Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 670/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

"A." Sp. z o.o. w Z. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę o najwcześniejszym terminie płatności na podatek dochodowy od osób prawnych i orzekł tym postanowieniem o zaliczeniu z urzędu nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] r.

Strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w wyniku działań organów skarbowych, skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe, co uniemożliwia pozyskanie i dysponowanie jakimikolwiek środkami finansowymi. Wszelkie nieruchomości oraz ruchomości spółki zostały zajęte przez komorników. Trwa licytacja tych przedmiotów, a wpisy hipoteczne dotyczące nieruchomości w efekcie uniemożliwiają ich sprzedaż.

Skarżąca zadeklarowała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość posiadanych środków trwałych wg bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł. W ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w rozmiarze [...] zł. Na dwóch rachunkach bankowych prowadzonych w ,,B.’’ S.A. oraz w ,,C.’’ S.A. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku brak było jakichkolwiek środków pieniężnych.

Strona została wezwana do nadesłania szeregu dokumentów, które miały obrazować jej stan majątkowy i finansowy. Spółka nadesłała jednak pismo z dnia [...], w którym stwierdziła ponownie, że działanie organów podatkowych uniemożliwia jej działalnie oraz że funkcjonuje jedynie dzięki pożyczkom jednego z wierzycieli. Nie prowadzi żadnej działalności w wyniku "przestępczego działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych".

Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.

Stanowisko swoje uzasadnił tym, że skarżąca spółka w ogóle nie nadesłała koniecznych dokumentów źródłowych. Uniemożliwiło to dokonanie rzetelnej oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej.

Od postanowienia tego w ustawowym terminie wniesiony został sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podnosiła po raz kolejny argumenty, które do tej pory podnosiła wielokrotnie w pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 § 1 P.p.s.a. na wniosek strony może być przyznane jej prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym.

W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić wówczas, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2) Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika procesowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Pojęcie "wykazania" należy rozumieć jako udowodnienie, przedstawienie w sposób przekonywujący, pokazany, unaoczniony. Tym samym inicjatywa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciążą na wnioskodawcy.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja prawa pomocy nie może stanowić przeszkody, zapory w korzystaniu przez podmioty prawa z kontroli sądowoadministracyjnej. Nie oznacza to jednak tego, że prawo pomocy będzie przyznawane także takim podmiotom, których stan majątkowy pozwala jednak na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Z samej zasady instytucji prawa pomocy wynika, że należy je przyznawać jedynie takim podmiotom, które rzeczywiście nie są w stanie wygenerować środków finansowych na ponoszenie opłat sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

W tej sytuacji strona powinna wykazać w sposób wystarczający, że jej sytuacja materialna i bytowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych.

Nie może ostać się argument, zgodnie z którym w innych sprawach toczących się przed tutejszym Sądem przyznano skarżącej prawo pomocy. Każda sprawa jest rozpoznawana indywidualnie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w danej, konkretnej sprawie. W przedmiotowej sprawie strona nie dostarczyła dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowo – finansowego.

Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej. To właśnie na stronie skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Strona tymczasem nie nadesłała stosownych dokumentów. Wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku zarówno na etapie postępowania referendarskiego, jak również nie załączył odpowiednich dokumentów do sprzeciwu od tego postanowienia.

Na marginesie należy dodatkowo zaznaczyć, że strona nawet nie ustosunkowała się do tego, że odstąpiła od nadesłania stosownych dokumentów. Nie wskazała żadnych potencjalnych powodów, czy też trudności związanych ze skompletowaniem odpowiedniego materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.