Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 21/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Grabowski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 1046/05 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, 2. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w ten sposób, że wyrazy "[...]" zastąpić wyrazami "nr [...]".


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gl 1046/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez K. K. wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w ocenie Sądu skarżący nie dołożył należytej staranności procesowej, która pozwalałaby uznać, że skarżący nie zawinił w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. O terminie rozprawy skarżący został prawidłowo powiadomiony, na rozprawę nie stawił się, co było jego prawem, ale jego nieobecność przy ogłaszaniu wyroku spowodowała, iż Sąd nie miał możliwości pouczenia go o trybie i terminie wystąpienia o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu I instancji nie było obowiązkiem Sądu udzielanie takich informacji skarżącemu wraz z wezwaniem na rozprawę.

W zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Wskazał, iż nie posiadając stosownej wiedzy sądził, iż odpis wyroku wraz z uzasadnieniem zostanie przesłany na adres do korespondencji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. – jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można jej przypisać winy za to opóźnienie.

Mając na uwadze przyczyny, z powodu których skarżący w niniejszej sprawie uchybił terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej oceny co do istnienia winy po stronie skarżącego w uchybieniu tego terminu.

Zgodnie z powołanym przez Sąd I instancji art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Sądu I instancji, iż nie było obowiązkiem Sądu pouczenie skarżącego wraz z wezwaniem na rozprawę o trybie i terminie wystąpienia o sporządzenie uzasadnienia wyroku przy informowaniu strony o tym, iż obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa.

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera przepisy szczególne nakazujące udzielanie stronom wskazówek i pouczeń, w tym art. 140 § 1-3, które konkretyzują zasadę udzielania pomocy stronom. Nie obejmują one jednak wszystkich sytuacji, w których sąd powinien udzielić stronom wskazówek i pouczeń. Podjęcie przez sąd administracyjny tych czynności może być niezbędne również wtedy, gdy np. skorzystanie przez stronę z uprawnienia, o którym została powiadomiona, może doprowadzić do sytuacji, w której niepodjęcie przez nią kolejnych czynności procesowych spowoduje istotne pogorszenie jej pozycji procesowej (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, 2006, str. 39).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2005 r., II FZ 776/05, zgodnie z którym, jeżeli sąd administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie powinien pouczyć ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie doręczony stronie, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na mocy odpowiednio stosowanego art. 188 w zw. z art. 86 § 1 i 197 § 2 p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia dotyczącą numeru decyzji Dyrektora Izby Celnej w Katowicach (podano: "nr [...]", a winno być: "nr [...]") sprostowano z urzędu na mocy art. 156 p.p.s.a.