Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 228/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. M. wzniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...].

Ustalony na podstawie akt administracyjnych przebieg postępowania w sprawie był następujący.

Pismem z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 31 akt administracyjnych) Naczelnik Urzędu Celnego w L. poinformował Naczelnika Urzędu Celnego w G., że w związku z zakończoną kontrolą przeprowadzoną w firmie A. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. W piśmie wyszczególniono, że ww. nieprawidłowości stwierdzono w zgłoszeniach celnych z lat 2010, 2011 i 2012 i podano ich numery. Materiały z przeprowadzonej kontroli zostały przekazane Naczelnikowi Urzędu Celnego celem służbowego wykorzystania. W dniu 9 lipca 2013 r., działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego Kierownik Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II G. B. zapoznał się z treścią ww. pisma i wyznaczył do załatwienia sprawy starszego rachmistrza celnego, młodszego eksperta celnego -K. M.. Na piśmie, w dniu 9 lipca 2013 r. G. B. zanotował "bez wszczęcia". Na w/w piśmie widnieje również adnotacja K. M. "przyjęto do realizacji w zakresie zgłoszeń celnych za lata 2011 – 2012 z uwzględnieniem terminu na wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu do dnia 13 grudnia 2013 r.". W wykazie zgłoszeń celnych zawartych ww. piśmie zgłoszenia od dnia 27 stycznia 2010 do dnia 29 lipca 2010 r. zostały zaznaczone na piśmie odręczną klamrą opisaną "2010", zgłoszenia celne od dnia 24 września 2010 r. do dnia 30 grudnia 2010 r. odręczną klamrą opisaną "2010", zgłoszenia od dnia 28 stycznia 2011 do dnia 27 czerwca 2011 odręczną klamrą opisaną " karton kopia OGL + faktury (załączniki)", zgłoszenia od dnia 27 czerwca 2011 do dnia 27 grudnia 2012 odręczną klamrą opisaną "karton kopia OGL + faktury (załączniki)".

Na okres od dnia 21 listopada 2013 r. do dnia 27 grudnia 2013 r. K. M. został oddelegowany przez przełożonego G. B. z Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II w Urzędzie Celnym do czynności inwentaryzacyjnych w magazynie depozytowym w G.. W związku z rozpoczęciem czynności, do których został oddelegowany, K. M. przekazał przełożonemu wykaz spraw prowadzonych w referacie wraz z dokumentami.

Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. (k.1-2 akt administracyjnych) G. B., powołując się na przekazane przez podwładnego dokumenty, poinformował Naczelnika Urzędu Celnego, że K. M. w stosunku do 17 zgłoszeń celnych, wyszczególnionych w piśmie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 1 lipca 2013 r., samowolnie nie podjął czynności postępowania administracyjnego, dla których upłynął trzyletni termin powiadomienia dłużnika o długu celnym. Przełożony wyjaśnił, że w dniu 9 lipca 2013 r., tj. w dniu dekretacji sprawy na nazwisko funkcjonariusza, przełożony omówił z K. M. zakres prowadzenia spraw. Ze względu na fakt, że pierwszych czternaście zgłoszeń ujętych w zestawieniu zgłoszeń celnych przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. albo przekroczyło trzyletni okres do wydania rozstrzygnięcia, albo nie było realnej możliwości poprowadzenia postępowania w terminie – przełożony wyjaśnił, że polecił funkcjonariuszowi odstąpić od wszczęcia postępowania w tych sprawach. Na potwierdzenie tego polecenia zaznaczył więc zgłoszenia, których funkcjonariusz nie powinien przyjmować na ewidencję prowadzonych spraw i potwierdził to zapisem" bez wszczęcia" oraz zaparafowaniem. W pozostałych sprawach tj. zgłoszeniach przyjętych od dnia 24 września 2010 r., które w ocenie przełożonego gwarantowały poprowadzenie skutecznego postępowania, funkcjonariusz w ocenie G. B. powinien wszcząć postępowania, czego nie uczynił. W konsekwencji przedawnieniu uległo 17 zgłoszeń celnych.

Dodatkowo w wykazie przekazywanych spraw K. M. odnotował w odniesieniu do firmy B. " poddanie sprawy ocenie NUC po kątem zasadności wszczęcia postepowania z urzędu – zależnie od decyzji zarejestrowanie spraw oraz wszczęcie postępowań celnych i podatkowych, uwzględnienie zgłoszeń otrzymanych z analizy ryzyka dotyczących tego samego podmiotu, zwrócenie uwagi na datę podpisania protokołu kontroli tj. 26 czerwca 2013 r. w sytuacji zasadności prowadzenia postępowania". Przełożony zaznaczył, że do dnia sporządzenia wykazu tj. do dnia 21 listopada 2013 r. nie był on, ani też Naczelnik Urzędu Celnego poinformowany o przeszkodach w prowadzeniu spraw objętych przedmiotowym protokołem. W ocenie przełożonego protokół i załączone materiały jednoznacznie wskazywały, że w 63 przypadkach ustalono błędny stan, deklarowany przez zgłaszającego. Nie było podstawy do zwrócenia się do Naczelnika o wyrażenie zgody na odstąpienie od prowadzenia postępowań. Przełożony wyjaśnił, że w chwili obecnej wszystkie zgłoszenia objęte protokołem z kontroli firmy B. zostały wszczęte, co zapobiegło upływowi sześciomiesięcznego terminu od dnia podpisania protokołu. Jednakże postępowania, objęte zgłoszeniami złożonymi w styczniu 2011 r. należy uważać za zagrożone upływem trzyletniego terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego.

Mając powyższe na uwadze, G. B. wystąpił do Naczelnika Urzędu o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do K. M..

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 122 pkt 2, art. 127 ust. 1, art. 173, art. 174, art. 175 ust. 1 i art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o służbie Celnej (Dz. U. 2009 Nr 168 , poz. 1323 ze zm.) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko K. M. obwinionemu o naruszenie obowiązków służbowych poprzez niewszczęcie postępowań administracyjnych w sprawach przydzielonych w ramach polecenia służbowego przez bezpośredniego przełożonego w dniu 9 lipca 2013 r. oraz w dniu 5 sierpnia 2013 r. tj. o naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, określonych w art. 122 pkt 2, art. 127 ust. 1 ustawy o służbie Celnej oraz w Karcie Zakresu Obowiązków i Uprawnień z dnia 27 marca 2013 r.

W uzasadnieniu wskazano, że w toku czynności postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny ustalił, że K. M. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego poprzez niewykonanie polecenia dotyczącego wszczęcia i prowadzenia postępowań w sprawach o sygn. akt nr [...] oraz nr [...] przydzielonych odpowiednio w dniach 9 lipca 2013 r. i 5 sierpnia 2013 r.

W piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Celnego K. M. stanął na stanowisku, że sformułowane przeciwko niemu zarzuty są bezpodstawne.

Wskazał, że w okresie od dnia dekretacji obu protokołów do dnia oddelegowania oraz w trakcie prac inwentaryzacyjnych nie był informowany o jakichkolwiek nieprawidłowościach, zastrzeżeniach czy uwagach dotyczących swojej pracy, zarówno co do jej tempa, terminowości, czy rzetelności. Nie otrzymał także polecań dotyczących realizacji służbowych z pominięciem kolejności wpływu poszczególnych spraw. Podniósł, że rejestracja oraz przygotowanie projektów postanowień o wszczęciu postępowań z urzędu, a następnie ich skuteczne doręczenie powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od daty podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego. Na podstawie ww. dat – termin ten upływał odpowiednio w dniu 13 grudnia 2013 r. oraz w dniu 26 grudnia 2013 r. W obu postępowaniach na dzień 2 grudnia 2013 r. termin przewidziany na realizację zadań nie został naruszony przez obwinionego. Jednocześnie fakt otrzymania do realizacji materiałów stanowiących załączniki do obu protokołów z lat 2011-2012 w ocenie obwinionego całkowicie wyklucza możliwość przedawnienia, o którym mowa w zawiadomieniu przełożonego z dnia 2 grudnia 2013 r. Obwiniony zwrócił uwagę, że oddelegowanie na okres od 21 listopada 2013 r. do dnia 27 grudnia 2013 r. uniemożliwiło mu w tym okresie realizację obowiązków służbowych w przydzielonych mu wcześniej sprawach, w tym również dwóch wyżej wymienionych. Gdyby nie został delegowany niewątpliwie w terminie sporządziłby projekty postanowień o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie po ich podpisaniu przez przełożonego, dokonał ich wysyłki.

W kolejnym piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. K. M. wyjaśnił, że w dniu 9 lipca 2013 r. otrzymał do realizacji pismo przewodnie wraz z pisemną dekretacją, protokołów kontroli w firmie A. oraz kopie zgłoszeń celnych z dokumentacją obejmująca lata 2011-2012. Oświadczył przy tym, że na potrzeby realizacji powierzonych zadań nie otrzymał jakichkolwiek dokumentów dotyczących 2010 r. Tym samym w okresie od dnia przydzielania sprawy do dnia oddelegowania nie dysponował materiałem dowodowym, umożliwiającym sporządzenie projektów postanowień o wszczęciu postępowań w sprawach dotyczących zgłoszeń celnych z 2010 r. W wymienionym okresie obwiniony nie otrzymał także polecenia służbowego dotyczącego złożenia ewentualnego zapotrzebowania na materiały dowodowe z 2010, ani przygotowania stosowanych projektów bez tej dokumentacji. Wobec powyższego obwiniony wskazał, że przystąpił do analizy materiałów sprawy w oparciu o ich zawartość według stanu na dzień 9 lipca 2013 r. W ocenie obwinionego w żaden sposób nie odmówił realizacji polecania służbowego.

W dniu 24 czerwca 2014 r. po przeanalizowaniu akt sprawy Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 314 Kpk w zw. z art. 325 a Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej wydał postanowienie o zmianie postanowienia o przestawieniu zarzutów. Organ postanowił przedstawić K. M. zarzut o to, że :

pkt 1 - w okresie od 9 lipca do dnia 20 listopada 2013 r. pełniąc służbę w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II zaniechał czynności służbowych w sprawie znak [...] przez co:

- ust.1 doprowadził do przedawnienia spraw wymienionych w protokole kontroli Naczelnika Urzędu Celnego w L. znak [...] z dnia 1 lipca 2013 r. od poz. 15 do 31

- ust.2 w dniach od 21 listopada do 30 listopada 2013 r. doprowadził do dezorganizacji pracy w komórce, w której był zatrudniony,

pkt 2 - w okresie od 5 sierpnia do dnia 20 listopada 2013 r. zaniechał czynności służbowych w sprawie znak [...] przez co w dniach od 21 listopada do dnia 30 listopada 2013 r. doprowadził do dezorganizacji pracy w wymienionej komórce,

czym naruszył art. 122 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz pkt IV ust. 1 w zw. z pkt III ust. 1 a Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień Młodszego Eksperta Służby Celnej K. M. z dnia 27 marca 2013 r. tj. o czyn z art. 166 pkt 4 ustawy o służbie Celnej.

Organ podtrzymując stanowisko w kwestii naruszenia wskazanych obowiązków uznał, iż należało prawidłowo określić i zakwalifikować czyn, zarzucany obwinionemu.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 22 § 1 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej wobec długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania w sprawie tj. urlopu wypoczynkowego obwinionego. Postępowanie podjęto na mocy postanowienia z dnia 16 lipca 2014 r. , po stawieniu się K. M. do służby po urlopie. Postanowienia zostały doręczone obwinionemu odpowiednio w dniu 16 lipca i 17 lipca 2014 r. K. M. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 26 czerwca 2014 r. o zawieszeniu postępowania. Zażalenie obwinionego zostało rozpatrzone przez Dyrektora Izby Celnej, który postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 30 września 2014 r. nr Naczelnik Urzędu Celnego uznał K. M. winnym popełnienia zarzucanego czynu tj. tego, że w okresie od 9 lipca 2013 r. do 20 listopada 2013 r. pełniąc służbę w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II w Urzędzie Celnym zaniechał czynności służbowych w sprawie znak [...] przez co doprowadził do przedawnienia sprawy wymienionych w protokole kontroli Naczelnika Urzędu Celnego w L. znak [...] z dnia 1 lipca 2013 r. w poz. 15 do 31. Orzeczono, że popełniając czyn z art. 166 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej K. M. naruszył art. 122 pkt 2 ustawy o służbie Celnej oraz pkt IV ust. 1 w zw. z pkt III ust. 1 swojej Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień z dnia 27 marca 2013 r. Wobec powyższego wobec K. M. orzeczono karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem, określoną w art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej.

W zakresie pozostałych zarzutów wskazanych w pkt 1 ust. 2 i pkt 2 postanowienia z dnia 24 czerwca 2014 r. K. M. został uznany za niewinnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 Kpk w zw. z art. 414 § 1 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej.

Orzeczenie bez uzasadnienia zostało doręczone K. M. w dniu 1 października 2014 r.

W dniu 10 października 2014 K. M. wniósł odwołanie od orzeczenia. Zarzucając, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób rażąco naruszający normy proceduralne, odwołujący wniósł o zmianę ust. 1 zaskarżonego orzeczenia poprzez uznanie go za niewinnego popełnienia zarzucanego mu czynu.

Uzasadnienie orzeczenia z dnia 30 września 2014 r. zostało sporządzone w dniu 13 października 2014 r. i doręczone K. M. w dniu 14 października 2014 r.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ocenił, że K. M. poważnie naruszył obowiązki służbowe określone w art. 122 pkt 2 ustawy o służbie Celnej oraz pkt IV ust. 1 w zw. z pkt III ust. 1 swojej Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień z dnia 27 marca 2013 r. Wskazano, że K. M. pełni służbę na stanowisku Młodszego Eksperta Służby Celnej, a więc na stanowisku wysoko usytuowanym w hierarchii stanowisk Służby Celnej. Na postawie opisu i wartościowania ww. stanowiska w wewnętrznym systemie SOWA 3UPCII.1.6. organ uznał, że jest to stanowisko o wysokim stopniu samodzielności w wykonywaniu powierzonych zadań. Dotyczy to m.in. samodzielnego wyboru środków służących realizacji powierzonych zadań. Z tego względu organ uznał argumenty obwinionego dotyczące braku szczegółowych poleceń przełożonego dotyczących realizacji powierzonych mu spraw, w tym brak zapotrzebowania na dokumenty ze Składnicy Akt na bezpodstawne, szczególnie biorąc pod uwagę posiadanie przez obwinionego wykształcenia prawniczego oraz 14 lat stażu pracy. Działanie K. M. oceniono jako naganne, ponieważ zmusiło przełożonego i innych pracowników komórki do przejęcia po nim części obowiązków, co w ocenie organu należy uznać za brak szacunku i nie liczenie się z innymi współpracownikami przez obwinionego. Usprawiedliwianie się, że wydane polecenie zostało inaczej zinterpretowane przez obwinionego nie może w żaden sposób zwolnić go z odpowiedzialności z tytułu faktycznego niewykonania polecenia. K. M. nie widzi jednak swojej winy i obarcza winą przełożonych. Wymienione wyżej zasady wynikają z art. 122 ustawy o służbie Celnej, który mówi o tym, że rzetelność i terminowość wykonywania zadań to, według ustawodawcy, obowiązki funkcjonariusza celnego.

Organ ocenił, że z uwagi na stopień zawinienia za popełniony przez obwinionego czyn adekwatna jest kara nagany z ostrzeżeniem. Wzięto przy tym pod uwagę ostatnią ocenę okresową funkcjonariusza, jego staż pracy, wykształcenie oraz postawę funkcjonariusza w trakcie prowadzonego postępowania. Wnioskowana przez Rzecznika Dyscyplinarnego kara przeniesienia na niższe stanowisko byłaby karą zbyt surową, a orzeczona kara spełnia funkcję prewencyjną.

Po otrzymaniu uzasadnienia, pismem z dnia 25 października 2014 r. K. M. uzupełnił odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.

W ocenie odwołującego się popełnienie zarzucanego mu czynu nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, a samo postępowanie jest obarczone poważnymi błędami naruszy proceduralnej. Zdaniem K. M. przypisanie mu opisanego w orzeczeniu czynu jest próbą uniknięcia przez przełożonego odpowiedzialności za brak nadzoru nad kierowanym referatem oraz próbą zrzucenia odpowiedzialności na obwinionego, nieobecnego w urzędzie, pozbawionego możliwości przygotowania tych projektów. Kierujący referatem nie wydał obwinionemu ani ustnego, ani tym bardziej pisemnego polecenia przygotowania w wymienionych sprawach jakichkolwiek projektów dokumentów urzędowych z punktu widzenia istnienia ryzyka przedawnienia jakichkolwiek postępowań celnych. Przyjęcie tezy o wydaniu takiego polecenia nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy z wyjątkiem zeznań kierownika UPCR2, jako świadka. Obwiniony nie został poinformowany o ewentualnym udziale w czynnościach przesłuchania przełożonego, nie brał w tych czynnościach udziału, nie uczestniczył w ewentualnej konfrontacji, która nie została zarządzona przez organ dyscyplinarny celem ustalenia przebiegu wydarzeń mających miejsce w sprawie, mimo że zeznania obwinionego i kierownika UPCR2 G. B. są ze sobą sprzeczne.

Postawione w odwołaniu zarzuty objęły:

1. naruszenie art. 177 ustawy o Służbie Celnej, poprzez wydanie orzeczenia po terminie przewidzianym przez ustawę, jak również po terminie określonym w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2014 r. o przedłużeniu terminu postępowania dyscyplinarnego do dnia 14 lipca 2014 r.

2. naruszenie art. 187 ustawy o Służbie Celnej w zakresie nieuregulowanym w Rozdziale 11 wymienionej ustawy poprzez wydanie orzeczenia w sprawie bez określenia formy procesowej dokonanego rozstrzygnięcia

3. naruszenie art. 178 ust. 3 pkt. 6 oraz art. 179 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, poprzez sporządzenie oraz doręczenie skarżącemu orzeczenia z dnia 30 września 2014 r. bez uzasadnienia.

4. naruszenie art. 166 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej poprzez przyjęcie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu, albowiem nie znajduje to żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym;

5. naruszenie art. 22 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej poprzez uznanie urlopu wypoczynkowego skarżącego za długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania,

6. naruszenie art. 151 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej poprzez dokonanie fałszerstwa (skreślenia wraz z naniesieniem parafy) w treści dokumentu z dnia 19 lutego 2014 r. o nazwie "protokół przesłuchania obwinionego -uzupełnienie protokołu przesłuchania świadka" wskutek wykreślenia wyrazu "świadka" po podpisaniu protokołu przez obwinionego i bez wymaganego przez przepis omówienia skreślenia lub poprawki przez osoby podpisujące protokół,

7. naruszenie art. 156 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej poprzez brak zapoznania obwinionego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wskutek wydania i doręczenia mu niepełnych, (wybrakowanych) odpisów z akt postępowania przed wyznaczonym na dzień 4 kwietnia 2014 r. terminem wysłuchania - obwiniony otrzymał od organu prowadzącego postępowanie jedynie pierwszą stronę pisma Rzecznika Dyscyplinarnego, znak : [...] z dnia 17 stycznia 2014 r., kierowanego do Naczelnika Urzędu Celnego - do chwili złożenia odwołania pełna treść dokumentu pozostaje skarżącemu nieznana,

8. naruszenie art. 175 § 1 kpk, art. 300 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, poprzez brak pouczenia obwinionego przed pierwszym przesłuchaniem w dniu 4 lutego 2014 r. oraz kolejnym w dniu 19 lutego 2014 r. o przysługujących mu uprawnieniach - w tym o przysługującym mu uprawnieniu do odmowy składania wyjaśnień, bądź odpowiedzi na poszczególne pytania,

9. naruszenie art. 168a kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, poprzez uznanie za dowód rzeczowy notatki służbowej obwinionego z dnia 21 listopada 2013 r. w wersji posiadanej wyłącznie przez kierownika referatu, (tj. bezpośredniego przełożonego osoby obwinionej), z jawną ingerencją w treść w/w dokumentu powodującą jego sfałszowanie, dokonaną przez kierownika UPCR2 Urzędu Celnego po jego otrzymaniu od skarżącego za pokwitowaniem odbioru w dniu 21.11.2013 r. - sfałszowany i zmanipulowany dokument, kluczowy z punktu widzenia ustalenia stanu faktycznego sprawy, został przekazany naczelnikowi urzędu w trakcie nieobecności skarżącego, oddelegowanego wcześniej do innych zadań służbowych w siedzibie Izby Celnej w G. - nosi on odręczny dopisek o treści "Zastrzeżenie : odnośnie firmy A. zaleciłem niewszczynanie postępowań ze względów proceduralnych za okres lipiec 2010, Dla pozostałych zgłoszeń zaleciłem wszczęcie postępowania; 21.11.2014 r." - z uwagi na fakt, iż na egzemplarzu w/w dokumentu posiadanym przez skarżącego z pokwitowaniem odbioru przez kierownika UPCR2 wymieniony dopisek nie figuruje - wydanie jakichkolwiek zaleceń/poleceń wobec funkcjonariusza w trakcie jego obecności w służbie do dnia 21.11.2014 r. nie mogło mieć i nie miało miejsca,

10. zarzut błędnego ustalenia faktów poprzez przyjęcie, że obwiniony doprowadził do przedawnienia spraw wymienionych w protokole kontroli, albowiem słowo "doprowadzenie" zawiera w sobie założenie celowego osiągnięcia jakiegoś celu kwestia ewentualnego skutku w postaci przedawnienia pozostawała poza świadomością obwinionego, kierującego się, wobec braku polecenia służbowego - terminem instrukcyjnym 6 miesięcy od dnia podpisania protokołu kontroli na przygotowanie oraz skuteczne doręczenie dokumentów urzędowych, wytworzonych dla potrzeb oraz pod nadzorem naczelnika urzędu celnego,

11. naruszenie praw do obrony poprzez zmianę opisu czynu zabronionego oraz jego skutków, których wywołanie przypisano obwinionemu,

12. naruszenie zasad uczciwego procesu, w tym : ustalenia prawdy obiektywnej, swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, obowiązku rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść obwinionego, stosowania się i przestrzegania obowiązującego trybu i terminów sformalizowanego postępowania dyscyplinarnego oraz odpowiedniego stosowania w jego toku przepisów postępowania karnego w sposób zgodny z brzmieniem ustawy, orzecznictwem oraz stanowiskiem doktryny prawa karnego,

13. orzeczenie kary dyscyplinarnej, określonej w art. 167 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Służbie Celnej, jako rażąco niewspółmiernej w stosunku do czynu zabronionego, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, modyfikowanemu trzykrotnie w zakresie opisu czynu oraz wywołanych rzekomo skutków, bez poparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, zawartej w doręczonym skarżącemu w dniu 1 października 2014 r. "orzeczeniu dyscyplinarnym" bez uzasadnienia faktycznego i prawnego -także w zakresie oceny zasadności orzeczenia kary upomnienia, bądź nagany przewidzianej w punktach 1 i 2 cyt. przepisu,

14. brak podjęcia przez pracodawcę, działającego z użyciem Naczelnika Urzędu jakichkolwiek czynności wyjaśniających w obecności delegowanego przez siebie funkcjonariusza celnego, dotyczących rzekomych nieprawidłowości wynikających z oceny jego pracy po dniu 21.11.2013 r., co wskazuje na celowy zamiar wyrządzenia krzywdy pod jego nieobecność w sposób gwarantujący brak możliwości obrony jego osoby - z materiałów sprawy wynika niezbicie, iż zawiadomienie Naczelnika Urzędu o rzekomych nieprawidłowościach, wynikających z zaniechania czynności przez delegowanego funkcjonariusza miało miejsce w dniu 2 grudnia 2013 roku, zaś wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie czynu zarzucanego delegowanemu nastąpiło na mocy postanowienia Naczelnika Urzędu z dnia 31 grudnia 2013 r., przy czym nieobecność obwinionego w urzędzie celnym miała miejsce od dnia 22 listopada 2013 roku do dnia 6 stycznia 2014 r. - znamiennym pozostaje, iż w wymienionym okresie czasu nie poproszono funkcjonariusza o złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, ukrywając fakt prowadzonych przeciwko niemu działań do czasu jego powrotu. W ocenie odwołującego się prowadzone przeciw niemu postępowanie stanowi odwet za zgłaszane wcześniej przez K. M. fakty dotyczące stosowanego w miejscu urzędzie mobbingu,

15. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez podanie nieprawdy, iż w treści notatki służbowej skarżącego z 21 listopada 2013 r. zawarł on jakiekolwiek informacje wskazujące, iż cyt. "nie podjął czynności służbowych polegających na wszczęciu postępowań administracyjnych" - skarżący w zakresie realizowanych zadań na zajmowanym stanowisku służbowym nie posiada bowiem uprawnień do wszczynania postępowań administracyjnych z upoważnienia naczelnika urzędu i nie przekazywał informacji o posiadaniu tego rodzaju uprawnień bezpośrednio przełożonemu;

16. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez zatajenie informacji i pominięcie "rezultatów" prowadzonego przez organ celny postępowania wyjaśniającego, wszczętego na podstawie zawiadomienia kierownika referatu pod nieobecność skarżącego, jak również zatajenie w treści uzasadnienia faktu złożenia przez skarżącego pisemnych wyjaśnień wobec błędów formalnych oraz absurdalnych tez zawartych w treści postanowienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego -skarżący nie zna przyczyny, na podstawie której organ celny w uzasadnieniu faktycznym całkowicie pominął ten etap postępowania ; tymczasem obwiniony już na tym etapie postępowania podnosił liczne zarzuty, do których organ orzekający w uzasadnieniu się nie odniósł;

naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez podanie nieprawdy, jakoby organ celny w dniu 4 lutego 2014 r. dokonał przesłuchania obwinionego, skarżący był bowiem wówczas słuchany w charakterze świadka,

naruszenie prawa materialnego przez wybiórcze oraz tendencyjne twierdzenie, iż pisemne wyjaśnienia skarżącego z dnia 28.01.2014 r. nie odnosiły się do istoty kierowanych przeciwko niemu zarzutów - skarżący bowiem jednoznacznie wskazywał, iż do dnia oddelegowania go do Izby Celnej w G. w toku świadczonej pracy w urzędzie celnym, przełożeni nie zgłaszali w stosunku do niego uwag w zakresie jej prawidłowości, co pozostaje faktem zgodnym z prawdą, skarżący - co pomija autor uzasadnienia - twierdził ponadto, iż nie mógł ponosić odpowiedzialności za skutki działań i zachowań swoich przełożonych, tj. podjęcie decyzji o pilnym oddelegowaniu skarżącego ze świadomością, iż tego rodzaju działanie spowoduje nieuchronne konsekwencje, takie jak : konieczność natychmiastowego zaprzestania świadczenia pracy w referacie, pozostawienie zadań do wykonania w toku biegu terminu umożliwiającego ich realizację, konieczność przerzucenia tych zadań na osoby trzecie; tymczasem organ orzekający karę dyscyplinarną w ten sposób, nie potrafiąc odnieść się merytorycznie do stawianych w piśmie zarzutów, zignorował stanowisko obwinionego i do niego się nie odniósł;

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu tendencyjnej oraz celowo krzywdzącej tezy o niskiej ocenie pracy skarżącego, zawartej w ocenie kierownika referatu oraz innych uprawnionych osób go poprzedzających, pozostającej bez znaczenia dla istoty sprawy dyscyplinarnej, (organ celny wskazując na jedno i tylko jedno z kryteriów oceny okresowej, dokonanej zresztą w dniu 6 grudnia 2013 r., tj. w okresie oddelegowania skarżącego do innej komórki organizacyjnej, podlegającego tym samym czasowemu zwierzchnictwu innego przełożonego zataił fakt, iż skarżący otrzymał od w/w osób za okres od 01.11.2011 r. do dnia 31.10.2013 r. ocenę pozytywną z zastrzeżeniem możliwości awansu - fakt zatajenia pełnej oceny pracy skarżącego świadczy niezbicie o próbie celowej i zamierzonej dyskredytacji jego osoby,

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu nieprawdziwej tezy, jakoby w dniu 19 lutego 2014 r. skarżący cyt. "kolejny raz uchylił się od składania ustnych wyjaśnień"- skarżący złożył w toku postępowania pisemne wyjaśnienia, które zostały przez organ celny przyjęte i zaliczone w poczet materiału dowodowego,

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu tezy o obowiązku rzekomych konsultacji między kierownikiem referatu, a skarżącym w zakresie wiedzy i zgody przełożonego na zamieszczanie przez skarżącego zapisków roboczych, bądź adnotacji na piśmie przewodnim z wykazem spraw,

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu nieprawdziwej informacji o zapoznaniu skarżącego z cyt. "kompletem fotokopii", co w rzeczywistości nie miało miejsca na skutek niedbalstwa prowadzącego postępowanie;

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu tezy, iż w toku wyjaśnień skarżącego z dnia 3 marca 2014 r. miał on "skupić się wyłącznie na błędach pisarskich, które nie uniemożliwiły zrozumienia postawionego zarzutu",

sprzeczność w zakresie zawarcia informacji, iż w dniu 16 lipca 2014 r., (a więc po upływie przedłużonego terminu na prowadzenie czynności dowodowych z udziałem skarżącego) - skarżący udzielił w toku przesłuchania pisemnej odpowiedzi na 22 pytania – powyższe wskazuje na brak konsekwencji organu co do tego, że wybór złożenia pisemnych wyjaśnień przez obwinionego stanowi formę "uchylenia się" od udzielenia odpowiedzi ustnej,

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na zawarciu nieprawdziwej tezy, iż w toku pełnienia służby w referacie skarżący do dnia oddelegowania cyt. "mógł bez problemu pozyskać niezbędne mu dokumenty z systemów informatycznych dostępnych w referacie". Pomimo zgłaszania zapotrzebowania w tym zakresie obwiniony nie posiada bowiem dostępu ani uprawnień do programów "Celina" oraz "Alina",

tendencyjne przypisywanie skarżącemu słów, iż cyt. "W swych wyjaśnieniach obwiniony kolejny raz nie widzi żadnej swojej winy. Zaistniałym zdarzeniom winni są wyłącznie przełożeni" - skarżący nie tylko nie składał oświadczenia tego rodzaju, lecz odnosząc się do istoty sprawy wyraźnie uwierającej pracodawcę twierdził wyraźnie, iż do dnia 21 listopada 2013 r. nie otrzymał w związku z otrzymanymi materiałami jakiegokolwiek ustnego, a tym bardziej pisemnego polecenia służbowego, dotyczącego niezwłocznego przygotowania projektów pism w sprawach dotyczących części zgłoszeń celnych, jak również nie ponosi odpowiedzialności za podjętą przez pracodawcę decyzję o jego oddelegowaniu oraz za wynikłe konsekwencje faktyczne i prawne związane z jej wydaniem, skarżący ponadto nie godzi się z ewidentnie przypisaną mu przez pracodawcę rolą "kozła ofiarnego", wobec którego stawia się zarzut odstąpienia od czynności zleconych, czy też niewykazania inicjatywy w zakresie czynności decyzyjnych do podejmowania których nie był i nie jest on uprawniony;

błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne zeznań G. B. co do tego, że ten wydał polecenie służbowe wszczęcia wcześniej niektórych postępowań, takie polecenie bowiem w rzeczywistości nigdy nie zostało wydane, jego wydania nie potwierdzają żadne inne dowody w sprawie,

naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez brak informacji o podstawach prawnych, uzasadniających przeprowadzenie w dniu 21 lipca 2014 r. czynności dowodowej w postaci kolejnego przesłuchania G. B. w sytuacji istnienia przedłużonego i terminu zawitego na dokonanie tej czynności do dnia 14 lipca 2014 r., nadto zawarcie nieprawdziwej tezy w treści w/w protokołu przesłuchania, iż obwiniony cyt. "winien bezwzględnie uznać potrzebę prowadzenia postępowania w stosunku do zgłoszeń celnych z poz. 15-31 protokołu - skarżący, jak wiadomo na zajmowanym stanowisku służbowym i w oparciu o posiadany zakres kompetencji nie posiada jakichkolwiek uprawnień w zakresie cyt. "uznaniowości potrzeb", sporządza natomiast wyłącznie dla potrzeb kierownika, bądź naczelnika urzędu projekty pism w zakresie oczekiwań i pod zwierzchnictwem przełożonych, wyłącznie na podstawie wydanego polecenia służbowego - z treści materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w sytuacji uzasadniającej pilną potrzebę przygotowania projektów, dotyczących zgłoszeń z wymienionych pozycji - kierownik referatu, w pełni świadomy ryzyka przedawnienia części postępowań - winien bezwzględnie i niezwłocznie wydać podwładnemu oficjalne polecenie służbowe przystąpienia do sporządzenia projektów pism, czego nie dokonał, a po powzięciu informacji o czasowej absencji skarżącego w pracach referatu - zadbać o terminową i niezakłóconą realizację zadania przez osoby zastępujące skarżącego;

naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, poprzez zawarcie w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego tezy o absencji na końcowym wysłuchaniu, wyznaczonym na dzień 30 września 2014r. - w ocenie organu fakt nieskorzystania przez skarżącego z przysługującego mu fakultatywnego udziału w końcowym wysłuchaniu stanowi okoliczność obciążającą skarżącego, mającą wpływ na wymiar proponowanej kary ,

zawarcie wewnętrznie sprzecznej tezy, iż skutkiem cyt. "utrudnienia normalnej, bieżącej pracy komórki" było z jednej strony, cyt. "zaniechanie czynności służbowych" przy jednoczesnym "niezaprzeczalnym działaniu obwinionego" - skarżący zwrócił uwagę, że w jego ocenie w toku całego postępowania jednoznacznie nie sprecyzowano, co dokładnie zrobił nie tak, czego nie zrobił, a powinien był zrobić,

naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, poprzez zawarcie tezy, iż w wyznaczonym dniu końcowego wysłuchania, tj. 30 września 2014 r. Rzecznik Dyscyplinarny, cyt. "odczytał złożone przez obwinionego zeznania i wyjaśnienia". Odwołujący się zaznaczył, że nie był obecny na wysłuchaniu jednak na w protokole z dnia 19 lutego 2014 r. wyraźnie w nim wskazano, że odwołujący był przesłuchany jako świadek,

34) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez forsowanie w treści uzasadnienia nieprawdziwego stanowiska o rzekomej, prawnie określonej samodzielności skarżącego na zajmowanym stanowisku służbowym w oparciu o tzw. "system opisu i wartościowania administracji", czyli instrument informatyczny, będący w użytku pracodawcy - w ocenie skarżącego przedstawiony opis pracy programu i generowanych przez niego danych w żaden sposób nie odpowiada rzeczywistości, wynikającej z posiadanych przez skarżącego, faktycznych uprawnień, wynikających z przepisów ustawy, regulaminu organizacyjnego oraz zakresu praw i obowiązków służbowych - skarżący, jak wynika to z rodzaju posiadanych przez niego uprawnień, nie posiada prawnie określonej samodzielności, nie posiada jakichkolwiek kompetencji decyzyjnych, a tym samym nie decyduje samodzielnie o jakichkolwiek środkach umożliwiających realizację zadań, nie kieruje i nie podpisuje pism - zarówno kierowanych do stron, jak i wewnątrz administracji, nie posługuje się

także jakąkolwiek imienną pieczęcią służbową z uwagi na brak tego rodzaju potrzeb – podlegając natomiast zwierzchnictwu przełożonych, przygotowuje wyłącznie na ich potrzeby i w oparciu o zakres wyznaczonego każdorazowo przez nich zadania, projekty pism do akceptacji oraz podpisu;

35) zastosowanie przez autora uzasadnienia argumentów "ad personam", które miały na celu zdyskredytowanie skarżącego, który poprzez swoje zachowanie (w ocenie odwołującego się nie wiadomo do końca jakie zachowanie) "nie liczy się z innymi współpracownikami, nie okazuje im szacunku".

Orzeczeniem z dnia 17 grudnia 2014 r. nr Dyrektor Izby Celnej postanowił uznać K.M. winnym zarzucanych mu czynów tj., zaniechania czynności służbowych w dniach od 9 lipca do 20 listopada 2013 r. w sprawie [...] przez co doprowadził do przedawnienia 17 spraw wymienionych w piśmie przekazującym protokół kontroli Naczelnika Urzędu Celnego w L. znak [...] z dnia 1 lipca 2013 r. od poz. 15 do 31 tj. naruszenie art. 122 pkt 2 i art. 166 pkt 4 ustawy o służbie Celnej. Organ odwoławczy postanowił utrzymać karę nagany z ostrzeżeniem.

W obszernym uzasadnieniu organ odniósł się kolejno do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów. Organ uznał za zasadny zarzut naruszenia w postępowaniu art. 178 ust. 3 pkt 6 oraz art. 179 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej poprzez doręczenie orzeczenia bez uzasadnienia. Niemniej jednak naruszenie to nie wpłynęło negatywnie na prawo obwinionego do obrony. W doręczonym później uzasadnieniu poinformowano bowiem obwinionego o terminie 14 dni na złożenie odwołania. Tym samym odwołanie złożone po otrzymaniu uzasadnienia zostało złożone w terminie i jest skuteczne. Odnosząc się do rzekomego fałszerstwa protokołu obwinionego z dnia 19 lutego 2014 r. organ przyznał, że skreślenia słowa "świadka" dokonano w sposób nieprawidłowy. Niemniej jednak zarówno nagłówek protokołu jak również jego treść nie pozostawia wątpliwości, że K. M. był w dniu 19 lutego 2014 r. słuchany w charakterze obwinionego. Organ zwrócił ponadto uwagę na konwalidację całego postępowania dowodowego prowadzonego do dnia 4 kwietnia 2014 r. Wobec tego treść tego przesłuchania nie była brana pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia. Nieprawidłowe prowadzenie postępowania w jego pierwszej fazie spowodowało konieczność powtórzenia czynności procesowych, co wydłużyło czas zakończenia sprawy. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wątpliwości rozstrzygnięto na korzyść obwinionego, uniewinniając go od zarzutu dezorganizacji pracy. Z kolei błędy proceduralne popełnione przez organ dyscyplinarny do dnia 4 kwietnia 2014 r. zostały konwalidowane prawidłowo przeprowadzonymi czynnościami procesowymi po tym terminie. Tym samym zarzut nieuczciwego procesu w ocenie organu nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 122 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz jest obowiązany w szczególności dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania oraz rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania. Natomiast zgodnie z art. 166 pkt 4 cyt. ustawy, naruszeniem obowiązków służbowych jest, w szczególności, zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy.

Organ zauważył, że w Referacie Przeznaczeń Celnych Urzędu Celnego w Księdze Procedur do postępowań wszczynanych z urzędu, wyjaśniono, że osoba, której przydzielono sprawę, niezależnie od zajmowanego stanowiska, samodzielnie dokonuje analizy merytorycznej powziętej informacji pod kątem zasadności wszczęcia postępowania oraz sporządza postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania lub pismo o braku przesłanek uzasadniających wszczęcie. Stosowanie powyższej procedury potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie K. L., R. W. oraz G. B.. Obwiniony z nieznanych powodów oczekiwał natomiast na otrzymanie od bezpośredniego przełożonego pisemnego lub ustnego polecenia, wskazującego sposób załatwienia sprawy, przed upływem 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 165 b § 1 Ordynacji podatkowej. Sugerowane przez obwinionego oddelegowanie do zadań inwentaryzacyjnych nie zmieniłoby faktu, że 17 spraw i tak zostałoby przedawnionych. Podkreślono, że obwiniony zajmuje samodzielne stanowisko Młodszego Eksperta służby celnej, nie wymagające stałego nadzoru, a już na pewno wydawania przez przełożonego wskazówek co do trybu postępowania po przyjęciu zadania do realizacji. Przełożony nie był zobowiązany do wydania ustnego, czy też pisemnego polecenia przygotowania projektów dokumentów urzędowych. Po dokonaniu analizy akt, która powinien był przeprowadzić, w tym przypadku K. M., młodszy ekspert z doświadczeniem prawniczym, nie powinien mieć trudności w ocenie ryzyka przedawnienia oraz przedsięwziąć odpowiednie kroki, w celu uniknięcia tego ryzyka. W tym przypadku przedawnienia 17 spraw bezsprzecznie zostało spowodowane opieszałością i ewidentnym brakiem należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez K. M. Organ uznał, że teza odwołującego się, jakoby kwestia ewentualnego skutku w postaci przedawniania pozostawała poza jego świadomością, jest nieuzasadniona. Podkreślane przez obwinionego posiadane wieloletnie doświadczenie oraz wykształcenie prawnicze, nie dają bowiem podstaw do przyjęcia zacytowanego wyżej stanowiska o "braku świadomości o możliwości przedawnienia 17 spraw w związku z art. 221 ust. 1 WKC.

Jak wskazano w trakcie postępowania dyscyplinarnego, postawa obwinionego w szczególności nieusprawiedliwione oczekiwanie na polecenie przełożonego, brak zauważenia własnej winy oraz próba przeniesienia odpowiedzialności za przedawnione sprawy na przełożonych, świadczy o nieodpowiedzialnym stosunku obwinionego do wykonywanych zadań. Uwzględniając powyższe, a także dotychczasowy przebieg zatrudnienia oraz skutki, jakie dla służby wywołało zaniedbanie obowiązków służbowych, organ uznał karę nagany z ostrzeżeniem za adekwatną do czynu i stopnia zawinienia funkcjonariusza.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. M. wniósł o uchylenie orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektor Izby celnej podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 177 ust. 1 ustawy o Służbie celnej oraz art. 22 § 1 Kpk w zw. z art. 175 pkt 2 oraz art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez prowadzenie postępowania dowodowego po upływie terminów, w których postępowanie powinno zostać zakończone,

2. art. 2 § 1 pkt 4 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez nadmierne i nieuzasadnione okolicznościami sprawy przedłużenie postępowania,

3. art. 93 § 1 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez wydanie orzeczenia bez określenia formy procesowej,

4. naruszenie zasady prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w sposób bezstronny,

5. art. 151 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej oraz art. 16 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez uznanie przez dyrektora Izby Celnej że nie doszło do fałszerstwa dokumentu urzędowego, a nadto, że uchybienie polegające na przesłuchaniu obwinionego w charakterze świadka uległo konwalidacji w wyniku ponownego przesłuchania,

6. art. 7 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawdziwym ustaleniu zakresu obowiązków obwinionego i oparcie się w tym zakresie na niewiarygodnych i stronniczych zeznaniach G. B., podczas gdy na zeznaniach tych nie oparł się nawet organ I instancji,

7. art. 175 ustawy o Służbie celnej poprzez jego obejście i wydanie w dniu 24 czerwca 2014 r. postanowienia o zmianie postawienia o przedstawieniu zarzutów,

8. art. 166 ust. 4 ustawy o Służbie celnej oraz art. 2 § 2 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez założenie zaniechania dokonania czynności służbowej albo wykonania jej w sposób wadliwy lub nieprawidłowy,

9. art. 172 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez brak zawiadomienia obwinionego o planowanych terminach przesłuchania świadków, brak umożliwienia uczestnictwa w tych czynnościach, a także nieprzeprowadzenie konfrontacji świadków z obwinionym,

10. art. 167 ustawy o Służbie celnej oraz art. 74 § 1 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez orzeczenie kary niewspółmiernej do przewinienia oraz brak jego uzasadnienia w sposób należyty,

11. Art. 7 Kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej poprzez całkowite pominięcie przez Dyrektora Izby Celnej części dowodów – pisemnych wyjaśnień złożonych w dniu 4 lutego 2014 r. oraz 24 lutego 2014 r.

12. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne zeznań G. B. co do tego, że ten wydał polecenie służbowe wszczęcia wcześniej niektórych postępowań, podczas gdy takie polecenie w rzeczywistości nigdy nie zostało wydane.

Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t .Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny słuszności bądź celowości zaskarżonych rozstrzygnięć, jak również przy rozpatrywaniu sprawy nie kieruje się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się, by przy wydaniu zaskarżonych orzeczeń w obu instancjach naruszono przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. Sąd uznał, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Z tego względu skargę, jako niezasadną, należało oddalić.

Ocenie sądu podlegał przebieg postępowania dyscyplinarnego wszczętego p-ko K. M.; zadaniem sądu było sprawdzenie zgodności tego postępowania z obowiązującymi przepisami prawa, tj. czy postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą, a także, czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 167 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z art. 166 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusze celni podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za - niedopełnienie obowiązków służbowych wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa (pkt 1). Użyte w przepisie słowo "podlegają" wskazuje na brak uznaniowości organu, a więc – że w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusz karany jest dyscyplinarnie. Z treści ustawy wynika ponadto, że funkcjonariusz celny obowiązany jest w szczególności: rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania; racjonalnie gospodarować środkami publicznymi; podnosić kwalifikacje zawodowe; godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią (art. 122 ustawy). Winien zatem tak wykonywać obowiązki służbowe, by dochować staranności, aby wykonywać je zgodnie ze złożonym pisemnie ślubowaniem, o treści: "Świadomy podejmowanych obowiązków funkcjonariusza celnego ślubuję wiernie służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obowiązującego porządku prawnego, rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania oraz strzec dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza, a także przestrzegać zasad etyki funkcjonariusza Służby Celnej." (art. 83 ust. 1 ustawy).

Obowiązujące przepisy prawa zobowiązują funkcjonariuszy celnych do fachowego, rzetelnego, zgodnego z prawem i bezstronnego, prawidłowego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych im obowiązków i zadań oraz przestrzegania regulaminu służby (pracy) w sposób zapewniający ochronę interesów Państwa i Obywateli.

Na funkcjonariuszach celnych ciążą szczególne obowiązki związane z wykonywaniem funkcji publicznych. Funkcjonariusz celny winien wyróżniać się nieskazitelnym charakterem, co sprowadza się do godnego zachowania zarówno na służbie jak i w życiu prywatnym, tak, by nie nastręczać jakichkolwiek wątpliwości, co do rzetelności i bezstronności funkcjonariusza przy pełnieniu obowiązków służbowych. Te szczególne wymagania zapewnić mają realizację zasady zaufania obywateli do Państwa. W wyrokach Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności niektórych przepisów ustawy o Służbie Celnej z Konstytucją podkreślano, iż funkcjonariuszy celnych obowiązuje generalny zakaz postępowania niezgodnego z prawem (por. wyrok TK z dnia 19 października 2004 r. o sygn. akt K 1/04, Lex Nr 127308 oraz wyrok TK z dnia 13 lutego 2007 r. o sygn. akt K 46/05, Lex Nr 245355).

Sama ocena wagi naruszenia obowiązków służbowych i dobór adekwatnej do nich kary należy do organów dyscyplinarnych, bowiem sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt. II SA/Bk 357/09, dostępny w internetowej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Wbrew zarzutom skargi, w ocenie sądu, stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości. Zarówno z przywołanych przepisów ustawy, jak i z analizy zakresu obowiązków skarżącego z dnia 27 marca 2013 r.( w aktach adm.) wynika wprost obowiązek należytego i terminowego wykonywania powierzonych mu czynności i zadań. Uzasadnione jest zatem twierdzenie organu II instancji, że, jak wynika z księgi procedur w Referacie Przeznaczeń Celnych Urzędu Celnego do postępowań wszczynanych z urzędu, osoba, której przydzielono sprawę, niezależnie od zajmowanego stanowiska, samodzielnie dokonuje analizy merytorycznej powziętej informacji pod kątem zasadności wszczęcia postępowania oraz sporządza postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania lub pismo o braku przesłanek uzasadniających wszczęcie. Tymczasem skarżący w stosunku do części zgłoszeń celnych, wyszczególnionych w zestawieniu Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 1 lipca 2013 r.(od poz. 15 do 31) i przekazanych do załatwienia skarżącemu w dniu 9 lipca 2013 r. nie wszczął stosownych postępowań, a w konsekwencji przedawnieniu uległo 17 zgłoszeń celnych mimo podjęcia czynności naprawczych po oddelegowaniu skarżącego od 21 listopada 2013 r. do innych zadań.

Skarżący zarówno w toku postępowania dyscyplinarnego jak i w skardze do sądu nie zaprzeczał, że zaniechanie podjęcia stosownych czynności służbowych doprowadziło do opisanych wyżej skutków (por. str. 5 (odwrót) skargi w aktach sądu, pisemne wyjaśnienia obwinionego z dni: 7 marca 2014 r.,20 lipca 2014 r. i następne oświadczenia skarżącego), a jedynie wskazywał, że zaniechał podjęcia stosownych czynności służbowych, gdyż nie otrzymał w tym względzie wiążących poleceń od przełożonego ( j.w.).

W rozpoznawanej sprawie ma również zastosowanie wydane na podstawie delegacji

ustawowej (art. 186 ustawy o Służbie Celnej) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159).

Jak wynika z treści art. 187 ustawy w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 ustawy - "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy" - stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Nie oznacza to jednak, iż te ostatnie przepisy stosuje się wprost do przebiegu postępowania dyscyplinarnego.

W tym miejscu, zważywszy na zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedury postępowania, podkreślić należy, że postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 23 stycznia 2014 r. r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego o naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 122 pkt.2 i art. 127 ust. 1 ustawy, a także naruszenie obowiązku wynikającego z pkt II i III indywidualnej Karty zakresu obowiązków i uprawnień, poprzez niewszczęcie postępowań administracyjnych w sprawach przydzielonych w ramach polecenia służbowego przez bezpośredniego przełożonego w referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II Urzędu Celnego w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy o sygn. [...] oraz w dniu 5 sierpnia 2013 r. sprawy o sygn. [...] (k-9 akt adm.).

Postanowienie zwierało podstawę prawną wskazującą obowiązujące w dniu jego wydania przepisy prawa, kwalifikację prawną zarzucanego czynu (przewinienia) przez zacytowanie w/w przepisów ustawy oraz wyszczególniało sprawy z oznaczeniem ich sygnatur, w których to sprawach nastąpiło naruszenie przez skarżącego obowiązków służbowych poprzez nieterminowe i przewlekłe ich prowadzenie.

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia powołano także art. 176 ustawy. Tym samym omawiane postanowienie spełniało dyspozycję art. 174 ust. 3 ustawy, bowiem zawierało informacje dotyczące wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez właściwy organ, precyzowało zarzut, zawierało krótkie uzasadnienie faktyczne i pouczenia o prawach obwinionego, w tym – o prawie do obrony i wyboru obrońcy.

Z tego powodu formułowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania karnego nie zasługuje na uwzględnienie. Treść przywołanego postanowienia z dnia 23 stycznia 2014 r. spełnia także określony w art. 175 ust. 1 ustawy wymóg zachowania terminu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Przeprowadzona również z urzędu kontrola prawidłowości postanowień wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego prowadzi do wniosku, że nie są zasadne zarzuty skarżącego odnośnie naruszeń wymaganej procedury, a w szczególności – że uchybienia te miały wpływ na treść końcowego rozstrzygnięcia. Nie jest na przykład uzasadniony zarzut uchybienia terminom określonym w art. 177 ustawy z uwagi na okoliczności i rozważania obszernie wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jak i w odpowiedzi na skargę. Konieczność uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego i zapoznania się z jego wynikami przez skarżącego w pełni usprawiedliwiała jego przedłużenie. Dodatkowo skarżący miał możliwość zaznajomienia się z materiałami zebranymi w toku postępowania oraz wypowiedzenia się w tym zakresie. W dyspozycji § 8 rozporządzenia z dnia z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy przewidziano możliwość wyznaczenia obwinionemu terminów do zapoznania się z aktami z pouczeniem, że w ciągu 3 dni może zgłosić wnioski o uzupełnienie akt.

Również inne zarzuty skargi odnośnie do naruszeń przepisów postępowania dyscyplinarnego nie mogą być uwzględnione, bowiem – jak wyżej wskazano, w ocenie sądu nie miały one istotnego wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 grudnia 2014 r.

W ocenie składu orzekającego nie ulega bowiem wątpliwości, że przepisy ustawy o Służbie Celnej nakładają na funkcjonariuszy celnych konkretne, rygorystyczne wymagania i obowiązki, naruszenie których może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej. Obowiązek rzetelnego i bezstronnego wykonywania powierzonych zadań może być naruszony zarówno przez działanie, jak i przez zaniechanie funkcjonariusza. Z tego powodu nierzetelne wykonywanie powierzonych obowiązków, to również niepodejmowanie przez funkcjonariusza działań, do których był zobowiązany (patrz: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn.. akt K1/04).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż skarżący dopuścił się naruszenia obowiązków służbowych określonych – końcowo w orzeczeniu organu odwoławczego - jako naruszenie art.122 pkt. 2 w zw. z art. 166 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej poprzez zaniechanie czynności służbowych w okresie od 9 lipca do 20 listopada 2013 r. w sprawie znak [...] przez co doprowadził do przedawnienia 17 spraw wymienionych w piśmie przekazującym protokół kontroli Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 1 lipca 2015 r. od pozycji. 15 do 31, co znalazło wyraz w uzasadnieniu podjętych w sprawie rozstrzygnięć zgodnie z cytowanymi przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych.

Opis naruszeń zamieszczony w uzasadnieniach orzeczeń dyscyplinarnych, a w szczególności - organu drugiej instancji, czyni zadość obowiązkowi ustalenia naruszenia obowiązków oraz ich przyczyn, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który zawiera numery spraw i opis zaniedbań w nich stwierdzonych. Zaskarżone orzeczenie jest zatem kompletne i spełnia wymogi art. 178 ustawy o Służbie Celnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 879/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Postawione skarżącemu zarzuty w sposób niebudzący wątpliwości wskazywały na konieczność zastosowania środka dyscyplinarnego. Wbrew zarzutom skargi brak jest bowiem podstaw do kwestionowania ustaleń i dowodów wynikających z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły dowody i trafnie przyjęły, że skarżący naruszył istotnie powierzone mu obowiązki poprzez ich niedopełnienie, czym dopuścił się nierzetelnego wykonywania powierzonych do prowadzenia spraw. Zarzut, iż orzeczenie narusza art. 166 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej jest więc bezzasadny.

Podkreślenia też wymaga, iż dla ustalenia naruszenia obowiązków służbowych skarżącego, nie ma znaczenia ich ilość i wpływ na końcowy efekt powierzonej do załatwienia sprawy, jak też nie ma znaczenia, czy działanie lub zaniechanie było zamierzone przez obwinionego, czy też nie.

Odnosząc się do wymiaru orzeczonej wobec skarżącego kary dyscyplinarnej trzeba zauważyć, iż kara nagany z ostrzeżeniem znajduje się w katalogu 10 kar określonym art. 167 ust.1 ustawy, a Sąd nie dostrzegł dowolności organów przy jej wymierzaniu, zważywszy na obszerne rozważania poczynione w uzasadnieniach obu orzeczeń, dotyczące zarówno okoliczności łagodzących, jak i zaostrzających jej wymiar, określonych w art. 167 ust. 4-6 ustawy. Co więcej treść uzasadnienia orzeczenia organu II instancji odnosi się szczegółowo zarówno do każdej z okoliczności wymienionych w art. 167 ust. 4 ustawy.

Określona w art. 167 ustawy gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i dobór adekwatnej do niego kary należy do organów dyscyplinarnych, zatem Sąd nie ma prawnych możliwości do ingerowania w kwestie wymiaru kary.

Nie można również odnieść się pozytywnie do zarzutu skarżącego w kwestii rażącej niewspółmierności kary w stosunku do przewinienia. Jeśli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych może skutkować zastosowaniem odpowiedzialności dyscyplinarnej. Dokonując analizy akt administracyjnych Sąd nie zauważył dowolności organów w powyższym zakresie, albowiem zastosowana wobec skarżącego kara mieści się w katalogu kar i jest co do uciążliwości trzecią z możliwych do wymierzenia. Organy celne mając możliwość nałożenia kary nagany, skorzystały z niej w sposób dozwolony prawem i odniosły się do kryterium współmierności kary, przez co nie można im postawić zarzutu naruszenia prawa w tym względzie.

Zaskarżone orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie nałożenia na skarżącego funkcjonariusza celnego kary dyscyplinarnej w postaci nagany z ostrzeżeniem zawiera szerokie i szczegółowe uzasadnienie, z którego wynikają zarówno faktyczne jak prawne podstawy wydanego rozstrzygnięcia oraz - wyczerpujące odniesienie do okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść skarżącego.

Zdaniem skarżącego naruszenie obowiązku rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych mu zadań wynikało z braku nadzoru przez bezpośrednich przełożonych. Jednakże, zdaniem organów orzekających, wykazane nieprawidłowości wynikły nie z braku doświadczenia lub wiedzy, lecz z braku zwykłej staranności, której - jak sam skarżący twierdzi - dochowywał na poprzednich stanowiskach. Zważywszy na te argumenty pozostaje przypomnieć, iż istnieje przecież możliwość powiadomienia o powstających trudnościach w realizacji obowiązków i poleceń zlecanych przez przełożonych, z której skarżący nie skorzystał. W tej sytuacji wobec braku sygnalizacji ze strony skarżącego rodzących się problemów z dochowaniem terminów prowadzonych spraw podnoszona kwestia konieczności ustalenia stronniczości lub nierzetelności wykonywania nadzoru nad powierzonymi skarżącemu zadaniami jest bezprzedmiotowa. Na skarżącym już przy przyjęciu nowych zadań do realizacji spoczywał obowiązek zgłoszenia (sygnalizacji) bezpośredniemu przełożonemu wniosków w zakresie uzupełnienia posiadanych przez niego materiałów w celu wyeliminowania trudności w wykonywaniu powierzonych czynności, czego skarżący nie uczynił w trakcie pracy. Wywód w tym zakresie zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jest, wbrew twierdzeniom skarżącego, zrozumiały i pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów orzekających.

Rolą Sądu nie jest natomiast ustalenie stopnia przyczynienia się przełożonych skarżącego do powstania stwierdzonych nieprawidłowości. Nie ulega jednak wątpliwości, iż na każdym funkcjonariuszu, nawet doświadczonym w służbie, spoczywa obowiązek samokształcenia i wykonywania obowiązków w sposób staranny oraz zachowanie terminów na podjęcie czynności, wyznaczonych przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę K. M. na mocy art. 151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.