Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2218/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1318/14 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lipca 2014 r. nr [..] w przedmiocie przyznania statusu weterana 1. prostuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1318/14 w ten sposób, że po słowach w przedmiocie przyznania statusu w miejsce "weterana poszkodowanego" wpisuje słowo "weterana"; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1318/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę J.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lipca 2014 r. nr [..]w przedmiocie przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Pismem z dnia 26 marca 2014 r. kierowanym do Ministra Obrony Narodowej J.S. wniósł o przyznanie mu statusu weterana.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2014 r., nr [..], Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") oraz art. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 lit. b i pkt 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203, dalej jako "ustawa o weteranach") przyznał wnioskodawcy status weterana.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyżej wymieniony uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskiej Wojskowej Jednostce Specjalnej w DSZ ONZ na Bliskim Wschodzie od dnia 22 czerwca 1977 r. do dnia 20 grudnia 1977 r. i zajmował stanowisko [..]. Tym samym, wniosek J.S. z dnia 26 marca 2014 r. należy uznać za zasadny, bowiem spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 2 pkt 1 ustawy o weteranach do przyznania statusu weterana.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. (data wpływu do organu - 23 kwietnia 2014 r.) J.S. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrócił się o przyznanie statusu weterana poszkodowanego na podstawie dokumentów, które dołączył do wniosku o przyznanie statusu weterana.

Decyzją z dnia 3 lipca 2014 r., nr [..], Minister Obrony Narodowej, działając m.in. na podstawie art. 127 § 3 art. 138 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 11 kwietnia 2014 r. w przedmiocie przyznania statusu weterana.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zainteresowany dołączył, oprócz wniosku i dokumentów wymaganych do przyznania statusu weterana, decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [..]z dnia 1 marca 2014 r. o waloryzacji renty, zaświadczenie z dnia 29 marca 2012 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [..], decyzję z dnia 13 stycznia 2010 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [..]o przyznaniu jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy oraz kserokopię dowodu osobistego. Z powyższych dokumentów nie wynika, aby w okresie, w którym zainteresowany brał udział w działaniach poza granicami państwa uległ wypadkowi lub nabył chorobę podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych. Przedmiotowe dokumenty nie wnoszą więc nic nowego do sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie zainteresowanemu statusu weterana poszkodowanego, z uwagi na brak przedstawienia przez niego dokumentów o których mowa w art. 8 ustawy o weteranach, tzn. protokołu powypadkowego albo decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, orzeczenia właściwej komisji lekarskiej o związku uszczerbku na zdrowiu z wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa lub chorobą nabytą podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych w ramach działań poza granicami państwa albo orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającego uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową wydane dla celów świadczeń ubezpieczenia społecznego oraz decyzji administracyjnej o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych albo prawomocnego wyroku sądu zasądzającego odszkodowanie.

Organ wyjaśnił nadto, że sam udział osoby poza granicami państwa nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego, ponieważ udział taki musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie każdy udział poza granicami państwa stanowiłby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego i jednocześnie przyznania prawa do uprawnień określonych w ustawie. Mając na uwadze powyższe należało utrzymać w mocy decyzję przyznającą J.S. status weterana.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.S. (dalej jako "skarżący"). Wniósł o przyznanie statusu weterana poszkodowanego na podstawie dołączonych do skargi dwóch wyroków Sądu Rejonowego w Krośnie Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ewentualnie na podstawie zasad współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że dołączone do skargi kopie wyroków Sądu Rejonowego w Krośnie: z dnia 16 lutego 2011 r. (sygn. akt IV U 197/10) oraz z dnia 30 listopada 2009 r. (sygn. akt IV U 240/09), dotyczą wypadku przy pracy, któremu uległ skarżący w dniu 30 października 1985 r., pracując w [..].

Na rozprawie przed Sądem ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego – radca prawny, popierając skargę wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem sprawa nie została przez organ rozpoznana dwukrotnie w toku instancyjnym.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny żądania strony, zawartego we wniosku z dnia 26 marca 2014 r., który to zainicjował niniejsze postępowanie i determinował jego przedmiot. We wniosku tym skarżący wnioskował o przyznanie statusu weterana i status taki został mu przyznany decyzją organu z dnia 11 kwietnia 2014 r. Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego organ decyzją z dnia 3 lipca 2014 r. utrzymał w mocy swą własną decyzję o przyznaniu skarżącemu statusu weterana.

W ocenie Sądu I instancji, z sentencji zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odmówił skarżącemu przyznania statusu weterana poszkodowanego. Z sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika zaś jedynie, że organ, po rozpoznaniu wniosku z dnia 18 kwietnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie przyznania skarżącemu statusu weterana.

W związku z powyższym za niezasadny Sąd uznał zarzut, że sprawa skarżącego nie została dwukrotnie rozpoznana w toku instancyjnym, a tym samym istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu I instancji, organ rozpoznał dwukrotnie sprawę skarżącego w kwestii przyznania statusu weterana. Ponadto Sąd wyjaśnił, iż do rozpoznania w tej sytuacji pozostaje zaś nadal organowi wniosek skarżącego o przyznanie mu statusu weterana poszkodowanego. W tym bowiem zakresie, organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Dlatego też w tym zakresie, skarżącemu może przysługiwać skarga na bezczynność organu, który nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2014 r. (7 maja 2014 r. – data wpływu do organu) o przyznanie statusu weterana poszkodowanego.

W ocenie Sądu, powyższy wniosek winien bowiem spowodować wszczęcie całkiem nowego postępowania, w wyniku którego organ działając na podstawie art. 3 ustawy o weteranach będzie mógł dopiero wydać, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności o której mowa w art. 15 K.p.a., ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.S., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i 6 k.p.a, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 151 P.p.s.a., które polegało na nieuwzględnieniu zarzutu w toku sądowoadministracyjnej kontroli decyzji organu II instancji, że ww. decyzja została wydana z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.) i jako godząca w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela winna była być oceniona jako podjęta w okolicznościach rażącego naruszenia prawa;

2) art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów przejawiające się w naruszeniu obowiązku wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznych i spójnych poprzez uznanie, że wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 18 kwietnia 2014 r. odnosił się do rozstrzygnięcia w przedmiocie statusu "weterana", podczas gdy z jego uzasadnienia jednoznacznie wynika, że skarżący domagał się przyznania statusu "weterana poszkodowanego".

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, której granicami stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny pozostaje związany ( poza nieważnością postępowania ) nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że niniejsza sprawa zakończona decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lipca 2014r. dotyczy wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2014r. o przyznanie mu statusu weterana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa ( Dz. U Nr. 205, poz. 1203 ze zm. ).

Zgodnie z wymienionym przepisem status weterana oraz weterana poszkodowanego przyznaje, na wniosek żołnierza, funkcjonariusza lub funkcjonariusza ABW, w drodze decyzji administracyjnej, Minister Obrony Narodowej - w odniesieniu do żołnierzy, minister właściwy do spraw wewnętrznych - w odniesieniu do funkcjonariuszy, oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - w odniesieniu do funkcjonariuszy ABW. We wniosku skarżący nie wspominał nic odnośnie tego, że jego intencją jest uzyskanie statusu weterana poszkodowanego. Dopiero we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załatwionej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 kwietnia 2014r., skarżący odwołując się od w/wym. decyzji zgłosił prośbę o przyznanie mu statusu weterana poszkodowanego.

Decyzja z dnia 3 lipca 2014 Nr. [..]została wydana w wyniku zaskarżenia decyzji o odmowie przyznania skarżącemu statusu weterana. Świadczy o tym wyraźne określenie w niej przedmiotu sprawy i numeru decyzji wydanej przez organ w I instancji. Niepotrzebne odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zagadnień związanych z nowym wnioskiem skarżącego ( o przyznanie statusu weterana poszkodowanego ) stanowi o nieprawidłowości jej uzasadnienia, nie zmienia jednak przedmiotu sprawy, a przede wszystkim nie dowodzi że zaskarżoną decyzją rozpoznano wniosek o przyznanie statusu weterana poszkodowanego Wniosek o przyznanie skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, jak słusznie podnosi Sąd I instancji do chwili obecnej nie został rozpoznany.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej chociaż uzasadnienie zaskarżonej decyzji może wprowadzać w błąd co do tego co było przedmiotem rozpoznania organu odwoławczego, pozostałe elementy decyzji wskazują jednoznacznie, że rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy rozstrzygnął środek zaskarżenia od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana. Nie doszło zatem do zarzucanego w skardze kasacyjnej pogwałcenia zasady określonej w art. 6 K.p.a. i art. 15 K.p.a. Skoro przedmiotem sprawy była decyzja o odmowie przyznania statusu weterana, to wszelkie argumenty skargi dotyczące odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na brak takiej decyzji w obrocie prawnym.

Oznacza to, że Sąd I instancji trafnie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Nieuzasadnione są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd i instancji art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. zart. 233 § 1 K.p.c.

Stosownie do art. 106 § 5 P.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, do którego ma zastosowanie art. 106 § 5 P.p.s.a. Wymienione przepisy jako podstawa skargi kasacyjnej nie służą do kwestionowania oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji. Nawiązują one wyłącznie do przyznanego w art. 106 § 3 P.p.s.a. Sądowi uprawnienia, zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Ponieważ pomimo prawidłowego uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku niewłaściwie określił przedmiot sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.156 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. sprostował oczywistą omyłkę w tym zakresie.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.