Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1793/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Anna Łuczaj Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 502/06 w sprawie ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany dodatkowy okres 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 502/06 po rozpoznaniu skargi Zakładów D. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...], nr [...], uchylił ww. postanowienie w części nieuwzględniającej wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany dodatkowy okres.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Zakład D. Spółka z o.o. z siedzibą w [...], jako podmiot prowadzący parking pismem z dnia 1 października 2004 r. wystąpiła w oparciu o przepisy art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) do Urzędu Skarbowego [...] o zwrot kosztów przechowywania pojazdu marki Romet (nr rejestracyjny [...]) przez okres 247 dób w wysokości 17.018,30 zł, przy zastosowaniu stawki w kwocie 68,90 zł za dobę.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r., wydanym z powołaniem się na przepisy art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 123 § 1 k.p.a. przyznał spółce wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w wysokości 82.07 zł. Powyższe wynagrodzenie zostało wyliczone za okres od dnia 25 sierpnia 2004 r. (data otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu) do dnia odbioru samochodu z parkingu, tj. do dnia 23 września 2004 r. (29 dób) przy zastosowaniu stawki 2,83 zł za dobę, ustalonej na podstawie przeciętnej stawki za parkowanie pojazdów na wskazanych innych parkingach znajdujących się na terenie dzielnicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym przedmiotowy pojazd został w dniu 4 czerwca 2003 r. usunięty z drogi publicznej na podstawie dyspozycji nr 00303 Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz umieszczony na parkingu prowadzonym przez spółkę. W ocenie organu obciążenie go kosztami parkowania do czasu, gdy nie otrzymał on niezbędnych dokumentów pozwalających na wszczęcie postępowania likwidacyjnego jest nieuzasadnione.

W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Zakład D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o jego uchylenie i zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz postanowień uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów. Zgodnie z treścią § 12 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości, a w przypadku wydatków przekraczających kwotę uzyskaną ze sprzedaży, są one pokrywane z budżetu Państwa, a wysokość należnych opłat za parkowanie winna być ustalona na podstawie wskazanej uchwały Rady Miejskiej w [...] za cały okres od dnia, w którym Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem pojazdu. Ponadto powołany przez organ art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, albowiem przedmiotowy pojazd nigdy nie był oddany spółce pod dozór, o którym mowa w tym przepisie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od 16 kwietnia 2004 r. do 23 września 2004 r. w wysokości 8.050 zł. W uzasadnieniu stwierdził, że organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. Stąd też według organu okres naliczania opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu, płatnych z budżetu państwa może być liczony dopiero od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] odpowiednich dokumentów do dnia odbioru pojazdu z parkingu.

Jednocześnie organ uznał, że opłata za parkowanie przedmiotowego pojazdu winna być ustalona w oparciu o stawkę w wysokości 50 zł za dobę, wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] Nr [...], która to uchwała jest aktem prawnym, o którym mowa w art. 130 § 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Stwierdzono również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wnoszącej zażalenie dotyczący wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego orzeczenia na błędnej podstawie prawnej, albowiem zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym jest zamieszczony art. 102 § 2 cytowanej ustawy, powołany w zaskarżonym postanowieniu.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Zakładu D. Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia 5 grudnia do dnia 15 kwietnia 2004 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i wniosła o jego zmianę przez uwzględnienie rozliczenia wynagrodzenia za dozór w kwocie 6.650 zł za wskazany okres.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi zawiadomił "iż wycofuje ww. odpowiedź i wnosi o uznanie przedmiotowego postępowania, z uwagi na uwzględnienie skargi", gdyż postanowieniem z dnia 20 czerwca 2005 r. wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Zakłady D. Spółka z o.o. w [...] w piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2005 r. wniosła o nieuwzględnianie wniosku organu o umorzenie postępowania i podtrzymała swoją skargę. Wskazała, iż nowe postanowienie z dnia [...] zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

W związku z powyższym postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 czerwca 2006 r.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 957/05 zaskarżone postanowienie uchylił. Następnie Sąd pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie i rozpoznał sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając powyższą skargę, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Na wstępie wyjaśnił, iż zawarte w skardze żądanie zmiany zaskarżonej decyzji nie może być uwzględnione, gdyż tego rodzaju orzeczenie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego określonej w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z treści przepisu art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst. jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) wynika jednoznacznie, że pojazd usunięty z drogi publicznej w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W art. 130a ust. 11 wymienionej wyżej ustawy zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia m.in. trybu postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) o takim przejęciu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W świetle powyższych uregulowań prawnych Sąd pierwszej instancji uznał, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż nie kreuje takiej własności, a jedynie stwierdza o takim przejściu z chwilą wystąpienia zdarzenia, z którym ustawa Prawo o ruchu drogowym wiąże to przejście.

Dlatego też, zdaniem Sądu pierwszej instancji, Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i od tego dnia obciążają Skarb Państwa wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu.

Natomiast w odniesieniu do kwestii wysokości zwrotu na rzecz skarżącej spółki kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu, jej żądanie zapłaty tych kosztów w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę ustaloną w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów nie znajduje uzasadnienia zarówno prawnego jak i faktycznego. Należy zauważyć, iż wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez skarżącą do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który to przepis zdanie 1 (łącznie z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K. 23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP, z tym że wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r. Ponadto na podstawie analizy i wykładni przepisów art. 130a ust. 1–7 ustawy Prawo o ruchu drogowym należy uznać, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 tego artykułu oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie ust. 10 wymienionego artykułu.

W takim przypadku należy uznać, iż do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę i związanych z tym należności winny zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Nie można jedynie podzielić wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, iż podstawę prawną do zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Należy jednak uznać, że taką podstawę prawną stanowi przepis § 3 ust. 1 lit. c cyt. rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. W myśl art. 180 Kodeksu cywilnego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci i treść tego przepisu wprost nawiązuje do treści art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym, iż pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się". Stąd też prowadzącemu parking, przechowujący pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przysługuje z mocy prawa jako dozorcy uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.

Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że mimo wyrażonego wyżej poglądu odnośnie nieprzysługiwania skarżącej spółce opłat za przechowywanie przedmiotowego pojazdu za część okresu przechowywania w wysokości wynikającej z powołanej uchwały Rady Miejskiej w [...], Sąd mając na uwadze treść wniesionej skargi oraz uregulowanie zawarte w art. 134 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. nie uznał za możliwe uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej. Z wniesionej skargi wynika bowiem, że strona zaskarżyła orzeczenie organu drugiej instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania należności za dodatkowy wskazany okres, a zgodnie z art. 134 § 2 ustawy P.p.s.a. Sąd jest związany zakazem reformationis in peius. W ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia organu nie stanowią dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem jego nieważności w całości, które to stwierdzenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy niewątpliwie spowodowałoby skutki niekorzystne dla strony skarżącej.

Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi i zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu:

1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. oraz w związku z art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia pomimo, iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego nieważności, oraz pomimo że zaistniały te przesłanki Sąd przesądził, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, gdyż jest związany zakazem reformationis in peius,

b) art.145 § 1 lit. a i c ustawy P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a., polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, gdyż Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność, pomimo że w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że do określenia należności za przechowywanie na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, w świetle którego organ likwidacyjny jest zobowiązany pokryć na żądanie dozorcy prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, oraz że organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także pomimo, że Sąd stwierdził, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w art. 130a ust. 6 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10, ustawy – Prawo o ruchu drogowym;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art.130 a ust.10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) w sprawie usuwania pojazdów polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu podczas, gdy z treści przepisu wynika, że z upływem 6 miesięcy od usunięcia pojazdu i nieodebrania go przez właściciela pojazd "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy oraz poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa podczas, gdy wydanie ww. decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.

Powołując się na powyższe podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniósł, że zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 zł za dobę i który, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, który zobowiązuje organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, jest niewątpliwie rażącym naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Ponadto, w ocenie strony skarżącej Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że Skarb Państwa automatycznie z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej staje się z mocy prawa z tym dniem właścicielem pojazdu. Tymczasem z treści powołanego przepisu wynika jedynie, że z upływem terminu, o którym mowa, pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Z treści przepisu wynika, że taki pojazd przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, nie wskazuje on jednak terminu, z jakim następuje przejście własności. Jednocześnie ustawodawca w art. 130a ust. 11 przewidział wydanie przepisów wykonawczych określających procedurę przejęcia. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie przez naczelnika decyzji w sprawie przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a stanowisko WSA, że przejście własności następuje automatycznie z upływem 6 miesięcy jest nieuprawnione. W konsekwencji także od momentu uprawomocnienia się decyzji w sprawie przejęcia pojazdu dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnego koniecznymi wydatkami związanymi z jego dozorem.

W myśl bowiem § 4 ust. 14 ww. rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów, usunięcie pojazdu z drogi polega na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, podmiot który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. W przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy jednostka prowadząca parking w myśl § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.

W ocenie strony skarżącej, nie ulega wątpliwości, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu usuniętego z drogi i nieodebranego przez właściciela w ciągu 6 miesięcy, organ je wydający winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające w szczególności fakt nieodebrania pojazdu przez jego właściciela. Warunkiem nieodzownym do ustalenia, że sytuacja taka wystąpiła, jest skuteczne skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i dopiero taka sytuacja umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem tego pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określone w § 2 art. 183 cyt. ustawy w tej sprawie nie występują.

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada wymogom określonym w art. 174 i 176 P.p.s.a. lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Z uwagi na to, że skarga jest oparta na obu podstawach kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wymienionych w niej przepisów postępowania. Zarzut ten uznać należy za chybiony.

W sprawie jest niesporne, że podstawę prawną rozstrzygnięcia orzeczeń organów podatkowych w tej sprawie stanowi przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zarówno ten przepis jak i inne przepisy powołanej ustawy nie wyjaśniają jak należy ustalić przedmiotową należność. Niewątpliwie należność ta powinna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Autor skargi kasacyjnej, a także Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 48, poz. 515 ze zm.) odnoszą się do właścicieli innych niż Skarb Państwa pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Jednakże w przypadku, gdy organ administracyjny przy ustalaniu w trybie powołanego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór odniesie się tak jak w tym przypadku do ustaleń uchwały rady powiatu – w tej sprawie Rady Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie i zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia organu podatkowego.

Zauważyć należy, że przedmiotowa uchwała ustala stawki opłat za parkowanie na wyznaczonych parkingach pojazdów, o których wyżej mowa porzuconych przez ich właścicieli. Należy zatem uznać, że przy określaniu jej wysokości organ stanowiący powiatu wziął pod uwagę wydatki poniesione przez prowadzącego parking związane z wykonywaniem dozoru oraz należne mu z tego tytułu wynagrodzenie. Jeżeli zatem organ podatkowy uznał, że wysokość stawki z uchwały odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do wydania stwierdzenia nieważności jego orzeczenia tylko z tego powodu, że zastosował stawkę opłat z uchwały, które nie odnoszą się bezpośrednio do Skarbu Państwa. Nie oznacza to, że stawka ta nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Podkreślić należy, iż autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wyliczona przy zastosowaniu omawianej stawki opłat za parkowanie należność dla dozorującego odbiega od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu Skarbu Państwa. Ponadto wyjaśnić należy, że zawarte w sentencji wyroku rozstrzygnięcie uchyla zaskarżone postanowienia w części, oznacza tą jego część, która nie uwzględniała wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za dodatkowy okres.

Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia od kiedy Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje w dniu przejścia na własność pojazdu usuniętego i nieodebranego przez jego właściciela na rzecz Skarbu Państwa z tym, nie – jak twierdzi Sąd – z dniem upływu 6 miesięcznego terminu od jego usunięcia lecz z dniem, kiedy decyzja naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stała się prawomocna.

Sąd w składzie orzekającym poglądu skarżącego nie podziela. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tych przepisach określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. A zatem upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa.

Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest mowa, że o "przejęciu" na rzecz Skarbu Państwa to art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, a o tym orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Mogłoby to sygnalizować, że decyzja wydana w tym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, to jednak w świetle przepisu ustawy – Prawo o znakach drogowych nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, gdyż może potwierdzić tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy. Zatem prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6 miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu. Oznacza to, że bez znaczenia jest okoliczność, kiedy organ administracji otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na Skarb Państwa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.