Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 220/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6154 Dostęp do informacji o środowisku
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 28.
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 74
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi N. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - dalej k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku N. P. (dalej – Strona, Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...] wydanej dla inwestora – B. Sp. z o.o. w Z. - w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa hali namiotowej nad pozostałą częścią placu kompostowego, budowa hali przyjmowania i segregacji odpadów wraz z systemem oczyszczania gazów odlotowych, budowa hali mieszania podłoży wraz z uwzględnieniem odpadów przyjmowanych do przetwarzania, utwardzenie terenu przed halą przyjmowania i segregacji odpadów, instalacja zamknięcia dwóch komór fermentacyjnych w celu hermetyzacji procesu fermentacji, instalacja do energetycznego wykorzystania biogazu w postaci kontenerowego generatora kogeneracyjnego zasilanego biogazem wraz z instalacją do ujmowania i oczyszczania biogazu, zmiany w zakresie ilości odpadów przyjmowanych do przetwarzania w procesie kompostowania i fermentacji", przewidzianego do realizacji na terenie oczyszczalni ścieków "[...]" w R. przy ul. [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia dla B. Sp. z o.o.

Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Kolegium o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Żądanie to oparto na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wystąpienie tej przesłanki Strona powiązała z naruszeniem:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia odnośnie odziaływania inwestycji na zdrowie i życie ludzi oraz zwierząt, procedowanie na podstawie niekompletnej karty informacyjnej przedsięwzięcia, ponieważ nie dokonano analizy wpływu inwestycji, w tym odoru na zdrowie i życia ludzi oraz na dobra materialne;

2) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 85 ust. 2 pkt 2 w powiązaniu z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i d, art. 66 ust. 1, art. 66 pkt 6a lit. a, c, g, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm. – dalej u.u.i.ś.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ nie miał danych, aby dokonać rzetelnej analizy m.in. w zakresie oddziaływania inwestycji na zdrowie, życie ludzi, zwierząt, a także na dobra materialne.

Podanie uzasadniono tym, że w karcie informacyjnej przedstawionej organowi nie uwzględniono oddziaływania przedsięwzięcia w postaci odoru, który wpływa na życie i zdrowie ludzkie, a także dobra materialne. W konsekwencji, zdaniem Skarżącej, kwestia ta nie została wyjaśniona, tak na etapie procedowania, jak również w samej decyzji.

W odpowiedzi na wezwanie organu, Skarżąca w piśmie z dnia 13 października 2021 r. uargumentowała swój interes prawny do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 2 lipca 2020 r. Podniosła w tym zakresie, że jest właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w odległości ok. 1 km od inwestycji. Odór wydostający się z obszaru przedsięwzięcia uniemożliwia jej normalne korzystanie z jej własności, a także stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Podkreśliła, że swój interes prawny wywodzi z art. 140, art. 143, art. 144 k.c. w powiązaniu z art. 64 ust. 3, art. 38, art. 39, art. 74 ust. 2, 3 i 4 Konstytucji RP.

Kolegium, jako organ I instancji, działając na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a., postanowieniem z dnia 15 listopada 2021 r. odmówiło Stronie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...].

W motywach postanowienia w pierwszej kolejności podniesiono, że organ przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku strony zobligowany jest do zbadania, czy pochodzi on od podmiotu posiadającego interes prawny w sprawie. Prowadząc rozważenia w tej materii przywołano art. 28 k.p.a., a następnie wyjaśniono znaczenie pojęcia "interesu prawnego". Przyjęto za doktryną i judykaturą, że występuje on, jeżeli pomiędzy sytuacją prawną podmiotu, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Wskazano następnie, że interes prawny w sprawach dotyczących środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia wywodzony jest z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś.

Mając to na uwadze zauważono, że Skarżąca nie dysponuje interesem prawnym w sprawie, gdyż jej nieruchomość znajduje się w odległości ok. 1 km od inwestycji. Na tej podstawie oraz przy uwzględnieniu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wywiedziono, że nie znajduje się ona w obszarze, gdzie występowałyby przekroczenia standardu jakości środowiska. Podkreślono jednocześnie, że brak jest regulacji prawnych dotyczących standardów odnośnie odorów (zapachów), a także zobiektywizowanych i urzędowych metod ich pomiaru. Dlatego też nie można uznać, że na terenie nieruchomości Skarżącej dochodzi do przekroczenia standardu jakości środowiska, czy też oddziaływania, które prowadziłoby do ograniczeń w jej zagospodarowaniu. W konsekwencji uznano, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na działkę Strony.

Wobec powyższego SKO uznało, że Skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym ją do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...]. W efekcie tego wyrażono stanowisko, że zachodzi przeszkoda podmiotowa w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. dla wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

We wniosku z dnia 13 listopada 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu naruszenie:

1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie istniała konieczność ustalania, czy występuje interes prawny, oceny dokumentacji z jednoczesnym uznaniem, iż w przypadku, w którym odór wykracza poza teren, co do którego inwestor posiada tytuł prawny, osoby, których nieruchomości znajdują się w odległości większej niż 100 m nie mają prawa do ochrony swojego zdrowia, życia oraz prawa własności;

2) art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 6, art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przywołanie w osnowie decyzji tylko i wyłącznie przepisu procesowego bez wskazania, które przepisy prawa materialnego organ stosował;

3) art. 28 k.p.a. w związku z art. 140, art. 143 i art. 144 k.c. w powiązaniu z art. 64 ust. 3, art. 38, art. 39, art. 74 ust 2, 3 i 4 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś. poprzez ich pominięcie w sytuacji, w której odór uniemożliwia korzystnie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem oraz może stanowić zagrożenie dla zdrowia oraz życia;

4) art. 2, art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w A. dnia 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż nikt poza granicami 100 m nie ma prawa do kwestionowania decyzji i to tylko dlatego, że nie ustalono standardu jakości środowiska dla odoru.

Kolegium nie podzielając argumentacji Strony, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy własne postanowienie, które wydało w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W jego uzasadnieniu w pełni podzielono stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, przyjmując tym samym, że jest ono prawidłowe i zgodne z przepisami. Dodatkowo zauważono, że negatywny wpływ przedsięwzięcia na zdrowie i życie ludzi, w tej konkretnej sprawie, nie został potwierdzony żadnymi dowodami. Wypełniając obowiązek informacyjny wynikający z art. 9 k.p.a. podniesiono, że ewentualne uciążliwości zapachowe pochodzące z przedsięwzięcia mogą być przedmiotem badania w postępowaniu naprawczym prowadzonym w oparciu o art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska i w takim przypadku istnieje możliwość podjęcia działań naprawczych ograniczających emisję odorową.

W skardze z dnia 3 stycznia 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Strony zarzucił postanowieniu z dnia 16 grudnia 2021 r. naruszenie:

1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż bezspornym jest, że Skarżącej nie przysługuje interes prawny i tym samym nie ma potrzeby dokonywania ustaleń o charakterze merytorycznym, czemu zaprzecza jego uzasadnienie. Ponadto wadliwie przyjęto, iż kwestia dotycząca występowania odoru poza zakładem, co do którego inwestor posiada tytuł prawny nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ ze względu na brak określonego standardu środowiska dla niego nie ustala się, czy może on oddziaływać na środowisko, z czym nie sposób się zgodzić i czemu zaprzeczają wyroki NSA podniesione w obu wnioskach;

2) art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6, art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przywołanie w osnowie decyzji tylko i wyłącznie przepisu procesowego bez wskazania, które przypisy prawa materialnego organ stosował;

3) art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Skarżąca nie ma prawa do kwestionowania decyzji oraz dokumentacji przedłożonej przez inwestora nawet, jeżeli określił on nieprawidłowo obszar występowania uciążliwości, który dotyka setki osób zamieszkujących w znacznej odległości od inwestycji;

4) art. 28 k.p.a. w związku z art. 140, art. 143, art. 144 k.c. w powiązaniu z art. 64 ust 3, art. 38, art. 39, art. 74 ust. 2, 3 i 4 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś. poprzez ich pominięcie w sytuacji, w której odór uniemożliwia korzystnie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem oraz może stanowić zagrożenie dla zdrowia oraz życia;

5) art. 2, art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w A. dnia 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust 1, 2, 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż nikt poza granicami 100 m nie ma prawa do kwestionowania decyzji i to tylko dlatego, że nie ustalono standardu jakości środowiska dla odoru.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W motywach skargi podniesiono, że organ w sposób pozaprocesowy gromadził materiał dowodowy i wyjaśniał okoliczności związane z istnieniem interesu prawnego Skarżącej. W tej sytuacji, zdaniem pełnomocnika, brak było podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jak bowiem zaznaczył, art. 61a § 1 k.p.a. dotyczy przypadków, gdy przeszkody dla zainicjowania postępowania mają charakter "oczywisty". Ponadto powołując się na publikację Uniwersytetu Wrocławskiego podniesiono, że kompostownie odpadów są źródłem zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. W efekcie brak norm prawnych obowiązujących w przedmiocie oddziaływań odorowych nie wyklucza stosowania instrumentów przewidzianych w ustawie Prawo ochrony środowiska, jeżeli zostanie wykazane, że jest to emisja szkodliwa dla życia i zdrowia (zob. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2018 r. o sygn. akt II OSK 1157/17 i II OSK 2524/17). Pełnomocnik wyraził również stanowisko, że organ wydając rozstrzygnięcie winien w osnowie podać obok przepisów prawa procesowego także uregulowania prawa materialnego, które były przez niego stosowane. W końcowej części zacytowano obszerny fragment wyroku NSA z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt II OSK 3076/18 – dotyczący pozwolenia na budowę – w którym stwierdzono, że przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przysługuje każdemu właścicielowi nieruchomości, która zlokalizowana jest w strefie immisje (np. hałasu) i bez względu na to, czy mieszczą się one w prawem wyznaczonych poziomach.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte w związku z przyjęciem, że Skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym do zainicjowania postępowania we wspomnianym przedmiocie. Stanowisko to oparto na dokumentacji zawartej w aktach sprawy, a nade wszystko odwołano się do zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, które nie obejmuje nieruchomości należącej do Strony.

Przechodząc do meritum problemu przywołać należy w pierwszej kolejności art. 61a § 1 k.p.a. Stanowi on, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 332/12, Lex nr 1216728, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 763/20, Lex nr 3196031).

W doktrynie zwraca się także uwagę, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy spełnione są następujące przesłanki:

1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej;

2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, z wyłączeniem wszakże przyczyn wskazanych w przepisach rozdziału 1 działu II k.p.a., w tych bowiem przypadkach organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania albo przekazuje sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwraca podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (zob. A. Wróbel. Art. 61a. W: Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX 2018).

Dodać również należy, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 429/21, Lex nr 3264934).

Kontrolując zaskarżone postanowienie należy przychylić się do twierdzenia, że w sprawie zaistniała przeszkoda o charakterze podmiotowym, a konkretnie Skarżąca nie dysponuje przymiotem strony w sprawie.

Zgodnie z ogólną reguła wyrażoną w art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca wprowadzając art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. zdecydował się w sposób odmienny określić pojęcie strony postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w związku z tym nie będą w tym przypadku znajdowały zastosowania reguły ogólne wynikające z art. 28 k.p.a. (zob. K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX/el. 2020, art. 74 u.u.i.ś.; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1076/18, Lex nr 2656757). Zatem w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej organ prowadzący postępowanie na podstawie dokumentów dostarczonych przez wnioskodawcę oraz całości akt sprawy kierując się przesłankami wynikającymi z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. powinien ustalić, komu w postępowaniu przysługują przymioty strony (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1728/19, Lex nr 3018172).

W myśl wspomnianego art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że Skarżąca swój interes prawny opiera na twierdzeniu o występowaniu na terenie jej posesji uciążliwości zapachowych pochodzących z obszaru, którego dotyczy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. To, zdaniem Skarżącej, nie pozwala na wykorzystywanie należącej do niej nieruchomości do celów mieszkaniowych.

Dokonując oceny interesu prawnego Skarżącej należy wziąć pod uwagę przede wszystkim Kartę informacyjną przedsięwzięcia, gdzie zawarto dane związane z inwestycją i jej przewidywanym wpływem na poszczególne elementy środowiska. W dokumencie tym m.in. w jednostce redakcyjnej 3.3.1 dokonano określenia oddziaływania w zakresie emisji pyłów i gazów do powietrza. Wyniki tych badań zobrazowano w formie graficznej na mapach stanowiących załączniki do Karty informacyjnej m.in. w zakresie natężeń amoniaku oraz merkaptanów, a więc związków odorowych. Sięgnięcie do nich, jak również do mapy, na której wyznaczono zakres oddziaływania przedsięwzięcia, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że nieruchomość Skarżącej znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Otóż linie wyznaczające teren owego oddziaływania przebiegają w odległości nieco powyżej 100 m od granic terenu, na którym przedsięwzięcie będzie realizowane. Tymczasem, na co wskazuje sama Skarżąca, jej nieruchomość zlokalizowana jest w odległości ok. 1000 m. Oznacza to, że znajduje się poza obszarem, gdzie przewidywane są przekroczenia dopuszczalnych stężeń dla badanych substancji, jak wspomniane związki odorowonne (amoniak, siarkowodór, merkaptany).

Jak słusznie zauważyło Kolegium, zapach czy odór jest substancją niemierzalną. W takiej sytuacji, za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się stężenia związków odorotwórczych. W polskim systemie prawnym rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza i ich dopuszczalne poziomy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 845) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 16, poz. 87). W drugim z wymienionych aktów wykonawczych określono wartości odniesienia m.in. dla amoniaku i siarkowodoru. Jak natomiast przewiduje inwestor, wartości maksymalnych stężeń dla związków odorowonnych, nie będą przekroczone w rejonie nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej.

Zatem, skoro zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną, to w świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej nie można wywodzić interesu prawnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań, a w niniejszym przypadku nie można skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności takiego aktu. Niezasadne jest więc również wywodzenie swego interesu prawnego w powyższej sprawie z ochrony własności przed immisjami pośrednimi (art. 144 k.c.). Wykładnia przepisów art. 140 i art. 144 k.c. nie może bowiem prowadzić do sytuacji, gdy za strony postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą uznawane podmioty, które nie wywiodły swojego interesu prawnego w sposób realny i konkretny (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 794/16, Lex nr 2158589; z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 181/17, Lex nr 2314228).

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., które warunkują uznanie podmiotu za stronę w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nadmienić należy, że te same kryteria decydują o legitymacji do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego aktu. Mianowicie wykazano, że Skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości położonej w odległości 100 m od terenu, gdzie ma być realizowana inwestycja, jak również, na której doszłoby do przekroczenia standardów jakości środowiska w związku z realizacją, eksploatacją lub użytkowaniem przedsięwzięcia. Przyjąć również należy za organem, że działka nie znajduje się także w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Przede wszystkim wskazać należy w tej materii, że działka Skarżącej zlokalizowana jest w odległości ok. 1 km, od planowanej inwestycji, gdzie przewidywany zasięg jej oddziaływania to ok. 150 m liczony od granic terenu, gdzie ma być zrealizowana. Ponadto zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną, to w świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej nie sposób wywodzić oddziaływania na nieruchomość, a tym bardziej znaczącego oddziaływania. Zaznaczyć należy, że inwestor przewiduje zastosowanie rozwiązań, które mają znacząco ograniczyć oddziaływanie, w tym w ramach emisji zorganizowanych związków odorotwórczych (amoniak, siarkowodór, merkaptany). Dotyczy to biofiltrów wykorzystywanych m.in. w wentylacji kompostowania oraz hali mieszania podłoża, których skuteczność wynosi 90% dla amoniaku oraz 85% dla merkaptanów i siarkowodoru. Przedsięwzięcie przewiduje również hermetyzację procesu fermentacji, co prowadzić ma do likwidacji emisji niezorganizowanej związków złowonnych. Dowodzi to, że działka Skarżącej nie znajduje się w obszarze znaczącego oddziaływania inwestycji, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Jak stwierdził pełnomocnik Skarżącej, w osnowie postanowienia Kolegium z dnia 5 listopada 2021 r. przywołano jedynie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że jest to podstawa dla wydanego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Brak przywołania w tym miejscu pozostałych przepisów mających zastosowanie w sprawie, jak chociażby art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., nie stanowi o naruszeniu, które uzasadniałoby wyeliminowaniu zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Konkludując przyjąć należy, że organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę prawidłowo utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne oparte na art. 61a § 1 k.p.a., a jednocześnie nie naruszył przepisów wskazanych w skardze.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).