Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 212/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 187 § 2, art. 269
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59 § 1 pkt 7, art. 26 § 1 i § 5; art. 27 § 1 pkt 3; art. 29 § 1; art. 34 § 1 i § 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwo A Spółka z o. o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], znak: [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej – Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 212/08

UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 4 i pkt 7, art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], w sprawie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie .

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że decyzją Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...] określono PH A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prawidłową kwotę długu celnego dla towaru zgłoszonego w dniu 5 maja 2003 r., na podstawie dokumentu SAD Nr [...]. Od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z dokonanych ustaleń wynikało, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pozostaje w toku rozpatrywania.

W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. wystawił na podstawie powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący cło za 2004 r. w kwocie 5.973,80 zł, doręczony zobowiązanej Spółce 10 listopada 2006 r. W dniu 20 listopada 2006 r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wpłynęło pismo Spółki z dnia 17 listopada 2006 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczyły błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. oddalił zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. w dniach [...] oraz w dniu [...]. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] oddalił zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podtrzymała wniesione uprzednio zarzuty. Podniosła, że adresatem decyzji merytorycznej, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego winna być firma "B." w Ł., która jako profesjonalny agent, trudniący się zawodowo załatwianiem spraw celnych i samodzielny podmiot prawa powinna ponosić odpowiedzialność za ewentualne nieprawidłowości w działaniach. Spółka zlecając usługę profesjonaliście, nie może ponosić odpowiedzialności za działania podmiotu występującego w sprawach celnych we własnym imieniu. Strona wskazała nadto, że nie zgadza się z interpretacją organu dotyczącą braku obowiązku doręczenia jej upomnienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., postanowieniem dnia [...], po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] podtrzymując stanowisko wyrażone przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, pkt 9 i pkt 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Stosowanie natomiast do § 4 tego przepisu, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzycieli lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że tytuł wykonawczy wystawiony został przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. na podstawie decyzji z dnia [...] wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł.. W decyzji tej, której adresatem i zarazem zobowiązanym jest PH A. Spółka z o.o., określono prawidłową kwotę długu celnego. Faktem jest, że strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Organ podkreślił, że decyzja I instancji stanowiąca podstawę zobowiązania na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia pozostawała w obrocie prawnym.

Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ odwoławczy powołując się na stanowisko wierzyciela wyjaśnił, że w chwili udzielania przez PH A. pełnomocnictwa Agencji Celnej B. obowiązywała ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), regulująca w sposób precyzyjny kwestie przedstawicielstwa w sprawach celnych. Z art. 253 § 1 tej ustawy wynikało, że przedstawicielstwo może być bezpośrednie, jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby lub pośrednie, jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu lecz na rzecz innej osoby. W myśl art. 254 § 4 Kodeksu celnego, czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągały za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która ustanowiła przedstawiciela.

Udzielone w dniu 21 października 2002 roku Agencji Celnej B. przez PH A. pełnomocnictwo było pełnomocnictwem bezpośrednim. Z istoty tego pełnomocnictwa wynika, że AC B. podejmowała czynności w imieniu i na rzecz reprezentowanego w granicach udzielonego pełnomocnictwa. W tej sytuacji wszelkie roszczenia z tytułu nieprawidłowego działania Agencji Celnej B. mogą być dochodzone przez Spółkę w odrębnym postępowaniu.

W kwestii zarzutu braku doręczenia upomnienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. potwierdził interpretację organu egzekucyjnego i zauważył, że słuszne jest prezentowane stanowisko, że zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie wysokość zobowiązania z tytułu długu celnego została określona w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. W świetle wyżej cytowanego przepisu nie istniał więc obowiązek wystosowania do Spółki upomnienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił nadto, że w sprawie ma zastosowanie uchwała z dnia 25 czerwca 2007 roku sygn. akt I FPS 4/06 Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów o uznaniu bezprzedmiotowości wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w Ł. jest wprawdzie wierzycielem i jednocześnie organem egzekucyjnym, ale podjęte w przedmiocie stanowiska wierzyciela postanowienia z dnia [...] (jako organu pierwszej instancji) i z dnia [...] (w postępowaniu odwoławczym) zostały wydane przed podjęciem powyższej Uchwały.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. PH A. Spółka z o.o. podtrzymała zarzut naruszenia art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez prowadzenie egzekucji przeciwko skarżącemu, który nie powinien być stroną. Zaprezentowała argumenty tożsame z podnoszonym w trakcie postępowania zażaleniowego. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację wnikającą z zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) [dalej u.p.e.a.] i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny prowadzi egzekucję administracyjną na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. W tytule tym, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wierzyciel wpisuje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Postępowanie egzekucyjne prowadzone być może tak długo, dopóki istnieje ważny tytuł wykonawczy.

W rozpoznawanej sprawie, stan faktyczny w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia nie został należycie wyjaśniony i rozpatrzony. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja organu I instancji – Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który jest w trakcie rozpatrywania. Organ odwoławczy podkreślił, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

Tymczasem jak wynika z ustaleń Sądu tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu [...], na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...] (będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego). W uzasadnieniu tej decyzji organ powołał się na wytyczne wyroku WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 235/05 z dnia 3 lipca 2005 r. uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że kwestia skuteczności doręczenia Spółce przedmiotowej decyzji określającej kwotę długu celnego uzależniona jest od wyjaśnienia faktu, czy w chwili wydania tejże decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. Spółkę nadal łączył stosunek przedstawicielstwa z Agencja Celną B. Realizując powyższe wytyczne organ zwrócił się do Spółki A. o wyjaśnienie tej kwestii. W odpowiedzi otrzymał informację, że w dniu wydania decyzji, tj. [...]. Spółkę łączył stosunek przedstawicielstwa z Agencja Celną B.. Przyjmując powyższe wyjaśnienie Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...], umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził, że w braku skutecznego doręczenia Spółce decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...], tzn. bezpośrednio Spółce, z pominięciem jej pełnomocnika w osobie AC B. należy przyjąć, że powyższa decyzja nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, że związanie organu podatkowego własną decyzją wywołuje skutki prawne dopiero w chwili wprowadzenia jej do obrotu prawnego, tzn. z chwilą skutecznego jej doręczenia. W tej sytuacji skoro decyzja nie weszła do obrotu prawnego nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie brak jest podstaw do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu w związku z wydaniem powyższej decyzji, a w szczególności z uwagi na zawarte w jej uzasadnieniu stwierdzenie, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Należy bowiem przypomnieć, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule. Dla możliwości dochodzenia zobowiązania pieniężnego w drodze egzekucji administracyjnej konieczne jest istnienie zobowiązania określonego na konkretnej podstawie prawnej i w konkretnej kwocie. Gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej konieczne jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji.

W świetle art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jak zaś wynika z § 5 tegoż artykułu wszczęcie egzekucji administracyjnej następuję z chwilą: 1/ doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2/ doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Redakcja powyższych przepisów wskazuje jednoznacznie, sam "wpływ" tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego nie powoduje wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje zatem z chwilą spełnienia przesłanki z cytowanego art. 26 § 5 u.p.e.a.

W myśl art. 59 § 1 pkt 7 wymienionej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo, iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.

Jak wynika z akt administracyjnych wystawiony w dniu 10 listopada 2006 roku tytuł wykonawczy został doręczony stronie tego samego dnia. W tym dniu miało też miejsce zajęcie ruchomości będących własnością Spółki A. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji organ ocenia czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. W świetle art. 59 § 1 pkt 7 ustawy, sytuację, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym ocenić należy jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych (patrz D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, s. 333).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy okazało się, że decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nigdy nie weszła do obrotu prawnego, zaistniała przesłanka niedopuszczalności egzekucji ze względów przedmiotowych. W tej sytuacji postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a.

W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, że w przypadku gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to faza postępowania badania dopuszczalności egzekucji w ogóle nie występuje. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem już na etapie sporządzania tytułu wykonawczego powinien ocenić, czy egzekucja jest dopuszczalna. W razie stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji organ ten nie przystępuje do sporządzenia tytułu wykonawczego. W tej sytuacji, zwrócić należy uwagę, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. jako wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym jak również organem celnym – autorem zarówno decyzji wymiarowej (będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego), jak również decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, w uzasadnieniu której zawarto istotne dla sprawy stwierdzenie faktu niewejścia do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, nie uwzględnił tego rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Organ winien się upewnić co do dopuszczalności egzekucji. Natomiast w tej sprawie, właściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego nastąpiło dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Z chwilą wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. ostatecznej decyzji z dnia [...] stwierdzającej fakt niewejścia do obrotu decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego wystąpiła przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i konieczności jego umorzenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uchwale z dnia 24 czerwca 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt I FPS 4/06. Wprawdzie, zgodnie z treścią art. 187 § 2 ustawy p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów NSA wiąże jedynie w danej sprawie, jednakże analiza art. 269 ustawy p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że uchwały takie pośrednio wiążą także w innych sprawach. Żaden inny sąd administracyjny nie może bowiem w kolejnej sprawie w analogicznym stanie faktycznym, odstąpić od oceny prawnej wyrażonej w trybie przepisów art. 264-268 ustawy p.p.s.a. z pominięciem zasad określonych w art. 269 ustawy, tj. przedstawienia nowego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi NSA (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2143/05, LEX 219235).

Przedmiotowa uchwała przesądziła uznanie bezprzedmiotowości wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a. w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Konsekwentnie, w przedmiotowej sprawie, w której Dyrektor Izby Celnej w Ł. jest wierzycielem i organem egzekucyjnym i zostały przez niego wydane postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłaszanych zarzutów w tym zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, odpowiednio 7 grudnia 2006 r. (jako organu I instancji) i 23 stycznia 2007 r. (w postępowaniu odwoławczym), doszło więc do naruszenia art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że z uwagi na fakt, iż przedmiotowe postanowienia zostały wydane przed podjęciem ww. uchwały nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że organ I instancji w postanowieniu z dnia 11 maja 2007 r. oddalającym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyraźnie wskazał art. 34 § 4 u.p.e.a. i stwierdził, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ odwoławczy utrzymał w mocy to podjęte na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. rozstrzygnięcie, sam również powołał w podstawie prawnej ten przepis, a w uzasadnieniu wskazał, że rozważania w zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego wynikają ze stanowiska wierzyciela. W kontekście przywołanej uchwały taka argumentacja jest pozbawiona podstaw prawnych. Mając powyższe na uwadze również z tego powodu zaskarżone postanowienie narusza przepisy obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł..

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powoływanej ustawy, zaś o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

RA