Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1089/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lipca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Kr 1089/19.

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 14 marca 2019 r., nr [...] określił P. L. wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dzień 27 maja 2018 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż okoliczność prowadzenia sprzedaży ustalono w/g notatki urzędowej spisanej z interwencji przez strażnika Straży Miejskiej Miasta K. - M. Ł., z której wynika, że P. L. prowadził sprzedaż artykułów kibicowskich wystawionych na stoisku (stoliku) o powierzchni około [...] m2. W trakcie interwencji zaobserwowano, że P. L. dokonał sprzedaży szalika, za który pobrał pieniądze. P. L. wraz z M. L.-L. prowadzili handel towarem znajdującym się na jednym stoliku. W trakcie interwencji P. L. nie posiadał zezwolenia na sprzedaż. Organ podkreślił także, iż skarżący odmówił przyjęcia mandatu karnego z tytułu wykroczenia.

W odwołaniu od tej decyzji P. L. podkreślał fakt, iż przed Sądem Rejonowym dla [...] w K. w sprawie do sygn. akt: [...] prowadzone jest postępowanie, w którym zarzuca się skarżącemu popełnienie czynu z art. 60(1) § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń i że rozstrzygnięcie tej sprawy pozostaje w bezpośrednim związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Stąd organ uchybił wymogowi zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej, która dotyczy tożsamej kwestii tj. czy skarżący na terenie należącym do gminy poza miejscem do tego wyznaczonym przez właściwe organy gminy prowadził sprzedaż i czy prowadził działalność gospodarczą tj. sprzedaż artykułów przemysłowych bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 2 lipca 2019 r. nr [...] na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, oraz art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty targowej powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, tj. z chwilą dokonywania sprzedaży na terenie danej gminy, w tym także w miejscu do tego niewyznaczonym. Ustawodawca w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniował terminu "dokonywanie sprzedaży". Należy zatem przyjąć jego szerokie rozumienie, obejmujące nie tylko sprzedaż w rozumieniu art. 535 k.c., ale również czynności mające miejsce przed sprzedażą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że przy ustalaniu pojęcia "dokonywanie sprzedaży" nie jest istotne, czy dana osoba sprzedała oferowany towar, czy też żadna transakcja nie została sfinalizowana. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się m.in. zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Zatem, pod pojęciem "dokonywanie sprzedaży", zawartym w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy rozumieć czynność dokonywaną przez każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska, w rozumieniu art. 15 ust. 2, w celu podjęcia sprzedaży jakichkolwiek artykułów, zaś czynność ta obejmuje wszelkie czynności podejmowane przez podmiot określony w art. 15 ust. 1 w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, ich eksponowanie, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów, umożliwienie dokonywania przymiarek towaru w przymierzalniach, czy pobieranie zapłaty za sprzedany towar.

Zdaniem Kolegium zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że w dniu 27 maja 2018 r. P. L. prowadził sprzedaż artykułów kibicowskich w miejscu do tego niewyznaczonym na chodniku i terenie zielonym przy ul. [...] w K. na gruncie stanowiącym własność Gminy Miejskiej K., bez zgody [...] - [...] terenu. Okoliczność prowadzenia sprzedaży przez P. L. w miejscu do tego niewyznaczonym w wyżej wskazanej dacie potwierdza wykaz osób prowadzących sprzedaż w miejscu niedozwolonym w maju 2018 r. sporządzony przez [...] Wydziału Dowodzenia Straży Miejskiej Miasta K. D. K. oraz notatka urzędowa strażnika Straży Miejskiej Miasta K. - M. Ł.. Ze wskazanej notatki urzędowej spisanej z interwencji podjętej wobec P. L. przez M. Ł. wynika, że P. L. prowadził sprzedaż artykułów kibicowskich wystawionych na stoisku (stoliku) o powierzchni około [...] m2. W trakcie interwencji zaobserwowano, że Pan P. L. dokonał sprzedaży szalika, za który pobrał pieniądze. P. L. wraz z M. L.-L. prowadzili handel towarem znajdującym się na jednym stoliku. W trakcie interwencji nie posiadał zezwolenia na sprzedaż. Zdaniem Kolegium zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności notatka urzędowa z interwencji potwierdza prowadzenie sprzedaży przez P. L. w dniu 27 maja 2018 r. na gruncie stanowiącym własność Gminy Miejskiej K., bez zgody właściciela - zarządcy terenu. Zobowiązanemu został zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji, a w postępowaniu podatkowym P. L. nie skorzystał z inicjatywy dowodowej. Do akt sprawy nie przedłożono także powoływanego przez skarżącego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 24 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...] W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż po ustaleniu i potwierdzeniu okoliczności dokonywania przez P. L. sprzedaży towarów w miejscu do tego niewyznaczonym, na gruncie stanowiącym własność Gminy Miejskiej K. bez zgody [...] - [...] terenu, Prezydent Miasta K. zobowiązany był - na podstawie art. 21 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej - określić wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dzień 27 maja 2018 r. na kwotę [...]zł.

Organ wskazał także, iż nie zachodziła konieczność zawieszenia postępowania w związku z biegiem postępowania wykroczeniowego, gdyż grzywna z tytułu wykroczenia jest odrębną należnością w stosunku do opłaty targowe, stąd postępowania karne i administracyjne są odrębne względem siebie.

Powyższą decyzję P. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 76 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżący został uniewinniony w postępowaniu w sprawach o wykroczenia za czyn określony w art. 60 (1) Kodeksu wykroczeń i mimo to nałożenie opłaty targowej w wysokości [...] zł w postępowaniu podatkowym za ten sam czyn, którego popełnienie przez skarżącego nie zostało potwierdzone w postępowaniu sądowym w sprawach o wykroczenia przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. w sprawie o sygn. akt: [...]

- art. 121 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów i wymierzenie skarżącemu opłaty targowej w wysokości [...] zł., w sytuacji kiedy dowody zebrane w sprawie tj. zeznania skarżącego, zeznania M. L.-L., wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 24 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt: [...] jednoznacznie wskazują, iż nie doszło do sprzedaży w miejscu niedozwolonym.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej w postępowaniu sądowym o wykroczenie przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. o sygn. akt [...] a w szczególności z zapisu video rozprawy z dnia 24 czerwca 2019 r., gdzie Sąd podał ustnie motywy rozstrzygnięcia.

Skarżący podkreślił, iż wskazany przez niego wyrok zapadł przed wydaniem przez skarżony organ decyzji II instancji, jednocześnie w sytuacji posiadania wiedzy przez organ o prowadzonym postępowaniu sądowym i wniosku skarżącego o wzięcie tego postępowania i jego wyników pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Skarżący podał, iż Sąd Rejonowy dla [...] w K. na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uniewinnił go od zarzucanego mu czynu, natomiast organ na podstawie tego samego stanu faktycznego dokonał odmiennych ustaleń niż sąd. Organ ma obowiązek zgromadzenia dowodów w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, bazując na zebranych w toku postępowania dowodach, może dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego jest niezasadne. W zaistniałej sytuacji organ powinien zwrócić uwagę na fakt, iż w przedmiotowej sprawie toczyło się równolegle postępowanie w sprawach o wykroczenia, o czyny będące przedmiotem postępowania podatkowego. Organ w sposób całkowity zbagatelizował powyższy fakt i dokonał subsumpcji w sposób zupełnie odmienny, niż Sąd Rejonowy dla [...] w K.. Zarówno sąd jak i organ miały za zadanie ustalić, czy doszło do czynności sprzedaży. Sentencja orzeczenia oraz przedmiotowa decyzja zawierają zupełnie inne rozstrzygnięcia przy takim samym stanie faktycznym.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Skarga jest uzasadniona.

Zarówno na etapie postepowania administracyjnego, jak i przed sądem administracyjnym skarżący wnioskował o wzięcie pod uwagę wyników postępowania karnego, w którego następstwie został uniewinniony od zarzutu m.in. popełnienia wykroczenia prowadzenia sprzedaży, w dacie przyjętej przez organy, w miejscu do tego niewyznaczonym. Skarżący załączył do skargi wyrok, który zapadł jeszcze przed wydaniem przez skarżony organ decyzji tj. już w dniu 24 czerwca 2019 r., sygn. akt: [...] Zgodnie z pkt 4 jego sentencji sąd karny na podstawie art. 62 §3 w zw. z art. 5 §1 pkt. 2 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przy zastosowaniu art. 14 §1 kodeksu wykroczeń obwinionego P. L. uniewinnił od popełnienia zarzucanych mu wykroczeń tj., iż w dniu 27.05.2018 r., około godziny [...] w K. przy ul. [...] na wysokości [...], na terenie należącym do gminy poza miejscem do tego wyznaczonym przez właściwe organy gminy prowadził sprzedaż artykułów przemysłowych; tj. o wykroczenie z art. 60 (1) §1 k.w., a także iż w tym samym miejscu i czasie prowadził działalność gospodarczą tj. sprzedaż artykułów przemysłowych bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej; tj. o wykroczenie z art. 60 (3) §1 k.w. Sąd na rozprawie w dniu 14.01.2019r. dopuścił ten dokument w poczet dowodów.

Z wyroku tego wynika jednoznacznie, że skarżący został uniewinniony od zarzutu prowadzenia w spornym dniu i na terenie wskazywanym przez organy w swoich decyzjach, jako należącym do gminy, lub będącym w jej zarządzie, poza miejscem do tego wyznaczonym, sprzedaży artykułów przemysłowych. Skoro oskarżycielem była Straż Miejska, to - na co wskazują zasadny logicznego rozumowania - wzięte były pod rozwagę sadu karnego dowody przedstawione przez ten organ, w tym notatki spisane przez jego funkcjonariuszy. Zauważyć przy tym należy, że w poddanych kontroli aktach administracyjnych, jako dowód występuje jedynie notatka funkcjonariusza Straży Miejskiej sporządzona dopiero pięć miesięcy od daty zdarzenia oraz kopia mapy Google z bardzo nieprecyzyjnym zaznaczeniem miejsca handlu (k. [...] akt adm.), a zbiorczy spis osób handlujących w różnych dniach i miejscach (k.1 akt adm.) nie może stanowić wystarczającego dowodu.

Zgodnie z art. 11 ustawy o p.p.s.a, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Tym niemniej, mimo brzmienia przywołanego przepisu, tudzież faktu, że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2015 r., III SA/Wr 47/15, publ.: CBOSA).

W szczególności, należy mieć na uwadze treść art. 75 k.p.a., zgodnie z którym dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Natomiast, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Okoliczność, czy skarżący prowadził sprzedaż poza miejscem do tego wyznaczonym ma znaczenie wiodące dla rozstrzygnięcia, implikuje wszak zasadność wymierzenia wobec niego opłaty targowej. Wobec tego zaoferowany przez stronę dowód w postaci wyników postępowania karnego, w następstwie którego został uniewinniony od zarzutów popełnienia wykroczenia prowadzenia sprzedaży, w datach przyjętych przez organy, w miejscu do tego niewyznaczonym oraz ustalenia poczynione w toku tych postępowań mogły, wedle przywołanego wyżej art. 75 k.p.a., przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem organy winny dowód ten dopuścić i przeprowadzić. Skarżący sygnalizował kwestię prowadzenia takiego postępowania, zaś wyrok zapadł w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy. Doszło więc do naruszenia powołanego przepisu.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny przeprowadzić dowód z akt sprawy o sygn. [...] ewentualnie dalsze oferowane przez stronę dowody oraz ocenić materiał dowodowy, zgodnie z przedstawionymi wskazaniami, a następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału, rozpatrzyć zasadność obciążenia skarżącego opłatą targową.

Mając powyższe na względzie, sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tejże ustawy.