Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 563/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 pkt 1, 2, 6, 7, 8, 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. C., zamieszkała w C. przy ul. [...], zwana dalej zamiennie "stroną" lub "zobowiązaną", wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., zwanego dalej "organem odwoławczym", Nr [...]z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K., zwanego dalej "organem egzekucyjnym", Nr [...] z dnia [...] r. odrzucające jako nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 21 grudnia 2011 r.

Do wydania skarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor Izby Celnej w K. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 21 grudnia 2011 r. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko stronie, obejmujące zaległości w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2006 r.

Obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. Nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2006 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Decyzja jest ostateczna, ponieważ Dyrektor Izby Celnej w K. – po rozpatrzeniu odwołania strony - decyzją z dnia [...]r. Nr [...] - utrzymał ją w mocy.

Postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało wszczęte w dniu 28 grudnia 2011 r. poprzez doręczenie stronie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. o zajęciu rachunku bankowego w A S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 30 grudnia 2011 r., który pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. poinformował organ egzekucyjny, iż na rachunkach bankowych zobowiązanej brak jest środków pieniężnych pozwalających na realizację powyższego zajęcia. W dniu 27 grudnia 2011 r. organ egzekucyjny wystosował również zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych do następujących banków: B SA, C SA, D SA, E SA, F SA, G SA, H SA, I SA, J SA, K SA. Zajęcia te okazały się jednak nieskuteczne; ww. dłużnicy zajętych wierzytelności poinformowali organ egzekucyjny, iż nie prowadzą rachunków bankowych należących do strony.

Pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. strona złożyła następujące zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego:

1. przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na fakt, iż obowiązek ten dotyczy zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2006 r.,

2. brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym wskutek złożenia wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. [...],

3. brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a", a w konsekwencji przedwczesne wszczęcie postępowania egzekucyjnego,

4. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, egzekucja bowiem została skierowana do rachunku bankowego, na który wpływa wyłącznie wynagrodzenie za pracę zobowiązanej, które ze względu na swoja wysokość nie podlega egzekucji,

5. niedopuszczalność środka egzekucyjnego z uwagi na treść art. 9 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 87-1 § 1 Kodeksu pracy,

6. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w szczególności poprzez niewskazanie wszystkich faktycznie zastosowanych środków egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. odrzucił jako nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 21 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że:

1. zarzut przedawnienia jest nieuzasadniony ponieważ przedawnienie rozpoczęło swój bieg z dniem 31 grudnia 2006 r. i zobowiązanie uległoby przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2011 r., ale bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 30 grudnia 2011 r. – z chwilą zastosowania środka egzekucyjnego, o którym strona została zawiadomiona,

2. zarzut braku wymagalności obowiązku jest nieuzasadniony ponieważ decyzja, z której wynika egzekwowany obowiązek jest ostateczna i wykonalna, a wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, złożony przez stronę nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji,

3. zarzut niedopuszczalności środka egzekucyjnego jest bezzasadny ponieważ zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego, a nie z wynagrodzenia za pracę,

4. zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia jest nieuzasadniony ponieważ należność pieniężna została określona decyzją administracyjną,

5. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest bezzasadny ponieważ zastosowany środek egzekucyjny jest jednym z najłagodniejszych środków egzekucyjnych a stan faktyczny sprawy wskazuje, że jego zastosowanie nie spowodowało szczególnych uciążliwości,

6. zarzut dotyczący nie spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów ustawowych jest nieuzasadniony ponieważ tytuł wykonawczy wszystkie wymogi spełnia – między innymi wymienia katalog środków egzekucyjnych stosowanych w administracji.

W zażaleniu na to postanowienie strona wniosła o dokonanie ponownej oceny zgłoszonych zarzutów oraz o uchylenie przedmiotowego tytułu wykonawczego, albowiem w jej ocenie, organ egzekucyjny nie rozpatrzył zarzutów w sposób obiektywny. Ponadto strona podtrzymała w całości uprzednio złożone zarzuty oraz wskazała, że rozpatrzenie zarzutów przez ten sam organ który prowadzi egzekucję jest niewłaściwe, albowiem kontrola prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji winna być dokonywana przez inny organ. Podkreśliła, że ponieważ nie otrzymała upomnienia, nie doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji przed 2006 r. O zastosowaniu w stosunku do niej środka egzekucyjnego można mówić dopiero z chwilą zajęcia jej wynagrodzenia za pracę, co nastąpiło dopiero w 2012 r. Oznacza to, że przedawnienie nastąpiło. Nadto nie została jeszcze rozstrzygnięta kwestia wstrzymania wykonania decyzji, na której opiera się tytuł wykonawczy.

Skarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i zacytował przepisy art. 33 i 34 § 5 u.p.e.a. Następnie odniósł się do poszczególnych, podniesionych przez stronę zarzutów.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wskazał na przepisy art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". Wyjaśnił, iż zobowiązanie podatkowe strony w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2006 r. zostało określone w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r., utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w K. - decyzją z dnia [...]r., a zatem termin przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego upływał w dniu 31 grudnia 2011 r. Natomiast w dniu 30 grudnia 2011 r. organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w A SA, zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. Powyższe zawiadomienie o zajęciu doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 30 grudnia 2011 r., natomiast stronie w dniu 28 grudnia 2011 r. Wobec powyższego zarzut przedawnienia obowiązku uznał za nieuzasadniony, albowiem zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 30 grudnia 2011 r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

Następnie wskazał, że zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym uzasadniany przez stronę złożeniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. jest bezzasadny, albowiem sam fakt złożenia przez zobowiązaną wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne i nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu braku wymagalności obowiązku. Dopiero bowiem prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji skutkować będzie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, zgodnie z treścią art. 56 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji zobowiązana wniosła wraz ze skargą do WSA w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, organem właściwym do rozpatrzenia ww. wniosku jest sąd , który może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy nie otrzymał informacji czy Sąd rozpatrzył złożony przez zobowiązaną wniosek, jednakże nawet prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji skutkuje jedynie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa zgodnie z treścią art. 56 § 1 pkt. 1 u.p.e.a., natomiast nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu braku wymagalności obowiązku.

Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wystosowania i przesłania upomnienia zobowiązanemu, wynikający z tego przepisu w pewnych przypadkach nie obowiązuje. Odstępstwa od zasady doręczenia upomnienia wynikają z przepisów szczególnych (art. 15 § 1 u.p.e.a.) lub z przepisów wykonawczych do art. 15 § 5 u.p.e.a. tj. § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.), który określa katalog przypadków, w których postępowanie egzekucyjne może być wszczęte, bez uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Zgodnie z pkt 1) § 13 ww. rozporządzenia zwolnienie z obowiązku doręczenia upomnienia ma miejsce gdy należność została określona w orzeczeniu. Stwierdził, że będąca przedmiotem egzekucji należność została określona w decyzji (orzeczeniu) Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., a zatem zarzut braku doręczenia upomnienia nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Kontynuując stwierdził, że kolejny z podniesionych zarzutów tj. zastosowanie przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, albowiem egzekucja została skierowana do rachunku bankowego, na który wpływa wyłącznie wynagrodzenie za pracę, które ze względu na swoją wysokość nie podlega egzekucji - również nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Przywołał przepis art. 7 u.p.e.a. i art. 1a pkt 12a u.p.e.a. i wywiódł, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest stosować środki przewidziane w ustawie, celem bowiem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. W związku z tym, iż postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne, organ egzekucyjny powinien zastosować środek egzekucyjny lub środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Spośród możliwych środków egzekucyjnych przy egzekucji obowiązku określonego rodzaju, powinien zastosować środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, mając jednak na uwadze cel postępowania egzekucyjnego tj. przymusowe wyegzekwowanie obowiązku. Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w A SA. Egzekucja z rachunków bankowych należy do najczęściej stosowanych środków egzekucyjnych, która sprowadza się do egzekucji wierzytelności wynikającej z umowy rachunku bankowego zawieranej pomiędzy bankiem a posiadaczem rachunku. Stanowi też jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, a fakt wpływu na rachunek bankowy wynagrodzenia za pracę pozostaje bez wpływu na rodzaj zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego. Stwierdził, że zastosowany środek egzekucyjny wypełnia ustawowe wymogi wyboru środka egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego z uwagi na treść art. 9 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 87-1 § 1 Kodeksu pracy, organ odwoławczy uznał go za bezzasadny wskazując, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, a nie wynagrodzenia za pracę. Stwierdził, że podniesiona przez stronę kwestia wpływu wynagrodzenia za pracę na zajęty rachunek bankowy nie może być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowego zarzutu. Zastosowanie tego środka nie pozbawia strony ochrony wynikającej z powołanych przepisów prawnych, gdyż bank jest obowiązany uwzględnić kwoty wolne od zajęć sądowych lub administracyjnych.

Ustosunkowując się do zarzutu niespełnienia wymogu dotyczącego tytułu wykonawczego, zawartego w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a., poprzez nie wskazanie wszystkich faktycznie zastosowanych środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych, organ odwoławczy podkreślił, że tytuł wykonawczy jest sformalizowanym dokumentem wystawionym przez wierzyciela wg ustalonego wzoru. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27, w tym m.in. w rubryce oznaczonej literą - G - wykaz środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Otrzymując w dniu 28 grudnia 2011 r. odpis tytułu wykonawczego, zawierający wypełnioną część "G", zobowiązana została prawidłowo pouczona o środkach egzekucyjnych, które mogą zostać zastosowane w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym. W tytule wykonawczym w polach oznaczonych do wypełnienia przez organ egzekucyjny nie figuruje natomiast odrębna rubryka, w której należałoby zamieścić wykaz zastosowanych środków egzekucyjnych. Stwierdził, że zarzut jest bezzasadny.

Podkreślił, że wbrew przekonaniu strony, zarzuty zostały rozpatrzone przez właściwy organ.

W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

1) poprzez prowadzenie przez organ egzekucyjny egzekucji mimo wadliwego wszczęcia tej egzekucji i przedawnienia należności objętych egzekwowanym tytułem wykonawczym,

2) poprzez prowadzenie egzekucji ze składników wchodzących w skład małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej, mimo iż tytuł wykonawczy został wystawiony tylko na zobowiązaną.

Na tej podstawie wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K.,

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, jeśli konieczność poniesienia takich kosztów nastąpi.

3) zwolnienie skarżącej z kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Na wstępie uzasadnienia skargi strona przytoczyła treść podniesionych zarzutów na prowadzone wobec jej osoby postępowanie egzekucyjne i wyjaśniła, iż zarzuty te nie zostały należycie zbadane i ocenione zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji. Podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w K. jakoby nie doszło do przedawnienia roszczenia. Wskazała, że brak uprzedniego doręczenia upomnienia spowodował przedwczesne i wadliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jako dowód w przedmiotowej sprawie dołączyła wezwanie do dobrowolnej zapłaty z dnia 16 marca 2012 r. wystosowane przez Izbę Celną w K., co zdaniem strony potwierdza, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego winno być poprzedzone doręczeniem upomnienia. Skoro zatem egzekucja nie została prawidłowo wszczęta, to czynności w ramach tej egzekucji nie mogły skutecznie przerwać biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności. Podkreśliła też, iż w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nie został rozstrzygnięty wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Strona nie zgodziła się również z tym, iż doręczenie zajęć rachunków bankowych we wszystkich okolicznych bankach – w których nie posiada rachunków bankowych, z których można by prowadzić egzekucję - jest zastosowaniem środka egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do treści skargi, podtrzymał w pełnym zakresie swoje stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu – z argumentacją wyżej przedstawioną.

Nadto odniósł się do otrzymanego przez zobowiązaną wezwania do dobrowolnej zapłaty, które jako dowód w sprawie zostało dołączone do skargi, wyjaśniając, iż nie jest to upomnienie przedegzekucyjne wystawione w trybie art. 15 u.p.e.a. Powyższe wezwanie organ egzekucyjny sporządził na podstawie art. 56 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z zm.), który stanowi, iż na wniosek wierzyciela posiadającego tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie fizycznej wpisuje się do rejestru dłużników niewypłacalnych dłużnika, który w terminie 30 dni od daty wezwania do spełnienia świadczenia nie zapłacił należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.

Stwierdził, że nie ustosunkuje się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającego na prowadzeniu przez organ egzekucyjny egzekucji ze składników majątkowych wchodzących w skład małżeńskiej wspólności majątkowej, mimo iż tytuł wykonawczy został wystawiony tylko na zobowiązaną, ponieważ nie był on podnoszony przez stronę na żadnym etapie prowadzonego postępowania. Podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zarzuty na postępowanie egzekucyjne mogą być wnoszone w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych i z tego względu niedopuszczalne jest podnoszenie "nowych" zarzutów dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Postępowanie zakończone w administracyjnym toku instancji, zaskarżonym postanowieniem toczyło się w przedmiocie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Sporna jest zasadność zgłoszonych przez stronę zarzutów. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, a w dalszej części uzasadnienia będzie przytaczany wyłącznie w zakresie niezbędnym dla oceny prawidłowości subsumcji. Ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia nie są sporne. W myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2). Jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4 (§ 3). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu (§ 5).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny posiadał jednocześnie status wierzyciela. W takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela; takie postanowienie byłoby bezprzedmiotowe. Organ egzekucyjny wydaje jedno postanowienie – postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Ze względu na skupienie się w jednym podmiocie uprawnień organu egzekucyjnego i wierzyciela, organ egzekucyjny w postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów bada zasadność wniesionego zarzutu, ponieważ wynika to z uprawnień i obowiązków wierzyciela.

W terminie ustawowym strona wniosła zarzuty:

1) przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.),

2) braku wymagalności obowiązku (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.),

3) niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.),

4) braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.),

5) zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.),

6) niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.).

Wszystkie ww. zarzuty organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione, a organ odwoławczy, podzielając tę ocenę, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Sąd stwierdza, że skarżone postanowienie nie narusza prawa i zasługuje na pozostawienie go w obrocie prawnym.

Ocenę prawidłowości ustaleń organu odwoławczego w zakresie zasadności poszczególnych zarzutów rozpocząć trzeba od zarzutu określonego w art. 33 pkt 7 u.p.e.a. (zarzut braku doręczenia upomnienia), ponieważ ustalenie w przedmiocie zasadności tego zarzutu – w kontekście argumentacji strony - ma wpływ na ustalenie w przedmiocie zasadności zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut przedawnienia obowiązku).

Strona podnosiła zarzut nie doręczenia jej upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wskazując, że przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. nakazuje doręczenie upomnienia. Organ wywodził niezasadność tego zarzutu z faktu, iż w sprawie zachodzi przypadek, gdy przepisy nie wymagają doręczenia upomnienia ponieważ obowiązek został określony w orzeczeniu.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 15 § 5 u.p.e.a. Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zmianami), zwane dalej "rozporządzeniem wykonawczym". § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W przedmiotowej sprawie obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. Nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2006 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Nie budzi więc wątpliwości, że należność pieniężna została określona w orzeczeniu, co oznacza – na mocy wyżej wskazanych przepisów prawnych – że postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że zarzut braku doręczenia zobowiązanej upomnienia jest niezasadny.

Przechodząc do oceny prawidłowości ustaleń organu odwoławczego w zakresie zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku Sąd wskazuje, że strona wywodziła, że nastąpiło przedawnienie egzekwowanego obowiązku, w pierwszej kolejności opierając swoje twierdzenie na wskazaniu, że postępowanie egzekucyjne nie zostało skutecznie wszczęte ponieważ nie doręczono jej upomnienia. Dalej wywodziła, że środek egzekucyjny zastosowano wobec niej dopiero w 2012 r. – z chwilą zajęcia wynagrodzenia za pracę, co nastąpiło już po przedawnieniu należności. Natomiast organ odwoławczy wywodził, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym strona była powiadomiona.

Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest instytucją prawa materialnego. Następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien, w związku z tym, być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wydanie decyzji deklaratoryjnej przez organ podatkowy nie zawiesza ani nie przerywa biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie natomiast do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zmianami), która znalazła zastosowanie do określenia egzekwowanego obowiązku w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r., termin płatności podatku upłynął w dniu 27 listopada 2006 r. Przedawnienie rozpoczęło swój bieg w dniu 31 grudnia 2006 r., a 5-letni okres przedawnienia upłynąłby w dniu 31 grudnia 2011 r., gdyby w sprawie nie wystąpiła żadna przesłanka zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. Jednakże bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany w dniu 30 grudnia 2011 r. i do przedawnienia nie doszło. Jak już wyżej wykazano upomnienie w przedmiotowej sprawie nie było wymagane, ocena skutków nie doręczenia upomnienia sformułowana przez stronę jest błędna. Postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie i zgodnie z prawem wszczęte w dniu 28 grudnia 2011 r. poprzez doręczenie stronie odpisu tytułu wykonawczego. W toku tego postępowania zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego strony w A S.A., zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 30 grudnia 2011 r. Zgodnie z definicją legalną, zawartą w art. 1a pkt 18 u.p.e.a., przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stosownie do art. 1a pkt 12a u.p.e.a. jednym z środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja z rachunku bankowego. W tym stanie rzeczy środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 30 grudnia 2011 r. Strona została powiadomiona o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego w dniu 28 grudnia 2011 r. ponieważ razem z odpisu tytułu wykonawczego zostało jej doręczone zawiadomienie o przedmiotowym zajęciu. Sąd stwierdza, że zostały spełnione obydwa wymogi skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia określone w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ w dniu 30 grudnia 2011 r. zastosowano środek egzekucyjny, o którym strona została powiadomiona w dniu 28 grudnia 2011 r. Do przerwania biegu przedawnienia doszło w dniu 30 grudnia 2011 r. (w tym dniu były spełnione obydwa wymogi) i po tym dniu termin przedawnienia biegnie na nowo.

Nie znajduje oparcia w przepisach prawnych twierdzenie strony, że środek egzekucyjny zastosowano wobec niej dopiero w 2012 r. – z chwilą zajęcia wynagrodzenia za pracę, co nastąpiło już po przedawnieniu należności. Organ egzekucyjny stosował bowiem środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego, a nie środek egzekucyjny w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z przytoczoną wyżej definicją legalną zajęcia egzekucyjnego, prawo rozporządzenia składnikami majątkowym na rachunku bankowym strony organ egzekucyjny nabył w dniu 30 grudnia 2011 r., niezależnie od tego, czy na tym rachunku znajdowały się środki pieniężne. Stosownie bowiem do art. 80 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że niezasadny jest zarzut przedawnienia obowiązku, określony w art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Nadto strona podnosiła zarzut braku wymagalności obowiązku wskazując, że złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Organ odwoławczy wywodził, że obowiązek jest wymagalny albowiem sam fakt złożenia przez zobowiązaną wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie ma wpływu na wymagalność obowiązku oraz na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a rozstrzygnięcie wniosku jest w gestii Sądu.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy zasadnie odrzucił zarzut braku wymagalności obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 239e Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Jak już wyżej szczegółowo opisano decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. jest decyzją ostateczną. Jeśli w decyzji, z której wynika obowiązek, nie określono terminu wykonania obowiązku, to powinien on być spełniony przez zobowiązanego bez zbędnej zwłoki, po tym jak obowiązek stał się wymagalny. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego Powodem braku wymagalności może być wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Dalsze rozważania wymagają przytoczenia art. 61 § 1 oraz § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Wskazany przepis prawny statuuje jedną z zasad ogólnych postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis ten w § 2 pkt 1, odnoszącym się do decyzji i postanowień, przewiduje natomiast, że w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na mocy art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa do złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że wniesienie skargi, a także (jednoczesne lub późniejsze) złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie powoduje wstrzymania z mocy prawa wykonania danego rozstrzygnięcia. Skutek taki następuje bowiem dopiero wraz z wydaniem (przez właściwy organ lub sąd) postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Oznacza to, że (fakultatywnie - organ ani sąd nie są zobligowani do wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia) tymczasowa ochrona adresata decyzji wynikająca z możliwości orzeczenia o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia nie jest przez ustawodawcę gwarantowana poprzez wniesienie skargi oraz stosownego wniosku. W przedmiotowej sprawie organ nie wstrzymał wykonania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Wniosek strony, złożony wraz ze skargą został przekazany do Sądu, a w dacie orzekania przez organ odwoławczy wniosek nie był rozpatrzony. Prawidłowo więc organ odwoławczy odrzucił zarzut określony w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., ponieważ obowiązek był wymagalny.

Kolejnym podnoszonym przez stronę zarzutem był zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.). Strona wywodziła, że jej wynagrodzenie nie może podlegać egzekucji, gdyż nie przekracza wysokości minimalnej wynagrodzenia za pracę, a takie wynagrodzenia na podstawie art. 9 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 87 § 1 Kodeksu pracy nie podlega egzekucji. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, a nie wynagrodzenia za pracę. Stwierdził, że podniesiona przez stronę kwestia wpływu wynagrodzenia za pracę na zajęty rachunek bankowy nie może być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowego zarzutu.

Sąd stwierdza, że środek egzekucyjny jest niedopuszczalny wówczas, gdy nie został przewidziany w ustawie, albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego. Jest to środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. jako jeden z środków egzekucyjnych dopuszczalnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że środek egzekucyjny w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę nie był w tym postępowaniu egzekucyjnym stosowany. Dla zakwalifikowania stosowanego środka egzekucyjnego jako środka w postaci egzekucji z rachunku bankowego nie ma znaczenia jakie należności wpływają na rachunek. Nie zmienia tej kwalifikacji okoliczność, iż na dany rachunek wpływa wyłącznie wynagrodzenie za pracę. Jak wyżej wskazano ustawodawca uznaje za dopuszczalne stosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego do egzekucji należności pieniężnych, wprost wymieniając ten środek w katalogu środków, które w takiej egzekucji zastosowane być mogą. W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż słusznie organ odwoławczy uznał za chybiony zarzut zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego.

Strona podniosła również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.), ponieważ egzekucja została skierowana do rachunku bankowego, na który wpływa wyłącznie wynagrodzenie za pracę, które z uwagi na swą wysokość nie podlega egzekucji. Organ odwoławczy wskazał, że ten środek egzekucyjny należy do najczęściej stosowanych i najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, a wybór tego środka egzekucyjnego nie narusza zasady stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku w połączeniu z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka.

Sąd wskazuje, że w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego strona zostaje ograniczona w prawie pobierania środków z tego rachunku i udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych, ale jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Zastosowanie tego środka egzekucyjnego w żaden sposób nie niweczy też ochrony przed egzekucją, ustanowionej przez ustawodawcę na rzecz wynagrodzeń za pracę. Przepis art. 9 § 1 u.p.e.a. zapewnia tę ochronę odsyłając do przepisów Kodeksu pracy; stanowi, że wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu pracy z wynagrodzenia za pracę - dopiero po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - mogą być potrącane m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych. Szczególny status uzyskały w tym zakresie należności egzekwowane na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych. Potrącenia z wynagrodzenia na rzecz należności egzekwowanych na podstawie innych tytułów wykonawczych niż dotyczące zaspokojenia świadczeń alimentacyjnych nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami przeznaczonymi na zaspokojenie takich świadczeń - trzech piątych wynagrodzenia (art. 87 § 4 Kodeksu pracy). Nadto na mocy art. 871 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.

Sąd wskazuje, że stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 9 lutego 2000 r.; sygn. akt I SA/Gd 213/98, LEX nr 40392). W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego. Sąd stwierdza, że uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy oraz opisany wyżej zakres ochrony przysługujący wynagrodzeniu za pracę wpływającemu na ten rachunek, zasadnie organ odwoławczy uznał, że zastosowany środek egzekucyjny nie może być kwalifikowany jako zbyt dolegliwy i uciążliwy.

Strona podniosła także zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. poprzez niewskazanie wszystkich faktycznie zastosowanych środków egzekucyjnych (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). Organ odwoławczy wywodził, że tytuł wykonawczy spełnia wszystkie przewidziane prawem wymogi i został wystawiony przez wierzyciela wg ustalonego wzoru. Wskazuje środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, natomiast przepisy nie formułują obowiązku zamieszczenia w tytule wykonawczym wykazu faktycznie zastosowanych środków egzekucyjnych.

Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 26 § 1w związku z § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Tytuł wykonawczy winien zostać sporządzony według ustalonego wzoru. Wzór ten został określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia wykonawczego. Zawiera treść określoną w art. 27 u.p.e.a., w tym m.in. w rubryce oznaczonej literą "G" wykaz środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Odpis tytułu wykonawczego doręczony stronie zawierał wypełnioną część "G". W części tej zostały wymienione środki egzekucyjne, które mogą zostać zastosowane w prowadzonym przeciwko stronie postępowaniu egzekucyjnym. Wzór tytułu wykonawczego nie zawiera natomiast rubryki, w której organ egzekucyjny winien wymienić faktycznie zastosowane środki egzekucyjne. Sąd stwierdza, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, iż chybiony jest zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo uznał wszystkie wniesione przez stronę zarzuty za nieuzasadnione.

Ponieważ w skardze do Sądu strona zarzuciła dodatkowo naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie egzekucji ze składników wchodzących w skład małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej, mimo iż tytuł wykonawczy został wystawiony tylko na nią, Sąd stwierdza, że ten zarzut nie może być rozpatrzony jako zgłoszony z uchybieniem terminu określonego w przepisie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowanymi środkami odwoławczymi. Zarzut zgłoszony po upływie 7-dniowego terminu od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego nie podlega rozpatrzeniu. W piśmiennictwie podkreśla się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy (por. P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa Lexis Nexis 2006, s. 139). Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na rozstrzygnięcie organu nadzoru nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. też wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1246/96).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., a zatem skargę - w oparciu o art. 151 tej ustawy – oddalił.