Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2235/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 31 i 32
journal: Dz.U. 2009 nr 92 poz 753
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w  województwie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Zespołu Parków Krajobrazowych na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego [...] Zespołu Parków Krajobrazowych kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Zespołu Parków Krajobrazowych od decyzji Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] października 2011 r., sygn. [...], wygaszającej prawo zarządu ustanowionego decyzją Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2002 r., sygn. [...], na rzecz [...] Zespołu Parków Krajobrazowych na nieruchomości położonej w obrębie [...] w gminie C. powiatu [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka o numerze [...] i powierzchni 25,93 ha, wpisanej do księgi wieczystej nr [...] oraz ustalającej termin zwrotu mienia objętego zarządem na dzień 15 listopada 2011 r. – utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych.

W dniu [...] lipca 2001 r. Rada Gminy w C. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wprowadzenia ochrony w drodze uznania za użytek ekologiczny o nazwie "S." działki nr [...] w S. Skarżący złożył w dniu 27 października 2001 r. wniosek o przekazanie przedmiotowej działki w trwały zarząd oraz zwolnienie z opłat. Prezes Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., sygn. [...], przekazał skarżącemu ww. nieruchomość w trwały zarząd i odstąpił od pobierania opłat z tego tytułu. Wydanie nieruchomości nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym w dniu [...] kwietnia 2002 r. Nieruchomość ta do dziś pozostaje własnością Skarbu Państwa.

W dniu [...] października 2011 r. organ I instancji doręczył stronom postępowania decyzję w przedmiocie wygaszenia z dniem 15 listopada 2011 r. prawa zarządu ustanowionego na rzecz skarżącego w sposób i na nieruchomości opisanych powyżej, a także w przedmiocie ustalenia terminu zwrotu mienia objętego zarządem na dzień 15 listopada 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżący z dniem 31 lipca 2009 r. zaprzestał wykonywania swoich statutowych funkcji w imieniu Wojewody [...] z powodu wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753 ze zm.; dalej "Ustawa Zmieniająca") i przeniesieniem kompetencji w zakresie zarządzania parkami krajobrazowymi na rzecz samorządu województwa. Organ I instancji uznał, że tym samym nieruchomość objęta zarządem stała się skarżącemu zbędna, a w konsekwencji spełniona została przesłanka zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1991 r. Nr 107, poz. 464 ze zm.; dalej "u.g.n.r."), zgodnie z którym wygaśnięcie zarządu następuje w drodze decyzji Prezesa Agencji jeżeli nieruchomość lub jej część stała się zbędna dotychczasowemu zarządcy. Skarżący w dniu 9 listopada 2011 r. złożył od ww. decyzji odwołanie.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że u.g.n.r. nie przewiduje możliwości, aby nieruchomość wchodząca w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ("Zasób") znajdowała się w trwałym zarządzie samorządowej jednostki organizacyjnej. Ponadto przewidziana w Ustawie Zmieniającej procedura nabycia przez jednostkę samorządu województwa nieruchomości objętej zarządem została rozstrzygnięta negatywnie. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że utrzymanie trwałego zarządu na nieruchomości jest niedopuszczalne, albowiem prowadziłoby do utrzymania stanu niezgodnego z przepisami ww. ustaw. Organ II instancji, jako podstawę takiego twierdzenia wskazał art. 34 u.g.n.r. oraz art. 31 i 32 Ustawy Zmieniającej.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 2 u.g.n.r. przez niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie naczelnej zasady postępowania administracyjnego – zasady prawdy obiektywnej – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego związanego ze sporną nieruchomością, w szczególności sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości do wykonywania zadań statutowych samorządowej jednostki organizacyjnej, tj. skarżącego;

3. sprzeczność ustaleń organu z istniejącym stanem prawnym określonym decyzją Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2002 r. przekazującej przedmiotową działkę w trwały zarząd skarżącego w celu realizacji zadań statutowych;

4. naruszenie art. 107 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.), który zalicza realizację zadań związanych z ochroną innych form ochrony przyrody w granicach parku krajobrazowego do zadań służby parków krajobrazowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Natomiast z treści art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla skargę w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji stanął na stanowisku, że obecny stan rzeczy stanowi naruszenie art. 34 u.g.n.r. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu nieruchomości wchodzące w skład Zasobu mogą być przekazane państwowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej w trwały zarząd. Zgodnie zaś z ust. 2, poprzedni ustęp stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych samorządu województwa, realizujących zadania związane z melioracjami wodnymi, jako zadania z zakresu administracji rządowej, w zakresie niezbędnym do wykonywania tych zadań. W oparciu o brzmienie tego przepisu organ II instancji doszedł do wniosku, że pozostawanie nieruchomości będących częścią Zasobu w trwałym zarządzie innego podmiotu niż państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jest niedopuszczalne. Wniosek ten jest jednak, w ocenie Sądu, niezasadny. Art. 34 u.g.n.r. jest przepisem mającym zastosowania jedynie do decyzji o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd. Przy stosowaniu tego przepisu brany jest więc pod uwagę jedynie stan prawny istniejący w chwili wydania takiej decyzji. Przepis ten nie reguluje natomiast sytuacji późniejszej zmiany formy prawnej funkcjonowania zarządcy.

Przekształcenie państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w samorządową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej nie skutkuje utratą przez tę jednostkę możliwości sprawowania trwałego zarządu ustanowionego przed tą zmianą. Utrata możliwości sprawowania trwałego zarządu musiałaby wynikać wprost z przepisu prawa np. z przepisów przejściowych Ustawy Zmieniającej. Takich zaś regulacji w tej ustawie nie ma.

Kwestia ta powinna być rozwiązana w przepisach przejściowych. Nie ma żadnego przepisu normującego kwestię trwałego zarządu na nieruchomościach wchodzących w skład Zasobu istniejącego w chwili wejścia w życie Ustawy Zmieniającej i ustanowionego na rzecz państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która uległa przemianie w samorządową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Podstawą prawną decyzji organu I instancji był art. 36 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym wygaśnięcie zarządu następuje w drodze decyzji Prezesa Agencji jeżeli nieruchomość lub jej część stała się zbędna dotychczasowemu zarządcy. Zgodzić się należy ze skarżącym, który wywodzi, że w toku postępowania nie zostało wykazane, że nieruchomość stała się zbędna skarżącemu. Wręcz przeciwnie – głównymi celami statutowymi skarżącego są zadania związane z prowadzeniem ochrony przyrody oraz nadzór nad pozostałymi formami prawnie chronionych obiektów na terenie parku. Od czasu przekazania nieruchomości w trwały zarząd skarżący w sposób systematyczny prowadzi analizę stanu przyrodniczego użytku ekologicznego "S.", ze szczególnym uwzględnieniem obserwacji poziomu wody, stanu roślinności oraz sytuacji hydrologicznej na ciekach doprowadzających wodę do użytku ekologicznego. W toku postępowania nie zostały ustalone żadne okoliczności, które mogłyby podważyć powyższe ustalenia prowadzące do wniosku, że nieruchomość w istocie nie jest zbędna skarżącemu. Tym samym zastosowanie art. 36 ust. 1 pkt 2 u.g.n.r. było niezasadne, co jest wystarczającym powodem do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 oraz art. 200 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.