Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 909/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] marca 2002r. 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz G. S. 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2003r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania konkursowego postanowiła odmówić wpisania na listę aplikantów radcowskich I roku 2002/2003 G. S., skarżącego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu odwołano się do § 12 zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską i stwierdzono, iż uzyskana przez skarżącego ilość punktów (58 pkt) pozbawiła go możliwości uczestniczenia w części ustnej konkursu, uzasadniając tym samym odmowę wpisu na listę aplikantów radcowskich. G. S. odwołał się od tej uchwały do Krajowej Izby Radców Prawnych za pośrednictwem Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 17 i 65 Konstytucji i art. 6 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z dnia 16 grudnia 1996r. Skarżący podniósł przy tym, że sprzecznie z obowiązującymi przepisami k.p.a. odmówiono mu sporządzenia uwierzytelnionego odpisu jego pracy konkursowej, regulamin konkursu został zmieniony w trakcie konkursu i do drugiego etapu przeszły osoby, które nie uzyskały granicznych 75 pkt., w regulaminie znalazły się absurdalne zapisy co do braku możliwości zmiany pierwszej odpowiedzi, w sposób bezzasadny rozłożono stopień trudności poszczególnych części egzaminu w ten sposób, że przygotowano bardzo trudny test, który przeszło tylko 10% zdających, podczas gdy egzamin ustny zdało 100%. Zdaniem skarżącego taki sposób działania wskazuje na sprzeczne z prawem ograniczenie dostępu do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22-252 regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych i postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z postanowieniami tego regulaminu w części pisemnej konkursu. W wyniku postępowania konkursowego G. S. uzyskał bowiem 58 pkt i tym samym nie osiągnął minimum punktowego przewidzianego dla pierwszego etapu konkursu, które zostało określone na 75 pkt. Natomiast co do odmowy wydania pracy, to była ona uzasadniona, bo nie wykazał on interesu prawnego w żądaniu jej wydania.

W skardze na tę uchwałę, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosił o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu podniósł argumentację przedstawioną w odwołaniu podnosząc przy tym, iż konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu Konkursu będącego uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych, która to uchwała nie może być powszechnie obowiązującym prawem i w związku z tym jego nie dotyczy, gdyż samorząd zawodowy składa się tylko z radców prawnych i aplikantów radcowskich, a kandydaci na aplikantów do samorządu nie należą. Ustalenie regulaminu konkursu i jego przeprowadzenie jest sprzeczne z przepisami k.p.a. dotyczącymi wyłącznie pracownika i organu, gdyż uchwały w tej sprawie dotyczą praw interesów finansowych osób podejmujących uchwałę.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej uchwale. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1985r. o NSA uznając, iż rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przedstawionego przez NSA pytania prawnego "czy art. 60 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych jest zgodny z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 87 Konstytucji RP", będzie miało istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy.

Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił podjąć zawieszone postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na obszarze którego właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Krajowej Izby Radców Prawnych, której siedziba znajduje się w Warszawie, a zatem jest ona rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpatrując sprawę w takim aspekcie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga, z której treści wynika, iż mimo odwołania się również do uchwały IORP, skarżący skarży w istocie rozstrzygnięcie objęte uchwałą Krajowej Izby Radców Prawnych, zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. 2002, Nr 123, poz. 1059), a w szczególności art. 33 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3-5, na listę aplikantów radcowskich mogą być wpisane osoby, które spełniają określone w tych ustawach warunki z tym, że wpis na listę aplikantów następuje po przeprowadzeniu konkursu przez radę okręgowej izby radców prawnych.

Zaskarżona uchwała, co wprost wynika z jej uzasadnienia, jak i uchwała OIRP w [...] zostały oparte na wyżej powołanych przepisach Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych i aplikantów radcowskich należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych.

Na podstawie art. 60 pkt 8b i art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych ustalanie reguł postępowania konkursowego należało do Krajowej Rady Radców Prawnych jednakże brak było w zakresie tego upoważnienia ustawowego do przyznawania sobie przez rady okręgowe radców prawnych, a także przez samą Krajową Radę Radców Prawnych, prawa do ustalania limitu miejsc na aplikację radcowską oraz przyjmowania regulaminów postępowań w sprawie przyjęć na aplikację radcowską.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2004r. sygn. akt D/21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. 2002r., Nr 123, poz. 1059, Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, 2003r. nr 124, poz. 1151) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczenie tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia oraz, że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych w zakresie, w jakim odnosi się do osób nie będących członkami korporacji zawodowej radców prawnych jest niezgodny z art. 17 Konstytucji.

W świetle przedstawionego wyżej stanu rzeczy w rozpatrywanej sprawie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie. Stosownie do art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Rozważanie zatem dalszych zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji, zaś w pkt II sentencji na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Zważywszy, że z zaskarżoną uchwałą nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a.