Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 536/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi "F." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach w części dotyczącej punktów gier 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej - "F." sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]udzielono F. Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 186 punktach na terenie woj. dolnośląskiego.

Wnioskiem z dnia 29 września 2006 r. F. Sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. o zmianę ww. decyzji w zakresie adresów 20 punktów gier, wskazanych w zestawieniu punktów gier (pkt III ww. decyzji) a następnie w piśmie z dnia 27 listopada 2006 r. spółka zmieniła zakres wniosku, ograniczając liczbę zmian adresów punktów gier na automatach o niskich wygranych z 20 do 15.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W., powołując się na art. 155 w zw. z art. 104 k.p.a. odmówił dokonania zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w sprawie zezwolenia Sp. z o.o. F. z/s w W. przy ul. P. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 186 punktach gier na terenie województwa dolnośląskiego we wskazanym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. zmiana decyzji ostatecznej jest możliwa za zgodą strony, gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a także istnieją przesłanki uzasadniające istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który wskazywałby na konieczność uchylenia lub zmiany decyzji pierwotnej.

Z przepisów zawartych w art. 7 ust. 1 a, art. 9 pkt 3 i art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zdaniem organu, wynika, iż w jednym lokalu (gastronomicznym, handlowym lub usługowym) może być zlokalizowany tylko jeden punkt gier (punkt gier na automatach o niskich wygranych), w którym liczba zainstalowanych automatów nie przekracza 3 sztuk.

W świetle powyższego niezasadny jest pogląd strony, że w jednym lokalu może jednocześnie funkcjonować punkt gier na automatach o niskich wygranych oraz punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, albowiem takie usytuowanie tych punktów prowadziłoby do naruszenia przepisu art. 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Na mocy tego przepisu urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych (ust. 1 a), natomiast przyjmowanie zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych (ust. 3).

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, naruszenie art. 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych stanowi negatywną przesłankę, uniemożliwiającą zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. i dokonanie zmiany decyzji, polegającej na usytuowaniu punktów gier na automatach o niskich wygranych w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych.

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] strona złożyła odwołanie z dnia 15 stycznia 2007 r. do Ministra Finansów, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust. 1 a i art. 7 ust. 3 w związku z art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych) poprzez błędną wykładnię, że punkt gier na automatach o niskich wygranych nie może być usytuowany w lokalu usługowym, w którym prowadzony jest punkt przyjmowania zakładów wzajemnych.

Powołując się na powyższy zarzut spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że w odróżnieniu od salonu gier na automatach i salonu gry bingo pieniężne (art. 9 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy), ustawodawca nie przewidział, że punkt gry na automatach o niskich wygranych musi być wydzielonym miejscem. Z tego względu dopuszczalne jest usytuowanie takiego punktu gry w lokalu, w którym prowadzony jest już punkt przyjmowania zakładów wzajemnych. Z kolei lokal niemieszkalny, w którym prowadzona jest działalność usługowa w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych, niewątpliwie spełnia kryteria lokalu opisanego w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, oczywiście o ile lokal taki jest oddalony o co najmniej 100 m od obiektów o specjalnym znaczeniu (szkoły, placówki oświatowo-wychowawcze, opiekuńcze oraz ośrodki kultu religijnego).

Zdaniem spółki, za całkowicie nieuzasadniony uznać należy pogląd organu I instancji, że punkt gier na automatach o niskich wygranych obejmuje całą powierzchnię lokalu usługowego, handlowego lub gastronomicznego. Taka interpretacja prowadziłaby wprost do niedorzecznego wniosku, iż w lokalach takich w ogóle nie mogłaby być prowadzona działalność inna niż związana z urządzaniem gier na automatach o niskich wygranych.

Minister Finansów po rozpoznaniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą Spółce z o.o. F. zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 186 punktach na terenie województwa [...].

Według oceny Ministra Finansów materiał dowodowy sprawy nie potwierdza zasadności podnoszonego przez stronę zarzutu naruszenia przepisów art. 155 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 a i art. 7 ust. 3 w związku z art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Zdaniem organu II instancji, z dokumentów sprawy wynika, że zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2003 r. w zakresie, w jakim wnioskowała strona, jest niedopuszczalna ze względu na obowiązujący stan prawny.

W świetle przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych nie jest możliwa lokalizacja punktów gier na automatach o niskich wygranych na terenie punktów przyjmowania zakładów wzajemnych, kasyn oraz salonów gier. Prowadzenie określonych kategorii gier oraz zakładów wzajemnych dozwolone jest w ściśle określonych miejscach, wymienionych w art. 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Ustawodawca, definiując w art. 9 ustawy miejsca prowadzenia działalności w zakresie określonych kategorii gier oraz zakładów wzajemnych, posługuje się pojęciem kasyna gry, salonu gry binga pieniężnego, salonu gier na automatach, punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz punktu gier na automatach o niskich wygranych.

Przepisy powyższe należy czytać łącznie z generalną zasadą określoną w art. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, na podstawie której urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.

Zdaniem Ministra Finansów, dokonując analizy brzmienia przepisów art. 7 ust. 1 a i art. 7 ust. 3 i art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych należy stwierdzić, że intencją ustawodawcy wyrażoną w nich, jak również w innych przepisach ustawy, jest ścisłe rozdzielenie aktywności ekonomicznej i finansowej podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne. Tak wyraźne oddzielenie w przepisach konkretnych miejsc prowadzenia działalności (w szczególności w art. 7 ust. 1-3 ww. ustawy) jest wyraźną dyspozycją, że poszczególne gry i zakłady tam wskazane nie mogą być prowadzone w jednym miejscu.

Poza tym Minister Finansów nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przemawiających za uchyleniem lub zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]

W ocenie organu II instancji zapisy zawarte w art. 7 ust. 1 a i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych są wystarczającą przesłanką do odmowy uchylenia lub zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 186 punktach na terenie województwa [...].

Od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust 1 a i art. 7 ust. 3 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. z 2004 r., Dz. U. Nr 4, poz. 27) poprzez błędną wykładnię, że punkt gier na automatach o niskich wygranych nie może być usytuowany w lokalu usługowym, w którym prowadzony jest punkt przyjmowania zakładów wzajemnych.

2) naruszenie art. 155 k.p.a. i art. 7 k.p.a. przez przyjęcie założenia, że wniosek skarżącego o zmianę punktu gier w ramach udzielonego spółce przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego nie odpowiada interesowi społecznemu lub słusznemu interesowi strony w sytuacji gdy z racji płynności stosunków gospodarczych (likwidacja, upadłość, zmiana siedzib i właścicieli lokali, w których usytuowane są punkty gier, eksploatacji w lokalach nielegalnych automatów przez inne podmioty), nie jest możliwe rozpoczęcie przez spółkę działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych we wszystkich punktach gier na automatach wymienionych w decyzji zezwalającej (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych ), a odmowa pozytywnego rozpoznania wniosku o zmianę punktów negatywnie rzutuje na poziom należności publicznoprawnych odprowadzanych przez spółkę (interes społeczny) i na gospodarcze interesy spółki (słuszny interes strony).

Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

A zatem z punktu widzenia wskazanych kryteriów skarga spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wskazać, że wniosek strony z dnia 29 września 2006 r. dotyczył zmiany w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] zezwalającej Spółce z o.o. F. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego w zakresie adresów 20 punktów gier wskazanych w zestawieniu punktów gier. W dalszym toku postępowania strona ograniczyła liczbę zmian adresów punktów gier na automatach o niskich wygranych z 20 do 15.

Wniosek o zmianę decyzji strona uzasadniła zmianą właścicieli lokali, rezygnacją właścicieli lokali ze współpracy ze spółką, likwidacją działalności lub nieosiągnięciem odpowiedniego progu rentowności we wskazanych do wykreślenia punktach.

Przepis art. 155 k.p.a., na który powołała się spółka ustanawia cztery przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, po drugie strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, po trzecie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, po czwarte za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W niniejszej sprawie organy wydały decyzję odmowną, stojąc na stanowisku, że zmianie decyzji sprzeciwiają się przepisy art. 7 ust. 1 a i art. 7 ust. 3 oraz art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. z 2004 r., Dz. U. Nr 4, poz. 27) oraz, że brak jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiających za uchyleniem lub zmianą decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...].

Stanowisko to, co zasadnie wykazała strona w skardze, należy uznać za niezasadne.

Przepisy art. 7 ust. 1 a, 7 ust. 3 i 9 pkt 2 i 3 nie wskazują na to, że niemożliwe jest prowadzenie w jednym lokalu działalności w zakresie zakładów wzajemnych i w dziedzinie gier na automatach o niskich wygranych.

W myśl powyższych uregulowań urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych, przy czym jako punkt gry na automatach o niskich wygranych rozumie się miejsce, w którym prowadzi się gry na automatach o niskich wygranych, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, a liczba zainstalowanych automatów nie przekracza 3 sztuk. Natomiast przyjmowanie zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych, przez które rozumie się to miejsce, w których przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa na podstawie zatwierdzonego regulaminu.

W przepisach tych mówi się o miejscu a nie o lokalu, w którym mają być wyłącznie prowadzone gry na automatach o niskich wygranych bądź przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa na podstawie zatwierdzonego regulaminu w przeciwieństwie do definicji zawartej w art. 9 pkt 1 b i c, gdzie w odniesieniu do salonu gier na automatach i salonu gry bingo pieniężne ustawodawca posługuje się sformułowaniem "wydzielone miejsce", co wskazuje na konieczność pozyskania w tym celu odrębnego lokalu. Brak występowania ustawowego wymogu, aby punkt gry na automatach o niskich wygranych był miejscem wydzielonym przesądza, jak słusznie wywodzi skarżąca spółka, o dopuszczalności usytuowania takiego punktu gry w lokalu, w którym prowadzony jest już punkt przyjmowania zakładów wzajemnych. Lokal ten spełnia kryteria lokalu opisanego w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, oczywiście o ile lokal taki jest oddalony o co najmniej 100 m od obiektów o szczególnym znaczeniu (szkoły, placówki oświatowo-wychowawcze, opiekuńcze oraz ośrodki kultu religijnego).

Powyższa argumentacja, według oceny Sądu czyni zarzut strony dotyczący naruszenia prawa materialnego (pkt 1 skargi) zasadnym.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu drugiego skargi należy wskazać, że organy obu instancji wbrew wymogom, zawartym w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. nie rozważyły należycie wskazanych przez spółkę do wniosku przyczyn, z powodu których domagała się ona zmiany ostatecznej decyzji. Zbadanie zmiany okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji jest o tyle istotna, że rzutuje na ocenę występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W tym zakresie postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.