Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 948/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1 pkt 1,5,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 77b ust. 1,3, art. 87 ust. 1,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 52 par. 4, art. 147 par. 1, art. 200 , art. 205 par. 1, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.61
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 6 pkt 3, art.30 ust. 3-4
journal: Dz.U. 1982 nr 3 poz 19
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Zarządu Powiatu w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 lipca 2008 r. Nr 53/160/2008 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Krzywoustego w Kamieniu Pomorskim I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Zarządu Powiatu w Kamieniu Pomorskim na rzecz skarżącej E. M. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] Zarząd Powiatu w [...], powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), odwołał E.M. ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...] w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu Uchwały Zarząd Powiatu podał, że jej podjęcie poprzedzone zostało wypełnieniem przewidzianego prawem wymogu formalnego w postaci uzyskania pozytywnej opinii właściwego Kuratora Oświaty. W tym zakresie Zarząd Powiatu działał w oparciu o dyspozycję art. 77b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.) i przyjął, że skoro [...] Kurator Oświaty w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie nie zajął żadnego stanowiska, to tym samym pozytywnie zaopiniował odwołanie dyrektora.

Powołując się na treść art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, Zarząd Powiatu w [...] wskazał, że nie może aprobować trwającej od wielu miesięcy sytuacji w zarządzaniu szkołą, która pomimo wielokrotnych rozmów i interwencji organu nadzorującego, Starosty [...] oraz radnych Powiatu w [...], nie ulega poprawie. W ocenie Zarządu Powiatu, dalsze wykonywanie funkcji dyrektora przez E.M. grozi permanentnym naruszeniem prawa oraz przedłużaniem konfliktów wewnątrz placówki jak i całkowitym brakiem współpracy pomiędzy organem prowadzącym a dyrektorem szkoły na płaszczyźnie organizacyjnej i finansowej w sytuacji, gdy to władze Powiatu odpowiadają za prawidłową organizację oświaty na swoim terenie oraz finanse jednostki i mogą ponieść konsekwencje nieprawidłowości w tym zakresie. Zarząd Powiatu postawił E.M. szereg zarzutów.

W pierwszej kolejności organ zarzucił skarżącej brak współpracy z Zarządem Powiatu w [...], przejawiający się w tym, iż E.M. kwestionowała uchwały, decyzje oraz zalecenia formułowane przez Zarząd Powiatu, a w szczególności samodzielnie przygotowała arkusz organizacyjny szkoły na rok [...], czym miała zlekceważyć decyzję Zarządu. Ponadto dyrektorowi zarzucono ingerowanie w politykę oświatową Powiatu przejawiającą się w bojkotowaniu nowotworzonego liceum ogólnokształcącego w Zespole Szkół [...] im. [...] w [...] oraz błędnym informowaniu nauczycieli, przedstawicieli nauczycielskich organizacji związkowych oraz prasy o zasięgu lokalnym i regionalnym o sytuacji panującej w kierowanej przez nią placówce i stosunku organu prowadzącego do tej placówki oświatowej. E.M. miała również nie wykazywać realnej woli rozwiązywania zaistniałych problemów poprzez ignorowanie prób negocjacji, podejmowanych przez organ prowadzący, o czym świadczyć miały: spotkanie członków Zarządu Powiatu z dyrektorem szkoły i członkami rady pedagogicznej oraz spotkanie Starosty [...] z radą pedagogiczną szkoły.

W rezultacie kontroli przeprowadzonej w szkole w okresie od [...]r. do dnia [...] r. w Liceum Ogólnokształcącym im. B.K. w [...] stwierdzono permanentne naruszanie przez dyrektora przepisów prawa w zakresie prawidłowej organizacji, gospodarki finansami i mieniem placówki. E.M. zarzucono, iż nie realizowała w [...] r. w sposób prawidłowy polityki wynagradzania nauczycieli, ustalonej przez organ prowadzący, tj. w roku [...] średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego przekroczono o ok. [...] zł, nauczyciela mianowanego niedoszacowano o ok. [...] zł. nauczyciela kontraktowego niedoszacowano o ok. [...] zł, nauczyciela stażystę niedoszacowano o ok. [...] zł. Podobna sytuacja wystąpiła w [...] r. Dyrektor dopuściła do zalegania z opłatami środowiskowymi w roku [...] i pomimo zwrócenia uwagi sytuacja powtórzyła się w [...] r. Nadto, bez uzgodnienia z organem prowadzącym dokonała w roku szkolnym [...] zmian w czasie pracy (w przydziale godzin dydaktycznych) nauczycieli, przydzielając kilku nauczycielom liczbę godzin ponadwymiarowych odmienną aniżeli wynikało to z zatwierdzonego uprzednio arkusza organizacyjnego szkoły oraz z zatwierdzonego aneksu. Projekt arkusza organizacyjnego na rok szkolny [...] E.M. sporządziła ignorując zalecenia organu prowadzącego.

Dyrektor E.M. nie sprawowała należytego nadzoru nad powierzonym mieniem placówki, nie wykonała obowiązku w zakresie przeprowadzenia inwentaryzacji, czym, zdaniem Zarządu Powiatu, naruszyła dyscyplinę finansów publicznych, zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.). Podniesiono również, że E.M. swoim niegospodarnym działaniem od wielu lat permanentnie zaniżała dochody uzyskiwane z mienia powiatu, jak też nie wykazywała należytej dbałości o obiekt podlegającej jej szkoły (interwencje rodziców i nauczycieli w sprawie [...]), co jednocześnie skutkowało naruszeniem obowiązków określonych w art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). E.M. miała się nadto nieprawidłowo wywiązywać z obowiązku nałożonego na dyrektora szkoły na mocy art. 39 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o systemie oświaty, w obszarze kierowania działalnością placówki, reprezentowania jej na zewnątrz oraz dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi i pozyskanymi przez szkołę środkami pochodzącymi z innych źródeł oraz nieprzestrzeganiem przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. W szkole nie stosowano Instrukcji Kasowej w zakresie obejmowania druków ścisłego zarachowania, dowodów KP, KW i kwitariuszy przychodowych, czym naruszono przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.).

W części III uzasadnienia Uchwały, wskazując na dalsze naruszenia prawa, których dopuścić się miała E.M., Zarząd Powiatu wymienił:

- niedokonywanie, wbrew obowiązującym procedurom, rozliczenia godzin pracy nauczycieli szkoły, co czynił jeden z nauczycieli szkoły,

- dokonanie w [...] r., bez zgody bądź nawet formalnego powiadomienia organu prowadzącego, niezaplanowanych podwyżek wynagrodzeń dla pracowników administracji i obsługi - z wyrównaniem od dnia [...] r.

- wypłacenie sobie, bez zgody organu prowadzącego, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w związku ze swym udziałem w pracach komisji konkursowych konkursów rejonowych dla gimnazjalistów, organizowanych w dni powszednie, oraz za udział w organizowanym "[...]", czym naruszono uchwałę Nr VII/57/2007 Rady Powiatu Kamieńskiego z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków.

W części IV uzasadnienia Uchwały Zarząd Powiatu stwierdził, iż podstawą do jej podjęcia było dobro szkoły oraz niewłaściwy klimat współpracy dyrektora z organem prowadzącym oraz nieprawidłowy przepływ informacji w szkole. Eskalacja konfliktu pomiędzy E.M. a pracownikiem szkoły oraz ciągłe podważanie i nie zgadzanie się z decyzjami organu prowadzącego przybierały na sile w ostatnich miesiącach roku [...] oraz w roku [...]. Sytuacja w szkole stała się pełna niedomówień, spowodowanych jednostronnym, korzystnym dla dyrektor szkoły, przekazem informacji, a wszelkie nieporozumienia z niego wynikające zaczęły odbijać się echem w szkole, środowisku szkolnym jednostek oświatowych Powiatu [...] oraz w środowisku lokalnym. Zarząd Powiatu uznał, że w takiej sytuacji dalsze pozostawanie E.M. na stanowisku dyrektora spowoduje pogłębienie dezorganizacji pracy szkoły, a być może i obniżenie poziomu kształcenia, z angażowaniem społeczności szkolnej w konflikty (w tym uczniów) oraz spowoduje pogłębienie niechęci uczniów i ich rodziców do kontynuowania nauki w szkole, szczególnie w klasach pierwszych, do których dokonywany będzie nabór. Dlatego też, Zarząd Powiatu, kierując się dobrem całej społeczności szkolnej, uznał, że zachodzą szczególne okoliczności, o jakich mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, zezwalające na odwołanie E.M. ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...].

E.M. w dniu [...] r., na podstawie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwała Zarząd Powiatu w [...] do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr 53/160/2008 z dnia 28 lipca 2008 r. E.M. szczegółowo ustosunkowała się do postawionych jej zarzutów, podnosząc, iż są one bezzasadne i oparte na nieprawdziwych twierdzeniach.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Zarząd Powiatu w [...], pismem z dnia [...] r. oświadczył, iż nie przychyla się do przedstawionych przez E.M. argumentów i w kwestii zasadności sformułowanych zarzutów pozostaje przy swoim stanowisku zawartym w uzasadnieniu do Uchwały Nr 53/160/2008.

W związku z powyższym E.M. w dniu [...]r. sporządziła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Zarządu Powiatu w Kamieniu Pomorskim Nr 53/160/2008 z dnia 28 lipca 2008 r. w przedmiocie odwołania jej ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w [...] podczas roku szkolnego, bez wypowiedzenia, którą wniosła, za pośrednictwem Zarządu Powiatu w [...] w dniu [...] r. W skardze E.M. sformułowała żądania:

a) stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty;

b) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi E.M. odniosła się kolejno do stawianych jej przez organ prowadzący zarzutów, kwestionując ich zasadność i wystąpienie przesłanek umożliwiających podjęcie uchwały na mocy art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. zaistnienie w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku.

Skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu prowadzącego, nie dochodziło do jakichkolwiek prób nawiązania negocjacji pomiędzy nią jako dyrektorem Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...] a Zarządem Powiatu, albowiem próby takie nie miały w ogóle miejsca. W szczególności, nie była zapraszana na posiedzenia Zarządu Powiatu celem wyjaśnienia ewentualnych problemów. Gdyby do takich spotkań istotnie dochodziło, fakt ich odbycia znalazłyby swe odzwierciedlenie w protokołach z posiedzeń Zarządu Powiatu - tych jednak organ prowadzący nie jest w stanie przedstawić. Skarżąca nie zaprzecza, iż z inicjatywy Starosty [...] doszło do jednego spotkania, ale dotyczyło ono wyłącznie sprawy związanej z przywróceniem godzin odebranych nauczycielowi R.W.. Nie poruszano natomiast zagadnień innych ewentualnych problemów bieżącego funkcjonowania podlegającej jej placówki oświatowej. Pozostałe spotkania, czy też próba podjęcia rozmów odbywała się z inicjatywy rodziców lub nauczycieli. E.M. krytycznie ustosunkowała się również do zarzutu wewnętrznych konfliktów, do jakich miało dochodzić w kierowanej przez nią szkole. Jej zdaniem, wyjąwszy sprawę nauczyciela R.W., na terenie szkoły nie dochodziło do żadnych konfliktów. Ani nauczyciele, ani organizacje działające w szkole nigdy nie składały zastrzeżeń do jej pracy jako dyrektora placówki. Miały natomiast miejsce zajmowanie przez niech stanowiska w przedmiocie działalności organu prowadzącego szkołę, z którą się nie zgadzali.

Odnosząc się do stawianego zarzutu kwestionowania przez nią od wielu miesięcy uchwał, zaleceń i decyzji Zarządu Powiatu, stwierdziła, że został on sformułowany w sposób tak ogólnikowy, że nie można ustalić, w jaki sposób konkretnie wyrażało się to kwestionowanie uchwał, zwłaszcza, że wszystkie uchwały były zawsze wykonywane.

Nie jest prawdziwy zarzut, aby przygotowując arkusz organizacyjny szkoły na rok [...] zlekceważyła - po raz kolejny - decyzje Zarządu Powiatu. Skarżąca podniosła bowiem w tym zakresie, iż wprawdzie wnioskowała o pewne zmiany, lecz z uwagi na brak akceptacji organu prowadzącego, ostatecznie nie wprowadziła proponowanych przez siebie zmian do arkusza organizacyjnego szkoły.

E.M. podważyła nadto trafność zarzutu, wedle którego miała bojkotować projekt utworzenia w [...] drugiego liceum ogólnokształcącego. Zarzut ten, nie poparty jest żadnym dowodami, czy choćby przykładami uprawdopodobniającymi takie sytuacje. Organ prowadzący nie wymienił, jakie konkretne jej zachowania były naganne lub uznane zostały za wypełniające znamiona bojkotu. Zwłaszcza, że o planach utworzenia nowego liceum Skarżąca rozmawiała ze Starostą i przedstawiła argumenty o braku konieczności utworzenia drugiego liceum, wskazując na możliwości kadrowe i lokalowe istniejącego liceum.

Za bezpodstawny Skarżąca uznała również zarzut błędnego informowania nauczycieli oraz prasy regionalnej o sytuacji w podległej jej szkole. Skarżąca zakwestionowała nadto twierdzenie Zarządu Powiatu o tym, iż organ prowadzący nie był należycie informowany o sytuacji Liceum. W odniesieniu do przytoczonego zarzutu oświadczyła, że wszelkie dane dotyczące spraw finansowych, kadrowych i administracyjnych szkoły na bieżąco przekazywano organowi prowadzącemu, a szkoła zapraszała do uczestnictwa w wydarzeniach szkolnych przedstawicieli władz samorządowych.

Skarżąca podkreśliła również, iż występowała do organu prowadzącego z informacją o niedoszacowaniu budżetu w zakresie wynagrodzeń pracowniczych i oświadczyła, iż w latach ubiegłych organ prowadzący akceptował przedmiotowy stan rzeczy i asygnował na rzecz szkoły dodatkowe środki finansowe, po przedstawieniu przez jej dyrektora stosownych wyliczeń. Nigdy z tego tytułu nie została ukarana żadną karą porządkową, ani nie stawała przed Rzecznikiem Dyscypliny Budżetowej.

Odnośnie zarzutów dotyczących nieprawidłowego realizowania przez Skarżącą polityki wynagradzania nauczycieli, podniosła, iż zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, w celu osiągnięcia minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego dla nauczycieli realizujących tygodniowy, obowiązkowy wymiar godzin, organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu obowiązującego od dnia [...], wysokość i warunki wypłacania wynagrodzenia w taki sposób, aby wynagrodzenie odpowiadało co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli. W ocenie Skarżącej, jedynym sposobem na osiągnięcie wymaganych przez ustawodawcę średnich wynagrodzeń określonych w art. 30 ust. 3-4 Karty Nauczyciela jest odpowiednie ukształtowanie regulaminu uchwalanego na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela. E.M. wskazała, iż Rada Powiatu w [...] uchwaliła przedmiotowy regulamin, nie podejmując jednak żadnych dalszych kroków w celu realizacji przytoczonych uprzednio przepisów. Jednocześnie, zdaniem Skarżącej, organ prowadzący dokonał analizy wynagrodzeń nauczycieli stażystów i kontraktowych, ustalając, iż niemal we wszystkich placówkach na terenie Powiatu [...] nie otrzymują oni wynagrodzenia średniego. Pomimo przedmiotowej wiedzy, organ prowadzący nie przedsięwziął w tej sprawie żadnych działań, niesłusznie obarczając dyrektora Liceum pełną odpowiedzialnością za wysokość wynagrodzeń nauczycieli stażystów i kontraktowych.

Skarżąca przyznała natomiast, iż podlegająca jej placówka oświatowa zalegała z opłatami środowiskowymi. Jednakże Skarżąca podniosła w tym miejscu, że w budżecie Liceum - zatwierdzonym w określonej wysokości przez organ nadzorujący placówkę - nie znalazły się środki przeznaczone na ten cel. Z uwagi na powyższe wnioskowała do Marszałka Województwa [...] o umorzenie przedmiotowych opłat.

W kwestii zmian dokonanych w arkuszu organizacyjnym szkoły E.M. podkreśliła, że organ prowadzący może ingerować w funkcjonowanie szkoły jedynie w zakresie przewidzianym przez ustawę, a zatem sprawuje on nadzór nad daną placówką oświatową wyłącznie w sferze finansowej i administracyjnej. Akty wykonawcze natomiast przyznają dyrektorowi szkoły kompetencje w zakresie opracowywania arkusza organizacji szkoły, który określa szczegółową organizację nauczania. Skarżąca zaakcentowała, iż w przedmiocie zmian w arkuszu organizacyjnym nie doszło do naruszenia procedury dokonania zmiany w przydziale liczby godzin zajęć edukacyjnych nauczycielowi. Stanowisko to potwierdziło również Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz [...] Kurator Oświaty.

W dalszej części swej skargi E.M. zakwestionowała zasadność zarzutu niesprawowania przez nią należytego nadzoru nad powierzonym jej mieniem szkoły i niedopełnienia obowiązków podczas przeprowadzania na terenie placówki koniecznej inwentaryzacji. W tym zakresie Skarżąca wskazała, iż dyrektor szkoły ponosi jedynie pośrednią odpowiedzialność za jej gospodarkę finansową, nad którą w tym konkretnym przypadku czuwali specjalista ds. administracyjno-gospodarczych oraz główna księgowa. Obie wymienione osoby zostały ukarane karą porządkową upomnienia w związku z wykrytymi podczas kontroli nieprawidłowościami. E.M. podkreśliła, że przeprowadzona następnie rekontrola potwierdziła wykonanie wszystkich zaleceń pokontrolnych w terminie określonym przez organ prowadzący.

Skarżąca podważyła ponadto zarzuty nieefektywnego gospodarowania mieniem szkoły oraz nienależytej dbałości o obiekt Liceum. W szczególności wskazała na szereg inwestycji, które przeprowadzono w szkole podczas trwania jej kadencji (dokonano przebudowy auli, wymieniono okna we wszystkich salach lekcyjnych, na [...] wymieniono również okna na korytarzach, wyremontowano toalety na [...] dokonano zmiany kotłowni na gazową, przebudowano wejście [...] do szkoły, wielokrotnie malowano sale lekcyjne, przebudowano sekretariat, remontowano dachy i szatnie) i podniosła, że nie ma wiedzy na temat tego, aby kiedykolwiek miały miejsce interwencje rodziców i nauczycieli w sprawie wieloletnich zaniedbań. Nadto, w budżecie na kolejne lata organ prowadzący nie przewidywał nigdy środków wystarczających na pokrycie koniecznych remontów, czy inwestycji. W budżecie na rok [...] zaplanowano kwotę [...] złotych na budowę nowej sali gimnastycznej. Jesienią [...] r. miały miejsce wybory samorządowe, zmieniła się koalicja rządząca, budżet szkoły z przeznaczonym funduszem na remont został zatwierdzony, a mimo to środki te zostały szkole odebrane - bez wskazania żadnej przyczyny.

Odpowiadając na zarzut dokonania w [...] r. podwyżek wynagrodzeń dla pracowników administracji i obsługi, wyjaśniła, iż w planie finansowym na rok [...] r. zostały przewidziane podwyżki dla administracji oraz obsługi w wysokości [...] %. Jako dyrektor szkoły mogła zatem odpowiednio podwyższyć wysokość płac, albowiem jako kierownik zakładu pracy miała stosowne uprawnienia, co wynika z art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zwiększenie budżetu nie nastąpiło z powodu wypłacenia podwyżek lecz wynikało w ogóle z jego niedoszacowania. Poza tym w [...] r. należało wypłacić pracownikom [...] nagród jubileuszowych i [...] odprawy dla nauczycieli odchodzących na emeryturę.

E.M. krytycznie odniosła się również do zarzutu wypłacenia sobie nienależnego wynagrodzenia, wskazując, iż po przeprowadzeniu kontroli finansowej zwróciła zakwestionowane wynagrodzenie w pełnej wysokości.

Na koniec Skarżąca uznała za bezzasadne twierdzenie Zarządu Powiatu, zgodnie z którym permanentnie działała na szkodę szkoły, uczniów oraz nauczycieli. Zdaniem strony, to postawa organu prowadzącego powinna zostać oceniona negatywnie jako godząca w dobre interesy Liceum. Na dowód swojej rzetelnej, pełnej zaangażowania i poświęcenia [...]-letniej pracy na rzecz szkoły E.M. powołała się na fakt zdawalności egzaminu dojrzałości w Liceum Ogólnokształcącym w okresie od [...] r. na poziomie od [...]% do [...], uzyskania wielu nagród, w tym w [...] r. od Burmistrza [...], w [...] r. od Starosty, zaś w [...] r. od [...] Kuratora Oświaty. Otrzymała również Medal Komisji Edukacji Narodowej, który jest prestiżowym odznaczeniem za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania. W [...] r. uzyskała ocenę wyróżniająca za swoją pracę i to zarówno od organu prowadzącego, jak i organu nadzoru. W [...] r. Liceum Ogólnokształcące w [...], jako jedyna szkoła ponadgimnazjalna w Powiecie [...], otrzymało tytuł [...] Szkoły Jakości.

W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła odpowiedź Zarządu Powiatu na skargę E.M., w której organ prowadzący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie.

W odniesieniu do treści odpowiedzi organu na skargę E.M. nadesłała pismo procesowe z dnia [...] r., podejmując dalszą polemikę z argumentami organu.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik Zarządu Powiatu w [...] złożył pismo procesowe z dnia [...]r. w którym podtrzymując zasadność podjęcia zaskarżonej uchwały dodatkowo podniósł, że Skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który zostałby naruszony kwestionowaną uchwałą, tym samym podważając legitymację E.M. do wniesienia skargi. Nadto, powołując się na wybrane fragmenty orzecznictwa wywiódł, iż jeżeli w ogóle można mówić o naruszeniu uprawnień Skarżącej to tylko w sferze uprawnień pracowniczych a nie publicznoprawnych. Skoro skarga nie dotyczy naruszenia uprawnień Skarżącej w sferze publicznoprawnej to nie doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącej w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Zatem Skarżąca nie ma podstaw do złożenia skargi na podstawie tego przepisu. Skarżąca jest uprawniona do dochodzenia swoich praw przed sądem powszechnym właściwym do rozpoznania spraw pracowniczych. W tym zakresie pełnomocnik powołał się na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1670/99, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 643/07, wyrok NSA z 1 grudnia 2006 r., I OSK 706/06 i wyrok NSA z 22 czerwca 2005 r., I OSK 296/05.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył, co następuje:

Kwestia charakteru prawnego aktów odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (powołania na to stanowisko) nie budzi w doktrynie większych wątpliwości. Co prawda ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie wskazuje formy prawnej dziania organu prowadzącego w sprawie odwołania (albo powierzenia) nauczycielowi stanowiska kierowniczego, to nie ulega wątpliwości, że w przypadku szkół ponadgminazjalnych, których zakładanie i prowadzenie należy do zadań własnych powiatu (art. 5 ust. 5a w/w ustawy), formą działania organu prowadzącego, będącego organem kolegialnym, winna być uchwała.

Przesądzone zostało już w judykaturze, iż odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, zawartych w przepisach o charakterze publicznoprawnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r., I OSK 296/05 (lex nr 186659) personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej.

Ustosunkowując się do podniesionej przez pełnomocnika Zarządu Powiatu w [...] kwestii nie wykazania przez Skarżącą interesu prawnego do zaskarżenia uchwały w przedmiocie odwołania jej z funkcji dyrektora szkoły jak i dopuszczalności jej wniesienia do sądu administracyjnego, należy zauważyć, że istotnie orzecznictwo sądowe w tym zakresie nie było w pełni jednolite. Obecnie jednak dopuszczalności takiej skargi i istnienia interesu prawnego do jej wniesienia przez nauczyciela odwołanego z funkcji dyrektora szkoły nie kwestionuje się w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 18 września 2008 r., sygn. III SA/Gd 226/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 789/07, wyrok NSA z 6 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1534/08, wyrok NSA z 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 596/08).

Zagadnienie legitymacji do wniesienia skargi przez osobę odwołaną ze stanowiska dyrektora szkoły mocą uchwały zarządu powiatu stało się przedmiotem wnikliwych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 637/08 (publ. w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronach NSA), stwierdził, m.in., że "Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. (...) sprawa odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej (oświaty) wykonywaną przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, zaś uchwała podjęta w tym przedmiocie niewątpliwie dotyka interesu prawnego odwołanego dyrektora szkoły rozumianego jako zobiektywizowana, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Podjęcie przez zarząd powiatu uchwały o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły stanowi akt stosowania przez właściwy organ normy materialnoprawnej, w tym wypadku przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a akt ten ma wpływ na sytuację prawną odwołanego ze stanowiska kierowniczego w szkole nauczyciela". Dalej NSA zauważył, że "taki kierunek rozumienia skutków aktu odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły wynika z przeważającego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych. W uzasadnieniu uchwały z dnia 16 grudnia 1996 r. (...) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że legalność uchwały zarządu gminy odwołującej dyrektora może być kwestionowana tylko w postępowaniu uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o samorządzie terytorialnym albo bezpośrednio przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi odwołanego, zupełnie inną kwestią natomiast jest dochodzenie przez odwołanego dyrektora innych roszczeń (typu odszkodowawczego) w związku z następstwami odwołania w sferze stosunku pracy. Pogląd ten (...) w obecnym stanie prawnym należy również odnieść do odpowiednich przepisów rozdziału 8 ustawy o samorządzie powiatowym. Co więcej, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 27 września 1994 r., sygn. W 10/93 (OTK 1994 r. nr 2, poz. 46) oba rodzaje kontroli, tj. przed sądem administracyjnym i sądem powszechnym nie wykluczają się wzajemnie, lecz odwrotnie - są komplementarne. Nie ma więc niebezpieczeństwa powstania kolizji na skutek zbiegu dwóch różnych postępowań dotyczących tej samej materii z tego powodu, że odmienny jest przedmiot postępowań sądowoadministracyjnego i przed sądem pracy. Wskazać trzeba, że pogląd o istnieniu interesu prawnego po stronie nauczyciela w zaskarżeniu do sądu administracyjnego aktu organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły w orzecznictwie sądów administracyjnych w ostatnim czasie jest już dominujący (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OSK 456/05, z 18 lipca 2006 r., sygn. I OSK 648/06, z 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 237/07, z 18 kwietnia 2008 r., sygn. I OSK 86/08)".

Rozpoznający niniejszą sprawę skład orzekający w pełni podziela przytoczoną argumentację, uznając, iż E.M. posiadała interes prawny do zaskarżenia kwestionowanej uchwały podważając w skardze legalność pozbawienie jej, jako nauczyciela, funkcji dyrektora szkoły. Nie zmienia tego stanu rzeczy fakt, że w związku z odwołaniem ze stanowiska kierowniczego nauczycielowi przysługują również roszczenia odszkodowawcze, jako następstwa odwołania ze stanowiska, których może dochodzić przed właściwym sądem pracy. Jednak okoliczność, że akt administracyjny wywiera skutki w sferze prawa pracy, z tego powodu nie przestaje być aktem administracyjnym, podlegającym kontroli pod względem zgodności z prawem.

Niesporne jest w sprawie wyczerpanie przez E.M. procedury zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Przed wniesieniem skargi E.M. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i w ustawowym terminie złożyła skargę do tut. Sądu.

Podstawę materialnoprawną wydania kontrolowanej uchwały stanowi art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej uchwały Sąd, w pierwszej kolejności zbadał poprawność formalną podjęcia przez Zarząd Powiatu w Kamieniu Pomorskim uchwały z dnia 28 lipca 2008 r., Nr 53/160/2008. Jak wynika to z cytowanego wyżej art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, niezbędnym warunkiem umożliwiającym podjęcie uchwały o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jest uprzednie uzyskanie w tej materii, przez organ prowadzący, pozytywnej opinii wyrażonej przez właściwego miejscowo kuratora oświaty. W aktach sprawy znajduje się pismo Starosty [...] z dnia [...] r. skierowane do [...] Kuratora Oświaty celem wyrażenia przez Kuratora pozytywnej opinii w sprawie odwołania E.M., dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...] w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Z pisma Starosty [...] do Kuratora Oświaty datowanego na [...]r. wynika, że pismo o wyrażenie opinii przekazane zostało [...] Kuratorowi Oświaty osobiście przez Starostę w dniu [...] r. Kurator wydał swą opinię w sprawie zamiaru odwołania E.M. z funkcji dyrektora, negatywnie oceniającą inicjatywę organu prowadzącego. Uczynił to jednak dopiero w dniu [...] r. Informacja w tym zakresie dotarła do Starostwa Powiatowego w[...] r., a zatem już po podjęciu przez Zarząd Powiatu uchwały Nr 53/160/2008, co nastąpiło [...] r.

Pomimo, że opinia Kuratora Oświaty z [...] r. stoi w oczywistej sprzeczności z uchwałą podjętą przez organ prowadzący, to w związku z niezajęciem przez Kuratora Oświaty stanowiska w tym zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu informacji o planowanym przez organ prowadzący rozstrzygnięciu w przedmiocie odwołania E.M. ze stanowiska dyrektora szkoły, uznać należy, że organ prowadzący miał prawo przyjąć, iż rozstrzygnięcie przedstawione Kuratorowi do zaopiniowania, zostało przezeń zaakceptowane. Stanowisko to znajduje oparcie w treści art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym, który w ust. 1 stanowi, iż w przypadku, gdy prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu powiatu od jego uprzedniego zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ów organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia mu danego rozstrzygnięcia bądź jego projektu. Jeżeli organ nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez powiat, z upływem terminu określonego w ust. 1 (art. 77b ust. 3).

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały zwrócić należało szczególną uwagę na jej uzasadnienie, w którym organ prowadzący szkołę winien wskazać argumentację, która potwierdzałaby celowość podjętego uchwałą rozstrzygnięcia.

Jak już wskazano wyżej, zgodnie z dyspozycją art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, uzasadnieniem i warunkiem niezbędnym do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego, jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę, że ustawodawca położył w tej regulacji wyjątkowy nacisk na słowo "szczególnie". Sprawia to, iż pole potencjalnego zastosowania tego przepisu ulega zdecydowanemu zawężeniu, sprowadzając się do sytuacji nadzwyczajnych. Jedynie wystąpienie takich wyjątkowych okoliczności (przypadków) daje organowi prowadzącemu prawo do rozważenia konieczności odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego jeżeli dalsze kierowanie przezeń placówką oświatową stanowić miałoby istotne i niewątpliwe zagrożenie dla osiągnięcia jej celów, bądź byłoby nie do przyjęcia z innych, lecz obiektywnie równie ważnych względów (por. M. Pilich, "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz", wyd. 2 z 2008 r., s. 416 i nast.). Owe szczególne okoliczności muszą mieć taką postać, iż uniemożliwiają nauczycielowi dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej z przyczyn od niego niezależnych (np. długotrwała choroba) lub leżących po jego stronie (np. rozprowadzanie alkoholu wśród uczniów na terenie podległej jednostki), co pozbawia placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwia jej efektywne funkcjonowanie (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2006 r., I OSK 1076/06, Lex nr 281273). Musi to być zatem taka sytuacja, w której zachodzi natychmiastowa konieczność przerwania czynności dyrektora w związku z zagrożeniem interesu publicznego.

Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga również to, że nawet wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie determinuje organu prowadzącego do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Słowo "może" użyte w tym przepisie, stanowi bowiem uprawnienie do rozważenia zasadności odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, pozostawiając decyzję w tym zakresie uznaniu organu prowadzącego. Przy tym oczywistym jest, iż skorzystanie z takiej podstawy prawnej pozbawienia nauczyciela funkcji kierowniczej wymaga takiego uzasadnienia stanowiska organu, które broniłoby się przed zarzutem jego dowolności i brakiem obiektywności.

Kwestią wymagającą rozpatrzenia przez Sąd stało się zatem przesądzenie, czy podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Powiatu wykazał, iż wystąpiły okoliczności uzasadniające odwołanie Skarżącej z funkcji dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie składu orzekającego, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały opierająca się sformułowanych w stosunku do Skarżącej zarzutach oraz zgromadzone i przekazane Sądowi akta sprawy, nie uzasadniały podjęcia uchwały o odwołaniu E.M. ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...] w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zdaniem Sądu, Zarząd Powiatu w [...] nie wykazał, iż zaistniała konieczność takiego nadzwyczajnego i natychmiastowego odwołania Skarżącej z pełnionej przez nią funkcji.

Część z postawionych przez organ prowadzący szkołę zarzutów wobec Skarżącej, niezależnie od ich wagi, została sformułowana w sposób precyzyjny i poparty określonymi ustaleniami i materiałem dowodowym. Duża jednak ich grupa, jak trafnie podniesiono to w skardze, została przedstawiona w sposób bardzo ogólny i nie znajdujący należytego uzasadnienia i potwierdzenia w aktach sprawy.

Pierwsza grupa zarzutów wyartykułowanych przez organ prowadzący wobec Skarżącej obejmuje brak współpracy z kierownikiem powiatowej samorządowej jednostki oświatowej polegający na otwartym kwestionowaniu uchwał, zaleceń i decyzji Zarządu Powiatu w [...]. Jako przykład podano przygotowanie arkusza organizacyjnego szkoły na rok [...] ze zlekceważeniem kolejny raz decyzji Zarządu. Nadto, E.M. od wielu miesięcy miała otwarcie kwestionować uchwały Rady Powiatu w [...], czego przykładem stało się bojkotowanie nowo tworzonego liceum ogólnokształcącego, będące ingerencją w politykę oświatową Powiatu.

W ocenie sądu, organ prowadzący nie zachował wymaganej precyzji, tzn. nie wyartykułował w sposób wyczerpujący i wyrazisty, jakie działania podejmowane przez Skarżącą uznane zostały za naruszenie uchwał, zaleceń i decyzji Zarządu Powiatu. Organ nie wskazał, na czym polegało lekceważenie decyzji Zarządu, które wynikać miało z przygotowanego arkusza organizacyjnego szkoły na rok [...]. W oparciu o dostarczone Sądowi dokumenty przez organ jak i Skarżącą, można jedynie wywnioskować, że E.M. przedłożyła organowi prowadzącemu do zatwierdzenia arkusz organizacyjny przewidujący pełen etat księgowego, co nie znalazło aprobaty w oczach organu (pismo Starosty [...] z dnia [...] r.) i nie zostało uwzględnione w ostatecznej wersji arkusza organizacyjnego. Trudno wywieść istotność i wagę jaką organ prowadzący miał zamiar nadać okolicznościom związanym z zatwierdzeniem arkusza organizacyjnego szkoły na rok [...], podając go za przykład "kwestionowania uchwał, zaleceń i decyzji Zarządu Powiatu w [...]".

Co do podważania uchwał Rady Powiatu w [...] i przykładu dotyczącego zamiaru utworzenia w [...] nowego liceum ogólnokształcącego, Sąd nie podzielił poglądu organu w tym zakresie. Wskazywanie na bojkot uchwał i ingerencji w politykę oświatową Powiatu już z językowej analizy słowa "bojkot" pozwala podważyć trafność twierdzeń prezentowanych przez organ prowadzący. Pojęcie bojkotu oznacza bowiem "protest wobec kogoś, czegoś wyrażany poprzez odmowę uczestnictwa w czymś; bierny opór" (Słownik Współczesnego Języka Polskiego, [red] B. Dunaj, Warszawa 1996, s. 68, kol. II). E.M., jako dyrektor Liceum Ogólnokształcącego, nie została w żadnym zakresie zobowiązana do uczestnictwa w działaniach zmierzających do utworzenia w [...] kolejnej szkoły średniej. Skarżącej nie można również przypisać biernego oporu w tej materii. Działania podejmowane przez E.M. w odniesieniu do inicjatywy utworzenia nowego liceum winny być ocenianie przez pryzmat jej obowiązków jako dyrektora reprezentowanej przezeń placówki oświatowej. Zdaniem sądu, postawa E.M. nie może w tym zakresie zostać oceniona nagannie. Skarżąca prowadziła bowiem merytoryczną debatę z organami Powiatu [...], przedstawiając argumenty przemawiające, w jej ocenie, za niezasadnością powoływania do istnienia drugiego liceum ogólnokształcącego. Oczekiwania organu i zakazanie Skarżącej wyrażania swoich poglądów godziłoby w postanowienia art. 54 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podkreśla zarazem, iż nie zajmuje bynajmniej stanowiska w sprawie celowości utworzenia na obszarze Kamienia Pomorskiego nowej szkoły średniej. Wskazuje jedynie na fakt, że nie dopatrzył się naruszenia prawa w działaniach Skarżącej podejmowanych w tej sferze.

Za nieuzasadniony faktycznie ocenić należy zarzut zawarty w uzasadnieniu do uchwały Nr 53/160/2008, a dotyczący błędnego informowania nauczycieli oraz przedstawicieli prasy regionalnej o realnej sytuacji w podlegającej Skarżącej placówce oświatowej i niewłaściwego przepływu informacji na temat wydarzeń w prowadzonej jednostce. Skarżąca odniosła się w sposób merytoryczny do twierdzeń w tym zakresie, argumentując, iż o bieżących zdarzeniach związanych z funkcjonowaniem szkoły systematycznie informowała zarówno nauczycieli, jak i pozostałe zainteresowane podmioty. Na poparcie swych wyjaśnień E.M. przedłożyła dowody w postaci: pisma Rady Pedagogicznej z dnia [...] r., protokół z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia [...] r. oraz Sprawozdania z realizacji najważniejszych zadań Liceum Ogólnokształcącego w [...] w [...] r. Dokumenty te, zdaniem sądu, wskazują, wbrew zarzutom Zarządu Powiatu, iż Skarżąca informowała władze Powiatu, w szczególności Naczelnika Wydziału Edukacji i Turystyki Starostwa Powiatowego w [...], o mających miejsce w liceum inicjatywach (załączniki nr [...] do skargi).

Jeżeli chodzi o wykazywane przez organ prowadzący nieprawidłowości z zakresu gospodarki finansowej i majątkiem szkoły, w tym odpowiedniego stosowania zasad rachunkowości, opierających się w szczególności na ustaleniach kontroli, która została przeprowadzona w szkole w okresie od [...] r., Sąd stwierdził, że uchybienia te nie były na tyle istotne aby ocenić je w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto, wymaga podkreślenia, że nieprawidłowości opisane w protokole kontroli zostały niezwłocznie przez Skarżącą wyeliminowane, co wynika z kolejnego protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej dnia [...] wedle którego, zostały wykonane wszystkie zalecenia pokontrolne Starosty [...] z dnia [...] r. W takim kontekście chybiona staje się argumentacja zawarta w części II i III uzasadnienia uchwały, odwołująca się do ustaleń kontroli przeprowadzonej w szkole w dniach [...] r., skoro wszystkie stwierdzone w toku kontroli uchybienia zostały uwzględnione i usunięte. Jednocześnie organ nie wykazał, aby stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości miały charakter powtarzający się, tzn. były już przedmiotem wcześniejszych kontroli i ustaleń organu. Wówczas bowiem zasadnym stawałby się zarzut "permanentnego" naruszania przepisów prawa, który przejawiałby się nierespektowaniem przez dyrektora zaleceń organu, pomimo uprzedniego wytknięcia już nieprawidłowości w tym zakresie.

Zarzut zaniechania w dokonywaniu inwentaryzacji nie został przełożony na konkretne stwierdzenia o niedoborach w majątku szkoły, pomimo iż takowa inwentaryzacja została przeprowadzona.

Zarząd Powiatu nie wykazał nadto, czy z faktem wprowadzenia przez Skarżącą zmian w arkuszu organizacyjnym szkoły (wskutek odebrania godzin ponadwymiarowych jednemu z nauczycieli) i ich przydziału innym nauczycielom, wiązały się jakiekolwiek skutki finansowe dla budżetu szkoły.

Sąd nie podzielił również zarzutu niewłaściwego realizowania polityki organu prowadzącego w zakresie wynagradzania nauczycieli, tym bardziej, że jego uzasadnienie bardziej zdaje się wskazywać na zarzut niedoszacowania wydatków w tym zakresie. Jeżeli zaś miałby dotyczyć on niedoszacowania indywidualnych wynagrodzeń w stosunku do średnich gwarantowanych, to należałoby stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Wpływ na osiągnięcie indywidualnego poziomu wynagrodzenia wywierają różnorodne i złożone czynniki: zasady ich przyznawania określone w regulaminie oraz odprawy emerytalne lub jubileuszowe nagrody. Te ostatnie zaś nie muszą wystąpić w danej placówce, a determinują globalną wysokość średniego wynagrodzenia na obszarze danej jednostki.

W kontekście wagi uchybień jakie stanowić mogą podstawę odwołania nauczyciela z pełnienia funkcji kierowniczej (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy), nie zasługuje na aprobatę postawiony w części III pkt 1 uzasadnienia uchwały zarzut niedokonywania osobiście przez dyrektora szkoły rozliczeń godzin pracy nauczycieli, lecz korzystanie w tym celu z pomocy jednej z nauczycielek.

Odnośnie do przytoczonych w uchwale przez organ uchybień natury finansowo-księgowej należy zwrócić uwagę, iż dyrektor szkoły, pomimo, iż jako kierownik jednostki niewątpliwie ponosi odpowiedzialność w tym zakresie, chociażby z racji nadzoru nad pionem gospodarczo-finansowym w szkole, to podnoszone okoliczności mogłyby teoretycznie stanowić przesłankę do dokonania oceny pracy dyrektora i ewentualnego odwołania go w innym trybie. Zwraca uwagę jednak fakt, iż akta sprawy nie zawierają informacji, aby w stosunku do E.M. prowadzone zostało jakiekolwiek postępowanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Dodatkowo należy przypomnieć, że co do konsekwencji uchybień w zakresie rachunkowości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie już prezentowano pogląd, że nie mogą one stanowić "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Takiego przypadku nie mogą stanowić także uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły (por. wyrok NSA z 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, Lex nr 192086, wyrok NSA z 14 marca 1997 r., sygn. II SA/Wr 472/96, OwSS 1997/2/53).

Za chybiony w kontekście przedmiotowej treści i zasadności podjęcia zaskarżonej uchwały staje się sformułowany w uchwale zarzut permanentnego zaniżania, poprzez niegospodarne działanie, dochodów uzyskiwanych z mienia powiatu. Po pierwsze, nie został on w żaden sposób merytorycznie uzasadniony, co wymagałoby najpierw dokonania dogłębnej analizy podniesionego problemu, przyczyn ustalonego stanu rzeczy a następnie przedstawienia przekonujących wniosków. Po drugie, powołanie się nań w niniejszej sprawie wskazywać może na utracenie w polu widzenia organu prowadzącego roli jaką pełnić ma publiczna placówka oświatowa, a której głównym celem jest realizacja jej zadań statutowych (§6 Statutu LO w Kamieniu Pomorskim), tj. przede wszystkim zapewnienie właściwej edukacji, nie zaś przysparzanie dochodów jednostce samorządu terytorialnego.

Zarząd Powiatu stawiając Skarżącej zarzut nienależytej dbałości o obiekt szkoły i powołując się na interwencje rodziców i nauczycieli w sprawie wieloletnich zaniedbań, skutkiem czego mają być [...], nie przedstawił w tym względzie jakichkolwiek dowodów. W takim kontekście wiarę należy dać Skarżącej, iż nie posiadała wiedzy na temat tego, aby kiedykolwiek miały miejsce interwencje rodziców i nauczycieli w tej sprawie. O potrzebach remontowych E.M. informowała natomiast Starostwo Powiatowe, o czym świadczy np. pismo z dnia [...] r. (załącznik nr [...] do skargi). Oczywistym zaś jest, iż od decyzji władz Starostwa Powiatowego zależy to, jakie środki przeznacza w poszczególnych latach na cele inwestycyjne. Organ nie wykazał natomiast, iż pomimo przeznaczania tak ukierunkowanych funduszy dyrektor szkoły ich właściwie nie wykorzystała.

W części IV uzasadnienia uchwały zawarty został zarzut przyczyniania się przez E.M. do konfliktów wewnątrz placówki. Poza ponownym powołaniem się przez Zarząd Powiatu na podnoszone już we wcześniejszych punktach zarzuty "nieprawidłowego przepływu informacji w szkole" i "ciągłego podważania decyzji organ prowadzącego", Zarząd Powiatu powołał się na eskalację konfliktu pomiędzy Skarżącą a pracownikiem szkoły, wywodząc, że dalsze pozostawienie E.M. na stanowisku dyrektora spowoduje pogłębienie dezorganizacji pracy szkoły, a być może i obniżenie poziomu kształcenia oraz spowoduje pogłębienie niechęci uczniów i ich rodziców do kontynuowania nauki w szkole.

Oceniając tak sformułowane zarzuty nie sposób ponownie nie dostrzec ich nieprecyzyjności. Oparcie zaś uzasadnienia dla konieczności odwołania Skarżącej ze stanowiska dyrektora celem niedopuszczenia do "pogłębienia dezorganizacji pracy szkoły", której organ nie wykazał, nie może być zaakceptowane, stanowiąc w takich okolicznościach swego rodzaju nadużycie.

Z przekazanych sądowi przez organ akt sprawy nie wynika, aby wewnątrz szkoły występowały jakiekolwiek konflikty. Za takowy nie można bowiem uznać działań jakie podjęła Skarżąca, jako dyrektor szkoły, wobec jednego z nauczycieli (R.W.), a mających na celu próbę wyegzekwowania od nauczyciela należytego wykonywania swoich obowiązków. Zasadność tych działań Skarżącej potwierdziła późniejsza negatywna ocena pracy nauczyciela utrzymana w mocy przez Kuratora Oświaty (załączniki nr [...] do skargi).

Wbrew twierdzeniom organu co do konfliktów wewnątrz placówki, materiały zgromadzone w aktach sprawy zdają się prowadzić do wprost przeciwnego wniosku. Ze znajdujących się dokumentów wynika, że zarówno grono pedagogiczne jak i rada rodziców a także organizacja związkowa bardzo pozytywnie oceniały współpracę ze Skarżącą jako dyrektorem szkoły, dając nierzadko wyraz pełnego poparcia dla jej działań (vide: pisma kierowane do Starosty, Zarządu i Rady Powiatu w [...], stanowiące załączniki nr [...] do skargi).

Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, iż doszło do konfliktu pomiędzy E.M. zajmującą stanowisko dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. B.K. w [...] a samorządowym organem prowadzącym szkołę. Nie przyczyniły się jednak do rozwiązaniu owego sporu działania samego organu prowadzącego. Sposób formułowania części korespondencji do Skarżącej wykonującej obowiązki dyrektora (vide: pismo z dnia [...]r. - załącznik nr [...] do skargi; pismo z [...] r. mające stanowić odpowiedź na pytanie zawarte w piśmie z [...]r. – zał. nr [...] do skargi) nie świadczy o próbach wypracowania dobrych relacji z osobą kierującą szkołą.

Rozbieżności pomiędzy organem a Skarżącą pojawiły się na kilku płaszczyznach: interpretacji niektórych przepisów ustawy o systemie oświaty, a w szczególności tych związanych z procedurą i kompetencjami dyrektora przy wprowadzaniu zmian do arkusza organizacyjnego szkoły oraz polityki władz Powiatu [...] dotyczących utworzenia kolejnego liceum ogólnokształcącego. Samo zaistnienie owego sporu nie wyczerpuje przesłanek umożliwiających podjęcie uchwały w trybie przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przy czym lektura przedłożonych przez strony dokumentów zdaje się wskazywać, że podłoże zaistniałego konfliktu po części wynika z odmiennego rozumienia zakresu podporządkowania dyrektora szkoły władzom Powiatu.

Oczywistym jest, że organ prowadzący szkołę, realizujący ustawowo narzucone zadania i przeznaczający na ten cel niemałe środki, winien mieć wpływ i nadzór na sposób ich wykorzystania. Swoje opinie i wymagania co do osoby kierującej prowadzoną placówką może artykułować już na etapie rozstrzygania konkursu na stanowisko dyrektora szkoły (art. 36a ustawy o systemie oświaty). Niemniej jednak zauważyć należy, że już samo wyłonienie dyrektora nie zostało pozostawione wyłącznie organowi prowadzącemu, lecz jest efektem wyboru komisji konkursowej, w skład której wchodzą również przedstawiciele kuratora oświaty, rady pedagogicznej, rodziców i zakładowych organizacji związkowych. Skoro wyłonienie dyrektora szkoły jest następstwem przeprowadzonego konkursu, to tym bardziej należy oczekiwać, że decyzja organu prowadzącego, podejmowana już tylko z uwzględnieniem opinii kuratora, o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej, bez wypowiedzenia, w trakcie trwania kadencji, winna wskazywać na przekonujące i należycie udowodnione przesłanki a nie opierać się co prawda na licznych, acz nie udowodnionych zarzutach lub mało istotnych uchybieniach.

Rekapitulując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oceniając badaną uchwałę pod kątem jej zgodności z prawem uznał, że podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Powiatu [...] nie wykazał, aby zaistniały okoliczności odwołania E.M. ze stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w [...] w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a tym samym przekroczył granicę uznania zakreślone w/w przepisem. W związku z tym, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi oraz koszty przyjazdów skarżącej na rozprawy Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 w/w ustawy, a w przedmiocie wykonalności uchwały na mocy art. 152 tejże ustawy.