Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 736/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33, art 34
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2022 r., nr NEP.906.10.1.6.2022 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] oddalił wniesione przez J. W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") zarzuty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2021 r. obejmującego zobowiązanie do poddania szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, syna W. W. urodzonego [...].

W zażaleniu wniesiono o rzetelne i rzeczowe rozpatrzenie sprawy. Podniesiono, że błędna jest teza, iż rodzice uchylali się od przeprowadzenia szczepień.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2022r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odniósł się do poszczególnych zarzutów Strony. W pierwszej kolejności podał, że wierzyciel nie ma obowiązku przesłania odpisu całości dokumentacji do organu egzekucyjnego. Z treści tytułu wykonawczego nie wynika, aby organ egzekucyjny otrzymał od wierzyciela dodatkowe załączniki, ponieważ to tytuł wykonawczy stanowi załącznik do wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do "przekazania odpisu całości dokumentacji prowadzonej w sprawie, celem umożliwienia przez organ egzekucyjny wymagalności obowiązku (...)" Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne na podstawie wniosku i tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela obowiązku, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2020 r., poz. 1427 ze zm.. dalej: "u.p.e.a.") nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził, iż zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności jej prowadzenia.

Odnosząc się do zarzutu błędnych ustaleń faktycznych organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne dotyczy małoletniego W. W.. Strona dwukrotnie w piśmie z dnia [...].10.2021 r. nieprawidłowo wskazała płeć dziecka, co świadczy o tym, że strona nie wie jakiego dziecka dotyczy postępowanie - syna czy córki. Organ II instancji w takiej sytuacji nie ma pewności, czy zarzuty dotyczące postępowania dotyczą syna W. W.. Po dokonanej analizie Inspektor Sanitarny uznał, że jest to pomyłka, która nie ma znacznego wpływu na przebieg sprawy. Wskazując na przepis art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2021 r., poz. 195 ze zm.), organ podał, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do nadzoru nad realizacją szczepień ochronnych. W związku z powyższym wierzyciel w celu ustalenia stanu faktycznego ma prawo do pozyskiwania informacji od Przychodni, w której zobowiązana i jej dziecko jest zaopcjowane w celu weryfikacji, czy Strona wypełniła obowiązek szczepień u małoletniego W. W.. Przychodnie przekazują do wierzyciela informacje zgodne ze stanem faktycznym i nie ma określonego przepisu, w którym zachodzi konieczność potwierdzania ich przez Stronę. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości Strona ma prawo wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii, fotokopii lub odpisów. Jedna z czynności została wykonana w dniu [...].04.2022 r. w siedzibie Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej [...] co zostało udokumentowane stosowną adnotacją służbową. Strona do dnia wydania obecnego postanowienia nie złożyła zarzutów do korespondencji pomiędzy wierzycielem, a Przychodnią w [...] (kod świadczeniodawcy: [...]).

Przedstawiając stan faktyczny organ podał, że z dokumentacji wynika, iż w związku z niezrealizowaniem przez stronę obowiązku szczepień ochronnych u małoletniego W. W., Gminna Przychodnia [...] przekazała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., stosowną informację. Po otrzymaniu upomnienia nr [...], z dnia [...].05.2021 r., od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., Strona nie stawiła się z dzieckiem do wyżej wymienionego podmiotu leczniczego w celu wykonania obowiązku szczepień ochronnych, ani nie przedstawiła dokumentacji odraczającej do szczepień ochronnych. Na tej podstawie organ I instancji mógł podjąć czynności wierzyciela w celu wyegzekwowania obowiązku realizacji szczepień małoletniego W. W.. Inspektor Sanitarny podkreślił, że w odniesieniu do osób małoletnich lub bezradnych za osoby uchylające się od prawnego obowiązku szczepień ochronnych należy uznać osoby sprawujące pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo ich opiekunów faktycznych. O realizacji szczepień ochronnych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje lekarz, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie, profilaktycznie i epidemiologicznie.

Odnosząc się do wątpliwość Strony co do bezpieczeństwa stosowania szczepionek Inspektor Sanitarny poinformował, iż niewątpliwie do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia indywidualnego pacjenta. Nadto, żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku rutynowego przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie w sytuacji, gdy opiekun faktyczny lub przedstawiciel ustawowy poinformuje lekarza, że dziecko jest uczulone na konkretne składniki, wówczas to bowiem do lekarza będzie należało upewnienie się, czy w składzie szczepionki nie znajduje się tenże składnik. W związku z wątpliwościami Strony Inspektor Sanitarny, podkreślił, że żaden przepis prawa nie nakazuje, aby lekarz miał obowiązek posiadania wiedzy co do sposobu produkcji czy dopuszczenia do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej danej szczepionki. W przypadku wątpliwości co do składu preparatu szczepionkowego powinny być one kierowane do producenta danej szczepionki, ewentualne informacje można znaleźć również w Charakterystyce Produktu Leczniczego. W zażaleniu Skarżąca poinformowała o braku odpowiedzi na zapytanie od producenta szczepionek, natomiast brak jest podstawy prawnej do uzależniania zgody na wykonanie szczepienia od informacji otrzymanej od producenta na temat składu szczepionki, od wypisania przez lekarza kolejnych zaświadczeń o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka.

W odpowiedzi na stwierdzenie Strony, że nie mogła stawić się na szczepienie z uwagi na fakt, iż była razem z synem W. W. przeziębiona Inspektor Sanitarny podał, że Strona winna była skontaktować się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i otrzymania czasowego odroczenia od szczepień ochronnych z uwagi na chorobę dziecka, czego nie uczyniła. Ponadto, odnosząc się do złego stanu zdrowia Skarżącej organ podniósł, że dziecko ma również drugiego rodzica - ojca K. W., który powinien niezwłocznie udać się do Przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Informacja znajdująca się w aktach sprawy, iż dziecko miało kontakt z osobą zarażoną ospą wietrzną nie jest usprawiedliwieniem. Zobowiązana miała obowiązek zgłosić się do lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej i poinformować go o zaistniałej sytuacji, wówczas to do decyzji lekarza pozostaje postępowanie w takich okolicznościach. W związku z powyższym Strona nie zrealizowała obowiązku, zgodnie z przepisami prawa, które na niej ciążą. W ocenie organu, istnieją więc podstawy do uznania, że takie postępowanie nosi charakter jedynie pozornego deklarowania chęci poddania dziecka szczepieniom ochronnym i winno być bezsprzecznie uznane za uchylanie się od dopełnienia obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących obowiązku szczepień organ podał, że obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe, określone przez ustawę - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 ze zm., dalej: "rozporządzenie") aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do rodziców albo opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym terminie lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu i samemu szczepieniu. Strona myli się więc co do faktu, że "wskazane okresy w jakich winno nastąpić przeprowadzenie szczepień ochronnych nie zakończyły swego biegu, co powoduje, że syn W. W. nie może zostać objęty procedurą przymusowego poddania się obowiązkowi szczepień ochronnych (...)". Organ wskazał, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowym schematem stosowania poszczególnych szczepionek. Termin, w którym wymagane jest poddanie się (poddanie osoby pozostającej pod opieką) szczepieniu obowiązkowemu nie jest jednoznacznie określony w treści samego Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, ale stanowi natomiast wskazówkę merytoryczno-techniczną dla lekarzy kwalifikujących do szczepień ochronnych. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Ze względów klinicznych i epidemiologicznych szczepienie winno być przeprowadzone zgodnie z zaleceniami określonymi w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. Szczepienie może być przeprowadzone również w innych terminach, określonych przez lekarza w wezwaniu do poddania się szczepieniom, gdy z przyczyn zdrowotnych lub organizacyjnych istnieje konieczność przesunięcia terminu, czy zastosowania odmiennego - przygotowanego dla konkretnego pacjenta schematu szczepienia (tzw. indywidualnego kalendarza szczepień). Organ podkreślił, że Strona definitywnie odmawia skorzystania z przysługujących jej praw w zakresie ochrony zdrowia swojego dziecka i wypełnienia obywatelskiego obowiązku. W. W. jest członkiem rodziny, ale nie jest własnością rodziców, zatem poszanowanie dla praw i odpowiedzialności rodziców za podejmowane decyzje nie może pozbawiać ich dziecka prawa do możliwie najwyższego poziomu ochrony zdrowia (art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1, art. 38 Konstytucji RP, art. 6 ust.1 ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

W odpowiedzi na twierdzenie, że "nie istnieje prawna możliwość przymusowego wyegzekwowania poddaniu się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu oraz obowiązkowym szczepieniom ochronnym, Inspektor Sanitarny podkreślił, że zgodnie z art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Przepisy tej ustawy znajdują jednak zastosowanie, jeżeli inne, odrębne ustawy, nie stanowią inaczej - taka regulacja wynika wprost z dyspozycji art. 15. Taką zaś odrębną ustawą będzie ww. ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którą szczepienie ochronne ma charakter obowiązkowy. O realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Tym samym powoływanie się na prawo do wyrażenia zgody po udzieleniu szczegółowych informacji przez lekarza jest nieuzasadnione i zarazem nieskuteczne, bowiem przytoczony powyżej przepis art. 16 ww. ustawy o prawach pacjenta nie znajduje zastosowania w przypadku szczepień obowiązkowych.

Organ zgodził się ze stroną, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r., poz. 2069 ze zm.) wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z akt sprawy wynika jednak, że badanie kwalifikacyjne małoletniego W. W. nie zostało wykonane, z uwagi na brak zgody matki na szczepienie ochronne. Brak zgody na wykonanie badania kwalifikacyjnego, które z istoty swojej ma charakter poprzedzający wykonanie wakcynacji lub na samo szczepienie ochronne niesie za sobą odpowiedzialność rodzica jaką jest niezaszczepienie dziecka.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego grup szczepień organ wskazał, że upomnienie nr 61.2021 oraz tytuł wykonawczy nr [...] wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. oraz wezwania z Przychodni w D. zawierały wykaz tych samych obowiązkowych szczepień ochronnych. Treść obowiązku odnosiła się do wszystkich niezrealizowanych szczepień ochronnych odpowiednich do wieku małoletniego W. W. zgodnie z kalendarzem szczepień na dany rok. Obowiązek szczepień staje się wymagalny po wejściu dziecka w granice wiekowe odpowiednie dla wykonania danego szczepienia określone w § 3 rozporządzenia w sprawie szczepień. W związku z powyższym, w ocenie Inspektor Sanitarny, treść obowiązku w tytule wykonawczym została określona w sposób prawidłowy.

W kwestii obaw Strony związanych z pandemią COVID-19 i przedstawionych w piśmie z dnia [...]04.2022 r. organ przypomniał, iż Minister Zdrowia oraz Główny Inspektor Sanitarny wraz z konsultantami krajowymi w dziedzinie epidemiologii, medycyny rodzinnej, neonatologii i pediatrii, uwzględniając ogłoszenie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 rekomendowali odroczenie szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych u dzieci, na 30 dni od wydania komunikatu. Dnia 17.04.2020 r. wydany został "Komunikat w sprawie wykonywania szczepień ochronnych w czasie pandemii COVID-19", zalecający wznowienie bieżącej realizacji wszystkich szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych u dzieci, z zachowaniem wskazanych w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego zasad bezpieczeństwa przeciwepidemicznego. Z materiału dowodowego wynika, że postępowanie w sprawie wyegzekwowania realizacji obowiązku szczepień u W. W. zostało wszczęte upomnieniem nr [...] z dnia [...].05.2021 r., a więc nie zostało wszczęte w czasie obowiązywania zasad określonych w komunikacie. Reasumując pandemia COVID-19 nie stanowi jakichkolwiek przeciwskazań do wykonania obowiązku realizacji szczepień wyżej wymienionego małoletniego.

W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że nie zgadza się z argumentacją wskazaną w uzasadnieniu postanowienia. Wniosła o rozstrzygnięcie podnoszonych zarzutów w toku postępowania przez Sąd. Wniosła także o wyznaczenie rozprawy z uwagi na chęć ewentualnego przedstawienia dodatkowej argumentacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2022 r. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania wskazywała na przyczyny niestawiennictwa na szczepieniu syna. Dokumentacja w tym zakresie nie została przedłożona przez wierzyciela organowi egzekucyjnemu, choć wynika z niej, że Strona nie uchyla się od obowiązku szczepień syna. Zarzuciła, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy bez rozeznania rzeczywistego stanu faktycznego, zwłaszcza wymagalności obowiązku. Skarżąca w tym zakresie podniosła, że obowiązek nie był wymagalny, albowiem nie doszło do prawidłowej kwalifikacji dziecka do szczepień - brak prawidłowego wezwania na badania, brak udzielenia odpowiedzi na pytania co do bezpieczeństwa procedury szczepienia w dobie pandemii COVID-19, jak również niestawiennictwo z uwagi na problemy zdrowotne w rodzinie. Skarżąca podniosła, że przychodnia nie potrafiła udzielić szczegółowych odpowiedzi na pytania związane z ewentualnymi powikłaniami po szczepieniu, zwłaszcza w dobie pandemii. Podkreśliła, że najważniejsze w tym względzie jest dobro dziecka, a nie data wpisu w książeczce szczepień czy też "odhaczenie" zaszczepienia kolejnego pacjenta. W świetle powyższej argumentacji Skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Gminnej Przychodni [...] o nadesłanie przez przychodnię całości dokumentacji związanej z przeprowadzanymi szczepieniami, a w szczególności dokumentacji medycznej oraz korespondencji prowadzonej pomiędzy Gminną Przychodnią w [...] i stroną na okoliczność wykazania braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, które skutkowałby koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl natomiast § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

W świetle powyższych regulacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za zgodne z prawem uznać należało zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oddalające zgłoszone zarzuty w całości w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Skarżącej związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Obowiązkiem tym w niniejszej sprawie jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. W myśl art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W rozpoznawanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a). W niniejszej sprawie jest to Skarżąca - matka dziecka, co do której istnieje ustawowy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Nie ulega więc żadnej wątpliwości, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom wynika z powszechnie obowiązującego źródła prawa, jakim jest ww. ustawa.

Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało w taki sposób wszczęte, to jest w wyniku wystawienia wobec Skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego tytułu wykonawczego, który został przesłany do Wojewody [...] a ten wszczął postępowanie egzekucyjne. Skarżąca pismem z dnia z dnia 18 października 2021 r., wniosła zarzuty. Organ egzekucyjny przekazał stosownie do art. 34 u.p.e.a. zgłoszone zarzuty wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.

W ocenie Sądu stanowisko organów, zaprezentowane w niniejszej sprawie jest prawidłowe.

Zasadnie organy wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy przewiduje obowiązek osób, określonych na podstawie ust. 10 pkt 2, do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Ponadto, na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753), wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Komunikat ten jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Podstawą do wydania takich komunikatów jest art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5).

Podkreślenia wymaga, że powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu.

Trafnie więc uznał [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, że podniesione w tym zakresie zarzuty są bezpodstawne. Skoro z akt sprawy rzeczywiście wynika, że dziecko Skarżącej nie zostało poddane obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, w punkcie szczepień świadczeniodawcy wybranym przez zobowiązaną, to po doręczeniu upomnienia i tytułu wykonawczego obowiązek ten mógł być egzekwowany. Zasadnie organ wskazał, odnosząc się do argumentacji Strony co do niemożności strawienia się na badanie kwalifikacyjne, że Skarżąca powinna skontaktować się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej celem przeprowadzenia badania i otrzymania czasowego odroczenia od szczepień ochronnych. Zatem Inspekcja sanitarna, działając w ramach obowiązujących przepisów prawa i podejmując wobec zobowiązanej działania zmierzające do wyegzekwowania obowiązku szczepień u małoletniego syna zobowiązanej, wypełniła ciążące na niej obowiązki. Zgodzić się też należało ze stanowiskiem, że nie doszło, wbrew twierdzeniom w zarzutach, zażaleniu a następnie w skardze, do naruszenia przepisów Konstytucji RP, jak również Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Trafnie organ odwoławczy wskazał, na art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Szerzące się epidemicznie zakażenia i choroby zakaźne były bowiem w przeszłości powodem wysokiej śmiertelności i chorobowości, powodowały znaczące straty społeczne i ekonomiczne. Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych oraz innych chorób o charakterze społecznym, jest możliwe dzięki racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego, podejmowanym przez organy i instytucje państwa, w zakresie posiadanych kompetencji. Działania te skupiają się na właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, działalności oświatowo-zdrowotnej egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do tych szczepień ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi, zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Podkreślić dodatkowo należy, że profilaktyka szerzenia się chorób zakaźnych jest konstytucyjnym obowiązkiem władz krajowych. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego "(...) zdrowia (...). Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw". Taką ustawą, jest ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nakładająca na obywatela obowiązek realizacji szczepień ochronnych. Ponadto, także art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności dopuszcza ingerencję władzy publicznej w życie prywatne i rodzinne jednostki, w przypadkach przewidzianych ustawą, z uwagi na ochronę zdrowia innych osób.

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się więc takich uchybień w postępowaniu egzekucyjnym, które skutkowałyby koniecznością uchylenia kontrolowanych postanowień w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem wpisanym do protokołu posiedzenia sąd oddalił wniosek Strony o przeprowadzenie rozprawy z uwagi na treść przywołanego wyżej art. 119 p.p.s.a. oraz wniosek o przeprowadzenie dowodów bowiem akta administracyjne zawierały komplet dokumentów sprawy (dokumentację medyczną i korespondencję Skarżącej z przychodnią).

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.