Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1263/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Anna Lech Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Polska Sp. z o. o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 305/05 w sprawie ze skargi R. Polska Sp. z o. o. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu zapewnienia pracownikom możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 305/05, oddalił skargę "R. Polska" Sp. z o.o. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie nakazania zapewnienia pracownikom możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. Polska Sp. z o.o. w [...], ul. [...] od decyzji nr 1 zawartej w nakazie z dnia [...] nr [...], w brzmieniu:

"Pracownikom, świadczącym prace w halach produkcyjnych w [...], wymagające wykonywania ich stale w pozycji stojącej lub chodzenia, zapewnić możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy", postanowiono utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tej decyzji, stwierdzono, że inspektor pracy przeprowadzający kontrolę w zakładzie stwierdził, na podstawie obserwacji procesu pracy, że na stanowiskach pracy w halach produkcyjnych w [...], przy pracach wymagających wykonywania ich stale w pozycji stojącej lub chodzenia (np. w Odlewni, w Dziale Kontroli Jakości) nie zapewniono pracownikom możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej. W wyniku stwierdzenia powyższego stanu faktycznego oraz w oparciu o brzmienie § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650), który stanowi, że "przy wykonywaniu pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia należy zapewnić pracownikom możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej" inspektor pracy nakazał zapewnić pracownikom wykonującym stale prace w pozycji stojącej, możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy.

Strona odwołując się od powyższej decyzji wyjaśniła, że praca w Odlewni, w Dziale Kontroli Jakości jest tak zorganizowana, że istnieje możliwość zastępstwa pracownika wykonującego stale pracę w pozycji stojącej lub chodzenia, przez innego uprawnionego pracownika, a dotyczy to przerwy w pracy spowodowanej potrzebami fizjologicznymi lub koniecznością krótkiego odpoczynku (odsapnięcia). Ponadto, jak argumentowała strona, stanowiska pracy są tak urządzone, że niczym nie zajęta wolna powierzchnia stanowiska pracy zapewnia pracownikom swobodę ruchu, wystarczającą do wykonywania pracy w sposób bezpieczny. Dalej strona w swoim odwołaniu wskazała na wymagania procesu technologicznego ograniczającego przerwy w pracy oraz na konsekwencje wynikające z zaburzenia w utrzymywaniu ciągłości pracy, a w tym powstania zagrożenia spowodowanego nagromadzeniem nadmiernej ilości kół na przenośniku rolkowym. Strona wskazała też, że przy pracach wykonywanych stale w pozycji stojącej lub chodzenia dobiera się pracowników o odpowiednich predyspozycjach w uzgodnieniu z lekarzem sprawującym w zakładzie opiekę profilaktyczną. Jak uważa strona, pracownicy mają zapewnioną możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pomieszczeniu jadalni, które usytuowane jest na hali produkcyjnej.

Tymczasem, jak wynika z przedstawionego przez inspektora pracy stanu faktycznego, opisanego w protokole z kontroli nr [...], na niektórych stanowiskach (np. w Dziale Kontroli Jakości) pracownicy przez całą zmianę roboczą dźwigają obręcze przenosząc je, bądź przekładając z miejsca na miejsce, po dokonaniu wcześniejszej oceny jakości (dane dotyczące produkowanych obręczy przedstawione zostały przez przedstawiciela pracodawcy i zawarte w załączniku nr 47 do protokołu kontroli). W załączniku tym wykazano, że masa obręczy zmienia się na poszczególnych etapach procesu technologicznego od wagi 9,5 kg (maksymalna waga) obręczy 13" do 23,2 kg obręczy 20". Inspektor pracy wskazał ponadto, że taki sposób wykonywania pracy na omawianych stanowiskach (bez wykorzystania jakiegokolwiek sprzętu pomocniczego) powoduje, iż prace te niosą ze sobą istotne uciążliwości dla pracownika, w szczególności przy produkcji większych obręczy, obciążając w istotny sposób układ mięśniowo-kostny. Inspektor pracy ustalił także, ze względu na wysiłek fizyczny pracownicy odlewni otrzymują zaprawę do napojów wzbogaconą o Vit. "c".

Mimo, że przepis prawa materialnego nakładający na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikowi wykonującemu prace stale w pozycji stojącej lub wymagającej chodzenia, możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy, nie warunkuje konieczności wykazania, że prace te wymagają znacznego wysiłku fizycznego, to jednak ustalony przez inspektora pracy stan faktyczny niewątpliwie wskazuje dodatkowo na celowość nakazania wypełnienia przez pracodawcę obowiązku, o którym mowa w decyzji nr 1, zawartej w nakazie z dnia [...] nr [...]. Umożliwienie odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy pracownikom stale wykonującym prace w pozycji stojącej lub wymagającej chodzenia, jest nie tylko obowiązkiem pracodawcy, wynikającym wprost z powołanych w decyzji przepisach, lecz również eliminuje konieczność oddalenia się pracownika od stanowiska pracy, w razie nagłej niedyspozycji zdrowotnej i pozostawienia procesu pracy bez nadzoru.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zmianami) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy należy między innymi nadzór i kontrola przestrzegania przez zakłady pracy prawa pracy, w tym również przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zarówno niniejsza ustawa, jak i powołany wyżej przepis prawa materialnego nie dają organom Państwowej Inspekcji Pracy uprawnień do wyrażania zgody na odstępstwa od wymagań określonych w przepisach w sprawie umożliwienia pracownikom wykonującym stale prace w pozycji stojącej lub wymagającej chodzenia, możliwości odpoczynku w pozycji stojącej w pobliżu miejsca pracy, a tym bardziej na swobodną interpretację przepisów regulujących tę kwestię.

W skardze na powyższą decyzję "R. Polska" Sp. z o.o. w [...] podniosła zarzut dotyczący braku treści merytorycznej w nakazie, który jedynie powtarza brzmienie § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r., nie konkretyzując obowiązku jaki miałby wykonać skarżący, co czyni nakaz ten niewykonalnym.

Nadto skarżący podnosi zarzut braku przepisów prawa pracy, które uzasadniałyby przyjęcie, że pracownik ma prawo do odpoczynku w czasie przeznaczonym na wykonywanie pracy. Zdaniem skarżącego brak Polskiej Normy czyni nakaz niewykonalnym również i z tego powodu, że np. w przypadku hali Odlewni, z uwagi na specyfikę panujących tam warunków (podwyższona temperatura, operowanie palnikami itd.) zastosowanie siedzisk, które nie spełniałyby warunków Polskiej Normy może doprowadzić do powstania odpowiedzialności osób zarządzających firmą, w przypadku gdyby z uwagi na użyte siedziska doszło np. do pożaru. Skarżący zarzuca również naruszenie zarówno art. 7 Konstytucji jak i art. 6 k.p.a. Jego zdaniem, wydany przez inspektora nakaz zobowiązuje skarżącego do zapewnienia pracownikom możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej na siedziskach, które będą spełniać wymagania Polskich Norm (§ 4) ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia), nie bierze natomiast pod uwagę faktu, że jest to wymóg niemożliwy do spełnienia z uwagi na brak Polskich Norm regulujących powyższą kwestię. W ocenie skarżącego brak odpowiednich norm nie może obciążać skarżącego. Nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, że w sprawie nie doszło do ustalenia pełnego stanu faktycznego, a mimo to wydana została decyzja. Skarżący podnosi, że ustalenia dokonane przez inspektora pracy są niepełne. Na terenie zakładu skarżącego znajdują się trzy hale. W każdej z nich jest pokój przeznaczony do odpoczynku dla pracowników, spełniający jednocześnie rolę jadalni, pokoju śniadań.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 49 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Stanowi on, że przy wykonywaniu pracy niewymagającej stale pozycji stojącej należy zapewnić pracownikom możliwość siedzenia. Natomiast przy wykonywaniu pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia należy zapewnić pracownikom możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej. Siedziska powinny spełniać wymagania Polskich Norm.

Jak wskazał Sąd I instancji przytoczone przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy (obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika), niepodzielny (działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy), realny (muszą być wykonane w naturze, bez możliwości wykonania zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia) oraz podwójnie zakwalifikowany (są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym).

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki (art. 207 kpa). Podstawowy zarzut skarżącego dotyczy ogólności sformułowania nakazu stanowiącego powtórzenie treści § 49 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia.

Jak stwierdził Sąd w analizowanej sytuacji chodzi o wykonanie działań wynikających wprost z przepisów prawa, przekazanych do wykonania w drodze indywidualnych aktów administracyjnych organom administracji publicznej. Będący przedmiotem skargi akt został skonkretyzowany tak w odniesieniu do przedmiotu (co zrobić), jak i podmiotu (kto ma zrobić) oraz miejsca (hale produkcyjne, w których stale świadczy się pracę wymagającą pozycji stojącej lub chodzenia) w zakresie tych działań, a uzasadnienie decyzji jest wytłumaczeniem tej konkretyzacji. Prawidłowo wywiódł organ, że ogólność sformułowania przepisu § 49 rozporządzenia jest świadomym zabiegiem prawodawcy zmierzającym do objęcia zakresem jego regulacji różnorodne procesy pracy w ich organizacyjnej złożoności. Specyfika pracy różnych gałęzi pracy wymaga dyferencjacji działań gwarantujących bezpieczne warunki pracy. Uwzględnić one muszą potrzeby występujące przy stosowaniu różnych technologii, maszyn i urządzeń technicznych. Wydawane na mocy art. 23715 k.p. przepisy mają to zadanie. Wskazana odmienność funkcji znajduje odzwierciedlenie w fakcie zamieszczenia przez rozporządzenie odrębnych przepisów nakładających na pracodawcę, jeżeli spełnione są okoliczności normatywne, obowiązek wykonania przedmiotowych siedzisk (§ 49) oraz niezależny od powyższego, obowiązek zapewnienia pracownikom, w wypadku spełnienia przesłanek prawnych, pomieszczenia do spożywania posiłków (§ 29 i nast. załącznika nr 2 do rozporządzenia). Obydwa unormowania służą egzekucji różnych rodzajów odpoczynku należnego pracownikowi w związku z pracą.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, prawidłowo zwrócono uwagę na cel przedmiotowego przepisu. Zobowiązuje on pracodawcę do zapewnienia pracownikom wykonującym stale pracę wymagającą pozycji stojącej lub chodzenia możliwości odpoczynku, "wytchnienia" w "pobliżu miejsca pracy". Nie ulega wątpliwości, że zwrot w "pobliżu miejsca pracy" obejmuje nakaz rozmieszczenia siedzisk blisko tegoż "miejsca" w znaczeniu przyjętym w prakseologii i teorii organizacji, tzn. blisko przestrzeni, w której pracownik wykonuje powtarzające się działania ze względu na przyjęty w danej jednostce podział zadań.

Wobec tego, celu zawartego w § 49 rozporządzenia nie mogą realizować pomieszczenia przeznaczone do odpoczynku dla pracowników spełniające jednocześnie rolę jadalni i pokoju śniadań usytuowane przy halach produkcyjnych. Wynika to nie tylko z faktu, że pomieszczenia te znajdują się nawet w odległości kilkudziesięciu metrów od niektórych stanowisk pracy, ale przede wszystkim z różnych funkcji realizowanych przez siedziska umieszczone w pobliżu stanowiska pracy i jadalnie. Wskazana odmienność funkcji znajduje odzwierciedlenie w fakcie zamieszczenia przez rozporządzenie odrębnych przepisów nakładających na pracodawcę, jeżeli spełnione są okoliczności normatywne, obowiązek wykonania przedmiotowych siedzisk (§ 49) oraz niezależny od powyższego, obowiązek zapewnienia pracownikom, w wypadku spełnienia przesłanek prawnych, pomieszczenia do spożywania posiłków (§ 29 i nast. załącznika nr 2 do rozporządzenia). Jak stwierdził Sąd, siedziska umieszczone w pobliżu stanowiska pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia służą realizacji tzw. wypoczynku spontanicznego - tzn. odbywanego w czasie procesu pracy, połączonego z kontrolowaniem (pilnowaniem) jego przebiegu. Pomieszczenia do spożywania posiłków służą natomiast tzw. odpoczynkowi preliminowanemu, tzn. odbywanemu w czasie przerw przewidzianych wprost na regenerację sił (por. T. Pszczołowski: Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, 1978, s. 279).

Ponadto Sąd wskazał, iż zarzut niemożności wykonania decyzji istnieje ze względu na brak Polskiej Normy regulującej sposób wykonania siedzisk. Normy techniczne, a w szczególności Polskie Normy nie są same przez się przepisami bhp (przepisami prawa pracy). Nakaz inspektorski w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisu prawa pracy (przepisu bhp), odnosił się do usunięcia stwierdzonego uchybienia poprzez dostosowanie stanu rzeczy w dziedzinie bhp do wymagań nałożonych przepisami o ochronie pracy. Wobec braku Polskiej Normy wskazującej wymagania względem siedzisk należy odwołać się w tym zakresie do reguł technicznych, technologicznych, budowlanych i innych określających sposób ich wykonania i wykazujących zasady uzgadniania podejmowanych działań z właściwymi organami. Zdaniem Sądu, syntetyczny charakter przepisu pozwala przy tym uwzględnić wymagania wynikające z lokalnych uwarunkowań determinujących i jednocześnie konkretyzujących wybór techniczno - organizacyjnych rozwiązań optymalizujących sposób wykonania obowiązku z zakresu ochrony pracy.

"R. Polska" Sp. z o. o. w [...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając:

1. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu prawa materialnego tj. § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zapewnienie przez pracodawcę miejsca odpoczynku w tzw. pokojach przeznaczonych do odpoczynku i spożywania posiłków, wyposażonych w siedziska i znajdujących się w halach, w których wykonywana jest praca, nie jest zapewnieniem przez pracodawcę możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2001, Nr 124, poz. 1362 ze zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nakaz wydany przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Wrocławiu z dnia [...] zawiera treść, podczas gdy jest on powtórzeniem treści wyżej cytowanego przepisu, a zatem jest wadliwy w świetle wyżej cytowanego przepisu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż nie można podzielić stanowiska, że celu zawartego w § 49 rozporządzenia nie mogą realizować pomieszczenia przeznaczone do odpoczynku dla pracowników, spełniające jednocześnie rolę jadalni i pokoju śniadań usytuowane przy halach produkcyjnych. Przede wszystkim należy wskazać, iż pomieszczenia te usytuowane są w halach produkcyjnych, w których również znajdują się stanowiska pracy, a nie przy halach produkcyjnych. Wynika to nie tylko z wyjaśnień pełnomocnika złożonych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ale również z materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, czego przykładem może być zdjęcie pokoju śniadań w lakierni, załączone do skargi z dnia 24 marca 2005 r., na którym widać, iż okno znajdujące się w tym pokoju wprost wychodzi na stanowiska pracy.

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż przepis § 49 ust 2 wskazuje, iż pracodawca ma obowiązek zapewnić możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy. Fraza powyższa wymaga wyjaśnienia dwóch pojęć "w pobliżu" oraz "miejsce pracy":

Z ostrożności należy wskazać, iż nawet jeśliby przyjąć, iż w § 49 ust. 2 rozporządzenia prawodawca nie miał na myśli miejsca wykonywania pracy w rozumieniu art. 29 §1 pkt 2 k.p., lecz konkretne stanowisko pracy w miejscu wykonywania pracy, brak podstaw do przyjęcia wykładni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zapewnienie pracownikom możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej nie może nastąpić poprzez udostępnienie im pomieszczeń w pewnym sensie uniwersalnych, służących zarówno do odpoczynku w pozycji siedzącej jak i spożywania posiłków. Odmienność funkcji, o której pisze w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakłada sprzeczności, albowiem nie ma sprzeczności pomiędzy oddawaniu się odpoczynkowi w pozycji siedzącej, a spożywaniem posiłków (zazwyczaj również w pozycji siedzącej).

Ponadto brak konkretyzacji nakazu wydanego przez inspektora pracy, o czym będzie poniżej, uniemożliwia kontrolę przez Sąd rzeczywistej odległości jaka pozostaje pomiędzy konkretnym stanowiskiem pracy, które wg inspektora pracy wymaga zapewnienia możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej od miejsc przeznaczonych na ten odpoczynek, co również przesądza o tym, iż niemożliwe jest dokonanie wykładni prowadzącej de facto do wniosku, iż przy każdym stanowisku pracy powinno być siedzisko, bo do tego w praktyce zmierzałaby wykładnia zaprezentowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zwłaszcza, że obowiązujące przepisy nie określają, w jakiej odległości od miejsca pracy pracodawca ma zapewnić możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej.

Ponadto skarżąca ponownie podniosła zarzut braku treści merytorycznej nakazu, który przez powtórzenie treści przepisu aktu wykonawczego nie konkretyzuje obowiązków, jakie miałaby wykonać Spółka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym, podlegała oddaleniu.

Dokonana bowiem przez Sąd I instancji wykładnia przepisów była prawidłowa i szczegółowo uzasadniona.

Wskazać należy, iż przepis § 49 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z dnia 6 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy znajduje się w dziale IV dotyczącym procesów pracy w rozdziale 2 poświęconym organizacji stanowisk pracy. W rozdziale tym uregulowane są m.in. kwestie związane z wielkością stanowiska pracy i ich usytuowaniem. Tak więc obowiązek zapewnienia pracownikom odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej musi odnosić się do stanowiska pracy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, obowiązku tego nie realizuje pomieszczenie przeznaczone na odpoczynek i spożywanie posiłków, co słusznie stwierdził Sąd I instancji. Pomieszczenia są pomieszczeniami higienicznosanitarnymi, o czym stanowi pkt 2 § 2 ww. rozporządzenia. Natomiast obowiązek ich zapewnienia nakłada przepis § 111 rozporządzenia usytuowany w dziale V. Obowiązek ten jest nałożony niezależnie od warunków i rodzaju pracy, ale musi je uwzględniać.

Nawet gdy w danym zakładzie pracy nie wykonuje się pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia, to wskazany przepis nakłada obowiązek zapewnienia pracownikom pomieszczeń higienicznosanitarnych. Natomiast w przypadku wykonywania pracy stale w pozycji stojącej lub wymagającej chodzenia, nałożony jest dodatkowy obowiązek określony właśnie w § 49 ust. 2 rozporządzenia.

Przy odmiennej interpretacji przepis ten byłby zbędny, bowiem obowiązek zapewnienia odpoczynku w pozycji siedzącej realizowany byłby w ramach zapewnienia pracownikom pomieszczeń higienicznosanitarnych.

Jak słusznie uznał Sąd I instancji, oba unormowania mają służyć różnym rodzajom odpoczynku należnego pracownikom w trakcie pracy. Miejsce odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu stanowisk pracy ma zapewnić pracownikom krótki odpoczynek, który nie powoduje przerwania procesu pracy, a w jego trakcie istnieje możliwość kontroli tego procesu. Natomiast pomieszczenia przeznaczone na odpoczynek i spożycie posiłku służą odpoczynkowi regenerującemu - z przerwą w procesie pracy.

Z regulaminu pracy obowiązującego w skarżącej spółce wynika, że taka przerwa trwa 15 minut i jest przeznaczona na spożycie posiłku i odpoczynek (§ 11 pkt 9 regulaminu - akta I SA/Wr 305/05 - k.35). Wtedy też pracownicy korzystają ze stosownych pomieszczeń. Natomiast regulamin nie dopuszcza możliwości skorzystania z tych pomieszczeń poza tą praca, co wynika jednoznacznie z pkt 6 w zw. z pkt 9 § 11 regulaminu. Istnieje bowiem zakaz, bez zgody przełożonego m.in. opuszczania stanowiska pracy przed zakończeniem czasu pracy bądź w czasie godzin pracy. W związku z tym, wskazany w skardze kasacyjne argument o takiej możliwości jest chybiony.

Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię. Wskazać bowiem należy, iż Sąd I instancji nie dokonuje wykładni tego przepisu. Przepis ten nie budzi bowiem wątpliwości interpretacyjnych. Wskazuje bowiem z jakich elementów powinien składać się nakaz wydawany przez inspektora pracy. Wskazać przy tym należy, że błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano również na czym miałoby polegać mylne rozumienie tego przepisu przez Sąd I instancji. Z uzasadnienia tego wynika, że skarżąca Spółka prawdopodobnie chciała zarzucić Sądowi niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu, polegające na błędnej subsumcji. Jednakże zarzut nie został tak sformułowany, a Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie posiada uprawnień do korygowania, czy precyzowania zarzutów. Jeżeli by nawet uznać, że Sąd I instancji przyjął taką interpretację pojęcia "treść" nakazu, jaką wskazano w skardze kasacyjnej, to należy stwierdzić, iż nie byłaby ona błędna. Dana norma prawna nakłada na określony podmiot obowiązek, który zostaje skonkretyzowany w nakazie. Konkretyzacja odnosi się do wskazania podmiotu, do którego jest skierowana i jak w niniejszej sprawie do określenia pomieszczeń, w których ma być ten obowiązek zrealizowany.

Natomiast wskazanie w nakazie samego obowiązku, będzie przytoczeniem treści normy prawnej zawierającej dany obowiązek.

Reasumując stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopuścił się naruszeń wskazanych w skardze kasacyjnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.