Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3096/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: sędzia WSA Alina Balicka WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej: "GDOŚ" lub "organ II instancji") z [...] listopada 2019 r., [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie") utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ" lub "organ I instancji") z [...] lipca 2019 r., [...] wydane w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 [...], przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], obręb [...], gm. [...] (dalej: "przedsięwzięcie").

II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. w dniu [...] marca 2019 r. B. K. (dalej: "skarżąca" lub "inwestorka") wystąpiła do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na budowę trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], obręb [...], gm. [...]. Starosta [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia RDOŚ określonych dokumentów dotyczących przedsięwzięcia. W dniu [...] czerwca 2019 r. do RDOŚ wpłynął wniosek B. K. z [...] czerwca 2019 r. o stwierdzenie obowiązku lub jego braku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 [...].

II.2. RDOŚ postanowieniem z [...] lipca 2019 r., [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji stwierdził, iż realizacja inwestycji na omawianej działce (w powiązaniu z przedsięwzięciami zrealizowanymi jak i planowanymi do realizacji), będzie znacząco negatywnie wpływać na siedlisko przyrodnicze o kodzie [...], oraz powiązane z nim gatunki ptaków: derkacza oraz ptaki drapieżne, w tym orlika krzykliwego, będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 [...], w związku z czym niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

II.3. Na ww. postanowienie skarżąca wywiodła zażalenie, podkreślając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę mieszkaniową na działce inwestycyjnej, zatem RDOŚ nie powinien podważać raz podjętych w danej sprawie rozstrzygnięć. Strona skarżąca stwierdziła ponadto, że obowiązki nałożone w treści raportu, nie są potwierdzone wiarygodną inwentaryzacją przyrodniczą, sporządzoną przez niezależnych ekspertów. Skarżąca zwróciła uwagę, że na działce nr [...] zrealizowano inwestycję, co nie budziło wątpliwości RDOŚ. W ocenie skarżącej "zasada przezorności" została zatem przez RDOŚ nadużyta.

II.4. Zaskarżonym postanowieniem GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. GDOŚ podniósł, że przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru Natura 2000 [...]. Na uwagę zasługuje fakt, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 2081, ze zm., dalej: "ustawa ooś" lub "ustawa ocenowa") za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, należy uznać oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Biorąc powyższe pod uwagę, GDOŚ podniósł, że obszar stanowi jedną z najwartościowszych w Europie ostoi fauny puszczańskiej ze wszystkimi dużymi drapieżnikami (niedźwiedź, wilk, ryś). Występują tu bardzo liczne populacje ssaków, gadów, płazów, bezkręgowców i ptaków. Na obszarze występują 22 siedliska przyrodnicze, 4 gatunki roślin, 9 ssaków, 20 gatunków ptaków, 3 gatunki płazów, 3 gatunki ryb i minogów, 7 gatunków bezkręgowców. Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (SFD) zagrożeniem dla ww. obszaru, jest w szczególności zaniechanie lub brak koszenia, zarzucenie pasterstwa lub brak wypasu, zabudowa rozporoszona oraz zmniejszenie lub utrata określonych cech siedliska. GDOŚ zwrócił uwagę, że przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...] są takie gatunki ptaków jak: bocian czarny (Ciconia nigra), derkacz (Crex crex), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), jarząbek (Bonasa bonasia), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis), muchołówka mała (Ficedula parva), orlik krzykliwy (Clanga pomarina), orzeł przedni (Aquila chrysaetos), sóweczka (Glaucidium passerinum), trzmielojad (Pernis apivorus), włochatka (Aegolius funereus), płochacz halny (Prunella collaris), puchacz (Bubo bubo), takie gatunki roślin jak: rzepik szczeciniasty (Agrimonia pilosa), dzwonek piłkowany (Campanula serrata), ponikło kraińskie (Eleocharis carniolica), tocja karpacka (Tozzia alpina subsp. carpatica), bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis), widłoząb zielony (Dicranum viride), takie gatunki ssaków jak: niedźwiedź brunatny (Ursus arctos), wilk (Canis lupus), ryś (Lynx lynx), żubr (Bison bonasus), podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros), nocek duży (Myotis myotiś), nocek orzęsiony (Myotis emarginatus), nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii), mopek zachodni (Barbastella barbastellus), bóbr europejski (Castor fiber), wydra (Lutra lutra), takie gatunki płazów jak: kumak górski (Bombina variegata), traszka karpacka (Lissotriton montandoni), traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), takie gatunki ryb i minogów, jak: głowacz białopłetwy (Cottus gobio), brzanka (Barbus meridionalis petenyi), minóg strumieniowy (Lampetra planeri), takie gatunki bezkręgowców jak: biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), biegacz Zawadzkiego (Carabus zawadzkii), czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) Krasopani hera (Euplagia quadripunctaria), nadobnica alpejska (Rosalia alpina), skójka gruboskorupowa (Unio cressus), zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus) oraz siedliska przyrodnicze: o kodzie, [...],[...],[...],[...],[...]*,[...],[...],[...],[...],[...]*,[...],[...],[...]*,[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]*,[...]*,[...]*,[...]. Nadto działka inwestycyjna oraz działki sąsiednie o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią niezabudowane siedlisko przyrodnicze (6510) niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenaherion elatioris), będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Występowanie tego płata zostało stwierdzone podczas inwentaryzacji przyrodniczej, wykonanej na zlecenie RDOŚ w 2015 r. przez spółkę [...] Sp. z o.o. Od północy i wschodu działka nr [...] sąsiaduje z zadrzewieniami zlokalizowanymi w otoczeniu potoku [...]. Na południowym-wschodzie w odległości ok. 110 m od działki inwestycyjnej znajduje się teren podmokły (działka nr [...]). W odległości ok. 50 m od granic działki nr [...] zlokalizowany jest teren mieszkalny ciągnący się wzdłuż ww. drogi wojewódzkiej. Obszar łąkowy, w którego skład wchodzi teren planowanej inwestycji z uwagi na swoje uwarunkowania stanowi dogodne siedlisko dla derkacza - przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Siedlisko o kodzie [...] zajmuje powierzchnię 4,39 ha, czyli 1,13% powierzchni całego obszaru Natura 2000. Siedlisko [...] to niżowe i górskie antropogeniczne zbiorowiska użytków zielonych na żyznych, świeżych (niezbyt wilgotnych i nie suchych) glebach mineralnych bez śladów zabagnienia, które powstały w wyniku wycięcia lasów liściastych i zagospodarowania tych terenów jako łąki kośne. Koszone są zwykle dwa razy w roku oraz umiarkowanie nawożone. Najczęściej występują poza dolinami rzecznymi. Nieraz spotyka się je w dolinach, ale wówczas porastają gleby odwadniane lub znajdują się poza zasięgiem wylewów rzeki. Łąki użytkowane ekstensywnie należą do siedlisk zagrożonych, głównie z uwagi na zaprzestanie dotychczasowych ekstensywnych form ich rolniczego wykorzystywania. Derkacz jest gatunkiem średnio licznym. Jest to gatunek prowadzący skryty tryb życia. Zasiedla otwarte i półotwarte terenu z żyznymi, podmokłymi, ekstensywnie użytkowanymi łąkami oraz turzycowiska. Licznie występuje w dolinach rzecznych, w okolicach strumieni, bagien, na obrzeżach wrzosowisk oraz łąk ze stagnującą wodą lub niewielkimi oczkami wodnymi. Rzadziej zasiedla użyźniane, nieprzesuszone łąki, pastwiska oraz uprawy zbóż lub rzepaku. Niekiedy stwierdzany jest również w uprawach ziemniaków oraz na małych polanach śródleśnych i zrębach. Łąka, której częścią jest planowana do zainwestowania działka, jest siedliskiem dogodnym do żerowania jak i gniazdowania dla derkacza, a przeznaczenie terenu pod zabudowę z uwagi na zasięg oddziaływania związanego z antropopresją, wykraczający na tereny łąkowe położone poza granicami działki nr [...], może stanowić zagrożenie dla tego gatunku. GDOŚ analizując wpływ inwestycji na ptaki drapieżne m.in. orlika krzykliwego, stwierdził, że analizowany obszar będący częścią rozległego ok. 4,4-hektarowego, niezabudowanego płatu łąkowego (chociaż w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej), może być siedliskiem suboptymalnym dla orlika krzykliwego, wykorzystywanym jako miejsce żerowania w związku ze zmniejszającą się powierzchnią terenów otwartych. Orlik krzykliwy to gatunek, który wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania działki niezainwestowane. Gatunek ten wymaga dużych terytoriów, na których mogą zbierać pokarm, wobec czego zmiana sposobu lub intensywności jego użytkowania może pociągać za sobą ryzyko, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną gniazdować. W związku z tym, jednym z ważniejszych celów ochrony tego gatunku jest zachowanie, a miejscami przywrócenie, ekstensywnie użytkowanych terenów rolniczych, szczególnie położonych przy brzegach lasów, poprzez wypas lub koszenie. Biorąc pod uwagę, że w ww. obszarze występuje ok. 36 par lęgowych, negatywne oddziaływanie nawet na jedną parę (co stanowi oddziaływanie na 3,6% całej populacji) będzie się wiązać ze znacząco negatywnym oddziaływaniem i zagrożeniem dla całej populacji tego gatunku. W ocenie GDOŚ jako działania znacząco oddziałujące na cele ochrony obszaru Natura 2000 należy uznać takie przedsięwzięcia, które uniemożliwiają poprawę stanu zachowania siedlisk o niezadowalającym lub złym stanie ochronny, w tym działania, które opóźniają lub uniemożliwiają osiągnięcie celów ochrony w danym obszarze Natura 2000. W tym miejscu GDOŚ podniósł, że w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności". Zasada ta, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396; dalej: "p.o.ś"), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Szczególne znaczenie zasada ta ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000, w tym zakresie była wielokrotnie podstawą wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Organ II instancji stwierdził, że jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji". GDOŚ zwrócił także uwagę, że zgodne z informacjami podanymi w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, "w obecnym stanie ww. działka jest niezabudowana i niezagospodarowana. Nie występują zadrzewienia. Dotychczas była używana rolniczo. Stan obecny działki wg. ewidencji gruntów: Pastwiska trwałe. Ps IV o pow. 0,1321 ha". Ponadto stwierdzono, że "planowana inwestycja pozwoli na prawidłowe zagospodarowanie działki oraz przyczyni się do uzyskania ciągłości rozbudowy mieszkaniowej wzdłuż lewej strony drogi Wojewódzkiej na trasie [...] - [...]". Uwzględniając treść art. 63 ust. 1 ustawy ooś oraz materiał dodatkowym, GDOŚ stwierdził, że realizacja przedsięwzięcia prowadzić będzie do trwałego zajęcia i przekształcenia tego terenu, w szczególności ziszczenia części siedliska przyrodniczego o kodzie [...] oraz zmianę dotychczasowego jego wykorzystywania, dalszy rozwój przestrzeni zabudowanej, a w konsekwencji stopniowe pomniejszanie terenów otwartych. Wobec powyższego oraz biorąc pod uwagę zagrożenia wymienione w SFD dla obszaru Natura 2000 oraz biologię wymienionych przedmiotów ochrony ww. obszaru, organ II instancji uznał, że istnieją racjonalne przesłanki, że przedsięwzięcie może znacząco wpływać na przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000 [...] i niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na ten obszar Natura 2000 w określonym zakresie. Z uwagi na powyższe, organ II instancji uznał, że lokalizacja planowanej inwestycji w płacie siedliska przyrodniczego o kodzie [...] – niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie na działce o nr [...] skutkując częściową, jednakże trwałą utratą tego siedliska przyrodniczego na skutek jego zabudowania i przekształcenia oraz może znacząco oddziaływać na derkacza i orlika krzykliwego, ze względu na zabór miejsc żerowiskowych, które szczególnie w [...] charakteryzują się dużym nasileniem procesów antropopresji, a więc może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 [...]. W ocenie GDOŚ możliwy znacząco negatywny zasięg oddziaływania inwestycji może dotyczyć także innych gatunków ptaków o podobnych wymaganiach siedliskowych w zakresie łowisk i odbywania lęgów, w tym w szczególności orła przedniego i trzmielojada. Zajęcie terenów żerowiskowych przez zabudowę, potencjalnie może skutkować opuszczeniem terytoriów i spadkiem liczebności tych gatunków. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę możliwość skumulowania negatywnych oddziaływań w danym obszarze (szczególności w ujęciu skumulowanym z podobnymi tego rodzaju inwestycjami, istniejącymi, realizowanym lub planowanymi do realizacji w rejonie miejscowości [...] np. planowaną budową trzech budynków mieszkalnych na działce o nr [...]), może potencjalnie znacząco oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Organ II instancji, podkreślił, że przesłankami do zakwalifikowania się przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 są możliwość i istotność oddziaływania. O możliwość zaistnienia takiego oddziaływania przesądza istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania a więc sytuacją, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi wówczas, gdy planowane działanie niesie ze sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku niepewności zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności", która jest wiążącym elementem prawa wspólnotowego, a obowiązek jej stosowania przez państwa członkowskie wynika z zapisów art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Szczególne znaczenie zasada ta ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000. Zezwolenie na realizację planu lub przedsięwzięcia może zostać udzielone jedynie pod warunkiem, że właściwe władze krajowe uzyskają pewność, iż plan lub przedsięwzięcie nie będą miały negatywnych skutków dla obszaru, którego dotyczą. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości, że skutki takie nie wystąpią. Należy podkreślić, że instrumentem służącym do analizy wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 jest ocena oddziaływania na obszar Natura 2000. Organ II instancji przychylił się do stanowiska RDOŚ, iż z uwagi na powyższe bardzo istotne jest dokonanie dokładnej analizy wpływu inwestycji na obszar Natura 2000, poprzez m.in. wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej, określenie występowania gatunków poprzez wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej na przedmiotowym terenie w celu określenia występowania, rozmieszczenia oraz sposobu i okresu wykorzystywania przez ww. gatunki zwierząt obszaru przeznaczonego pod planowaną inwestycję oraz jego okolicy. Inwentaryzacja ta będzie także pomocna w celu ustalenia okresu, w jakim prace mogłyby być prowadzone, aby zminimalizować negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na gatunki ptaków stanowiące przedmiot ochrony ww. obszaru. Lokalizacja inwestycji na gruntach łąkowo-pastwiskowych, w terenie niezabudowanym, nie pozwala, w ocenie GDOŚ z całą pewnością wykluczyć znacznej roli tego obszaru dla gatunków zwierząt, w szczególności ptaków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...]. Konstatując, organ II instancji uznał, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie wpływać na siedliska przyrodnicze i gatunki ptaków będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 [...], w szczególności na siedlisko przyrodnicze o kodzie [...] i powiązane z nim takie gatunki jak derkacz i orlik krzykliwy, w związku z czym niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w określonym przez organ I instancji zakresie. GDOŚ wskazał także, że dana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określa się m.in. przeznaczenie, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu oraz kształtuje się sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, nie oznacza automatycznie, że może być ona realizowana na tym terenie, zwłaszcza jeśli inwestycja ma powstać w obszarze Natura 2000. Ponieważ zostało w niniejszym postępowaniu dowiedzione, że planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na siedlisko przyrodnicze [...] i powiązanego z nim orlika krzykliwego, dlatego pomimo zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, musi zostać przeprowadzone dodatkowe postępowanie, tj. ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 [...]. W kontekście zarzutu, jakoby na działce nr [...] zrealizowano inwestycję, która również znajduje się w obszarze Natura 2000, organ II instancji zwrócił uwagę, że był on zobligowany orzekać w oparciu o materiał zgromadzony w niniejszej sprawie, w przedmiocie wniosku o stwierdzenie obowiązku lub jego braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

III.1. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. inwestor reprezentowany przez adwokata wniósł skargę na postanowienie GDOŚ z [...] listopada 2019 r., [...] Skarżąca zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie:

(I) przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 ust. 1,2,3 w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy ooś w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2018, poz. 1614, dalej: "u.o.p.") poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym uznaniu jakoby budowa trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych stanowiła inną inwestycję mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy teren, na którym mają zostać wybudowane przedmiotowe budynki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dopuszczono do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak również sąsiednie działki są już wykorzystywane na cele budownictwa mieszkaniowego toteż budowa trzech budynków mieszkalnych sama w sobie nie jest inwestycją należącą do przedsięwzięć innych, a więc takich, które są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000, gdyż planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w korytarzu ekologicznym i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000;

(II) przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 6 ust. 1 i ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy ooś w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy ooś poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym uznaniu jakoby budowa trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych miała wpływ na obszar Natura 2000 i uzasadniała powołanie się przez organy I i II instancji na zasadę przezorności, w sytuacji gdy na obszarze Natura 2000 mogą być podejmowane przedsięwzięcia, które osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie nie oddziałują na cele jego ochrony, określone w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. u.o.p., a w związku z tym nie można a priori bez właściwej i wiarygodnej podstawy zakładać potencjalnego oddziaływania na obszar Natura 2000, zwłaszcza, że projektowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w korytarzu ekologicznym - ale wręcz przeciwnie - projektowane budynki maja powstać na skraju obszaru Natura 2000, w zabudowanej okolicy (i to zarówno budynkami mieszkalnymi jak i nawet przemysłowymi (hale, stacja paliw) i gospodarczymi) a ponadto organy administracji nie wykazały jakoby istniało jakiekolwiek realne zagrożenie dla obszaru Natura 2000 czy też realnego występowania chronionych gatunków;

(III) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i § 4, 78 § 1, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ wyższego stopnia postanowienia RDOŚ z [...] lipca 2019 r. nakładającego na stronę skarżącą obowiązek wykonania i przedłożenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 inwestycji budowy trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, podczas gdy organ II instancji nie dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, pominął przedłożoną przez stronę analizę specjalisty ochrony środowiska D. B. ([...] sp. z o.o.), a nadto nie wyjaśnił w sposób obiektywny i przekonujący oraz pogłębiający zaufanie strony do organów, przesłanek wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i przyczyn nałożenia na stronę skarżącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000, podczas gdy z powszechnie dostępnych informacji na stronie RDOŚ i załączników mapowych do rozporządzenia Ministra Środowiska, wynikają fakty zgoła odmienne od ustaleń poczynionych przez organy (fakty powszechnie znane zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a.):

(IIIa) z "Mapy Zadań Ochronnych" część 2, strona 68 złącznika graficznego wynika, iż na działce nr [...], ani w jej sąsiedztwie, nie występuje płat siedliska przyrodniczego (kod [...]) oznaczony zgodnie z legendą kolorem ciemno zielonym, na występowanie którego w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy I i II instancji wprost wskazują, a co miałoby uzasadniać nałożenie na stronę określonego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000,

(IIIb) co istotne, z "Mapy zmian Studium MPZP, część 2, str. 67 załącznika graficznego wynika, iż działka skarżącej ([...]), oznaczona zgodnie z legendą kolorem ciemno czerwonym znajduje się na terenach zabudowy możliwej bez szkody dla Obszaru Natura 2000 - wobec czego w świetle powyższych informacji udostępnionych przez organ I instancji pod wskazanym powyżej adresem strony internetowej nałożenie na stronę określonego obowiązku pozostaje nie poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, a jedynie stanowi nadużycie przez organy I i II instancji zasady przezorności, która sama w sobie nie daje podstawy do zakwalifikowania inwestycji jako mogącą oddziaływać na obszar Natura 2000, bowiem zasada przezorności posiada zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy potencjalne oddziaływanie na środowisko nie jest w pełni rozeznane, co nie ma miejsca w sprawie inwestycji objętej wnioskiem, skoro w bezpośrednim sąsiedztwie działki jest utrwalona zabudowa mieszkaniowa, gospodarcza, a nawet przemysłowa.

Na podstawie przedstawionych powyżej zarzutów, skarżąca wniosła o:

(I) dopuszczenie dowodów z dokumentów:

(Ia) z "Mapy Zadań Ochronnych" część 2, strona 68 złącznika graficznego wraz z legendą,

(Ib) z "Mapy zmian Studium MPZP, część 2, str. 67 załącznika graficznego wraz z legendą,

(Ic) postanowienia GDOŚ z [...] grudnia 2018 r. (bez danych strony postępowania) - na okoliczność wydania dla nieruchomości położonej w tej samej gminie objętej tymi samymi uwarunkowaniami, a nawet położonej bardziej w głąb obszaru Natura 2000 [...] - odmiennego postanowienia przez GDOŚ, w takim samym stanie faktycznym, gdy w załączone postanowienie uchyla zaskarżone postanowienie I instancji przy analogicznych wątpliwościach, w zakresie zasadności nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000, a przy takich samych brakach postępowania i postanowienia organu I instancji w sprawie skarżącej organ II instancji utrzymał w mocy lakoniczne i ogólnikowe postanowienie organu I instancji ingerujące w prawo własności strony;

(II) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;

(III) uchylenie poprzedzającego postanowienia RDOŚ z [...] lipca 2019 r. w całości,

(IV) zasądzenie od GDOŚ na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

(V) rozpoznanie sprawy na rozprawie w trybie art. 122 p.p.s.a.

Skarżąca wskazała, że budowa trzech powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ooś. Zatem w ocenie strony skarżącej, skoro to przedsięwzięcie polegające na budowie trzech budynków mieszkalnych nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, a działka skarżącej znajduje się na terenie z dopuszczoną zabudową mieszkaniową jednorodzinną, to inwestycja taka należąca do przedsięwzięć innych, a więc takich, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Budowa domu jednorodzinnego nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a tylko zdaniem organów, hipotetycznie i potencjalnie mogłaby oddziaływać na środowisko, przy czym brak konkretnych dowodów przemawiających po pierwsze za występowaniem gatunków chronionych na terenie nieruchomości strony, a po drugie za oddziaływaniem budynków mieszkalnych na obszar Natura 2000. Podstawą zaś nałożenia obowiązku jest jedynie potencjalne występowanie różnych gatunków zwierząt chronionych na całym obszarze 4,39 ha i rzekomo znajdującego się tam płata siedliska przyrodniczego o kodzie [...] gdy budowa dotyczy działki o powierzchni 0,1103 ha, a co ważne znajdującej się na skraju tego obszaru. Nadto w ocenie strony skarżącej nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust 2 p.o.ś., gdyż ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinna ograniczać się do konkretnych gatunków zwierząt o ile rzeczywiście występują na tym obszarze i już są tam zlokalizowane ich siedliska, będące przedmiotem ochrony. Nadto zasada przezorności mogłaby być zastosowana lecz organy winny wykazać wystąpienie dużego ryzyka oddziaływania przedsięwzięcia na te konkretne gatunki zwierząt i ich siedliska. Z ustaleń faktycznych także musiałoby wynikać, iż projektowane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w korytarzu ekologicznym (w rozumieniu art. 5 pkt 2 u.o.p.), co oczywiście w tej sprawie nie ma miejsca. Strona skarżąca, wskazała także, że w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie sposób doszukać się, czy wymienione tam gatunki zwierząt mają miejsca lęgowe i miejsca żerowania właśnie w obszarze Natura 2000 [...], a konkretnie w miejscu rzekomego znajdowania się płata siedliska przyrodniczego o kodzie [...] o powierzchni 4,39 ha albowiem powoływanie się przez organ II instancji na ochronę określonych gatunków zwierząt, bez jakiegokolwiek odniesienia się do raportów, badań bądź opinii specjalistów, które wskazywałyby na konkretne miejsca występowania tych zwierząt i ich migracje, nie może obciążać strony skarżącej koniecznością zastąpienia organu administracji w jego obowiązkach dowodowych, w zakresie dopuszczenia chociażby dowodu z opinii biegłych z zakresu biologii czy też ekologii, czy też posiłkowaniem się konkretnymi i aktualnymi badaniami monitoringu zwierząt. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji hipotetyczne i niczym nie poparte, jak chociażby opracowaniami naukowymi, bądź badaniami, rzekome występowanie określonych gatunków zwierząt na tym terenie, co powoduje, że twierdzenia organów obu instancji mają walor dowolności. Nie zostało bowiem wykazane, jakoby działka objęta inwestycją znajdowała się w strefie ochronnej derkacza i orlika krzykliwego. Ponadto wskazany przez organy obszar, o łącznej powierzchni 4,39 hektara, jest położony wzdłuż drogi asfaltowej - o statusie drogi wojewódzkiej nr [...], w jego bezpośrednim sąsiedztwie występuje utrwalona zabudowa mieszkaniowa, gospodarcza, a nawet przemysłowa (stacja paliw, hale i inne obiekty gospodarcze i handlowe) co powoduje obniżenie atrakcyjności żerowej dla chronionych gatunków, a ogólnikowe stwierdzenie, jakoby łąka była siedliskiem dogodnym do żerowania derkacza, nie jest argumentem merytorycznym lecz truizmem gdyż każda łąka potencjalnie może być siedliskiem ptaków, a nie jest to wystarczające uzasadnienie dla ograniczenia własności stronie bez stwierdzenia rzeczywistego występowania gatunku chronionego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia próżno szukać wskazania w oparciu o jakie dowody i badania organy przyjęły, iż teren objęty inwestycją, miałby być rzekomo dogodnym łowiskiem dla orlika krzykliwego. Ponadto zarzucono, że organy pominęły przedłożoną przez stronę analizę specjalisty ochrony środowiska D. B. (firma [...] sp. o.o.), z której wynika, że przedmiotowa działka wykazuje silnie zaburzony skład gatunkowy flory, na jej terenie nie można zidentyfikować występowania gatunków roślin charakterystycznych dla siedliska przyrodniczego kod [...] - niżowych i górskich świeżych łąk. Skarżąca zarzuciła także uchybienie przepisom postępowania, poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowej analizy materiału dowodowego dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza nie wyjaśnieniu w sposób obiektywny i przekonujący przyczyn nałożenia na stronę skarżącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000, podczas gdy z powszechnie dostępnych informacji na stronie RDOŚ - Plan Ochrony [...], obwieszczenie RDOŚ z [...] grudnia 2018 r. w sprawie możliwości zapoznania się z uzupełnionym projektem rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ustanowienia Planu Ochrony dla obszaru Natura 2000 [...] z wyłączeniem obszaru [...] Parku Narodowego i załączników mapowych do rozporządzenia Ministra Środowiska, wynikają istotne dla wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć fakty zgoła odmienne od ustaleń poczynionych przez organy. Z dokumentu zaprezentowanego pod ww. adresem internetowym zatytułowanym "Mapy Zadań Ochronnych" część 2, na stronie 68 złącznika graficznego znajduje się informacja, iż na działce nr [...], ani w jej sąsiedztwie, nie występuje płat siedliska przyrodniczego (kod [...]) oznaczony zgodnie z legendą kolorem ciemno zielonym, na występowanie którego w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy I i II instancji wprost wskazały, a co miałoby uzasadniać nałożenie na stronę określonego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 i wynikać z inwentaryzacji przeprowadzonej na zlecenie organu I instancji przez niezależny podmiot zewnętrzny. Jednakże rzekome występowanie płata siedliska przyrodniczego o kodzie [...] o łącznej powierzchni 4,39 ha nie zostało naniesione na załącznik graficzny, a zatem takie siedlisko przyrodnicze nie występuje na terenie objętym inwestycją skarżącej. W odmiennym przypadku takie siedlisko zostałoby wykazane w załączniku graficznym. Co ważniejsze z dokumentu zatytułowanego "Mapy zmian Studium MPZP, część 2, na str. 67 załącznika graficznego, działka skarżącej ([...]), oznaczona została zgodnie z legendą kolorem ciemno czerwonym. Kolor ten wskazuje, iż przedmiotowa działka znajduje się na terenach zabudowy możliwej bez szkody dla Obszaru Natura 2000, dopuszczającej dotychczasowy sposób jej zagospodarowania zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przytoczone powyżej informacje, w ocenie strony skarżącej, pozostają w sprzeczności z treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie zostały wyjaśnione przez organy I i II instancji w czasie wydawania przez nie swoich rozstrzygnięć. Konkludując rozważania skargi, inwestor zwrócił uwagę, że postanowienie GDOŚ z [...] grudnia 2018 r., [...] GDOŚ wydał diametralnie odmienne rozstrzygnięcie w analogicznej sprawie, dotyczącej nieruchomości położonej w tej samej gminie i również przy rzekomym występowaniu płata siedliska przyrodniczego (kod [...]) w obszarze inwestycji, gdy płat siedliska przyrodniczego jako podlegający ochronie w rzeczywistości nie występował w obrębie inwestycji. Przedstawione ustalenia organu I instancji w treści załączonego postanowienia nie odpowiadały rzeczywistości i również organ II instancji wytknął, iż organ I instancji nie ustalił prawidłowego stanu faktycznego sprawy, przeto uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

III.2. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie nie skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do zabudowy jej nieruchomości, jak ma to miejsce np. w przypadku odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Istota zaskarżonego postanowienia polega wyłącznie na nałożeniu na skarżącą obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 1 ustawy ocenowej; w praktyce postępowanie to jest określane jako "postepowanie naturowe"). Dopiero po przeprowadzeniu tej oceny (w istocie chodzi tu o sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ograniczonego do kwestii wpływu na relewantny obszar Natura 2000 – zob. art. 97 ust. 4 ustawy ocenowej), organ rozstrzygnie, czy uzgodnić czy też odmówić uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 98 ustawy ocenowej). U podstaw wydania tego postanowienia legło ustalenie organu, że przedmiotowa inwestycja polegającą na budowie trzech budynków mieszkalnych na działce [...] może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, tj. [...]. Dotyczy to w szczególności możliwego znaczącego negatywnego oddziaływania na chronione gatunki derkacza oraz orlika krzykliwego. Ustalenia te zostały obszernie przytoczone w części opisowej uzasadnienia i zbędne jest w tym miejscu ich ponowne przytaczanie. Można dodać, że w orzecznictwie dotyczącym odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy akceptuje się ustalenia GDOŚ dotyczące ryzyka zabudowy terenów łąkowych położnych w okolicy bytowania orlika krzykliwego (zob. np. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 9 września 2017 r., IV SA/Wa 627/17, CBOSA). Uchodzi zatem uwadze skarżącej, że wydanie postanowienia o obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie zostało uwarunkowane ustaleniem, że inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko (tego rodzaju ustalenie może być natomiast przyczyną odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 – art. 98 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy ocenowej). Wystarczające jest tu przyjęcie możliwości wystąpienia takiego oddziaływania (użycie zwrotu "może"). Innymi słowy, wystarczające jest, że organ ochrony środowiska wykaże istnienie prawdopodobieństwa lub ryzyka, że działania te spowodują takie oddziaływanie (zob. np. Trybunału Sprawiedliwości EU z dnia 17 kwietnia 2018 r., C-441/17, Komisja vs. Rzeczpospolita Polska, pkt 158 i cyt. tam orzecznictwo). Jest to konstrukcja nawiązująca do podstawowych zasad europejskiego i krajowego prawa ochrony środowiska, czyli zasad prewencji i ostrożności, zwanej również zasadą przezorności (art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 p.o.ś.). Jeżeli chodzi o zasadę przezorności, to nakazuje ona podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nic został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Jeśli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Zatem w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II OSK 2002/15; wyrok NSA z 10 lipca 2012, II OSK 708/11 oraz z 16 września 2008 r., II OSK 1177/07 – CBOSA). Przywołać tu warto również wyrok TSUE z 15 maja 2014 r., C-521/12 (T.C. Briels i in. przeciwko Minister van Infrastructuur en Milieu, LEX nr 1458801, teza 26), w którym podkreślono, że właściwe organy krajowe powinny odmówić wydania pozwolenia dla analizowanego planu lub przedsięwzięcia, kiedy nie ma pewności co do tego, że nie wywrze on niekorzystnych skutków dla integralności tego terenu. Co istotne w realiach niniejszej sprawy, do zasady przezorności odwołał się NSA w wyroku z 12 listopada 2019 r., II OSK 3177/17, CBOSA). Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną inwestora od wyroku WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r. (IV SA/Wa 298/17, CBOSA), oddalającego skargę inwestora na postanowienie GDOŚ w sprawie nałożenia przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w postaci [...]. Orzeczenie to dotyczyło zatem tego samego chronionego obszaru. Przy czym w sprawie tej chodziło o planowane przedsięwzięcie polegające na budowie budynku letniskowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W sprawie tej organy ochrony środowiska wskazał również, że [...] to jedna z największych ostoi m. in. orlika krzykliwego, dla którego to gatunku, gniazdującego w lasach, szczególnie istotna jest obecność terenów otwartych (łąk, pastwisk, upraw), wykorzystywanych jako łowiska, przy czym gatunek ten nie wykorzystują do gnieżdżenia czy żerowania terenów zabudowanych. Przypomnieć należy, że działka skarżąca stanowi fragment nieużytkowanej rolniczo łąki zlokalizowanej między kompleksami leśnymi. Nietrafne są zatem zarzuty skargi dotyczące rzekomego nadużycia zasady ostrożności przez RDOŚ i GDOŚ w odniesieniu do skarżącej. Wręcz przeciwnie, analiza orzecznictwa wskazuje na konsekwentną linie orzeczniczą tych organów w sprawie ryzyk, jakie nowa zabudowa na terenach łąkowych powoduje dla dobrostanu orlika krzykliwego. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że obowiązek zbadania istnienia znaczącego negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 nie oznacza nałożenia zakazu zabudowy. W aspekcie wspomnianej zasady ostrożności bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącą na wyrok NSA z 8 lipca 2011 r., II OSK 1587/10, CBOSA. Otóż analiza pełnego uzasadnienia tego wyroku prowadzi do wniosku, że judykat ten wspiera w istocie stanowisko GDOŚ wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, a nie może być wykorzystane jako argument wspierający skargę. Otóż z uzasadnienia tego wynika, że jednym z powodów uchylenia wyroku WSA w Warszawie była kwestia należytej oceny złożonych przez inwestora, na etapie postępowania zażaleniowego, trzech opracowań merytorycznych, tj. "Ocena wpływu na środowisko przyrodnicze, na obszarze Natura 2000 »[...]« ([...]) i projektowanym obszarze specjalnej ochrony »[...]« ([...]) planowanej inwestycji pod budowę budynku mieszkalnego", "Opinia o miejscach lęgowych i miejscach żerowania gatunków ptaków z listy Natura 2000, w tym orła bielika Haliaaetus albicilla, orlika krzykliwego Aquila pomarina i kani rudej Milvus milvus na terenie [...] Parku Krajobrazowego, z uwzględnieniem liczebności, wymagań środowiskowych i preferencji pokarmowych" oraz "Prognoza oddziaływania na środowisko dla istniejącej oraz projektowanej zabudowy terenu części wsi [...] - [...]". NSA zarzucił WSA, że nie poddał tych ekspertyz prawidłowej ocenie prawnej w świetle art. 80 k.p.a., czyli swobodnej oceny dowodów. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy inwestor nie przedstawił jakiejkolwiek ekspertyzy, która pozwoliłaby na wykluczenie znacznego negatywnego wpływu budowy trzech budynków jednorodzinnych na chroniony obszar Natura 2000 r. Charakteru takiego nie ma w każdym razie pismo z [...] sierpnia 2019 r., przedstawione w skardze jako "analiza specjalisty ochrony środowiska D. B.". Otóż w piśmie to w nagłówku jako autora pisma wskazano skarżącą, zaś podpisane jest przez skarżącą i D. B.. W końcowej części pisma jest mowa o tym, że zostało ono sporządzone na podstawie analizy sporządzonej przez mgr D. B., biologa oraz specjalistę ochrony środowiska z wieloletnim doświadczeniem przyrodniczym. Wspomnianej analizy jednak nie przedstawiono. Ponadto, treść pisma z [...] sierpnia 2019 r. nie może być uznana za specjalistyczną ekspertyzę wykluczającą powstanie znaczącego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. W szczególności pismo to jest oparte przede wszystkim na projekcie planu zadań ochronnych oraz fotografiach przedstawiających stan zagospodarowania terenów sąsiadujących z inwestycją. Dokument ten nie może być w każdym razie uznany za opinię ornitologiczną, tak istotną z punktu widzenia kluczowych dla rozstrzygnięcia gatunków derkacza oraz orlika krzykliwego. Kwestia winna być właśnie wnikliwie wyjaśniona w raporcie odziaływania na obszar Natura 2000 (zob. zwłaszcza pkt 3 f postanowienia RDOŚ). Zdaniem Sądu, dokumenty dołączone do zażalenia i skargi nie mogą doprowadzić do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia. Po pierwsze, organ stwierdzając, że teren inwestycji znajduje się na obszarze siedliska [...] oparł się na materiałach pochodzących z inwentaryzacji przyrodniczej wykonanej na zlecenie RDOŚ w [...] w 2015 r. przez firmę [...] Sp. z o.o. Ocena ta nie była zatem dowolna. Pamiętać przy tym należy o powołanej wyżej zasadzie ostrożności, która rodzące się wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz środowiska, a nie na rzecz przedsięwzięcia. Konkluzja ta jest szczególnie aktualna, jeżeli nie chodzi o zakazanie stronie zabudowy, ale wyłącznie o przeprowadzenie oceny odziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000. Ponadto, powołany przez skarżącą projekt planu zadań ochronnych nie został wciąż zatwierdzony i nie stanowi aktu prawa miejscowego. Ważniejsze jest jednak, że nawet w razie przyjęcia wersji skarżącej co do granic siedliska [...], to w dalszym ciągu aktualna jest konieczność zbadania, jak planowana inwestycja wpłynie na zachowanie chronionych gatunków, w tym derkacza oraz orlika krzykliwego. Mając na uwadze biologię żerowania orlika krzykliwego (zob. ustalenia wyspecjalizowanych organów orzekających w niniejszej sprawie, dane zawarte w SFD oraz ustalenia płynące z powołanych wyżej orzeczeń NSA i WSA w Warszawie), ptak ten potrzebuje otwartych przestrzeni w postaci łąk i pastwisk. Pamiętać przy tym należy, że kluczowe z punktu widzenia dokonania oceny na podstawie art. 97 ustawy ocenowej jest położenie inwestycji na obszarze chronionego obszaru, a nie na terenie płatu siedliska, zwłaszcza jeżeli chodzi o ochronę dzikiego ptactwa. Argumentem na rzecz niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie może być okoliczność, że przedmiotowa inwestycja nie została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 60 ustawy ocenowej. Na skarżącą nie nałożono bowiem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 63 ustawy ocenowej, ale w oparciu o art. 97 tej ustawy. Sąd to dwa odrębne postępowania o odmiennym przedmiocie. Oba postępowania są zresztą efektem wdrożenia różnych dyrektyw unijnych. W pierwszym przypadku jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE L 26/1 ze zm.; dalej: "dyrektywa ocenowe"). W drugim przypadku jest to dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. z 1992, L 206; dalej: "dyrektywa siedliskowa", zob. np. wyrok NSA z 7 października 2014 r., II OSK 637/13, CBOSA) oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/147/EC z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.Urz.UE L z 2010 r., nr 20 ze zm.; dalej: "dyrektywa ptasia). Objęcie danego przedsięwzięcia obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w związku z art. 60 ustawy ocenowej oznacza powinność zbadania również wpływu tej inwestycji na obszar Natura 2000. Natomiast postępowanie naturowe staje się aktualne właśnie w przypadku, kiedy nie zachodził przypadek wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia (zob. art. 96 ust. 1 ustawy ocenowej; por. np. wyrok NSA z 4 lipca 2017 r., II OSK 2133/16, CBOSA). Oczywiste jest również, że przeznaczenia w planie miejscowym z 31 grudnia 2008 r. terenu inwestycji pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie wyłącza konieczności przeprowadzenia postępowania naturowego, podobnie zresztą jak postępowania ocenowego. Ubocznie tylko należy zauważyć, że opiniowanie projektów planów miejscowych przez organy ochrony środowiska następuje na podstawie przepisów stanowiących implantację innych regulacji unijnych (zob. przede wszystkim dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42 z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko - Dz.U.UE.L.2001.197.30). Zgodność inwestycji z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy jest zresztą warunkiem w ogóle wszczęcia postępowania naturowego przez organ administracji architektoniczno – budowalnej. Brak takiej zgodności czyniłby wydawanie przez ten organ postanowienia w trybie art. 96 ust. 3 ustawy ocenowej bezprzedmiotowym. W końcu nie mogły się okazać skuteczne argumenty skargi odnoszące się do postanowienia GDOŚ z [...] grudnia 2018 r., którego kopię dołączono do skargi. Po pierwsze, organy władzy publicznej, zgodnie z zasadą legalizmu, działają na podstawie prawa (zasada legalizmu – art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP). Źródłem prawa nie są indywidulane akty administracyjne. Po drugie, wskazane postanowienie dotyczy innej miejscowości. Po trzecie, z treści uzasadnienia tego postanowienia nie wynikają jakiekolwiek okoliczności pozwalające na ustalenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W szczególności powodem uchylenia postanowienia RDOŚ i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było popełnienie przez organ I instancji istotnych uchybień w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju uchybień Sąd nie stwierdził w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia.

IV.3. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.