Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 763/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. spraw ze skarg J.N. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2020 r. – nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, – nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018, – nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2018 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w, po rozpatrzeniu odwołań J. N.– zwanego dalej: skarżącym, wydał następujące rozstrzygnięcia:

1) decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...]czerwca 2020 r., nr [...], w przedmiocie przyznania mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., tj. jednolitej płatności obszarowej, w wysokości 11 621,58 zł, płatności na zazielenienie w wysokości 8 012,50 zł, płatności redystrybucyjnej w wysokości 3 976,51 zł, płatności do bydła, w kwocie 2 030,89 zł, a także płatności do krów, w wysokości 2 959 zł,

2) decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] czerwca 2020 r., nr [...], w przedmiocie przyznania mu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi utrudnieniami (ONW) na 2018 r., w wysokości 9 784,89 zł,

3) decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...]czerwca 2020 r., nr [...], w przedmiocie przyznania mu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2018 r., w wysokości 27 963,58 zł – do wariantu 4.5 półnaturalne łąki świeże, 6 400 zł do wariantu 7.1.1 – bydło polskie czerwone; skarżącemu przyznano także kwotę 3 000 zł, tytułem refundacji kosztów transakcyjnych.

W stanach faktycznych spraw skarżący wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w o przyznanie mu płatności bezpośrednich, płatności ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych.

W zakresie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich skarżący zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie i płatności redystrybucyjnej działki rolne o łącznym areale 7,29 ha. Jednocześnie w ramach płatności do krów i płatności do bydła zadeklarował 8 sztuk krów i 7 sztuk bydła.

Do złożonego wniosku skarżący dołączył załączniki graficzne, na których zaznaczył granice deklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych. Na skutek korekty wniosku, z dnia 2 lipca 2018 r., powierzchnia zadeklarowanych do płatności działek rolnych uległa zwiększeniu z 7,29 ha do 29,65 ha. W tym wypadku również dołączono do skorygowanego wniosku odpowiednie załączniki graficzne.

We wniosku o przyznanie płatności ONW skarżący zgłosił do płatności działki o pow. 3,21 ha, w ramach płatności dla obszarów z naturalnymi ograniczeniami lub innymi specyficznymi utrudnieniami, a także 4,08 ha w ramach płatności dotyczącej strefy górskiej. Po korekcie wniosku z 2 lipca 2018 r. powierzchnia działek zgłoszonych do płatności w ramach strefy górskiej wzrosła do 26,44 ha.

Składając wniosek o przyznanie płatności rolno-środkowiskowo-klimatycznych, w pierwotnie złożonym wniosku skarżący zdeklarował realizację pakietu 4, w ramach wariantu 4.5 – półnaturalne łąki świeże, na pow. 3,6 ha. Po korekcie wniosku z 2 lipca 2019 r., powierzchnia upraw w ramach wariantu 4.5 wzrosła do 25,96 ha, a skarżący zadeklarował również realizację wariantu 7.1.1 – bydło polskie czerwone (4 sztuki).

W związku z tak znacznym (o ponad 50 %) zwiększeniem powierzchni zgłoszonych do płatności działek rolnych organ I instancji wystąpił 27 września 2018 r. do Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie kontroli u skarżącego.

Kontrola na miejscu została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniach od 6 do 13 marca 2019 r. Protokół z kontroli został doręczony skarżącemu 10 czerwca 2020 r.

Z wyników przeprowadzonej kontroli wynika, że w odniesieniu do działki B (położonej na działce ewidencyjnej 610) pow. deklarowana wynosiła 4,08 ha, a stwierdzona 4,08 ha. W przypadku działki C (usytuowanej na działce ewidencyjnej 814/1) powierzchnia deklarowana wynosiła 6,30 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona 6,80 ha. Jeżeli chodzi natomiast o działkę E (położoną na działce ewidencyjnej 814/1), to pow. deklarowana wynosiła 3.33 ha, zaś stwierdzona 2,81 ha.

W przypadku pozostałych działek nie stwierdzono nieprawidłowości.

W oparciu o ustalenia kontroli na miejscu Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (decyzje z [...] i [...] czerwca 2019 r.) wykluczył z płatności powierzchnię 0,56 ha (0,52 ha z działki rolnej E i 0.04 ha z działki rolnej B).

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ II instancji (decyzjami z [...] września 2019 r.) uchylił zaskarżoną nim decyzję, w związku ze stwierdzeniem niedotrzymania przysługującego skarżącemu terminu na wniesienie zastrzeżeń do protokołu kontroli.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przeanalizował wyniki kontroli i w odniesieniu do działek C i E zastosował kompensację, mając na względzie to, że obie są położone na tej samej działce ewidencyjnej. W ramach tych czynności działka C została zredukowana do pow. 6.7 ha, ponieważ jej maksymalny obszar kwalifikowany w granicach działki ewidencyjnej 814/1 tyle właśnie wynosił.

Na skutek kompensacji pow. wykluczona z płatności, w odniesieniu do działek C i E wyniosła 0,12 ha.

Podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono również nieprawidłowości jeżeli chodzi o działkę B. W tym wypadku organ stwierdził, że działka ta obejmuje również powierzchnie objęte wnioskami innych producentów rolnych, w ramach kampanii 2018 r.

Działka rolna B zgłoszona do płatności przez skarżącego w części leży poza powierzchnią uprawnioną do płatności, co wynika z pomiarów powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego, odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej.

Na tej podstawie z działki rolnej B wykluczono pow. 0,57 ha (decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z 13 grudnia 2019 r.).

W ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w przypadku działki B, skarżący zadeklarował do płatności 3,60 ha, zatem pow. wykluczona z płatności wyniosła 0,33 ha (3,60 ha – 3,27 ha (stwierdzona)). Łączna powierzchnia działek wykluczona z płatności wyniosła 0,45 ha (0,33 ha + 0,12 ha).

Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (dotyczących płatności bezpośrednich i ONW) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia, wskazując jako przyczynę wydania tego rodzaju decyzji przedstawienie przez organ I instancji nieprawdziwych i niepełnych przesłanek faktycznych jej wydania. Organ wykluczył bowiem z płatności 0,57 ha z działki B, podczas gdy z raportu kontroli wynika, iż stwierdzona powierzchnia tej działki równa się powierzchni deklarowanej i wynosi 4,08 ha.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie weryfikacji wyników kontroli, w odniesieniu do działki rolnej B. W uzasadnieniu swojego wniosku nadmienił, że analiza szkicu śladu pomiaru wskazuje na włączenie do pomiaru powierzchni użytkowanej i zgłoszonej do płatności przez innego rolnika.

W odpowiedzi organ kontroli stwierdził, iż działka rolna B została pomierzona zgodnie z użytkowaniem, a w terenie brak jest możliwości identyfikacji granic użytkowania pomiędzy producentami. Powierzchnia zmierzona działki rolnej B wynosi 4,08 ha, z czego pow. mieszcząca się w obrysie zaznaczonym przez innego producenta wynosi 0,81 ha. Na tej podstawie uznał więc, że brak jest podstaw do modyfikacji raportu z czynności kontrolnych.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparł swoje ustalenia na raporcie z kontroli, odnosząc powierzchnię działki używanej rolniczo do granic działki ewidencyjnej, w oparciu o dostępne w systemach ARMiR zdjęcia obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.

Na tej podstawie, uwzględniając opisane wyżej reguły kompensacji, w przypadku działek rolnych C i E wykluczył obszar 0,12 ha, natomiast działki B wykluczył z płatności pow. 0,81 ha.

W przypadku działki rolnej B organ wskazał, że analiza szkicu śladu pomiaru wskazuje na włączenie do pomiaru pow. użytkowanej i objętej wnioskiem innego producenta rolnego.

Na tej podstawie przyznano skarżącemu jednolitą płatność obszarową w wysokości 11 621,58 zł, pomniejszoną o 1 566,36 zł, płatność na zazielenienie w wysokości 8 012,50 zł, pomniejszoną o 838,43 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 3 976,51 zł, pomniejszoną o 601 zł, a także płatność do bydła i do krów, w kwotach wynoszących odpowiednio: 2 030,89 zł i 2 959,89 zł.

Płatność ONW przyznano skarżącemu w wysokości 9 784,89 zł, pomniejszoną o kwotę 1 382 zł, w strefie górskiej i 423,72 zł, w strefie ze specyficznymi utrudnieniami.

Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w po rozpatrzeniu odwołań skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie kontroli administracyjnych korzysta z systemu identyfikacji działek rolnych, opartego o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub inne dane kartograficzne, o których to danych mowa w art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem1306/2013).

Weryfikacja powierzchni działek rolnych, uprawnionych do płatności powinna nastąpić przy użyciu wszelkich metod, zmierzających do poprawnej analizy wniosków. Zatem zgodność pomiędzy działkami zadeklarowanymi we wniosku, zgodnie z ich kształtem w systemie identyfikacji działek, a danymi terenowymi jest okolicznością wymagającą ustalenia.

Organ II instancji potwierdził zasadność dokonania kompensacji powierzchni, w zakresie działek rolnych C i E.

W przypadku działki B, o łącznej pow. 4,18 ha (B 1A –o pow. 3,60 ha i B2 o pow. 0,48 ha). W odniesieniu do niej stwierdzono jednak dwa wyłączenia, wynoszące odpowiednio 0,07 ha i 0,03 ha. Dlatego łączna powierzchnia stwierdzona podczas kontroli wyniosła 4,08 ha.

Na obszarze deklarowanym przez skarżącego do płatności, jako działka B, stwierdzono tereny niekwalifikujące się do płatności, wynoszące 0,81 ha. Na tej części działki, w jej południowowschodniej części stwierdzono brak działalności rolniczej i zakrzaczenia (udokumentowane fotografiami nr 54-59 i 61).

Organ zaznaczył, że z raportu z kontroli wynika, iż w powierzchni zmierzonej uwzględniono obszar mieszczący się w północnej części działki, zgłoszony do płatności przez innego producenta. Z uwagi na identyczny sposób użytkowania działki, nie było możliwości ustalenia faktycznych granic upraw skarżącego. Dlatego koniecznym w sprawie było sięgnięcie między innymi do sporządzonych szkiców, na które naniesiony jest ślad pomiaru, a także załącznika graficznego, dołączony do wniosku skarżącego o płatność.

W przypadku działki B powierzchnia nieużytkowana rolniczo odpowiadała powierzchni działki zgłoszonej przez innego rolnika, zamierzonej przez kontrolerów w ramach pomiarów działki B, tj. 0,81 ha.

Na podstawie poczynionych ustaleń przyznano skarżącemu jednolitą płatność obszarową w wysokości 11 621,58 zł, płatność na zazielenienie w wysokości 8 012,50 zł, pomniejszoną o 838,43 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 3 976,51 zł, pomniejszoną o 601 zł, a także płatność do bydła i do krów, w kwotach wynoszących odpowiednio: 2 030,89 zł i 2 959,89 zł.

W przypadku płatności ONW płatność wyniosła 9 784,89 zł. W tym wypadku powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 26,44 ha, a powierzchnia stwierdzona 25,51 ha. Wykluczono więc ostatecznie z płatności areał 0,93 ha (o,81 ha z działki B i 0,12 ha z działek C i E).

Odnosząc się do odwołania skarżącego Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w stwierdził, że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów, mających wpływ na wynik spawy.

Dodał też, że szkic kontrolowanej działki B obrazuje kontrolowaną działkę i daje możliwość weryfikacji, poprzez porównanie go z załącznikiem graficznym, jaki skarżący dołączył do swoich wniosków.

Kontrolerzy przeprowadzający czynności w terenie zmierzyli oprócz działki skarżącego również inną działkę (jej fragment), przez niego nieużytkowaną. Z tego właśnie względu należy dokonać szczegółowych ustaleń w oparciu o wskazane wyżej szkice.

Organ odwoławczy przyznał, że sytuacja jaka zaistniała w niniejszej sprawie, była niestandardowa i niecodzienna, ze względu na którą niezbędne były dalsze wyjaśnienia.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących terminowości załatwienia przedmiotowej sprawy, organ II instancji stwierdził, że zarzuty tego rodzaju wykraczają poza granice sprawy, jako że tego rodzaju kwestie zostały już rozstrzygnięte jego postanowieniem z 22 czerwca 2020 r.

Wnosząc skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z [...] września 2020 r. skarżący wystąpił o ich uchylenie, uchylenie poprzedzających je decyzji organu I instancji i przyznanie mu płatności za cały obszar objęty wnioskiem, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

a) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, a także jego dowolną ocenę, co skutkowało wyłączeniem z dopłat części działki B (0,81 ha), będącym wynikiem oparcia decyzji na dowodach, co do których strona została pozbawiona możliwości działania, w szczególności oparcie się na raporcie z kontroli, co do których skarżący został pozbawiony możliwości złożenia zastrzeżeń,

b) naruszenie art. 75 § 1 i art. 76 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na raporcie z kontroli, w sytuacji w której dowód ten nie może być miarodajny, gdyż został przeprowadzony nie w 2018 r., którego to dotyczy wniosek o płatność, ale w kwietniu 2019 r., dowolne przyjęcie, że działka B jest częściowo zakrzaczona, podczas gdy dowody te są wadliwe i nie mogą być podstawa miarodajnych ustaleń, co do 2018 r.,

c) niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, zwłaszcza w zakresie błędnej i spóźnionej interpretacji raportu z kontroli na miejscu, przyjęcie że obszar działki różni się od wskazanego we wniosku, ujawnienie występowania zakrzaczeń i zadrzewień, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej, przyjęcie iż powierzchnia działki rolnej jest w istocie mniejsza niż deklarowana, a tym samym niezasadne pomniejszenie powierzchni uprawnionej do płatności,

d) naruszenie art. 10 oraz art. 73 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego możliwości zapoznania się w pełni ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wykonania odpisów i notatek,

e) art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach kontroli co do których skarżący został pozbawiony możliwości ustosunkowania się, niedokładne rozpatrzenie sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób przewlekły,

f) naruszenie art. 35 K.p.a, art. 36 K.p.a. oraz art. 37 K.p.a. poprzez długotrwałe i przewlekłe prowadzenie postępowania, mimo tego, że przepisy nakładają na organ administracji publicznej obowiązek rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki,

g) naruszenie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. poz. 338) poprzez jego niezastosowanie i brak określenia w protokole kontrolnym liczby drzew przypadających na jeden ha, nieuwzględnienie w kontroli okoliczności dotyczącej maksymalnego zagęszczenia drzew na gruntach, podczas gdy tereny objęte wnioskiem skarżącego posiadały w 2018 r. zagęszczenie drzew nieprzekraczające maksymalnego zagęszczenia 100 drzew na ha; jednocześnie czynności kontrolne nie wykazały przekroczenia w zakresie dopuszczalnej maksymalnej liczby drzew na działce nr 610.

W uzasadnieniach skarg podkreślono, że nakładanie się powierzchni działek różnych producentów stwierdzono dopiero po upływie 2 lat. Poza tym uzasadniono to w sposób budzący poważne wątpliwości. Mając to na względzie skarżący podkreślił, że nie powinien odpowiadać w tej sytuacji za błędy po stronie pracowników organów administracji.

Skarżący dodał też, że pracownicy organów dysponują informatycznymi systemami identyfikacji działek, to jednak w niniejszym przypadku nie wykorzystano tego rodzaju możliwości.

W dalszej części wywodów podkreślono, że skarżący został pozbawiony możliwości kwestionowania wyników kontroli, jako że całościowa powierzchnia stwierdzona pokrywała się z powierzchnią deklarowaną. Dopiero po dwóch latach organ zakwestionował poprawność pomiarów.

Odnośnie zakrzaczeń na działce B skarżący podkreślił, że nie są one na tyle gęste, aby uniemożliwić prowadzenie działalności rolniczej.

Skarżący dodał, odnośnie dokonanych podczas kontroli pomiarów, że stan zastany w terenie nie powinien być żadnym wyznacznikiem, gdyż kontrolujący kierują się współrzędnymi i danymi z urządzeń GPS.

Według skarżącego cała działka B była użytkowana rolniczo, a wykluczenie tego odnośnie jej części, w 2018 r., nie może odbywać się na podstawie ustaleń z 2019 r.

Zwrócił też uwagę na nieterminowość załatwienia jego sprawy podkreślając, że korzystanie z możliwości pracy zdalnej nie powinno być usprawiedliwieniem dla niewywiązywania się z obowiązków przez poszczególnych pracowników.

Jeżeli chodzi się zaś o możliwość zapoznania się przez niego z aktami sprawy, to skarżący stwierdził, że forma w jakiej mu je udostępniono (na korytarzu, bez pełnego dostępu do akt), w praktyce uniemożliwiła mu zapoznanie się z nimi.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym przypadku są ostateczne, w administracyjnym toku instancji, decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przyznające skarżącemu wnioskowane przez niego płatności, w wysokościach niższej niż te, które wynikałyby ze złożonych wniosków i zawartych w nich deklaracjach. Przyczyną pomniejszenia przyznanych skarżącemu płatności było wykluczenie z nich części działek zgłoszonych do płatności, z powodu stwierdzonych na nich nieprawidłowości. Dotyczyło to działek C i E oraz działki B. O ile w odniesieniu do pierwszych dwóch działek rolnych, położonych na tej samej działce ewidencyjnej, po dokonaniu kompensacji ich powierzchni, z płatności wykluczono jedynie 0,12 ha, to w przypadku działki B było to 0,81 ha.

Skarżący, kwestionując legalność wszystkich trzech decyzji wydanych w jego sprawach podniósł szereg zarzutów związanych z naruszeniem przepisów postępowania oraz poczynieniem nieprawidłowych, w jego ocenie, ustaleń faktycznych w poszczególnych sprawach. Nie zgodził się on z ustaleniami organów, dotyczących działki B, w przypadku której stwierdził, iż organy oparły swoje stanowisko w tym wypadku na niewiarygodnych dowodach, odnośnie których został on pozbawiony możliwości ustosunkowania się. W tym zakresie skarżący wskazał na błędny, jego zdaniem, raport z kontroli, którego wadliwość powoduje, że nie może być on podstawą poczynienia prawidłowych i rzetelnych ustaleń w niniejszych sprawach.

Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że nieprawdziwe są zawarte w raporcie stwierdzenia o zakrzaczeniach i zadrzewieniach na jego działce. W tym aspekcie dodał także, że jeżeli chodzi o występujące na działce B drzewa, to organ nie odniósł się do kwestii prawnie dopuszczalnej ich ilości na działce rolnej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że spór pomiędzy stronami postępowania sądowego dotyczy tego czy rzeczywiście w okolicznościach wszystkich trzech spraw, istniały podstawy do wykluczenia z płatności części działki B, o pow. 0,81 ha. Po dokonaniu bowiem kompensacji, w zakresie działek C i E, organy w istocie uwzględniły podnoszone w tym przedmiocie przez skarżącego zarzuty, wobec czego powierzchnia wykluczenia wyniosła w tym wypadku jedynie 0,12 ha (tyle wynosił bowiem maksymalny obszar kwalifikowany w granicach działki ewidencyjnej, tj. powierzchnia użytkowana rolniczo) i jako taka nie była kwestionowana w skardze. W tym wypadku również Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w omawianym zakresie, uznając stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe i zgodne z prawem.

Jeżeli zaś chodzi o działkę B, to w tym wypadku część jej powierzchni, podlegająca wykluczeniu, wynosząca 0,81 ha, nie wynikała bezpośrednio z ustaleń kontroli na miejscu, w zakresie której kontrolerzy nie stwierdzili nieprawidłowości. Realizując zlecone im czynności dokonali jednak niewłaściwych pomiarów, włączając do pomiaru powierzchnię użytkowaną i zgłoszonej do płatności przez innego rolnika. Tego rodzaju uchybienie, którego kontrolujący nie byli świadomi, zostało dostrzeżone dopiero przez organy rozpatrujące przedmiotowe sprawy, w oparciu o dane systemu identyfikacji działek, które uwzględniły wynikające z tego wnioski w swoich ustaleniach.

Mając na względzie powyższe, a także treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów, zwłaszcza tych opartych na stwierdzeniach dotyczących wadliwości kontroli, w tym miejscu należy stwierdzić, że ustalenia kontroli, utrwalone w protokole z tego rodzaju czynności, choć stanowią istotny dowód w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności, to nie jest to dowód, którego treścią organ byłby bezwzględnie związany. Dowód ten bowiem podlega ocenie, zarówno co do jego autentyczności jak i wiarygodności, na zasadach określonych w K.p.a., na równi z innymi dowodami, dopuszczonymi w poszczególnych postępowaniach. Poza tym, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej, prowadzący postępowanie organ jest zobowiązany do weryfikacji ustaleń utrwalonych w raporcie z kontroli i sformułowanych na ich podstawie wniosków, z tymi jakie wynikają z całokształtu przeprowadzonych w sprawie dowodów.

Konkretna, określona płatność, o którą dany producent rolny się ubiega, przyznawana jest, co do zasady, do stwierdzonej powierzchni kwalifikowanej, a nie powierzchni deklarowanej. Prawnych wątpliwości nie budzi też istnienie po stronie organu administracji prawa do weryfikacji złożonych przez rolników wniosków, czy to w ramach kontroli administracyjnej czy też innego rodzaju procedur i postępowań dotyczących ich przyznawania.

W okolicznościach przedmiotowych spraw bezpośrednim powodem przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego, było kilkukrotne zwiększenie powierzchni, deklarowanych przez niego do płatności działek. W trakcie przeprowadzonych czynności ustalono, że części pow. działki B, wynoszącej 0,81 ha, porastają drzewa i krzewy, co dyskwalifikuje ten fragment działki iż płatności. Okoliczności te zostały udokumentowane wykonaną dokumentacją fotograficzną, a bezpośrednim powodem niewskazania na tego rodzaju nieprawidłowości w raporcie z kontroli, było niewłaściwe pomierzenie działek. Wynikało to z tego, że niewykonanie koniecznych zabiegów agrotechnicznych stwierdzono w południowowschodniej części działki B, podczas gdy w powierzchni zmierzonej uwzględniono obszar mieszczący się w północnej części działki, zgłoszony do płatności przez innego producenta. W ten sposób kontrolerzy, w sposób nieuzasadniony i pozbawiony podstawy prawnej, niejako skompensowali obszar nieprawidłowości na działce B, zaliczając do jej powierzchni, utrzymanej w dobrej kulturze rolnej, inny obszar, zgłoszony do płatności przez innego rolnika. Wynikać to zaś miało z identycznego sposobu użytkowania działek, w przypadku których nie było możliwości ustalenia faktycznych granic upraw skarżącego. W obu przypadkach łączna powierzchnia tych obszarów była tożsama i wyniosła 0,81 ha.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także treść przepisów regulujących kwestię przyznawania poszczególnych płatności, o których mowa w niniejszych sprawach, zgodzić się należy z organami, iż weryfikacja powierzchni działek rolnych, uprawnionych do płatności powinna nastąpić przy użyciu wszelkich metod, zmierzających do poprawnej analizy złożonych przez producenta wniosków. Wobec tego, skoro stwierdziły one, powołując się na szkice z kontroli i załączniki graficzne do wniosku, a także inne dokumenty objęte systemem identyfikacji działek, wadliwość ustaleń kontroli w pewnym zakresie, to powołując się na płynące stąd wnioski były nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane to sięgnięcia w ramach czynionych ustaleń faktycznych poza konkluzje wynikające jedynie z raportu kontroli.

Tak więc, mając na uwadze powyższe, prawidłowo stwierdziły istnienie nieprawidłowości na działce B, a także uchybienia protokołu kontroli, jeżeli chodzi o treść zamieszczonych w nim wniosków.

Co zaś się tyczy samej kontroli, to w tym względzie podkreślić należy, że dokonanie nieprawidłowych, w pewnym zakresie, pomiarów, w efekcie czego w wnioskach z kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, jeżeli chodzi o działkę B, nie dyskwalifikuje wszystkich innych ustaleń poczynionych w ramach tego rodzaju czynności. Sporządzona bowiem dokumentacja fotograficzna, w połączeniu ze szkicami oraz danymi wynikającymi z załączników do wniosku, umożliwia stwierdzenie faktycznego stanu działki.

Skarżący kwestionując wiarygodność raportu kontroli, a właściwie jego przydatność do czynienia ustaleń faktycznych w niniejszych sprawach, zarzuca przede wszystkich to, że ze względu uchybienia, których kontrolujący się dopuścili, nie jest on miarodajny. Z drugiej jednak strony wdaje się w polemikę odnośnie występowania nieprawidłowości, jeżeli chodzi o stan utrzymania działki B.

I tak, zarzuca, że raport sporządzony w 2019 r. nie może być podstawą ustaleń dotyczących roku wcześniejszego, tj. roku 2018 r. Odnosząc się do tego rodzaju argumentacji podkreślić należy, że generalnie rzecz biorąc nie sposób jest automatycznie wykluczyć wiarygodności ustaleń kontroli, odnośnie danego roku, w którym rolnik ubiega się o przyznanie mu płatności, tylko na tej podstawie, że czynności kontrolne, dotyczące jego zasadności, zostały przeprowadzone nie w tym roku, lecz w roku kolejnym, zwłaszcza jeżeli jest to rok następny. Uzasadnione by to mogło być jedynie wówczas, gdyby przed dokonaniem kontroli na działce zaszły jakieś szczególnie istotne zmiany, dotyczące sposobu jej zagospodarowania. W niniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia, a zarzut skarżącego oparty jest nie na konkretnych okolicznościach czy zdarzeniach, lecz na ogólnikowych stwierdzeniach, nieopartych na żadnych rzeczowych argumentach. W tej sytuacji stwierdzić więc należy, jego zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Innym argumentem, zdaniem skarżącego przemawiającym za wykluczeniem raportu z kontroli z kategorii wiarygodnych dowodów jest to, że został on pozbawiony możliwości ustosunkowania się do jego wniosków, gdyż o tym, że zgłoszona przez niego do płatności działka B jest mniejsza od deklarowanej jej powierzchni, dowiedział się nie z samego raportu, lecz dopiero później. Nie mógł więc się odnieść do tej kwestii, w czasie w którym przysługiwało mu prawo do złożenia zastrzeżeń do raportu.

Odnosząc się do tego stanowiska podkreślić przede wszystkim należy, że jak sam skarżący podnosi, w raporcie kontroli nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości powierzchniowych na działce B, wobec tego zarzut o niemożliwości ustosunkowania się do tych ustaleń jest bezprzedmiotowy. Nieprawidłowości te zostały bowiem stwierdzone nie w ramach czynności kontrolnych, ale trakcie prowadzonych przez organy postępowań, w którym to raport z kontroli stanowił jedynie jeden z dowodów. W ramach zaś tego postępowania skarżący miał możliwość kwestionowania dokonanych przez kontrolerów ustaleń i podnoszenia argumentów na poparcie swojego stanowiska. Tak więc nie można zasadnie mówić o pozbawieniu go jego praw procesowych, zwłaszcza jeżeli chodzi o zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie złożenia przez niego zastrzeżeń.

W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem oceny, pod kątem legalności, w niniejszych sprawach są wydane w nich decyzje ostateczne, a nie sam raport kontroli jako taki. Sąd bierze go pod uwagę jedynie w ramach kontroli legalności tych rozstrzygnięć, odnosząc się do jego wiarygodności jako jednego z dowodów, stąd więc nawet pewne, niewątpliwe uchybienia po stronie kontrolerów, nie przesądzają automatycznie o konieczności wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Jeżeli chodzi o samą kontrolę, to w tym wypadku zgodzić się należy ze skarżącym, iż objęcie pomiarami powierzchni innych działek nie powinno mieć miejsca i jako takie musi spotkać się z krytyczną oceną. Nie może to jednak stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż nie miało to ostatecznie istotnego wpływu na wynik spraw. Rozstrzygające sprawy organy wzięły bowiem pod uwagę nieprawidłowości, jakimi dotknięty był raport z kontroli, korygując w tym zakresie swoje stanowisko, w oparciu o inne dowody i informacje, wynikające z pozostającego w ich dyspozycji systemu identyfikacji działek.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia może być jedynie tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszym przypadku z tego rodzaju naruszeniami nie mamy do czynienia, wobec czego, nie kwestionując istnienia uchybień po stronie kontrolerów, nie sposób jest powiązać tego rodzaju nieprawidłowości z treścią zapadłych rozstrzygnięć.

Jeżeli chodzi o kwestię istnienia na działce B zakrzaczeń i zadrzewień, a także dopuszczalne normy ich występowania, to w tym przedmiocie zauważyć należy, że normy te dotyczą jedynie drzew, rosnących na działkach rolnych. Nie obowiązują one w odniesieniu do zakrzaczeń, których występowanie wiązać należy z nierealizowaniem odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.

W przypadku działki skarżącego stwierdzono w sposób bezsporny ich występowanie (zakrzaczeń oraz zadrzewień), wobec czego wyłączenie porastanych przez nie części działek musiało skutkować wykluczeniem ich z płatności (zwłaszcza że powierzchnia ich występowania została stwierdzona w sposób niewątpliwy).

Bez znaczenia są więc w tym wypadku twierdzenia skarżącego, w których kwestionuje on gęstość występowania drzew. Nawet gdyby bowiem przyjąć jego wyjaśnienia w tym zakresie, to i tak nie stanowiłoby to wystarczającej podstawy, w oparciu o którą można by było uznać te fragmenty działek za kwalifikujące się do płatności. Występowanie na nich drzew nie było bowiem jedyną przyczyną ich wykluczenia.

Podobnie bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność nieterminowego załatwienia jego spraw i opieszałości organów w tym zakresie. W tym bowiem wypadku również nie sposób jest, nawet z teoretycznego punktu widzenia, stwierdzić związku pomiędzy zaistnieniem ewentualnych uchybień, jeżeli chodzi o terminowość załatwiania spraw, a treścią wydanych decyzji.

Na marginesie zaznaczyć jedynie należy, iż skarżący, jeszcze w czasie trwania poszczególnych postepowań, mógł kwestionować, na drodze przysługujących mu w tym zakresie środków prawnych (ponaglenie), sposób procedowania organu w jego sprawach. Z uprawnień tych korzystał, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych w tym przedmiocie postanowieniach. Poza tym, przedmiotowe zagadnienie wykracza poza granice przedmiotowe niniejszych spraw.

Analogiczne uwagi należy poczynić, jeżeli chodzi o kwestię niewłaściwego, zdaniem skarżącego, zapoznanie go z aktami spraw. Również w tym wypadku brak jest podstaw do powiązania ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie z treścią wydanych decyzji. Na okoliczności tego rodzaju nie wskazuje sam skarżący, ograniczając się do samego podniesienia wadliwości czynności, zmierzającej do zapoznania go z aktami sprawy.

Wydając zaskarżone decyzje, rozstrzygające je organy nie dopuściły się również uchybień przepisom prawa materialnego, regulującym poszczególne płatności. W tym zakresie dokonały prawidłowej ich wykładni, a także zastosowały wyinterpretowane z nich normy prawe, do stanów faktycznych spraw, które zostały ustalone w sposób prawidłowy, zgodnie z wymogami, jakie w tym zakresie statuują regulacje K.p.a.

Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi, jako niezasadne.