Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2281/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 23
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag  nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności.
article: art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 403/11 w sprawie ze skargi [A] w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2010 r., o godz. 14:20 w miejscowości [...], na drodze powiatowej nr 1406F został zatrzymany do kontroli pojazd marki Volvo o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki Glogger o nr rej. [...], kierowany przez Z. P. W ramach kontrolowanego przejazdu kierowca wykonywał przewóz drogowy ładunku drewna z [...] do [...] na rzecz [A].

W czasie kontroli sporządzono protokół ze stwierdzonych naruszeń, który kierujący pojazdem podpisał nie zgłaszając uwag. Kierowca został pouczony o zasadach przeprowadzania kontroli oraz przysługujących mu prawach i skorzystał z możliwości powtórnego ważenia pojazdu. Do dalszego postępowania przyjęto wyniki drugiego ważenia, korzystniejszego dla strony. Kierowcy okazano instrukcję ważenia pojazdu i wyniki kontroli oraz dokumenty świadczące o prawidłowości przeprowadzenia i zabezpieczenia procesu ważenia. Ważenia pojazdu dokonano za pomocą zalegalizowanych przenośnych wag typu SAW 10C/II do pomiarów statycznych o nr fabrycznych 856054 i 856088, na zalegalizowanym w dniu 8 kwietnia 2010 r. przez uprawnionego geodetę stanowisku kontroli. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zgodnie z korzystniejszym dla strony pomiarem, po uwzględnieniu błędów i tolerancji, nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 8,13 tony, nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 20,68 tony nacisk pierwszej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy wyniósł 10,88 tony, a nacisk drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy wyniósł 11,37 tony. Łączna zmierzona masa, po odjęciu błędów ważenia wyniosła 51,06 tony, a jego długość łącznie z ładunkiem 21,97 m.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], Lubuski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 24.720 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzone w trakcie kontroli:

1. przekroczenie dopuszczalnych nacisków:

o 6,18 tony dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych - kara 7.500 zł,

o 0,13 tony dla pojedynczej osi napędowej - kara 300 zł,

o 2,98 tony dla pierwszej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy - kara 6.840 zł,

o 3,37 tony dla drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy - kara 8.400 zł.

2. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 11,06 tony - kara 1.440 zł,

3. przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów o 1,22 metra - kara 240zł.

Odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do uwagi o braku zastosowania ustawy o transporcie drogowym do jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych, organ wskazał, że kwestia ta została wyjaśniona w piśmie do [A] z dnia 4 czerwca 2010 r. i wskazał, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte i przeprowadzone na podstawie ustawy o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 - dalej jako u.d.p.), która nie przewiduje ograniczeń podmiotowych w jej stosowaniu. Ustawa o drogach publicznych, wbrew wywodom strony skarżącej, nie przewiduje również możliwości wyłączenia odpowiedzialności za dokonane naruszenia, nawet gdy doszło do nich z przyczyn niezależnych od kierowcy.

Odnośnie do podniesionej przez stronę kwestii nieodpowiedniego sposobu doprowadzenia kontrolowanego pojazdu do stanu normatywnego, organ podał, że zgodnie z art. 13g ust. 3-12 u.d.p., pojazdy zostały odholowane przy pomocy podmiotu wyznaczonego przez Starostę Gorzowskiego. Zarówno sposób holowania jak i miejsce położenia parkingu były niezależne od Inspekcji Transportu Drogowego, natomiast brak zgody inspektora kontrolującego na przeładunek na miejscu kontroli wynikał z braku miejsca i czasu, jako że teren w pobliżu punktu jest własnością prywatną, a ważenie odbywało się w godzinach nadliczbowych.

Odpierając zarzut dotyczący braku podstaw prawnych dla przyjętego przez organ sposobu ustalenia wyników ważenia, wyjaśniono, że sposób ten został określony zgodnie z "Instrukcją postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" stanowiącą Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 16/2004 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego - § 3 ust. 2 pkt 5 lit. e).

W dniu 16 września 2010 r. [A] w G. wniósł odwołanie od decyzji z wnioskiem o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także niezawiadomienie o zakończeniu postępowania; naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydłużenie postępowania do ponad 3 miesięcy i nieinformowanie strony o przyczynach przesunięcia tego terminu oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania oraz naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji wyjaśnień strony.

Podniesiono również, że w wydanej decyzji brak jest informacji, czy miejsce ważenia odpowiadało warunkom technicznym, szczególnie, że ta okoliczność była kwestionowana przez kierowcę, który dokonał stosownego wpisu do protokołu kontroli stwierdzając, że "punkt ważenia sprawia wrażenia niewypoziomowanego i spękanego". Strona wyraziła przekonanie, że stanowisko ważenia zostało wybudowane stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), podczas gdy przeprowadzone w czasie kontroli ważenie miało charakter statyczny i zostało wykonane wagami do pomiarów statycznych.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia 1 września 2010 r. Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Gorzowie Wielkopolskim.

Ustosunkowując się do zarzutów użycia podczas kontroli wag i zastosowanego sposobu wyliczenia pomiaru organ podkreślił, że czynności pomiarowe nie mają charakteru czynności administracyjnych, a są jedynie czynnościami technicznymi, przeprowadzenie których nie jest uregulowane przez ustawodawcę, a w drodze odpowiednich instrukcji użytkowania urządzeń użytych do ważenia. Organ dodał, że zgodnie z pkt 2.4 instrukcji obsługi wag, jeżeli zważenie wszystkich kół jednocześnie jest niemożliwe, to pod wszystkie koła powinno się podłożyć podkładki wyrównawcze. Z opisanej powyżej czynności można zrezygnować, jeśli wagi są umieszczone we wgłębieniach nawierzchni. Zestawienie zamieszczone w pkt 2.5 ww. instrukcji przewiduje ważenie zestawów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu dwóch wag. Podczas kontroli w niniejszej sprawie pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag nieautomatycznych umieszczonych w dołach fundamentowych. Wagi w dacie kontroli posiadały świadectwa zgodności wydane przez Urząd Miar i kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii z dnia 21 grudnia 2009 r. na podstawie Dyrektywy WE 90/384/EWG wdrożonej do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Wagi podlegały zgłoszeniu do legalizacji ponownej po dokonanej ocenie zgodności w terminie 3 lat, a więc w dacie kontroli ocenę tę posiadały. Zaznaczono, że stanowisko ważenia było zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych przez uprawnionego geodetę.

GITD wyjaśnił również, że od wyniku pomiaru każdej osi inspekcja odejmuje 200 kg oraz 2% w celu zniwelowania ewentualnego błędu pomiarowego, co odbywa się wyłącznie na korzyść kontrolowanego i nie wynika z przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

Organ odwoławczy stwierdził, że przekroczenia nacisków osi na drogę oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (dalej jako DMC) zostały wyliczone zgodnie z przepisami co skutkowało nałożeniem kar pieniężnych zgodnie z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych. Strona została także pouczona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, z którego to uprawnienia skorzystała, a ponadto przedstawiła swoje stanowisko w sprawie we wniesionym odwołaniu.

Odnośnie do przekroczenia przez organ I instancji terminów do wydania decyzji GITD zaznaczył, że naruszenie to nie miało wpływu na treść decyzji, a strona nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 k.p.a.

[A] w G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji w całości.

Zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji,

- art. 35 § 1 i 3 oraz 36 § 1 k.p.a. poprzez przedłużenie postępowania administracyjnego do ponad 3 miesięcy, bez poinformowania strony o przyczynach ani o terminie zakończenia postępowania.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że w decyzjach obu organów popełniono błąd w opisie przekroczenia dopuszczalnego nacisku przez jedną z osi, o której w protokole kontroli mówi się jako o pojedynczej osi nienapędowej, a w decyzjach organów jako pojedynczej osi napędowej, w decyzji organu I instancji podając także różne od podanych w protokole wartości przekroczenia.

Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie rozważono poruszonych w odwołaniu: kwestii braku winy we wykazanym naruszeniu, spełnianiu przez użyte wagi wymogów stawianym wagom do pomiarów statycznych nacisków osi oraz specyfiki przewożonego towaru jakim jest drewno, którego ilość określa się w metrach sześciennych, a którego ciężaru nie można zmierzyć w okolicznościach załadunku w lesie. Organ nie ustosunkował się do pytań skarżącego na podstawie jakich przepisów zostało przygotowane stanowisko do ważenia pojazdów w Wojcieszycach i czy odpowiadało wymogom stawianym stanowiskom do ważenia pojazdów przy użyciu wag statycznych.

Skarżący powołał się na pismo Głównego Urzędu Miar z dnia 4 marca 2010 r., w którym stwierdzono, że ważąc masę całkowitą pojazdu przy użyciu dwóch wag, jak to zrobiono w niniejszej sprawie, otrzymany wynik jest niewiarygodny.

W skardze postawiono także zarzut braku podstawy prawnej dla pomniejszania wyników pomiarów nacisku osi o 200 kg i 2% tolerancję błędu. Skarżący powołał się także na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2427/09 oraz z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 443/10, w których w identycznej sprawie uzyskał korzystne dla siebie rozstrzygnięcia.

Strona zwróciła również uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym nie podlega ona rygorom tej regulacji.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Odnośnie do błędu w oznaczeniu w protokóle ważenia jednej z osi organ wyjaśnił, że błąd ten nosi znamiona oczywistej omyłki nie mającej niekorzystnego dla skarżącego wpływu na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ I instancji błędnie przyjął pierwszą oś jako nienapędową, prawidłowo wymierzyłby karę nie 300 zł lecz 600 zł, lecz błędu tego w decyzji nie popełnił.

W piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. skarżący, załączając pisma Głównego Urzędu Miar z dnia 20 lipca 2010 r. i z dnia 14 kwietnia 2011 r. oraz instrukcję obsługi wag serii II SAW, wnosił o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność niedopuszczalności wyliczania wagami użytymi do kontroli DMC przez sumowanie nacisków wszystkich osi zespołu pojazdów oraz niedopuszczalne sumowanie nacisków osi składowych w przypadku wyliczania nacisku podwójnej osi napędowej przy użyciu tylko dwóch wag. Zdaniem skarżącego wagi użyte do kontroli (SAW 10C/II) nie były przeznaczone do stosowania w rozliczeniach czyli do sprawdzania DMC. Z tych względów skarga stwierdzała, że wyznaczenie masy całkowitej (DMC) oraz przy użyciu tylko dwóch wag wyliczenie nacisków podwójnej osi napędowej było niezgodne z instrukcją użycia tych wag, a zatem wadliwe.

Z przedłożonego pisma z dnia 20 lipca 2010 r. wynika, że odnosiło się ono do wagi SAW 10C nr fabryczny 854277. Natomiast w piśmie z dnia 14 kwietnia 2011 r. Główny Urząd Miar podał, że wagi typu SAW 10C/II klasy dokładności III, wprowadzone do używania przed 1 maja 2004 r. przeznaczone były (zgodnie z decyzją Prezesa GUM z dnia 3 sierpnia 1998 r.) do wyznaczania obciążenia kół i nie były dopuszczone do stosowania w rozliczeniach. Po 1 maja 2004 r. odnośnie do wag nieautomatycznych wprowadzono przepisy dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.) co spowodowało, że wagi te mogą być wprowadzane do obrotu i używane tylko po dokonaniu oceny zgodności. Ponieważ Prezes GUM nie posiadał wiedzy na temat certyfikatu zatwierdzenia typu WE, na podstawie którego dane egzemplarze wag SAW 10C/II wprowadzono do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności, nie mógł wypowiedzieć się co do zakresu ich stosowania.

Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 403/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), tj. - pojazdu silnikowego, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h (określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej) - za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Jednocześnie stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 u.d.p. opłacie podlega przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych i takim pojazdem wykonywany był przewóz drewna, gdyż skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia. Przepis art. 13 w ust. 3-4 zwalnia ustawowo z opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdy podmiotów tam wymienionych lub pojazdy wskazanych kategorii, jednakże skarżący nie zalicza się do wskazanych podmiotów ani kontrolowany pojazd do podanych w tym przepisie kategorii. Zwolnienie od opłat ustawa przewiduje również w sytuacjach podanych w przepisie w art. 13 ust. 5 jednakże wyłącznie na podstawie właściwej decyzji administracyjnej (ust. 6). Również i ta okoliczność nie miała zdaniem WSA zastosowania w sprawie.

Kontrolowany pojazd poruszał się po drodze powiatowej, która w rozumieniu art. 46 ust. 6 u.d.p. jest drogą inną niż określoną w art. 46 ust. 4 i ust. 5 (krajową lub wojewódzką o dopuszczalnych naciskach osi – odpowiednio do 11,5 tony i 10 ton), a więc dopuszczalne naciski osi na tę drogę wynosiły 8 ton. W wyniku kontroli ustalono przekroczenie tej normy, a przewóz odbywał się bez zezwolenia na jej przekroczenie, co dawało podstawę organowi administracji (art. 40c u.d.p.) do wymierzenie kar pieniężnych określonych w zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Ważenie pojazdu przeprowadzono dwukrotnie na stanowisku zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę, wagami nieautomatycznymi nr 856054 i 856088 do ważenia statycznego. Wyniki dwukrotnego ważenia były zbieżne - jedno ważenie odbiegało na korzyść dla kontrolowanego w granicach dopuszczalnego błędu - i organ uwzględnił ten wynik.

Z akt sprawy wynika, że ważenia dokonano wagami posiadającymi deklarację zgodności z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG (w aktualnie obowiązującej wersji zatwierdzonej na podstawie badań przeprowadzonych zgodnie z DIN EN 45501 nr 8.2) wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Zgodnie natomiast z atestem tych wag (załączonym do ich instrukcji obsługi) i instrukcją obsługi, można było dokonać także pomiarów nacisków osi na drogę.

Zdaniem skarżącego pomiary zostały przeprowadzone niezgodnie z ową instrukcją obsługi, tj. jedynie dwiema wagami. W tym zakresie wskazał na pkt 2.4 tej instrukcji. W związku z tym zarzutem organ kontroli powołał się na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli stwierdzając, że przy dokonywaniu pomiarów na przygotowanym stanowisku ważenia, konfiguracja dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi, pozwala na uzyskanie prawidłowych wyników, na co wskazuje również uwaga druga w pkt 2.4. Wyjaśnienia organu, w ocenie WSA, są trafne.

Skarżący podnosił, że nie jest przedsiębiorcą, aczkolwiek w ocenie WSA nie miało to istotnego znaczenia dla zastosowania przepisów ustawy o drogach publicznych. [A] w G. miał nadany decyzją Głównego Urzędu Statystycznego REGON oraz decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Numer Identyfikacji Podatkowej jako podatnik uprawniony do świadczenia usług transportu drogowego. Zatem spełniał wszystkie warunki określone dla podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy) zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej. Zasadnie więc przyznano skarżącemu w sprawie legitymację strony.

WSA nie uznał za zasadne wyjaśnień skarżącego, co do braku możliwości ustalenia normatywności pojazdu podczas załadunku, jako podstawy do uchylenia decyzji. Stwierdzone naruszenie nie jest w działalności skarżącego incydentalne dlatego powinien tak konfigurować załadunek, mając na uwadze posiadane doświadczenie w tym zakresie, by nie dochodziło do przeładowania pojazdu.

Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów postępowania WSA wskazał, iż skarżący miał pełny wgląd do akt sprawy korzystając przed i po wydaniu obu decyzji z praw przysługujących stronie. Również wydłużenie postępowania ponad terminy wskazane w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Natomiast skarżący mógł skorzystać w tym przypadku z zarzutu bezczynności organu, jednakże z taką skargą nie wystąpił. Co do innych naruszeń wskazanych w skardze (błędnego określenia kontrolowanej osi) organ administracji wyjaśnił i wyjaśnienie to znajduje potwierdzenie w zaskarżonej decyzji administracyjnej, że błędne określenie w protokole kontroli pierwszej osi pojazdu jako nienapędowej zamiast osi napędowej było oczywistą omyłką, bowiem już w decyzji organ I instancji nakładając karę pieniężną w kwocie 300 zł za przekroczenie nacisku tej osi na drogę, prawidłowo oś tę zdefiniował. Jeżeli by natomiast uwzględnił określenie tej osi jako nienapędową powinien nałożyć karę pieniężną w kwocie 600 zł, lecz błędu tego nie popełnił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [A] w G., kwestionując go w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., nr 4 poz. 23)

2. deklaracji zgodności z wymogami dyrektywy WE90/384/EWG,

3. instrukcji obsługi wag SAW 10C II

4. świadectwa homologacji TYPU WE nr D 98-09-008,

5. deklaracji zgodności Urzędu Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii i Wirtembergii

oraz pominięcie:

6. przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. nr 5 poz. 29),

7. przepisów ustawy Prawo o miarach Dz. U. z 2004 r., nr 243 poz. 244 i przyjęcie, że jest dopuszczalne dokonanie pomiarów wagami nieautomatycznymi przenośnymi typu SAW 10C/II dla obliczenia masy całkowitej pojazdów oraz nacisków osi składowych, podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów niedopuszcza dokonanie takich pomiarów tymi wagami.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu wskazał, iż w toku postępowania zarzucał brak legalności wyników ważenia uzyskanych użytymi wagami dla obliczenia DMC oraz nacisków osi składowych przy użyciu wag nieautomatycznych przenośnych typu SAW 10C/Il.

Zdaniem skarżącego dokonane pomiary były niezgodne z instrukcją obsługi wag SAW 10C/lI, która w pkt. 2.4 określa szczegółowo procedurę ważenia, czyli warunki eksploatowania wag w określonych konfiguracjach. Natomiast pkt. 2.5 przedstawia tabelę ustawienia pomiaru dla różnych typów pojazdów przy użyciu połączonych wag do pomiaru obciążeń kół, a nie do wyznaczania DMC i masy na osiach składowych pojazdów.

Pogląd Sądu pierwszej instancji, iż zgodnie z treścią pkt. 2.5 instrukcji obsługi wag dopuszcza się wyznaczanie DMC pojazdu i nacisków osi składowych przy użyciu dwóch wag jest niezgodny z zapisami instrukcji.

Takie pomiary są również niezgodne ze świadectwem homologacji typu WE nr 98-09-008 (s. 1 wiersz 14 od góry, s. 3 pkt. 1 i 3, s. 5 pkt. 5.2). Należy w tym miejscu podkreślić, że na podstawie powyższego dokumentu wydawana jest deklaracja zgodności dla wagi SAW 10C/II przez uprawnione instytucje metrologiczne np. Urząd Miar.

Pominięcie przez WSA tak ważnego dowodu jest poważnym uchybieniem procesowym. Użyte w sprawie wagi są elektromechaniczne i nieautomatyczne, przeznaczone jedynie do pomiaru nacisków kół, a po spełnieniu dodatkowych wymogów do pomiaru obciążenia osi. Stąd algebraiczne sumowanie wyników poszczególnych osi i wyznaczanie w ten sposób DMC i masy na osiach składowych jest błędne a proces ważenia jest niezgodny z przeznaczeniem wagi. Naliczona kara za przeciążenie pojazdu narusza obowiązujące przepisy prawne.

Wadliwe jest stanowisko, iż zgodnie z informacją Głównego Urzędu Miar z dnia 14 kwietnia 2011 r. po dniu 1 maja 2004 r. wprowadzono w Polsce odnośnie do wag nieautomatycznych przepisy dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych), co spowodowało, że wagi typu SAW 10C/II mogą być używane i wprowadzone do obrotu po dokonaniu oceny zgodności i że wagi użyte do pomiaru posiadają deklaracje zgodności zgodną z wymogami wspomnianej dyrektywy gdyż zostały wdrożone do prawa polskiego wspomnianym rozporządzeniem z dnia 11 grudnia 2003 r., a tym samym mają zastosowanie do ustalenia także masy całkowitej. Wadliwie też przyjęto, że wagi w dacie kontroli posiadały świadectwa zgodności wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii i Wirtembergii z dnia 21 grudnia 2009 r. na podstawie wspomnianej dyrektywy WE 90/384/EWG i wdrożone do prawa polskiego wspomnianym rozporządzeniem. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, Prezes Głównego Urzędu Miar uznaje za równoważne zatwierdzenie typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach UE, a na podstawie art. 8a ust. 2 Prawa o miarach z dnia 11 maja 2001 r. za równoważne zatwierdzeniu i legalizacji pierwotnej. Prezes Głównego Urzędu Miar może uznać w drodze decyzji odpowiednie dokumenty potwierdzające dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne. W aktach tej sprawy brak jest takiej decyzji zatwierdzającej typ legalizacji użytych wag do pomiarów statycznych. Brak takiego dokumentu dyskwalifikuje dokument Badenii i Wirtembergii (tak postanowił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 247/10, wyrok z dnia 9 kwietnia 2010 r.) Podniesione wyżej rozważania niewątpliwie wskazują na rażące naruszenie prawa przez WSA w Warszawie przez błędną jego wykładnię.

WSA wadliwie też przyjął, ze miejsce ważenia było zgodne z wymogami i zatwierdzone przez uprawnionego geodetę. W aktach sprawy brak jednak stosownego dokumentu, gdyż znajduje się w nich jedynie protokół z pomiaru pochylenia terenu i szkic lokalizacji stanowiska ważenia pojazdów.

Powyższy protokół nie ma waloru dokumentu zatwierdzenia stanowisko ważenia, skoro nie spełnia warunków opisanych w świadectwie homologacji typu WE dla wag SAW 10 C/II na s. 4 w pkt. 5.1 i w pkt. 3.3. Wobec tego, ważenia dokonano na stanowisku pomiarowym niezgodnym z wymogami wspomniane go świadectwa, co powoduje, że ważenie dotknięte jest wadą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez WSA w Warszawie, która nakazywałaby zakończenie sprawy już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

Stosownie do treści art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać, m.in. precyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Środek odwoławczy wniesiony w niniejszej sprawie nie spełnia jednak tego wymogu, bowiem nie zawiera klarownego wskazania zarzutów względem orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Zauważyć należy, iż skarżący kasacyjnie kwestionuje całość aktów prawnych (zarzuty 1, 6 i 7) lub też dokumenty niebędące w ogóle aktami normatywnymi (zarzuty 2-5), które w zasadzie nie mogą być przedmiotem zarzutów materialnoprawnych. Takie sformułowanie uchybień pod adresem Sądu pierwszej instancji jest co do zasady niedopuszczalne.

Uwzględniając jednakże motywy i znaczenie uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09), Sąd w niniejszym składzie wskazuje, że na podstawie analizy całokształtu luźnych uwag sformułowanych w skardze kasacyjnej (jej petitum i uzasadnieniu) możliwe jest ustalenie istoty wadliwości, jakie skarżący kasacyjnie zarzuca WSA oraz organom administracyjnym.

W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę, w złożonym środku odwoławczym [A] kwestionuje zasadność dokonanego pomiaru zatrzymanych do kontroli pojazdów (z punktu widzenia legalności użytych wag, technicznej prawidłowości pomiaru oraz legalności miejsca pomiaru). Wbrew więc twierdzeniom wyrażonym w petitum skargi kasacyjnej, stawiane zarzuty mają charakter procesowy, a nie materialny (kwestionują bowiem prawidłowość ustalonego stanu faktycznego).

Analiza akt niniejszej sprawy (sądowych i administracyjnych) oraz akt sądowych bliźniaczej sprawy, oznaczonych sygnaturą VI SA/Wa 402/11, pozwala stwierdzić, iż do ważenia pojazdu użyto wag posiadających deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Uwzględniając zatem stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie z dnia 20 lipca 2010 r., nr BMP-0662-12/548/PR/10, podzielić należy pogląd WSA w Warszawie, iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r., użyte w sprawie wagi nieautomatyczne umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kar. Wagi te mogły więc służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi.

Odnośnie do kwestionowanego przez [A] miejsca kontroli pojazdu wskazać należy, iż zostało ono przygotowane w sposób odpowiedni, co potwierdza sporządzony przez uprawnionego geodetę protokół pomiaru nachylenia terenu. Dokument ten, w ocenie NSA, jest dowodem na prawidłowość "zalegalizowania" stanowiska pomiarowego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, poza twierdzeniem, że nie doszło do zatwierdzenia stanowiska pomiarowego, nie przedstawia żadnych dowodów, które wskazywałyby na to, iż stanowisko to nie mogło być uznane za prawidłowo przygotowane pod względem technicznym. W szczególności nie przemawiają za tym uwagi kierowcy pojazdu zawarte w załączniku do protokołu kontroli (punkt ważenia sprawia wrażenie niewypoziomowanego i spękanego). Same twierdzenia strony nie mogą zatem podważyć ustaleń faktycznych o prawidłowości przygotowania miejsca kontroli, które - jak wskazano - zostało potwierdzone dokumentem sporządzonym przez uprawnionego geodetę.

Zdaniem NSA, także pomiar DMC przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, ustawienia pomiarów w zależności od typów pojazdów, określono szczegółowo w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wagi SAW/Seria II (k. 34 akt WSA o sygn. VI SA/Wa 402/11). Podkreślić należy, iż kontrolowany pojazd posiada pierwszą pojedynczą oś napędową i drugą podwójną oś napędowej zaś przyczepa posiada zarówno pierwszą jak i drugą pojedynczą oś nienapędową. Pojazdy tego rodzaju (w takiej konfiguracji osi), zostały przewidziane w punkcie 2.5 instrukcji (por. pomiary dla 1 pary SAW). Organ prawidłowo więc przeprowadził ważenie pojazdu.

Reasumując, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji uznać należy za prawidłowe. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Odstępując od wymierzenia kosztów postępowania NSA uwzględnił wkład pracy pełnomocnika organu oraz okoliczność braku wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Podstawą do odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego było również eksponowanie na rozprawie powodów przemawiających za odrzuceniem środka odwoławczego, zamiast poszukiwania podstaw do merytorycznego zwalczania argumentów oponenta procesowego, wyrażonych przez niego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.