Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 749/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A Oddział [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 749/19

Uzasadnienie

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 4.01.2019 r. znak [...], na podstawie art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147,2260, Dz. U. z 2017 r., poz. 624,820,1509,1529,1566,1595 i 2375, dalej: "u.g.n."), § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120 ze zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez Firma A powstałą w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "[...]" w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia 1 grudnia 2000 r., Rep. A Nr [...], wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. W. XII Wydział Gospodarczy pod numerem KRS [...], prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. składającej się z działki nr [...] o pow. 8,2449 ha obr. [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział IV Ksiąg Wieczystych oraz prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych.

W toku przeprowadzonego postępowania, na wniosek z dnia 8.01.2016 r. Firma A .o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] na podstawie art. 200 u.g.n organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...], pozostaje własnością Gminy Miejskiej K. na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia 12.01.2011 r., znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 19.03.2012 r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Firma A na powyższą decyzję, po czym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22.10.2014 r., sygn. akt I OSK 593/13 oddalił także skargę kasacyjną Firma A

Do wniosku z dnia 8.01.2016 r. Firma A dołączyła kserokopie decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia : 29.10.1987 r. znak: [...], 9.12.1988 r. znak: [...] oraz 14.10.1988 znak: [...] ustalające wysokość opłaty rocznej za zarząd gruntem państwowym obejmującym m.in. działkę nr [...] oraz kopię wykazu równoważnika zmian gruntowych dla działki nr [...]. Przedłożono także pismo z dnia 1 grudnia 2015 r. znak: [...], w którym Dyrektor Regionalny ds. Ewidencji Nieruchomości P. C. oraz Naczelnik Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów Prawnych T. M. działając im. Firma A oświadczyli, że działka nr [...] obr. [...] stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz, że w dniu 5 grudnia 1990 r. była zabudowana obiektami wymienionymi w wykazie środków trwałych, który jest załączony do wniosku. W oświadczeniu tym powołano się na art. 8 ww. ustawy, uzasadniając, że grunt ten jest zwolniony od opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Organ podkreślił, że zasadniczą przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych w trybie art. 200 u.g.n. jest ustalenie, że wnioskodawca w dniu 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu nieruchomością stanowiącą w niniejszym postępowaniu działkę nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do następujących dalszych ustaleń : - przedmiotowa nieruchomość objęta została wywłaszczeniem na rzecz [...] na podstawie orzeczenia z 1953 r. w oparciu o art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. Jednak wywłaszczenie konkretnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, na wniosek państwowych osób prawnych nie stanowiło podstawy nabycia przez te osoby prawa zarządu do tej nieruchomości. Prawo zarządu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego mogło zostać ustanowione w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (DZ.U. nr 32 poz. 159), następnie w zarząd , w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (DZ.U. nr 22 poz. 99) lub na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy przeniesienia nieruchomości pomiędzy jednostkami organizacyjnymi bądź umowy nabycia nieruchomości; - wnioskodawca wywodzi tytuł do dysponowania prawem zarządu nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] obr. [...] z kserokopii dołączonych do wniosku decyzji (wyżej opisanych) ustalających wysokość opłaty rocznej za zarząd gruntami państwowymi obejmującymi m.in. działkę nr [...], na podstawie których ustalono także poprzednika prawnego wnioskodawcy oraz oświadczenia z dnia 1 grudnia 2015 r. znak: [...]; - kwestia ustalenia istnienia dokumentacji świadczącej o wykonywaniu zarządu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została zbadana w przeprowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia 12.01.2011 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka ta w dniu 27 maja 1990 r. nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa [...]; - przedmiotowa działka wchodzi w teren pasa drogowego ul. [...] oraz ul. [...], które są drogami publicznymi kategorii gminnej. W obszarze działki usytuowana jest kładka dla pieszych łącząca ul. [...] z ul. [...] i pozostaje w utrzymaniu Zarządu Dróg Miasta K.; - rozprawa administracyjna połączona z oględzinami terenu potwierdziła, że na działce nr [...] obr. [...] usytuowana jest także infrastruktura kolejowa opisana w wykazie środków trwałych, ponadto znajduje się budynek dla pracowników drogowych [...] , nastawnia [...]. Od strony ul. [...] usytuowany jest z kolei budynek mieszkalny, w otoczeniu którego znajduje się osiem garaży (blaszaków), które nie zostały ujęte w wykazie środków trwałych przedłożonych przez wnioskodawcę. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i przytoczone orzecznictwo Sądów Administyracyjnych organ wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę decyzje byłego Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia : 29.10.1987 r. znak: [...], 9.12.1988 r. znak: [...] oraz 14.10.1988 znak: [...] ustalające wysokość opłaty rocznej za zarząd gruntem państwowym obejmującym m.in. działkę nr [...] nie są dokumentami potwierdzającymi istnienie prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. do przedmiotowego gruntu. Wnioskodawca nie dysponował żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy , czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, które ustanawiałyby zarząd czy użytkowanie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a obecnie przez Spółkę z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu, jako formy władania nieruchomością. W oparciu o dokonaną analizę dostępnych materiałów źródłowych odnośnie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz informacji przekazanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. w piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r. potwierdzono, że część działki na [...] obr. [...] w dacie istotnej dla rozstrzygnięcia stanowiła pas drogowy drogi publicznej kategorii gminnej – ul. [...], co dodatkowo wykluczało ustanowienie użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości. Reasumując organ uznał przedstawione dowody za niewystarczające do potwierdzenia przysługiwania Spółce prawa zarządu nieruchomości objętej wnioskiem. Zeznania świadków oraz przedstawione dokumenty nie wypełniają, zdaniem organu, przesłanek uwłaszczenia zawartych w art. 200 u.g.n. Ponadto zachodzące w sprawie okoliczności, prowadzące do naruszenia praw osób trzecich, wykluczają możliwość stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawcy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Firma A w W.. W uzasadnieniu odwołania powołano się na przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu wskazując, że zgodnie z tym przepisem właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego ze wskazanych w przepisie dokumentu. W takiej sytuacji organ I instancji błędnie przyjął, że istnienie dokumentu w postaci decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością nie świadczy o przysługiwaniu [...] prawa zarządu. Ponadto w odniesieniu do działek objętych wnioskiem złożone zostało oświadczenie zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzające przekazanie [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu składającego się z działki, której dotyczy postępowanie. Organ zakwestionował oświadczenie, które na mocy § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi wystarczający dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu. Firma A w W. podkreśliły, że organ I instancji dopuścił się zarówno naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie prowadzące do wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, jak i przepisów prawa materialnego, z których wynika obowiązek stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu nieruchomością w przypadku istnienia dowodów wskazanych w przepisach. Decyzje o ustaleniu opłaty z tytułu zarządu oraz oświadczenie składane w trybie art. 75 k.p.a. są wystarczające do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Firma A prawa użytkowania wieczystego gruntu składającego się z działek, których dotyczy niniejsze postępowanie. W odwołaniu podkreślono również, że oświadczenie ZIKIT nie stanowi podstawy do uznania, że przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę publiczną, a nawet jeżeli jest zabudowana drogą to jedynie w części, a procedura podziałowa nie została przeprowadzona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 kwietnia 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121, ze zm. dalej: "u.g.n."), art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podkreślił, że kwestią kluczową w niniejszej sprawie w związku z treścią przywołanego przepisu jest ustalenie, czy działka nr [...] obr. [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie poprzednika prawnego odwołującego tj. Przedsiębiorstwa Państwowego [...]". Następnie organ odwoławczy wskazał , że kwestia pozostawania gruntów w zarządzie [...] była przedmiotem licznego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W tym miejscu została obszernie przytoczona uchwała z dnia 27 lutego 2016 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta w składzie 7 sędziów (sygn. akt I OPS 2/16) stwierdzająca, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, póz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, póz. 191 ze zm.). Mając powyższe na uwadze SKO w K. wskazało, że w myśl art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która weszła w życie 5 grudnia 1990 r., państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 8 ust. 2. Przepis ten stosuje się odpowiednio do komunalnych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej. Z kolei powołując się na treść art. art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych organ odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt IOPS 5/17, w której Sąd wskazał, że zakres użytego w tym przepisie zwrotu "mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, póz. 99 z późn. zm.). Z treści tej uchwały wynika zatem wniosek, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa [...] nie są nieruchomościami "należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. decyzją organu administracji publicznej, na mocy której [...] uzyskała grunt państwowy w zarząd albo umową zawartą, za zezwoleniem organu, o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umową o nabyciu nieruchomości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Firma A nie wykazały w sposób przewidziany w przepisie art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, iż poprzednikowi prawnemu (czyli Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]") przysługiwał zarząd do [...]. W toku postępowania [...] nie przedstawiły decyzji organu administracji publicznej, na mocy której [...] uzyskała grunt państwowy w zarząd, nie przedstawiła również żadnej umowy potwierdzającej powyższy fakt. Organ odwoławczy podkreślił, że nie mogą przesądzać o zarządzie powołane przez skarżącą decyzje o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntem oznaczonym jako działka [...] W odwołaniu powołano się na przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 02, póz. 23 ze zm.) wskazując, że zgodnie z tym przepisem właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego w wskazanych w przepisie dokumentu. Przytaczając więc pełną treść § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. Tymczasem w decyzjach przedstawionych przez stronę skarżącą brak jest powołania się na konkretną decyzję orzekająca o ustanowieniu zarządu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 75 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust.1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków i lub oświadczeń stron złożonych zgodnie art. 75 k.p.a potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Organ podkreślił jednak, przywołując stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 15.03.2013 r. w sprawie do sygn.. II SA/Kr 97/13, że w trybie powołanego przepisu można dowodzić istnienia prawa zarządu lub użytkowania jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. Tymczasem w decyzjach przedłożonych przez stronę skarżącą także brak jest powołania się na konkretną decyzje orzekającą o ustanowieniu zarządu. Nadto organ odwoławczy wskazał, że w sprawie prawa zarządu [...] działką nr [...] wypowiadał się WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6.11.2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1018/12, rozpoznający skargę [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12.o1.2011 r., nr [...], w przedmiocie nabycia wskazanych wyżej działek z mocy prawa przez Gminę Miejską K., jak również NSA w wyroku z dnia 22.10.2014 r., sygn. akt I OSK 593/13, oddalający skargę kasacyjną [...] S.A. od ww. wyroku WSA w Warszawie. Zarówno WSA w Warszawie, jak i NSA wskazały, że brak jest dokumentu, który wskazywałby na tytuł prawny [...] do władania nieruchomością co oznacza, że skarżącej nie przysługiwał żaden prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości objętej skargą. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że [...] S.A. w W. kwestionowały możliwość komunalizacji przedmiotowej nieruchomości, ale nie wykazały jednak, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do [...]. Skarżąca spółka w żaden sposób nie udokumentowała bowiem, aby [...] przysługiwał do ww. mienia jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowym postępowaniu nie istnieje możliwość przyjęcia, że [...] S.A. w W. przysługiwało prawo zarządu działką [...] w sytuacji, w której sądy administracyjne obu instancji orzekły co do tych samych działek, że nie przysługiwał żaden tytuł prawnorzeczowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła spółka [...] z siedzibą w W. – dalej strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w zgromadzonym materiale dowodowym, wbrew stanowisku organów, znajdują się dokumenty potwierdzające prawo zarządu Firma A przedłożone bowiem przez skarżącą decyzje o opłatach za zarząd jest jednym z dokumentów wymienionych w rozporządzeniu. Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu wynika jednoznacznie, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu m. in. na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. A contrario organ nie może stwierdzić, że danemu podmiotowi nie przysługuje prawo zarządu nieruchomością, jeżeli istnieje co najmniej jeden z wymienionych dokumentów. Nadto organ nie przeprowadził żadnego dowodu z którego wynika, że decyzja o ustanowieniu zarządu nie zaginęła ani nie uległa zniszczeniu. Ponadto w odniesieniu do działek objętych wnioskiem złożone zostało oświadczenie zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzające przekazanie [...] przedmiotowego terenu w zarząd, organ zaś nie dokonał jakichkolwiek wyjaśnień w tej materii, nie poruszył żadnej przyczyny, która w jego ocenie wpływałaby na to, że4 złożone oświadczenie nie spełnia wymogów z art. 75 k.p.a. Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżącej organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, w rezultacie dokonał błędnej oceny ustaleń faktycznych, czym naruszył art. 7,77,107§1 k.pa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Wymóg ten wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. 2018 r., poz. 121; dalej "u.g.n."). W art. 206 u.g.n. ustawodawca zawarł dla Rady Ministrów delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości. W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120) dalej także jako "rozporządzenie RM". Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie tego prawa jednym z dziesięciu dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Jeżeli jednak nie zachowały się dokumenty, o których mowa we wskazanym wyżej przepisie, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 K.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

Spór pomiędzy stronami w przedmiotowej sprawie dotyczy oceny, czy dokumentny znajdujące się w aktach sprawy, a to kopie decyzji b. Urzędu Dzielnicowego K. - [...], Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem stanowiącym działkę nr [...] (z której powstała działka nr [...]) obr. [...] z dnia: 29.10.1987 r. znak: [...], 9.12.1988 r. znak: [...] oraz 14.10.1988 znak: [...] (K: 15-13 akt adm.)oraz oświadczenie z dnia 1.01.2015 r. [...] złożone przez Firma A zgodnie z art. 75 K.p.a.(K: 23 akt.adm) spełniają wymogi § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia RM i w związku z tym pozwalają na stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego spornych nieruchomości przez Firma A w W.. Oceniając przedłożone przez wnioskodawcę decyzje o ustaleniu opłat rocznych za zarząd działką nr [...] należy oprzeć się na poglądzie prawnym wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opubl. w OTK 1999 r., nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opubl. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów powołanego rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro zatem decyzje z dnia 29.10.1987 r., 9.12.1988 r. oraz 14.10.1988 o ustaleniu opłaty za użytkowanie nieruchomością, nie nawiązują do jakiejkolwiek decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, to nie może decyzja o naliczeniu (wymierzeniu) opłaty stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Brak jest bowiem dowodu, że Firma A legitymowało się prawnie usankcjonowanym zarządem spornych nieruchomości, a decyzja w tej sprawie została jedynie zagubiona.

Nawet jednak hipotetycznie zakładając, że powyżej wskazane decyzje o nałożeniu opłaty z tytułu zarządu terenu potwierdzają ustanowienie prawa zarządu działką nr [...] (z której powstała działka nr [...]) na rzecz [...], to należy zauważyć, że decyzje te odnoszą się do opłat naliczonych w roku 1987 i 1988. Tymczasem podstawa prawna decyzji, tj. art 200 u.g.n. nakazuje, by prawo zarządu (użytkowania) nieruchomości zostało wykazane na dzień 5 grudnia 1990 r. Analizowane decyzje dodatkowo nie potwierdzają okoliczności, że prawo użytkowania, z tytułu którego naliczone zostały opłaty, trwało do 5 grudnia 1990 r. Tylko bowiem wykazanie tej okoliczności jest warunkiem ustanowienia na rzecz strony skarżącej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. Oceniając także oświadczenie, złożone przez wnioskodawcę na podstawie art. 75 § 2 K.p.a. (k.23 akt adm.), zdaniem Sądu, w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo to było ustanowione, lecz jedynie nie zachowały się dokumenty (wskazane w § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia) stwierdzające powyższą okoliczność. Zauważyć przy tym trzeba, iż powołane wyżej oświadczenie Firma A złożone przez osoby działające w strukturach strony skarżącej – także nie wskazuje na żaden konkretnie zindywidualizowany dokument, który ustanawiałby na rzecz Firma A (lub jej poprzednika prawnego) prawo zarządu przedmiotowymi działkami. Samo więc oświadczenie, że prawo zarządu przysługiwało spółce, bez jednoczesnego wskazania konkretnego tytułu nabycia tego prawa, nie mogło jeszcze stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. omawianego prawa zarządu. Zasadne więc jest stanowisko orzekających w sprawie organów administracji publicznej, iż prawo tego rodzaju, względem spornych działek, ustanowione nie było. Podkreślić przy tym należy, że istnienia prawa zarządu konkretnej nieruchomości nie można domniemywać. Nadto, o bycie tego prawa nie świadczy ani przeznaczenie gruntu ani też wykorzystywanie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, ani też samo faktyczne władanie przez [...] takim gruntem. Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do tezy uchwały NSA z dnia 27 lutego 2017 r. (sygn. akt I OPS 2/16) pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W tym też zakresie odnotować należy, iż wyrokiem NSA z dnia 22.10 2014 r. (sygn. akt I OSK 593/13) oddalona została skarga kasacyjna PKP S.A. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 11. 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1018/12), którym z kolei oddalono skargę Firma A od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12.01.2011 r.. (nr [...]). Przedmiotem tej sprawy było nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez Gminę Miejską K. m.in. [...] obr. [...]. We wskazywanym postępowaniu PKP S.A. także nie wykazała, aby przedmiotowa nieruchomość pozostawała w jej zarządzie. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd miał też na uwadze m.in. rozważania przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. I OSK 938/17. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, a przedstawione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku prawnego, jako bezzasadne. Z tej przyczyny Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.