Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 366/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 134, 139 ust. 1 pkt 1, 146 ust. 1, 149 ust. 1 pkt 8, 152 ust. 1, 154 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania N. Region P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., nieuwzględniającej odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne,

w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...]: rejon powiatu m.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, iż [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] w rejonie powiatu m.

W postępowaniu wpłynęły dwie oferty, których otwarcie, poprzedzone stwierdzeniem prawidłowości ogłoszenia postępowania, nastąpiło w dniu [...] czerwca 2011 r. Komisja konkursowa w części jawnej postępowania dokonała weryfikacji ofert pod względem spełnienia przez oferentów warunków formalnych.

Organ wskazał kiedy i w jakim zakresie obaj oferenci byli wzywani do złożenia dodatkowych wyjaśnień, stwierdzając, iż wyjaśnienia te, przyjęte przez Komisję, złożyli w terminie.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Komisja dokonała weryfikacji, przedstawionego

w ofertach przez obu świadczeniodawców, harmonogramu czasu pracy personelu

i stwierdziła, że brak w tych ofertach elementów spornych. Nadto Komisja podała, że kontrole wykazały posiadanie przez Świadczeniodawców odpowiednich środków transportu wyposażonych w wymagany sprzęt oraz potwierdziły, iż dane zawarte

w Formularzach ofertowych złożonych przez oferentów są zgodne ze stanem rzeczywistym zastanym podczas kontroli.

Na podstawie formularzy ofertowych, przy użyciu systemu informatycznego Funduszu, komisja konkursowa wygenerowała "Ranking otwarcia", zgodnie z którym oferta N. Region P. otrzymała 161 pkt, w tym za kryterium ciągłość 90 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), jakość 61 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt), natomiast za kryterium ceny 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt). Drugi z oferentów – N. w M. otrzymał również 161 pkt, w tym za kryterium ciągłość 90 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), jakość 61 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt), natomiast za kryterium ceny 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt).

W dniu [...] czerwca 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania – wybrana została oferta N. w M., ponieważ, jak wskazano, oferent ten zaproponował korzystniejszą cenę za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, w porównaniu do ceny zaproponowanej przez N. Region P.

W odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania N. Region P. wniósł o niezwłoczne wyznaczenie terminu zapoznania się z dokumentacją postępowania, w tym dokumentacją oferenta, którego oferta została wybrana, z jednoczesnym szczegółowym określeniem ilości punktów przyznanych oferentom w poszczególnych kryteriach dokonywanej oceny oferty z podaniem uzasadnienia dokonanej punktacji. Zarzucił, że podczas postępowania nastąpiło naruszenie:

1) art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem:

a) komisja konkursowa w sposób niezasadny przyznała drugiemu z oferentów dodatkowe punkty z tytułu procentowego udziału czasu pracy lekarzy o specjalności medycyna ratunkowa w średniotygodniowym czasie pracy lekarzy, podczas, gdy komisja konkursowa nienależycie zweryfikowała wystąpienie konfliktów w przypadku tych lekarzy, a także nie sprawdziła, czy lekarze wskazani w ofercie mają nawiązane stosunki prawne z oferentem na dzień składania ofert;

b) komisja konkursowa w sposób nieuzasadniony przyznała drugiemu oferentowi dodatkowe punkty z tytułu przedstawienia certyfikatu ISO i nie odrzuciła oferty

na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, pomimo tego, że drugi oferent nie przedstawił certyfikatu jakości ISO na wszystkie jednostki – zespoły ratownictwa medycznego;

2) art. 147, art. 148 pkt 1 i 2 oraz art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach. Do naruszenia wskazanych przepisów doszło z uwagi na okoliczności wskazane

w punkcie 1 lit. a) i b).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania.

W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, N. Region P. podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, iż jak wynika z art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy

o świadczeniach przedmiotem rozstrzygania dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes, badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji, powinien mieć na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest, zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz jedynie rozpoznają sprawę

w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.

Wskazał, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających

z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy

o świadczeniach.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Prezes zwrócił uwagę na fakt, iż Fundusz, zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 Kpa., zapewnił odwołującemu czynny udział w każdym stadium postępowania, poprzez umożliwienie zapoznania się z dokumentacją przedmiotowej sprawy oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Prezes wskazał, że ocena ofert dokonywana jest przy użyciu systemu informatycznego Funduszu, w oparciu o zasady określone w zarządzeniu Prezesa Funduszu w sprawie określenia kryteriów oceny ofert i na podstawie odpowiedzi udzielonych przez oferenta w części ankietowej formularza ofertowego. Oferty obu świadczeniodawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu zostały porównane zgodnie z kryteriami określonymi w art. 148 ustawy o świadczeniach co zostało przedstawione w formie tabelarycznej z wyodrębnieniem poszczególnych zakresów oraz kryteriów oceny.

Prezes stwierdził, iż dokładna analiza dokumentacji przedmiotowego postępowania wykazuje, że w postępowaniu konkursowym obaj oferenci uzyskali jednakową liczbę punktów oceny - 161 pkt. Komisja konkursowa dokonała wyboru świadczeniodawcy, który złożył korzystniejszą ofertę - elementem decydującym była oferowana cena planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Prezes zauważył także, iż zarzut nieposiadania przez N. w M. Certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego jest nietrafny, ponieważ

w dokumentacji znajduje się Certyfikat ISO 9001:2009 wystawiony P. Sp. z o.o. N. w M. przez Polską Izbę Handlu Zagranicznego w zakresie: świadczenie usług w zakresie ratownictwa medycznego, ważny od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r.

Zdaniem organu zarówno na etapie części jawnej konkursu, jak i niejawnej wszystkie oferty były rozpatrywane na tych samych zasadach, zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu w warunkach poszanowania zasady równego traktowania wszystkich oferentów.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego N. Region P., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa., poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w ten sposób, że:

1) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiając uwzględnienia odwołania nie wyjaśnił dokładnie wątpliwości w zakresie ceny podanej przez oferenta, którego oferta została wybrana do udzielania świadczeń ratownictwa medycznego. Zdaniem skarżącego, Prezes wskazał jedynie ogólnie na kwoty, które będą przeznaczone na wykonywanie świadczeń ratownictwa medycznego przez cały okres obowiązywania umowy, zgodnie ze złożoną ofertą. W jego ocenie, konieczna jest natomiast dokładna analiza w zakresie wysokości ceny podanej przez drugiego z oferentów,

w tym określenie o ile procent cena podana przez drugiego oferenta była mniejsza od ceny minimalnej zakładanej przez NFZ, tj. analiza, czy podana cena nie była rażąco niska. W przypadku omawianego konkursu, Prezes NFZ ograniczył się do stwierdzenia, że drugi z oferentów dołączył kalkulację kosztów dobowych funkcjonowania zespołów ratownictwa, z którego nie wynika, że przedstawiona cena jest rażąco niska;

2) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wyjaśnił dokładnie okoliczności dotyczących nieprzeprowadzenia negocjacji ceny z odwołującym się. Negocjacje takie zostały przeprowadzone z oferentami w postępowaniu prowadzonym w rejonie operacyjnym P. Zdaniem skarżącego, brak przeprowadzenia negocjacji może świadczyć o braku równego traktowania oferentów.

3) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiając uwzględnienia odwołania nie wyjaśnił dokładnie na jakich zasadach zostały przyznane punkty oferentom w poszczególnych kryteriach oceny ofert, a ograniczył się jedynie do podania parametrów oceny ofert, tabeli przedstawiającej procentowy udział danego kryterium oraz ilości uzyskanych punktów;

4) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie przedstawił odwołującemu się pełnej dokumentacji postępowania z uwzględnieniem oferty złożonej przez drugiego oferenta i złożonej do oferty kalkulacji cenowej.

Nadto skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy

o świadczeniach z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera od a) do d). Przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 z uwagi na okoliczności wskazane w punkcie 1 litera c) ww. ustawy oraz art. 152 ust. 1 w związku z art. 134 ust. 1 i ust. 2, art. 140 ust. 2

pkt 1, art. 146 ust. 1, art. 147, art. 148 pkt 1, art. 148 pkt 2 ustawy o świadczeniach ze względu na okoliczności wskazane w punktach od 1) do 6) skargi.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy,

jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru

i kontroli nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń i jest podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie

w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W treści art. 139 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach wskazano, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes Funduszu, stosownie do art. 146 ww. ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie

w toku postępowania (art. 147 ww. ustawy).

W art. 134 omawianej ustawy sformułowano zasadę, że Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że organ uprawniony jest jedynie do badania, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta.

Świadczeniodawca może więc wnieść odwołanie a następnie skargę stosownie do treści art. 154 ustawy o świadczeniach, jeżeli Fundusz naruszy zasady postępowania określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ i godzi to w interes prawny świadczeniodawcy.

W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli żaden z uczestników postępowania nie korzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, zasadniczo kończy całość postępowania. Jeśli jednak którykolwiek z uczestników postępowania (świadczeniodawców) złoży odwołanie, rozpoczyna się faza administracyjna. W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06, publ. w ONSAiWSA 2007/4/101 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest postępowaniem administracyjnym

w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa

o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 tej ustawy odwołania do Prezesa Funduszu od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Podzielając ten pogląd przyjąć trzeba, że odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania, składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.), w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy. Z tego powodu znaczenie odwołania, o którym mowa wyżej, oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne.

Jak stanowi art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej wymienione są w art. 153, te zaś, z których można korzystać

w postępowaniu administracyjnym - w art. 154. Celem procedury uruchamianej na wniosek – odwołanie, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest zatem ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).

Przytoczony przepis stwarza uprawnienia świadczeniodawców

do wnoszenia środków odwoławczych oraz określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, a także wynik kontroli sądu administracyjnego.

Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem najpierw pozytywne ustalenie, iż w przeprowadzanym postępowaniu

w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń zostały naruszone zasady tegoż postępowania, po czym ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek

w interesie prawnym strony. Ustalenie, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania czyni zbędnym dalsze badanie (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r.

w sprawie sygn. II GSK 236/10).

Zasady postępowania określone są zarówno w przepisach ustawy

o świadczeniach jak i w dokumentach wydanych w oparciu o art. 146 ust. 1 tej ustawy.

Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy

o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku - odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym dojść zatem musi do ujawnienia

i zbadania wszelkich okoliczności związanych z punktacją (lub jej brakiem), będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Taki zakres postępowania odpowiada również celom ustawy.

Obowiązek zapewnienia świadczeń zdrowotnych, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie (art. 15 ust. 1 ustawy), nałożony na NFZ, w odniesieniu do świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, realizowany jest przez zapewnienie im równego traktowania

i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ustawy). Spełnienie tych standardów, przez NFZ w możliwie najwyższym stopniu, stanowi bowiem gwarancję, że realizacja podmiotowych praw określonych w art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP będzie polegać w tym postępowaniu na wyborze najkorzystniejszej oferty.

Tak więc zadaniem organu, NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego, jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że nie chodzi jedynie o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, ale również o ustalenie, czy nie naruszono wymienionych zasad

w znaczeniu materialnym przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych, jako podstawa dokonanych ocen. W postępowaniu administracyjnym zadaniem organu jest dokonanie kontroli postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

W sprawie kontrolowanej przez Sąd organy Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, z zachowaniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, w postępowaniu tym w szczególności nie został naruszony art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, bowiem każdemu ze świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zapewniono równe traktowanie, a postępowanie przeprowadzono w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się

w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może zostać zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie. Przepis art. 148 omawianej ustawy wskazuje zakres porównania ofert.

Kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców, z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach, należą do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W niniejszej sprawie oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, oraz wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w:

- Zarządzeniu Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,

- Zarządzeniu Nr 12/2011/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Warunki określone w Zarządzeniach Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniach wiążące (wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10).

Z akt sprawy wynika, iż oferta skarżącego została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Kryteria oceny ofert

i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie

w toku postępowania, zaś skarżący w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczył, iż zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do wykonania. W czasie trwania procedury konkursowej skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia umotywowanego protestu na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy

o świadczeniach.

Oceny oferty dokonuje się według kryteriów, jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny.

Oferta skarżącego oraz oferta drugiego oferenta otrzymały równorzędną ilość punktów. Kryterium różnicującym był bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Kryterium to miało charakter decydujący - oferta skarżącego zawierała oferowaną cenę planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej wyższą co skutkowało wyborem oferty innego świadczeniodawcy.

W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone przez komisję konkursową było zgodne z obowiązującymi przepisami, a brak wyboru oferty strony skarżącego nie stanowi naruszenia art. 152 ustawy o świadczeniach.

Organy obu instancji, rozpatrując sprawę odwołania skarżącego od rozstrzygnięcia omawianego postępowania poddały analizie całość materiału dowodowego w sprawie, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania oraz ustalenie stanu faktycznego. Organy dokonały także analizy porównawczej ofert podmiotów uczestniczących w konkursie, z którymi doszło do zawarcia umowy. Szczegółowo wskazały, iż wyliczenia ilości punktów przypadających na dane kryteria oceny ofert dokonano w oparciu

o jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Wskazały także, z jakimi okolicznościami, przypisanymi poszczególnym kryteriom oceny wiążą się określone ilości punktów, jakimi przesłankami kierowała się komisja konkursowa dokonując wyboru oferty. Ponadto, w sposób wyczerpujący odniosły się do zarzutów podniesionych przez skarżącego zasadnie uznając je za bezpodstawne.

W niniejszym postępowaniu, co już na wstępie podkreślono, badaniu podlega jedynie, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Sądowa kontrola takiej decyzji odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium legalności. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do rozstrzygania o trafności merytorycznej oceny ofert, która odbywa się z uwzględnieniem także elementów medycznych i ekonomicznych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny wyrok z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt: II GSK 748/08). Organ ma obowiązek wskazania jak zostały ocenione inne oferty i jedynie w tym aspekcie Sąd bada prawidłowość podjętej decyzji. W aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy znajdują się protokoły

z posiedzenia Komisji Konkursowej, a także ranking otwarcia oraz ranking końcowy zawierający ocenę poszczególnych ofert. Jest również informacja o rozstrzygnięciu postępowania i wniosek o zawarcie umowy. Powyższe dokumenty (odnoszące się do konkurencyjnego oferenta) są wystarczające do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.

Należy także podzielić pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia

23 stycznia 2007 r. sygn. VII SA/Wa 950/06, z którego jednoznacznie wynika,

iż kwestionowanie przez skarżącego warunków wymaganych od świadczeniodawców ustalonych przez Prezesa Funduszu stanowi wyjście poza granice środka odwoławczego, jakim jest odwołanie określone w art. 152 ust. 1 w związku z art. 154 ust. 1 ustawy. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego

2009 r., sygn. akt II GSK 748/08 zastrzeżenia oferentów obejmujące warunki wymagane od świadczeniodawców, określone przez Prezesa NFZ, o ile nie dotyczą naruszenia zasad postępowania nie mogą być uwzględnione.

Spełnienie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jest nakazem ustawowym wynikającym

a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach. Należy podkreślić raz jeszcze, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w oparciu

o przepis 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach obejmuje ocenę, czy w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej nie doszło do naruszenia zasad postępowania. Zasady postępowania określone są zarówno w przepisach ustawy o świadczeniach,

jak i w dokumentach wydanych w oparciu o art. 146 ust. 1 tej ustawy. Kwestionowanie zasad prowadzenia postępowania w trybie określonym w art. 154 ustawy o świadczeniach jest nieuprawnione.

Mając na uwadze stanowisko skarżącego należy podkreślić, że obaj oferenci złożyli oświadczenia, że dane przez nich przedstawione są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym.

Jednocześnie można zauważyć, iż podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych może przeprowadzić kontrolę udzielania świadczeń świadczeniobiorcom, a w szczególności kontrolę:

1) organizacji i sposobu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz ich dostępności;

2) udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pod względem zgodności

z wymaganiami określonymi w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (...).

Jeżeli w wyniku weryfikacji dostarczonych informacji o nieprawidłowościach występujących u świadczeniodawcy realizującego umowę o udzielaniu świadczeń

z opieki zdrowotnej okaże się, że świadczeniodawca w swojej ofercie przedstawił fałszywe dane, wówczas, zgodnie § 36 Załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484) w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, Dyrektor może rozwiązać przedmiotową umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Odnośnie zarzutu nie uzyskania przez skarżącego wglądu do dokumentacji sprawy w takim zakresie, o jaki występował należy podnieść, iż podstawowymi zasadami postępowania zawartymi w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach są: obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zasada równego traktowania polega na tym, aby wszelkie wymagania, wyjaśnienia

i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane były świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Natomiast interpretacja zasady takiego prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, które gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji wymaga sięgnięcia do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy jako czyn nieuczciwej konkurencji wskazuje: przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza to interes przedsiębiorstwa. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 4 powyższej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa należy rozumieć nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacji przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania

w celu zachowania ich poufności.

Stosując powyższe reguły, sposobem gwarantującym prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zachowaniem uczciwej konkurencji będzie takie jego prowadzenie, które nie dopuści do przekazania, ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę usługodawcy. Prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających z ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.).

Ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych obowiązują w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ich przestrzeganie obejmuje również kontrola sądowoadministracyjna.

Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe.

Interpretacja art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prowadząca do wniosku, że wykazanie naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o wszelkie dane wynikające również z oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy nie jest prawidłowa. Ujawnienie bowiem tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych oznaczałoby właśnie naruszenie tych zasad. Należy stwierdzić, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy jest dowodem w sprawie administracyjnej, jednak z tym zastrzeżeniem, że usunięte z niej powinny być dane dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wszelkie dane osobowe podlegające ochronie.

Wykazanie naruszenia niektórych zasad nie będzie wymagało odwoływania się do oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy. Jako przykład można podać zasady wynikające z art. 174 ustawy o świadczeniach. Wskazanie przez odwołującą się lub skarżącą stronę, że Fundusz zmienił kryteria oceny ofert, bądź warunki wymagane od świadczeniodawców, bądź ich nie ujawnił albo je zmienił w trakcie postępowania, nie wymaga posługiwania się ofertą konkurencyjnego świadczeniodawcy.

Aktami sprawy ww. postępowania administracyjnego są i podlegają wglądowi odwołującego się na podstawie art. 10 Kpa.: oferta odwołującego się, który w odwołaniu wykazuje uszczerbek swojego interesu prawnego poprzez niewybranie jego oferty na skutek naruszenia przepisów w postępowaniu konkursowym, a także przejrzysta i pełna dokumentacja ukazująca zasady oceny ofert, ich punktacji oraz kryteria wyboru oferty najkorzystniejszej, z wyłączeniem danych wrażliwych innych uczestników (zob. wyroki NSA z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 264/10 oraz sygn. akt II GSK 265/10).

Należy ponadto zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, w toku prowadzonego postępowania skarżący korzystał z praw wynikających z art. 10 Kpa.

W ocenie Sądu przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Komisja konkursowa postępowała zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach oraz z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa Funduszu.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia art. 134 ust. 1

i art. 147 ustawy o świadczeniach. Nie doszło także do innych naruszeń prawa wskazanych w skardze do WSA. Postępowanie konkursowe prowadzone było

z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wraz

z załącznikami, które określały zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów.

Jak już wcześniej wskazano zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu

w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła. W ogłoszonym konkursie

o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania

w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców

i tożsame kryteria ocen. Nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.