Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 56/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 54 § 2, art. 55 § 1, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora [..] w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt: III SO/Gl 6/20 w sprawie z wniosku S.L. o ukaranie grzywną Wyższej Szkoły [..] w S. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 19 lutego 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt: III SO/Gl 6/20 wymierzył Wyższej Szkole [..] w S. grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi S.L. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i zasądził od Wyższej Szkoły [..] w S. na rzecz S.L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowienie powyższe stało się przedmiotem zażalenia działającego w imieniu Wyższej Szkoły [..] z siedzibą w S. Rektora tej Uczelni, w którym zaskarżając postanowienie w całości oraz domagając się odrzucenia lub oddalenia wniosku oraz zasądzenia zwrotu kosztów sądowych Rektor podniósł, że powinność udostępnienia informacji publicznej została nałożona w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie na osobę prawną lecz na podmiot ją reprezentujący, co oznacza, że grzywna nie może zostać wymierzona uczelni jako osobie prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin zobowiązujący organ do przekazania skargi stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) – dalej: u.d.i.p., wynosi 15 dni. Pamiętać należy, że możliwość wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny stanowi zabezpieczenie prawa strony do rozpoznania przez sąd administracyjny jej sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie, grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale również represyjny oraz prewencyjny służący także zapobieżeniu powtarzania się podobnych uchybień w przyszłości (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09).

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w całości podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt: I OZ 1020/18, w którym Sąd wyjaśnił (notabene w sprawie z udziałem Prorektora ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej Wyższej Szkoły [..] z siedzibą w S.), że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest zaś bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej, na gruncie której pojęcie organu jest pojemne i obejmuje nie tylko organy władzy publicznej. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Taka wykładania powołanych przepisów jest następstwem przyjęcia, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42). Skoro bowiem postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny.

Tym samym, skoro podstawą żądania wymierzenia grzywny był fakt nieprzekazania przez Wyższą Szkołę [..] z siedzibą w S. skierowanej przeciwko tej Szkole skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, to niezależnie od stanowiska prezentowanego przez Rektora Uczelni, że to on jest podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, rozstrzygnięcie Sądu o wymierzeniu grzywny prawidłowo objęło Wyższą Szkołę [..] z siedzibą w S., która nie wywiązała się z obowiązku przekazania skargi w ustawowym terminie. Wyłącznie to zaniechanie było przedmiotem oceny Sądu I instancji. Przywołując ponownie funkcję dyscyplinująco-prewencyjną, jakie ma spełniać grzywna, działanie Sądu wymierzającego grzywnę ogranicza się do oceny działania podmiotu, do którego została wniesiona skarga. Zatem wymierzenie grzywny Wyższej Szkole [..] z siedzibą w S. w realiach niniejszej sprawy nie narusza prawa. Organem zobowiązanym do przekazania skargi do Sądu jest ten organ, do którego skarga faktycznie fizycznie wpłynęła.

Nie można więc utożsamiać organu Uczelni, który w oparciu o stosowne przepisy rangi ustawowej oraz statutu jest upoważniony do reprezentowania jej na zewnątrz z organem w rozumieniu art. 55 § 1 p.p.s.a., który był zobowiązany do przekazania skargi Sądowi (por. postanowienie NSA sygn. akt: I OZ 1020/18).

Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, które nie miało usprawiedliwionych podstaw.