Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1047/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 57 ust.7 i 59F ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 810/07 w sprawie ze skargi L. P. i R. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 października 2007r. sygn. akt II SA/Sz 810/07 oddalił skargę L. P. i R.P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1,2,3, art. 59g i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Stargardzie Szczecińskim nałożył na L. P. karę w wysokości 75.000 zł z tytułu użytkowania stacji paliw bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, położonej na działce nr geodezyjny [...] przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 5 października 2006r. na stacji paliw położonej na działce nr geodezyjny [...], przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim, nakazanej pismem Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 21 września 2006r., pracownicy Powiatowego Inspektoratu stwierdzili fakt użytkowania stacji bez wymaganej prawem decyzji pozwolenia na użytkowanie.

Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...] w/w działka o numerze geodezyjnym [...] stanowi współwłasność rodzeństwa w udziale 1/3: L. P., R. M. P. i J. H. P.. Roboty obejmujące budowę stacji paliw do tankowania pojazdów olejem napędowym i benzyną bezołowiową składającą się z dwóch podziemnych zbiorników o pojemności 25.000 I, trzech dystrybutorów w tym dwa do tankowania pojazdów benzyną bezołowiową Pb85, budynku handlowo-biurowo-socjalnego wraz z warsztatem samochodowym prowadzone są na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 1991r. wydanej przez Urząd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim na rzecz L. P.. W decyzji tej nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z umową dzierżawy z dnia 1 sierpnia

II OSK 1047/09 3

2006r. firma [...] R.P. wydzierżawiła stację paliw dla firmy [...] J. R..

W oświadczeniu złożonym w dniu 10 listopada 2006r. inwestor potwierdził, że stacja paliw jest użytkowana od 1997r. Fakt zakończenia robót budowlano-montażowych stacji paliw i potwierdzenie, że obiekt nadaje się do użytkowania odnotowano 10 stycznia 1997r. w dzienniku budowy nr [...] na stronie 14 wpisem osoby pełniącej obowiązki kierownika budowy również w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Szczecinie potwierdzono fakt użytkowania w/w stacji od 1997r.

W dniu 17 listopada 2006r. inwestor poinformował organ nadzoru budowlanego o dokonaniu demontażu dystrybutorów i nie użytkowania stacji paliw. Następnie w dniach 17 i 23 listopada 2006 r. pracownicy PINB dokonali nie zapowiedzianych oględzin w/w stacji paliw podczas, których stwierdzono fakt zdemontowania dystrybutorów i nie użytkowania stacji. Sam fakt potwierdzenia przez inwestora użytkowania stacji paliw bez decyzji pozwolenia na użytkowanie daje organowi nadzoru budowlanego podstawę do zastosowania art. 57 ust. 7, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wyliczona kara na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1,2,3 wyniosła 75.000zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył inwestor stacji paliw L. P.. Wnosząc o jego uchylenie wskazał, że zaprzestał użytkowania przedmiotowej stacji przez demontaż dystrybutorów paliwa oraz zaklejenie reklam i pylonów, a nadto jest w trakcie dokonywania uzgodnień formalno-prawnych mających na celu uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1-3, art. 59g i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

II OSK 1047/09 4

W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, ponownie wskazując, że strona przystępując do użytkowania stacji paliw przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie uchybiła przepisom art. 55 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z przepisami art. 57 ust. 7 cyt. ustawy, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, do której stosuje się przepisy art. 59f, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Ustosunkowując się do argumentów skarżącego, organ drugiej instancji stwierdził, że demontaż dystrybutorów paliwa oraz zaprzestanie użytkowania przedmiotowej stacji nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia postępowania, bowiem zebrane dowody jednoznacznie wskazują na fakt użytkowania obiektu przez okres 10 lat.

Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyli L. P. i R. P.. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prace budowlane oraz formalności związane z zakończeniem budowy prowadził Zakład Budowlany w Stargardzie Szczecińskim, który też przedkładał odpowiednim organom zawiadomienia o zakończeniu prac budowlanych. W 2005r. w/w stacja poddana została kompleksowej kontroli przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska, która nie zakwestionowała jej funkcjonowania. W konkluzji skarżący wskazali, że nałożona kara grzywny jest niewspółmierna do niezamierzonego czynu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniesiona skargę za nieuzasadnioną i wyjaśnił, że okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżonego postanowienie są niesporne: mimo, iż organ wydający pozwolenie na budowę nałożył na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, skarżący rozpoczął użytkowanie wybudowanego obiektu przed uzyskaniem pozwolenia.

Organ nadzoru budowlanego stwierdził ten fakt przeprowadzając kontrolę stacji paliw w dniu 5 października 2006r.

W związku z powyższym dnia 27 listopada 2006r. wydane zostało przez organ pierwszej instancji postanowienie, utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem, wymierzające skarżącemu karę z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw, na

II OSK 1047/09 5

podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59g ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r.

Bez znaczenia zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie jest fakt, że po kontroli skarżący zaprzestał użytkowania stacji paliw. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Przytoczony przepis zdaniem Sądu nakłada na organ obowiązek wymierzenia przedmiotowej kary w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast przepis ten nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary w przypadku zaprzestania nielegalnego użytkowania obiektu.

W związku z tym, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przedstawia szczegółowe i prawidłowe wyliczenie kary przewidzianej przez art. 59f w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli R.P. oraz L. P. zaskarżając go w całości . Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz

art. 57 ust 7 i 59f ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z

2003r. Nr 207 poz. 643 ze zm.) polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnych

przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej

zaskarżonego orzeczenia,

naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik

sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 125 § 1 ust 1 tejże ustawy

polegające na nie zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez

Trybunał Konstytucji pytania prawnego skierowanego przez NSA w sprawie sygn.

II OSK 1047/09 6

akt: II OSK 568/06 dotyczącej tożsamego stanu prawnego jaki istnieje w niniejszej sprawie

Powołując się na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

Ponadto wniesiono o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 września 2007r. w sprawie sygn. akt: II OSK 568/06 pytania prawnego.

W motywach kasacji podkreślono, że Sąd pierwszej instancji wydał zaskarżone orzeczenie w oparciu o zdaniem skarżących niekonstytucyjne normy materialnoprawne, tj. przepisy art. 57 ust 7 i 59f ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie przepisy te nie zostały jeszcze przez Trybunał Konstytucyjny uznane za niezgodne z Konstytucją RP, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając podobną do niniejszej sprawę, powziął poważne wątpliwości co do zgodności tychże przepisów z Konstytucją.

Przedstawione pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy zgodności z Konstytucją RP przepisów nakładających kary z tytułu nielegalnego -bez dopełnienia wymogów określonych przepisami prawa budowlanego -przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Zatem powzięte w innej sprawie, tj. II OSK 568/06 przez NSA wątpliwości pozostają w dalszym ciągu aktualne, a w celu utrzymania jednolitości orzeczeń w sprawach szczególnej istotności społecznej -a taką sprawą jest niewątpliwie karanie za przystąpienie do użytkowania bez spełnienia wymogów formalnych - zasadne jest stosowanie tych samych podstaw orzeczniczych do wszystkich wyroków w podobnych sprawach.

Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji zdaniem skarżących winien był zawiesić postępowanie w sprawie do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie zgodności zastosowanych przez WSA jako podstawę prawną orzeczenia przepisów prawa budowlanego. Z powyższych również względów złożony w petitum niniejszej skargi wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania jest w pełni uzasadniony. W przypadku stwierdzenia niezgodności z Konstytucją powołanych przepisów prawa budowlanego, ewentualna wysokość kary nałożonej na skarżących ulegnie znaczącej zmianie, a zaskarżone orzeczenie winno

II OSK 1047/09 7

zostać uchylone.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym odrzucił na podstawie art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną L. P., albowiem nie złożył on wniosku o sporządzenie uzasadnienia i nie zostało ono mu doręczone.

Następnie postanowieniem z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 319/08 zawieszono przed Naczelnym Sadem Administracyjnym postępowanie w tej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 568/06 pytania prawnego:

1. "czy art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003

r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) ustalający podstawę naliczania wymiaru kary, o której

mowa w tym przepisie jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę

sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP",

2. "czy art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim przewiduje stawkę

kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z

naruszeniem art. 54 i 55 stanowiącą dziesięciokrotność kary, o której mowa w art. 59

f ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę

sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.". Sprawa ta

zarejestrowana została w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą akt P 64/07.

W dniu 5 maja 2009r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał w/w pytanie prawne udzielając na nie odpowiedzi, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009r. podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W piśmie procesowym L. P. z dnia 10 listopada 2009r. (którego skarga kasacyjna została odrzucona) wskazał, że w toku postępowania administracyjnego oraz przed sądem pierwszej instancji nie brał czynnego udziału, w szczególności nie został zawiadomiony o terminie rozpoznawania skargi na decyzję Zachodniopomorskiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2007r. Podobnej treści pismo z dnia 10 listopada 2009r. złożyła uczestniczka postępowania J. P..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270

II OSK 1047/09 8

ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy. W szczególności mając na uwadze treść pism procesowych L. P. oraz J. P., w których wskazywali, iż nie zostali zawiadomieni o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie należy przyjąć, iż brak jest w tym zakresie podstaw do przyjęcia przesłanki nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości swojej obrony. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o analizę akt sądowych, że L. P. wbrew temu , co wskazał w piśmie procesowym został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy przed Sądem pierwszej instancji, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy osobiście przez niego podpisane ( k - 50 akt pierwszej instancji). Podobnie J. P. została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy dnia 25 października 2007r. osobiście potwierdzając to własnoręcznie podpisem ( k - 48 akt pierwszej instancji). To, że strony nie brały udziału w rozprawie nie oznacza, iż nie zostały prawidłowo powiadomione o jej terminie.

Tym samym wobec braku przesłanek nieważności, sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie ma usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi wątpliwości w tej sprawie, że Sąd pierwszej instancji rozpoznawał skargę L. P. i R. P. w sytuacji gdy Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 września 2007r. zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt II OSK 568/06 z pytaniem prawnym czy : 1)"art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w zakresie w jakim ustala podstawę naliczania wymiaru kary, o której mowa w tym przepisie, jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, 2) art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim przewiduje stawkę kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy stanowiącą dziesięciokrotność kary, o której mowa w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP., natomiast oba

II OSK 1047/09 9

wskazane wyżej przepisy tj. art. 57 ust.7 i art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowiły podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie obiektu.

Niemniej jednak pomimo powyższej sytuacji nie można uznać, że w chwili rozpoznawania skargi, Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa materialnego , przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 57 ust.7 i 59f ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 653 ze zm.) polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnych przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia.

Sam fakt zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego przez jeden ze składów orzekających Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją określonych przepisów prawa nie jest równoznaczny z uznaniem takiego przepisu za niekonstytucyjny lecz jedynie może świadczyć wyłącznie o istniejącej wątpliwości tegoż składu co do konstytucyjności danej normy prawa. Do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych uprawniony jest Trybunał Konstytucyjny ( art. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). To ten Trybunał orzeka w sprawach zgodności Konstytucji z ustawą.

Sądy administracyjne nie są natomiast uprawnione do zakwestionowania zgodności z Konstytucja przepisów ustawy w tym przepisów ustawy Prawo budowlane, ewentualne wątpliwości pozwalają wyłącznie na przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu odpowiedniego pytania prawnego co do zgodności aktu z konstytucją. Sąd administracyjny ma jedynie kompetencję do oceny czy przepis rozporządzenia a więc podustawowy jest zgodny z ustawą i Konstytucją R.P. i może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia z tego powodu, że w ocenie Sądu jest on niezgodny z ustawą i Konstytucją R.P. Kompetencja sądu do incydentalnej kontroli tych wszystkich przepisów , które usytuowane są poniżej ustawy wynika z treści przepisów Konstytucji R.P. w tym art. 184 , który stanowi , że Naczelny Sąd Administracyjny i sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej , co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania ale także kontrole stanowienia prawa , art. 178 ust. 1 , który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji oraz ustawom ( a nie wszystkim innym aktom prawnym ), art. 8 , który stanowi , że Konstytucja jest najwyższym prawem i, że przepisy Konstytucji stosuje się

II OSK 1047/09 10

bezpośrednio ( porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS4/05 - publikowany ONSAiWSA 2006/2/39, Wokanda 2006/6/32).

Rozważania powyższe wskazują na to, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji nie mógł zakwestionować konstytucyjności powszechnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane, a nie mając wątpliwości w tym zakresie mimo, iż wątpliwości takie posiadał NSA, to niezależnie od powyższego mógł dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji wydać wyrok, tym bardziej, że wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007r. sygn. akt P 19/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118, ze zm.) w jakim stanowi podstawę nałożenia przez organ nadzoru budowlanego na inwestorów kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest zgodny z art. 10 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej.

Natomiast ponownie o konstytucyjności art. 57 ust. 7 w powiązaniu już tym razem z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009r. sygn. akt P 64/07 (Dz. U. Nr 71 z 2009r. poz. 618) przyjmując, iż art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(tj. Dz. U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.) oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie to ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne ( art. 190 ust.1 Konstytucji).

Tym samym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie można uznać, że przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie postanowienia były niekonstytucyjne, skoro wskazane wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie temu przeczą.

Nie zasługuje również na uwzględnienie kolejny zarzut skargi kasacyjnej, naruszenia art. 125 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa fakultatywną przesłankę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Norma ta stanowi, iż Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego

II OSK 1047/09 11

toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym;.

Zawieszenie z tej przyczyny następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu. Na tym polega fakultatywność zawieszenia postępowania uregulowanego w tym przepisie. Uznanie sądu w tym zakresie nie może być dowolne. Musi on rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie. Zawieszenie postępowania na tej podstawie powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W szczególności zawieszając postępowanie w sprawie, sąd powinien mieć na uwadze możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją czy też zaskarżonym postanowieniem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu, np. przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Niewątpliwie takie zawieszenie postępowania mimo przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007r. winno nastąpić w tej sprawie, skoro uznanie ewentualnej niekonstytucyjności wskazanych wyżej przepisów badanych przecież w innym ujęciu mogłoby spowodować zarówno wznowienie postępowania administracyjnego a nawet sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 ustawy procesowej). Jednakże to, iż zaniechano wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej.

W podstawach skargi kasacyjnej w art. 174 pkt. 2 ustawy procesowej wskazano bowiem, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zarzut naruszenia prawa procesowego może stanowić podstawę kasacyjną, wówczas jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy. W rozpoznawanej sprawie brak takiego związku przyczynowego.

Niewątpliwie brak zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie przed Sądem pierwszej instancji w sytuacji wydania przez Trybunał Konstytucyjny kolejnego orzeczenia o zgodności z konstytucją przepisów art. 57 ust.7 tym razem w

II OSK 1047/09 12

związku z art. 59 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też w tej sprawie wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie mogły spowodować jej uwzględnienia.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie został oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.