Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1288/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 15 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 833
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
article: art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. [...] z [...] maja [...] r., sygn. akt [...] stwierdzone zostało, że spadek po zmarłej w dniu [...] listopada [...] r. B. R. na podstawie ustawy nabyli: mąż A. R. [dalej: "Skarżący", "Strona", "Podatnik"] oraz syn L. R. i po [...] części każdy z nich. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 2 czerwca 2017 r.

2. W dniu 11 grudnia 2017 r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło zeznanie A. R. o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-3, w którym jako masę spadkową zgłosił: [...]nieruchomości stanowiącej działkę o pow. gruntu [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. [...] położonej w S., o wartości tego udziału 87 500,00 zł, [...]nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o pow. [...] zabudowaną budynkiem usługowo-magazynowym o pow. [...] położonej w S. o wartości tego udziału 95 000,00 zł. Z pozostawionego przez spadkodawczynię majątku A. R. nabył udział [...]. Wartość odziedziczonego udziału została przez spadkobiercę określona na kwotę 182 500,00 zł.

3. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ustalił, że podana w zeznaniu podatkowym wartość przedmiotu nabycia odpowiada wartości rynkowej z dnia powstania w sprawie obowiązku podatkowego. Z uwagi na niespełnienie przez A. R. warunku określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn [Dz. U. z 2018 r., poz. 644 ze zm., dalej także "u.p.s.d."] tj. zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej B. R., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z [...] grudnia [...] r., ustalił A. R. zobowiązanie podatkowe w wysokości 11 484,00 zł.

4. Od powyższej decyzji A. R. złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji Podatnik zarzucił naruszenie:

- art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie, iż nabyte rzeczy są zwolnione od podatku pomimo, że rzeczy te nabył po zmarłej żonie oraz zgłosił ich nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,

- art. 15 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy poprzez obliczenie podatku od spadku wg skali, podczas gdy korzysta ze zwolnienia od tego podatku,

- art. 187 w zw. z art. 191 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z momentem uprawomocnienia się orzeczenia Sądu stwierdzającego nabycie spadku.

W uzasadnieniu Odwołujący podkreślił, że na otrzymanym odpisie postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej żonie widnieje pieczątka Sądu Rejonowego w P. wraz ze wzmianką, że orzeczenie to jest prawomocne, jak również data – 21 czerwca 2017 r. W związku z powyższym Skarżący przyjął tę datę za moment uprawomocnienia się postanowienia i od tej daty liczył termin na złożenie zeznania podatkowego, które to zostało złożone w dniu 8 grudnia 2017 r., czyli – w jego ocenie – z zachowaniem ustawowego terminu.

6. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z [...] marca [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji nie podzielając zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez jego niezastosowanie i końcowo brak uznania, że nabyte przez Podatnika rzeczy są zwolnione od podatku z uwagi, że rzeczy te Odwołujący nabył jako małżonek zmarłej B. R. oraz zgłosił ich nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Zgodnie z tym przepisem, podatnicy aby mogli skorzystać ze zwolnienia są bezwzględnie zobowiązani do złożenia zgłoszenia o nabyciu w drodze spadku w terminie 6 m-cy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu. W niniejszej sprawie, postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] stwierdzające nabycie spadku po zmarłej B. R., jak wskazał Sąd, uprawomocniło się z dniem 2 czerwca 2017 r. Zatem Podatnik powinien złożyć zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z2 do 2 grudnia 2017 r. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że A.R. zgłaszając nabycie spadku w dniu 8 grudnia 2017 r. uchybił terminowi do jego zgłoszenia, co skutkuje utratą zwolnienia; utrata zwolnienia powoduje zatem, że nabycie spadku zgodnie z art. 4a ust. 3 u.p.s.d. podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, właściwych dla I grupy podatkowej.

Odnosząc się zaś do twierdzenia Skarżącego, że za datę uprawomocnienia się postanowienia sądu należy uznać datę 21 czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że skoro wyrok został ogłoszony [...] maja [...] r., a Strony nie wniosły apelacji, to wyrok ten uprawomocnił się z dniem 2 czerwca 2017 r. Natomiast wskazana przez Podatnika data 21 czerwca 2017 r. jest datą wydania odpisu orzeczenia a nie dniem uprawomocnienia się orzeczenia. Zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w prawidłowy sposób ustalił datę uprawomocnienia się postanowienia sądu i obliczył wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn stosując skalę podatkową zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 i ust. 3 u.p.s.d.

Organ nie zgodził się też z zarzutem Strony dotyczącym naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 oraz art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej także "O.p."] poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z momentem uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej B. R. wskazując, że postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. sygn. akt [...] uprawomocniło się z dniem 2 czerwca 2017 r. Taką datę wskazał zarówno sąd na pieczęci potwierdzającej prawomocność orzeczenia jak i sam Podatnik w pozycji 4 zeznania o nabyciu rzeczy lub majątkowych SD-3. Data ta wynika także z przepisów art. 363 i następne ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego [t.j. Dz.U. z 2018 r. Nr 155]. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego w toku prowadzonego postępowania podatkowego organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, realizując tym samym dyspozycję art. 122 Ordynacji podatkowej, w tym zebrał i wyczerpująco rozpatrzył zebrany materiał dowodowy [art. 187 § 1 ww. ustawy].

7. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Podatnik w dniu 16 kwietnia 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

- naruszenie przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, podczas gdy deklaracja o przyjęciu spadku i skorzystaniu ze zwolnienia podmiotowego w zakresie podatku od spadków i darowizn została złożona w terminie przewidzianym ustawą,

- naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez obliczenie podatku według skali, podczas gdy Skarżący korzysta ze zwolnienia z tego podatku,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności związanych z momentem uprawomocnienia się orzeczenia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] maja [...] r., a tym samym momentem powstania obowiązku podatkowego,

- naruszenie przepisu postępowania tj. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, w sytuacji, gdy była ona dotknięta uchybieniami natury procesowej i materialnej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:

1) uwzględnienie skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej także "p.p.s.a."] o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I instancji, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia [...] r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn,

3) zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że jego syn L.R. wystąpił do Sądu Rejonowego w P. o doręczenie odpisu postanowienia z [...] maja [...] r. stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej B.R. wraz ze wskazaniem daty prawomocności. Na wydanym mu odpisie orzeczenia, Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że orzeczenie jest prawomocne zaś data, która na nim widnieje to 21 czerwca 2017 r. Zaznaczył, że złożony przez syna wniosek dotyczył wydania postanowienia wraz z klauzulą prawomocności, dlatego też kierował się datą wskazaną przez Sąd, uznając ją za moment uprawomocnienia się orzeczenia i od tej daty liczył też termin na złożenie zeznania podatkowego. Zeznanie zostało złożone w dniu 8 grudnia 2017 r., a zatem w ocenie Strony, w terminie określonym w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podkreślił, że wydana sądowa klauzula prawomocności powinna zawierać oprócz podpisu sędziego, również informację z jakim dniem orzeczenie stało się prawomocne i w związku z tym kierował się datą wskazaną przez Sąd. Na skutek mocy wiążącej wydanego postanowienia wraz z datą prawomocności wskazaną na tym postanowieniu, każdy organ, zdaniem skarżącego powinien przyjąć, że orzeczenie którego prawomocność stwierdzono, jest prawomocne od daty wskazanej na tym postanowieniu przez Sąd.

Podatnik podniósł ponadto, że w niniejszym postępowaniu zarówno organ I jak i II instancji nie wziął zaś pod uwagę faktu, że na odpisie prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowego w P. widnieje data 21 czerwca 2017 r. jako wskazująca na moment uprawomocnienia się orzeczenia.

Zdaniem Skarżącego organy I i II instancji dopuściły się znacznych uchybień i w związku z tym, mając na uwadze przytoczone twierdzenia i okoliczności, skargę należy uznać za uzasadnioną.

8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

1. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066] sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."] Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

2. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi moment powstania obowiązku podatkowego, z którym związany jest sześciomiesięczny termin do złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych zgodnie z treścią art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn Złożenie zgłoszenia we właściwym urzędzie skarbowym, w odpowiednim terminie stanowi bowiem przesłankę do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Zdaniem organów termin na zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z2 liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku [2 czerwca 2017 r.] upłynął z dniem 2 grudnia 2017 r., podczas gdy Skarżący zgłosił nabycie spadku w dniu 8 grudnia 2017 r. a zatem uchybił terminowi do jego zgłoszenia, co skutkowało utratą zwolnienia.

Natomiast według Skarżącego, uzyskał on informację o dacie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] od tego Sądu, w związku z wystąpieniem przez syna Skarżącego o wydanie tego postanowienia wraz z klauzulą wykonalności, i uzyskaniem odpisu postanowienia opatrzonego wzmianką zawierającą datę 21 czerwca 2017 r.

3. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn [dalej: u.p.s.d.] podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. spadku.

Przepis art. 6 u.p.s.d., w ustępie 1 pkt 1 stanowi, że obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Od tego momentu na podatniku spoczywa obowiązek złożenia zeznania [zgłoszenia] podatkowego, zaś w razie zaniedbania tego obowiązku, zastosowanie znajdzie zasada określona w przepisie szczególnym – art. 6 ust. 4 u.p.s.d., zgodnie z którą jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika natomiast, że zwalnia się od podatku od spadków i darowizn nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Termin sześciu miesięcy na zgłoszenie nabycia w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego biegnie zatem od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, którą w rozpoznawanej spawie jest dzień upływu terminu na zaskarżenie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku.

Przepis art. 4a ust. 3 ww. ustawy wskazuje natomiast, że w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczanych do I grupy podatkowej. Zatem, podstawę do skorzystania ze zwolnienia podatkowego stanowi łączne spełnienie warunków wymienionych w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., tj. nabywca należy do grupy osób enumeratywnie wymienionych w tym przepisie oraz nabycie zostało zgłoszone właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, którą w tym wypadku jest chwila uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Natomiast niedopełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje utratą prawa do zwolnienia.

4. Na uwagę zasługuje, że termin na złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych jest terminem prawa materialnego, co oznacza, iż nie podlega on przywróceniu [zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Szczecinie z 25 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1285/16, Łodzi z 14 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 60/12; Bydgoszczy z 22 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 675/07 - ZNSA 2007, nr 4 (13), s. 108; Białymstoku z 27 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 35/13; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1255/12 i sygn. akt II FSK 1254/12, z 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 695/12. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej CBOSA].

Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca określając w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. datę początkową dla biegu sześciomiesięcznego terminu, w którym należy dokonać zgłoszenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych, wprost mówi o uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku. Wynika to z samego brzmienia art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. oraz faktu, że stanowi on wyjątek od ogólnej reguły, a tym samym nie należy go interpretować w sposób rozszerzający.

5. W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem sądu z dnia [...] maja [...] r., sygn. akt [...] stwierdzone zostało, że spadek na podstawie ustawy nabył w [...] części Skarżący.

Przepis art. 363 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. W wypadku niezaskarżenia postanowienia staje się ono prawomocne po 21 dniach od jego wydania, zaś w wypadku zrzeczenia się doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem – po 14 dniach od jego wydania.

Trafnie zauważył organ, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, by postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] zostało przez uczestników postępowania zaskarżone, zatem zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem stało się ono prawomocne po 21 dniach od jego wydania, tj. z dniem 2 czerwca 2017 r.

W dacie uprawomocnienia się postanowienia powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.s.d.

Wobec powyższego, aby w sprawie miało zastosowanie całkowite zwolnienie od podatku od spadków i darowizn, zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 powinno być złożone przez spadkobiercę do organu podatkowego pierwszej instancji najpóźniej w dniu 2 grudnia 2017 r.

Tymczasem, zgłoszenia nabycia spadku na formularzu SD-3 Skarżący dokonał w dniu 11 grudnia 2017 r., a zatem po upływie zakreślonego ustawą terminu.

Podkreślenia wymaga, że przepis 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d stanowi wprost, że sześciomiesięczny termin na zgłoszenie majątku spadkowego rozpoczyna się od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Dla tej daty pozostaje bez znaczenia zarówno data skutecznego doręczenia orzeczenia sądowego stronom postępowania jak i też data wydania odpisu takiego orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności postanowienia, bowiem takie stwierdzenie prawomocności ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający fakt, że dane orzeczenie jest prawomocne. Okoliczność, że orzeczenie stało się z określoną datą prawomocne jest następstwem upływu terminu do jego zaskarżenia, względnie, w razie zrzeczenia się doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem – upływu 14 dni od jego wydania. Prawomocność orzeczenia następuje zatem automatycznie i nie wynika ze wskazania daty na dokumencie. Ta zaś, na odpisie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...], na którym podano, że jest ono prawomocne wskazuje nie datę uprawomocnienia orzeczenia, lecz datę sporządzenia odpisu postanowienia.

Tak więc zapatrywanie Skarżącego, że termin na złożenia zgłoszenia SD-Z2 powinien być liczony od dnia 21 czerwca 2017 r. jest bezpodstawne. Jest to bowiem tylko data wydania z akt sprawy odpisu orzeczenia z klauzulą prawomocności. Lektura znajdującego się w aktach odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] maja [...] r. o sygn. akt [...] opatrzonego wzmianką, że orzeczenie to jest prawomocne, rzeczywiście wskazuje datę 21 czerwca 2017 r., jednak z jego treści wynika, że nie jest to data uprawomocnienia się postanowienia, lecz data wydania odpisu postanowienia.

Nie sposób przy tym pomijać, że w aktach sprawy znajduje się odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja [...] r., sygn. akt [...] przesłany przez ten Sąd do organu podatkowego pierwszej instancji 12 czerwca 2017 r., opatrzony pieczęcią, z której wynika, że stało się ono prawomocne z dniem 2 czerwca 2017 r.

Ponadto, datę 2 czerwca 2017 r. jako datę uprawomocnienia się postanowienia z [...] maja [...] r. sygn. akt [...] wskazał zarówno sąd na pieczęci potwierdzającej prawomocność orzeczenia jak i sam Skarżący w pozycji 4 zeznania o nabyciu rzeczy lub majątkowych SD-3.

6. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należy też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowiło rezultat zakończenia postępowania podatkowego, w którym ustalone zostało zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn z tytułu czynności, co do której obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d., w dniu 2 czerwca 2017 r. tj. w dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zaś zgłoszenia nabycia spadku podatnik dokonał po upływie terminu do skorzystania ze zwolnienia podatkowego wynikającego z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. W takiej sytuacji nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 i ust. 3 u.p.s.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela zatem zarzutów skargi, odnoszących się do naruszenia prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności związanych z momentem uprawomocnienia się orzeczenia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku z 11 maja 2017 r., a tym samym momentem powstania obowiązku podatkowego,

Stosownie do treści art. 120 tej ustawy, każda czynność wykonywana przez organ prowadzący postępowanie podatkowe powinna być oparta na konkretnym przepisie prawa [zasada praworządności]. Dotyczy to nie tylko podstawy decyzji podatkowej, lecz także wszystkich czynności procesowych wykonywanych przez organy podatkowe w toku postępowania podatkowego. Organy podatkowe uczyniły zadość dyspozycji wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej, a postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem naczelnych zasad postępowania podatkowego wynikających z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej [zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych] i art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej [zasady udzielania stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień]. Organy podatkowe w toku postępowania podjęły również wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy [art. 122 Ordynacji podatkowej]. Wyjaśnione zostały wszelkie wątpliwości podnoszone przez Stronę odnoszące się do momentu powstania w sprawie obowiązku podatkowego zaś materiał dowodowy został zebrany rzetelnie i starannie a następnie w sposób wyczerpujący oceniony [art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej].

W sprawie nie doszło także do naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., stosownie do tego przepisu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Ponadto, przed wydaniem decyzji organ postanowieniem z [...] stycznia [...] r., nr [...] wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego, dając tym samym Skarżącemu szansę na złożenie dodatkowych argumentów czy wniosków dowodowych. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 17 stycznia 2018 r. a z przysługującego prawa Skarżący nie skorzystał.

Reasumując, postępowania przed organami obu instancji prowadzone były z zachowaniem wszelkich reguł wynikających z przepisów prawa podatkowego. Dokonano rzetelnej analizy okoliczności sprawy – w tym także dokumentów przedstawionych przez Stronę. Ocena zgromadzonych dowodów, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [stosownie do wymogu art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej] nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

7. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.