Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 886/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2022 r. nr SKO.4171/22/2022 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących K. M. i A. M. solidarnie kwotę 714 zł /słownie: siedemset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 19 maja 2022 r. nr SKO.4171/22/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu zażalenia K. M. i A. M. (dalej: Skarżący), reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego K. G., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 9 lutego 2022 r. nr WGP.6331.10.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób.

Wójt Gminy [...] postanowieniem z 9 lutego 2022 r. nr WGP.6331.10.2021 zawiesił postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek K. i A. M. reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, dotyczące zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] oraz [...] ze szkodą dla działek oznaczonych nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości S. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed Podkarpackim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...].

W uzasadnieniu postanowienia, Organ I instancji wyjaśnił, że aktualnie toczy się postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie sposobu odprowadzenia wód opadowych z budynku i terenu działek nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości S.

W ocenie Wójta nałożone przez PINB w [...] w decyzji obowiązki, poprzez wykonanie określonych w niej robót budowlanych może okazać się wystarczające w kwestii przywrócenia gruntów do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, niwelując w ten sposób skutki ewentualnego naruszenia stosunków wodnych.

Od powyższego postanowienia Skarżący reprezentowani przez fachowego pełnomocnika złożyli zażalenie, w którym zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podała, że aktualnie toczące się postępowanie przed PINB w [...] (nr [...]) zostało wszczęte na wniosek Skarżących. Niezależnie od ww. postępowania, na wniosek Skarżących zostało wszczęte postępowanie o nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Zdaniem pełnomocnika samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje postaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji.

Pełnomocnik zarzuciła również, że nie Organ nie przeprowadził ekspertyzy, do której był zobowiązany oraz nie posiada wiadomości specjalnych, uprawniających go do stwierdzenia jakie działania będą wystarczające dla przywrócenia gruntów do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 19 maja 2022 r. nr SKO.4171/22/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie prowadzone są dwa równoległe postepowania administracyjne, tj. w zakresie naruszenia stosunków wodnych przez Wójta Gminy [...] dotyczące zmiany stosunków wodnych na działkach [...] oraz [...] ze szkodą dla działek oznaczonych nr [...] i [...] położonych w miejscowości S. oraz przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie sposobu odprowadzenia wód opadowych z budynku i terenu działek nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości S. Zatem w ocenie Organu II instancji niewątpliwie ustalenie i rozstrzygnięcie w ramach prowadzonego postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] może mieć wpływ na prowadzone przez Wójta Gminy [...] postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych, gdyż dotyczy tożsamych zagadnień w zakresie miejscowym (ten sam teren działek) oraz podmiotowym (te same strony postępowania).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB w [...] nałożył na R. K. obowiązek przedłożenia ekspertyzy zawierającej rozwiązanie techniczne sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego i wiaty oraz terenu działek o nr ewid [...] i [...] położonych w S., gm. [...], chroniące nieruchomości sąsiednie, zlokalizowane po stronie zachodniej działek [...], tj. działki nr [...] i nr [...]. Zatem do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed organami nadzoru budowlanego dalsze prowadzenie postepowania administracyjnego może powodować powstanie nadmiernych kosztów.

Organ II instancji wyjaśnił również, że nie da się wykluczyć, że nałożone przez PINB w [...] obowiązki polegające na wykonaniu robót budowlanych, tj. zaślepieniu w sposób trwały i nieodwracalny otworów montażowych po szalunkach w murkach ogrodzeniowych na długości działek nr [...] i [...] w S., w celu zabezpieczenia przed przedostawaniem się wód opadowych na teren działek sąsiednich tj. działek nr ewid. [...] i [...], zlikwidowanie odprowadzenia wód opadowych z kratki liniowej do rowu przydrożnego drogi gminnej publicznej (działka nr ewid. [...]) oraz wykonanie otwartego zbiornika na wody opadowe o pojemności 7,5 m³, do którego przelewać się będą nadmiarowe wody ze zbiornika retencyjnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] (ze studzienki w południowej części działki) mogą doprowadzić do takiego stanu wód na gruncie, że dalsze podejmowanie działań przez Wójta Gminy [...] będzie bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, K. M. i A. M. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego K. G. zarzucili naruszenie:

a) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającą m.in. na niewłaściwym jego zastosowaniu i przejęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy istnieje obowiązek zawieszania postępowania z uwagi na istnienie zagadnienia wstępnego rozumianego jako warunek rozstrzygnięcia sprawy głównej, w sytuacji gdy (jak same wskazują organy obu instancji) rozstrzygnięcie przed PINB w [...] może mieć wpływ na ewentualne nakazanie właścicielowi gruntów przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, co skutkowało zawieszeniem postępowania w przypadku braku jakichkolwiek przesłanek do zawieszenia i miało istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w postaci zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli;

c) art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie przez PINB w [...] może być uznane zagadnieniem wstępnym w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.;

d) art. 107 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. i 10 k.p.a., poprzez brak opisania w uzasadnieniu postanowienia podstaw faktycznych i prawnych jego wydania, w szczególności poprzez pominięcie uzasadnienia podstawy wydania postanowienia z uwagi na zawarcie w jego treści niepełnej, wzajemnie się wykluczającej, fragmentarycznej oceny prawnej bez wskazania sposobu rozumowania stosownych przepisów na tle stanu faktycznego ustalonego w sprawie;

e) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., polegającą na uchybieniu przez organ administracyjny obowiązkowi dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, zasadzie prawdy obiektywnej, dokonując dowolnej oceny materiału sprawy poprzez niewskazanie jakie dokładnie okoliczności stanowiły zagadnienie wstępne uniemożliwiające rozstrzygnięcie;

f) art. 8 k.p.a. i art. 12 I k.p.a., poprzez rażące naruszenie zasad pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz szybkości postępowania.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik Skarżących wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako bezzasadnego oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...] z 9 lutego 2022 r. nr WGP.6331.10.2021 w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wyjaśnił, że ww. postępowania administracyjne są odrębnymi postępowaniami, mogącymi się toczyć niezależnie od siebie. Natomiast ustawa Prawo wodne przewidziała procedurę ochrony właścicieli gruntów przed działaniami ich sąsiadów, które polegałyby na zmianie stanu wody na gruncie sąsiednim (zwłaszcza kierunku lub natężenia odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej lub też kierunku odpływu ze źródeł) ze szkodą dla gruntu tych właścicieli. W ocenie pełnomocnika Skarżących, art. 234 P.w. stanowi samodzielną podstawę do rozstrzygania w przedmiocie zmiany (naruszenia) istniejących dotychczas stosunków wodnych lub odprowadzania ścieków na grunty sąsiednie. Natomiast postępowania prowadzone przez właściwego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy legalności i zgodności z warunkami technicznymi wykonanej inwestycji i zostało wszczęte na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Pełnomocnik podniósł także, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Wobec powyższego samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji.

Pełnomocnik zarzucił, że organ administracyjny prowadzący postępowanie w I instancji rozpoznając sprawę o naruszenie stosunków wodnych poprzestał jedynie na rozprawie administracyjnej, która miała miejsce w sierpniu 2021 r., co pominął organ II instancji. Pomimo złożonych przez Skarżących wniosków dowodowych, w szczególności o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie podjął żadnych czynności niejako od początku czekając na rozstrzygnięcie sprawy przez PINB w [...], w sytuacji gdy są to dwa niezależne od siebie postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści weryfikowanego jurysdykcyjnie aktu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 135 p.p.s.a., dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem i stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja zaistniała w kontrolowanej sprawie, zakończonej zaskarżonym postanowieniem SKO w Rzeszowie.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu z 19 maja 2022r. SKO w Rzeszowie przyjęło, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] ze szkodą dla działek nr [...] i [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kolegium przyjęło, że podstawy do zawieszenia ww. postępowania istnieją do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez organami nadzoru budowlanego dotyczącej sposobu odprowadzania wód opadowych z działek nr [...] i [...].

Jednakże na dzień wydania zaskarżonego postanowienia – ww. sprawa tocząca się przed organami nadzoru budowlanego została ostatecznie zakończona. Decyzją z [...] maja 2022r. nr [...]., która znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2021r. nr [...], nakładającą na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych i umorzył w całości postępowanie organu I instancji w sprawie sposobu odprowadzania wód opadowych z działek nr [...] i [...]. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 8 grudnia 2022r., II SA/Rz 809/22 oddalił skargę na ww. decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2022 r.nr [...].

Zatem w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie istniała już wskazywana przez organy podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego. Sprawa dotycząca sposobu odprowadzania wód opadowych z działek nr [...] i [...] była już na dzień wydania zaskarżonego postanowienia zakończona, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w całości.

W tej sytuacji zaskarżone postanowienie naruszało art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżących wysokości 714 zł.