich własność oraz za prawa do działki w R., pomniejszone o wartość prawa do działki przyznanego w nowo powstałym R.; 2) stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowanie, według kosztów odtworzenia, za składniki majątkowe stanowiące jego własność, a niepodlegające odtworzeniu. 2. Ustalenie wysokości odszkodowań następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego w formie operatu szacunkowego. Koszty sporządzenia opinii ponosi podmiot likwidujący. 3. Podmiot likwidujący obowiązany jest zrekompensować koszty i straty poniesione przez stowarzyszenie ogrodowe w związku z likwidacją. 4. W przypadku likwidacji R. poza okresem, o którym mowa w art. 20 ust. 1, działkowcom przysługuje od podmiotu likwidującego dodatkowe odszkodowanie w wysokości wartości przewidywanych plonów. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Ustalając na podstawie przytoczonego przepisu art. 140 u.g.n. odszkodowanie na rzecz G. L. od byłego właściciela (następcy prawnego) wywłaszczonej nieruchomości, organ w uzasadnieniu decyzji orzekającej o zwrocie, wyjaśnił, że kwota należna za całą wywłaszczoną nieruchomość o pow. 0,10 ha wynosiła [...] zł, a więc po zwaloryzowaniu tej kwoty z zastosowaniem wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa GUS i z uwzględnieniem denominacji, kwota ta wynosi [...] zł, co dla działki objętej obecnie zwrotem o pow. 0,0849 ha stanowi proporcjonalnie kwotę [...]zł.

Prawidłowo przy tym organ wyjaśnił, że przy ustalaniu odszkodowania na podstawie art. 140 u.g.n. uwzględnia się wprawdzie zmiany wartości tej nieruchomości powstałe po wywłaszczeniu, ale wyłącznie wówczas, gdy zmiany te wynikają z działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 205/16). Jak natomiast słusznie wskazał organ, urządzenie ogródków działkowych nie stanowiło realizacji celu wywłaszczenia, a więc składniki majątkowe i nasadzenia znajdujące się w tych ogródkach nie podlegały uwzględnieniu przy ocenie aktualnej wartości tych ogródków (poszczególnych parceli). Z kolei przytoczony przepis art. 22 u.r.o.d. wprost nakazuje orzeczenie - w razie likwidacji ogrodu działkowego - odszkodowania (na rzecz P. i działkowców), obejmującego składniki majątkowe stanowiące ich własność – zarzut błędnego ustalenia tych odszkodowań nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania wyjaśniającego, w szczególności zarzut nieprzeprowadzenia ponownych oględzin bezpośrednio przed wydaniem decyzji. Jak wynika z akt, oględziny nieruchomości zostały przeprowadzone we wrześniu 2016 r., natomiast decyzja organu I instancji ustalająca odszkodowanie została wydana w dniu 19 stycznia 2017 r., a więc po upływie czterech miesięcy. Rację ma organ odwoławczy, że to okres zimowy, w którym zasadniczo nie prowadzi się ani prac ogrodowych, ani budowlanych. Poza tym podkreślić należy, że żadna ze stron, w tym skarżąca, nie wykazała, by w tym okresie faktycznie jakieś zmiany na spornej nieruchomości wystąpiły, co uzasadniałoby weryfikację ustaleń faktycznych i dokonanego na ich podstawie przez biegłego odszkodowania.

Ponadto, wbrew zarzutom, strony postępowania zostały określone w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, a udział tym stronom w postępowaniu został zapewniony. Nie było zatem konieczne wskazywanie w decyzji innych danych stron, w szczególności nr PESEL czy NIP.

Nie jest również trafny zarzut nieokreślenia przez organ dokładnego, precyzyjnego zagospodarowania poszczególnych parceli. Informacje takie wskazał bowiem rzeczoznawca majątkowy w operacie (obejmującym 14 odrębnych operatów), wyliczając wartość składników majątkowych znajdujących się na tych parcelach w celu ustalenia odszkodowań za te składniki. Z tego względu brak takich szczegółowych informacji w zaskarżonej decyzji nie stanowi istotnego naruszenia art. 107 § 3 kpa.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz.1369 ze zm.)