Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1074/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. Z. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...]maja 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy Z. z [...]września 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], stanowiąca własność J. i J. G., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Pełnomocnik J. G. złożył wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Umową z [...]października 1961 r., Rep. [...], J. G. sprzedała J. i D. S. budynek znajdujący się na gruncie przy ul. [...] (ozn. nr hip. [...]) oraz przelała na nabywców prawa i roszczenia o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu o pow. [...]m2. Z treści umowy wynika ponadto, iż J. G. zmarł i spadek po nim nabyła żona J. G.

Rozpoznając wskazany uprzednio wniosek J. G. z 11 stycznia 1949 r., Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z [...]kwietnia 1971 r. orzekło o ustanowieniu na rzecz J. S. i D. C. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości o pow. [...] m2. Decyzja ta została wykonana poprzez zawarcie umowy użytkowania wieczystego w dniu [...]czerwca 1971 r. Do pozostałej części dawnej nieruchomości nr hip. [...]o pow. [...] m2 decyzją z [...]kwietnia 1971 r. odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Następnie Urząd Dzielnicowy W. decyzjami z [...]stycznia 1983 r. uchylił odmowną decyzję z [...]kwietnia 1971 r. oraz zmienił pkt 1 decyzji z [...]kwietnia 1971 r. w ten sposób, że ustanowił prawo użytkowania wieczystego do całości gruntu o powierzchni [...] m2. Decyzja ta nie została jednak nigdy wykonana – w jej wyniku nie została zawarta umowa, ani wpis do księgi wieczystej.

Na wniosek stron Prezydent W. decyzją z [...]września 2012 r., nr [...], stwierdził wygaśnięcie decyzji z [...]stycznia 1983 r. i ustanowił użytkowanie wieczyste do gruntu o pow. [...]m2, oznaczonego jako działka nr [...], z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] na rzecz D. C., E. Z. i J. S. Decyzja ta została wykonana poprzez zawarcie aktu notarialnego z [...]lutego 2013 r., Rep. [...]– umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.

Tak więc dawna nieruchomość [...] nr hip. [...]składa się obecnie z dwóch działek: nr [...] o pow. [...] m2 i działki nr [...] o pow. [...] m2, przy czym różnica w sumie powierzchni działek w stosunku do stanu sprzed dekretu nie wynika ze zmiany granic. Część powyższych ustaleń pochodzi z decyzji z [...]września 2012 r.

W dniu 8 kwietnia 2013 r. wpłynął wniosek D. C., E. Z. oraz J. S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazanej powyżej nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], z obrębu [...], o pow. [...]m2, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.). Następnie w piśmie z 7 września 2015 r. wnioskodawcy poinformowali, iż wnoszą o nieodpłatne przekształcenie, na podstawie art. 5 ustawy z 29 lipca 2005 r.

Zarząd Dzielnicy Z. decyzją z [...] września 2015 r., odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Organ I instancji uzasadnił, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jako zasadę wprowadziła odpłatne przekształcenie. Jedyny wyjątek od tej zasady został określony w art. 5. Dotyczy on osób oraz ich następców prawnych, którzy użytkowanie wieczyste uzyskali w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie innych tytułów przed dniem 5 grudnia 1990 r., a także na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Organ I instancji podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2011 r., I SA/Wa 2442/10 i wyrok z 13 stycznia 2012 r., I SA/Wa 1374/10), uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia związane jest z posiadaniem przez wnioskodawcę przymiotu osoby wywłaszczonej, a więc pozbawionej prawa własności na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. i stanowi formę rekompensaty za pozbawienie prawa własności i zastąpienie go słabszym prawem użytkowania wieczystego. W konkluzji powyższych orzeczeń podkreślono, że prawo to ma charakter osobisty i może być przeniesione na następców prawnych wyłącznie w drodze sukcesji pod tytułem ogólnym. Przymiot taki zachowuje zatem były właściciel, któremu – na mocy art. 1 dekretu – odjęte zostało prawo własności, lub jego spadkobiercy. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2010 r., I OSK 128/10, podkreślając, że zwolnienie z opłaty za przekształcenie ma charakter rekompensaty i przysługuje osobom, które utraciły własność w drodze dekretu [...]. Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 kwietnia 2000 r., K 8/98 (Dz. U. Nr 28, poz. 352), wskazał, że stanowi ona rekompensatę dla osób, które w przeszłości były właścicielami majątków nieruchomych, a jej stosowanie w pozostałych przypadkach jest bezpodstawne.

Jednocześnie organ wskazał, że uprawnienie to, jako uwarunkowane posiadaniem osobistego przymiotu osoby wywłaszczonej, może zostać przeniesione na następców prawnych wyłącznie pod tytułem ogólnym (w drodze spadkobrania). W związku z tym uprawnienie do przekształcenia nieodpłatnego nie występuje z samego tylko faktu ustanowienia na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że wnioskodawcy przekształcenia nie są byłymi właścicielami nieruchomości, którym prawo to odjęto, na podstawie art. 1 dekretu warszawskiego. Przy czym wynikające z tego tytułu prawa o charakterze osobistym nie zostały przeniesione w drodze spadkobrania, lecz zostały nabyte umową sprzedaży z [...] października 1961 r.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli D. C., J. S. oraz E. Z. Wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] maja 2016 r., utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy Z. z [...] września 2015 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO stwierdziło, że żądanie nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ma charakter roszczeniowy, jednak uzależnione jest od spełnienia przesłanek ustawowych. Zasadą jest, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje za opłatą na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości, która jest rekompensatą za utratę prawa własności. Artykuł 5 powołanej ustawy wyodrębnia dwie kategorie użytkowników wieczystych, które wymagają potraktowania w sposób szczególny i daje im prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność bez ponoszenia opłaty za przekształcenie.

Jedną z kategorii uprawnionych do nieodpłatnego przekształcenia są osoby, które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia jest ściśle związane ze sposobem, w jaki użytkownik uzyskał użytkowanie wieczyste – w zamian za wywłaszczoną nieruchomość lub na podstawie dekretu. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego w drodze umowy sprzedaży. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że tylko następcom prawnym pod tytułem ogólnym, wymienionym w art. 1 ust. 1a ustawy, przysługuje prawo nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Wnioskodawcy w ocenie SKO nie spełniają tego warunku.

Ponadto SKO wyjaśniło, że wobec jasno wskazanego przez wnioskodawców żądania o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, m.in. w piśmie z dnia 4 września 2015 r., kwestia odpłatnego przekształcenia prawa nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję SKO z 23 maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. Z. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w W. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1a pkt 2 w związku z art. 5 pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy administracji pominęły literalną wykładnię art. 1 ust. 1a pkt 2 i wskazały, że prawo do bezpłatnego przekształcenia przysługuje tylko osobom lub spadkobiercom tych osób, które utraciły własność nieruchomości [...], na podstawie dekretu, ale z prawa tego są wyłączone – zdaniem tych organów – osoby, które po wejściu w życie dekretu nabyły własność budynków wraz z dekretowym roszczeniem o ustanowienie ich rzecz prawa użytkowania wieczystego. Organ II instancyjny nie przedstawił żadnych racji, które by za taką wykładnią przemawiały. Nie odniósł się do argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu, które wskazywały, że orzeczenia sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego pozwalają wyłącznie na przyjęcie, iż jedynie ci, którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego w sposób pochodny, na podstawie czynności prawnej, nie mogą skorzystać z przywileju bezpłatnego przekształcenia. Organ II instancji bez żadnej argumentacji zaaprobował wykładnię prawa dokonaną przez organ I instancji. Zaniechanie organu odwoławczego w tej mierze jest szczególnie rażące, jeśli weźmie się pod uwagę, że wcześniej część nieruchomości dekretowej – ze względów geodezyjnych, stanowiąca odrębną działkę, oddaną w użytkowanie wieczyste na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej – została objęta nieodpłatnym przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Materialnoprawna podstawa tamtej decyzji i obecnie zaskarżonej do sądu, była identyczna, stan faktyczny także, zaś rozstrzygnięcie – odmienne.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 17 października 2016 r. D. C. i J. C. potwierdzili okoliczność, że zgodnie z tym co zostało napisane w skardze, nastąpiło nieodpłatne przekształcenie użytkowania wieczystego we własność w odniesieniu do działki o pow. [...]m2. Nie posiadają jednak ze sobą egzemplarza tej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż sprawa nie została wyjaśniona w stopniu, który pozwalałby na jej definitywne rozstrzygnięcie. Analiza przedstawionych wyżej ustaleń prowadzi do wniosku, że wystąpiła jedna okoliczność wymagająca potwierdzenia przez organ, z uwagi na to, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie bezsporne jest, że J. G.– była właścicielka nieruchomości [...]– umową z [...]października 1961 r., Rep. [...], sprzedała J. i D. S. budynek znajdujący się na gruncie przy ul. [...] (nr hip. [...]) oraz przelała na nabywców prawa i roszczenia o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu o pow. [...]m2 (zob. np. treść § 4 aktu notarialnego z [...] lutego 2013 r.). W wyniku tej cesji wniosek złożony przez J. G., w trybie art. 7 dekretu warszawskiego, ostatecznie został rozpoznany w ten sposób, że do obecnych działek nr [...] – obejmujących dawną nieruchomość hip. [...]– zostało ustanowione użytkowanie wieczyste na rzecz J. S. i D. C. (w stosunku do obecnej działki nr [...]) i na rzecz D. C., E. Z. i J. S. (w stosunku do obecnej działki nr [...]). Szczegółowy tryb powstania użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek został przedstawiony wyżej, przed rozważaniami sądu, przy czym spadkobiercami J. S. (zmarłego [...]czerwca 1983 r.) są D. C., E. Z. i J. S. (syn).

Skarga w niniejszej sprawie dotyczyła decyzji odmawiającej nieodpłatnego przekształcenia we własność prawa użytkowania wieczystego przysługującego D. C. -, E. Z. i J. S., w stosunku do działki nr [...] (KW nr [...]). Powodem odmowy przekształcenia był fakt, że żądanie obejmowało przekształcenie nieodpłatne, do czego, zdaniem organów obydwu instancji, są uprawnieni jedynie byli właściciele nieruchomości [...] (lub ich spadkobiercy), którym własność została odebrana na podstawie art. 1 dekretu warszawskiego (zob. art. 1 ust. 1, ust. 1a pkt 2, ust. 3 i 4 oraz art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.; dalej: ustawa z 2005 r.). W ocenie organów skarżącym, jako nabywcom roszczeń dekretowych pod tytułem szczególnym (na podstawie umowy z [...] października 1961 r.), uprawnienie do bezpłatnego przekształcenia nie przysługuje. Organy powołały się w tej mierze na orzecznictwo, w tym m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2010 r., I OSK 128/10.

Istotnie, w powołanym wyroku NSA z 17 listopada 2010 r. wyrażona została teza, że "Pojęciew rozumieniu art. 5 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości należy rozumieć w sposób szczególny poprzez uznanie, że pojęcie to nie odnosi się do następcy prawnego w drodze sukcesji syngularnej. Jednak dla osób, które utraciły własność nieruchomości w drodze dekretu [...] byłaby to swojego rodzaju rekompensata za utracone mienie. Przymiotu takiego nie posiada natomiast następca prawny pod tytułem syngularnym" (LEX nr 787109). Podobne poglądy wypowiadane były w orzecznictwie również później. Dla przykładu w wyroku z 30 czerwca 2016 r., I OSK 2284/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia uzyskali użytkownicy wieczyści wymienieni m.in. w art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prawo to nie jest częścią uprawnień każdego użytkownika wieczystego tzw. nieruchomości warszawskiej, ale tylko tego użytkownika wieczystego takiej nieruchomości, który uzyskał użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zbycie, przez użytkownika wieczystego nieruchomości [...], prawa użytkowania wieczystego przed skorzystaniem z prawa do nieodpłatnego przekształcenia nie przenosi na nabywcę innych uprawnień, niż będącego przedmiotem umowy prawa użytkowania wieczystego" (LEX nr 2106441).

Poglądy te sąd w obecnym składzie co do zasady podziela. Wprawdzie skarżąca podnosi, że nie odnoszą się one wprost do jej sytuacji, gdyż ona (oraz pozostali współużytkownicy wieczyści działki nr [...]) użytkowanie wieczyste nabyli w trybie art. 7 dekretu [...], a o możliwości nieodpłatnego przekształcenia takiego prawa literalnie stanowi art. 1 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 5 pkt 1 ustawy z 2005 r. Zauważyć jednak należy, że nabycie roszczeń "dekretowych" od byłego właściciela nieruchomości [...] obejmowało tylko ekspektatywę nabycia prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego), a nie prawa własności. Ekwiwalent poniesiony za nabycie roszczeń nie obejmował więc ekspektatywy prawa własności, tylko prawo "czasowe" (słabsze), a zatem trudno uznać – w kontekście argumentów powołanego orzecznictwa – że pozycja prawna nabywcy roszczeń "dekretowych" może być utożsamiana z pozycją byłego właściciela, który utracił własność.

Nie to jest jednak najważniejsze w okolicznościach niniejszej sprawy. Otóż z art. 5 pkt 1 ustawy z 2005 r. wynika, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje nieodpłatnie na rzecz osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych, a więc takich osób lub ich następców prawnych, które użytkowanie wieczyste uzyskały "na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ..." (art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z 2005 r.). I jakkolwiek, nawet jeśli założyć, że przepisy te można wykładać różnie, w tym tak jak przedstawił to wyżej sąd oraz jak zaprezentowały to organy w niniejszej sprawie (i nawet jeśli wykładnię taką uznajemy za trafniejszą, bardziej uprawnioną, czy lepiej umotywowaną) – to wykładnia przedstawiona przez skarżącą może być uznana za jedyną możliwą w świetle zasad konstytucyjnych (art. 2 Konstytucji – zasady sprawiedliwości społecznej) oraz art. 8 k.p.a., z którego wynika nakaz takiego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, który powinien budzić zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasady te z pewnością nie są realizowane, jeżeli organy w identycznym stanie faktycznym i prawnym wydają różne rozstrzygnięcia.

Jak wspomniano już wcześniej, ostatecznie użytkowanie wieczyste do działek nr [...] ustanowiono na tej samej podstawie prawnej (art. 7 dekretu warszawskiego) i w oparciu o te same okoliczności faktyczne (nabycie roszczeń "dekretowych" na podstawie umowy z [...] października 1961 r.). Z treści skargi wynika, że użytkowanie wieczyste ustanowione do działki nr [...] zostało przekształcone we własność na podstawie ustawy z 2005 r. Potwierdza to choćby treść § 2 aktu notarialnego [...]lutego 2013 r., z którego wynika, że właścicielami działki nr [...] są D. C. , E. Z. i J. S., a przekształcenie użytkowania wieczystego we własność nastąpiło na podstawie decyzji Zarządu Dzielnicy Z. z [...] lutego 2012 r. Nie wiemy tylko, czy owo przekształcenie było nieodpłatne, i to jest okoliczność wymagająca ustalenia. Brak tych ustaleń powoduje, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli bowiem przekształcenie użytkowania wieczystego we własność w stosunku do działki nr [...] odbyło się nieodpłatnie i prawo to wpisane jest do księgi wieczystej nr [...], to nie można takiego samego przekształcenia odmówić w stosunku do działki nr [...] posługując się odmienną wykładnią tych samych przepisów. Takie działanie narusza bowiem konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) i zasadę zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Już bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z połowy lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku ukształtował się pogląd, że "fundamentalną zasadą, na jakiej opiera się nasz system prawny, jest zasada równości obywateli wobec prawa. Zasada ta wprawdzie nie została wyrażona odrębnie w przepisach prawa materialnego i postępowania administracyjnego, wynika jednak ona z art. 67 ust. 2 Konstytucji PRL [obecnie art. 32 Konstytucji R.P.] i – jak każda zasada konstytucyjna – musi być przestrzegana na gruncie wszystkich dziedzin prawa polskiego. Jeżeli strona postępowania administracyjnego twierdzi, że zasada równości wobec prawa jest w jej sprawie naruszona, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić wnikliwe postępowanie wyjaśniające dla ustalenia, czy istotnie zarzut taki jest zasadny, to jest – czy w sprawach, na które powołuje się strona, rzeczywiście zapadały decyzje o odmiennej treści i czy rzeczywiście były to sprawy, w których występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna. W każdym takim wypadku do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa organ administracji powinien się ustosunkować w uzasadnieniu decyzji" (zob. wyrok NSA z 26.10.1984 r., II SA 1161/84, ONSA 1984/2/97).

W okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć jedynie należy, że choć ewentualne różne rozstrzygnięcia w podobnych okolicznościach dotyczyć będą tych samych podmiotów, to zasada równości ma bezpośrednie przełożenie na realizację zasady sprawiedliwości społecznej, co wielokrotnie potwierdzał Trybunał Konstytucyjny.

Podobne stanowisko wyrażał również Sąd Najwyższy, który stwierdził, że "jednym z podstawowych prawnych i politycznych zadań konstytucji we współczesnym państwie prawnym jest nie tylko określenie, jakie podstawowe prawa i wolności obywateli są zagwarantowane i chronione prawem, lecz także ustanowienie zasad jasnego, zrozumiałego i skutecznie działającego systemu postępowania organów władzy, administracji i sądownictwa, i to takiego systemu, który zostanie powszechnie zaakceptowany jako przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy. Jednym z fundamentów takiego systemu jest założenie, iż obywatele, których prawna i faktyczna sytuacja wobec działających organów administracji jest zbliżona, mogą oczekiwać, iż zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeśli nie tożsamej treści. Dopuszczalne i możliwe jest bezpośrednie stosowanie w orzecznictwie sądowym przepisów obowiązującej w Polsce ustawy zasadniczej, szczególnie zaś wówczas, gdy służy to pełniejszej, szerszej i bardziej skutecznej ochronie praw obywateli" (zob. wyrok SN z 28.11.1990 r., III ARN 28/90, OSP 1992/7/150). Poglądy te aprobowała również doktryna (por. glosy: Leoński Z., OSP 1992/7-8/150; Zieliński A. PS 1992/3/85; Sokolewicz W. PiP 1991/9/110).

Tak więc konieczne jest ustalenie, czy przekształcenie użytkowania wieczystego we własność w stosunku do działki nr [...]odbyło się nieodpłatnie, a jeśli tak, to organ nie może przyjąć innej wykładni prawa w odniesieniu do działki nr [...], niż zastosowana w ostatecznej decyzji z [...]lutego 2012 r., odnoszącej się do działki nr [...]. Tylko ewentualne inne ustalenia faktyczne lub prawne mogą uzasadniać odmienność rozstrzygnięcia w stosunku do działki nr [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę te wytyczne i przedstawioną wyżej wykładnię prawa.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.