Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1236/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 1 i art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.63 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2001 nr 57 poz 603
law: Obwieszczenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Katarzyna Latuszek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2007 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006r. sygn. akt IV SA/Wa 2416/05 w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2416/05 po rozpoznaniu skargi J. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - aktu własności ziemi z dnia 16 lipca 1973 r. /ostateczna decyzja Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w J. wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że orzeczenie administracyjne motywowano tym, że ostateczna decyzja stanowiąca akt własności ziemi z 1997 r. ze względu na regulację art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 ze zm./ nie mogła być wzruszona, bowiem do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /na podstawie której była wydana kwestionowana decyzja - akt własności ziemi/ nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. W myśl art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Skarga wniesiona od powyższego rozstrzygnięcia administracyjnego zarzucała, że cytowany art. 63 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. nie odnosi się do nieruchomości rolnych przejętych na podstawie decyzji administracyjnych przez osoby fizyczne i nie obejmował swą regulacją nabycia gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną stwierdzając, że wolą ustawodawcy było, aby pewne decyzje mimo kwalifikowanych wad nie mogły być wzruszone i nadal funkcjonowały w obrocie prawnym, dlatego też zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania jest zgodna z prawem.

Skargę kasacyjną wniosła J. U. reprezentowana przez adwokata A. L. zarzucając naruszenie:

1/ prawa materialnego:

a/ art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64, art. 77 ust. 2 i art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP,

b/ art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. /Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/, c/ art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. /Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167/

- poprzez wydanie zaskarżonego wyroku w oparciu o przepisy art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych oraz art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, których nie da się pogodzić z przepisami wymienionymi w pkt 1 "a", "b" i "c" skargi kasacyjnej,

2/ przepisów postępowania:

a/ art. 106 ( 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa" i

b/ art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 3 listopada 1950 r. /Dz. U. Nr 61, poz. 284/,

"poprzez nie wyjaśnienie istotnych wątpliwości prawnych i wydanie zaskarżonego wyroku w oparciu o formalny zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, bez analizowania kwestii prawidłowości wydania aktu własności ziemi".

W skardze kasacyjnej wskazuje się na to, że istnieje potrzeba wykładni przepisów przez Naczelny Sąd Administracyjny w kwestii oceny dopuszczalności przepisu zamykającego drogę administracyjną do usunięcia w trybie nieważnościowym decyzji /aktu własności ziemi/, wydanej z pominięciem praw do spadku spadkobierców ustawowych w aspekcie porządku prawnego obowiązującego od dnia 17 września 1997 r. Do tej kwestii nie odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny pomimo podnoszonych przez stronę zarzutów przed tym Sądem.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Skarga kasacyjna została w niniejszej sprawie oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64, art. 77 ust. 2 i art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. /Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/, art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. /Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167/, - poprzez wydanie zaskarżonego wyroku w oparciu o przepisy art.1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych oraz art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, których nie da się pogodzić z powyższymi przepisami Konstytucji i prawa międzynarodowego, jak też naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 106 ( 3 ppsa i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 3 listopada 1950 r. W uzasadnieniu skargi podkreślono przy tym, że do podnoszonych w tym zakresie zarzutów przed Sądem pierwszej instancji, Sąd ten się nie ustosunkował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Należy zauważyć, że kwestia konstytucyjności art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który nie dopatrzył się, aby regulacja ustawowa uniemożliwiająca jakąkolwiek kontrolę administracyjną ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie ustalenia aktów własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co powoduje, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zbadania legalności rozstrzygnięć podjętych na podstawie tej ustawy naruszała Konstytucję RP /por. wyrok TK z dnia 22 lutego 2000 r. Sygn. akt SK 13/99 i z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt SK 29/99/. Stanowisko wyrażone w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego podziela orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym pozostają bez znaczenia dla sprawy inne zarzuty, takie jak niezgodność omawianej regulacji z prawem międzynarodowym, skoro to Konstytucja właśnie nakazuje uwzględnienie norm prawa materialnego, zaś niezgodności z Konstytucją nie dopatrzył się Trybunał Konstytucyjny, lub też brak odniesienia się do powyższych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwłaszcza iż art. 184 ppsa przesądza o tym, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka o oddaleniu skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe pomimo braków jego uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.