Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2068/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, art. 256 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 98
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 28, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w [...], Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz G. z siedzibą w [...], Szwajcaria kwotę 2217 złotych (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z "(...)" lipca 2019 r. nr Sp. "(...)", wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776, dalej: "P.w.p.) i art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu sprawy z wniosku "(...)"z siedzibą w "(...)", Szwajcaria (dalej: "Strona", "Wnioskodawca", "Skarżący") przeciwko "(...)"sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Uprawniony", "Uczestnik postępowania") o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego" Pat. "(...)", umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wyjaśnił, że 18 marca 2016 r. Strona wystąpiła do UP z wnioskiem o unieważnienie patentu na ww. wynalazek, udzielonego na rzecz Uprawnionego, z pierwszeństwem od 7 lutego 2012 r. Jako podstawę swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 25, art. 26 i art. 27 w zw. z art. 33 P.w.p., podnosząc brak nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku, m.in. w świetle "(...)" i "(...)", a także brak możliwości urzeczywistnienia wynalazku na podstawie spornego opisu patentowego.

UP wskazał, że Wnioskodawca oświadczył, iż jego interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu wynika z faktu, że prowadzi działalność w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, w szczególności produkuje i wprowadza do obrotu maszyny drukarskie do wyrobu etykiet. Jest zainteresowany stosowaniem sposobu według spornego patentu, który jest zbieżny z technologią w jego nowych maszynach. Istnienia bezpośredniego stosunku konkurencji między stronami Wnioskodawca upatrywał w posadowieniu swojej siedziby w Szwajcarii i wynikającej z tego swobody działalności gospodarczej na obszarze całej Unii Europejskiej. Wnioskodawcza wyjaśnił, że jest firmą działającą w ramach "(...)"we współpracy z "(...)", w Polsce działającą poprzez "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w "(...)". Wnioskodawca jest obecny na rynku polskim nie tylko w sferze produkcyjno-handlowej, lecz także bierze udział w konferencjach międzynarodowych. UP wymienił dokumenty przedłożone przez Wnioskodawcę na dowód posiadania interesu prawnego w sprawie.

UP wyjaśnił następnie, że decyzją z "(...)" grudnia 2016 r. nr "(...)", unieważnił patent na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego" "(...)", Wojewódzki Sąd Administracyjny jednak, po rozpatrzeniu skargi Uprawnionego na tę decyzję, uchylił ją wyrokiem z 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1998/17.

UP rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę wskazał, że związany był oceną i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku WSA w Warszawie. W związku z powyższym wyjaśnił, że przede wszystkim, rozważył czy Wnioskodawca prowadzi bezpośrednią działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, czy jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego, czy przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.

UP następnie, w oparciu o przedłożone przez Wnioskodawcę materiały, doszedł do wniosku, że Wnioskodawca nie prowadzi bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, nie dowodzi tego bowiem, zdaniem UP, żaden z dokumentów, które Wnioskodawca przedłożył na dowód posiadania interesu prawnego w sprawie, zwłaszcza w świetle oświadczenia Wnioskodawcy zawartego we wniosku, iż w Polsce działa poprzez "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w "(...)". UP, przedstawił następnie analizę pod tym kątem dokumentów, które Wnioskodawca przedłożył na dowód posiadania interesu prawnego w sprawie.

Z okoliczności, że Wnioskodawca nie prowadzi bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, UP wywiódł, że nie jest on realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, a przedmiotowy patent nie ogranicza Wnioskodawcy swobody prowadzenia działalności gospodarczej na tym terenie.

UP dodał ponadto, że e-mailową korespondencja pomiędzy Wnioskodawcą, "(...)","(...)","(...)"i Uprawnionym, częściowo w j. angielskim i w j. niemieckim (bez tłumaczenia) dotycząca ewentualnej licencji na rozwiązanie wg spornego patentu, nie potwierdza rzeczywistego konfliktu między stronami, gdyż prywatnej opinii dyrektora uprawnionego wyrażonej w mailu z 26 września 2015 r. nie można utożsamiać z pismem ostrzegawczym.

UP wyjaśnił następnie, że z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek może wystąpić tylko taki podmiot, który wykaże, że ten patent narusza jego prawa (uprawnienia) przyznane mu przepisami ustawowymi, przy czym muszą to być prawa własne, a nie przysługujące innemu, odrębnemu podmiotowi prawnemu. W związku z tym, w ocenie UP, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ Wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie postępowania. Zdaniem UP z okoliczności, że Wnioskodawca nie prowadzi bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej wynika, że nie jest on realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, a przedmiotowy patent nie ogranicza Wnioskodawcy swobody prowadzenia działalności gospodarczej na tym terenie. Tak więc, zdaniem UP, Wnioskodawca nie wykazał, że jego interes prawny w przedmiotowej sprawie jest indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny.

UP dodał, że Wnioskodawca nie wykazał iż by Uprawniony poczynił jakiekolwiek kroki, w których domagałby się zaprzestania czy ograniczenia działalności, lub jakiegokolwiek innego działania wpływającego w jakikolwiek sposób na ewentualną działalność gospodarczą Wnioskodawcy. W szczególności nie dowodzi tego, złożona w niniejszym postępowaniu, e-mailowa korespondencja pomiędzy Wnioskodawcą, "(...)","(...)","(...)"i Uprawnionym, częściowo w j. angielskim i w j. niemieckim (bez tłumaczenia) dotycząca ewentualnej licencji na rozwiązanie wg spornego patentu. Wnioskodawca też, zdaniem UP, nie wykazał podjęcia jakichkolwiek działań prowadzących do faktycznego wykorzystania spornego patentu, np. przez wskazanie konkretnej maszyny wykorzystującej sposób według spornego patentu przeznaczonej na rynek polski. W świetle powyższego, jako że Wnioskodawca nie posiadał interesu prawnego, nie miał tym samym legitymacji do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu.

W skardze z 20 września 2019 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję UP z "(...)" lipca 2019 r., w całości wniósł o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez UP, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 6 K.p.a., przez niezastosowanie się do obowiązujących przepisów prawa i uchybienie w ten sposób zasadzie praworządności,

2) art. 7 K.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, i uchybienie w ten sposób zasadzie prawdy obiektywnej,

3) art. 8 K.p.a., przez niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i uchybienie w ten sposób zasadzie pogłębiania zaufania do organów administracji,

4) art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a., przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, nie zaś swobodnej, oceny jedynie części dowodów przedłożonych w sprawie przez Skarżącego,

5) art. 153 P.p.s.a., przez błędną interpretację i niezastosowanie się do wiążących wskazań, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2018 r.,

6) art. 89 ust. 1 P.w.p., w związku z art. 28 k.p.a., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez niezbadanie całości materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie ma interesu prawnego w unieważnieniu przedmiotowego patentu,

7) art. 20 Konstytucji RP w związku z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r., z uwzględnieniem Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz umowy pomiędzy Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób, w tym prawa do swobodnej działalności gospodarczej na terenie Polski i zasady równego traktowania, poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej na rynku polskim i nie jest bezpośrednim konkurentem Uprawnionego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w szczególności, że UP nie wypełnił zaleceń Sądu, gdyż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie dokonał wnikliwej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, lecz ograniczył się do pobieżnego przeglądu zebranych dokumentów i dokonania ich subiektywnej oceny. UP zignorował część materiału dowodowego, przedłożonego przez Wnioskodawcę przy piśmie z 14 stycznia 2019 r., nadmieniając (trzykrotnie) w decyzji z "(...)" lipca 2019 r., że korespondencja mailowa pomiędzy Uprawnionym i Wnioskodawcą została złożona bez tłumaczenia na język polski, podczas gdy wszystkie obcojęzyczne fragmenty tej korespondencji zostały złożone wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z którym UP się w ogóle nie zapoznał.

Skarżący podkreślił, że UP w zaskarżonej decyzji zmienił diametralnie swoje stanowisko w stosunku do decyzji z "(...)" grudnia 2016 r., w świetle której zebrany materiał dowodowy świadczył niezbicie - zdaniem UP - o istnieniu interesu prawnego po stronie Wnioskodawcy, nie podając przy tym podstaw, które w przekonujący sposób mogłyby świadczyć o zasadności dokonania całkowicie odmiennej oceny tego samego stanu faktycznego.

Skarżący podkreślił również, że UP przeszedł też w sposób ogólny nad kwestią ewentualnego udzielenia Skarżącemu przez Uprawnionego licencji na korzystanie z wynalazku na terenie Polski. Nie tylko zignorował część istotnego materiału dowodowego w tym zakresie, nie zapoznając się z nim, lecz wyraził pogląd, który stoi w jawnej sprzeczności z treścią P.w.p., definiującej pojęcie licencji i regulującej warunki jej udzielania. Licencja co do zasady może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy obowiązujący patent lub inne prawo wyłączne ogranicza innym podmiotom swobodę działalności gospodarczej, innymi słowy, gdy rozwiązanie, jakie zamierza stosować inny podmiot, wkracza w zakres ochrony wyznaczony patentem. Ponieważ sporny patent obowiązuje wyłącznie na obszarze Polski, jako że prawo z patentu ma charakter terytorialny, to ewentualna licencja byłaby również ograniczona wyłącznie do obszaru Polski. Fakt prowadzenia pomiędzy Uprawnionym i Skarżącym negocjacji w sprawie odpłatnego udzielenia zgody na korzystanie przez Skarżącego z rozwiązania objętego patentem na obszarze Polski świadczy jednoznacznie o tym, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą na obszarze Polski (terytorialny zasięg ochrony patentowej), zamierza korzystać z rozwiązania objętego patentem (technologia "metallic doming" ma cechy rozwiązania objętego patentem), a zatem korzystanie z niej wymaga zgody uprawnionego oraz, że sporny patent blokuje swobodną działalność gospodarczą Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego, UP przy ponownym rozpatrywaniu sprawy umniejszył wagę materiału dowodowego, dotyczącego ewentualnego zakupu licencji przez Wnioskodawcę. UP nie odniósł się m.in. do pisma Uprawnionego do Skarżącego z 17 czerwca 2016 r., które zawiera wezwanie do kupna licencji w zamian za wycofanie wniosku Skarżącego o unieważnienie patentu. W piśmie tym Uprawniony proponuje Skarżącemu (ponowne) wszczęcie rozmów, mających na celu dojście do porozumienia w postaci podpisania umowy licencyjnej w zamian za wycofanie wniosku o unieważnienie patentu. Z powyższego, zdaniem Skarżącego, wynika jednoznacznie i bezpośrednio, że ewentualne unieważnienie spornego patentu wpłynie na prawa i obowiązki Skarżącego w ten sposób, że zadecyduje o jego niezakłóconym prawie do wprowadzania na polski rynek maszyn, wykorzystujących technologię objętą spornym patentem bez konieczności ubiegania się o niewątpliwie kosztowną licencję i bez obaw, że naruszy ona prawo wyłączne przyznane wcześniej innemu podmiotowi. Interes prawny Skarżącego w unieważnieniu spornego patentu wynika zatem nie tylko z norm ogólnych, gwarantujących swobodę działalności gospodarczej, lecz także bezpośrednio z przepisów P.w.p.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Sporna w niniejszej sprawie jest kwestia interesu prawnego Skarżącego w dążeniu do unieważnienia patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego" Pat. "(...)", udzielonego Uprawnionemu z pierwszeństwem od 7 lutego 2012 r.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 P.w.p., patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Skarżący 18 marca 2016 r. wystąpiła do UP z wnioskiem o unieważnienie patentu na ww. wynalazek. UP natomiast, decyzją z "(...)" grudnia 2016 r. unieważnił patent na sporny wynalazek. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1998/17 uchylił powyższą decyzję uznając, że organ w sposób ogólny przeszedł nad kwestią interesu prawnego, powtarzając niejako w tym zakresie argumentację samego Wnioskodawcy, podczas gdy powinien przedstawić argumentację faktyczną i prawną, świadczącą w sposób niebudzący wątpliwości, że Wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu. Zdaniem WSA w Warszawie, UP nie odniósł do podnoszonych przez Uprawnionego argumentów, a tym samym ich nie rozważył, czy Wnioskodawca prowadzi bezpośrednio działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, czy jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego, czy przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. WSA w Warszawie zgodził się z organem, że źródłem interesu prawnego w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie patentu mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, z których wynika prawo do swobodnej działalności gospodarczej. Jednakże, nie oznacza to, że organ jest zwolniony z obowiązku rozważenia kwestii interesu prawnego wnioskodawcy w realiach konkretnej sprawy. WSA dodał, że gdy źródłem interesu prawnego jest tak ogólna norma prawna, jak norma kreująca swobodę działalności gospodarczej, wnioskodawca musi wykazać szczególne okoliczności faktyczne, które sprawiają, że to właśnie jemu cudze prawo wyłączne "przeszkadza" w realizowaniu tej swobody w sposób, który uzasadnia przyznanie mu prawa do żądania ochrony prawnej. W konsekwencji, zdaniem WSA, decyzja nie została w sposób prawidłowy uzasadniona w aspekcie interesu prawnego Wnioskodawcy.

WSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę UP uwzględni wskazane rozważania i przy ponownym rozpatrywaniu wniosku Wnioskodawcy kwestię nowości spornego rozwiązania rozważy wnikliwie dopiero po tym jak wykaże istnienie po stronie Wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu.

Analizując powyższy wyrok WSA w Warszawie oraz treść zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że UP naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. UP nie uwzględnił bowiem oceny prawnej WSA wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w cyt. wyroku. WSA nakazał organowi w pierwszej kolejności zbadanie istnienia po stronie Wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu, przy czym z cyt. wyroku WSA wynika, że w tym zakresie organ powinien ustalić, po pierwsze czy Wnioskodawca prowadzi bezpośrednio działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, po drugie czy jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego, po trzecie czy przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem UP ustalił tylko jedną z powyższych okoliczności, a więc, że Wnioskodawca nie prowadzi bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Z tej natomiast okoliczności wywiódł, że Wnioskodawca nie jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, a przedmiotowy patent nie ogranicza Wnioskodawcy swobody prowadzenia działalności gospodarczej, co doprowadziło organ do wniosku, że Wnioskodawca nie wykazał, że jego interes prawny w przedmiotowej sprawie jest indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny.

Niezastosowanie się przez UP do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w cyt. wyroku WSA, skutkowało naruszeniem przez organ art. 89 ust. 1 P.w.p. w związku z art. 28 K.p.a., poprzez ich błędną interpretację, w świetle której nieprowadzenie przez dany podmiot bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jest okolicznością przesądzającą o braku interesu prawnego w żądaniu przez ten podmiot unieważnienia patentu na wynalazek udzielonego przez UP innemu podmiotowi.

Dla porządku, przypomnienia wymaga, że przepisy Prawa własności przemysłowej nie definiują na własny użytek pojęcia "interesu prawnego" dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego (prawa z rejestracji) ma wprost zastosowanie art. 28 K.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny", użyte w art. 28 K.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku z 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Szczególną cechą interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Szczególną cechą interesu prawnego jest również jego realność, a więc interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie: NSA /w:/ wyrok z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Przy czym norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego (vide: J. Zimmermann /w:/ Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83).

W orzecznictwie podkreśla się, że źródłem interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o unieważnienie patentu mogą być normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. również art. 20 i art. 22 Konstytucji RP i że w świetle tych norm legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu jest każdy podmiot, któremu patent ten przeszkadza w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Należy zatem wskazać, że wnoszący o unieważnienie patentu powinien wykazać przed UP, w jaki sposób zakwestionowany przez niego patent przeszkadza mu w prowadzeniu działalności gospodarczej, której swobody prowadzenia chronią normy konstytucyjne.

Co istotne, w orzecznictwie wskazuje się, że interes prawny w unieważnieniu patentu mają konkurenci uprawnionego z patentu, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 92/07).

Tymczasem, w niniejszej sprawie Wnioskodawca mający siedzibę w Szwajcarii podnosił, że prowadzi działalność gospodarczą w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, jest również liderem w rozwoju, produkcji i sprzedaży maszyn do wyrobu etykiet, które początki sięgają lat 20-tych. Jako konkurent Uprawnionego jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem sposobu chronionego spornym patentem. Sposób ten ma cechy zbieżne z technologią, którą Wnioskodawca opracował w ramach własnych prac badawczych w dostosowaniu do wytwarzania przez siebie maszyn drukarskich i którą chce oferować również na rynku polskim. Wnioskodawca podnosił, że poinformował Uprawionego o tym, że przedmiotowy patent został udzielony z naruszeniem przepisów prawa, wskazując równocześnie Uprawnionemu możliwość polubownego zakończenia sporu i dalszego pokojowego współistnienia na rynku jednakże nie doszło do zawarcia porozumienia, wobec czego Wnioskodawca został w stanie niepewności prawnej, co do możliwości korzystania z rozwiązania chronionego spornym patentem.

Wskazania wymaga, że w przywołanym powyżej wyroku z 5 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 92/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu ma również "realny" konkurent uprawnionego z patentu. Realny konkurent to taki, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej, konkurent, którego zamiar stosowania rozwiązania objętego patentem jest wiarygodny, albowiem wynika z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy.

W wiążącym w niniejszej sprawie UP wyroku WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., WSA wskazał, że obok zbadania, czy Wnioskodawca prowadzi bezpośrednio działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, co UP zbadał i opisał w zaskarżonej decyzji, UP powinien również zbadać, czy Wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego i czy przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.

W tym stanie rzeczy, UP był zobligowany do dokonania ustaleń, czy Wnioskodawca istotnie prowadzi działalność gospodarczą w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, co Uprawniony i czy deklarowany przez Wnioskodawcę zamiar przemysłowego stosowania sposobu chronionego spornym patentem na rynku polskim, wynika w świetle obiektywnej oceny, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a więc jest wiarygodny. Następnie UP powinien ocenić, czy w tych okolicznościach przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, chronioną art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.

UP nie dokonał takich ustaleń, dla których istotna była zwłaszcza mailowa korespondencja pomiędzy Wnioskodawcą, "(...)","(...)","(...)"i Uprawnionym, przedstawiana przez Wnioskodawcę i uzupełniona o tłumaczenie na język polski przy piśmie z 14 stycznia 2019 r., z której wynika, że Wnioskodawca podejmował działania wskazujące na zamiar faktycznego wykorzystania rozwiązań objętych ochroną spornego patentu na rynku polskim. W świetle tego materiału dowodowego Wnioskodawca dążył do uzyskania od Uprawnionego licencji na korzystanie ze spornego wynalazku na terenie Polski. UP nie dokonał pogłębionej analizy tego materiału dowodowego i całkowicie pominął wynikające z niego okoliczności istotne dla oceny, czy Wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego i czy przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.

Pominięcie tego materiału dowodowego, czyni zasadnym zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez UP przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., organ bowiem nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i stwierdził brak interesu prawnego Wnioskodawcy nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy z przyczyn wskazanych w poprzednim akapicie.

UP rozpatrując ponownie sprawę, uwzględni ocenę prawną Sądu dotyczącą interpretacji art. 89 ust. 1 P.w.p. w związku z art. 28 K.p.a., zgodnie z którą sama okoliczność nieprowadzenia przez dany podmiot bezpośredniej działalności na terenie Rzeczpospolitej Polskiej nie jest przesądzająca o braku interesu prawnego w żądaniu przez ten podmiot unieważnienia patentu na wynalazek udzielonego przez UP innemu podmiotowi. W świetle wiążącego w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., koniczne jest również ustalenie, czy Wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego – a więc czy Wnioskodawca istotnie prowadzi działalność gospodarczą w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, co Uprawniony i czy deklarowany przez Wnioskodawcę zamiar przemysłowego stosowania sposobu chronionego spornym patentem na rynku polskim, wynika w świetle obiektywnej oceny, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a więc jest wiarygodny – a następnie, czy w tych okolicznościach przedmiotowy patent ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonując tych ustaleń UP dogłębnie przeanalizuje cały materiał dowodowy sprawy w tym przedstawioną przez Skarżącego korespondencję mailową i oceni również, czy podjęte przez Wnioskodawcę starania o uzyskanie od Uprawnionego licencji na korzystanie ze spornego wynalazku na terenie Polski, przy jednoczesnym prowadzeniu przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, co Uprawniony, może wskazywać na to, że Wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem Uprawnionego i czy w tych okolicznościach przedmiotowy patent może ogranicza Wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art.145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.