Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1272/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 132 ust. 2 pkt 2, 246 ust. 1, 247 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Renata Nawrot Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I. S.p.A. z siedzibą w P. (Włochy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej I. S.p.A. z siedzibą w P. (Włochy) kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP (dalej także UP) działając w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. sprawy o unieważnienie uznania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "ETI PUF" o nr [...] udzielonego na rzecz E. z siedzibą w E., T. na skutek sprzeciwu wniesionego przez I. S.p.A. z siedzibą w P., W., na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) dalej p.w.p. oraz na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił sprzeciw i orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wskazał między innymi, że:

W dniu [...] maja 2011 r. I. S.p.A. z siedzibą w P., W. wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o uznaniu na rzecz E. z siedzibą w E., T. międzynarodowej rejestracji znaku towarowego "ETI PUF" pod numerem [...]. Znak ten przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 30 to jest: herbatników, czekolady, jadalnych dekoracji do ciast, wyrobów cukierniczych, ciast, ciastek z galaretką i dżemem.

Jako podstawę prawną sprzeciwiający wskazał naruszenie przez sporne prawo wyłączne art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej i zarzucił, że sporny znak towarowy "ETI PUF" o nr [...] jest podobny do wspólnotowego znaku towarowego "PUFF" o nr [...], do którego uprawniony jest wnoszący sprzeciw. Ochrona znaku "PUFF" jest ważna w Polsce od dnia [...] maja 2004 r. i obejmuje towary z klasy 30, tj.: kakao, cukier, mąkę i produkty zbożowe, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód.

Sprzeciwiający dokonał oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, takie towary jak herbatniki, czekolada, jadalne dekoracje do ciast, wyroby cukiernicze, ciasta, ciastka z galaretką i dżemem oznaczane spornym znakiem "ETI PUF" stanowią różne postacie produktów zbożowych, wyrobów cukierniczych i słodyczy, stąd zakres ochrony spornego znaku towarowego mieści się w zakresie ochrony znaku "PUFF" o nr [...], do którego uprawniony jest wnoszący sprzeciw.

W zakresie podobieństwa samych oznaczeń, sprzeciwiający stwierdził, że sporny znak towarowy ma charakter słowno-graficzno-przestrzenny. Składa się z rysunku przedstawiającego słodycze w dwóch opakowaniach, na spodniej części jednego z opakowań umieszczony jest napis "ETI" a pod nim napis PUF. Zdaniem sprzeciwiającego, pierwszy element spornego znaku "ETI" nawiązuje do pierwszego elementu nazwy przedsiębiorstwa uprawnionego E. i element ten występuje także w innych chronionych znakach towarowych uprawnionego. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, czcionki użyte w zapisie każdego ze słów użytych w znaku o nr [...] różnią się pod względem wielkości i koloru, co powoduje, że napisy te stanowią odrębne, niepowiązane znaczeniowo elementy znaku. W ocenie sprzeciwiającego napisy "PUFF" i "PUF" są prawie identyczne pod względem zapisu literowego, różnią się jedynie tym, że ostatnia litera F w napisie "PUF" nie jest podwojona, jak ma to miejsce w napisie "PUFF". Krój czcionki użytej w obu napisach jest prawie identyczny, a podobieństwo jest wzmocnione przez użycie prawie identycznej kolorystyki. W znaku wcześniejszym na białym tle umieszczono napis "PUFF" w kolorze brązowo-bordowym i taki kolor ma tło, na którym umieszczono napis "ETI" oraz w kolorze białym napis "PUF". Takie odwrócenie kolorów oraz wykazane podobieństwo między napisami "PUFF" i "PUF" sugerują odbiorcom powiązania między porównywanymi znakami towarowymi. Wobec powyższego, istnieje mylące podobieństwo słów wchodzących w skład ocenianych znaków, mylące podobieństwo zastrzeżonej dla porównywanych znaków kolorystyki, co może spowodować błąd polegający na skojarzeniu między spornym znakiem towarowym, a znakiem wnoszącego sprzeciw. Zdaniem sprzeciwiającego zarzut podobieństwa, o którym stanowi art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest zasadny.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. swoje stanowisko w sprawie przedłożył uprawniony ze spornego prawa, stwierdzając, że sprzeciw jest bezzasadny. W sprawie brak jest podobieństwa między przeciwstawionymi znakami towarowymi, w szczególności brak jest podobieństwa oznaczeń. Różnice występujące pomiędzy przedmiotowymi znakami towarowymi są wręcz ewidentne i pozwalają na łatwe rozróżnienie obu oznaczeń w obrocie eliminując jakiekolwiek niebezpieczeństwo wystąpienia pomyłek co do pochodzenia towarów nimi oznaczanych.

Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny przez uprawnionego z prawa ochronnego na znak towarowy "ETI PUF" o nr [...] na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Na przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2013 r. rozprawie sprzeciwiający jak również uprawniony podtrzymali swoje stanowiska w przedmiotowej sprawie. Sprzeciwiający stwierdził, że towary są identyczne. Co do podobieństwa oznaczeń podniósł, że sporny znak towarowy jest znakiem trójwymiarowym, jest to opakowanie słodyczy, pokazane z dwóch stron, przy czym elementem najbardziej oddziaływującym i przykuwającym uwagę są słowa "ETI PUF". "ETI" jest zapisany mniejszą czcionką, natomiast słowo "PUF" jest zapisane większymi białymi literami na ciemnym tle, co sprawia, że słowo to jest wyraźniejsze. W znaku spornym słowo "PUF" różni się w zapisie ze słowem ze znaku wcześniejszego tym, że na końcu jest jedna litera F, odmiennie niż w znaku sprzeciwiającego "PUFF". Wnoszący sprzeciw podkreślił, że użyta czcionka w zapisie słów "PUF/PUFF" jest podobna, a kolorystyka jest prawie identyczna. W rezultacie wykazana identyczność towarów oraz podobieństwo znaków kreują ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.

Uprawniony ze spornego prawa na znak towarowy przedstawił swoje stanowisko, w szczególności dotyczące braku podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń. Zdaniem uprawnionego, znak "ETI PUF" posiada wiele wyróżniających elementów słownych i słowno-graficznych, przedstawia widok charakterystycznego opakowania, na którym obok kolistego układu napisów umieszczono spersonalizowany wizerunek czekoladowej kuleczki, na tle której znajdują się elementy słowne "ETI" i "PUF". Natomiast znak sprzeciwiającego jest jedynie graficznym zapisem wyrazu "PUFF" w kolorze bordowym. Wieloelementowość znaku spornego i jego odmienna kolorystyka sprawia, że porównywane znaki towarowe są zupełnie odmienne w płaszczyźnie wizualnej. W warstwie słownej znak sporny składa się z dwóch elementów, a znak sprzeciwiającego tylko z jednego elementu. Uprawniony podkreślił, że element "ETI" jest charakterystycznym członem firmy uprawnionego, stąd ma bardzo silny charakter odróżniający. Drugi element spornego znaku towarowego słowo "PUF" jest elementem fantazyjnym, natomiast słowo "PUFF" użyte w znaku wcześniejszym posiada swoje znaczenie, w języku angielskim może oznaczać "oddech" lub "ptyś", można je także skojarzyć z wyrażeniem "puff paste" oznaczające po angielsku "ciasto francuskie". Zdaniem uprawnionego, powyższe ustalenia potwierdzają, że słowa użyte w ocenianych znakach towarowych różnią się pod względem fonetycznym jak i znaczeniowym, na brak podobieństwa wpływają także diametralne różnice w płaszczyźnie graficznej. Odnosząc się do kwestii braku ryzyka konfuzji, uprawniony stwierdził, że w przypadku produktów spożywczych potencjalni odbiorcy zachowują podwyższoną ostrożność, ponieważ spożycie określonego wyrobu ma bezpośredni wpływ na ich samopoczucie, a nawet zdrowie. Zwrócił także uwagę na to, że odbiorcy towarów z klasy 30, tj. wyrobów cukierniczych i piekarniczych przykładają szczególną rolę do nazwy producenta, ponieważ kojarzą ją z jakością i smakiem produktów. Określenie producenta w przypadku uprawnionego jest łatwiejsze, gdyż pierwszy element znaku "ETI" jest tożsamy z pierwszym i wyróżniającym elementem nazwy przedsiębiorstwa uprawnionego. Uprawniony, powołał przykłady zarejestrowanych znaków towarowych i na tej podstawie stwierdził, że samo słowo "PUFF" ze względu na swoje znaczenie ma znikomą zdolność odróżniającą do towarów z klasy 30. Wobec powyższego, zdaniem uprawnionego z prawa ochronnego na znak towarowy "ETI PUF" o nr [...], sprzeciw jest nieuzasadniony.

Kolegium Orzekające w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało na treść art. 246 ust. 1, art. 247 ust. 2 p.w.p. i art. 255 pkt 9 p.w.p. podkreślając, że każdy może wnieść sprzeciw od decyzji Urzędu Patentowego, a jeżeli sprzeciw zostanie uznany przez uprawnionego za bezzasadny sprawa rozpoznawana jest w trybie spornym.

W przedmiotowej sprawie zadaniem Kolegium Orzekającego było dokonanie oceny czy sporny słowno-graficzny znak "ETI PUF" o nr [...] jest podobny do chronionego z wcześniejszym pierwszeństwem wspólnotowego znaku towarowego słowno-graficznego "PUFF" o nr [...], do którego uprawniony jest wnoszący sprzeciw.

Urząd Patentowy przywołał treść art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. będącego podstawą rozstrzygnięcia a następnie powołując się na artykuł prof. R. Skubisz "Funkcje znaku towarowego" zawarty w: Księdze pamiątkowej z okazji 80-lecia rzecznictwa patentowego w Polsce. W-wa Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001 wyjaśnił jak należy rozumieć jego treść.

Organ wskazał, że rozpatrując zarzut kolizji znaków, oprócz ich podobieństwa, w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę podobieństwo towarów, na które znak został zarejestrowany.

Sporny znak towarowy "ETI PUF" o nr [...] służy do oznaczania towarów w klasie 30 tj.: herbatników, czekolady, jadalnych dekoracji do ciast, wyrobów cukierniczych, ciast, ciastek z galaretką i dżemem. Natomiast towary opatrzone znakiem towarowym "PUFF" o nr [...], na który powołał się wnoszący sprzeciw należą do klasy 30, i są to: kakao, cukier, mąka i produkty zbożowe, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód. Przy czym wnoszący sprzeciw uzasadniał, że podobieństwo tych towarów wynika z tego, że towary oznaczane spornym znakiem towarowym stanowią różne postacie produktów zbożowych, wyrobów cukierniczych i słodyczy, a więc zakres ochrony spornego znaku mieści się w zakresie ochrony znaku wcześniejszego, do którego uprawniony jest wnoszący sprzeciw.

W ocenie Kolegium Orzekającego argumentacja sprzeciwiającego uzasadnia podobieństwo w zakresie porównywanych towarów, bowiem oczywistym jest, że chronione spornym prawem ciasta i herbatniki (z galaretką czy bez) są rodzajem produktu zbożowego (znak wcześniejszy), jak również słodycze (w tym jadalne dekoracje do ciast) mogą mieścić się w wyrobach cukierniczych czy słodyczach (objętych ochroną znaku sprzeciwiającego). W pozostałej części towarów, tj. w odniesieniu do czekolady należy przyjąć, że czekolada jest podobna do ww. towarów tj. słodyczy czy wyrobów cukierniczych, stanowiąc podstawowy składnik tego rodzaju towarów. W ocenie Kolegium Orzekającego okoliczność, iż w porównywanych wykazach znajdują się odmienne sformułowania opisujące konkretny rodzaj towaru nie oznacza, że określenia te posiadają odmienną treść znaczeniową. Potwierdzeniem prawidłowości stanowiska Kolegium Orzekającego w niniejszym aspekcie sprawy jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1302/09, w którym przyjęto, że "jednorodzajowość towarów potwierdza charakter i analiza znaczeniowa pojęć użytych do ich opisu w zakresie objętym sprzeciwem".

Oceniając podobieństwo samych oznaczeń w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Kolegium Orzekające wzięło pod uwagę zasadę, zgodnie z którą oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd (jak w wyroku SN z dnia 11 marca 1999 r. sygn. akt III RN 136/98, wyrok NSA z dnia 12 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1486/02) Kolegium Orzekające uwzględniło także, iż porównanie znaków powinno dotyczyć warstwy fonetycznej, warstwy znaczeniowej oraz warstwy wizualnej. Ocena taka opiera się na całościowym wrażeniu wywoływanym przez te znaki, w szczególności z uwzględnieniem elementów dominujących i odróżniających (tak jak w pkt 69 wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-169/03 Miss Rossi v Sissi Rossi).

Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń stanowiących znaki towarowe - spornego znaku "ETI PUF" oraz znaku wnoszącego sprzeciw "PUFF", ustalono, że sporny znak jest znakiem słowno-graficznym i zgodnie z klasyfikacją wiedeńską służącą do opisu elementów graficznych (01.3.02, 08.1.19, 19.3.25, 29.1.13), umieszczonej na wydruku WIPO spornego znaku o nr [...] (akta, k. 48), jest to rysunek przedstawiający mały pojemnik (19.03.25) w charakterystycznym kształcie, na którym umieszczono etykietę z rysunkiem wyobrażenia słońca (01.03.02), rysunek czekolady (08.01.19). Wszystkie te elementy w trzech dominujących kolorach (29.01.13) brązowym-czekoladowym, białym, czerwonym. Słowa użyte w spornym znaku to "ETI" zapisane proporcjonalnie mniejszą czerwoną czcionką, pod którym znajduje się słowo "PUF" zapisane minuskułą, białą, wyraźną czcionką. Natomiast znak, na który powołał się wnoszący sprzeciw jest zapisem słowa PUFF w kolorze brązowo-czekoladowym, umieszczonym na białym tle.

Zdaniem Kolegium Orzekającego należy przyjąć, że oceniane znaki towarowe są odmienne w każdej z ocenianych płaszczyzn. Jednocześnie należy przyznać, że słowo "PUF" (w spornym znaku "ETI PUF") oraz słowo "PUFF" (w znaku wcześniejszym "PUFF") wykazują podobieństwo. W płaszczyźnie fonetycznej, prawidłowo jest słyszalne słowo użyte w znaku wnoszącego sprzeciw -puff, tak samo jak w słowa eti puf w znaku spornym są artykułowane i odbierane prawidłowo. Występująca w słowach "PUF" i "PUFF" końcowa litera "F" oznacza głoskę/ - spółgłoskę wargowo-zębową, bezdźwięczną, twardą i bez względu czy pojedyncza, czy podwojona nie wpływa na sposób artykulacji tych słów.

Różnica w płaszczyźnie fonetycznej słów stanowiących przeciwstawione znaki towarowe wynika z różnic związanych z budową i ilością słów i użytymi w nich głoskami. Przyjmując, że oceniane znaki składają się - sporny z dwóch słów jednosylabowych "ETI" oraz "PUF", a znak wcześniejszy z jednego tylko jednosylabowego słowa "PUFF", to na różnicę w płaszczyźnie fonetycznej wpływa akcent, który w znaku spornym przypada na element eti, a w znaku sprzeciwiającego na słowo "PUFF". Zauważyć należy również, iż słowo "ETI" wpływa na długość brzmienia całego znaku "ETI PUF", odróżniając się tym samym od krótkiego w brzmieniu słowa "PUFF". Oceniając znaki w płaszczyźnie graficznej Kolegium Orzekające uznało, że istotnym elementem w spornym znaku towarowym jest słowo "PUF", zapisane wyraźną, proporcjonalnie dużą czcionką umieszczone pod słowem "ETI", a w znaku wcześniejszym takim elementem jest słowo "PUFF" jako jedyne w tym znaku. Niemniej w spornym znaku towarowym "ETI PUF" słowo "ETI" oraz pozostałe w/w elementy graficzne (rysunek opakowania, wyobrażenie słońca) wpływają na koncepcję tego znaku i stanowią kompozycję całego znaku towarowego "ETI PUF" o nr [...]. Zatem, oceniając podobieństwo znaków towarowych w płaszczyźnie graficznej, za uzasadnione należy przyjąć, że znaki te są różne, a podobieństwo słowa "PUF" (w znaku spornym "ETI PUF") oraz "PUFF" (w znaku wcześniejszym) "PUFF" jest niwelowane poprzez występowanie w znaku spornym dodatkowych elementów, zarówno słownych, tj. "ETI" zajmującego pierwszorzędne miejsce w ocenianym znaku, a także graficznych np. rysunek opakowania, które dostatecznie odróżniają ten znak od znaku wcześniejszego.

W płaszczyźnie znaczeniowej, Kolegium Orzekające przyjęło, że porównywane słowa użyte w przeciwstawionych znakach towarowych mają charakter znaków fantazyjnych w odniesieniu do towarów nimi oznaczanych. Słowo "PUFF", jak wskazał uprawniony, w języku angielskim oznacza, w formie rzeczownika, słowo "ptyś", ale uwzględniając, że słowo to nie jest powszechnie zrozumiale przez przeciętnego odbiorcę i nie należy do słów o podstawowym znaczeniu w nauce języka angielskiego, to okoliczność podniesiona przez uprawnionego pozostaje bez wpływu na kwestię podobieństwa treści znaczeniowej porównywanych elementów oznaczeń. Znaki te mają znaczenie fantazyjne w stosunku do towarów nimi oznaczonych.

Organ stanął na stanowisku, że różnice między porównywanymi znakami towarowymi są "mocniejsze" od natężenia elementów wspólnych, które niewątpliwie występują w tych znakach. Występowanie w ocenianych znakach towarowych elementu PUF/F, na czym opierał swoją argumentację wnoszący sprzeciw, nie może przeważyć o stwierdzeniu podobieństwa tych znaków, skoro, wykazano istnienie innych elementów skutecznie eliminujących zarzucane podobieństwo. Tym samym należy stwierdzić, że o podobieństwie znaków towarowych nie mogą świadczyć wyłącznie selektywnie wybrane podobne elementy istniejące w porównywanych znakach towarowych. Zatem, dokonując całościowej oceny podobieństwa chronionych znaków towarowych, w ocenie Kolegium Orzekającego nie można uznać, aby istnienie prawa ochronnego na sporny znak "ETI PUF" o nr [...] niosło możliwość wystąpienia konfuzji ze wspólnotowym znakiem towarowym "PUFF" o nr [...], a w szczególności ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym przy uwzględnieniu, że o ryzyku wprowadzenia w błąd przesądza wypadkowa podobieństwa towarów oraz oznaczeń, dla których przeznaczono znaki towarowe. W niniejszej sprawie, co zostało wykazane, wystąpiła sytuacja, w której stwierdzono istnienie podobieństwa towarów (chronionych znakiem wcześniejszym) i towarów (chronionych spornym prawem wyłącznym) w zakresie klasy 30, niemniej nie występuje podobieństwo w zakresie porównywanych oznaczeń. Zatem, ustalony stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie prowadzi do skojarzenia znaków, ze względu na ich podobieństwo, o którym stanowi art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. bowiem, jedynie w takiej sytuacji wystąpiłaby podstawa do unieważnienia prawa na sporny znak towarowy.

Na marginesie Kolegium Orzekające zwróciło uwagę, że zgodnie z notyfikacją znaku towarowego "ETI PUF" o nr [...] jest to znak słowno-graficzny, którego klasyfikacja elementów graficznych została opisana jako 01.3.02, 08.1.19, 19.3.25, 29.1.13 i brak jest wskazania, iż jest to znak słowno-graficzno-przestrzenny jak stwierdził to wnoszący sprzeciw.

Skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. S.p.A. z siedzibą w P., W. (skarżąca) domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzuciła:

- naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie,

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi wskazała między innymi, że w zaskarżonej decyzji, organ nie zaprzeczył identyczności towarów, do oznaczenia których służą zarówno znak sporny jak i znak przeciwstawiony. W ocenie skarżącej organ, z uwagi na duże podobieństwo znaków i identyczność towarów winien oceniać znak późniejszy znacznie surowiej. Oceniając przeciwstawione znaki organ kierował się zasadą oceny elementów odróżniających, a nie elementów podobnych, co jest niedopuszczalne.

Zgodnie z wykształconymi przez doktrynę oraz praktykę orzeczniczą zasadami oceny podobieństwa znaków towarowych, o ich podobieństwie decydują elementy wspólne, nie zaś elementy, które je od siebie odróżniają. Istnienie różnic nie wyklucza zatem podobieństwa znaków (Prawo własności przemysłowej, praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej, Difin, Warszawa 2005, s. 268).

Z uwagi na nieprawidłowo przeprowadzoną analizę podobieństwa porównywanych oznaczeń, jak również z uwagi na omówione wcześniej uchybienia w procesie rozstrzygania decyzji spornej, zaskarżona decyzja UP RP powinna zostać, zdaniem Skarżącego, uchylona.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania jest skarga I. S.p.A. z siedzibą w P., na decyzję Urzędu Patentowego RP oddalająca sprzeciw w sprawie o unieważnienie uznania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "ETI PUF" o nr [...] udzielonego na rzecz E. z siedzibą w E., T..

Zgodnie z art. 246 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu, sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania. Zgodnie zaś z art. 247 ust. 2 p.w.p. jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 pkt 9 p.w.p. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny Urząd Patentowy RP rozpatruje w trybie postępowania spornego.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:

1. rejestracja znaku dla towarów identycznych lub podobnych;

2. identyczność lub podobieństwo do znaku zarejestrowanego lub zgłoszonego z uprzednim pierwszeństwem na rzecz innego przedsiębiorstwa;

3. podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów.

Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

W doktrynie prawa definiuje się, że ".... niebezpieczeństwo, wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak, a ponadto, iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń." (R. Skubisz "Prawo Znaków Towarowych" komentarz Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997).

Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń.

Oceniając podobieństwo znaków towarowych w pierwszej kolejności należy ocenić podobieństwo towarów. W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy uznał podobieństwo towarów sklasyfikowanych w klasie 30. Sąd powyższe stanowisko co do zasady podziela. Punktem wyjścia przy ocenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd jest ocena, czy przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne i czy odnoszą się do towarów identycznych lub podobnych. Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń, albowiem dopiero stwierdzenie podobieństwa towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Przy ustalaniu podobieństwa towarów bierze się pod uwagę takie kryteria jak rodzaj towarów, ich przeznaczenie oraz warunki ich zbytu, a więc szeroko rozumiany związek techniczny i ekonomiczny pomiędzy porównywanymi towarami.

Znak towarowy "ETI PUF" [...] przeznaczony został do oznaczenia towarów w klasie 30 tj. herbatników, czekolady, jadalnych dekoracji do ciast, wyrobów cukierniczych, ciast, ciastek z galaretką i dżemem. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy "PUFF" o nr [...], służy do oznaczenia towarów z klasy 30, i są to: kakao, cukier, mąka i produkty zbożowe, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód. Sąd w całości podziela stanowisko Urzędu Patentowego odnośnie podobieństwa lub identyczności towarów do oznaczenia, których służą przeciwstawione sobie znaki. W odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, iż jednorodzajowość towarów wynika z ich charakteru i analizy znaczeniowej pojęć użytych do ich opisu w zakresie objętym sprzeciwem. Badaniu nie podlega więc zakres faktycznej produkcji, czy też wprowadzania na rynek towarów o określonym przeznaczeniu. Dokonując analizy podobieństwa towarów, dla których przeznaczono przeciwstawione znaki towarowe UP prawidłowo wyjaśnił na podstawie rozumowania uwzględniającego zasady logiki, że chronione spornym znakiem ciasteczko i herbatniki to nic innego jak produkty zbożowe do oznaczenia których służy znak przeciwstawiony. Czekolada to także wyrób cukierniczy. Tak więc można wskazać, że towary do oznaczenia których służy znak sporny stanowią podzbiory towarów do oznaczenia których służy znak przeciwstawiony.

W tym miejscu należy wskazać, że uznanie iż towary do oznaczenia których przeznaczony został znak sporny i przeciwstawiony nie przesądza o podobieństwie samych oznaczeń, stanowiąc jedynie jeden z elementów analizy i oceny podobieństwa.

Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń "ETI PUF" i "PUFF" w pierwszej kolejności należy wskazać, że znak "ETI PUF" jest znakiem słowno-graficznym natomiast znak "PUFF" to również znak słowno-graficzny.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 14 września 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1098/07), z którego wynika, że w wypadku gdy porównywane znaki przeznaczone są do towarów jednego rodzaju to taki stan rzeczy powinien skutkować ostrzejszymi kryteriami analizy podobieństwa znaków. Jednak samo podobieństwo, a nawet tożsamość towarów nie ma żadnego wpływu na podobieństwo znaków, może jedynie powodować bardziej drobiazgową ocenę stopnia podobieństwa.

Dokonując oceny podobieństwa znaków należy przypomnieć, że ocena ta opiera się na całościowym wrażeniu jakie znaki te wywołują na odbiorcy. W niniejszej sprawie mamy doczynienia ze znakami słowno-graficznymi tak więc do ich oceny będą miały zastosowanie zarówno zasady dotyczące znaków słownych jak i graficznych. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w znaku słowno-graficznym przy mało fantazyjnej grafice, z reguły element słowny ma znaczenie dominujące.

Dla przypomnienia Sąd wskazuje zasady dotyczące oceny znaków. W przypadku znaków słownych podobieństwo należy oceniać na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej oraz znaczeniowej. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Znaki graficzne oceniane są przede wszystkim na płaszczyźnie wizualnej. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ wielu elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka. Naruszenia praw na dobrach niematerialnych. Polska Izba Rzeczników).

Jak już wskazano w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia znak sporny "ETI PUF" jest znakiem słowno-graficznym. Wygląd powyższego znaku opisany jest przez rysunek przedstawiający mały pojemnik (19.03.25) w charakterystycznym kształcie, na którym umieszczono etykietę z rysunkiem wyobrażenia słońca (01.03.02) i rysunek czekolady (08.01.19). W znaku występują trzy dominujące kolory brązowo-czekoladowy, biały, czerwony. Słowa użyte w spornym znaku to "ETI" zapisane proporcjonalnie mniejszą czerwoną czcionką, pod którym znajduje się słowo "PUF" zapisane minuskułą, białą, wyraźną czcionką. Natomiast znak, na który powołał się wnoszący sprzeciw jest zapisem słowa "PUFF" w kolorze brązowo- czekoladowym, umieszczonym na białym tle.

Sąd doszedł do wniosku, iż analiza podobieństwa przeciwstawianych oznaczeń przeprowadzona w trzech płaszczyznach tj. w warstwie fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej została dokonana w sposób nieprawidłowy, zgodnie z twierdzeniami skargi.

Zdaniem Sądu organ nieprawidłowo ocenił przeciwstawione sobie znaki w warstwie fonetycznej podkreślając różnice związane z budową i ilością słów występującą w obu znakach, a także występujących w nich głosek. Organ nie skoncentrował się na elemencie wspólnym obu znaków "puf". Organ winien wskazać dominujący element obu znaków ustosunkowując się do kwestii, czy w znaku spornym ma słowo "puf", które jest identyczne jak w znaku przeciwstawionym ma charakter dominujący czy też nie. Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa ponadto, że w słowie "PUFF" występuje podwojone "F", co jednak nie ma wpływu na odbiór fonetyczny znaku.

Analiza powyższych znaków, co słusznie zauważył Urząd Patentowy prowadzi do wniosku, że znaki te posiadają element podobny w postaci słowa "PUF" w znaku spornym i "PUFF" w znaku przeciwstawionym.

Oceniając znaki organ wskazał na charakterystyczną grafikę znaku spornego, która w jego ocenie wpływa na koncepcyjny zmysł powyższego znaku i razem z napisem ETI PUF stanowi kompozycje całego znaku. Podobieństwo słowa "PUF" i "PUFF" w ocenie organu jest niwelowane poprzez wystąpienie w znaku spornym dodatkowych elementów zarówno graficznych jak i słownych.

Sąd powyższego stanowiska nie podziela i zwraca uwagę, że organ nie ustosunkował się ani do centralnego położenia słowa "puf" w znaku spornym ani do faktu, że słowo "ETI" napisane jest małą czcionką i umiejscowione w takim miejscu otoczki graficznej znaku, że jest prawie niewidoczne dla odbiorcy.

Ponadto Sąd zauważa, że słowo "PUF" w znaku spornym jak i "PUFF" w znaku przeciwstawionym napisane są bardzo podobną czcionką. Krój czcionki użytej w obu napisach jest prawie identyczny. Na jej daleko idące upodobnienie wpływ ma również to, że dla obu znaków zastrzeżona została prawie identyczna kolorystyka. W znaku przeciwstawionym na białym tle umieszczony jest napis "Puff", zapisany czcionkami w kolorze brązowo-bordowym, i taki właśnie kolor ma tło, na którym w znaku ETI PUF [...] umieszczony jest biały napis "puf".

Takie odwrócenie kolorów, jak również wszystkie wyliczone powyżej podobieństwa pomiędzy napisami "Puff" i "puf", mogą sugerować odbiorcom powiązania pomiędzy porównywanymi znakami. Zgodnie z wykształconymi przez doktrynę oraz praktykę orzeczniczą zasadami oceny podobieństwa znaków towarowych, o ich podobieństwie decydują elementy wspólne, nie zaś elementy, które je od siebie odróżniają. Istnienie różnic nie wyklucza zatem podobieństwa znaków (Prawo własności przemysłowej, praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej, Difin, Warszawa 2005, s. 268).

Ponadto badając przedmiotowe znaki organ nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie element słowny "PUF" nie ma pierwszoplanowego znaczenia choć jest położony w centralnej części znaku, a jak wiadomo Sądowi z doświadczenia życiowego i ugruntowanego orzecznictwa to właśnie element słowny znaków słowno-graficznych ma decydujący charakter. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa "imitacja części słownej znaku słowno-obrazowego przy zmianie części obrazowej w zasadzie wystarcza do przyjęcia, że podobieństwo znaków występuje" (M. Kępiński Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych ZNUJ 28/1982).

Faktem jest, że organ wskazał, że charakterystyczna grafika znaku spornego wyłącza podobieństwo słowa "puf" jednak nie ocenił podobieństwa słowa "puf" w powyżej wskazanych aspektach, czym naruszył art. 7, 77 i 107 kpa, gdyż jak wiadomo z ugruntowanego orzecznictwa sądu administracyjnego kwestia oceny podobieństwa znaków należy do stanu faktycznego sprawy.

Oceniając przeciwstawione znaki w warstwie znaczeniowej organ uznał, że w stosunku do towarów do oznaczenia których służą, mają one charakter fantazyjny. Sąd stanowisko to w pełni podziela, bo choć słowo "puff" po angielsku oznacza "ptyś" to jednak trudno przyjąć, że słowo to jest zrozumiałe dla przeciętnego odbiorcy, gdyż nie jest to słowo powszechnie używane w języku angielskim.

Biorąc powyższe pod rozwagę, z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich wyżej wskazanych aspektów podobieństwa znaków Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o niewykonalności orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Oceniając ponownie sprawę Urząd Patentowy będzie miał na względzie wyżej wskazane aspekty.