Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 764/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320  par. 29 i  par. 48
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
article: par. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [....] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego R. N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga R. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. Nr [...] z [...] lipca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. Nr [...] z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2015 rok.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 15 maja 2014 r. (data wpływu do organu) R. N. (dalej: wnioskodawca, skarżący, beneficjent, strona) złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2014 rok

w ramach programu PROW 2007-2013. We wniosku wnioskodawca zadeklarował:

w Pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne, Wariant 2.1. – Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 38,57 ha; Wariant 2.2. - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 3,68 ha; Wariant 2.3. - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 0,62 ha; Wariant 2.9 - Uprawy sadownicze jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) - na powierzchni 11,92 ha.

W wyniku kontroli administracyjnej wniosku organ I instancji ustalił, iż deklarowane do płatności rolnośrodowiskowej grunty wynoszą: dla Wariantu 2.1. - 38,56 ha; dla Wariantu 2.2. - 3,62 ha; dla Wariantu 2.3. - 0,62 ha; dla Wariantu 2.9. - 11,92 ha.

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. organ I instancji przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową w kwocie [...] zł, w tym: z tytułu Wariantu 2.1. – w kwocie [...] zł ustalonej do powierzchni 20,32 ha; z tytułu Wariantu 2.2. – w kwocie [...] zł ustalonej do powierzchni 2,49 ha; z tytułu Wariantu 2.9. –

w kwocie [...] zł ustalonej do powierzchni 6,77 ha oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla Wariantu 2.3. Trwałe użytki zielone (TUZ).

Otrzymując płatność rolnośrodowiskową, z dniem [...] marca 2014 r. skarżący rozpoczął 5-letni okres zobowiązania.

W dniu [...] czerwca 2015 r. (data wpływu do organu) beneficjent złożył do Kierownika BP wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2015 rok,

w którym zadeklarował dostosowanie podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020). We wniosku wnioskodawca zadeklarował Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji - na powierzchni 40,04 ha i Pakiet 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersji - Wariant 10.1.1. - Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji - na powierzchni 11,92 ha.

Jednocześnie skarżący zadeklarował działalność na użytkach rolnych

o powierzchni 2,14 ha – działki nr [...] i [...] (pszenżyto ozime) oraz na powierzchni 0,62 ha TUZ (działka nr [...],[...],[...],[...]), jednak działki te nie zostały zgłoszone do płatności ekologicznej. W piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. skarżący oświadczył, że

w jego gospodarstwie nie jest prowadzona produkcja zwierząt, dlatego nie wnioskował o płatność ekologiczną do powierzchni na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 2,14 ha. Poza tym w 2015 r. kontynuował podjęte zobowiązanie na wszystkich działkach zadeklarowanych w planie ekologicznym z roku 2014 , w tym na ww. działkach.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349, zwana dalej: ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r.), § 2 i § 32 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem ekologicznym) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: k.p.a.), orzekł

o odmowie przyznania beneficjentowi wszystkich płatności ekologicznych PROW 2014-2020 (dalej także: płatność ekologiczna) na 2015 rok.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, iż wnioskodawca nie spełnił warunków przejścia, określonych w § 32 rozporządzenia ekologicznego, tj.

w 2015 r. nie realizował zobowiązania na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję beneficjent podał, iż w 2015 r., kontynuując prowadzenie gospodarstwa ekologicznego na całości powierzchni użytkowanej, chciał dostosować gospodarstwo i przejść na zasady PROW 2014-2020

i taki wniosek złożył w organie. Wszystkie działki zadeklarowane we wniosku z 2014 r. zadeklarował również w 2015 r. Nie było żadnych zmian w tym zakresie.

Wskazał, że na działkach nr [...] i [...] jesienią 2014 r. ponownie zasiał pszenżyto ozime, które - jak się okazało wiosną 2015 r. - w działaniu "Rolnictwo ekologiczne" nie zostało uwzględnione w pakiecie "Uprawy rolnicze", tylko w pakiecie "Uprawy paszowe". Po konsultacji i omówieniu zasad PROW 2014-2020 w Ośrodku Doradztwa Rolniczego Oddział w R. uzyskał informację, że ma prawo przejść i kontynuować zobowiązanie na nowych zasadach PROW 2014-2020. Dodatkowo zwrócono mu uwagę na fakt, iż w gospodarstwie nie jest prowadzona produkcja zwierzęca i nie może zawnioskować o płatność ekologiczną do powierzchni uprawy pszenżyta, które stało się uprawą paszową oraz nie otrzyma płatności do trwałych użytków zielonych. Skarżący wypełnił wniosek na 2015 r., uwzględniając uzyskane informacje i korzystając

z instrukcji wypełniania wniosku, otrzymaną z organu I instancji. We wniosku nie wpisał kodu pakietu realizowanego na działce rolnej z uprawą pszenżyta (działka rolna C, położona na działkach nr [...] i [...] o powierzchni 2,14 ha) oraz przy łąkach trwałych (działki rolne O, S, AŁ, AM). Był pewien, że z powodu braku produkcji zwierzęcej nie może wnioskować o płatność ekologiczną do uprawy pszenżyta i TUZ.

Za krzywdzącą uznał sytuację, gdy rolnik jest karany za zmiany rozporządzeń, które wchodzą w życie bardzo późno, np. tak jak w jego przypadku - po dokonaniu zasiewów ozimin. Wskazał też, iż w 2016 r. weszła kolejna zmiana do rozporządzenia ekologicznego, na mocy którego pszenżyto znowu można deklarować w pakiecie "Uprawy rolnicze".

Skarżący za krzywdzący uznał zarzut decyzji, że nieprawidłowo dostosował gospodarstwo i nie spełnił wymagań prawidłowego przejścia na PROW 2014-2020. Oświadczył, iż w 2015 r. kontynuował podjęte zobowiązanie na wszystkich działkach zadeklarowanych w planie ekologicznym z 2014 r., w tym na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z uprawą pszenżyta oraz na trwałych użytkach zielonych, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 0,62 ha. Potwierdzeniem tego są kontrole wykonane przez Jednostkę Certyfikującą i dane, jakie jednostka ta przekazała do ARiMR w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w rolnictwie ekologicznym w 2015 r., na podstawie którego ARiMR wypłaca płatności ekologiczne. Poza tym skarżący zarzucił, że nie był wzywany przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień korygujących dane we wniosku.

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów, tj.: § 2, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1,

§ 9 ust. 1 i 2, § 11 ust. 1, § 15 ust. 1 i § 32 rozporządzenia ekologicznego, art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U

z 2015 r., poz. 1551 ze zm., zwana dalej: ustawą o płatnościach OB) oraz art. 2 ustawy

z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 653, zwana dalej: ustawą o zmianie ustawy o płatnościach OB).

Dyrektor ARiMR podał, że rolnik od dnia 15 marca 2014 r. rozpoczął realizację

5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Podjęte zobowiązanie obejmowało: Wariant 2.1. Uprawy rolnicze

(z certyfikatem zgodności) - powierzchnia uwzględniona w płatności 38,57 ha, powierzchnia stwierdzona - 38,56 ha; Wariant 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) - powierzchnia uwzględniona w płatności 3,68 ha, powierzchnia stwierdzona - 3,62 ha; Wariant 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności)- powierzchnia uwzględniona w płatności 11,92 ha; powierzchnia stwierdzona - 11,92 ha; Wariant 2.3. Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia stwierdzona 0,62 ha - odmowa płatności ze względu na brak zwierząt.

Organ odwoławczy wskazał, iż w 2014 r. działki nr [...] i [...] były objęte zobowiązaniem, natomiast w 2015 r. działki zostały wpisane we wniosku, jednak nie zostały zgłoszone do płatności ekologicznej, ponieważ - jak wyjaśnił beneficjent - zgodnie z rozporządzeniem ekologicznym w brzmieniu na kampanię 2015 r., pszenżyto ozime kwalifikuje się do Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji lub Pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków, wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego. Podczas weryfikacji wniosku stwierdzono, że nie zostały spełnione warunki przejścia, określone w § 32 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie

z którym rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne może zostać przyznana płatność ekologiczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. będzie realizował zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne.

Aby przyznać płatność w takim przypadku beneficjent powinien spełniać warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantów czy pakietów (zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) i realizować je na tym samym obszarze, na którym realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2014 r. w zakresie rolnictwa ekologicznego PROW 2007-2013. Beneficjent nie zadeklarował do płatności ekologicznej całej powierzchni objętej zobowiązaniem z 2014 r., w związku z tym nie zostały spełnione warunki przejścia, określone w § 32 rozporządzenia ekologicznego, a tym samym płatność ekologiczna nie mogła zostać przyznana.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor ARiMR podał, że nie było podstaw do wzywania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, ponieważ we wniosku na spornej działce zadeklarował on uprawę pszenżyto ozime i taką też uprawę potwierdziła Jednostka Certyfikująca, nie potwierdziła natomiast występowania w gospodarstwie zwierząt. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, pszenżyto ozime kwalifikuje się do płatności w ramach Pakietu 5. lub 11. Natomiast płatność

w tych pakietach przyznawana jest wówczas, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia. Ponadto, skarżący

o taki wariant nie wnioskował. Wezwanie rolnika w celu dopisania pakietu na działce, gdzie znajdowało się pszenżyto ozime, było również niezasadne, ponieważ to na beneficjencie ciąży odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku, jak również wyraźne sprecyzowanie żądania we wniosku o przyznanie płatności. Ostateczny termin składania zmian do wniosku upływał w dniu 10 lipca 2015 r., z tym, że złożenie zmiany do wniosku po [...] czerwca 2015 r. skutkowało pomniejszeniem płatności do powierzchni objętej tą zmianą o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. Skoro zatem wnioskodawca podał we wniosku, iż dostosowuje podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania: Rolnictwo ekologiczne, realizowane w ramach PROW 2014-2020, tym samym na organach ARiMR ciążył obowiązek weryfikacji tego oświadczenia.

Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 8 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z 2015 r. w zakresie, w jakim naruszono zaufanie obywatela do władzy publicznej przez przerzucenie na obywatela ryzyka negatywnych skutków zmian legislacyjnych w czasie trwania stosunku prawnego oraz braku interpretacji wniosku o przyznanie płatności z uwzględnieniem wyjaśnień składanych przez stronę oraz motywacji jej działania;

2. art. 8 k.p.a. w związku z art. 4 oraz art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r. przez nieudzielenie stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania wobec zgłoszenia stosownego żądania przez stronę i istnienie dotychczas utrwalonej praktyki w tym względzie, co jednocześnie stanowiło o naruszeniu zaufania obywatela do władzy publicznej;

3. § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego w zakresie, w jakim odmówiono rolnikowi przyznania wszystkich płatności ekologicznych na 2015 r. w ramach PROW 2014-2020 w sytuacji, gdy rolnik realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie ekologiczne w ramach właściwego pakietu, spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu i wariantu oraz realizuje zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe

w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, a jedynie do płatności nie zgłosił jednego rodzaju upraw oraz trwałych użytków zielonych.

Uzasadniając zarzuty skargi beneficjent podał, że przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego typizuje zatem kilka przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie płatności ekologicznej, a w tym: 1) kontynuację zobowiązania ekologicznego w ramach danego pakietu i wariantu, 2) spełnienie warunków przyznania płatności w ramach danych pakietów lub wariantów oraz 3) realizację zobowiązania na tym samym obszarze co dotychczas. Spełnienie pierwszych dwóch przesłanek nie było kwestionowane przez organy administracji, natomiast sporne pozostaje, czy zobowiązanie było realizowane na tym samym obszarze co dotychczas. Wskazał, że przywołany przepis nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem realizacji zobowiązania na tym samym obszarze, a mianowicie czy chodzi wyłącznie

o kontynuację danego rodzaju upraw w tym samym miejscu (w rozumieniu faktycznym), czy też o faktyczną kontynuację upraw oraz zgłoszenie tych upraw do płatności ekologicznej. Organy przyjęły drugą interpretację przepisu, która nie stanowi jednak wyniku wykładni literalnej, ani nie znajduje oparcia w innych przepisach, będąc w istocie interpretacją wbrew prawu.

Zdaniem skarżącego, zasadne jest przyjęcie, że realizacja zobowiązania na tym samym obszarze powinna być rozumiana jako rzeczywista kontynuacja danego rodzaju upraw, niezależnie od tego, czy producent rolny zgłasza dane uprawy w kolejnym roku do płatności. Nie może budzić wątpliwości, że beneficjent utrzymywał dane rodzaje upraw, a zatem powinien uzyskać określone płatności, choć w mniejszym zakresie niż w roku poprzedzającym. Rozumowanie takie znajduje swoje oparcie w wykładni funkcjonalnej i celowościowej przepisów.

Podał, że przyznanie płatności ma charakter przysparzający i fakultatywny,

a zatem to w gestii wnioskodawcy pozostaje uzyskanie danej płatności. Także ograniczenie przez stronę zakresu wnioskowanej pomocy ze środków publicznych nie może skutkować całkowitym pozbawieniem strony płatności, lecz co najwyżej jej ograniczeniem. Uważa, że skoro bezspornym jest, że w kolejnym roku kontynuował uprawy na tych samych obszarach, a jedynie niewielkiej części z nich (7,23%

z uprzednio uwzględnionej powierzchni) nie zgłosił do płatności, to zasadne było przyznanie mu przedmiotowych płatności.

Podniósł, iż w chwili podejmowania zobowiązania rolnośrodowiskowego uprawa pszenżyta ozimego, która jest zlokalizowana na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]

w obrębie O., kwalifikowała się w pakiecie upraw ekologicznych jako "Uprawa rolnicza". Na dzień [...] czerwca 2015 r., tj. składania wniosku o przyznanie spornej płatności, w świetle załącznika 4 do rozporządzenia ekologicznego, uprawa pszenżyta ozimego kwalifikowała się jako "Uprawa paszowa na gruntach ornych". Przyznanie płatności do takiej uprawy wymagało jednak od producenta rolnego posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku 5 do ww. rozporządzenia, których skarżący nie posiadał.

W związku z tym, na dzień składania wniosku beneficjent nie byłby uprawniony do płatności do upraw na ww. działkach ewidencyjnych o powierzchni 2,14 ha i nie miał możliwości stworzenia warunków do uzyskania takiej płatności. Z uwagi na tę okoliczność, ujawniając uprawę pszenżyta ozimego we wniosku o przyznanie płatności, skarżący nie wnioskował o płatność w celu uniknięcia zarzutu usiłowania wyłudzenia środków publicznych. Działanie takie było motywowane również informacjami uzyskanymi z Centrum Doradztwa Rolniczego w B. Oddział w R.. Jednocześnie, podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe, skarżący nie mógł przewidzieć takich zmian legislacyjnych (godzi się zwrócić uwagę, że również

w momencie siewu pszenżyto ozime kwalifikowało się do upraw rolnych, podobnie jak

w chwili obecnej), w związku z czym nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji ich zajścia w czasie trwania stosunku administracyjnoprawnego. Obarczanie rolnika ujemnymi skutkami zaistniałych zmian w postaci odmowy przyznania płatności oraz nieuwzględnienie motywów działania wnioskodawcy stanowi naruszenie zaufania obywatela do władzy publicznej i uzasadnia uchylenie decyzji.

Zdaniem skarżącego, niespornym jest również, że nie był informowany przez organy o potrzebie zmiany wniosku o przyznanie płatności, co także naruszało zaufanie obywatela do władzy publicznej oraz stanowiło naruszenie obowiązków informacyjnych po stronie organu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 11 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo wskazał, że kluczową dla rozpoznania sprawy jest kwestia określenia istoty zobowiązania w rolnictwie ekologicznym, o którym stanowi art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L. 2013.347.487 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem nr 1305/2013), dotyczący wymogów, jakie formułuje § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, w szczególności wymogu realizacji zobowiązania na tym samym obszarze, na którym rolnik realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe

w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne.

Podał, że według wynikającego z art. 87 Konstytucji RP katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, w hierarchii zaraz po Konstytucji znajdują zastosowanie umowy międzynarodowe i te akty prawa Unii Europejskiej, które mają bezpośrednie zastosowanie na terytorium państw członkowskich, następnie ustawy i na końcu rozporządzenia wydane na mocy tychże ustaw. Zatem, powołanie się przez organy obu instancji wyłącznie na § 32 rozporządzenia ekologicznego w jego literalnym brzmieniu, bez odniesienia się do przepisów prawa wyższego rzędu oraz bez uwzględnienia celu regulacji, doprowadziło do wadliwej i rażąco krzywdzącej skarżącego odmowy przyznania płatności ekologicznej w całości.

Ponadto wskazał, że z treści art. 29 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 wynika, iż płatność ekologiczna jest świadczeniem, które może uzyskać beneficjent

w zamian za to, że ponosi on straty (dodatkowe koszty i utracony dochód) w związku

z podjętym zobowiązaniem. Płatność jest więc konsekwencją podjęcia i realizacji zobowiązania, jest więc przywilejem beneficjenta, które ma postać prawa beneficjenta do uzyskania przewidzianych w danym programie świadczeń. Stwierdził zatem, że płatność nie jest elementem zaciągniętego przez podmiot zobowiązania, lecz jest jego następstwem, bowiem zobowiązanie musi zostać zrealizowane, żeby powstało prawo do uzyskania płatności. Powyższą tezę potwierdza fakt, że nawet gdy beneficjent uzyska środki wcześniej niż wykonał zobowiązanie, to w przypadku niewykonania zobowiązania, jest on zobowiązany do zwrotu środków (w całości lub w części). Skoro więc płatność nie jest zobowiązaniem beneficjenta, lecz prawem beneficjenta, które powstaje dopiero po zaciągnięciu i zrealizowaniu jego zobowiązania, to beneficjent

z prawa tego może skorzystać lub może nie skorzystać.

Podkreślił, że skarżący podjął i w dalszym ciągu realizuje zobowiązanie

w ramach rolnictwa ekologicznego, o czym wiedziały organy obu instancji. Gospodarstwo skarżącego uzyskuje bowiem rokrocznie odpowiednie certyfikaty rolnictwa ekologicznego, a dotyczy to także spornych nieruchomości. Oznacza to, że beneficjent kontynuuje podjęte zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym takie zobowiązanie zaciągnął w ramach poprzedniego programu (PROW 2007-2013). Okoliczności te zostały przez organy pominięte, a są istotne dla ustalenia okresu podjętego i realizowanego przez beneficjenta zobowiązania. Organy sprzecznie

z zebranym materiałem sprawy wywodzą, że skarżący nie realizuje podjętego zobowiązania na tym samym obszarze. Tymczasem skarżący jedynie zrezygnował

z uzyskania płatności do części nieruchomości, z uwagi na to, że nie posiada inwentarza żywego. Rezygnacja z tego przywileju (prawa do uzyskania płatności) nie ma wpływu na treść i zakres zaciągniętego i realizowanego zobowiązania.

Pełnomocnik podniósł dalej, iż Rzeczpospolita Polska nie wypełniła nałożonego przez art. 48 rozporządzenia nr 1305/2013 obowiązku utworzenia mechanizmu dostosowania się dla podmiotów, które przyjęły na siebie zobowiązanie, w tym także zobowiązanie w ramach rolnictwa ekologicznego, który to mechanizm ma umożliwić tym podmiotom kontynuowanie zobowiązań. Przepisy rozporządzenia ekologicznego, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja oraz odpowiednie przepisy ustawy, nie tylko że nie realizują celów rozporządzenia nr 1305/2013, lecz wręcz utrudniają realizację tego celu, a ponadto wydane zostały z dużym opóźnieniem.

Wskazując treść preambuły ww. aktu unijnego dotyczącą płatności dla rolników

z tytułu konwersji na rolnictwo ekologiczne lub utrzymania rolnictwa ekologicznego, pełnomocnik skarżącego wywiódł, iż określa ona cel regulacji, którym jest promowanie rolnictwa ekologicznego poprzez konwersję (wspieranie przechodzenia na rolnictwo ekologiczne dotychczasowych gospodarstw konwencjonalnych) oraz kontynuację (zachęcanie dotychczasowych gospodarstw ekologicznych do dalszego trwania w takiej formie). Każda regulacja na gruncie państw członkowskich powinna przede wszystkim realizować powyższy cel.

Podał dalej, że rozporządzenie nr 1305/2013 wydane zostało 17 grudnia 2013 r., natomiast polski ustawodawca, realizując ww. rozporządzenie, ogłosił ustawę

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r. dopiero w dniu 13 marca 2015 r.

W tym samym dniu na podstawie ww. ustawy wydane zostało rozporządzenie ekologiczne. Oznacza to, że polski ustawodawca wydał wskazane akty prawne, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji, dopiero po około 15 miesiącach od wydania aktu unijnego i przede wszystkim już w trakcie realizacji PROW na lata 2014- 2020. Jest to o tyle istotne, że zwłoka ta miała wpływ również na sytuację skarżącego, który w trakcie powyższego okresu, jesienią 2014 r., obsiał sporną nieruchomość pszenżytem, tak jak dotychczas w ramach rolnictwa ekologicznego, nie mogąc przypuszczać, że wiosną 2015 r. polski ustawodawca zmieni warunki uzyskania płatności (uzyskanie płatności dla pszenżyta pod warunkiem posiadania inwentarza żywego). Zwłoka w wydaniu aktów prawnych nie powinna oddziaływać negatywnie na sytuację prawną beneficjenta, w szczególności nie powinna prowadzić do pozbawienia go praw. Podniósł także, iż polski ustawodawca nie przewidział w wydanych aktach prawnych klauzuli przeglądowej, do czego był zobowiązany przez rozporządzenie nr 1305/2013.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Sąd orzekający uznał, że skarga beneficjenta w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Organ I instancji przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym). Skarżący z dniem 15 marca 2014 r. rozpoczął 5-letni okres zobowiązania w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Podjęte zobowiązanie obejmowało: Wariant 2.1. Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni uwzględnionej 20,32 ha, Wariant 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) – powierzchnia uwzględniona 2,49 ha, Wariant 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia uwzględniona 6,77 ha, do których to wariantów otrzymał płatność rolnośrodowiskową do powierzchni stwierdzonej, oraz Wariant 2.3. Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), za które nie otrzymał wnioskowanej na rok 2014 płatności ze względu na brak zwierząt w gospodarstwie.

Od dnia 1 stycznia 2014 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie nr 1305/2013, które – zgodnie z hierarchią źródeł prawa – wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 90 tego rozporządzenia).

Z preambuły tego aktu unijnego wynika, że określa ono cele oraz kierunki wspólnej polityki rolnej (WPR) po 2013 r. Programy rozwoju obszarów wiejskich tworzone przez poszczególne kraje członkowskie powinny zawierać wszystkie informacje wymagane do oceny ich zgodności z wymogami ww. rozporządzenia. W odniesieniu do płatności dla rolników z tytułu konwersji na rolnictwo ekologiczne lub utrzymania rolnictwa ekologicznego, powinny one zachęcać ich do udziału w takich systemach, tym samym odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie społeczeństwa na stosowanie praktyk rolniczych przyjaznych dla środowiska.

Z treści art. 29 rozporządzenia unijnego nr 1305/2013 wynika z kolei, że corocznego wsparcia finansowego udziela się rolnikowi, który podjął zobowiązanie konwersji lub utrzymania praktyk i metod rolnictwa ekologicznego. Płatności te rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. W odniesieniu m.in. do art. 29 ww. rozporządzenia, przewiduje się klauzulę przeglądową w celu umożliwienia dostosowania operacji wsparcia beneficjentów do ram prawnych kolejnego okresu programowania oraz zapewnienia ich dostosowania w przypadku zmiany odpowiednich obowiązkowych norm, wymogów lub obowiązków, poza zakres których musiałyby wykroczyć zobowiązania. Jeżeli beneficjent nie zaakceptuje takiego dostosowania, zobowiązanie traci ważność, a w odniesieniu do okresu, w którym zobowiązanie było ważne, nie wymaga się zwrotu (art. 48 rozporządzenia nr 1305/2013).

Polski ustawodawca Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na okres 2014 -2020 zawarł w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r., ogłoszonej

w Dzienniku Ustaw w dniu 13 marca 2015 r., a obowiązującej od dnia 15 marca 2015 r. oraz w rozporządzeniu ekologicznym, wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, a regulującym szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej, które obowiązuje od dnia 17 marca 2015 r. (taka jest też data jego ogłoszenia

w Dzienniku Ustaw).

Zgodnie z § 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych

w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu; 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. o przyznanie płatności OB, ONW oraz ekologicznej na rok 2015 oświadczył, że dostosowuje podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020). Taka możliwość dotyczyła tylko tych beneficjentów, którzy w roku 2014 podjęli zobowiązanie rolnośrodowiskowe

w ramach (PROW 2007-2013).

Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może zostać przyznana płatność ekologiczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie ekologiczne

w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:

1) pkt 1-3 lub 4 lit. b, lub pkt 5, lub 7-9, lub 10 lit. b, lub pkt 11 - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach:

a) wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne lub

b) wariantu dziewiątego lub dziesiątego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne -

w przypadku uprawy truskawki, maliny lub poziomki;

2) pkt 4 lit. a lub c lub pkt 10 lit. a lub c - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach:

a) wariantu dziewiątego lub dziesiątego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne -

z wyłączeniem uprawy truskawki, maliny lub poziomki,

b) wariantu jedenastego lub dwunastego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne’

3) pkt 6 lub 12 - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach wariantu trzeciego lub czwartego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne

- i spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach tych pakietów lub wariantów oraz będzie realizował to zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne.

Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku zadeklarował realizację Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji – 40,04 ha oraz Pakietu 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersji - 11,92 ha. W samej treści wniosku skarżący wskazał, że na powierzchni 2,14 ha uprawiane jest pszenżyto ozime, zaś na powierzchni 0,62 ha znajdują się trwałe użytki zielone (TUZ). Bezsporne jest, że do tych obszarów, choć były ujawnione we wniosku o przyznanie płatności i były użytkowane w tożsamy sposób, jak przy rozpoczynaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie wnioskowano o przyznanie płatności ekologicznej. Przyczyną takiego zachowania, jak wyjaśnił w toku postępowania skarżący, była świadomość, że zgodnie z rozporządzeniem ekologicznym, w brzmieniu na kampanię 2015 r., pszenżyto ozime kwalifikuje się do Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji lub Pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt.

Organy ARiMR w takiej sytuacji stanęły zgodnie na stanowisku, że skarżący nie spełnił warunków przejścia określonych w ww. przepisie, ponieważ od dnia 15 marca 2015 r. nie realizował zobowiązania na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Organ odwoławczy wskazał, że płatność ekologiczna nie mogła zostać przyznana, gdyż strona nie zadeklarowała do tejże płatności całej powierzchni objętej zobowiązaniem z roku 2014.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie nie podzielił powyższej oceny prawnej organów. W ocenie Sądu, organy ARiMR wobec skarżącego zinterpretowały § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego zbyt formalnie, bez uwzględnienia celów wsparcia rolnictwa ekologicznego, zawartych w art. 29 rozporządzenia nr 1305/2013, które powinno być stosowane bezpośrednio.

W istocie, zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 (tj. Pakietu 5 i 11) płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków, wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia (bydło domowe, daniele, gęsi, indyki, jelenie szlachetne i jelenie sika – wschodnie, kaczki, konie, kozy, króliki, kury, owce, perlice, świnie). Skarżący nie posiadał zwierząt zarówno w 2014 r. (wówczas odmówiono mu z tego powodu płatności do Wariantu 2.3. Trwałe użytki zielone), jak

i w 2015 r.

W chwili podejmowania zobowiązania rolnośrodowiskowego uprawa pszenżyta na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie O. (działka rolna C) o powierzchni 2,16 ha została zakwalifikowana do Wariantu 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), do których skarżący otrzymał płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł. Natomiast zarówno na dzień 15 marca 2015 r. (data wynikająca z § 32 rozporządzenia ekologicznego), jak i [...] czerwca 2015 r. (data złożenia wniosku)

w świetle załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia, uprawa pszenżyta ozimego kwalifikowała się jako uprawa paszowa na gruntach ornych.

Skarżący, dokonując zasiewu pszenżyta ozimego jesienią 2014 r., miał świadomość, że w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego również w 2015 r. ta uprawa będzie się kwalifikowała do płatności jako uprawa rolnicza, a nie paszowa. Natomiast zgłaszając w dacie [...] czerwca 2015 r. gotowość dostosowania podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego do zasad i warunków działania rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020, w sytuacji braku zwierząt w gospodarstwie, jego uprawa pszenżyta nie kwalifikowała się do deklarowanych Pakietów (7 i 10), a na wybór innej uprawy w miejsce pszenżyta było już za późno.

Podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe i obsiewając jesienią 2014 r. działki nr [...] i [...] pszenżytem strona nie mogła przewidzieć, że wiosną 2015 r. polski ustawodawca zmieni warunki uzyskania płatności dla tej uprawy i uzależni jej przyznanie od posiadania zwierząt. Tym samym, w ocenie Sądu, przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, obowiązującego dopiero od 17 marca 2015 r., nie zagwarantował dostatecznego bezpieczeństwa prawnego dla rolników, chcących przejść na PROW 2014-2020, natomiast od 1 stycznia 2014 r. brak było w systemie prawa polskiego klauzuli przeglądowej, umożliwiającej skarżącemu bezpieczne przejście na zobowiązanie w systemie PROW 2014-2020.

Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że skarżący w 2015 r. kontynuował podjęte zobowiązanie w ramach rolnictwa ekologicznego na wszystkich działkach zadeklarowanych w planie ekologicznym z roku 2014, o czym świadczy załączony do akt administracyjnych wykaz działek wchodzących w skład gospodarstwa skarżącego, sporządzony przez jednostkę certyfikującą, spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2015 r. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. z 2015 r., poz. 497 ze zm.), ww. wykaz, dołączony dla celów dowodowych w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a., a więc jego zapisy są wiążące dla organów ARiMR.

Skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. wskazał wszystkie działki objęte zobowiązaniem w ramach produkcji ekologicznej, rozpoczętym od 15 marca 2014 r., jak również wszystkie działki spełniały warunki upraw ekologicznych. Nie zgłosił jedynie do płatności ekologicznej spornych działek obsianych pszenżytem ozimym oraz TUZ, co do których miał świadomość, że płatność za te uprawy mu nie przysługuje z uwagi na brak zwierząt w gospodarstwie.

W tym miejscu Sąd podziela pogląd strony skarżącej, że wnioskowanie

o płatność w ramach WPR jest prawem rolnika i konsekwencją (następstwem) zaciągniętego zobowiązania. Zobowiązanie musi zostać zrealizowane, żeby powstało prawo do uzyskania płatności, natomiast płatność nie stanowi elementu zobowiązania.

Zdaniem Sądu, organy ARiMR nieprawidłowo zinterpretowały (w okolicznościach tej sprawy) przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, będący podstawą przyznania płatności ekologicznej na 2015 r. w sytuacji realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego od 15 marca 2014 r. w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. zadeklarował kontynuację od [...] marca 2015 r. podjętego zobowiązania jako ekologicznego w ramach Pakietu 7. i 10., spełniał warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach tych pakietów lub wariantów oraz będzie realizował to zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Skarżący w dalszym ciągu realizuje zobowiązanie w ramach produkcji ekologicznej na tych samych działkach, co w 2014 r., o czym świadczy złożone na rozprawie sądowej w dniu 22 lutego 2017 r. zaświadczenie Jednostki Certyfikującej Ekogwarancja PTRE Spółka z o.o. z dnia 10 lutego 2017 r. (k. 62-64 akt sądowych).

Brak deklaracji do płatności ekologicznej na 2015 r. spornych działek obsianych pszenżytem było spowodowane niedoskonałościami legislacyjnymi, na które skarżący nie miał wpływu. W ocenie Sądu, nie oznacza to jednak, że skarżący w 2015 r. nie realizował zobowiązania na tym samym obszarze, który zadeklarował w 2014 r. Znamienne jest, że rozporządzenie ekologiczne, w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2016 r. (Dz.U. 2016 r., poz. 343) kwalifikuje pszenżyto ozime z powrotem jako uprawę rolniczą, tak jak w 2014 r., a nie uprawę paszową, jak w 2015 r.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że organy ARIMR w przypadku skarżącego naruszyły zasadę zaufania obywatela do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r., przez przerzucenie na beneficjenta ryzyka negatywnych skutków zmian legislacyjnych w czasie trwania stosunku administracyjnego.

Z oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. (k. 64 akt sądowych) wynika, że aby organy ARiMR uznały kontynuację zobowiązania w trybie § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, wszystkie działki skarżącego powinny być zadeklarowane w pakietach 7 i 10. Tymczasem bezsporne jest, że skarżący zasiał pszenżyto ozime jesienią 2014 r., a dopiero w marcu 2015 r. ukazało się rozporządzenie ekologiczne, które kwalifikowało tę uprawę inaczej, aniżeli w 2014 r. Nie było więc możliwości prawnej w dacie składania wniosku na 2015 r., aby skarżący działki nr [...] i [...] obsiane pszenżytem (bez posiadania zwierząt) zadeklarował do pakietu 7 (uprawy rolnicze).

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r., pomoc jest przyznawana na wniosek rolnika. Jednak w przypadku skarżącego nawet pełnomocnik organu nie potrafiła wskazać, w jaki sposób skarżący powinien wypełnić wniosek z dnia [...] czerwca 2015 r., aby spełniał warunki przejścia na PROW 2014-2020 (protokół rozprawy k. 64 akt sądowych).

W świetle powyższego gołosłowne, zdaniem Sądu, są twierdzenia organu odwoławczego, że wypełniając wniosek strona winna zapoznać się z instrukcją, w której szczegółowo opisano zasady wypełniania wniosków na rok 2015 r. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącego o zapoznaniu się z tą instrukcją, która nie uwzględniała takiej sytuacji oraz o informowaniu się przez niego na temat sposobu wypełnienia przedmiotowego wniosku o płatność ekologiczną na rok 2015 w Centrum Doradztwa Rolniczego w B..

Bez znaczenia są również w takiej sytuacji rozważania na temat zarzutu skargi co do naruszenia przez organy art. 27 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, że strona nie była informowana o potrzebie zmiany wniosku o przyznanie płatności. Żadna zmiana nie doprowadziłaby do uwzględnienia wniosku przy takiej interpretacji § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, jaką prezentują organy ARiMR w przedmiotowej sprawie.

Działania władzy publicznej powinny być przewidywalne, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Dlatego, w ocenie Sądu, zasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 8 k.p.a., który wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędnych działań administracji publicznej (w tej sprawie dotyczy to zmian przepisów prawnych w trakcie realizacji zobowiązania). Wskutek powyższego naruszenia organy w odniesieniu do skarżącego błędnie oceniły przesłanki wynikające z § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien dokonać oceny wniosku skarżącego z [...] czerwca 2015 r. z uwzględnieniem całokształtu zebranego

w sprawie materiału dowodowego (w tym wyjaśnień skarżącego i wykazu jednostki certyfikującej za 2015 r.) oraz wskazań Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu, że skarżący w 2015 r. realizował zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym je realizował dotychczas w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r. Nie ma tu więc wpływu okoliczność braku zgłoszenia do płatności ekologicznej na 2015 r. tych upraw, które z uwagi na brak zwierząt w gospodarstwie skarżącego nie podlegałyby tym płatnościom.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 punkt 1 litera c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 r., poz. 1804).