Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2426/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130, art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy w części oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...]Urząd Patentowy RP (dalej także UP RP) na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zmian.), dalej: "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku M. w W. z siedzibą w W. (dalej skarżący) z dnia [...] maja 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Urzędu z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy VILLA NOVA, zgłoszony w dniu [...] lipca 2008 r. przez skarżącego, za numerem [...] w części dotyczącej następujących usług w klasie 41: "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów muzealnych, organizacja szkoleń i warsztatów" oraz w klasie 43: "udostępnianie (wynajmowanie) wnętrz na spotkania i konferencje" utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2010 r.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Podstawą wydania decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego w części na znak towarowy VILLA NOVA, zgłoszony w dniu [...] lipca 2008 r. przez skarżącego za numerem [...], był art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Powodem odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, było stwierdzenie przez UP RP jego podobieństwa, do zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 1998 r. znaku towarowego "VILLA NUOVA" na rzecz L. i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 41: "organizowanie i prowadzenie dyskotek, konferencji, kongresów, seminariów, sympozjów, zjazdów, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych, organizowanie wystaw w celach kulturalnych lub edukacyjnych, organizowanie zabaw, planowanie przyjęć, usługi związane z organizacją wypoczynku i rozrywki, organizowanie i prowadzenie klubów towarzyskich lub edukacyjnych, wypożyczanie kaset ideo, wypożyczanie sprzętu sportowego, wypożyczanie sprzętu do nurkowania", klasie 43: "usługi w zakresie prowadzenia barów, domów turystycznych, domów wypoczynkowych, hoteli, kawiarni, restauracji, restauracji samoobsługowych, pensjonatów, moteli, agencji zakwaterowania w hotelach i pensjonatach, rezerwacja miejsc w hotelach i pensjonatach" oraz towarów i usług zawartych w klasach: 21, 30,35,42,44.

Podobieństwo uzasadnione w decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, dotyczyło zarówno znaków towarowych, jak i usług w klasie 41 i 43, do oznaczania, których znaki towarowe są przeznaczone.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu. Podkreślając, iż postać - tj. brzmienie znaku nie może być uznana za podobną na tyle, by wprowadzała w błąd, co do tożsamości pochodzenia usług. Podniósł także, iż usługi, dla których został zarejestrowany znak VILLA NUOVA oraz zgłoszony znak towarowy VILLA NOVA, są usługami innego rodzaju i o innym przeznaczeniu. Ponadto, nie występuje pomiędzy nimi podobieństwo powodujące ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia usług, a także, że nieprawidłowe jest uznanie ich za jednorodzajowe.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. Urząd Patentowy RP stwierdził, iż podstawową funkcją znaku towarowego jest zagwarantowanie konsumentowi możliwości określenia pochodzenia towarów lub usług oznaczonych znakiem towarowym, pozwalając mu na odróżnienie, bez możliwego wprowadzenia w błąd, tych towarów i usług, od towarów lub usług mających inne pochodzenie. Usługi te konkurują ze sobą na tym samym rynku. Poprzez udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, uprawniony otrzymuje gwarancję, że Urząd Patentowy nie udzieli prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony przez inny podmiot gospodarczy nie tylko identyczny, ale również na znak towarowy podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak ten mógłby wprowadzić w błąd odbiorców, co do źródła pochodzenia towarów lub usług.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy: identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym". Podobieństwo znaków, w rozumieniu ww. przepisu winno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa samych znaków oraz w aspekcie podobieństwa towarów, do oznaczenia, których znak został przeznaczony. Znak towarowy ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów/usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o istnieniu ryzyka konfuzji można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. Przeszkoda w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. występuje wtedy, gdy oprócz podobieństwa oznaczeń, występuje podobieństwo towarów/usług, do oznaczania, których przeznaczone są znaki towarowe.

Przy ustaleniu podobieństwa towarów/usług, bierze się pod uwagę rodzaj towaru/usługi oraz ich przeznaczenie a także warunki zbytu. Do stwierdzenia podobieństwa nie jest natomiast konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy, że istnieje możliwość uznania znaków za identyczne lub ich rozróżnienia przy twierdzeniu, iż dotyczą one tego samego przedsiębiorstwa, ale również uznania, że informują o związkach łączących odrębne przedsiębiorstwa.

Nabywający towar lub usługę na ogół nie ma możliwości porównania obydwu znaków w tym samym czasie. Chodzi przecież o ocenę pewnego wrażenia, jakie wywiera na kupującym znak. Dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obydwu znaczeń. Urząd podtrzymał stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne jest uznanie usług w klasie 41 i 43 za podobne i jednorodzajowe, z porównania zakresu ochrony w klasie 41 i 43 wynika, iż usługi z tej klasy są usługami podobnymi i komplementarnymi. Należy tak przyjąć pomimo występujących różnic w zapisie usług w porównywanych wykazach towarów i usług.

Mimo identyczności czy jednorodzajowości usług, użycie w wykazie wyrażenia posiadającego podobne, lecz różne brzmienia, nie przesądza o jego różnorodności.

W odniesieniu do oceny podobieństwa oznaczeń UP RP podniósł, iż jest ona przeprowadzana z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy towarów/usług. Oceniając podobieństwo oznaczeń należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy, że istnieje taka możliwość. Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, jeżeli krąg odbiorców może pomyśleć, że przedmiotowe towary/usługi pochodzą od tego samego przedsiębiorstwa, lub ewentualnie przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie. Należy oceniać je całościowo, na podstawie postrzegania przedmiotowych towarów/usług, przez właściwy krąg odbiorców, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności danego przypadku. Ocena całościowa prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd musi w zakresie podobieństwa znaczeniowego, wizualnego, fonetycznego spornych oznaczeń, opierać się na wywołanym przez nie ogólnym wrażeniu, z uwzględnieniem w szczególności ich znamion odróżniających i dominujących. Ponadto należy stwierdzić, że sposób postrzegania znaków towarowych przez przeciętnych konsumentów danych towarów odgrywa w całościowej ocenie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, decydującą rolę.

Oceniając podobieństwo oznaczeń, należy je porównywać w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Do przyjęcia podobieństwa oznaczeń wystarcza ich zbieżność na jednej z powyższych płaszczyzn.

Obydwa porównywane znaki towarowe są znakami słownymi pisanymi standardową czcionką i są niemalże identyczne w pisowni, fonetycznie i także znaczeniowo. Różnią się od siebie tylko jedną literą, gdyż słowo nuova w znaku zarejestrowanym występuje w języku włoskim, lecz znaczy to samo, co słowo zawarte w znaku zgłoszonym nowa.

Występujące w przedmiotowych znakach towarowych różnice, nie czynią ich jednak na tyle odmiennymi, aby zostało wykluczone ryzyko ich pomyłki w zwykłych warunkach obrotu.

W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2010 r., zarzucił naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 130 p.w.p. przez nieuprawnione przyjęcie przez UP RP, że zgłoszony znak VILLA NOVA w części dotyczącej następujących usług:

- 41 "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów

muzealnych, organizacja szkoleń i warsztatów"

- 43 "udostępnianie (wynajmowanie) wnętrz na spotkania i konferencje"

jest podobny do zarejestrowanego już znaku VILLA NUOVA

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że wykazał w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, że nie istnieje możliwość uznania znaków za identyczne, ani na płaszczyźnie samych znaków, ani też na płaszczyźnie usług, dla których ww. znaki zostały zgłoszone. UP RP zignorował, różnicę między znakami VILLA NOVA i VILLA NUOVA, polegające na użyciu w zarejestrowanym znaku towarowym [...] nieużywanego w języku polskim dyftongu nuo. W ocenie skarżącego, organ wydając decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego pominął także aspekt, iż usługi wskazane w zgłoszonym znaku towarowym [...] są ściśle związane ze specjalistyczną działalnością[...].

Odpowiadając na argumenty skarżącego dotyczące braku podobieństwa usług, w omawianej sprawie, UP RP wskazał, iż nie można stwierdzić inaczej, niż uznając podobieństwo i jednorodzajowość wskazanych usług. Usługi w klasach 41 i 43, do oznaczania których przeznaczone są znaki towarowe VILLA NOVA i VILLA NUOVA, są usługami identycznymi i jednorodzajowymi. Adresowane są do szerokiego kręgu odbiorców, zaspokajają te same potrzeby potencjalnych, konsumentów. Miarodajny krąg odbiorców tych usług nie jest ograniczony, ale obejmuje znaczną część konsumentów. W przypadku usług, przeznaczonych dla szerokiego kręgu odbiorców, przy ocenie podobieństwa znaków towarowych, stosuje się surowsze kryteria oceny podobieństwa zarówno samych znaków towarowych jak i ich przeznaczenia (w tym przypadku usług), do oznaczania, których używane są znaki towarowe. Nadto podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę M. w W. z siedzibą w W., należy przyjąć, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP - nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze zostały podniesione zarzuty: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw.130 -Prawo własności przemysłowej.

W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na datę zgłoszenia słownego znaku towarowego VILLA NOVA, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:

• rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju;

• podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa;

• podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami.

Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, należycie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, dokonał jego analizy i odmówił rejestracji spornego znaku towarowego VILLA NOVA, zgłoszonego w dniu [...] lipca 2008 r. przez skarżącego, za numerem [...] w części dotyczącej następujących usług w klasie 41: "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów muzealnych, organizacja szkoleń i warsztatów" oraz w klasie 43: "udostępnianie (wynajmowanie) wnętrz na spotkania i konferencje".

W świetle przytoczonego wyżej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.

O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).

Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).Tak więc w przypadku braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch -ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania nie tylko kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, ale również rozważyć problem podobieństwa usług.

Ponadto powinien zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka kontuzji. Przy czym przeprowadzając porównanie znaku zgłoszonego ze znakiem przeciwstawionym w pierwszej kolejności ocenie powinno zostać poddane podobieństwo lub identyczność usług/towarów, do oznaczania których służą te znaki. Dopiero bowiem przesądzenie o jednorodzajowości usług implikowało konieczność dokonania porównania oznaczeń.

Zdaniem Sądu Urząd Patentowy prawidłowo przesądził o jednorodzajowości usług zgłoszonych w klasie 41 i 43 znaku zgłoszonego oraz oznaczenia przeciwstawionego, tak więc zasadnym było rozważanie w niniejszej sprawie podobieństwa omawianych oznaczeń. Jeśli chodzi o podobieństwo lub identyczność usług należy zauważyć, iż jak wynika z wniosku o zarejestrowanie, sporny znak zgłoszono dla usług w klasie 41: "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów muzealnych, organizacja szkoleń i warsztatów" oraz w klasie 43: "udostępnianie (wynajmowanie) wnętrz na spotkania i konferencje".

Niewątpliwie wskazane wyżej usługi oraz usługi wskazane dla zarejestrowanego znaku z uprzednim pierwszeństwem "VILLA NUOVA" - rejestracja na rzecz L. i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 41: "organizowanie i prowadzenie dyskotek, konferencji, kongresów, seminariów, sympozjów, zjazdów, organizowanie konkursów edukacyjnych lub rozrywkowych, organizowanie wystaw w celach kulturalnych lub edukacyjnych, organizowanie zabaw, planowanie przyjęć, usługi związane z organizacją wypoczynku i rozrywki, organizowanie i prowadzenie klubów towarzyskich lub edukacyjnych, wypożyczanie kaset ideo, wypożyczanie sprzętu sportowego, wypożyczanie sprzętu do nurkowania", klasie 43: "usługi w zakresie prowadzenia barów, domów turystycznych, domów wypoczynkowych, hoteli, kawiarni, restauracji, restauracji samoobsługowych, pensjonatów, moteli, agencji zakwaterowania w hotelach i pensjonatach, rezerwacja miejsc w hotelach i pensjonatach" oraz towarów i usług zawartych w klasach: 21, 30,35,42,44. - są jednorodzajowe w klasach 41 i 43. Według Sądu można wręcz mówić o tożsamości tych usług.

Dla uznania identyczności usług/towarów nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań. Przy ocenie jednorodzajowości (identyczności) usług stosuje się różnorakie kryteria, takie jak: przeznaczenie usług, zasada działania, krąg odbiorców do których są skierowane usługi, sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów, czas użytkowania, pomocniczo wygląd wyrobów.

Pamiętać należy że klasy towarów i usług podlegały przez lata modyfikacją. W przeciwstawionym znaku z uprzednim pierwszeństwem "VILLA NUOVA" w klasie 41 wskazano usługę polegającą na "organizowaniu wystaw w celach kulturalnych lub edukacyjnych" natomiast M. w W. w klasie 41 wskazało usługę "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów muzealnych". Samo brzmienie powyższych usług nie jest tożsame nie oznacza to jednak, że usługi te nie są podobne a nawet tożsame. Powyższe usługi skierowane są, jak słusznie zauważył organ do tego samego kręgu odbiorców, a wiec osób o zainteresowaniach kulturą, nauka czy edukacją. Można zdaniem Sadu w niniejszym przypadku pokusić się nawet o sformułowanie, że zbiór "organizowanie wystaw w celach kulturalnych lub edukacyjnych" zawiera podzbiór "udostępnianie publiczności w celu zwiedzania wnętrz i zbiorów muzealnych", który jest sformułowaniem znacznie węższym niż wskazana jako pierwsza usługa.

Jeżeli chodzi o usługę z klasy 43 "udostępnianie (wynajmowanie) wnętrz na spotkania i konferencje" zgłoszoną dla znaku "VILLA NOWA" to należy przyznać racje Urzędowi Patentowemu, który wskazał, że usługa ta jest jednorodzajowa z usługami zarejestrowanymi dla znaku "VILLA NUOWA" "organizowanie i prowadzenie, konferencji, kongresów, seminariów, sympozjów, zjazdów, organizowanie konkursów edukacyjnych" - klasa 41 i klasa 43 "prowadzenie hoteli i moteli". Są to usługi jednorodzajowe, gdyż organizując konferencje wynajmuje, udostępnia się pomieszczenia na potrzeby konferencji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą oba znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).

W niniejszej sprawie identyczność usług została prawidłowo przesadzona przez organ w związku z czym należy przejść do oceny podobieństwa oznaczeń.

Ocenę podobieństwa oznaczeń przeprowadza się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, który jest osobą uważną dobrze zorientowaną, która postrzega jednak znak jako całość.

Przede wszystkim, warto w tym miejscu powołać się na stanowisko wyrażone przez prof. M. Kępińskiego, który przy dokonywaniu analizy dwóch znaków sugeruje uwzględniać "...ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności..." (M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI nr 28, str. 48).

Powyższy pogląd podziela prof. R. Skubisz, wskazując na pierwszym miejscu wśród zasad, którymi winien kierować się nie tylko Urząd Patentowy RP, ale także sądy przy porównywaniu znaków, iż "..po pierwsze, należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń". (R. Skubisz "Prawo znaków towarowych" Komentarz Warszawa 1997, s. 90-91).

Analogiczne stanowisko wyrażają również komentatorzy na gruncie ustawy -Prawo własności przemysłowej, w szczególności na przypomnienie zasługuje myśl wyrażona przez U. Promińską: "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne, a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego" ("Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Romińskiej, Warszawa 2004, s. 261).

Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 2778/01.

Podkreślenia wymaga również, że do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaku przez odbiorców.

Przy ocenie podobieństwa oznaczeń (znaków) stosuje się m. in. następujące zasady:

1. Porównania należy dokonywać w trzech płaszczyznach:

- fonetycznej

- wizualnej

- znaczeniowej.

Podobieństwo w jednej płaszczyźnie może być wystarczające dla uznania porównywanych znaków za podobne.

2. Należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie wywierają porównywane oznaczenia na odbiorcach towarów. Dla odbiorcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy. Nabywca zachowuje w pamięci ogólny zarys oznaczenia.

3. Im bardziej podobne są towary w porównywanym znakach, tym większa możliwość uznania znaków za podobne.

4. Dla oceny podobieństwa nie jest wymagane rzeczywiste pomylenie znaków, wystarczy istnienie takiej możliwości.

Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Znaki graficzne oceniane są przede wszystkim na płaszczyźnie wizualnej. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ wielu elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka. Naruszenia praw na dobrach niematerialnych. Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 96-97).

Porównując znaki w płaszczyźnie wizualnej Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że znak towarowy "VILLA NOVA" nie różni się od przeciwstawionego znaku "VILLA NUOVA" na tej płaszczyźnie. Według utrwalonych poglądów doktryny "w znakach krótkich (do 5 liter włącznie) wystarczy różnica jednej litery by wyłączyć podobieństwo. W znakach słownych średniej długości (do 8 liter włącznie) różne powinny być co najmniej dwie litery" (M. Kępiński, ZNUJ 28/1982 str. 17-18). Są to znaki dwu wyrazowe składające się odpowiednio z 9 lub 10 liter, a więc są znakami długimi. W tym wypadku różnica w postaci jednej litery nie jest wystarczająca do uznania, że nie są one podobne. Znak "VILLA NOVA" jest znakiem słowno-graficznym jednak jego grafika jest mało zróżnicowana, oba znaki pisane są standardową czcionką co powoduje brak uwypuklenia różnic w przedmiotowych znakach.

Jeśli chodzi o płaszczyznę fonetyczną to należy wskazać, że transkrypcja fonetyczna zarówno znaku skarżącego jak i znaku przeciwstawionego są identyczne. Oba znaki odczytujemy "villa nova".

W płaszczyźnie znaczeniowej oba słowa oznaczają to samo. Wyraz "nuova" znaczy "nowa".

Reasumując należy wskazać, że różnica jednej litery jak występuje w porównywanych znakach jest na tyle mało istotna, iż nie czyni ich na tyle odmiennymi, aby zostało wykluczone ryzyko ich pomyłki w zwykłych warunkach obrotu.

Ponieważ podobieństwo oznaczeń jest wysokie, a usługi nimi oznaczone identyczne w związku z powyższym należy uznać, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka konfuzji, zwłaszcza, że usługi opatrzone porównywanymi znakami skierowane są do tej samej grupy odbiorców tj. osób uczestniczących w spotkaniach i konferencjach, a także odwiedzających wystawy w celach kulturalnych i edukacyjnych.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.