Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 459/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10a ust. 6 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników dotkniętych kryzysem [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r, nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] ( dalej organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.u. z 2020, poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1505 ze zm), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID – 19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID -19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. poz. 1467) zwanego dalej: rozporządzeniem wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. z 2020, poz. 217 z późń., zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej; skarżący) z dnia [...] grudnia 2020r. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID – 19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID – 19" z dnia [...] grudnia 2020r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący [...] października 2020r. złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID – 19. We wniosku w sekcji III w polu 08 pkt 1 zaznaczył, że według stanu na dzień [...] marca 2020r. był posiadaczem:

- co najmniej 3 sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos Taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące,

- 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos Taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek nie przekraczał 24 miesiące,

- 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus serofa) i do dnia [...] lipca 2020r. zgłosił oznakowanie co najmniej 21 sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019r. do dnia [...] maja 2020r.

oraz, że do dnia zakończenia naboru wniosków będzie prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu [...] marca 2020r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził, że w bazie danych komputerowego systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, iż skarżący w wymaganym okresie, tj. na dzień [...] marca 2020r. nie posiadał w swojej siedzibie stada żadnych zwierząt, a co za tym idzie nie zostały spełnione wymagania do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie, w związku z czym [...] grudnia 2020r. wydał decyzję odmowną.

Skarżący w odwołaniu podał, że w myśl prawa cywilnego nie był właścicielem ale zgodnie z nim był w posiadaniu zwierząt. Opierając się na prawie cywilnym twierdził, że spełnia § 2 .1. rozporządzenia, zgodnie z którym ilość posiadanych zwierząt gospodarskich danego gatunku na dzień [...] marca 2020r. związana jest z ich posiadaniem a nie prawem własności. Wyjaśnił, że jego ojciec J. S., na którego zarejestrowane były zwierzęta zmarł [...] marca 2020r. , przed [...] marca 2020r. z uwagi na zły stan zdrowia przekazał zwierzęta synowi – M. S.. W dniu [...] marca 2020r. jako posiadacz zwierząt działał skarżący. Potwierdzeniem tego jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] marca 2020r. o wpisaniu M. S. do ewidencji producentów za numerem [...] a także fakt, że siedziby stad skarżącego znajdują się fizycznie w tym samym miejscu, co siedziby stad jego zmarłego ojca.

Zdaniem organu II instancji z zasad przyznawania wnioskowanej pomocy wynika, że jednym z warunków jej przyznania (§ 2.1 rozporządzenia) jest posiadanie zwierząt wskazanych w tym przepisie według stanu na dzień [...] marca 2020r. oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych w siedzibie tych stad, o których mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Posiadacza zwierząt zgodnie z § 2.3. ustala się na podstawie rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad a nie zgodnie z prawem cywilnym, jak wskazuje odwołujący. Z powyższego, zdaniem organu wynika, że w przypadku posiadania zwierząt o których mowa w § 2.1. pkt 1, a które były oznaczone we wniosku, warunkiem jest, iż te zwierzęta na dzień [...] marca 2020r. są oznakowane oraz zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich na wnioskodawcę lub jego małżonka. Rozporządzenie nie przewiduje zakwalifikowania innych zwierząt zarejestrowanych na inne osoby. Organ podał, że na dzień [...] marca 2020r. skarżący nie miał zarejestrowanych w swojej siedzibie żadnych zwierząt, co jest warunkiem przyznania omawianej płatności. Na dzień [...] marca 2020r. posiadaczem zwierząt był ojciec skarżącego, co zgodnie z rozporządzeniem stwierdzono na podstawie systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Rozporządzenie bezpośrednio wskazuje kto jest posiadaczem zwierząt, które można zakwalifikować do pomocy i nie odnosi się w tej kwestii do prawa cywilnego. Zdaniem organu nawet trudno zgodzić się, iż jest to przypadek posiadania na podstawie prawa cywilnego, gdyż za zwierzęta odpowiada właściciel, wszelkich zgłoszeń dokonuje również właściciel lub osoba przez niego upoważniona i on się podpisuje pod zgłoszeniami. Zatem, w ocenie organu, władanie zwierzętami jest ograniczone do opieki nad nimi.

Organ podał, że pierwsze zgłoszenie w siedzibie stada skarżącego nastąpiło dopiero [...] marca 2020r. i dopiero od tego czasu skarżący mógł zostać posiadaczem zwierząt na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rozporządzenie nie przewiduje przyznania płatności w innym przypadku, wręcz wyklucza przyznanie płatności osobom przejmującym gospodarstwo. Zdaniem organu ocena stanu faktycznego związanego ze śmiercią J. S. – ojca skarżącego i sukcesją posiadania na rzecz skarżącego nie mają znaczenia w sprawie. Wskazując na treść § 9 pkt 2 rozporządzenia organ podał, że ustawodawca w przypadku pomocy, o której mowa, powołując się na cel i istotę omawianego działania nie zdecydował o możliwości wstąpienia następcy prawnego do toczącego się postępowania jak i wystąpienia z własnym wnioskiem po uwzględnieniu zwierząt zarejestrowanych w okresie [...] marca 2020r. na przekazującego. Co oznacza, że zrezygnował z wszelkich form przyznania tej pomocy w przypadku kontynuacji działalności przez następcę prawnego, co wyrażone jest w § 9 rozporządzenia. Nie ma zatem znaczenia, że siedziba stada jest w tym samym miejscu a zmienił się tylko właściciel gospodarstwa, bowiem rozporządzenie jednoznacznie wyklucza takie przypadki z możliwości uzyskania tej płatności. Organ na podstawie § 2.1 oraz § 9 .2 rozporządzenia uznał, że gospodarstwo rolne skarżącego jest nowym podmiotem i nie można zaliczyć zwierząt zarejestrowanych na ojca skarżącego, jako będących w posiadaniu skarżącego, czyli jako zwierząt kwalifikujących się do płatności w myśl § 2 rozporządzenia. W związku z tym organ uznał, że skarżący według stanu na dzień [...] marca 2020r. nie był posiadaczem oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o których mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt, co prowadzi do wniosku, iż omawiane płatności skarżącemu się nie należą.

W terminowo wniesionej skardze skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – siostrę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z kopii decyzji nr [...] na fakt wpisania go do ewidencji producentów rolnych; kopii aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] marca 2020r. na fakt śmierci J. S. i na fakt przejęcia gospodarstwa przez skarżącego; zeznań świadków: K. C., M. C. na fakt posiadania przez skarżącego wymaganej ilości zwierząt gospodarskich według stanu na dzień [...] marca 2020r. oraz negatywnych konsekwencji ekonomicznych obciążających gospodarstwo rolne skarżącego wywołane kryzysem związanym z pandemią COVID – 19.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 24 sierpnia 2020r. w zw. z art. 336 k.c. i art. 348 k.c. przez błędną jego wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie był posiadaczem wymaganej ilości zwierząt gospodarskich,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia przez błędną jego wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że adresatem normy wynikającej z tego przepisu jest skarżący.

W uzasadnieniu skarżący podał, że jego zdaniem celem zdefiniowania posiadacza zwierząt należy odnieść się do przepisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi skarżący był na dzień [...] marca 2020r. posiadaczem zwierząt, tj. sprawował faktyczne nad nimi władztwo a nie tylko ten kto figurował w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Skarżący uznał, że nie ma do niego zastosowania norma z § 9 rozporządzenia. Jego ojciec zmarł [...] marca 2020r. a wniosek został złożony przez skarżącego w październiku 2020r. , nie można więc uznać, że wstąpił do toczącego się postępowania jako sukcesor. Nie jest również następcą prawnym beneficjenta a beneficjentem. Przepis ten eliminuje z kręgu osób uprawnionych do otrzymania pomocy tylko te podmioty, które nie były wnioskodawcami lub beneficjentami pomocy, a jedynie wstąpiły w ich prawa i obowiązki po zainicjowaniu postępowania. Skarżący nie należy do żadnej z tych kategorii a wręcz przeciwnie, jest osobą, do której pomoc została intencją prawodawcy skierowana. Stan zagrożenia epidemiologicznego został wprowadzony [...] marca 2020r. ( rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego – Dz.U. poz. 433 ze zm.). Z dniem [...] marca 2020r. ogłoszony został stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz.U. poz. 491 ze zm.). Skarżący od [...] marca 2020r. stał się współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Od tego dnia, z prawnego punktu widzenia (art. 922 § 1 k.c. w zw. z art. 924 k.c.i art. 925 k.c. swoje czynności wykonywał już nie tylko w ramach posiadania ale i prawa własności. Faktycznie zaś czynności te wykonywał w sposób tożsamy, tak jak przed śmiercią ojca oraz tak jak to czyni obecnie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a) została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów zawodowych. Organ i skarżący złożyli wniosek o rozpoznanie sprawy w takim trybie (k. 29 i 32 akt).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty były trafne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w tej sprawie zastosowania.

Na wstępie z uwagi na wnioski zgłoszone w skardze należy wyjaśnić, że sąd uwzględniając skargę na decyzję zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uchyla decyzję w całości albo w części. Nie ma możliwości rozstrzygania za organ, co do istoty sprawy. Wniosek taki nie był wiec zasadny.

Nieuzasadnione były również zgłoszone w skardze wnioski dowodowe. W postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a). W świetle tego przepisu przeprowadzenie przez sąd dowodu z przesłuchania świadków było niedopuszczalne a dowody z dokumentów załączonych do skargi, dotyczyły okoliczności bezspornych i przeprowadzania z nich osobnego dowodu przez sąd nie było konieczne.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2021r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2020r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z. COVID-19".

Jak wynika z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie, w dniu [...] października 2020 roku skarżący złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, w którym oświadczył, że według stanu na dzień [...] marca 2020 roku był posiadaczem, co najmniej: 3 sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos Taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos Taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące, 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus strofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zostało zgłoszone oznakowanie co najmniej 21 sztuk zwierząt tego gatunku, urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. oraz, że do dnia zakończenia naboru wniosków będzie prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu [...] marca 2020 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy wskazał, że na dzień [...] marca 2020r. nie posiadał on wskazanych we wniosku zwierząt, co wynika z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wskazał, że skarżący na dzień [...] marca 2020r. nie był posiadaczem zwierząt w rozumieniu wskazanych w rozporządzeniu przepisów, nie mają zastosowania przepisy k.c., nadto wyłączona została możliwość przyznania pomocy następcy prawnemu beneficjenta oraz albo nabywcy gospodarstwa rolnego ( § 9 pkt 2 rozporządzenia)

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, Sąd uznał, że punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji prawa materialnego, w kontekście wystąpienia negatywnej przesłanki uniemożliwiającej przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy.

Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, 300, 695 i 1440) pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1.

Warunki przyznania pomocy, o którą wnioskuje skarżący, w tym formę i tryb składania wniosków oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Pomoc dla rolników/ szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:

1) według stanu na dzień [...] marca 2020 r. był posiadaczem oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co najmniej:

a) 3 sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, lub

b) 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące, lub

c) 10 sztuk samic gatunku owca domowa (Ovis aries), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub

d) 5 sztuk samic gatunku koza domowa (Capra hircus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub

e) 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zgłosił oznakowanie co najmniej 21 sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r.

- oraz ten rolnik lub jego małżonek do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy prowadzi działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu [...] marca 2020 r.,

§ 6. 1. Wniosek o przyznanie pomocy, poza elementami podania określonymi

w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera:

1) numer identyfikacyjny, jeżeli został nadany;

2) numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany - w przypadku prowadzenia przez rolnika działalności rolniczej wspólnie z małżonkiem;

3) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), natomiast jeżeli ta osoba nie posiada numeru PESEL - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości rolnika;

4) numer PESEL małżonka, w przypadku prowadzenia przez rolnika działalności rolniczej wspólnie z małżonkiem, natomiast jeżeli małżonek rolnika nie posiada numeru PESEL - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości tego małżonka;

5) oświadczenie rolnika o powierzchni uprawy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;

6) inne niż wymienione w pkt 5 oświadczenia rolnika związane z wnioskowaną pomocą;

7) informację o załącznikach dołączanych do wniosku.

2. Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się następujące dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przyznania pomocy:

1) informację o miejscu prowadzenia produkcji drobiu lub miejscu prowadzenia uprawy roślin ozdobnych sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję na stronie internetowej administrowanej przez Agencję - w przypadku rolnika prowadzącego produkcję, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 4;

2) informację o miejscu prowadzenia produkcji drobiu lub miejscu prowadzenia uprawy roślin ozdobnych przez małżonka rolnika sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję na stronie internetowej administrowanej przez Agencję - w przypadku rolnika ubiegającego się o pomoc z uwzględnieniem produkcji, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 4, prowadzonej przez małżonka;

3) kopię decyzji powiatowego lekarza weterynarii określającej weterynaryjny numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, o ile został nadany - w przypadku rolnika lub jego małżonka prowadzących produkcję, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lub 3, którym został nadany weterynaryjny numer identyfikacyjny;

4) dokumenty potwierdzające wydatki poniesione na zakup środków do produkcji w 2020 r. - w przypadku rolnika lub jego małżonka prowadzącego uprawę, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;

5) kopię deklaracji do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej ustalanych przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu za 2020 r. (PIT-6) wraz z kopią decyzji naczelnika urzędu skarbowego w sprawie wymiaru zaliczki wydanej na podstawie tej deklaracji - w przypadku rolnika lub jego małżonka będącego podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ustalającym dochód z działów specjalnych produkcji rolnej przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu, który prowadził co najmniej jeden z następujących rodzajów działów specjalnych produkcji rolnej - uprawa roślin ozdobnych w szklarniach ogrzewanych lub uprawa roślin ozdobnych w tunelach foliowych ogrzewanych;

6) kopię wniosku o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy nie został nadany numer identyfikacyjny, a w przypadku składania wniosku o wpis tego podmiotu do tej ewidencji wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy - oryginał wniosku;

7) oświadczenie małżonka rolnika o wyrażeniu zgody na przyznanie pomocy - w przypadku rolnika ubiegającego się o pomoc z uwzględnieniem zwierząt będących w posiadaniu małżonka lub produkcji prowadzonej przez małżonka.

3. Dokonanie przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zmian we wniosku o przyznanie pomocy lub dołączonych do tego wniosku dokumentach niewynikające z wezwań kierownika biura powiatowego Agencji, po upływie 7 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, nie ma wpływu na przyznanie pomocy i wysokość tej pomocy.

Ze wskazanego wyżej przepisu, wynika zatem, że rolnikowi, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przysługuje prawo otrzymania pomocy, o której mowa w rozporządzeniu, wówczas, gdy ten rolnik lub jego małżonek według stanu na dzień [...] marca 2020 r. był posiadaczem oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co najmniej:

a) 3 sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, lub

b) 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące, lub

c) 10 sztuk samic gatunku owca domowa (Ovis aries), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub

d) 5 sztuk samic gatunku koza domowa (Capra hircus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub

e) 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zgłosił oznakowanie co najmniej 21 sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy prowadzi działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu 1 marca.

Posiadacza zwierząt, liczbę, płeć i typ użytkowy zwierząt ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa jest w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – zgodnie ze stanem danych na dzień [...] lipca 2020r.(§ 2 ust. 3). W niniejszej sprawie na dzień [...] marca 2020r. posiadaczem zwierząt na podstawie danych w rejestrze był ojciec skarżącego.

Przepis § 7 stanowi, że pomoc rolnikom dotkniętym kryzysem COVID-19 udzielana jest na wniosek, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji. Natomiast w przepisie § 6 ustawodawca zamieścił wyliczenie załączników, jakie należy złożyć wraz z wnioskiem. Wśród nich wymieniono m.in. numer identyfikacyjny (jeżeli został nadany) lub kopię wniosku o dokonanie wpisu do ewidencji producentów, jeżeli podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy nie został jeszcze nadany numer identyfikacyjny (ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 6).

W myśl zaś regulacji zawartych w § 9 rozporządzenia nie jest możliwe wstąpienie do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy przez następcę prawnego wnioskodawcy ani nabywcę gospodarstwa lub jego części ani przedsiębiorstwa lub jego części. Nie jest też możliwe przyznanie ani wypłata pomocy następcy prawnemu beneficjenta ani nabywcy gospodarstwa lub jego części ani nabywcy przedsiębiorstwa lub jego części.

W odniesieniu do szeregu pojęć użytych w ww. rozporządzeniu, w tym pojęcia "rolnik" czy "posiadacz zwierzęcia - bydła", mają zastosowanie definicje określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347), a także rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. nr 1760/2000 ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego (Dz.U.UE.L.2000.204.1 z dnia 2000.08.11).

Rolnikiem w rozumieniu art. 4 ww. rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Posiadacz zwierzęcia w rozumieniu ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oznacza osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym w czasie transportu oraz na rynku (art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a ustawy oraz art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000).

Należy zwrócić uwagę, iż objęta powyższym przepisem pomoc zależna jest od posiadania określonych zwierząt gospodarskich na dzień [...] marca 2020r. Pomoc ta jest zatem przypisana do konkretnego gospodarstwa rolnego i stada zwierząt nie zaś do osoby. Innymi słowy, istotą tej nadzwyczajnej pomocy jest podjęcie działania ukierunkowanego na podtrzymanie żywotności i kontynuację prowadzonej produkcji rolnej (hodowli np. bydła) szczególnie wrażliwej na kryzys spowodowany przez epidemię COVID–19.

Wskazać należy, iż postępowanie o udzielenie pomocy finansowej na podstawie § 2 rozporządzenia zostaje zainicjowane wnioskiem strony – rolnika, któremu nadano numer identyfikacyjny, a datą jego wszczęcia jest dzień doręczenia żądania organowi. To zatem od tej daty można miarodajnie ocenić zaistnienie ww. przesłanek formalnych, od spełnienia których jest uzależniona pomoc. Dla oceny zaś, czy rolnikowi temu należy się przedmiotowa pomoc, istotna jest zaś data [...] marca 2020r. oraz to, kto na tamten moment był posiadaczem bądź współposiadaczem zwierząt oznakowanych i zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich.

W ocenie Sądu należy też zwrócić uwagę, iż analiza znajdującego w sprawie zastosowanie § 2-9 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że przesłanką warunkującą otrzymanie pomocy jest tożsamość osoby posiadającej zwierzęta i wnioskodawcy – beneficjenta pomocy, a nie tożsamość numeru identyfikacyjnego nadawanego producentowi rolnemu. Zauważyć bowiem należy, że z wnioskiem o udzielenie pomocy "covidowej" (zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia) może też wystąpić rolnik lub jego współmałżonek nie posiadający numeru identyfikacyjnego o ile złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów i na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy numer nie został nadany. W niniejszej sprawie na dzień składania wniosku taki numer skarżącemu został nadany a ojciec skarżącego nie żył.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy elementem podlegającym badaniu, a świadczącym o możliwości ubiegania się o pomoc przez skarżącego, jest kwestia posiadania przez niego bądź współposiadania zwierząt na dzień [...] marca 2020r. (posiadania w rozumieniu bycia osobą odpowiedzialną za zwierzęta). Co najmniej przedwczesnym - było zatem przyjęcie przez organ, że skarżący nie był na dzień [...] marca 2020r. współposiadaczem zwierząt za życia producenta rolnego widniejącego w ewidencji (ojca). Błędnym natomiast było ustalenie, że brak tożsamości numeru identyfikacyjnego osoby wnioskującej o pomoc i posiadacza zwierząt według ewidencji (prowadzonej na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych) wyklucza możliwość ubiegania się przez skarżącego o pomoc finansową w ramach nadzwyczajnego tymczasowego programu pomocowego. Wpis do ewidencji producentów ma bowiem jedynie znaczenie porządkowe, a nie kształtujące prawo do płatności. Z wpisem do ewidencji producentów rolnych nie wiąże się bezpośrednie uprawnienie do otrzymania wsparcia. Niewątpliwie w świetle § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia, pomocy finansowej udziela się wnioskodawcy – rolnikowi, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy. Dokonując jednakże ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu takiej pomocy, w tym wypadku określone w ww. § 2 rozporządzenia, w ocenie Sądu, nie do zaaprobowania w świetle wskazanych wyżej przepisów, jest pogląd , że producentem rolnym (rolnikiem) jest jedynie ten podmiot, który spełnia warunek w postaci nadania mu numeru identyfikacyjnego.

Jeszcze raz należy podkreślić, że z powyższych przepisów wynika, że pomoc "covidowa" przysługuje wyłącznie tej osobie, która była na dzień [...] marca 2020r. posiadaczem lub współposiadaczem zwierząt. Przysługuje zatem osobie, która znajdowała się, niezależnie od tytułu prawnego do zwierząt, w ich posiadaniu. Pod pojęciem "posiadania" zwierząt należy rozumieć stan faktyczny, polegający na rzeczywistym prowadzeniu hodowli zwierząt i faktycznej odpowiedzialności za zwierzęta (zgodnie z definicją ustawową "posiadacza zwierząt"). Okoliczności tej organ w przedmiotowej sprawie nie zbadał, bo choć słusznie uznał, że wpisy w rejestrach nie są w przedmiotowej sprawie bez znaczenia to jednak podnoszonej już w odwołaniu kwestii sytuacji faktycznej w dniu [...] marca 2020r. nie zbadał. Wyjaśnić należy, że organ winien rozważyć, czy w tej konkretnej sprawie okoliczności faktyczne nie wskazywały, iż w dniu [...] marca 2020r. z uwagi na sytuację zdrowotną ojca skarżącego nie miało miejsce współposiadanie przez niego i jego syna gospodarstwa rolnego, uniemożliwiające nadanie odrębnego numeru identyfikacyjnego skarżącemu.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. 2021, 699) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się:

1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę;

2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca:

a) jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą lub

b) zamierza uczestniczyć w mechanizmach innych niż wymienione w ust. 4b, lub

c) jest posiadaczem zwierzęcia lub podmiotem prowadzącym zakład utylizacyjny.

Rozważenia wymagało ustalenie, czy skarżącego z ojcem nie można było potraktować jako grupy osób fizycznych, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiących na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji, jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (art. 3 pkt 3 ustawy o krajowej ewidencji producentów). W niniejszej sprawie skarżący - powołując się na przesłankę współposiadania/posiadania zwierząt na dzień [...] marca 2020r. i na kontynuowanie działalności rolniczej w zakresie hodowli bydła złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej – a zatem to skarżący, działał jako producent rolny, którym bez wątpieniem był na dzień składania wniosku (o czym świadczy nadany mu numer ewidencyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów). W omawianym stanie faktycznym sprawy nie ma zatem zastosowania § 9 rozporządzenia, co organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę. Skarżący występując z wnioskiem działał jako producent rolny (zgodnie z wymogiem formalnym określonym w § 2 ust. 1 rozporządzenia), a nie jako następca prawny beneficjenta.

Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie charakter tymczasowej pomocy, związanej z wystąpieniem epidemii COVID-19, należy przyjąć, iż prawo do ubiegania się o pomoc przysługuje rolnikowi, który na dzień [...] marca 2020r. był (lub jego małżonek był) faktycznym posiadaczem zwierząt. Oczywiście, aby taką pomoc otrzymać rolnik ten musi spełniać przesłanki określone przepisem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, tj. § 2 - 9 rozporządzenia (polegająca na przyjęciu przez organ, że w sytuacji wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego i współposiadania zwierząt śmierć producenta rolnego widniejącego w ewidencji wyklucza możliwość ubiegania się o pomoc finansową z uwagi wyłącznie na brak tożsamości numeru ewidencyjnego producenta rolnego z daty składania wniosku i z dnia [...] marca 2020r.) sprawiła, że organy zaniechały ustalenia prawidłowego i pełnego stanu faktycznego, który byłby podstawą do wydania rozstrzygnięcia w zakresie wniosku strony.

Zdaniem Sądu należało bowiem zbadać, czy skarżący występując o pomoc finansową spełnia przesłanki tę pomoc warunkujące, a mianowicie: czy był na dzień [...] marca 2020r. faktycznym posiadaczem (współposiadaczem) zwierząt, o których mowa jest w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – niezależnie od faktu wpisania tylko jego ojca do ewidencji producentów i tym samym – do rejestru oznakowanych zwierząt gospodarskich. O nieprzyznaniu skarżącemu pomocy nie może bowiem decydować fakt nadania tylko jednego numeru identyfikacyjnego w przypadku gdy ojciec i syn są współposiadaczami gospodarstwa rolnego i współposiadaczami zwierząt gospodarskich i nie mogą uzyskać odrębnych numerów identyfikacyjnych.

Sąd podkreśla, że organy nie dokonały żadnych ustaleń w powyższym zakresie, a były one niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego. Poprzestały natomiast jedynie na analizie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich bez ustalenia, czy zwierzęta objęte wnioskiem były przedmiotem współposiadania.

Okoliczność, że gospodarstwo skarżącego, na dzień złożenia wniosku, tj.[...] października 2020 r. jest nowym podmiotem, ale wyłącznie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, któremu, po śmierci ojca skarżącego, nadano nowy numer identyfikacyjny, nie oznacza, że skarżący, według stanu na dzień [...] marca 2020 r., nie prowadził gospodarstwa rolnego oraz że nie posiadał zwierząt.

Dopiero po ustaleniu w trakcie toczącego się postępowania wyżej wskazanych okoliczności organ będzie w stanie ocenić, czy skarżący spełnia objęte przepisem prawa materialnego przesłanki skutkujące przyznaniem pomocy finansowej w ramach tymczasowego i wyjątkowego programu pomocowego.

Sumując, Sąd uznaje, że organy naruszyły § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do zaniechania przeprowadzenia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, zmierzających do rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego. Doszło zatem do naruszenia również przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., które znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 10a ust 6 pkt. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r.,poz. 1505) przepisów ust 1-5, wyłączających stosowanie m.in. art. 7 i 77 k.p.a. nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji, na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 tej ustawy. Przepis ten dotyczy zatem postępowań zainicjowanych wnioskami o udzielenie pomocy finansowej w oparciu o § 2 rozporządzenia (rozporządzenie Rady Ministrów z 6 sierpnia 2020r. – Dz. U. z 2020r., poz. 1375).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wykładnię przedstawioną we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia i dokona dalszych ustaleń w sprawie, mających na celu wyjaśnienie spełnienia bądź niespełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania żądanej pomocy finansowej w zakresie programu pomocowego.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego [...] zł - co stanowi kwotę uiszczonego przez nią wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku).