Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 226/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 60 ust. 3-5, art. 68 ust. 1 pkt 8, ust. 1 lit.a;
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 284 poz 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE)  nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
article: art. 11
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Z. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 256), art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 15, art. 4, art. 5 ust. 1-2, art. 11, art. 13a i art. 16 ust. 4-5 ustawy z dnia 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), art. 1, lit. 2, art. 3 ust. I lit. j), art. 4, art. 11 ust. 1-2, art. 67, art. 68 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu I Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166/1 z dnia 30.04.2004 r.), art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WIJ nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L z dnia 30.10.2009 r.), Decyzji Nr FI z dnia 12.06.2009 r. dotyczącej wykładni art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 odnoszącego się do zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych (Dz. U. UE C z dnia 24.04. 2010r.), Wojewoda Zachodniopomorski odmówił prawa do świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na rzecz dziecka M. W. w okresie od [...] października 2017 r. do dnia [...] września 2018 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że stosownie do art. 1 lit. z) oraz art. 3 ust. 1 lit. j) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 881/2004 świadczenie wychowawcze jest świadczeniem rodzinnym, a ojciec dziecka jest aktywny zawodowo na terenie [...], w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji Wojewoda [...] jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia złożonego przez matkę dziecka – A. K., zwaną dalej "Skarżącą".

Organ wskazał, że na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 3 lit. a) oraz art. 67 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 osoby wykonujące w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlegają ustawodawstwu tego państwa i są uprawnione w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu prawa do świadczeń zawarte w art. 68 ust 1 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Przywołany artykuł przewiduje, iż w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo członkowskie w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, w pierwszej kolejności udzielane są prawa z tytułu zatrudnienia, a w następnej kolejności prawa uzyskane na podstawie miejsca zamieszkania. A zatem ze względu na wykonywanie przez ojca dziecka działalności zawodowej na terenie [...] i brak aktywności zawodowej Skarżącej w Polsce, pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego od dnia [...] października 2017 r. do dnia [...] września 2018 r. leży po stronie [...].

Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009, jeżeli instytucja, w której złożono wniosek uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. I i 2 rozporządzenia podstawowego 883/2004, niezwłocznie podejmuje, tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane i przekazuje wniosek instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja zagraniczna, do której przesłano wniosek strony zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy. Jeżeli instytucja, której przekazano wniosek, nie zajmie stanowiska w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, zastosowanie ma tymczasowa decyzja, o której mowa powyżej, a instytucja zagraniczna wypłaca świadczenia przewidziane w obowiązującym ją ustawodawstwie i informuje instytucję, w której złożono wniosek o kwocie wypłaconych świadczeń.

W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że zasadnym jest odmowa przyznania świadczenia i przekazanie wniosku strony do islandzkiej instytucji zajmującej się przyznawaniem świadczeń rodzinnych. Jednocześnie organ poinformował Skarżącą, że w przypadku, gdy kwota świadczeń przyznanych na rzecz dziecka za granicą będzie niższa niż kwota potencjalnie przysługującego w Polsce świadczenia wychowawczego, Wojewoda Zachodniopomorski w myśl art. 68 ust. 2 Rozporządzenia 883/2004 ustali prawo do dodatku dyferencyjnego, tj. do różnicy pomiędzy wyższym świadczeniem przysługującym w Polsce a niższym świadczeniem przyznanym za granicą, o ile strona spełnia kryteria uprawniające do przyznania przedmiotowego świadczenia w Polsce.

A. K. odwołała się do decyzji Wojewody Z. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., podnosząc zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, poprzez jego błędną interpretację. Wskazała w uzasadnieniu odwołania, że przebywa z dzieckiem w Polsce i pracuje zawodowo, czego nie uwzględnił organ.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i przywołując przepisy przytoczone w zaskarżonej decyzji podkreślił, że wniosek Skarżący został co prawda złożony w organie właściwym do przyznania świadczenia, ale ojciec dziecka w okresie świadczeniowym przebywał i pracował na terenie [...]. Oznacza to, że według zasad pierwszeństwa krajem właściwym do rozpoznania wniosku jest [...], a zatem zasadnie odmówiono jej przyznania dodatku dyferencyjnego. Uprawnionym, w ocenie organu odwoławczego, było również przekazanie wniosku skarżącej do strony islandzkiej celem jego rozpoznania i orzeczeniu o przyznaniu świadczenia. Organ podzielił stanowisko Wojewody, iż dopiero wówczas, gdy świadczenie zostanie Skarżącej przyznane i okaże się, że jego wysokość jest niższa niż wysokość świadczenia, które Skarżąca otrzymałaby w Polsce, organ krajowy będzie mógł orzec o przyznaniu dodatku dyferencyjnego.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium wyjaśniło, że w okresie, którego dotyczył wniosek Skarżąca według zgromadzonej dokumentacji nie była aktywna zawodowo. Ze złożonego przez nią dnia [...] sierpnia 2019 r. oświadczenia wynika, że zatrudnienie podjęła ona [...] stycznia 2019 r., zaś ze złożonej przez nią umowy zlecenia wynika, że jest ona w dalszym ciągu zatrudniona. Nadto z wydruku z systemu informatycznego ZUS wynika, że była ona w tym systemie ujęta od [...] listopada 2018 r. Niezależnie zatem nawet od tego z jakich przyczyn Skarżąca była w tym systemie ujęta, okres ten jest późniejszy niż okres świadczeniowy.

A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia obu decyzji w zaskarżonym zakresie.

W skardze podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym uniemożliwienie skarżącej nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. W. w okresie od dnia od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię,

- art. 16 ustawy o pomocy społecznej poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

- art. 68 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż ze względu na wykonywanie przez M. W. działalności zawodowej i brak aktywności zawodowej A. K. w Polsce, pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego leży po stronie [...], podczas gdy Skarżąca pracuje zawodowo w Polsce i mieszka z uprawnionym do świadczeń małoletnim M. W. w Polsce,

Ponadto Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego;

- rażące naruszenie zasady legalności działania organów administracji z art. 6 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa z art. 8 k.p.a., zasady przekonywania obywateli z art. 11 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że z akt postępowania nie wynika jednoznacznie, czy ojciec dziecka rzeczywiście w okresie, który obejmował wniosek przebywał i pracował za granicą. W jej ocenie organ nie przeprowadził postępowania w tym zakresie, podobnie jak nie ustalił, czy był on uprawniony do świadczeń. Zdaniem Skarżącej, kolizja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego ma miejsce dopiero wówczas, gdy dochodzi do realizacji prawa do świadczenia, inaczej mówiąc, gdy zostanie ono przyznane w oparciu o przepisy innego państwa członkowskiego.

Ponadto Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Na wstępie przypomnieć należy, iż w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że - podobnie jak decyzja organu I instancji, narusza prawo, co stanowiło podstawę ich uchylenia.

Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca Skarżącej przyznania dodatku dyferencyjnego, z uwagi na to, że ojciec dziecka w okresie określonym w decyzji przebywał i pracował w [...]. Organy obu instancji uznały, że zgodnie z zasadą pierwszeństwa krajem właściwym do przyznania i wypłaty świadczenia jest [...]. Stąd też, jak wskazały organy, wniosek Skarżącej powinien zostać przekazany według właściwości do kraju pierwszeństwa, który powinien orzec o przyznaniu świadczenia, a dopiero wówczas Wojewoda będzie mógł orzec o przyznaniu dodatku dyferencyjnego.

W ocenie Sądu procedowanie organów w niniejszej sprawie było wadliwe. Przede wszystkim bowiem zauważyć należy, że wniosek Skarżącej obejmował przyznanie świadczenia wychowawczego, a nie dodatku dyferencyjnego. Zatem rozstrzygnięcie odnosi się do świadczenia, o którego przyznanie Skarżąca nie wnioskowała. Skoro złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, to tego powinno dotyczyć rozstrzygnięcie organu. Organ nie może bowiem modyfikować wniosków składanych przez stronę postępowania, a rozstrzygnięcie powinno odnosić się do rozpoznania żądania objętego wnioskiem. Tymczasem w badanej sprawie organ orzekł o odmowie przyznania innego świadczenia aniżeli to, o którego przyznanie wnioskowała Skarżąca. Rozstrzygnięcie to było, zdaniem Sądu, konsekwencją wadliwej wykładni i zastosowania przepisów regulujących kwestie związane z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Na marginesie jedynie wskazać należy, że w sytuacji przekazania wniosku instytucji właściwej innego państwa członkowskiego orzeczenie o zapewnieniu dodatku dyferencyjnego może mieć miejsce na podstawie art. 68 ust. 3 pkt a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L z 2004 r., nr 166 str. 1.), dalej jako "rozporządzenie podstawowe", jednak w tym celu organ musiałby przeprowadzić postępowanie i poczynić wszystkie niezbędne dla przyznania tego świadczenia ustalenia we własnym zakresie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w związku z okolicznością, iż w okresie, na który miało zostać przyznane świadczenie ojciec dziecka przebywał w [...], zastosowanie miały przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Konieczność rozpatrzenia sprawy w oparciu o wskazane przepisy wynika wprost z art. 11 i następnych ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U z 2019 r. poz. 2407 – j.t.), dalej jako "u.p.p.w.d" oraz regulacji wynikających z rozporządzenia podstawowego oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L z 2009 r., nr 284, str.1), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze".

W tych okolicznościach, zgodnie z zasadami przewidującymi sposób postępowania w przypadku, gdy dochodzi do kolizji systemów zabezpieczenia społecznego niezbędnym jest zastosowanie zasad przyznawania świadczeń rodzinnych określonych w przywołanych przepisach. Celem tych regulacji jest z jednej strony uniknięcie sytuacji, w której świadczenie tego samego rodzaju pobierane jest jednocześnie w różnych krajach, z drugiej zaś zapewnienie odpowiedniej jego wysokości, a także sprawne i szybkie przeprowadzenie postępowania, którego efektem powinno być ustalenie instytucji właściwej do przyznania i wypłaty świadczenia oraz wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Co do zasady wniosek o przyznanie świadczenia powinien zostać złożony w instytucji właściwej według zasad pierwszeństwa wyartykułowanych w art. 68 rozporządzenia podstawowego. W przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a przywołanego rozporządzenia jest następująca:

- w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek,

- w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty

- w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania.

Skoro zatem organ stwierdził, że w okresie, którego dotyczył wniosek Skarżąca nie pracowała, a ojciec dziecka przebywał i pracował na terenie [...], to koniecznym stało się odwołanie do przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W badanej sprawie organ uznał, że jest właściwy, ale nie na zasadzie pierwszeństwa, uznał bowiem, że w związku z ustalonymi okolicznościami, właściwym do rozpatrzenia wniosku jest odpowiedni organ w [...].

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w takich sytuacjach, gdy wniosek został złożony do organu właściwego, ale nie na zasadzie pierwszeństwa, zastosowanie znajduje art. 60 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych kierowany jest do instytucji właściwej. Do celów stosowania art. 67 i 68 rozporządzenia podstawowego uwzględnia się – w szczególności w odniesieniu do prawa danej osoby do ubiegania się o takie świadczenia – sytuację całej rodziny, tak jak gdyby wszystkie osoby zainteresowane podlegały ustawodawstwu zainteresowanego państwa członkowskiego i miały miejsca zamieszkania w tym państwie. W przypadku gdy osoba uprawniona do ubiegania się o świadczenia nie wykonuje swego prawa, instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, uwzględnia wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożony przez drugiego rodzica, osobę traktowaną jak rodzic lub przez osobę lub instytucję występującą jako opiekun dziecka lub dzieci (ust. 1).

Instytucja, do której złożono wniosek zgodnie z ust. 1, rozpatruje go na podstawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy. Jeżeli instytucja ta uzna, że jej ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, zapewnia świadczenia rodzinne zgodnie ze stosowanym przez siebie ustawodawstwem. Jeżeli instytucja ta uzna, że na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego może istnieć prawo do dodatku dyferencyjnego zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie przekazuje wniosek do instytucji właściwej tego innego państwa członkowskiego oraz informuje o tym zainteresowanego; powiadamia ona ponadto instytucję tego innego państwa członkowskiego o swojej decyzji w sprawie wniosku oraz o kwocie wypłaconych świadczeń rodzinnych (ust. 2).

Jeżeli instytucja, w której złożono wniosek, uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie podejmuje tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane, oraz przekazuje wniosek do instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja ta zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy. Jeżeli instytucja, której przekazano wniosek, nie zajmie stanowiska w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, zastosowanie ma tymczasowa decyzja, o której mowa powyżej, a instytucja ta wypłaca świadczenia przewidziane w obowiązującym ją ustawodawstwie i informuje instytucję, w której złożono wniosek o kwocie wypłaconych świadczeń (ust. 3).

Z przywołanego przepisu wynika zatem, że jeżeli wniosek został złożony w kraju, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa, a osoba, która jest uprawniona do ubiegania się o świadczenia, z prawa tego nie korzysta, to wniosek złożony przez drugiego rodzica winien zostać niezwłocznie przekazany do kraju właściwego według zasad pierwszeństwa i tam winien zostać rozpoznany.

Rzeczą organu krajowego jest wówczas niezwłoczne wydanie decyzji tymczasowej w sprawie zasad pierwszeństwa - stosownie do art. 60 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, przekazanie wniosku właściwej według zasad pierwszeństwa instytucji i poinformowanie o tym wnioskodawcy. Na tym etapie postępowania organ krajowy jest władny wyłącznie do wydania decyzji tymczasowej, nie zaś do rozstrzygania o istocie sprawy.

Dodać trzeba, że ustawodawca unijny przewidział procedurę na wypadek, gdyby do zajęcia stanowiska w przewidzianym terminie nie doszło, jak również na wypadek sporu co do zasad pierwszeństwa (ust. 4 i 5 art. 60 rozporządzenia wykonawczego). Regulacje te mają, zdaniem Sądu, funkcję ochronną, a ich celem jest doprowadzenie do szybkiego rozpoznania wniosku i udzielenia świadczeń, bez konieczności angażowania strony w ewentualny spór o właściwość pomiędzy organami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać zatem należy, że poza podstawową wadą zaskarżonej decyzji, o której była mowa wyżej, wadliwy był również tryb procedowania organu I instancji, który rozpoznał sprawę merytorycznie, zamiast zastosować art. 60 rozporządzenia wykonawczego. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby decyzja tymczasowa została wydana, jak również nie wynika, aby wniosek Skarżącej faktycznie został przekazany właściwej instytucji.

Należy również podzielić zarzuty skargi odnoszące się do niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Nie można bowiem, w oparciu o przedłożone Sądowi akta wywieść tezy, że organ poczynił wystarczające ustalenia dla przyjęcia, iż zastosowanie ma reguła pierwszeństwa wynikająca z zatrudnienia. Brak jest w aktach dokumentu w języku polskim, z którego wynikałoby w sposób jednoznaczny, że ojciec dziecka, w okresie obejmującym wniosek o przyznanie świadczenia, był zatrudniony na terenie [...]. Jest to podstawowa okoliczność, którą organ winien był ustalić, aby móc skutecznie przekazać wniosek Skarżącej właściwej instytucji. Dopiero wiarygodne ustalenie powyższej okoliczności da organowi asumpt do dalszego procedowania w niniejszej sprawie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.