Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 876/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 13 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 roku sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby [...] w P. z dnia [...] września 2020r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 roku o nr [...] Dyrektor Z. K. w R. zawiesił K. C. w czynnościach służbowych na okres od [...] lipca 2020 r. do [...] października 2020 roku, a jednocześnie zawiesił od najbliższego terminu płatności wypłatę należnego uposażenia. W uzasadnieniu wskazano ,że zgodnie z art. 94 ust.2 i 3 ustawy- o Służbie Więziennej funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego ,a w szczególnie uzasadnionych przypadkach na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Dyrektor Zakładu Karnego przedłużając okres zawieszenia uzasadnił to okolicznościami popełnionych czynów tj. ich rozmiarem, wagą i skutkami, a przede wszystkim ich ciężarem gatunkowym, który świadczy o rażącym naruszeniu dyscypliny służbowej.

W odwołaniu skarżący podniósł następujące argumenty pod adresem decyzji organu I instancji: naruszenie przepisu art. 94 ust.2,3,4 ustawy- o Służbie Więziennej, poprzez jego zastosowanie i zawieszenie w czynnościach służbowych oraz przedłużenie okresu zawieszenia, art.95 ust.1 tej ustawy poprzez pozbawienie go należnego uposażenia o [...] %,art. 59 ust.1 tej ustawy poprzez obniżenie uposażenia ,naruszenie art. 7,8,9,10,11,77 i 80 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie przesłanek, którymi się organ kierował, dowolność w wydanej decyzji, nie uwzględnienie faktu i okoliczności ,że przebywa na zwolnieniu lekarskim, naruszenie art. 107 Kpa poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie prawa, niezgodność z prawem wydanej decyzji, niezasadne zawieszenie w czynnościach ,wątpliwości co do okresu zawieszenia w czynnościach, brak podstaw do zawieszenia wypłaty 50% należnego uposażenia, nie wyjaśnienie, czym się kierowano w przedłużeniu okresu zawieszenia, brak należytego ,szczegółowego oraz właściwego uzasadnienia decyzji, nie wskazanie - czy i jakie czynności będą prowadzone i jaki jest ich związek z zawieszeniem w czynnościach, nie wskazanie –czy i jak na zawieszenie zapatruje się rzecznik dyscyplinarny, nieprawidłowe, nieskuteczne doręczenie decyzji w czasie zwolnienia chorobowego ,przekroczenie granic uznania administracyjnego, nie uwzględnienie jego sytuacji, oparcie się na przypuszczeniach ,a nie faktach i dowodach.

Decyzją z dnia [...] września 2020 roku , o nr [...] Dyrektor O. S. W. w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . w uzasadnieniu wskazał, że powodem zawieszenia w czynnościach było wszczęcie przez dyrektora jednostki postępowania dyscyplinarnego wobec odwołującego. Zarzucono mu przestępstwo z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego,polegającego na kierowaniu samochodem osobowym pod drodze publicznej w stanie nietrzeźwości , naruszenia dobrego imienia służby przez niegodne zachowanie podczas pobierania krwi po wypadku drogowym ,polegające m.in. na wulgarnym i agresywnym odnoszeniu się do policjantów i personelu medycznego oraz pod zarzutem naruszenia dobrego imienia służby przez fałszywe oświadczenie w okresie pandemii o swoim zarażeniu koronawirusem ,co spowodowało konieczność objęcia nadzorem epidemiologicznym grupy policjantów , strażaków, personelu medycznego i funkcjonariuszy SW.

Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W skardze powieliła zarzuty odwołania, dodając zarzut pod adresem organu II instancji o nie wyjaśnieniu przez organ na czym polegał "szczególnie uzasadniony wypadek" wymagający odsunięcia skarżącego od czynnej służby. Wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przywrócenie do czynności służbowych ,a także wypłatę całego należnego uposażenia i stwierdzenie,że decyzje nie podlegają wykonaniu oraz o ich wstrzymanie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił , że postępowanie jest nadal zawieszone i nie ma p-ko niemu żadnych nowych dowodów, a przede wszystkim brak zależności pomiędzy zarzutami karnymi ,a dyscyplinarnymi. Orzekający organ przekroczył granice uznania ,opierając się na niesprawdzonych faktach i dowodach.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji był m.in. przepis art. 94 ust. 2-4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 -o Służbie Więziennej (Dz. U. 2020,poz.256 ) , zgodnie z którym funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo postępowania dyscyplinarnego. Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust.3).

W pierwszej kolejności podkreślić należy ,że Strona w istocie nie kwestionuje faktu samego zdarzenia ,ale okoliczności jego popełnienia. Skarżący kwestionuje treść notatek służbowych policji ,ilość świadków, sposób poboru krwi, okoliczności badania alkomatem. Zaprzecza ,że był agresywny ,wulgarny ,nie odmówił poddaniu się badaniu alkomatem. Nie kwestionuje natomiast , że postępowanie dyscyplinarne zostało wobec niego wszczęte , nadal jest prowadzone i jest kontynuacją zawieszenia w czynnościach w okresie od [...] kwietnia 2020 roku do [...] lipca 2020 roku, o czym wiadomo sądowi z urzędu po zapoznaniu z aktami sprawy II SA/Po 624/20.W sprawie tej zapadł w dniu 14 stycznia 2021 roku nieprawomocny wyrok, którym oddalono skargę W. C.. Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał jednoznacznie ,że decyzja o zawieszeniu go czynnościach służbowych była prawidłowa. Sąd podkreślił ,że dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz postawienia mu zarzutów w tym postępowaniu , nie zaś od stwierdzenia winy funkcjonariusza co do popełnionych czynów. Także sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku ,że decyzja o zawieszeniu nie przesądza o winie funkcjonariusza ani nie narusza zasady domniemania niewinności osoby, której postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie ma więc potrzeby uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego o środki dowodowe mające służyć w postępowaniu karnym. Instytucja zawieszenia polega jedynie na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny . Okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji zwolniony funkcjonariusz miał postawiony w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego, wyraźnie też wskazano w decyzji ,że zawieszenie w czynnościach jest następstwem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nie karnego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu , powodował negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia faktu, że w służbie muszą znajdować się tylko takie osoby, które są poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by same miały łamać prawo. Organ stosując uznanie administracyjne wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,że zgromadzone w postępowaniu dyscyplinarnym materiały uprawdopadabniają popełnienie poważnych przewinień przez obwinionego ,a jego zachowanie było niezgodne z etyką zawodową , zasadami uczciwości ,honoru i szacunku dla innych. Organ podkreślił wysoki ciężar gatunkowy oraz poważne skutki zarzucanych przewinień .Podkreślono, że zarzuty ciążące na funkcjonariuszu będącym przełożonym osadzonych zacierają granice pomiędzy tym funkcjonariuszem, a osadzonymi, na których ciążą zarzuty albo zostali już skazani. Omawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wyjaśnił stronie , że wydanie decyzji z art. 94 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, ma miejsce na wstępnym etapie postępowania karnego oraz dyscyplinarnego i dla trafności takiej decyzji ustawodawca nie wymaga od organu wykazania winy funkcjonariusza, a jedynie wskazania konkretnych powodów, które z uwagi na interes Służby Więziennej oraz charakter i rodzaj zarzucanego czynu wykluczają ewentualność wykonywania czynności służbowych przez funkcjonariusza.

Sąd podziela stanowisko organu i uznaje za prawidłową argumentację organu, że waga i rodzaj przewinień mogą powodować utratę przez organ zaufania co do właściwego wykonywania zadań i obowiązków służbowych ,a pełnienie służby w kontakcie z osobami osadzonymi w jednostce penitencjarnej w kontekście charakteru i rodzaju postawionych zarzutów nie daje gwarancji właściwej realizacji obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. W tym zakresie i zaskarżone rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie spełniają wymogi uznania administracyjnego i nie czynią go dowolnym. Argumenty te są również wystarczające dla przyjęcia ,że wystąpiła sytuacja "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu ust.3 art. 94 ustawy - o Służbie Więziennej. Zaskarżona decyzja wskazuje przesłanki, którymi kierował się organ podejmując decyzję o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, a tym samym nie można zarzucić organowi przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz podjęcia decyzji w sposób nieuwzględniający wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Wbrew też zarzutom skarżącego decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a., czyli oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Nie stwierdzono również naruszenia art. 10 Kpa, bowiem decyzję organu I instancji skarżący odebrał osobiście, złożył w terminie odwołanie ,a nie wykazał , aby fakt naruszenia tego przepisu skutkował pozbawieniem go w jakimkolwiek zakresie praw strony .Powyższe wiąże się z zarzutem dostarczenia decyzji osobie przebywającej na zwolnieniu lekarskim ,a jednocześnie twierdzącej ,że została pozbawiona aktywnego udziału w postępowaniu i to pomimo pozostawania na zwolnieniu od początku trwania postępowania. W tym miejscu stwierdzić należy ,że skuteczności doręczeń nie uchyla fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim. Nie stanowi to również negatywnej przesłanki zawieszenia w czynnościach służbowych. Przepisy ustawy nie wprowadzają żadnych ograniczeń co do możliwości zawieszenia funkcjonariusza z uwagi na korzystanie przez funkcjonariusza ze zwolnienia lekarskiego.

Bezzasadne są też zarzuty związane z obniżeniem skarżącemu uposażenia, bowiem zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1 ustawy- o Służbie Więziennej funkcjonariusz zawieszony w czynnościach służbowych otrzymuje połowę należnego mu uposażenia (rozumianego jako uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym - art. 57 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej). Wypłata pozostałej części zostaje zawieszona. Z kategorycznego sformułowania przepisu wynika, że po pierwsze następuje to obligatoryjnie, po drugie nie ma możliwości "miarkowania" wysokości niewypłacanej części uposażenia ze względu np. na sytuację rodzinną zawieszonego funkcjonariusza (patrz: Komentarz do art. 95, Radoniewicz Filip, LEX), ponadto jest ono również konsekwencją przedłużenia zawieszenia o kolejne [...] miesiące. Odnośnie zaś sytuacji finansowej wskazać należy ,że skarżący mocą decyzji organu nie został zwolniony ze służby, ale odsunięty od pełnienia obowiązków , co powoduje oczywiście skutki finansowe dla skarżącego, jednakże taka jest właśnie między innymi funkcja tej instytucji.

W opisanych okolicznościach, wobec uznania zarzutów skargi za nieuzasadnione, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. 2019,poz.2325 ze zm).

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 07 sierpnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).