Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 781/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 77 ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 120 ust. 1, ust. 2, art. 172 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 maja 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej jako "O.p."), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1169, dalej jako "Prawo celne"), po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka jawna z siedzibą w K.(dalej jako "Spółka" lub "Strona") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako "Naczelnik UCS") z dnia 8 listopada 2019 r. w przedmiocie umorzenia wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Zgłoszeniem celnym z dnia 4 stycznia 2016r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar sprowadzony z Chińskiej Republiki Ludowej, deklarowany przez Spółkę jako "Wózki ręczne jezdniowe z dodatkowymi funkcjami (ważenie)". Wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym określono na kwotę 104.581,00 zł. Dla przedmiotowego towaru zadeklarowano klasyfikację taryfową do kodu TARIC 8427 90 00 30 (Pole 33) z kodem dodatkowym V999 i ze stawką celną erga omnes w wysokości 4% ad valorem oraz określono należności celne (A00) w kwocie 4.183,00 zł.

Producentem i zarazem sprzedającym towar była "B" Co. Ltd. z siedzibą w Chinach.

Na podstawie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1008/2011 z dnia 10 października 2011 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzonego na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części wysyłanych z Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajlandii, w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz.U. L 268 z 13.10.2011, s. 1) zostało nałożone ostateczne cło antydumpingowe na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Na potrzeby tego rozporządzenia ręczne wózki paletowe określono jako wózki kołowe wyposażone w podnośniki widłowe służące do przewozu palet, pchane, ciągnięte i sterowane ręcznie przez pieszego operatora za pomocą przegubowej sterownicy, przystosowane do gładkich, płaskich i twardych nawierzchni, przeznaczone wyłącznie do podnoszenia ładunku poprzez pompowanie sterownicą na wysokość wystarczającą do jego przewożenia; nie mają żadnych dodatkowych funkcji lub zastosowań, takich jak na przykład podnoszenie i ważenie ładunku (wózki z wagą).

Następnie art. 1 ust. 2 powyższego rozporządzenia został zmieniony rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 372/2013 z dnia 22 kwietnia 2013 r. (Dz.U. L 112 z 24.4.2013) w ten sposób, że stawka ostatecznego cła antydumpingowego mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów opisanych w ust. 1 i wytworzonych przez przedsiębiorstwo "B" Co. Ltd. (dodatkowy kod TARIC A603) została ustanowiona w wysokości 70,8 %.

W dniu 15 grudnia 2015 r. wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2346 wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obejścia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1008/2011 zmienionym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 372/2013 na przywóz ręcznych wózków paletowych i ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz nieco zmodyfikowanych ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, i poddające ten przywóz wymogowi rejestracji (Dz. U. L 330 z 16.12.2015, s.43). Rozporządzenie weszło w życie 16 grudnia 2015 r. Na podstawie art. 2 tego rozporządzenia obowiązkowi rejestracji podlegał przywóz do Unii ręcznych wózków paletowych z tzw. "systemem wskazywania wagi" składającym się z mechanizmu ważącego niezintegrowanego z podwoziem, posiadającym margines błędu wynoszący co najmniej 1 % ładunku, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, w tym objętych kodem TARIC 8427 90 00 30.

Na podstawie powyższych regulacji w dniu zgłoszenia towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym, tj. 4 stycznia 2016 r., towar podlegał wymogowi rejestracji.

Dnia 9 sierpnia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2016/1346 z dnia 8 sierpnia 2016 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1008/2011 zmienionym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 372/2013 na przywóz ręcznych wózków paletowych i ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz nieco zmodyfikowanych ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 214 z 08.8.2016).

Na mocy art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia, ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 372/2013 z dnia 22 kwietnia 2013 r. na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych obecnie kodami CN ex 8427 90 00 (kody TARIC 8427900011 i 8427900019) i ex 8431 20 00 (kody TARIC 8431200011 i 8431200019), pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostało rozszerzone na przywóz tego samego produktu, lecz przedstawionego przy przywozie z tzw. "systemem wskazywania wagi" składającym się z mechanizmu ważenia niezintegrowanego z podwoziem, objętego obecnie kodami TARIC 8427900030 (jak w zgłoszeniu celnym) i 8431200050.

Cło rozszerzone na mocy art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) jest pobierane od przywozu do Unii ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2346 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2016/1036 (art. 1 ust. 2 rozporządzenia).

Przeprowadzona przez Naczelnika UCS kontrola przedmiotowego zgłoszenia celnego potwierdziła, że przedmiotem importu były ręczne wózki z wagą niezintegrowaną z podwoziem, pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej, prawidłowo zaklasyfikowane w zgłoszeniu celnym do kodu TARIC 8427 90 00 30 z kodem dodatkowym V999 oraz przypisaną do tych kodów stawką celną erga omnes w wysokości 4 % ad valorem.

Wobec powyższego Naczelnik UCS uznał, że przedmiotowe wózki paletowe podlegają przepisom powyższych rozporządzeń i decyzją z dnia 26 października 2018r. określił dla towaru objętego zgłoszeniem celnym nr jw. - wózków ręcznych jezdniowych z dodatkową funkcją ważenia zaklasyfikowanych do kodu TARIC 8427 90 00 30, kod dodatkowy A603 oraz kwotę ostatecznego cła antydumpingowego Typ A30 równą 74.043,00 zł, obliczoną według stawki w wysokości 70,8 % mającej zastosowanie dla produktów wytworzonych przez przedsiębiorstwo "B" Co. Ltd.

Pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 28 czerwca 2019r. utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego.

Natomiast pismem z dnia 26 listopada 2018 r. Strona wystąpiła do Naczelnika UCS o umorzenie kwoty ostatecznego cła antydumpingowego określonego tą decyzją. Wniosek Strona złożyła w oparciu o art. 116 ust. 1 lit. d) w związku z art. 120 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, określanego dalej jako UKC).

Naczelnik UCS decyzją z dnia 8 listopada 2019 r. odmówił umorzenia wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30) określonego w decyzji z dnia 26 października 2018 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że wózki paletowe sprowadzała do Polski w ramach stałej współpracy z chińskim dostawcą "B" Co. Ltd. i dysponując wydaną 9 marca 2015 r. Wiążącą Informacją Taryfową, w której przedmiotowe wózki zostały zakwalifikowane do kodu TARIC 8427 90 00 90 ze stawką celną w wysokości 4%. Przedsięwzięcie gospodarcze na takich warunkach zostało ocenione jako opłacalne i w październiku 2015 r. zostało złożone kolejne zamówienie na dostawę wózków. Strona wskazała, że w dniu 17 grudnia 2015 r., tj. w czasie, gdy zakupiony i zapłacony towar był w transporcie morskim, weszło w życie rozporządzenie wykonawcze KE nr 2015/2346 poddające przywóz z ChRL ręcznych wózków paletowych obowiązkowi rejestracji, które jednocześnie spowodowało zmianę w nomenklaturze TARIC poprzez wycofanie z tej nomenklatury kodu 8427 90 00 90, czyli stosowanego przez Stronę przy imporcie wózków paletowych i wprowadzenia nowego kodu TARIC 8427 90 00 30, dla którego wprowadzono obowiązek rejestracji, do czasu ustalenia ostatecznej stawki cła antydumpingowego. Skutkiem tej zmiany w kodach TARIC decyzja WIT utraciła ważność z dniem wejścia w życie rozporządzenia nr 2015/2346.

Strona powołując się na treść art. 120 UKC stwierdziła, że w niniejszej sprawie dochowała należytej staranności, aby wypełnić zobowiązania związane z importem przedmiotowych wózków do Polski z Chin, bowiem wystąpiła o Wiążącą Informacją Taryfową przed rozpoczęciem współpracy z chińskim kontrahentem i złożeniem pierwszego zamówienia na ten towar. Wskazała ponadto, że inni przedsiębiorcy prowadzący ten sam rodzaj działalności, którzy zamawiali w podobnym czasie ten sam towar w Chinach, ale którym udało się go odebrać i złożyć zgłoszenie celne przed 17 grudnia 2015 r. nie zostali obciążeni podwyższonym cłem.

Zdaniem Strony w świetle powyższego oczywistym jest, iż dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani zaniedbania, zaś dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności. Według Strony tylko te decyzje biznesowe, które były podejmowane przez importerów po dacie wejścia w życie rozporządzenia KE nr 2015/2364, obarczone były ryzykiem wzrostu stawek celnych i związaną z tym niepewnością co do ich wysokości. Także decyzja WIT, która w tej dacie wygasła nie dawała już pewności i bezpieczeństwa w tym zakresie. Strona wyjaśniła, że po tej dacie nie złożyła już żadnego zamówienia, przewidując to ryzyko.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniesionego przez Stronę odwołania, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, o czym orzekł w zaskarżonej do Sądu decyzji.

Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 UKC w przypadkach innych niż te, o których mowa wart. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

W myśl art. 120 ust 2 UKC, występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

O ile w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można Stronie przypisać oczywistego zaniedbania lub oszustwa, to w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie można zgodzić się ze stanowiskiem Strony, że znajdowała się ona w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności.

Omówione wyżej rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE), dotyczące wszczęcia dochodzenia i poddania wymogowi rejestracji przywozu do Unii ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (objętych m.in. kodem TARIC 8427 90 00 30) oraz rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz nieco zmodyfikowanych ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostały opublikowane w Dziennikach Urzędowych Unii Europejskiej i były jednakowo stosowane we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Wymóg rejestracji przywozu przedmiotowych wózków obowiązywał w tym samym okresie i w tym samym stopniu wobec wszystkich importerów, którzy sprowadzali taki towar. Oznacza to, że wszyscy importerzy znajdowali się w takiej samej sytuacji jak Strona.

Taką przesłanką nie jest również podnoszona przez Stronę okoliczność, że rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2346 poddające obowiązkowi rejestracji przywóz z Chińskiej Republiki Ludowej ręcznych wózków paletowych weszło w życie w czasie, gdy zakupiony przez Stronę towar był już transportowany drogą morską. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2015/2346 nie zawiera jakichkolwiek unormowań zezwalających na odstąpienie od jego stosowania np. ze względu na datę zawarcia transakcji zakupu czy wysyłki towarów.

Odnosząc się do twierdzeń Strony odnośnie ryzyka decyzji biznesowych podejmowanych przez importerów po dacie wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2364, to wskazać należy, że okoliczność objęcia przez organy celne przywozu ręcznych wózków paletowych rozszerzonym cłem antydumpingowym, uprzednio objętych rejestracją, zgodnie z obowiązującym prawem, stanowi normalne ryzyko zawodowe i handlowe, które przezorny i doświadczony przedsiębiorca musi uwzględniać w swojej działalności. W niniejszej sprawie kontrahent Strony – "B" Co. Ltd. to producent chiński eksportujący ręczne wózki paletowe, wobec którego środki antydumpingowe zastosowano już w 2005 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 1174/205 z dnia 18 lipca 2005 r. (Dz.U. L 189 z 21.7.2005, str. 1). Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że współpraca handlowa z tą firmą wiązała się z ryzykiem, niezależnie od daty wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2364. Strona, dbając o swój interes gospodarczy, mogła więc zabezpieczyć się przed takim ryzykiem, podejmując właściwe środki w ramach na przykład stosownych umów handlowych.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że w niniejszej sprawie dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, co oznacza, że już pierwsza z przesłanek określonych w art. 120 UKC nie została spełniona. Tym samym nie istnieje możliwość umorzenia kwoty należności ostatecznego cła antydumpingowego określonego decyzją z dnia 26 października 2018r.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, w której wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 120 UKC. Wskazała w uzasadnieniu, że mając świadomość ryzyka związanego z możliwością objęcia towaru cłem antydumpingowym wystąpiła do organu celnego o wydanie WIT - Wiążącej Informacji Taryfowej, którą uzyskała decyzją z dnia 9 marca 2015 r. Na podstawie tejże WIT przedmiotowe wózki zostały zakwalifikowane pod nr 8427900090 (kod TARIC), a w punkcie 7. tego dokumentu wyraźnie określono, że wózek jest wyposażony dodatkowo tylko "w wagę wskaźnikową". W oparciu o tę klasyfikację taryfową Strona stosowała stawkę celną 4%. W związku z takim obciążeniem celnym przedsięwzięcie gospodarcze zostało ocenione jako opłacalne i została podjęta decyzja o dalszej współpracy z chińskim kontrahentem. Decyzja WIT dawała pewność co do kwalifikacji towaru do kodu TARIC oraz związanej z tym wysokości stawki celnej oraz innych opłat celnych. Tak długo, jak sprowadzany towar kwalifikował się do kodu TARIC nr 8427900090, po otrzymaniu WIT, tak długo Strona miała pewność co do obciążeń celnych związanych ze sprowadzaniem go na unijny obszar celny. W ten sposób Strona eliminując ryzyko zmiany kodu TARIC, a co za tym idzie zwiększenia obciążeń celnych dla importowanego towaru, znalazła się w sytuacji odmiennej od pozostałych importerów wózków widłowych, którzy nie dysponowali decyzją WIT. Zarzut organu niepodjęcia działań w celu wyeliminowania ryzyka gospodarczego współpracy z chińskim kontrahentem nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia. To, że w wyniku wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego nr 2015/2346 nastąpiła zmiana w nomenklaturze TARIC poprzez wycofanie kodu nr 8427900090, skutkiem czego decyzja WIT chroniąca Stronę utraciła ważność, nie było możliwe do przewidzenia w ramach rozsądnego i opartego na doświadczeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Strona starała się o przedłużenie ważności decyzji WIT co do tej partii zakupionego i zapłaconego towaru, która była w drodze przed odprawą celną, jednak okazało się to prawnie niemożliwe wyłącznie ze względu na wyeliminowanie kodu TARIC nr 8427900090. Gdyby ten kod nadal funkcjonował w obrocie, byłaby prawna możliwość przedłużenia ważności decyzji WIT dla tych towarów i niniejszej sprawy w ogóle nie byłoby. W tym zakresie sytuacja Strony była znacząco odmienna od sytuacji innych przedsiębiorców prowadzących ten sam rodzaj działalności, a więc importujących z Chin wózki widłowe, którzy nie zadbali o uzyskanie decyzji WIT dającej pewność co do klasyfikacji towaru i określenia na tej podstawie, jakiej wysokości cło i ewentualne opłaty celne lub inne środki mogą zostać zastosowane. Nie zapewniając sobie takiego zabezpieczenia brali oni na siebie świadomie ryzyko zmiany kodów TARIC i związanych z tym zmian cła i innych opłat celnych. Także wobec tej kategorii importerów, która zawierała transakcje już po dniu wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego nr 2015/2346 sytuacja Skarżącego była diametralnie inna. Wiedząc o wprowadzeniu obowiązku rejestracji akceptowali oni ryzyko objęcia towarów cłem antydumpingowym.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 UKC w przypadkach innych niż te, o których mowa wart. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

W myśl art. 120 ust 2 UKC, występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Przyjmuje się, że tzw. ogólna klauzula słuszności uregulowana w cytowanym przepisie art. 120 UKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego oraz ma zapobiegać obciążaniu należnościami celnymi podmiotów, które znalazły się w szczególnej sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Zwrot lub umorzenie należności celnych na podstawie art. 120 UKC dotyczy sytuacji wyjątkowej, w której przedsiębiorca może być porównywany do innych przedsiębiorców realizujących tę samą działalność i nie można mu przypisać żadnego oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

Zatem dłużnik ma prawo do zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych, pod warunkiem, że wykaże, że spełnione są łącznie dwa warunki: istnienie szczególnej sytuacji oraz brak oczywistego zaniedbania lub oszustwa z jego strony.

Uważa się, że szczególne okoliczności istnieją, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych.

W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy Strona znajdowała się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności.

Strona podnosi, że jej sytuacja była znacząco odmienna od sytuacji innych przedsiębiorców prowadzących ten sam rodzaj działalności, a więc importujących z Chin wózki paletowe wyposażone w system wagowy niezintegrowany z podwoziem, dysponowała ona bowiem decyzją WIT dającą pewność co do klasyfikacji towaru i określenia na tej podstawie, jakiej wysokości cło i ewentualne opłaty celne lub inne środki mogą zostać zastosowane. To, że w wyniku wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego nr 2015/2346 nastąpiła zmiana w nomenklaturze TARIC poprzez wycofanie kodu nr 8427900090, skutkiem czego decyzja WIT chroniąca Stronę utraciła ważność, nie było możliwe do przewidzenia w ramach rozsądnego i opartego na doświadczeniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Organy natomiast prezentują stanowisko odmienne, uznając, że w niniejszej sprawie dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, co oznacza, że już pierwsza z przesłanek określonych w art. 120 UKC nie została spełniona.

W sporze tym rację należy przyznać organom.

Jak wynika z argumentacji skargi, Strona uważa, że gdyby nie doszło do utraty mocy WIT potwierdzającego kod TARIC dla importowanego przez nią towaru, import ten nie zostałby obciążony cłem antydumpingowym. Jest to rozumowanie błędne. Wiążące Informacje Taryfowe to informacje pochodzące od organów celnych o klasyfikacji towarów posiadających określone cechy i właściwości. Istotą obowiązującego systemu wiążących informacji taryfowych jest zapewnienie podmiotowi gospodarczemu pewności prawnej w przypadku wątpliwości co do klasyfikacji taryfowej danego towaru (v. wyrok Trybunału UE z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie C-315/96 Lopex Export, Rec. s. I-317, pkt 28). Ma to istotne konsekwencje dla osoby, której została udzielona WIT, gdyż uzyskuje ona zapewnienie dokonania klasyfikacji danego towaru do ściśle określonej klasyfikacji taryfowej, co pozwala z góry poznać wysokość należności celnych podlegających zapłacie z chwilą zakończenia formalności celnych dotyczących tego towaru (v. wyrok Trybunału UE z dnia 2 grudnia 2010 r., C-199/09 Schenker SIA). Pełnią one zatem funkcje gwarancyjne co do klasyfikacji taryfowej danego towaru.

Dokument WIT potwierdza zatem prawidłowe zaklasyfikowanie towaru, wbrew oczekiwaniom Strony nie oznacza to jednak, że chroni przed skutkami dochodzenia wszczętego przez Komisję w związku z podejrzeniem możliwości obchodzenia środków antydumpingowych. Możliwa jest zatem sytuacja, gdy towar, którego klasyfikacja taryfowa jest potwierdzona dokukmentem WIT, zostanie objęty dochodzeniem i obowiązkiem rejestracji a w perspektywie także cłem antydumpingowym. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Bezsporne jest, że Strona importowała towar w postaci wózków ręcznych jezdniowych z dodatkową funkcją ważenia, przy czym mechanizm ważenia nie był zintegrowany z podwoziem. Strona dysponowała dokumentem WIT wskazującym na klasyfikację tego towaru do kodu TARIC 8427900090. Jednak w dniu 16 grudnia 2015r., tj. w czasie gdy zakupiony przez Stronę towar był w transporcie morskim, weszło w życie rozporządzenie wykonawcze KE nr 2015/2346 poddające przywóz ww. rodzaju wózków paletowych obowiąkowi rejestracji, które jednocześnie spowodowało zmianę w nomenklaturze TARIC poprzez wycofanie kodu 8427900090, czyli kodu potwierdzonego WIT, i wprowadzeniu nowego kodu 8427900030, dla którego wprowadzono obowiązek rejestracji do czasu ustalenia ostatecznej stawki cła antydumpingowego. Skutkiem tej zmiany decyzja WIT straciła ważność.

Wbrew stanowisku Strony, to nie utrata ważności WIT i zmiana kodu TARIC była powodem dla którego importowany przez Stronę towar obłożony został cłem antydumpingowym, lecz cechy charakterystyczne importowanego towaru, które odpowiadały opisowi zawartemu w rozporządzeniu nr 2015/2346, które towar ten poddało obowiązkowi rejestracji. Strona niewątpliwie importowała towar w postaci wózków paletowych, w których system wskazywania wagi ani nie zmieniał podstawowych cech i zastosowań produktu ani nie zmieniał go w "wózek ważący", który ma inne podstawowe cechy i zastosowania, a więc towar, o którym mowa w rozporządzeniu 2015/2346. Dokument WIT odnosił się do tego rodzaju towaru. Ten właśnie towar uznany został w wyniku dochodzenia za towar sprowadzany wyłącznie w celu obejścia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem nr 1008/2011, i obciążony cłem antydumpingowym na podstawie rozporządzenia 2016/1346.

Pozyskanie dokumentu WIT nie spowodowało zatem, że sytuacja Strony była odmienna od sytuacji innych importerów tego samego towaru. Niezależnie bowiem od tego czy dysponowali oni dokumentem WIT potwierdzającym kod TARIC dla towaru w postaci wózków paletowych wyposażonych w system ważenia niezintegrowany z podwoziem czy też dokumentu takiego nie posiadali, towar ten ze względu na swoje cechy został objęty dochodzeniem na podstawie rozporządzenia 2015/2346, a następnie został obciążony ostatecznym cłem antydumpingowym na podstawie rozporządzenia nr 2016/1346.

Strona podnosi, że inni importerzy nie zapewniając sobie zabezpieczenia w postaci WIT brali na siebie świadomie ryzyko zmiany kodów TARIC i związanych z tym zmian cła i innych opłat celnych, co odróżnia ich sytuację od sytuacji Strony. Rzecz jednak w tym, że nałożenie ceł antydumpingowych na sprowadzany przez Stronę towar nie było spowodowane zmianą kodu TARIC (wygaśnięciem WIT), ale ustaleniem w wyniku dochodzenia, że towar ten sprowadzany był w ramach praktyki mającej na celu obejście ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 1008/2011, na co wskazano w przywołanym rozporządzeniu nr 2015/2346.

Należy też zauważyć, że kontrahent Strony – "B" Co. Ltd. to producent chiński eksportujący ręczne wózki paletowe, wobec którego środki antydumpingowe zastosowano już w 2005 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 1174/205 z dnia 18 lipca 2005 r. (Dz.U. L 189 z 21.7.2005, str. 1). Zatem współpraca z tym kontrahentem była obciążona ryzykiem, a objęcie importowanych wózków paletowych cłem antydumpingowym było zwykłym ryzykiem handlowym, które powinien uwzględnić każdy przezorny i znający przepisy podmiot gospodarczy. Pozyskanie dokumentu WIT w żaden sposób przed tym ryzykiem nie chroni.

Z okoliczności sprawy nie wynika, aby sytuacja Strony była odmienna od sytuacji innych importerów. Rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE), dotyczące wszczęcia dochodzenia i poddania wymogowi rejestracji przywozu do Unii ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (objętych m.in. kodem TARIC 8427 90 00 30) oraz rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz nieco zmodyfikowanych ręcznych wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostały opublikowane w Dziennikach Urzędowych Unii Europejskiej i były jednakowo stosowane we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Wymóg rejestracji przywozu przedmiotowych wózków obowiązywał w tym samym okresie i w tym samym stopniu wobec wszystkich importerów, którzy sprowadzali taki towar. Oznacza to, że wszyscy importerzy znajdowali się w takiej samej sytuacji jak Strona, bez wględu na to czy posiadali dokument WIT czy nie. Tym samym nie zaistniały przesłanki dla stwierdzenia wystąpienia szczególnych okoliczności polegających na tym, że Strona znajdowała się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi osobami, prowadzącymi ten sam rodzaj działalności co Strona.

Jak prawidłowo stwierdził organ, taką przesłanką nie jest również podnoszona przez Stronę okoliczność, że rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2346 poddające obowiązkowi rejestracji przywóz z Chińskiej Republiki Ludowej ręcznych wózków paletowych weszło w życie w czasie, gdy zakupiony przez Stronę towar był już transportowany drogą morską. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2015/2346 nie zawiera jakichkolwiek unormowań zezwalających na odstąpienie od jego stosowania np. ze względu na datę zawarcia transakcji zakupu czy wysyłki towarów. Bezspornie datą decydującą o tym, które przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu należności celnych wobec towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie zaś z art. 172 ust. 2 UKC, jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.

Mimo, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie Rozporządzenia wykonawczego nr 2016/1346, które weszło w życie w dniu 9 sierpnia 2016 r., w odniesieniu do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym z dnia 4 stycznia 2016r. (a zatem przed wejściem w życie ww. rozporządzenia), stanowi przejaw działania prawa wstecz, to jednakże jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi. Zasada lex retro non agit w odniesieniu do przepisów prawa materialnego nie ma bezwzględnego charakteru. Pogląd taki jest również prezentowany w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok TS z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-376/02, ZOTSiS 2005/4B-/I-3445, PP 2005/6/51, ECR 2005/4B-/I-3445). Prawo unijne, z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE) oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, świadomie dopuszcza zatem możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną, pod warunkiem uprzedniego objęcia przywozu towaru rejestracją. Rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Komisja Europejska informację dotyczącą wszczęcia dochodzenia, które może zakończyć się nałożeniem cła antydumpingowego, podaje do publicznej wiadomości. Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego należał do produktów, co do których rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2346 przewidywało obowiązek rejestracji. W związku z powyższym towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie Rozporządzenia wykonawczego nr 2016/1346, zarejestrowane na podstawie ww. rozporządzenia wykonawczego nr 2015/2346, podlegają cłu antydumpingowemu.

Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.