Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 443/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 70 par 1 - 7
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji niewykorzystanej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami za zwłokę za 2011 r. I. oddala skargę w zakresie punktu 1. zaskarżonej decyzji, II. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie punktu 2., III. uchyla poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w zakresie punktu 2), IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. S. kwotę [...]([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") - organ prowadzący - [...] LO dla Dorosłych, [...] Uzupełniające LO dla Dorosłych

oraz [...] Policealne Studium Zawodowe w S. w 2011 r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą [...] Centrum Edukacyjne "S. S." A. W. oraz jako wspólnik spółki cywilnej "A. " S.C. A. W., D. N. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej). Ponadto we wskazanym okresie działalność Skarżącej polegała na prowadzeniu niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, jak: [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w S., [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w S. oraz [...] Policealne Studium Zawodowe w S. (wpisy do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę [...]).

Powiat [...], przekazał na prowadzone przez nią szkoły dotacje

w łącznej wysokości [...] zł, według następującego wyliczenia:

- [...] Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w S. kwotę [...]zł;

- [...] Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych

w S. kwotę [...]zł;

- [...] Policealnego Studium Zawodowego w S. kwotę [...]zł.

Starosta [...] biorąc pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ kontroli skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r.

nr [...] określił przypadającą do zwrotu od A. W. kwotę dotacji za 2011 r., z powodu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem

w kwocie [...]zł oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego w kwocie

[...] zł wraz z należnymi odsetkami, liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Zaskarżoną do WSA w Szczecinie decyzją z dnia [...] marca 2017 r.

nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania Strony od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w pkt. 1 uchyliło decyzję w zakresie pkt. 1 dotyczącego zwrotu dotacji w kwocie [...]zł; w pkt. 2 utrzymało w mocy decyzję w zakresie pkt. 2 dotyczącego zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego w kwocie [...]zł.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23; zwanej dalej: "K.p.a."), art. 252 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2016.1870; dalej: "u.f.p.") oraz art. 90 ust. 2 oraz ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.2016.1943; dalej: "u.s.o.").

Kolegium stwierdziło, że - z uwagi na treść art. 90 ust 3d u.s.o. - nie wszystkie wydatki bieżące, w rozumieniu art. 124 u.f.p., mogą być sfinansowane z dotacji przyznanej szkole i takiego rozumienia pojęcia wydatków bieżących nie zmienia fakt, iż z dniem 1 stycznia 2014 r. dokonano zmiany przepisu art. 90 ust. 3d u.s.o., poprzez zastąpienie pojęcia "wydatki bieżące" enumeratywnym wyliczeniem rodzajów wydatków, które mogą być pokrywane z dotacji oświatowej.

W kwestii żądania zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie

z przeznaczeniem, Kolegium odnosząc się do poszczególnych wydatków stwierdziło, że kwestia wydatków na wynagrodzenie A. W. jako dyrektora szkoły ([...] zł) wymagała przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie

o jakim mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium zauważyło, że z dotacji nie może być finansowany sam organ prowadzący. Następnie wyjaśniło, że jeżeli organ prowadzący (nawet nieposiadający umowy o pracę) realizuje zadania pokrywające się z czynnościami dyrektora (art. 39 ust. 1 u.f.p.), to może pobierać wynagrodzenie. W ocenie Kolegium, organ I instancji nie ustalił w sposób wystarczający, czy Strona pełniła w 2011 r. funkcję dyrektora w ww. placówkach, czy nie, gdyż sama analiza zapisów statutu szkoły to za mało. Fakt pełnienia funkcji dyrektora powinien

być przede wszystkim udokumentowany wpisem do ewidencji placówek oświatowych.

W ocenie organu odwoławczego pozostałe wydatki w łącznej kwocie [...]zł nie mogły być sfinansowane środkami z dotacji i podlegały zwrotowi jako cześć dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, albowiem wydatki

na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną (w łącznej kwocie

[...] zł), w tym: wynagrodzenia pracowników szkół zajmujących się obsługą administracyjną [...] Centrum Edukacji A. W.

oraz ich pochodnych w kwocie [...]zł; usługi sprzątania, prowadzenia sekretariatu, zaopatrzenia, konserwacji i napraw, prowadzenia spraw biurowych przez "A. " S.C. w kwocie [...]zł; usługi księgowe – [...] zł; wydatki

na przygotowanie dokumentów do nanoszenia list płac i ZUS – [...] zł,

były to wydatki związane z funkcjonowaniem A. W. jako podmiotu gospodarczego a nie Szkół.

W kwestii żądania zwrotu łącznej kwoty [...]zł, wydatkowanej

w 2012 r. na związane z wynagrodzeniami za grudzień 2011 r. składki

na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz na zaliczki na podatek dochodowy

od osób fizycznych, Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji

co do tego, że kwota ta, stosownie do art. 251 ust. 1 u.f.p., podlegała zwrotowi jako części dotacji niewykorzystana do końca roku budżetowego 2011. Zdaniem Kolegium bowiem, wydatek, aby mógł być uznany za dotyczący danego roku, musi zostać faktycznie dokonany w trakcie tego samego roku.

Ponadto Kolegium ustosunkowało się do zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 76 i art. 77 k.p.a. uznając je za nieuzasadnione.

Kolegium uznało również, że decyzja w przedmiocie zwrotu części dotacji oświatowej nie jest decyzją ustalającą, lecz określającą, wobec czego do tych należności, których kwotę określa wydana w tym przedmiocie decyzja, nie miał zastosowania art. 68 O.p., a art. 70 § 1 O.p. Ponieważ otrzymanie dotacji

i jej niewykorzystanie w części niezgodnie z przeznaczeniem i niewykorzystanie

do końca roku budżetowego dotyczyło 2011 r., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności dotacji, tj. 31.01.2012 r. W konsekwencji, roszczenie o zwrot dotacji przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od 01.01.2013 r. (tj. z końcem 2017 r.),

co oznacza, że wydanie i doręczenie decyzji określającej kwotę dotacji przypadającą do zwrotu, nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia.

Kolegium wskazało, że przechowywanie dokumentów finansowych dotyczących dotacji przez 5 lat jest skorelowane z 5-letnim okresem przedawnienia dla ewentualnego domagania się przez organ zwrotu dotacji wykorzystanej

z naruszeniem prawa, co pozostawało w bezpośrednim związku z problematyką rozliczenia dotacji w świetle art. 90 ust. 4 u.s.o., obligującego beneficjenta dotacji

do dokonania odpowiedniej adnotacji na dokumentach finansowych na okoliczność sfinansowania określonych wydatków ze środków otrzymanej dotacji.

W ocenie Kolegium, organ I instancji w sposób całościowy, poza wydatkami poniesionymi na wynagrodzenie dyrektora szkoły, zebrał materiał dowodowy

w sprawie. Czynności procesowe przeprowadzane przez organ I instancji powinny bowiem zmierzać do wykazania przy pomocy wszelkich dostępnych dowodów,

że udzielona dotacja została wykorzystana przez Skarżącą niezgodnie

z jej przeznaczeniem oraz niewykorzystana do końca roku budżetowego.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję, Skarżąca wniosła

o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi

na okoliczności w niej opisane, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Kolegium na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r., I SA/Sz 405/17 oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Sąd I instancji wskazał, że skoro decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter decyzji deklaratoryjnej, to nie ma zastosowania przywoływany w skardze przepis art. 68 § 1 O.p., który odnosił

się do decyzji o konstytutywnym charakterze. Termin pięcioletni o jakim mowa

w art. 70 § 1 O.p. rozpoczął więc swój bieg z końcem 2013 r. i ani w chwili wydania decyzji organu pierwszej instancji, ani w chwili wydania decyzji organu drugiej instancji jeszcze nie upłynął. Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącej, że termin przedawnienia powinien być liczony od końca roku, w którym nastąpiła wypłata dotacji było sprzeczne z treścią art. 252 ust. 1 u.f.p., który wprost odnosi się do "dnia stwierdzenia okoliczności", a nie do dnia wypłaty. Podkreślił, że stosownie

do art. 67 u.f.p. do kwoty dotacji podlegających zwrotowi, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a zatem nie wprost, a z konieczną modyfikacją. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd przyjął, że zarzuty skargi naruszenia art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 60 oraz art. 67 u.f.p. poprzez

ich niezastosowanie, są bezzasadne.

Rozpoczynając od kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym zaskarżonej decyzji, Sąd zauważył, że organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd wskazał, że analiza dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym oraz argumentacji sformułowanej przez organ pierwszej i drugiej instancji doprowadziła Sąd do wniosku, że organ prawidłowo podjął rozstrzygnięcie kasacyjne wobec konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego

co do wydatków na wynagrodzenie A. W. jako dyrektora szkoły ([...] zł).

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd dodał, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego.

Sąd odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazał, że są one przedwczesne albowiem organ pierwszej instancji jeszcze raz w tym zakresie przeprowadzi postępowanie dowodowe i w tym zakresie podejmie stosowne rozstrzygnięcie uzależnione od oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Przechodząc do oceny punktu drugiego zaskarżonego orzeczenia, Sąd podzielił zaprezentowane stanowisko organu w tym zakresie.

Sąd wskazał, że istota sporu w tym zakresie sprowadza się do oceny

czy stanowisko organu co do zwrotu kwoty [...]zł, wydatkowanej

w 2012 r. na związane z wynagrodzeniami za grudzień 2011 r. składki

na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz na zaliczki na podatek dochodowy

od osób fizycznych, jako części dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2011 było zasadne.

W ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, że wydatki, które pokrywa się dotacją muszą być poniesione w okresie, na który dotację przyznano, z tego względu prawidłowo podważono wypłaty dokonane w 2012 r., a dotyczące

2011 r. W procedurze przyznawania dotacji oraz jej wykorzystania obowiązuje system rocznego rozliczania z uwagi na zasadę roku budżetowego, który jest rokiem kalendarzowym (vide art. 211 ust. 2 i 3, art. 250 pkt 2 u.f.p.). Wobec tego, skoro Skarżąca otrzymała odrębne dotacje na rok 2011 oraz na rok 2012, to nie może dochodzić do sytuacji, w której wypłacone przez beneficjenta w danym roku kalendarzowym środki są zaliczane na poczet dotacji przysługującej za inny rok kalendarzowy. Dopuszczalne jest uwzględnianie wyłącznie wydatków poniesionych

w tym samym roku (okresie), którego dotyczyła dotacja.

Ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie, jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków, poprzez przedłożenie dowodów je potwierdzających, bowiem rozliczenia dotacji nie dokonuje się wyłącznie na podstawie oświadczeń składanych przez beneficjenta. Dysponowanie środkami publicznymi, w tym z tytułu dotacji podlega określonemu reżimowi i kontroli wydatkowania, przy zachowaniu dyscypliny budżetowej

(por. art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności

za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 168).

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r., I GSK 449/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się pewna rozbieżność w zakresie określenia momentu wyznaczającego rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia do zwrotu dotacji.

NSA wskazał i opisał ukształtowane trzy linie orzecznicze dotyczące tego zagadnienia. NSA wskazał, że Sąd rozstrzygający w pierwszej instancji wyraził pogląd zbieżny z ostatnią linią orzeczniczą, a zatem, że rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia wiązać należy ze stwierdzeniem okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co w rozpoznawanej sprawie łączy się z datą doręczenia w kwietniu 2014 r. wyniku kontroli, przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej.

Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska i argumentów wyrażonych przez Sąd I instancji, co do momentu, od którego należy liczyć bieg terminu przedawnienia nie podzielił.

Powołując się na brzmienie art. 67 u.f.p. i art. 60 pkt 1 u.f.p., NSA wskazał,

że rozpoznanie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wymagało więc rozważenia kwestii odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej

m.in. w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych (tu dotacyjnych). Jak dalej wskazał NSA w uzasadnieniu ww. wyroku, powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym

do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. w myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku.

Następnie NSA wskazał, że na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. przyjąć należy, że termin przedawnienia bieg rozpoczyna niezależnie

od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi. Istota rozpoznawanej kwestii dotyczy tego od jakiego momentu termin ten należy liczyć.

NSA wskazał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację

(por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., I GSK 2583/18).

NSA przyznał rację Skarżącej, że stanowisko organu i Sądu I instancji prowadziłoby do wniosku, że w stosunku do jednego roszczenia istnieją dwa terminy – jeden dla przedawnienia, który jest zawieszony i biegnie od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 u.f.p., drugi natomiast dla naliczania odsetek. Taka interpretacja, jak wskazał NSA, doprowadziłaby do naruszenia zasady równości wobec prawa albowiem podatnik nie mógłby skorzystać z biegu przedawnienia liczonego od dnia pobrania dotacji, w sytuacji gdy organ z tego terminu korzystałby naliczając od tego dnia odsetki.

W konkluzji NSA przyjął, że skoro obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem powstał z mocy prawa, tj. w sposób przewidziany

w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. to organy władne były wydać w tym przedmiocie decyzję

o której mowa w art. 252 u.f.p. w terminie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiła wypłata dotacji beneficjentowi. Zaprezentowane stanowisko zbieżne jest z najnowszą linią wyrażaną w orzecznictwie NSA (por. wyroki NSA z 5.09.2018 r., I GSK 2583/18

i z 14 stycznia 2019 r., I GSK 2656/18).

W kontekście powyższych rozważań NSA uznał, że skoro część spornej dotacji była przyznana i przekazana Skarżącej za 2011 r. (omyłkowo wskazano

2010 r.) to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2011 r. (omyłkowo wskazano 2010 r.) i winien upłynąć wraz z końcem 2016 r. (omyłkowo wskazano 2015 r.), stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p. W tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej uznał za usprawiedliwiony. Przy czym uznanie tego zarzutu za trafny,

nie oznaczało jeszcze, że doszło do przedawnienia zobowiązania zwrotu dotacji

za 2011 r., ponieważ Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien zbadać, czy w sprawie nie doszło do zdarzeń w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji czy też jego przerwania.

Natomiast zdaniem NSA nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w pkt II. 1 petitum skargi kasacyjnej. Powołując się na brzmienie art. 90 ust. 3e, ust. 3f, ust. 4 u.s.o. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w świetle wskazanych przepisów, organ z jednej strony ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, a z drugiej strony tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, a więc przeprowadzania kontroli przez osoby upoważnione przez ten organ. W niniejszej sprawie taka kontrola nie była przeprowadzona,

a podstawą wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu dotacji przekazanej

na uczniów za 2011 r. były ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej. Bezzasadny zatem jest zarzut niezasadnego zastosowania w trakcie kontroli przepisów Uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. w sytuacji kiedy przepisy te nie wpływały na przebieg kontroli dokonywanej przez UKS.

W konsekwencji powyższego, NSA uznał, że odnoszenie się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania było na tym etapie postępowania przedwczesne.

NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji zajmie się kwestią upływu terminu przedawnienia do zwrotu spornej dotacji, przyjmując wykładnię obliczenia tego terminu zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w kontekście poczynionych uwag.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że w związku z tym, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał wyrok (I SA/Sz 405/17), który został zaskarżony przez Skarżącą skargą kasacyjną, uwzględnioną przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r., I GSK 449/18, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem sądu kasacyjnego.

Zgodnie bowiem z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego

po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dokonana zatem przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

5 grudnia 2019 r., I GSK 449/18, wykładnia prawa jest wiążąca dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w składzie ponownie rozpoznającym przedmiotową sprawę. Sąd ten mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez sąd kasacyjny, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. W rozpoznawanej sprawie okoliczności takie jednak nie wystąpiły.

Obok związania wynikającego z art. 190 P.p.s.a., wyroki NSA zapadłe w danej sprawie objęte są również dyspozycją przepisu art. 153 P.p.s.a. (por. B. Dauter

[w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2018, uw. 5 do art. 190), w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W konsekwencji, Sąd w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, przyjmując za własną, zobligowany w tym zakresie ww. przepisem art. 153 i art. 190 P.p.s.a., argumentację sądu kasacyjnego, uznał skargę za uzasadnioną.

Zdaniem sądu kasacyjnego zarzutem, który zasługiwał na uwzględnienie

i który skutkował w efekcie uchylenie zaskarżonego wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2017 r., I SA/Sz 405/17, był zarzut dotyczący obliczania terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji.

Z uzasadnienia ww. wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2019 r., I GSK 449/18 wynika, że sąd kasacyjny zakwestionował pogląd przedstawiony w uzasadnieniu

ww. wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2017 r., I SA/Sz 405/17 stwierdzając, że błędne było stanowisko tego sądu uznające, że rozpoczęcie biegu terminu

przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej wiązać należy

ze stwierdzeniem okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem

czy też niewykorzystanej oraz, że w rozpoznawanej sprawie termin pięcioletni przedawnienia, o jakim stanowi art. 70 § 1 O.p., rozpoczął więc swój bieg z końcem 2013 r. Sąd kasacyjny nie podzielił stanowiska i argumentów wyrażonych przez sąd

I instancji, w tym zakresie.

Uznał natomiast, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego,

w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie

z przeznaczeniem. Skoro część spornej dotacji była przyznana i przekazana Skarżącej za 2011 r. to termin przedawnienia winien być liczony do końca 2011 r.

i winien upłynąć wraz z końcem 2016 r., stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p. Niemniej sąd kasacyjny podkreślił, że uznanie, iż doszło do przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji za 2011 r. wymaga zbadania przez sąd rozpoznający sprawę ponownie, czy w sprawie nie doszło do zdarzeń w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji czy też jego przerwania.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że niezbędne są wyczerpujące

i kategoryczne ustalenia w zakresie tego, czy zgodnie z art. 70 § 1 O.p. dotacja przydzielona Skarżącej za 2011 r. mogła ulec przedawnieniu z końcem 2016 r. Uwzględnić przy tym należy, że decyzja organu I instancji została wydana

[...] grudnia 2016 r. (w aktach sprawy brak dowodu jej doręczenia, choć Skarżąca wskazuje na odbiór dnia [...] grudnia 2016 r.) zaś decyzja organu II instancji

– w części kasacyjna - dnia [...] marca 2017 r. i doręczona Skarżącej dnia [...] marca 2017 r. Przy czy Sąd podkreśla, że decyzja organu odwoławczego miała charakter kasacyjny w odniesieniu do kwoty zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie

z przeznaczeniem w wysokości [...] zł (pkt 1 decyzji).

Uwzględniając zasadę związania wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny i wykonując zalecenia zamieszczone w uzasadnieniu wyroku tego sądu stwierdzić należy, że organ II instancji w treści zaskarżonej decyzji nie odnosił

się do okoliczności mających wpływ na bieg terminu przedawnienia

ww. zobowiązania, takich jak zawieszenie biegu tego terminu (art. 70 § 2-6 O.p.),

czy jego przerwanie (art. 70 § 7 O.p.). Organ II instancji stwierdził bowiem kategorycznie, że roszczenie o zwrot dotacji przedawnia się po upływie 5 lat licząc

od 1 stycznia 2013 r. Na podstawie tych ustaleń uznał z kolei, że termin przedawnienia upłynie z końcem 2017 r. Jak z kolei wynika w ww. wyroku NSA skoro część spornej dotacji była przyznana i przekazana Skarżącej za 2011 r. to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2011 r. i winien upłynąć wraz z końcem 2016 r., stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p.

Uwzględniając powyższe uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ww. art. 252 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 70 § 1 O.p.

Kwestia upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania

do zwrotu dotacji wymaga zatem, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dodatkowego wyjaśnienia czy w sprawie nie doszło do ww. zdarzeń w postaci zawieszenia czy też przerwania biegu tego terminu – na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ponownie rozpoznający sprawę kwestii tej nie mógł jednoznacznie rozstrzygnąć na podstawie akt sprawy i dlatego uznał, że to organ

I instancji powinien wyjaśnić, czy w sprawie doszło do takich zdarzeń, które pozwalają na orzeczenie o obowiązku zwrotu przez Skarżącą dotacji za 2011 r.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji wydane zostały, w powyższym zakresie, z naruszeniem przepisów prawa procesowego

(art. 122 i art. 187 § 1 O.p.) i przepisów prawa materialnego (art. 252 ust. 1 u.f.p.

w zw. z art. 70 § 1 O.p.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe Sąd uwzględnił skargę w części dotyczącej zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego i na podstawie art. 145 § 1

pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu tych decyzji w części, tj.: w zakresie punktu 2 decyzję organu II instancji i pkt 2 decyzję organu I instancji. Z kolei

na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę w zakresie pkt 1 decyzji organu

II instancji, w tym bowiem zakresie organ odwoławczy uchylił decyzję organu

I instancji, co do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Tym samym sprawa winna zostać ponownie rozpoznana w całości przez organ I instancji przy uwzględnieniu ustaleń i wykładni prawa zawartych

w ww. wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2019 r., I GSK 449/18 oraz w niniejszym wyroku, który ustalenia i wykładnię tę uwzględnił. Organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokona jednocześnie wskazanych wyżej ustaleń.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. biorąc pod uwagę uwzględnienie skargi w zakresie zwrotu dotacji, co do kwoty [...]zł i oddalenie skargi

w pozostałym zakresie, tj. co do kasacyjnej części zaskarżonej decyzji. Tym samym na ww. kwotę złożył się wpis od skargi w kwocie [...]zł ustalony i pobrany

na podstawie § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.

w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej

od pełnomocnictwa.