Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 222/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 42, art. 43, art. 44 i art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z 4 kwietnia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiadomił M. W., zamieszkałego [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia M. W. (dalej jako skarżący) pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Zawiadomienie to zostało odebrane przez skarżącego osobiście 26 kwietnia 2011 r.

Decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę cofnięcia pozwolenia na broń stanowił wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...] , w którym skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to przestępstwo na podstawie art. 183 § 4 kk. w związku z art. 183 § 1 kk. wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności.

Przesyłka, zawierająca powyższą decyzję skierowana na adres [...] , po jej dwukrotnym awizowaniu, została organowi zwrócona. W związku z tym organ zgodnie z treścią art. 44 § 4 k.p.a., uznał decyzję za doręczoną.

Pismem z 1 sierpnia 2011 r., skierowanym na adres ul. [...] , organ poinformował skarżącego, iż w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską zobowiązany jest zdać do Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] legitymację posiadacza pozwolenia na broń.

Wnioskiem z 29 sierpnia 2011 r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie mu decyzji z [...] maja 2011 r. We wniosku podał, że o decyzji dowiedział się z pisma organu zobowiązującego go do zdania pozwolenia na broń. Jednocześnie podniósł, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie dotarła do niego. Z tym też dniem skarżący otrzymał żądaną decyzję.

Pismem z 30 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odwołaniu podał adres [...] , jednocześnie wskazał adres do korespondencji, tj. [...] .

W związku ze zwrotem przesyłki zawierającej decyzję z [...] maja 2011 r., Komendant Główny Policji pismem z 10 października 2011 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] o udzielenie informacji, czy pomimo błędnego wskazania adresu M. W., tj. [...] , zamiast [...] , wymieniony otrzymał, pod właściwym adresem, tj. [...] , zawiadomienie o pozostawieniu w oddawczym urzędzie pocztowym przez okres 14 dni przesyłki listowej zawierającej decyzję z [...] maja 2011 r. i gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone – na drzwiach czy w skrzynce oddawczej adresata.

Pismem z 18 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego w [...] poinformował Komendanta Głównego Policji, że przesyłka zawierająca decyzję z [...] maja 2011 r., skierowana do M. W., [...] została awizowana przez listonosza, a awizo zostało pozostawione w skrzynce oddawczej adresata.

Pismem z 21 października 2011 r. organ II instancji ponowienie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie czy wskazany w piśmie z [...] maja 2011 r. adres, pod którym listonosz dwukrotnie pozostawił awizo przesyłki listowej, tj. [...] jest faktycznym adresem pod którym przedmiotowe awizo pozostawiono, czy też wskazanie takiego adresu w piśmie nastąpiło w wyniku omyłki pisarskiej. W odpowiedzi organ otrzymał informację, że omyłkowo wskazano adres [...] , a prawidłowym adresem jest [...] .

Przy piśmie z 7 listopada 2011 r. skarżący załączył oświadczenie złożone przez G. B., potwierdzające, że otrzymywał do swojej skrzynki na listy awiza przesyłek kierowanych do skarżącego i innych osób, wraz z kserokopią przesyłki adresowanej również na inny adres, która trafiła do jego skrzynki. Ponadto skarżący załączył oświadczenie złożone przez J. Z., zamieszkałego [...] potwierdzające, że odbierał od innych osób przesyłki skierowane go skarżącego oraz oświadczenie złożone przez R. B., zamieszkałego [...] , potwierdzające, że w swojej skrzynce na listy znajdował wielokrotnie przesyłki kierowane do M. W., jak też do innych osób. Do pisma tego skarżący załączył kserokopię kilku zawiadomień awizacyjnych do niego skierowanych wskazujących, że odnotowywano na nich wadliwy adres lub w ogóle go nie wskazywano. Dodatkowo skarżący podniósł, że dokumenty powyższe potwierdzają, że Urząd Pocztowy w [...] , wykonuje te doręczenia w sposób nieprawidłowy. Skarżący wskazał, że pozostaje w sporze z pocztą, jej naczelnikiem i listonoszem obsługujących rejon [...] , albowiem nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek zdarzają się od kilku lat, co miało kilkakrotnie poważne reperkusje finansowe i inne. Przesyłki te bądź w ogóle nie docierały do adresata, bądź pomimo zapewnień, że w skrzynce oddawczej pozostawione zostało awizo, adresat nigdy nie odnotował jego złożenia.

Ponadto skarżący podniósł, że art. 44 k.p.a. odwołuje się do niemożności doręczenia według wymogów art. 42 i 43 k.p.a., pierwszy z powołanych przepisów, ustala kolejność miejsc doręczenia. Kolejność ta nie jest przypadkowa, bowiem doręczenie należy rozpocząć od miejsca zamieszkania adresata. Miejsce zamieszkania skarżącego to [...] , a przesyłki nie doręczono na ten adres. Na adres ten doręczano dopiero przesyłki wysyłane przez organ I instancji w dniach 3 i 5 sierpnia 2011 r. Przesyłkę doręczano zaś na błędnie podany adres miejsca zameldowania, który nie jest miejscem zamieszkania. Okoliczność powyższa, uzasadnia niewątpliwie przywrócenie terminu do złożenia odwołania, gdyż uchybienie temu terminowi nastąpiło bez jakiejkolwiek winy skarżącego.

Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] listopada 2011 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że decyzja z [...] maja 2011 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawierała prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia odwołania. Z adnotacji znajdujących się na kopercie adresowanej do skarżącego, jak i z pism Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] wynika, iż przesyłkę dwukrotnie awizowano 24 maja 2011 r. i 1 czerwca 2011 r., natomiast zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej doręczyciel pozostawił w skrzynce oddawczej adresata. Adresowanej do skarżącego przesyłki skarżący nie podjął w wyznaczonym terminie, dlatego też, zdaniem organu, przyjąć należało, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 44 k.p.a., co oznacza, że decyzję z [...] maja 2011 r. należy uznać za skutecznie doręczoną z dniem 7 czerwca 2011 r. Od rozstrzygnięcia organu I instancji przysługiwało skarżącemu prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin ten upłynął 21 czerwca 2011 r.

Organ przytoczył treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i wskazał, że w jego ocenie skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nastąpiło bez jego winy.

Okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, tj. błędnie zaadresowana przesyłka, a w związku z tym brak zawiadomienia o jej pozostawieniu w urzędzie pocztowym, zdaniem organu, nie świadczą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, że pocztowy operator publiczny dochował wszystkich obowiązków, jakie na nim ciążyły w związku z powierzeniem mu usługi doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. Pomimo nawet błędnego wskazania przez organ I instancji nazwy miejscowości, w której skarżący zamieszkuje w gminie [...] , zawiadomienie o pozostawieniu w oddawczym urzędzie pocztowym przez okres 14 dni przesyłki listowej zawierającej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2011 r., skarżący otrzymał pod właściwym adresem, tj. [...] , bowiem zawiadomienie to zostało umieszczone w jego skrzynce oddawczej. Organ zwrócił uwagę, że w toku postępowania przed organem I instancji, skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia mu pozwolenia na broń, pomimo błędnie wpisanej nazwy miejscowości. W ocenie Komendanta Głównego Policji, skarżący miał więc faktyczną możliwość, aby należycie zadbać o własne interesy w toczącym się postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń. Organ podniósł, że na powyższą ocenę nie może wpłynąć stanowisko skarżącego, który w piśmie z 7 listopada 2011 r. wskazał, że nieprawidłowości z doręczaniem przez Pocztę Polską korespondencji trwają już od wielu lat, a sam skarżący z tego powodu znajduje się w sporze z naczelnikiem urzędu pocztowego oraz listonoszem.

Organ, odnosząc się do zarzutu przesłania przez organ I instancji decyzji na niewłaściwy adres, tj. adres zameldowania skarżącego, wskazał, że dopiero w odwołaniu od decyzji z [...] maja 2011 r., skarżący podał jako adres do korespondencji miejscowość [...] . Począwszy od pisma z 22. lutego 2010 r. do chwili złożenia odwołania, we wszystkich pismach kierowanych do organu skarżący wskazywał jako swój adres jedynie miejscowość [...] . Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, że właściwym adresem jest miejscowość [...] i tam wysłał najpierw zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, a później decyzję cofającą pozwolenie na broń.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:

1. wadliwą wykładnię przepisu art. 58 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż niezachowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy,

2. mylną ocenę reguł stosowania tzw. prawnej fikcji domniemania doręczenia przesyłki poleconej, określonej w art. 44 § 1 i 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a., podczas gdy awizo przesyłki poleconej zawierało błędny adres zameldowania skarżącego ([...] , a nie [...] ), przez co przesyłki nie awizowano zgodnie z art. 42 k.p.a. w miejscu zamieszkania skarżącego, zaś analizując kwestię owego domniemania pominięto istotną dla istnienia jej przesłanki okoliczność (błędny adres), stąd dalsze rozważania nie były skutkiem wniosków z tego domniemania, tylko oparto je na ogólnych regułach dowodowych.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wskazując na nieprawidłowości w doręczeniu wszelkiej korespondencji, adresowanej zarówno do niego, jak i do sąsiadów, chciał uprawdopodobnić okoliczność nie otrzymania w ogóle samego awiza przesyłki poleconej, do niego skierowanej. Skarżący nie zakwestionował faktu dotarcia przesyłki do właściwego urzędu pocztowego, ani dokonania przez listonosza adnotacji na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tej przesyłki, lecz wskazał, że odnotowany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki adres nie był ani adresem zameldowania, ani adresem jego zamieszkania, a sam urząd pocztowy w toku postępowania wyjaśniającego wskazywał jeszcze inny, również nie pozostający w związku z miejscem zamieszkania skarżącego adres awizacji przesyłki, tj. [...] . Podkreślił, że organ odwoławczy dysponując taką informacją zwrócił się z zapytaniem, które zostało zredagowane w sposób, który narzucał tylko jedną możliwą odpowiedź, pasującą do z góry przyjętej przez organ odwoławczy tezy, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania musi oznaczać, że doręczono również awizo przesyłki zawierającej decyzję kończącą postępowanie organu I instancji, mimo tego, że odnotowano przy tej awizacji nieprawidłowy adres zamieszkania skarżącego. Skarżący podniósł, że kwestionuje fakt pozostawienia awiza we właściwej skrzynce odbiorczej mimo wadliwego oznaczenia adresu doręczenia przesyłki. Zwrócił uwagę, że przepis art. 42 § 1 k.p.a. wskazuje kolejność miejsc, w których należy doręczać przesyłki adresowane do stron postępowania administracyjnego. Z zachowaniem tej kolejności ustawodawca wiąże określone skutki prawne i bez prawidłowego ustalenia miejsca zamieszkania strony, nie można mówić o prawidłowym doręczeniu przesyłki w toku postępowania. Kwestia ta jest zaś szczególnie istotna przy doręczeniu zastępczym, gdy listonosz nie zastanie adresata w miejscu jego zamieszkania i pozostawia informację w skrzynce odbiorczej o awizacji przesyłki w urzędzie pocztowym. Przy wadliwości oznaczeń adresu doręczenia przesyłki nie ma żadnej pewności, że awizo w ogóle trafiło do właściwej skrzynki odbiorczej.

Zdaniem skarżącego, odwołanie się do oświadczeń sąsiadów, wskazujących na nieprawidłowości w kierowaniu przesyłek do właściwych adresatów, stanowi uprawdopodobnienie braku winy. Trudno bowiem od niego wymagać, by sprawdzał, co pewien czas, czy zakończone zostało wszczęte wobec niego z urzędu postępowanie administracyjne, skoro wobec oficjalności i pisemności tego postępowania wiedzę o jego toku powinien czerpać wyłącznie z otrzymanej korespondencji pisemnej, skierowanej na adres miejsca jego zamieszkania. Skarżący podkreślił, że nie może powołać się na żadną inną przeszkodę w odbiorze przesyłki awizowanej, poza tym, że niewątpliwie tego awiza nie otrzymał do swojej skrzynki odbiorczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z 7 marca 2012 r. skarżący uzupełnił skargę i podniósł, że dla skuteczności doręczenia zastępczego niezbędne jest złożenia pisma na czas określony w placówce pocztowej i pozostawienie odpowiednich zawiadomień dla odbiorcy listu przez listonosza, którego to odbiorcy listonosz nie zastał w mieszkaniu. Podkreślił przy tym, że dla uznania, że decyzja została doręczona stronie w trybie doręczenia zastępczego koniczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Brak zaś pewności co do miejsca pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym skutkuje uznaniem za niedoręczone decyzji. Wykazane w sprawie przez skarżącego i jego sąsiadów nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek przez Urząd Pocztowy w [...] , są tak znaczne, że nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla skarżącego.

W odpowiedzi na pisma skarżącego, organ w piśmie z 27 kwietnia 2012 r. podniósł, że pocztowy operator publiczny w sposób prawem przewidziany dochował wszystkich obowiązków, jakie na nim ciążyły w związku z powierzeniem mu usługi doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. Pomimo nawet błędnego wskazania przez organ I instancji nazwy miejscowości, w której skarżący zamieszkuje w gminie [...] , zawiadomienie o pozostawieniu w oddawczym urzędzie pocztowym przez okres 14 dni przesyłki listowej zawierającej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2011 r., skarżący otrzymał pod właściwym adresem, tj. [...] , bowiem zawiadomienie to zostało umieszczone w jego skrzynce oddawczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje i postanowienia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Artykuł 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) stanowi, kiedy decyzje lub postanowienia ulegają uchyleniu.

Stosownie natomiast do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Dokonując oceny zasadności skargi M. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2011 r. Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym Komendant Główny Policji, wskazując jako podstawę działania art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że podnoszona przez stronę okoliczność, iż nie była w stanie odebrać decyzji organu I instancji, ponieważ organ błędnie wskazał jako miejsce jej zamieszkania miejscowość [...] , w której nie mieszka, nie świadczy o braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że skarżący otrzymał decyzję organu I instancji w sposób prawidłowy, w trybie doręczenia zastępczego.

Mając powyższe względy na uwadze w pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu odnosi się do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 22 marca 2005 r., sygn. akt FSK 2587/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu. Strona nie musi więc składać wniosku o przywrócenie terminu, a jeżeli to uczyni, wniosek jest bezprzedmiotowy (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 12/09, wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1640/06 i powołane tam orzecznictwo, publ. https://cbois.nsa.pl).

W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest przedwczesna, albowiem organ I instancji w pierwszej kolejności winien prawidłowo doręczyć skarżącemu swoją decyzję. W ocenie Sądu, nie można bowiem przyjąć, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, że decyzja o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń została skarżącemu skutecznie doręczona.

Kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W procedurze administracyjnej czynności doręczania są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny. Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron.

Generalną zasadą doręczania pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 k.p.a., jest doręczenie bezpośrednio do rąk adresata w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§ 2), bądź w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Jest to tzw. doręczenie właściwe. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że użyte w omawianym przepisie pojęcie "mieszkanie" oznacza miejsce, gdzie osoba fizyczna faktycznie zamieszkuje. Poza doręczeniem właściwym, ustawodawca przewidział ponadto inne formy doręczenia pism, mające charakter uzupełniający, w tym określone w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze, tj. w przypadku nieobecności adresata, do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Natomiast na zasadzie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Równocześnie, w myśl § 2 omawianego przepisu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ostatnio powołany przepis ustanawia tzw. fikcję prawną doręczenia, jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczenia korespondencji i jako taki winien być ściśle interpretowany. Zaakcentować trzeba, że organ administracji publicznej może skorzystać z tego domniemania wyłącznie w sytuacji, gdy pismo kierował na prawidłowy adres strony, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (por. wyrok SN z 6 kwietnia 2000 r., sygn. akt III RN 141/99, Lex nr 448443). W piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie podkreśla się również, że podstawowym warunkiem doręczenia subsydiarnego jest, by adresat istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie zachodzi niemożność doręczenia mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. (por. wyrok SN z 22 marca 1995 r., sygn. akt III CRN 4/95 niepubl.) Instytucja doręczenia zastępczego może być stosowana tylko w takiej sytuacji, gdy w rzeczywistym, a nie hipotetycznym miejscu pobytu adresata, w chwili doręczenia przesyłki, jest on nieobecny. Wymagana jest tu zatem sytuacja, w której wyczerpano wszelkie możliwości, jeżeli chodzi o doręczenie właściwe, i to w miejscach, w których kodeks dopuszcza takie doręczenie, jak również doręczenia przez dorosłego domownika, sąsiada czy dozorcę domu (por. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, 2005).

W sytuacji, gdy organ wszczyna postępowanie z urzędu, obowiązkiem organu jest ustalenie prawidłowego adresu strony. Organ powinien bowiem niewątpliwie dążyć do doręczenia urzędowej korespondencji do osobistych rąk adresata, bez względu na miejsce zameldowania, czy nawet stałego zamieszkiwania. Wątpliwości organu co do wyboru adresu, na który w sprawie należy dokonywać doręczeń stronie, zgodnie z zasadą praworządności oraz zasadą informowania strony, wynikającą z art. 7 i art. 9 k.p.a., powinny być przez organ wyjaśnione np. przez zwrócenie się do strony o jednoznaczne określenie, na jaki adres ma być kierowana korespondencja w toku całego postępowania.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Komendant Główny Policji nie przestrzegał powyższych zasad, co skutkować musi uznaniem, że dokonane w przedmiotowej sprawie doręczenie zastępcze nie mogło wywołać skutku prawnego doręczenia.

Badając kwestię adresu, na który winna być doręczana korespondencja dla skarżącego sięgnąć należy do zdarzeń poprzedzających niniejsze postępowanie.

W 2010 r. skarżący został ukarany mandatem karnym za to, że nie powiadomił o zmianie miejsca stałego pobytu, co wiązało się ze zmianą w 2006 r. miejsca zameldowania skarżącego. 26 stycznia 2006 r. skarżący zameldował się pod adresem [...] . W związku z powyższym ukaraniem, pismem z 25 marca 2010 r., skarżący wystąpił o naniesienie zmian adresowych w legitymacji posiadacza broni z uwzględnieniem nowego miejsca zameldowania – [...] , zaznaczając jednakże wyraźnie i jednoznacznie, że mieszka pod adresem [...] , pod którym jest też przechowywana broń. Okoliczność zamieszkiwania skarżącego pod adresem [...] i przechowywania w miejscu zamieszkiwania broni została potwierdzona w kolejnych wywiadach środowiskowych z 26 lutego 2010 r. i 7 lutego 2011 r. i w wyniku kontroli warunków przechowywania broni, która odbyła się 15 marca 2011 r. Wprawdzie w pismach kierowanych do organu I instancji skarżący wskazuje adres [...] , ale jest to niewątpliwie konsekwencją nałożonego na niego mandatu – skarżący wpisuje taki adres jaki organ uważa za właściwy w związku z dysponowaniem przez niego pozwoleniem na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ przesłał skarżącemu korespondencję na adres zameldowania, którą ten, po dokonaniu awizacji, odebrał. Nie oznacza to jednak, że skarżący wskazał ten adres jako adres do korespondencji.

Wobec tak zarysowanych okoliczności faktycznych obowiązkiem organu I instancji było wezwanie skarżącego do podania, na jaki adres winna być kierowana do niego korespondencja, a nie dowolne przyjmowanie, że właściwym adresem jest miejscowość [...] . Organ obowiązku tego jednak nie zrealizował, w tym także w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W zawiadomieniu tym, zawierającym pouczenie i rygor z art. 41 k.p.a., wskazano natomiast adres [...] i na taki też adres zostało ono skierowane. W ocenie Sądu, podanie w zawiadomieniu błędnego adresu skarżącego sprawia, że zawarty w nim rygor co do zmiany adresu nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Podkreślenia przy tym wymaga, że adres zamieszkania skarżącego nie uległ zmianie – są to [...] , nie można zatem uznać, że skarżący zaniedbał obowiązek określony w art. 41 k.p.a. Skarżący nigdy nie informował organu o innym adresie, pod którym miałby zamieszkiwać. Nieuprawnione jest zatem stanowisko organu, jakoby skarżący dopiero w odwołaniu wskazał jako adres do korespondencji miejscowość [...] .

W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych wysłanie przez organ I instancji decyzji z [...] maja 2011 r. na nieprawidłowy adres, który nie stanowił przy tym adresu zamieszkania skarżącego, było nieprawidłowe. W sprawie nie mógł zatem wystąpić skutek, o jakim mowa w art. 44 k.p.a., tj. uznanie skutecznego doręczenia 7 czerwca 2011 r.

Wobec powyższego stanowiska Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Marginalnie zwrócić należy uwagę na niekonsekwencję działań organu. Już po wysłaniu skarżącemu decyzji cofającej pozwolenie na broń, organ kolejne pisma do skarżącego kierował na adres [...] .

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd przyjął, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie dokonał doręczenia decyzji z [...] maja 2011 r. w sposób właściwy, a zatem decyzja, choć wydana, nie weszła do obrotu prawnego. Nie zaczął więc biec termin dla skarżącego do wniesienia odwołania, co czyni jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bezprzedmiotowym.

W tych okolicznościach Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżane postanowienie, a w oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzekł, że nie podlaga ono wykonaniu. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.