Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 381/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2a pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia 3 lutego 2020 r., Nr [...] w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność: § 8 ust. 3 pkt 1 lit. e) oraz § 11 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Rada Gminy (dalej jako: organ lub rada) w dniu 3 lutego 2020 r. podjęła uchwałę Nr XIII/107/2020 w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity na dzień wydania aktu - Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., dalej jako: u.s.g.) oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity na dzień wydania aktu - Dz.U. z 2019 r. poz. 2010, dalej jako: u.c.p.g.)

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda zarzucając jej naruszenie przepisów art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i ust. 2a pkt 4 u.c.p.g., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że organ nadzoru zarzucił, że Rada Gminy uchwalając wymagania w zakresie selektywnego zbierania i odbierania bioodpadów oraz kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi niekompletnie wypełniła zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.c.p.g., wykraczając jednocześnie poza zakres delegacji wynikającej z art. 4 ust. 2a pkt 4 przywołanej ustawy.

W § 8 ust. 3 pkt 1 lit. e regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy stanowiącego załącznik do skarżonej uchwały Rada postanowiła, że właściciele nieruchomości są zobowiązani do selektywnego zbierania odpadów komunalnych: bioodpadów - w przydomowych kompostownikach o pojemności minimum 120 litrów w przypadku zabudowy jednorodzinnej o funkcji mieszanej (mieszkalnej i użytkowej) i w zabudowie letniskowej oraz w pojemnikach o pojemności minimum 1100 litrów dla budynków wielolokalowych w workach lub pojemnikach. W § 11 pkt 4 Regulaminu Rada postanowiła, że bioodpady odbierane są jeden raz na miesiąc, a w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż jeden raz na tydzień, z zastrzeżeniem, że dotyczy to tylko budynków wielolokalowych. Rada nie określiła natomiast częstotliwości odbioru bioodpadów z budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dla których minimalną częstotliwość odbioru odpadów określa przepis art. 6r ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowiący, że dopuszcza się zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów, w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów, z tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i nie rzadsza niż, raz na dwa tygodnie z budynków mieszkalnych jednorodzinnych.

W ocenie organu nadzoru z treści uchwały można wywieść wniosek, że Rada nakazała wszystkim właścicielom nieruchomości zabudowanych budynkami jednorodzinnymi, budynkami o funkcji mieszanej (mieszkalnej i użytkowej) i letniskowymi kompostowanie bioodpadów, w sytuacji, gdy z przepisów u.c.p.g. wynika, że wybór formy usuwania bioodpadów poprzez kompostowanie jest uprawnieniem właściciela nieruchomości, zaś Rada w art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy umocowana została wyłącznie do określenia wymagań dotyczących kompostowania bioodpadów na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i związanego z wyborem tej formy usuwania odpadów zwolnienia właścicieli takich nieruchomości w całości lub części z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady. Fakt, iż posiadanie kompostownika jest prawem a nie obowiązkiem potwierdza również, przepis art. 6m ust. 1b pkt 7 ustawy stanowiący, że Rada gminy określając wzór deklaracji może wymagać podania informacji dotyczących posiadania kompostownika przydomowego i kompostowania w nim bioodpadów stanowiących odpady komunalne.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami prawa, Wojewoda wszczął postępowanie nadzorcze, wskazując ponadto w zawiadomieniu, iż z treści uchwały nie wynika, czy Regulamin został zaopiniowany przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, co stanowi wymóg określony w art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Z uwagi na przekazaną przez Przewodniczącego Rady Gminy w piśmie z 26 lutego 2020 r. informację, że na sesji w dniu 5 marca 2020 r. uchwała zostanie zmieniona w sposób uwzględniający wskazane zastrzeżenia, jak również, wyjaśnienie dotyczące zaopiniowania Regulaminu przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, Wojewoda odstąpił od wydania rozstrzygnięcia nadzorczego.

W dniu 5 marca 2020 r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr XV/121/2020 w sprawie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, jednakże mając na uwadze, iż w uchwale ponownie nie określono wymagań w zakresie odbierania selektywnie zbieranych bioodpadów z nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, co jako niekompletne wypełnienie delegacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa, organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały. Na dzień sporządzenia skargi rozstrzygnięcie nadzorcze nie posiada jeszcze przymiotu ostateczności.

Z uwagi na upływ - w odniesieniu do uchwały Nr XIII/107/2020 Rady Gminy z dnia 3 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy - terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, niniejsza skarga stała się konieczna.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.

Pełnomocnik Rady zakwestionowała żądanie Wojewody dotyczące stwierdzenie nieważności uchwały w całości, w sytuacji gdy w istocie skarga dotyczy dwu kwestii regulowanych skarżoną uchwałą. Natomiast uchwała stanowi kompleksowe uregulowanie kwestii utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy i niecelowe jest domaganie się wyeliminowania z obrotu prawnego całego tak obszernego aktu prawa miejscowego. Zdaniem Rady kwestionowane postanowienia w żaden sposób nie wpływają na ważność czy możliwość stosowania pozostałych zagadnień uregulowanych gminnym aktem prawa miejscowego.

Dodała pełnomocnik Rady, że kwestionowane przez Wojewodę postanowienia regulaminu mają być zmienione na najbliższej sesji Rady Gminy, która odbędzie się w dniu 5 czerwca 2020 r, zgodnie ze złożonym projektem nastąpi to poprzez uchylenie regulaminu dotychczasowego i przyjęcie nowego uwzględniającego zmiany w obrębie kwestionowanych przez Wojewodę jednostek redakcyjnych. Potrzeba wprowadzenia tych zmian wystąpiła w związku ze stwierdzeniem nieważności przez Wojewodę w trybie nadzorczym, zmian do regulaminu wprowadzonych uchwałą Nr XV/121/2020 Rady Gminy z dnia 5 marca 2020r.

Dodano, że nie bez znaczenia również pozostaje okoliczność, iż obowiązek selektywnego zbierania bioodpadów został wprowadzony ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2019r. poz. 1579), która weszła w życie w dniu 6 września 2019 r. Zgodnie z treścią przepisów wprowadzających Rada gminy jest obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem 6 września 2019r., do przepisów znowelizowanych w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r. (art. 9 ustawy zmieniającej w brzmieniu obecnym). W czasie podejmowania kwestionowanej uchwały okres ten wynosił 12 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji, a zatem upływał w dniu 6 września 2020r. Tym samym zważywszy na istnienie okresu przejściowego zezwalającego Gminom na dostosowanie własnych systemów gospodarki odpadami do wymagań ustawowych zarzuty skargi wydają się przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 713; dalej jako u.s.g.), w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy, tj. naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pozostawała uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią przepisy u.c.p.g. Delegacja ustawowa dla podjęcia zaskarżonej uchwały została zawarta art. 4 ust. 1 u.c.p.g., który upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

Po dokonaniu oceny zarzutów podnoszonych przez organ nadzoru oraz wyjaśnień Wójta Gminy w odpowiedzi na skargę, jak również analizy Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, stanowiącego załącznik do uchwały Nr XIII/107/2020 z dnia 3 lutego 2020 r. Sąd postanowił uwzględnić skargę i stwierdzić nieważność przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.

Sąd kontrolując uchwałę rady gminy stosuje analogiczne kryteria jak te, które przewidziane są dla organu nadzoru w art. 91 u.s.g. Podstawą do stwierdzenia nieważności może być tylko sprzeczność uchwały z prawem w stopniu powodującym jego istotne naruszenie (art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g.).Jeśli chodzi o uchwały mające charakter aktów prawa miejscowego przyjmuje się w szczególności, że istotne naruszenie prawa wiąże się z niewypełnieniem delegacji ustawowej polegającym na tym, że rada gminy wbrew obowiązkowi wynikającemu z upoważnienia ustawowego nie reguluje kwestii przekazanych do uregulowania w takim akcie. Do istotnych naruszeń prawa zalicza się także przypadki wykroczenia poza zakres delegacji ustawowej, a więc objęcia regulacją zawartą w uchwale takich materii, do których upoważnienie ustawowe nie upoważniało rady.

W powyższych przypadkach pojawia się konieczność wyeliminowania przez sąd tych postanowień, które nie mieszczą się w delegacji ustawowej albo nie wypełniają jej w należytym stopniu.

W ocenie Sądu nie pozostają zgodne z prawem następujące postanowienia Regulaminu:

§ 8 ust. 3 pkt e regulaminu stanowi, że "Właściciele nieruchomości są zobowiązani do selektywnego zbierania odpadów komunalnych w workach lub pojemnikach:

1) w zabudowie jednorodzinnej i wielolokalowej, w budynkach o funkcji mieszanej (mieszkalnej i użytkowej), w lokalach lub w obiektach prowadzących działalność gospodarczą, w zabudowie letniskowej, w gospodarstwach agroturystycznych, w obiektach użyteczności publicznej:

e) bioodpadów - w przydomowych kompostownikach o pojemności minimum 120 litrów w przypadku zabudowy jednorodzinnej, o funkcji mieszanej (mieszkalnej i użytkowej) i w zabudowie letniskowej oraz w pojemnikach o pojemności minimum 1100 litrów dla budynków wielolokalowych,".

Rada Gminy nie wypełniła należycie delegacji ustawowej określonej przepisem art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g, zgodnie z którą była obowiązana określić w Regulaminie utrzymania czystości i porządku wymagania w zakresie rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków.

Nie ulega wątpliwości, że nakazanie gromadzenia bioodpadów w kompostownikach o pojemności minimum 120 litrów nie stanowi realizacji upoważnienia ustawowego do określenia minimalnej pojemności pojemników lub worków. Ponadto zapis ten jest niespójny z zapisem § 6 ust. 2 regulaminu, gdzie nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych, m.in. bioodpadów. Rada zaniechała ustalenia pojemności pojemnika na bioodpady powstające w zabudowie jednorodzinnej, o funkcji mieszanej (mieszkalnej i użytkowej) i w zabudowie letniskowej nie realizując upoważnienia ustawowego, co czyni uchwalony regulamin w tym zakresie wadliwym.

Dostrzega Sąd, że na mocy przepisu art. 4 ust. 2a pkt 4 u.c.p.g. Rada gminy może w regulaminie określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady, jednak pominięcie określenia pojemności pojemnika na bioodpady nie oznacza takiego zwolnienia, a dodatkowo nakazanie gromadzenia bioodpadów w kompostowniku oznacza uchylenie się gminy od obowiązków ustawowych. Dodać należy, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.c.p.g.). Przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. stanowi, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Oznacza to, że gmina nie może uchylić się od odbioru bioodpadów i nakazać ich gromadzenie w kompostownikach w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości na której bioodpady są wytwarzane nie zadeklarował chęci gromadzenia ich w kompostowniku.

§ 11 pkt 4 regulaminu stanowi, że "bioodpady odbierane są raz na miesiąc, a w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż raz na tydzień – dotyczy budynków wielolokalowych,".

W ramach tak sformułowanego zapisu Rada Gminy również nie wypełniła delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. stanowiącym, że Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Dostrzega Sąd, że brak określenia częstotliwości odbierania bioodpadów wynika z zobowiązania właścicieli nieruchomości do gromadzenia ich w kompostownikach bądź samodzielnego wywozu do punktu selektywnej zbiórki odpadów jednak w granicach upoważnienia ustawowego znajduje się określenie częstotliwości i sposobu pozbywania się wszelkich odpadów komunalnych, w tym także bioodpadów.

W odniesieniu do kwestionowanego regulaminu zakres jego regulacji wynikał z art. 4 ust. 2 u.c.p.g., który przewidywał, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie:

a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,

b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,

c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;

2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Dodatkową materię przekazaną do fakultatywnego uregulowania organowi uchwałodawczemu gminy określa art. 4 ust. 2a u.c.p.g.

Wyżej wymienione elementy regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminie mają charakter wyczerpujący. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że elementy wymienione w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że uchwalając taki akt rada gminy musi zawrzeć w nim postanowienia dotyczące wszystkich enumeratywnie wymienionych w tym przepisie zagadnień, podobnie jak nie jest dopuszczalne zamieszczanie w tym akcie postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ust. 2 u.c.p.g. (zob. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2017 r., II OSK 443/16, z dnia 9 czerwca 2014 r., II OSK 73/13, z dnia 8 listopada 2012 r., II OSK 2012/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl; też W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, LEX/el. 2016).

Zgadza się Sąd ze stanowiskiem Rady Gminy, że pomimo omówionych uchybień (niekwestionowanych przez Radę) to regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy może dalej funkcjonować w obrocie prawnym. Brak realizacji w całości upoważnienia ustawowego powoduje, że uchwała ta nie reguluje w pełni materii dla regulacji której została uchwalona. W konsekwencji cel jej uchwalenia nie został spełniony. Jednak w tej materii obowiązuje regulacja ustawowa, a ponadto konsekwencją wyeliminowania tych dwu zapisów jest możliwość zbierania bioodpadów przez właścicieli nieruchomości w jakichkolwiek workach lub pojemnikach, zaś częstotliwość ich odbioru wynika wprost z ustawy.

Dodać należy, że Wojewoda nie odnosi się w skardze do obowiązku określenia zasad selektywnej zbiórki tekstyliów i odzieży. Pełnomocnik Rady myli obowiązek selektywnej zbiórki bioodpadów (istniejący) z obowiązkiem selektywnej zbiórki tekstyliów i odzieży (wprowadzony wspomnianą nowelizacją u.c.p.g.). Wspomniany przez pełnomocnika Rady obowiązek selektywnej zbiórki odpadów tekstyliów i odzieży został nałożony dopiero ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1579), która weszła w życie w dniu 6 września 2019 r., przewidując jednocześnie dla rad gmin obowiązek dostosowania uchwał w sprawie regulaminu, podjętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie noweli (art. 1 pkt 5 ww. ustawy zmieniającej), a zatem do dnia 6 września 2020 r. Przy czym obowiązek dostosowania uchwał podjętych na podstawie przepisów u.c.p.g. przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, do przepisów tejże ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizująca, został prolongowany do dnia 31 grudnia 2020 r. (art. 9 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej w związku z art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875 ze zm.)). Zatem na moment orzekania przez sąd w regulaminie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy kwestia ta nie musi być jeszcze uregulowana. Natomiast treść skarżonej uchwały została przez sąd zestawiona w brzmieniem przepisów u.c.p.g. obowiązujących w dacie podejmowania skarżonej uchwały.

W konsekwencji zaprezentowanego stanowiska Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 93 ust. 1 u.s.g. stwierdził nieważność skarżonej uchwały z 3 lutego 2020 r. nr XIII/107/2020 Rady Gminy w części odniesieniu do § 8 ust. 3 pkt e i § 11 pkt 4 załącznika zaskarżonej uchwały. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przepisy uchwały naruszające prawo nie mają istotnego wpływu na pozostałą regulację zawartą w kontrolowanym akcie, a ich eliminacja pozwala na spełnienie celu kontroli sądowej jakim jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Dodać jeszcze należy, że fakt uchylenia zaskarżonej uchwały (na mocy uchwały z dnia 5 czerwca 2020 r. nr XVII/141/2020, Dz. Urz. Woj. z 2019 , nr 2927) po dacie wniesienia skargi nie pozbawia Sądu możliwości oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały. Utrata uchwały mocy obowiązującej na skutek kolejnej uchwały organu stanowiącego powoduje jedynie wyeliminowanie części jej przepisów ze skutkiem od daty uchylenia (ze skutkiem ex nunc). Natomiast stwierdzenie nieważności konkretnego przepisu uchwały wywołuje skutki od chwili jego podjęcia (ze skutkiem ex tunc). W tej ostatniej sytuacji dany przepis uchwały należy traktować tak, jakby nigdy nie został podjęty (uchwalony). Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiego przepisu. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94, opub. w OTK 1994, cz. II, poz. 44 przyjął, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że uchylenie lub zmiana zaskarżonej uchwały przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej na nią skargi.

W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn.zm.). W związku bowiem z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758, z późn.zm.), a także zarządzeniem nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 sprawa została skierowana do załatwienia na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r.