Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 439/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 93 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1701
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia WSA del. Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Najwyższej Izby Kontroli od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1359/09 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1359/09, po rozpoznaniu skargi T. W., uchylił decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2009 r. wydane w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1701 ze zm.)- dalej zwaną "ustawą o NIK", rozwiązał z T. W., z dniem 31 sierpnia 2009 r., stosunek pracy z zachowaniem 3 miesięcznego terminu wypowiedzenia, wskazując, że bieg terminu wypowiedzenia rozpoczyna się z dniem 1 czerwca 2009 r. i kończy dnia 31 sierpnia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, Prezes Najwyższej Izby Kontroli może rozwiązać z pracownikiem mianowanym stosunek pracy za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. W związku z tym, że T. W. ukończyła 65 lat życia i posiada ponad 40 - letni staż pracy, spełnia warunki określone w art. 27 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), przy uwzględnieniu prowadzonej polityki kadrowej wypowiedzenie dokonane na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 cytowanej ustawy o NIK należało uznać za uzasadnione.

Od decyzji T. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Najwyższej Izby Kontroli, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 maja 2009 r. W konkluzji uzasadnienia organ podkreślił, że przy podjęciu decyzji brał pod uwagę również politykę kadrową przyjętą w NIK, a także możliwość doboru kadry pracowniczej stosownie do potrzeb i wymagań związanych z jak najlepszym funkcjonowaniem kontroli państwowej.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja dyskryminuje ją ze względu na wiek oraz wskazała na swój udział w licznych szkoleniach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wskazał, że przepis art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o NIK, określa w sposób wyczerpujący przesłanki wypowiedzenia stosunku pracy mianowanemu pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli. W ustępie 1 uregulowano przesłanki obligatoryjne wypowiedzenia pracownikowi stosunku pracy. Natomiast w ustępie 2 określone zostały przesłanki fakultatywne wypowiedzenia stosunku pracy. Jedną z przesłanek fakultatywnych jest osiągnięcie wieku i stażu pracy wymaganych do nabycia prawa do emerytury (art. 93 ust. 2 pkt 1). Zaistnienie niniejszej przesłanki umożliwia Prezesowi NIK wypowiedzenie pracownikowi mianowanemu stosunku pracy, co oznacza, że poza zaistnieniem obiektywnego faktu osiągnięcia przez pracownika właściwego wieku i stażu pracy konieczne jest wskazanie elementów racjonalizujących wypowiedzenie stosunku pracy. Należy mieć na uwadze, że daleko idące ograniczenia w zakresie wypowiadania stosunku pracy pracownikom mianowanym oznaczają, iż prawo pracodawcy do podejmowania rozstrzygnięć dotyczących pracowników spełniających warunki do nabycia prawa do emerytury nie może być nadużywane.

Użycie przez ustawodawcę w ust. 2 art. 93 ustawy o NIK zwrotu "można rozwiązać" wskazuje, że decyzja w przedmiocie rozwiązania z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem oparta na tej podstawie, ma charakter decyzji uznaniowej. Zatem Prezes NIK, działając w granicach uznania administracyjnego, obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć sprawę i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji dlaczego uznał za zasadne i celowe rozwiązanie z konkretnym pracownikiem stosunku pracy w związku z osiągnięciem przez niego wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury. Racjonalność podjętej decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu może zostać zweryfikowana przez sąd administracyjny w oparciu o uzasadnienie decyzji. Tylko z uzasadnienia decyzji będą bowiem wynikały okoliczności racjonalizujące decyzję Prezesa NIK, które zdecydowały o skorzystaniu z uprawnienia do rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pracodawca miał podstawę prawną do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu. Jednak wobec niezwykle lakonicznego uzasadnienia decyzji Sąd nie mógł ocenić czy organ - Prezes NIK - uprawnienia tego nie nadużył. Mając na uwadze konieczność zapewnienia Prezesowi NIK możliwość doboru kadry pracowniczej stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej nie sposób pozbawić go prawa do zwolnienia z pracy osoby mogącej przejść na emeryturę, w sytuacji gdy okoliczności temu towarzyszące przemawiają za racjonalizacją decyzji. Wobec tego uchybienie wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na braku w uzasadnieniu odniesienia się do wszystkich okoliczności, w tym okoliczności towarzyszących podjęciu decyzji o zwolnieniu konkretnego pracownika z uwagi na osiągnięcie wieku i stażu pracy wymaganych do nabycia prawa do emerytury jest uchybieniem mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby decyzja była zrozumiała dla adresata, jakimi przesłankami kierował się organ przy jej wydaniu, a w razie jej zaskarżenia mogła być poddana ocenie czy organ ją wydając nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Najwyższej Izby Kontroli, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, polegające na przedstawieniu sprawy w uzasadnieniu wyroku niezgodnie z rzeczywistym stanem i braku wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, czego konsekwencją było bezpodstawne uznanie, że decyzja Prezesa NIK nie spełnia wymogów z art. 107 k.p.a. i niesłuszne uchylenie tej decyzji;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 zdanie 2 i art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezamieszczeniu w uzasadnieniu wyroku konkretnych wskazań co do dalszego postępowania, co w konsekwencji uniemożliwia Prezesowi NIK uniknięcia ewentualnego naruszenia prawa przy ponownym rozpatrywaniu tej sprawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK przez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie stanowi samodzielnej przesłanki do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu NIK.

Na podstawie art. 176 i 185 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prezes NIK wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ferując wyrok dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w uzasadnieniu wyroku pominął istotne dla sprawy okoliczności i w konsekwencji przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Sąd mianowicie nie przedstawił istotnych argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 czerwca 2009 r., wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, stanowiących wyjaśnienie motywów, którymi kierował się Prezes NIK podejmując decyzję o wypowiedzeniu stosunku pracy oraz odpowiedź na zarzuty skarżącej. Ponadto pominął ważne okoliczności oraz analizę prawną, przedstawione w odpowiedzi na skargę, stwierdzając krótko, że organ, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie odniósł się do istotnego z uwagi na zarzut dyskryminacji, dowodu w sprawie - pisma z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr OSO/OSK-122-75/2009.

Konsekwencją wymienionych uchybień Sądu jest, wyrażony w drugiej części uzasadnienia, błędny pogląd, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnienia sporządzonego zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 107 k.p.a, przez co sąd nie mógł ocenić, czy organ wypowiadając stosunek pracy pracownikowi mianowanemu, nie nadużył swojego uprawnienia do wypowiedzenia stosunku pracy. Użycie przez sąd określenia "niezwykle lakoniczne" w odniesieniu do uzasadnienia decyzji, abstrahując od zasadności takiego nazwania, nie stanowi wyjaśnia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że określenie "lakoniczny" ma wiele znaczeń (wyrażający myśli krótko zwięźle, oszczędny w słowach, wyrażony niewieloma słowami, lapidarny), ale żadne z nich nie ma jednoznacznie negatywnego zabarwienia. Na powyższą kwestię zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1082/07 (NSA/WSA 2009/3/52), odnosząc się do zarzutu bardzo ogólnikowego, lapidarnego uzasadnienia wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Skarżący kasacyjnie organ zauważył, że artykuł 107 k.p.a., którego naruszenie Sąd zarzucił jest przepisem procedury administracyjnej, a zatem przyjęcie naruszenia tego przepisu, jako podstawy uchylenia decyzji oznacza konieczność wykazania przez Sąd, że naruszenie to miało miejsce, oraz, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd powinien więc wyjaśnić, na czym, w okolicznościach konkretnej sprawy, polegała sprzeczność z prawem decyzji organu - Prezesa NIK. Sąd, wbrew temu obowiązkowi w zasadzie ograniczył się do wskazania naruszonego przepisu, bez dokonania wykładni tego przepisu w odniesieniu do rozstrzygnięcia podjętego w tej konkretnej sprawie. Jeżeli intencją Sądu było uznanie, choć nie wyartykułował tego w wyroku, że okoliczności podane w uzasadnieniu decyzji - interes kontroli państwowej (polityka kadrowa), nie mogą stanowić elementu racjonalizującego wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi mianowanemu NIK, powinien to wyraźnie stwierdzić dokonując oceny decyzji z punktu widzenia działania organu w granicach uznania administracyjnego (art. 7 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny pomijając treść uzasadnienia decyzji Prezesa NIK, niezasadnie uchylił się od oceny decyzji z punktu widzenia zgodności z art. 7 k.p.a. Stanowi to niewątpliwie naruszenie przepisów art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które nakładają na sądy obowiązek kontroli sądowej, pod względem zgodności z prawem, działalności organu.

Konsekwencją niewłaściwej kontroli działalności organu przez sąd pierwszej instancji jest w tym przypadku stan niepewności, co do sposobu stosowania art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, co może wiązać się z daleko idącymi konsekwencjami, z jednej strony dla pracowników - przez powielanie błędów przez pracodawcę przy wypowiadaniu im stosunku pracy, z drugiej strony dla pracodawcy, który z obawy przed niewłaściwym stosowaniem przepisów może w ogóle zaniechać ich stosowania, ze szkodą dla interesu kontroli państwowej.

W analizowanej sprawie Sąd stwierdził, nie nawiązując do konkretnych uchybień organu, że rozpoznając ponownie sprawę Prezes NIK powinien wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby decyzja była zrozumiała dla adresata, wskazywała jakimi przesłankami kierował się organ przy jej wydawaniu, a w razie zaskarżenia mogła być poddana ocenie, czy organ wydając ją nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego. Formuła wskazówek przyjęta w kwestionowanym wyroku niewątpliwie nie jest zgodna z intencją art. 141 § 4 zdanie 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przyczynia się do uniknięcia błędów w przyszłości, ani nie wskazuje kierunku przyszłego postępowania. Należy zauważyć, że interpretacja tych wskazań nie jest możliwa poprzez nawiązanie do innych fragmentów uzasadnienia analizowanego wyroku, ponieważ całe uzasadnienie zostało sformułowane w sposób niezwykle ogólnikowy w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego.

Wobec tego, że w kwestionowanym wyroku brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do okoliczności wymienionych w uzasadnieniach decyzji Prezesa NIK, można założyć, że Sąd uznał te argumenty za nie mające znaczenia dla oceny legalności decyzji Prezesa NIK. W związku z tym należałoby przyjąć, że zdaniem Sądu, prawidłowe uzasadnienie decyzji wypowiadającej stosunek pracy pracownikowi mianowanemu NIK, musi odwoływać się, podobnie jak w powszechnym prawie pracy, do obiektywnych indywidualnie skonkretyzowanych przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy związanych z wykonywaniem pracy - stąd drugi zarzut skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK.

Nie można zaakceptować sugerowanej przez Sąd wykładni przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK. Z tego przepisu wynika wprost, że osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest samoistną podstawą prawną do rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym NIK. Przepis ten nie zawiera żadnych dodatkowych warunków, które ograniczałyby lub wykluczały stosowanie wskazanej podstawy prawnej. Należy zatem uznać, że spełnienie przez pracownika mianowanego NIK wyżej wymienionych przesłanek stanowi wystarczającą podstawę do rozwiązania z nim stosunku pracy w drodze wypowiedzenia.

Ustawa o NIK kreuje zasadę trwałości stosunku pracy pracowników mianowanych NIK. Istotą tej zasady jest m.in. traktowanie wypowiedzenia stosunku pracy, odmiennie niż w powszechnym prawie pracy, nie jako zwykłego sposobu rozstania się z pracownikiem, które może nastąpić z różnych uzasadnionych powodów, ale jako instytucji wymagającej zaistnienia powodów "kwalifikowanych". Narzędziem realizacji tej zasady są m.in. przepisy ustawy o NIK ograniczające możliwość wypowiadania stosunku pracy pracownikom mianowanym, w tym w drodze wypowiedzenia. Art. 92 i 93 ustawy o NIK zawierają zamknięty katalog podstaw rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym. Jest to uregulowanie szczególne i kompletne, co wyłącza możliwość stosowania przepisów Kodeksu pracy na podstawie art. 5 K.p.

Nie można zatem wypowiedzieć pracownikowi mianowanemu NIK stosunku pracy z przyczyn niewymienionych w ustawie o NIK. Uzasadnienie decyzji wypowiadającej stosunek pracy pracownikowi mianowanemu NIK musi mieścić się w granicach określonych przez art. 93 ustawy o NIK. Nie jest więc dopuszczalne - zdaniem NIK - powoływanie się, w przypadku pracowników w wieku emerytalnym, na dowolne okoliczności - inne, niż wynikające z art. 93 ust. 2 ustawy o NIK - uzasadniające wypowiedzenie stosunku pracy, a więc na takie, na które może powołać się pracodawca stosujący powszechne prawo pracy. Inna interpretacja nie ma oparcia w przepisach ustawy o NIK, z których jasno wynika, że każda przyczyna rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem stosowana jest samodzielnie, tj. każda okoliczność wskazana w tym przepisie stanowi samodzielną przyczynę wypowiedzenia stosunku pracy. W tej sytuacji, powoływanie się na inną przyczynę niż wiek i staż pracy, mogłoby stać się podstawą zarzutu naruszenia art. 93 ust. 2 ustawy o NIK.

Przyjmując, że w tym przypadku właściwa byłaby interpretacja mającą zastosowanie do umownych stosunków pracy, to wobec braku prawnej możliwości powołania się na inne przyczyny, niewymienione w ustawie o NIK - należy uznać, że przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK w ogóle nie może być skutecznie stosowany, co spowoduje faktyczne wyeliminowanie tego przepisu z obrotu prawnego. Sytuacja taka jest nie do przyjęcia, ponieważ w przypadku pracowników mianowanych NIK, w przeciwieństwie do sędziów i nauczycieli, ustawodawca nie przewidział górnej granicy wieku, do której można byłoby kontynuować zatrudnienie. W tej sytuacji, art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK stanowi podstawowy instrument umożliwiający pracodawcy prowadzenie racjonalnej polityki zatrudnienia. Mając na względzie przedstawione argumenty, zasadne jest prezentowane przez Najwyższą Izbę Kontroli stanowisko, iż osiągnięcie wieku i stażu pracy uprawniającego do otrzymania świadczenia emerytalnego stanowi samodzielną i wystarczającą przyczynę wypowiedzenia pracownikowi mianowanemu stosunku pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Rozstrzygając sprawę w granicach określonych skarga kasacyjną w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że przepis art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli określa w sposób wyczerpujący przesłanki wypowiedzenia stosunku pracy mianowanemu pracownikowi NIK. W ustępie 1 uregulowano przesłanki obligatoryjne wypowiedzenia pracownikowi stosunku pracy. Natomiast w ustępie 2 określone zostały przesłanki fakultatywne wypowiedzenia stosunku pracy. Jedną z przesłanek fakultatywnych jest osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury (art. 93 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy). Umiejscowienie wskazanej przyczyny rozwiązania stosunku pracy wśród przesłanek fakultatywnych wskazuje, że sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, nie stanowi wystarczającej samoistnej przyczyny rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy bez konieczności indywidualizacji i konkretyzacji w kontekście przydatności danego pracownika. Oznacza to, że poza zaistnieniem obiektywnego faktu osiągnięcia przez pracownika właściwego wieku i stażu pracy konieczne jest wskazanie elementów racjonalizujących wypowiedzenie stosunku pracy. Należy tutaj mieć na uwadze, że daleko idące ograniczenia w zakresie wypowiadania stosunku pracy pracownikom mianowanym oznaczają, iż prawo pracodawcy do podejmowania rozstrzygnięć dotyczących pracowników spełniających warunki do nabycia prawa do emerytury nie może być nadużywane.

Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, użycie przez ustawodawcę w ust. 2 art. 93 cytowanej ustawy zwrotu "można rozwiązać" wskazuje, że decyzja w przedmiocie rozwiązania z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem, oparta na tej podstawie, ma charakter decyzji uznaniowej. Wobec tego Prezes NIK, działając w granicach uznania administracyjnego, obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznał za zasadne i celowe rozwiązanie z konkretnym pracownikiem stosunku pracy w związku z osiągnięciem przez niego wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury.

Zasadnie również Sąd pierwszej instancji wskazał, że racjonalność podjętej decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu może zostać zweryfikowana przez sąd administracyjny w oparciu o uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie decyzji jest bowiem tym jej elementem, w którym muszą zostać ujęte okoliczności racjonalizujące decyzję Prezesa NIK, które zadecydowały o skorzystaniu z uprawnienia do rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK. Okoliczności racjonalizujące decyzję o rozwiązaniu z pracownikiem mianowanym stosunku pracy za wypowiedzeniem muszą być okolicznościami dotyczącymi tego konkretnego pracownika, z którym ma być rozwiązany stosunek pracy.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Prezes NIK nie wskazał konkretnych okoliczności racjonalizujących rozwiązanie z T. W. stosunku pracy za wypowiedzeniem. W decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Prezes NIK ogólnie powołał się na prowadzoną politykę kadrową. Wskazał, że prowadzenie kontroli w nowych obszarach wymusza zmianę profilu zatrudnienia pracowników, co z kolei oznacza konieczność zatrudnienia nowych pracowników posiadających bieżącą wiedzę i doświadczenie zawodowe, zdolnych do zapewnienia wykonywanych przez NIK zadań na wysokim poziomie merytorycznym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ogólnie zarysowana polityka kadrowa nie może zostać uznana za okoliczność racjonalizującą wybór właśnie T. W., jako pracownika kwalifikującego się do wypowiedzenia stosunku pracy. Z powołania się na ogólną politykę kadrową wynika jedynie tyle, że Prezes NIK jako zasadę przyjął rozwiązywanie stosunków pracy z pracownikami mianowanymi za wypowiedzeniem wobec osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury. Przyjęcie takiej ogólnej zasady nie stanowi okoliczności racjonalizującej wypowiedzenie stosunku pracy konkretnemu pracownikowi, zatrudnionemu na konkretnym stanowisku, z którym związany jest określony zakres obowiązków. Prezes NIK w odniesieniu do T. W. nie określił, jakiej bieżącej wiedzy i doświadczenia zawodowego nie posiada, aby dalej wykonywać na wysokim poziomie zadania stawiane na zajmowanym przez nią stanowisku. Sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury nie oznacza, że T. W. nie gwarantuje już wykonywania powierzonych jej obowiązków na wysokim poziomie merytorycznym.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes NIK natomiast, podtrzymując dotychczasową argumentację, dodatkowo wskazał, że stanowisko radcy prawnego, które zajmuje skarżąca jest stanowiskiem pracownika nadzorującego czynności kontrolne i niezależnie od charakteru aktualnie wykonywanej pracy, zawsze może zaistnieć konieczność realizacji zadań związanych z przebiegiem procesu kontroli. Jak z tego wynika jako okoliczność mającą racjonalizować wypowiedzenie skarżącej stosunku pracy powołano zdarzenie przyszłe niepewne. Zdarzenia, które być może zaistnieją w bliżej nieokreślonej przyszłości nie stanowią okoliczności racjonalizującej wypowiedzenie pracownikowi mianowanemu stosunku pracy. Okoliczności tego typu muszą istnieć w momencie podejmowania decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy za wypowiedzeniem i muszą dotyczyć konkretnego pracownika, zatrudnionego na konkretnym stanowisku pracy, z którym to stanowiskiem wiążą się określone zadania do wykonania.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał na brak podania w uzasadnieniu decyzji okoliczności racjonalizujących wypowiedzenie skarżącej stosunku pracy. Ocenę tą, jak wynika z powyższych rozważań, należy uznać za prawidłową. Dokonanie przez Sąd pierwszej instancji określonej oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie może być utożsamiane, jak czyni się to w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, z przedstawieniem sprawy niezgodnie z rzeczywistym stanem oraz brakiem wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Zatem niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Również nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 141 § 4 zd. 2 i art. 153 p.p.s.a. polegającego, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, na niezamieszczeniu w uzasadnieniu wyroku konkretnych wskazań co do dalszego postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że Prezes NIK musi rozważyć, czy w przypadku skarżącej istnieją konkretne okoliczności racjonalizujące wypowiedzenie jej stosunku pracy. Natomiast organ nie może oczekiwać od Sądu, że otrzyma dokładne wskazówki dotyczące okoliczności, które racjonalizowałyby rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącą. Udzielanie tego typu konkretnych wskazań stanowiłoby przekroczenie przez Sąd jego kompetencji, sprowadzających się do kontroli działalności administracji publicznej.

W konsekwencji powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o NIK, gdyż sam fakt osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury nie stanowi samodzielnej przesłanki do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu w tym znaczeniu, że nie jest konieczne wskazanie okoliczności racjonalizujących wybór określonego pracownika do zwolnienia.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.