Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4728/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. K. Firma Usługowa "[...]" na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2003 roku na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany i poddany kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą marki [...] o nr rej [...] należący do Firmy Usługowej "[...]" K. J. Przedmiotem kontroli był pomiar nacisków osi i masy całkowitej pojazdu, który to pomiar był przeprowadzony na stałej stacji ważenia pojazdów ciężarowych w [...] stacjonarną wagą do pomiarów dynamicznych o numerze fabrycznym [...], posiadającą legalizację Urzędu Miar.

Na okoliczność kontroli został sporządzony protokół, który został podpisany bez uwag przez kierowcę pojazdu oraz przez kontrolujących.

Z protokołu tego wynika, iż w kontrolowanym pojeździe doszło do przekroczenia nacisków drugiej osi na jezdnię o 60, 55 kN.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] sierpnia 2003 roku J. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą firma usługowa "[...]", został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na niego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz został pouczony o prawie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Jednocześnie została mu doręczona kopia protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu. W odpowiedzi na to zawiadomienie J. K., Firma Usługowa [...], złożył pisemne wyjaśnienie z dnia [...] września 2003 roku, w którym poinformował, że w dniu [...] sierpnia 2003 roku w jego samochodzie nastąpiła awaria zaworu poziomującego, w związku z czym ostatnia oś samochodu nie dostała powietrza do układu zawieszenia. Nadmienił, że samochód jest wyposażony w zawieszenie mechaniczno-pneumatyczne (pierwsza i napędowa oś jest na resorze a ostatnie na poduszkach). W związku z awarią zaworu obciążenie osi trzeciej przejęła oś napędowa, przez co została ona przeciążona. Na skutek awarii doszło więc do przekroczenia nacisku drugiej osi pojazdu na jezdnię. Do wyjaśnienia m.in. została dołączona faktura VAT wystawiona w dniu [...] sierpnia 2003 roku przez Firmę Usługowo-Handlową [...] w [...] potwierdzająca wymianę zaworu poziomującego w samochodzie ciężarowym [...] [...] na kwotę 78, 69 złotych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 roku w sprawie o nr [...] wydaną przez Zastępcę Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na J. K. prowadzącego Firmę Usługową "[...]" została nałożona kara pieniężna w wysokości 27.720,00 złotych za przejazd w dniu [...] sierpnia 2003 roku pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy: art. 13 ust. 2a i 2b, lp. 5 pkt 5 lit d i e – załącznika do ustawy- tabela kar pieniężnych, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 5 ust. 5 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia pobiera się karę pieniężną. Obowiązek prawidłowego rozmieszczenia ładunku na pojeździe spoczywa na przewoźniku, który stosowanie do art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) powinien czuwać nad tym, aby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na jezdnię.

Nakładanie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Powyższa kara nakładana jest niezależnie od przyczyny przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi i wielkości tego przekroczenia. Przy wydawaniu decyzji nie ma znaczenia przesłanka winy kierowcy (przewoźnika) czy też jej brak.

Jedynym i decydującym kryterium przy wydaniu niniejszej decyzji jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę.

Po trzymaniu w/w decyzji J. K. prowadzący Firmę Usługowo-Handlową "[...]" złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego nie uzasadnił.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie znak [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku, podnosząc argumenty w niej wskazane.

Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku J. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Usługowa "[...]" w [...], złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zgodnie z normami w tym zakresie obowiązującymi.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 515) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojazdem "nienormatywnym" jest każdy pojazd, którego parametry przekraczają ustalone przez przepisy prawa nawet, jeśli owo przekroczenie jest następstwem awarii "normatywnego" pojazdu w trakcie przejazdu, co w konsekwencji oznacza, że kierujący takim pojazdem zobligowany jest również w takiej sytuacji posiadać zezwolenie na przejazd pojazdem "nienormatywnym" ,

2. naruszenie przepisu art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku Nr 71, poz. 838) poprzez niewłaściwą jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że uprawnione do kontroli organy są zobligowane do nałożenia na kierującego "pojazdem nienormatywnym" bez zezwolenia kary pieniężnej również w sytuacji, gdy w chwili rozpoczęcia transportu pojazd ten spełniał wszystkie przewidziane przepisami prawa wymogi i uzyskanie pozwolenia na jego przejazd nie było konieczne, zaś "nienormatywność" pojazdu jest następstwem awarii, jakiej uległ pojazd w trakcie przejazdu,

3. naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, a w szczególności dowodów przedłożonych przez występującego z niniejszą skargą, a świadczących o tym, że przeciążenie samochodu nastąpiło na skutek awarii samochodu,

4. naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia faktycznego polegającą na niewyjaśnieniu przez organ administracji przyczyn, dla których pominął on dowody przedłożone przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniósł, iż w trakcie przeprowadzania kontroli zatrzymanego pojazdu nie bada się przyczyn przekroczenia dopuszczalnych obciążeń. Jest to okoliczność, która nie ma żadnego wpływu na fakt wymierzenia kary za nienormatywny pojazd. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują żadnych odstępstw od naliczenia kary. Dlatego organ nie badał dokumentów przedłożonych przez stronę, nie badał też związku przyczynowego ewentualnej awarii z przekroczeniem nacisku na oś pojazdu. Jedynym i decydującym kryterium jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków i wina kierowcy, czy też jej brak nie ma w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

– ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,

– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,

– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

Jednocześnie uchylona została ustawa z 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga J. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Usługowa "[...]", nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2003 roku są zgodne z prawem materialnym oraz zostały wydane bez wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.

Jak wynika z protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] sierpnia 2003 roku, pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano w ciągu drogi krajowej nr [...] na stałej stacji ważenia pojazdów ciężarowych w [...]. Droga ta została zaliczona do kategorii dróg krajowych Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 10071). Wielkość dopuszczalnych nacisków na osiach w zależności do ich rozstawów oraz wielkości dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z ładunkiem regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2003 Nr 32, poz. 262).

Zgodnie z § 5 ust. 5 pkt 4 cyt. wyżej Rozporządzenia nacisk osi składowej pojazdu nie może przekraczać, przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1, 30 m, z zastrzeżeniem pkt 5 – 80 kN (8t). Tymczasem w kontrolowanym pojeździe stwierdzono nacisk osi składowych osi wielokrotnej (II oś) 140,55 kN, a więc nastąpiło przekroczenie o 60,55 kN. Taki pojazd jest pojazdem nienormatywnym i zgodnie z art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) przejazd tego pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego J. K. nie posiadał. W obecnym stanie faktycznym organ administracji, stwierdziwszy, że doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków II osi pojazdu na drogę prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w oparciu o art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. 2000 Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Wysokość kar pieniężnych została ustalona na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych – art. 13 ust. 2a (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) opublikowanego w ustawie z 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371) – lp. 5 pkt 5 lit. d i e tego załącznika na łączną kwotę 27.720 złotych.

Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, iż w razie stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, o ile korzystający z drogi nie uzyskał pozwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku badania przyczyn przekroczenia dopuszczalnych obciążeń zaś przepis art. 64 ust. 1 cyt. wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym wyraźnie stanowi, że przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, a takiego zezwolenia J. K. nie posiadał.

Skoro przepisy prawa nie przewidują odstępstw od wymierzenia kary w przypadku braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym organ nie był obowiązany do badania dokumentów przedłożonych przez stronę i ustalenia, czy do przekroczenia nacisków doszło wskutek awarii pojazdu i czy ta awaria nastąpiła w czasie drogi, czego nota bene skarżący nie wykazał.

W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. wbrew temu, co podnosi skarżący w skardze.

Z tych wszystkich względów wobec nietrafności zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.s.a.