Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1226/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 151, art 145 par. 1 pkt 1 lit b, art 141 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Bogucka Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1252/11 w sprawie ze skargi J. N., E.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1252/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi J.N. i E.N., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Duszniki z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących J.N. i E.N. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wójt Gminy Duszniki, działając na podstawie art. 104 i 105 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J.N. i E.N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], zmienionej następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w sprawie ustalenia na działce nr ewid. [...] w P. na wniosek L.S. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego, umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy złożyli podanie o wznowienie postępowania pismem z dnia 9 lipca 2010 r. powołując się na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W toku postępowania, po jego wznowieniu, organ ustalił, że wnioskodawcy uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania o którym stanowi art. 148 § 2 K.p.a. Dlatego przedmiotowe postępowanie zostało umorzone.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J.N. i E.N., kwestionując podjęte rozstrzygnięcie.

Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z okoliczności sprawy wynika, iż odwołujący są stroną niniejszego postępowania i nie brali w nim udziału bez własnej winy. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób jednoznaczny ustalił kiedy odwołujący dowiedzieli się o decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Zdaniem organu materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy uprawnia do postawienia tezy, że z treści pism kierowanych przez odwołujących do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniach 3 grudnia 2009 r. i 15 lutego 2010 r. wynika, że w tym czasie byli świadomi istnienia kwestionowanej decyzji. W tym ostatnim piśmie odwołujący zwracali uwagę na konieczność uwzględnienia interesu sąsiadów w decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości wydanej przez Wójta. Odwołujący się najpóźniej w dniu 15 lutego 2010 r. posiadali wiedzę o wydaniu takiej decyzji oraz o jej treści.

Ponadto organ odwoławczy za wiarygodne uznał ustalenia organu I instancji dotyczące dowiedzenia się przez odwołujących się o istnieniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. z informacji zamieszczonej na tablicy ustawionej przy nieruchomości będącej terenem inwestycji. Powzięcie przez stronę wiadomości o istnieniu tej decyzji w tym przypadku miało miejsce w dniu 5 stycznia 2010 r., co zostało wykazane w postępowaniu przed organem I instancji. Zdaniem organu istotne dla ustalenia okoliczności sprawy jest też znajdujące się w aktach pismo odwołujących się z dnia 10 sierpnia 2010 r. w którym to oświadczają, że o wydaniu warunków zabudowy dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wiedzieli już w 2008 r., nie złożyli jednak wówczas wniosku o uznanie ich za stronę postępowania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J.N. i E.N. W jej treści skarżący podtrzymali swoje stanowisko, że podanie o wznowienie zostało złożone w ustawowym terminie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że wniesiona skarga jest uzasadniona.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w jego ocenie, organy obu instancji błędnie uznały, iż skarżący nie dochowali miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, nie wskazując w sposób jednoznaczny innej daty, w której mieliby oni dowiedzieć się o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Dalej Sąd wyjaśnił, że skarżący od samego początku konsekwentnie twierdzili, że o powyższej decyzji dowiedzieli się w dniu 21 czerwca 2010 r., zapoznając się z materiałem dowodowym sprawy, czego dowodem jest notatka służbowa sporządzona przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 6 września 2010r. Wynika z niej w sposób jednoznaczny, że skarżącym dnia 21 czerwca 2010 r. udostępniono komplet decyzji w sprawie budowy obiektu garażowego przez inwestora. Organy obu instancji odmawiając wiarygodności twierdzeniom skarżących nie ustosunkowały się do tego dowodu. Opierając się na pismach skarżących z dnia 3 grudnia 2009 r. oraz z dnia 15 lutego 2010 r. organy obu instancji nie uwzględniły stanowiska skarżących, którzy wyjaśnili, że o zabudowie działki inwestora wiedzieli jedynie z obserwacji prowadzonych robót budowlanych. Skarżący nie piszą w tych pismach o niezasadności wydania dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie wiedzieli oni ani o samym fakcie jej wydania w dniu [...] marca 2007 r., ani o organie administracji publicznej, który ją wydał, ani o jej treści. Organ I instancji aż do 21 czerwca 2010 r. uniemożliwiał skarżącym zaznajomienie się z aktami administracyjnymi sprawy. Z ogólnych twierdzeń skarżących o "decyzji o prawie budowy", czy też wydaniu "warunków zabudowy" nie można wnosić, że posiadali oni jakąkolwiek wiedzę na temat zapadłych w sprawie decyzji. Samo twierdzenie dotyczące budowy obiektu garażowego nie może pociągać za sobą automatycznie poglądu na temat wiedzy o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla tego obiektu. Skarżący, jak zaznaczono, jako osoby niemające stałego kontaktu z prawem formułowali we wskazanych pismach swoje twierdzenia na podstawie czynionych obserwacji. Zdaniem Sądu organy obu instancji nie powinny z ich treści wysuwać jednoznacznych oraz niekorzystnych dla skarżących twierdzeń dotyczących uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Poza tym zarówno Wójt, jak i Kolegium opierając się na przywołanych pismach nie wyjaśnili w sposób dostateczny, dlaczego termin do złożenia powyższego podania rozpoczął swój bieg najpóźniej 15 lutego 2010 r., a nie już 3 grudnia 2009 r.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia Kolegium, że skarżący w piśmie z dnia 10 sierpnia 2010 r. przyznali, że o wydaniu warunków zabudowy dla nieruchomości należącej do inwestora wiedzieli już w 2008 r., Sąd analizując przywołane pismo skarżących nie dopatrzył się w nim podstawy do sformułowania takiej tezy. Po pierwsze – zdaniem Sądu – trzeba mieć na uwadze, że skarżący formułując treść pisma z dnia 10 sierpnia 2010 r. dysponowali już pełną wiedzą na temat decyzji z dnia [...] marca 2007 r., ponieważ dowiedzieli się o jej istnieniu w dniu 21 czerwca 2010 r. Po drugie, z treści pisma z dnia 10 sierpnia 2010 r. wynika jedynie, że skarżący cyt. "w sprawie budowy budynku garażowego wnosili ustne zastrzeżenia do Wójta Gminy już pod koniec roku 2008, ale zostali potraktowani lekceważąco i nie mający do tej sprawy żadnych praw". W ocenie Sądu z treści tego oświadczenia wiedzy skarżących nie wynika, że już w 2008 r. wiedzieli o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, tylko że podejmowali próby dowiedzenia się o podstawie prawnej prowadzonych robót budowlanych, które okazały się bezskuteczne.

Jako niezasadne, w ocenie Sądu, należało uznać twierdzenia organów obu instancji, że skarżący mogli dowiedzieć się o terminie wydania decyzji z dnia [...] marca 2007 r. z tablicy informacyjnej ustawionej przy nieruchomości będącej terenem inwestycji. W § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953 ze zm.) zamieszczony został wykaz informacji, które powinny zostać zamieszczone na tablicy informacyjnej oraz wymogi dotyczące jej kształtu i posadowienia. Prawodawca nie wskazał, że na przedmiotowej tablicy powinny znajdować się informacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy. Organy obu instancji nie udowodniły, że w rozpoznawanej sprawie pomimo braku wymogu prawodawcy, taka informacja znajdowała się na tablicy umieszczonej przed terenem budowy obiektu należącego do inwestora.

Mając na uwadze powyższe uchybienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Sąd uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r.

Dalej Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien uwzględnić dokonaną powyżej wykładnię art. 148 § 1-2 K.p.a. oraz twierdzenia Sądu dotyczące stanu faktycznego sprawy. Zważywszy na to, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. o wznowieniu postępowania, Wójt powinien przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy mając na uwadze, że zasadniczo właścicielom nieruchomości położonych w bliskim albo bezpośrednim sąsiedztwie działki, dla której wydana została decyzja o warunkach zabudowy powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł L.S., zaskarżając zakwestionowane rozstrzygnięcie w całości i zarzucając mu w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:

1/ naruszenie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 28 § 1 K.p.a. i bezzasadnym przyznaniu skarżącym N. przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu winno doprowadzić do uznania, iż wskazane osoby nie mają przymiotu strony, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien zostać oddalony jako niewniesiony przez stronę postępowania, a sama skarga oddalona,

2/ naruszenie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a. polegające na stwierdzeniu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 77 § 1 i art. 148 § 2 K.p.a., gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić do wniosków ustalonych przez organ, iż skarga o wznowienie była spóźniona, a sama skarga winna zostać oddalona.

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o "uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji" oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd pierwszej instancji uznał skarżących J. i E.N. za stronę postępowania administracyjnego oraz przyjął, że ww. osoby o fakcie wydania decyzji dowiedziały się dopiero w czerwcu 2010 r.

W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe ustalenia Sądu są nieprawidłowe, tym bardziej, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczącej odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przyjął, że J.N. i E.N. są właścicielami działki oddzielonej od nieruchomości skarżącego kasacyjnie ulicą. Tym samym wskazano, że działka skarżący nie przylega bezpośrednio do działki skarżącego kasacyjnie, ale jest oddzielona drogą publiczną. Ponadto planowane przedsięwzięcie, tj. garaż o wysokości 6 m znajduje się w odległości ok. 10,5 m od granicy działki nr ew. [...] i ok. 16,5 m od działki skarżących. Powyższe oznacza, że skarżący nie mają przymiotu strony postępowania.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowe było ustalenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, iż skarżący powzięli wiadomość o fakcie wydania decyzji dopiero w czerwcu 2010 r. Jednocześnie podkreślono, co trafnie odnotował Wójt Gminy Duszniki, iż skarżący już w dniu 3 grudnia 2009 r. interweniowali w sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie realizowanej decyzji, a zatem posiadali wiedzę o fakcie wydania nie tylko decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ale także o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak trafnie odnotowało także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., skarżący w piśmie z lutego 2010 r. wskazywali na konieczność uwzględnienia ich interesów w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

W konsekwencji, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyjąć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nietrafnie stwierdził naruszenie w toku postępowania administracyjnego art. 77 § 1 i art. 148 § 2 K.p.a., podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić do wniosków ustalonych przez organy, iż skarga o wznowienie była spóźniona. Powyższe skutkowało niezasadnym uwzględnieniem skargi i uchyleniem wydanych w sprawie decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednakże pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w treści art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, zatem wywiedzioną skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych zawartymi w niej podstawami. Zaś tak rozpatrywana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostają nieusprawiedliwione.

Z dyspozycji art. 151 P.p.s.a. wynika, że sąd w razie nieuwzględnienia skargi oddala ją. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie wad będących przyczynami wznowienia postępowania skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Jedynie w tych wypadkach możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji w oderwaniu od faktu, czy stwierdzone naruszenie mogło albo nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie NSA - por. uchwała składu 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, publikowana ONSA i WSA 2005 r., nr 4, poz. 66. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania jako podstawa uchylenia aktu administracyjnego wynikająca z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. następuje w związku z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 K.p.a.

Z kolei naruszenie o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia w oparciu o powołany przepis następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia.

Przede wszystkim należy w tym miejscu wskazać przy uwzględnieniu powyższych rozważań, iż w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., gdyż nie ujawniono takich wad postępowania skutkujących przyjęciem tej podstawy uchylenia, a i takiej też podstawy eliminacji z obrotu prawnego kwestionowanych decyzji nie zastosował Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Dlatego też czynienie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w okolicznościach tej sprawie. To, że organy administracji wadliwie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w odniesieniu do momentu prawidłowego i skutecznego dowiedzenia się przez wnioskodawców o decyzji z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmienionej następnie dwukrotnie w trybie art. 155 i 154 K.p.a., nie jest przejawem zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. pozwalającym na zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., lecz wiąże się z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 148 § 2 K.p.a., a w konsekwencji zasadnie Sąd I instancji uznał wystąpienie naruszenia przepisów proceduralnych mających istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujących przyjęciem konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Niespornym bowiem w przedmiotowej sprawie jest to, że umorzono postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. o ustaleniu na wniosek L.S. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem po wznowieniu postępowania na skutek wniosku J. i E.N. wniesionego pismem z dnia 9 lipca 2010 r. ustalono, iż uchybili oni miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opartego o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd I instancji zakwestionował ustalenia organów w tym zakresie i zasadnie uznał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż wnioskodawcy o decyzji z dnia [...] marca 2007 r. zmienionej następnie dwukrotnie, dowiedzieli się dopiero w dniu 21 czerwca 2010 r., albowiem w tym dniu umożliwiono im w organie nadzoru budowlanego zapoznanie się z aktami administracyjnymi sprawy, w których znajdowała się przedmiotowa decyzja o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Twierdzenie wnioskodawców o tym, że z dniem 21 czerwca 2010 r. skutecznie dowiedzieli się o decyzji, od której złożyli wniosek o wznowienie znajduje zatem, co przyznano w motywach zaskarżonego wyroku, potwierdzenie w notatce urzędowej sporządzonej dnia 6 września 2010 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S.

Natomiast jak stanowi § 2 art. 148 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. To właśnie w dniu 21 czerwca 2010 r. w organie nadzoru budowlanego w S. wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji ustalającej L.S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego na dz. ewid. nr [...], położonej w P., gm. D., co umożliwiło im dopiero skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co uczynili w piśmie z dnia 9 lipca 2010 r.

Tym samym powyższa konstatacja pozwoliła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na przyjęcie stanowiska, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania. Organy administracji bowiem wadliwie przyjęły, iż wnioskodawcy uchybili terminowi z art. 148 § 2 K.p.a., co zostało skutecznie zakwestionowane zaskarżonym wyrokiem. Skoro więc żądanie o wznowienie nie było w tej sprawie spóźnione, to tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. To zaś wykluczało zastosowanie wskazywanego w skardze kasacyjnej art. 151 P.p.s.a. Zatem zarzuty czynione w powyższym zakresie pozostają nieusprawiedliwione.

Zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nakazywało Sądowi I instancji w motywach swego rozstrzygnięcia zamieścić wskazania co do dalszego postępowania. Dlatego też prawidłowo zaznaczono, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien uwzględnić dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 148 § 1-2 K.p.a. oraz twierdzenia Sądu dotyczące stanu faktycznego sprawy. Ponadto wskazano, iż skoro w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. o wznowieniu postępowania, Wójt powinien przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy mając na uwadze, że zasadniczo właścicielom nieruchomości położonych w bliskim albo bezpośrednim sąsiedztwie działki, dla której wydana została decyzja o warunkach zabudowy powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania.

Takie stanowisko Sądu I instancji jest konsekwencją uznania skutecznie złożonego w terminie podania w sprawie wznowienia postępowania, co pozwala we wznowionym już postępowaniu, przeprowadzić je w zakresie przyczyn wznowienia postępowania i orzec o istocie sprawy.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż skoro podstawą żądania wznowienia postępowania jest pkt 4 art. 145 § 1 K.p.a. to niewątpliwie przymiot strony oceniany musi być przez pryzmat art. 28 K.p.a. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powstałym na tle powyższego przepisu wyrażono pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są, co do zasady, także właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. Ich interes prawny wynika bowiem z art. 140 Kodeksu cywilnego, który chroni uprawnienia właścicielskie.

O przymiocie strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy, innych osób poza inwestorem (właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotyczy postępowanie), decydują zatem okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem, stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. W związku z tym w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy krąg stron powinien być określany możliwie szeroko, z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a stroną w tym postępowaniu będą również, w zależności od okoliczności, właściciele lub użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 2105/10; z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 473/11, publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na takie generalnie poglądy we wskazaniach co do dalszego postępowania zwrócił uwagę Sąd I instancji zauważając, iż zasadniczo właścicielom nieruchomości położonych w bliskim lub bezpośrednim sąsiedztwie powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w powiązaniu z naruszenie art. 28 § 1 K.p.a., poprzez bezzasadne przyznanie wnioskodawcom przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu winno doprowadzić do uznania, iż wskazane osoby nie mają przymiotu strony, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien zostać oddalony jako niewniesiony przez stronę postępowania.

Przede wszystkim zarzut ten wiąże się z nieprawidłowo oznaczonym przedmiotem postępowania. Niniejsza sprawa nie dotyczy bowiem postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a i wadliwie powołano normę art. 28 § 1 K.p.a., albowiem przepis ten nie zawiera w swej konstrukcji jakiegokolwiek paragrafu. Niezależnie jednak od tych wad skargi kasacyjnej przede wszystkim nie można uznać w okolicznościach tej sprawy, iż Sąd I instancji przesądził o przymiocie strony wnioskodawców, skoro już z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, iż cytat: "z okoliczności sprawy wynika niewątpliwie, że J. i E.N. są stroną niniejszego postępowania i nie brali w nim, bez własnej winy udziału. A zatem zachodzi przesłanka wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a."- koniec cytatu. Tym samym przymiot strony wnioskodawców co do zasady przez organ administracji nie był kontestowany, natomiast kwestią sporną było spóźnienie wniosku o wznowienie postępowania.

Jedynie informacyjnie zauważyć należy, mając na uwadze argumentację skargi kasacyjnej, iż nie uznano wnioskodawców za stronę we wznowionym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę spornego zamierzenia, że okoliczność ta nawet jeżeli zaistniała w innym postępowaniu nie ma jakiegokolwiek wpływu na ocenę legalności zaskarżonej w tej sprawie decyzji, jak i nie stanowi przeszkody by w ramach przedmiotowego postępowania uznać wnioskodawców za stronę w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Odrębność tych dwóch postępowań nie może stanowić podstawy do przyjęcia tożsamych kryteriów dla oceny przymiotu strony w dwóch różnych postępowaniach dotyczących przedmiotowego procesu inwestycyjnego. We wznowionym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę oceny tej bowiem dokonuje się z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 K.p.a., natomiast w sprawie dotyczącej warunków zabudowy wyłącznie na podstawie art. 28 K.p.a.

Ponadto nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a dot. uzasadnienia wyroku. Uwzględniając bowiem normatywną treść przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że uzasadnienie to spełnia powyższe wymogi wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Poza tym Sąd I instancji uwzględniając skargę wnioskodawców wyjaśnił przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyjaśnienia te pozwalały na ocenę zgłoszonych zarzutów w ramach złożonej skargi kasacyjnej, a to prowadzi do wniosku, że w tym zakresie nie można skutecznie Sądowi I instancji postawić zarzutu nienależytego uzasadnienia skarżonego wyroku, tym bardziej, iż przeprowadzona została w tej sprawie prawidłowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, zaś wydany wyrok odpowiada prawu.

Przedstawione zatem w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.