Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 834/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art/. 50 ust. 1 pkt 4art. 51  ust. 1 pkt 2 i pkt 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia (...) r. nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. K. D., właściciel działki nr [...] położonej przy ul. [...] w D., wystapił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. (dalej PINB) "o spowodowanie decyzyjnie likwidacji ocieplenia" budynku przy ul. [...], które zostało wykonane na części jego działki. Wskazał, że zrealizowane przez współwłaściciela sąsiedniej działki ocieplenie to koliduje z planowaną przez niego nadbudową parterowego budynku.

W następstwie tego zawiadomienia inspektorzy PINB w dniu 8 października 2009r. przeprowadzili kontrolę robót budowlanych zrealizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w D. W toku tej kontroli ustalili, że docieplenie nadbudowanego budynku mieszkalno-usługowego wchodzi na sąsiedni budynek znajdujący się na działce nr [...], km. [...]. Przeprowadzający kontrolę nie mogli jednak ustalić czy docieplenie to wchodzi na sąsiednią działkę ponieważ jej właściciel, który zainicjował postępowanie, nie wskazał zastabilizowanych znaków granicznych. Organ ustalił także, że budynek istniejący na sąsiedniej działce (nr [...]) został rozbudowany w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego o funkcję mieszkalną , a także decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] wprowadzającą zmiany do zatwierdzonego projektu budowlanego. W trakcie kontroli obiekt był już użytkowany, a z okazanych dokumentów wynikało, że inwestorzy U. i R. T. pismem z dnia [...] r. zawiadomili PINB o zakończeniu robót budowlanych.

Pismem z dnia [...] r. PINB wezwał K. D. do przedłożenia dowodu, że docieplenie budynku znajdującego się na działce nr [...] zostało zrealizowane niezgodnie z projektami budowlanymi zatwierdzonymi decyzjami Prezydenta Miasta D. Odpowiedzi na to wezwanie udzielił pełnomocnik K. D. radca prawny K. G. wskazując, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta D. zatwierdził podział zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na dwie działki o numerach [...] i [...]. Do pisma dołączona została kopia wyrysu z mapy zasadniczej dowodząca, że ściany istniejącego na podzielonej działce budynku są usytuowane w granicy działki. Odpowiadając na to wystąpienie PINB wskazał, że przesłane dokumenty nie wskazują, że docieplenie na budynku U. i R. T. wykonane zostało z przekroczeniem granic sąsiedniej nieruchomości. Dokumentem potwierdzającym tę okoliczność byłaby natomiast inwentaryzacja geodezyjna sporządzona przez uprawnionego geodetę. Kolejnym pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. organ wezwał pełnomocnika K. D. do przedłożenia w terminie 14 dni dowodu potwierdzającego, że doszło do realizacji docieplenia budynku z przekroczeniem granicy nieruchomości. Jednocześnie PINB poinformował, że dysponuje sporządzonym przez uprawnionego geodetę szkicem polowym dołączonym do zawiadomienia o zakończeniu budowy, który świadczy o zgodności zrealizowanych robót z zatwierdzonym projektem budowlanym.

W związku z nieprzedłożeniem przez K. D. żądanego dowodu PINB decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podał, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe bowiem w świetle posiadanej przez Inspektorat dokumentacji rozbudowa budynku została zrealizowana zgodnie z projektem zagospodarowania działki, a także projektem architektoniczno-budowlanym, tak w zakresie kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. W ocenie organu o przedmiotowej zgodności świadczy między innymi szkic polowy przedłożony przez inwestorów przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy.

W odwołaniu K. D. domagał się uchylenia decyzji PINB i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zarzucił naruszenie decyzją PINB przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sporawy, a w szczególności odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety. Zdaniem odwołującego się ponadto organ I instancji naruszył także art. 78 § 2 w zw. z art. 8 tej ustawy, a to w związku z niewydaniem postanowienia odmawiającego uwzględnienia jego wniosku dowodowego. W uzasadnieniu wskazał, że organ administracyjny winien być aktywny w wyszukiwaniu i gromadzeniu materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organ pominął on jednak wniosek dowodowy strony zmierzający do ustalenia czy zrealizowane docieplenie budynku posadowionego na działce nr [...] przekracza granicę prawną nieruchomości ustanowioną na podstawie decyzji Prezydenta Miasta D. Żądanie to stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. powinno zostać tymczasem uwzględnione, bowiem przedmiotem dowodu z opinii biegłego geodety była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Zdaniem odwołującego się organ nie dostrzegł ponadto różnicy między wyjaśnieniem przebiegu granicy miedzy nieruchomościami, a jej przekroczeniem przy docieplaniu budynku.

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB) działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zamknięcie drogi przeprowadzenia kontroli przedmiotowej inwestycji w trybie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie uniemożliwia prowadzenia w stosunku do obiektu zgłoszonego do użytkowania odrębnych postępowań objętych chociażby dyspozycją art. 51 Prawa budowlanego. W dalszej części uzasadnieniaWINB wskazał, że jeżeli jednak wykonane roboty budowlane są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym to art. 51 Prawa budowlanego nie może mieć bezpośredniego zastosowania. Roboty te pozostają bowiem w zgodzie ze stanem prawnym, co potwierdza obowiązująca decyzja o pozwoleniu na budowę. W przypadku natomiast istotnego odstąpienia od projektu budowlanego organ nadzoru winien podjąć działania przewidziane w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, a w szczególności nałożyć obowiązek przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robot budowlanych. Zdaniem WINB realizacja budynku łącznie z dociepleniem jego ściany granicznej została jednak zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem. Projekt ten w pkt 4.2.4. przewidywał bowiem zaizolowanie ścian zewnętrznych budynku styropianem bądź wełną mineralną o grubości 10 cm. Tym samym należało uznać, że inwestorzy nie dokonali żadnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał też zarzut naruszenia przez PINB art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. W jego ocenie organ nie wydając postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety nie naruszył tych przepisów w skierowanym do strony piśmie z dnia 21 grudnia 2009 r. uzasadnił bowiem odmowę przeprowadzenia tego dowodu. Argumentację tę powtórzył zresztą także w uzasadnieniu decyzji. W tym kontekście WINB zauważył, że w aktach sprawy znajduje się niezakwestionowana przez skarżącego inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza przedmiotowego budynku z 2007 r. Inwentaryzacja ta została zaś sporządzona przez uprawnionego geodetę i wynika z niej, że zrealizowana rozbudowa jest zgodna z decyzjami udzielającymi pozwolenia na budowę. W tej sytuacji należało uznać, że subiektywna ocena strony nie może podważyć opinii geodety posiadającego stosowne uprawnienia.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Kwestie naruszenia prawa własności skarżącego poprzez przekroczenie przez docieplenie granicy prawnej działki nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego lecz do właściwości sadów powszechnych i stanowią materię stricte cywilistyczną. Tym samym należało, zdaniem organu odwoławczego, zaakceptować stanowisko PINB tak w przedmiocie ustaleń dotyczących stanu faktycznego, jak i jego kwalifikację prawną.

W skardze K. D., zastępowany przez radcę prawnego K. G., domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący powtórzył w zasadzie zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji PINB, a to naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także naruszenie art. 78 § 2 w zw. z art. 8 k.p.a. Dodatkowo wskazał on, że do naruszenia ostatnio wymienionych dwóch przepisów doszło także w związku z art. 84 § 1 i art. 123 § k.p.a. Uzasadniając te zarzuty podał, że słuszność zarzutu braku dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy dowodzi zapis zamieszczony w protokole kontroli z dnia 8 października 2009 r. Wskazano w nim bowiem, że zrealizowane ocieplenie wchodzi na budynek skarżącego. PINB zaniechał jednak wyjaśnienia czy to ustalenie miało znaczenie dla sprawy. Bezzasadne było w związku z tym twierdzenie, że docieplenie to zostało zrealizowane zgodnie z zatwierdzonymi projektami budowlanymi, bowiem w projektach tych nie przewidziano wejścia z dociepleniem na sąsiedni budynek. W tym kontekście nieuzasadnione są także twierdzenia WINB, że realizując docieplenie ściany granicznej styropianem o grubości 10 cm inwestorzy dotrzymali wymogu wynikającego z zatwierdzonego projektu. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem WINB, że naruszenie granic budynku znajdującego się na sąsiedniej działce nie jest istotne dla prowadzonego postępowania administracyjnego, bowiem ma charakter cywilnoprawny. Wskazał, że wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania docieplenia ściany budynku stanowi "zadysponowanie nieruchomością na cele budowlane". Pozwolenie na budowę może zaś zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego zostać wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na te cele. Złożenie takie oświadczenia przez inwestora nie zwalnia organu od wyjaśnienia wątpliwości, co do prawdziwości jego treści, zwłaszcza gdy zainteresowany kwestionuje jego prawdziwość. Skoro okoliczność braku zgody skarżącego na zajęcie jego nieruchomości pod docieplenie ściany sąsiedniego budynku ujawniła się po wydaniu już pozwolenia na budowę, to PINB był zobowiązany wyjaśnić tę kwestię od czego się jednak uchylił. W jego ocenie sprawa winna zostać rozważona w kontekście art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak i art. 84 b tej ustawy. Przekroczenie granic nieruchomości w toku robót budowlanych stanowi bowiem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymagało zmiany projektu budowlanego. O zmianę taką inwestor winien wystąpić w trakcie budowy, gdy stwierdził, że nie ma możliwości zrealizowania pierwotnego projektu. W postępowaniu tym winien zaś wykazać się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem skoro tego nie uczynił zasadne było zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Skarżący szeroko uzasadnił także zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kwestie przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym. W szczególności, jego zdaniem, zaniechanie przeprowadzenia przez PINB dowodu z opinii biegłego geodety naruszyło unormowanie wynikające z art. 84 § 1 k.p.a., bowiem organy nie mogły bez takiej opinii rozstrzygnąć sprawy, gdyż wymagało to wiadomości specjalnych. Stanowisko WINB zajęte w tej kwestii jest natomiast wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony organ ten twierdzi, że wniosek skarżącego był nieuzasadniony i tym samym zasadna była odmowa powołania biegłego przez PINB, a jednocześnie z drugiej strony wskazuje, że skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi i dostrzeżone naruszenia przepisów prawa uwzględnia z urzędu. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd ocenia wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Dodać należy, iż powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd tym samym władny jest uchylić zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i wreszcie naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przystępując w zakreślonych ramach do kontroli zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że zapadłe w kontrolowanej sprawie decyzje organów obu instancji zostały oparte na normie wynikającej z art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przywołane uregulowanie nie pozostawia wątpliwości, że umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza zatem niemożność wydania w sprawie decyzji załatwiającej sprawę co do istoty w związku z brakiem któregoś z elementów administracyjnego stosunku prawnego. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada w szczególności w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przesłanką bezprzedmiotowości postępowania jest także brak podstaw do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25). Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysował się spór czy dopuszalne jest zakończenie postępowania toczącego się w trybie art. 51 Prawa budowlanego decyzją umarzająca postępowanie, czy też organ winien zakończyć to postępowanie decyzją o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych (vide: Analiza orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych związanego z legalizacją obiektów budowlanych na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Opracowanie sporządzone w Biurze Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w 2010 r. s. 26 -29). Zdaniem składu orzekającego podzielić tutaj należy pogląd WSA w Białymstoku zawarty w wyroku z dnia 27 listopada 2009 r. , sygn. akt II SA/Bk 470/09 (niepubl.), w którym stwierdzono, że w gruncie rzeczy w obu przypadkach efekt postępowania jest ten sam.

W kontrolowanym postępowaniu brak było jednak podstaw do wydania tego rodzaju decyzji. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że zrealizowane na działce nr [...] km. [...], położonej w D., roboty budowlane zostały wykonane z naruszeniem zatwierdzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej projektu budowlanego, a zatem w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zgodnie z częścią tekstową, jak i graficzną, projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...], rozbudowa budynku na działce nr [...] miała mieścić się w granicach tej działki oraz być zrealizowana częściowo na działce nr [...]. W projekcie tym nie przewidziano zatem lokalizacji żadnej części rozbudowywanego obiektu na działce nr [...]. Do tej części projektu budowlanego nie zostały także wprowadzone żadne zmiany decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...]. Stosownie do art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, jeżeli nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Tym samym nie ulega wątpliwości, że przekroczenie granicy sąsiedniej nieruchomości na całej długości ściany granicznej chociażby tylko o 10 cm stanowi odstępstwo od projektu zagospodarowania działki. Odstępstwo takie winno być zatem na mocy art. 36a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane kwalifikowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zauważyć też należy, że stosownie do art. 36a ust. 5 pkt 2 tej ustawy istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest także zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym m.in. jego kubatury. Stosownie zaś do § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) przez kubaturę brutto budynku należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, albo między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją. Skoro zatem zrealizowana nadbudowa wychodzi jedną ścianą poza obrys rozbudowywanego budynku, czego nie przewidziano w projekcie, to należało przyjąć, że w stosunku do tego projektu zwiększyła się kubatura zrealizowanego obiektu mierzona po zewnętrznym jego obrysie.

W związku z tym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało wszczęte postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, bowiem istniały podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego w związku z zaistnieniem przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko WINB, że upływ terminu, o jakim mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane, nie uniemożliwia przeprowadzenia w stosunku do obiektu zgłoszonego do użytkowania odrębnych postępowań objętych chociażby dyspozycją art. 51 Prawa budowlanego. Dokonanie zgłoszeniu zakończenia robót budowlanych w trybie art. 54 Prawa budowlanego oraz upływ terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego przewidzianego tym przepisem nie legalizuje istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wszczynając postępowanie administracyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego orzekające w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego były zobowiązane, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z zadania tego organy obu instancji nie wywiązały się jednak w sposób należyty, w sprawie bowiem doszło do naruszenia zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej oraz wynikającej z art. 77 § 1 tej ustawy zasady oficjalności nakładającej na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenie tych przepisów postępowania, w ocenie składu orzekającego, mogło mieć zaś istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodzić się należy ze skarżącym, że niezrozumiała jest treść protokołu oględzin dokonanych przez inspektorów PINB, w którym zapisano, że zrealizowane "docieplenie wchodzi na budynek wybudowany na działce nr [...]", a jednocześnie nie można było stwierdzić czy "wybudowane ocieplenie na ścianie granicznej przedmiotowego budynku wchodzi na działkę [...]". Przede wszystkim błędne było jednak powołanie się przez organy obu instancji na szkic polowy zawierający inwentaryzację geodezyjną zrealizowanych robót budowlanych, który został dołączony do zgłoszenia zakończonych robót budowlanych. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii tego dokumentu wynika, że został on sporządzony prawdopodobnie w marcu 2007 r. (na dokumencie tym naniesiona jest cyfra rzymska III i cyframi arabskimi liczba 2007). Tymczasem jak wynika z dziennika budowy do wykonania zewnętrznych izolacji termicznych ścian inwestor przystąpił dopiero 10 sierpnia 2007 r., a ukończył je 29 września 2007 r. Mając na uwadze powyższe PINB winien przesłuchać na tę okoliczność uprawnionego geodetę który sporządził ten szkic polowy. Zauważyć też należy, że na tym szkicu polowym zostały podane wymiary obydwu zbliźniaczonych budynków leżących na działkach [...] i [...], a zatem wystarczyło dokonać pomiaru obrysu obu tych obiektów, aby ustalić czy inwestor rzeczywiście naruszył w trakcie budowy projekt zagospodarowania działki.

W kontekście przeprowadzonych rozważań nie można podzielić stanowiska PINB, że w sprawie konieczne było przedłożenie przez skarżącego dowodu, który wskazywałby na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym. Na skutek tego nie było jednak podstaw domagania się przez skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, a zatem nie doszło do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. Zgodzić się należy natomiast ze skarżącym, że odmawiając przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę organ winien wydać postanowienie dowodowe, o jakim jest mowa z art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2 i art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. Postanowienie takie jest jednak niezaskarżalne, a zatem nie było potrzeby doręczania go stronom ( art. 125 § 1 k.p.a. – argument a contrario). Nie musiało ono także, stosownie do art. 124 § 2 k.p.a., zawierać uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących braku złożenia przez inwestorów prawidłowego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wskazać należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10. W uchwale tej wskazano, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał natomiast, że w przypadku ustalenia przez właściwy organ na podstawie stanu faktycznego sprawy, iż nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ winien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Decyzją tą organ winien nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu brzmienie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wskazuje, że przywołany przepis mimo, że nie został wskazany w ust. 7 tego artykułu ma zastosowanie również do sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Stosownie bowiem do treści tego przepisu wykonanie obowiązku nałożonego decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego prowadzi do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB zastosuje się do zaleceń Sądu, w szczególności przeprowadzi wskazane przez Sąd dowody, na których podstawie ustali, czy realizacja spornego docieplenia była zgodna z projektem zagospodarowania działki. W zależności od tych ustaleń organ ten rozważy następnie potrzebę dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego. W szczególności rozważy konieczność nałożenia obowiązku przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany izolacji termicznej ściany graniczącej z działką nr [...] oraz nakaz usunięcia zrealizowanego docieplenia w części wkraczającej na tę sąsiednią działkę.

Z tych wszystkich powodów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200, , art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).