Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3018/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 4 art. 48 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. G. i E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1020/11 w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1020/11 oddalił skargę L. G. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał E. i L. G. rozbiórkę altany na działce nr [...] w S., położonej na terenie [...] Rodzinny Ogród Działkowy [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2008 r. ustalono, iż na powyższej działce skarżący realizują altanę o wymiarach 8,54 m x 5,50 + 3,05 m x 2,10 m i pow. zabudowy 53,40 m2, w konstrukcji tradycyjnej z dachem krytym papą, bez wymaganego prawem pozwolenia. Ponieważ obiekt przekraczał maksymalną powierzchnię zabudowy określoną w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, pozwolenie na budowę nie jest wymagane w przypadku budowy altany i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o pow. zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza miastami - wszczęto procedurę naprawczą z art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wezwano inwestorów do przedstawienia opinii technicznej, która nie została jednak przedłożona w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Stosowna analiza techniczna została przedstawiona dopiero przy odwołaniu od decyzji nakazującej rozbiórkę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Na skutek skargi wniesionej przez [...] Rodzinny Ogród Działkowy [...] w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 1068/10, uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że celem oceny technicznej powinno być wskazanie technicznych możliwości wykonania częściowej rozbiórki obiektu wraz z określeniem jej zakresu poprzez wskazanie rodzaju robót budowlanych, których wykonanie umożliwi doprowadzenie przedmiotowej altany do stanu zgodnego z prawem. Opinia ta powinna zatem wykazać, że po wykonaniu określonych prac powierzchnia zabudowy altany nie przekroczy 35 m2. Tymczasem przedłożona przez L. i E. G. analiza wykazała, że dla zachowania sztywności konstrukcji altany i uniknięcia odkształceń jej elementów, celowym jest pozostawienie obudowy tarasu wejściowego w stanie istniejącym. Ocena techniczna wskazuje zarazem na brak możliwości rozbiórki tego elementu altany. Nie jest zatem możliwe doprowadzenie altany do stanu zgodnego z prawem, tj. do powierzchni 35 m2. Wobec tego organ odwoławczy wezwał inż. N. S. do wyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy istnieje możliwość doprowadzenia powyższej altany do stanu zgodnego z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz określenia niezbędnego zakresu ewentualnych prac. N. S. nie odpowiedział, w zakreślonym przez organ terminie, na powyższe wezwanie. Wobec tego decyzję organu pierwszej instancji uznano za trafną.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. L. i E. G. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz art. 48 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszy pogląd.

Na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. skarżący przedłożyli dodatkowo nową ekspertyzę techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w opisanym na wstępie wyroku oddalającym skargę zauważył, że zgodnie z ogólną zasadą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niemniej, ustawodawca przewiduje również pewne wyjątki od powyższego przepisu, spośród których istotny w kontekście kontrolowanej sprawy jest art. 29 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Jak wynika z treści powołanego przepisu, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

Biorąc zatem pod uwagę charakter przedmiotowego obiektu, nie powinno w ocenie Sądu ulegać wątpliwości, że realizacja inwestycji skarżących wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. L. i E. G. podważali wprawdzie zasadność wliczenia powierzchni tarasu, a następnie także powierzchni klatki schodowej, do powierzchni zabudowy, lecz Sąd podkreślił, że kwestia ta została już definitywnie przesądzona w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 58/10 oddalającym skargę na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej. W orzeczeniu tym odrzucono podnoszoną przez skarżących argumentację. Stanowisko to jest z kolei wiążące dla Sądu w rozpatrywanej obecnie sprawie, skoro wyrok z dnia 5 maja 2010 r. nie został skutecznie zakwestionowany. Tym samym Sąd uznał, że wskazane na początku wyliczenia co do powierzchni zabudowy realizowanego przez skarżących obiektu budowlanego (ok. 53,40 m2) są trafne. Bezsporne jest zarazem w niniejszej sprawie, iż L. i E. G. nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, konieczne było zatem wdrożenie odpowiedniego postępowania naprawczego. Słusznie przy tym skarżący zostali wezwani w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego do przedłożenia opinii technicznej wskazującej zakres robót budowlanych, których wykonanie pozwoliłoby na ewentualne zalegalizowanie obiektu budowlanego, tj. zmniejszenie jego powierzchni zabudowy do 35 m2. Z przedłożonej opinii technicznej z dnia [...] października 2010 r. wynika natomiast, iż obudowa tarasu wejściowego (klatki schodowej) powinna pozostać w stanie istniejącym. Oględziny oraz analiza statyczna omawianego obiektu, dokonane przez rzeczoznawcę budowlanego, wskazują bowiem, że jest to celowe z uwagi na zachowanie odpowiedniej sztywności obiektu budowlanego w analizowanym rejonie zabudowy. Tym samym należy uznać, że nie istnieje możliwość rozebrania klatki schodowej, której powierzchnia zabudowy wynosi ok. 6,47 m2. Prowadzi to w konsekwencji do wniosku, że nawet gdyby skarżący zdecydowali się na rozebranie tarasu lub zmianę jego konstrukcji, to powierzchnia zabudowy wzniesionego przez nich budynku i tak przekraczałaby powierzchnię 35 m2, przewidzianą w art. 29 § 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Oznacza to zarazem, że wbrew twierdzeniom skarżących nie ma obecnie możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Tym samym organy administracji publicznej zobligowane były na mocy art. 48 ust. 4 wymienionej ustawy do wydania nakazu rozbiórki, co też uczyniły.

Na marginesie dotychczasowych rozważań Sąd zauważył, że wymóg zachowania maksymalnej powierzchni zabudowy w postaci 35 m2 dla altan oraz obiektów gospodarczych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych leżących poza miastem wynika wprost z przepisów rangi ustawowej, tj. z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, których jedynie wtórnym powtórzeniem są postanowienia regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego z 2004 r. Mając zatem na uwadze dotychczasowe rozważania oraz wydane wcześniej wyroki, Sąd uznał, że bez znaczenia są wywody czynione w opinii technicznej z dnia [...] maja 2012 r. dotyczące możliwych definicji pojęć "altana", "taras", "schody", "klatka schodowa" oraz sposobu obliczania powierzchni zabudowy obiektu budowlanego.

W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2010 r. odpowiadają bowiem prawu. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej P.p.s.a.).

Od powyższego wyroku L. G. i E. G. wnieśli skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.

a) art. 134 P.p.s.a. przez niezastosowanie zasady oficjalności i nie wzięcia pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji wszelkich istotnych naruszeń prawa, których dopuściły się organy administracji, a związanych z materią zaskarżonej decyzji, tj.

- nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu, że organ administracji dokonał oceny (odnośnie meritum przedmiotowej sprawy), która nie jest oparta na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

- nieuwzględnienie przez WSA w Poznaniu, że organ administracji nie podjął z urzędu wszelkich kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego;

oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze;

b) art. 153 P.p.s.a., przez stosowanie oceny prawnej opartej na pierwszym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2010 r., który błędnie oparł się na nieprawidłowym stanie faktycznym tj. wliczeniu do powierzchni zabudowy altany tarasu oraz zadaszenia schodów, którego stanowiskiem nie był związany WSA wydając wyrok z dnia 7 września 2012 r.

2) nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji sprzeczności między § 107 regulaminu Rodzinnych Ogródków Działkowych a art. 29 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego, powodujących wprowadzenie w błąd strony skarżącej, stanowiących naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez przerzucenie na skarżących wyłącznego obowiązku zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 września 2012 r. kilkakrotnie wskazuje, że jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku tegoż Sądu z dnia 5 maja 2010 r. odnośnie powierzchni zabudowy. Wskazany wyrok z dnia 5 maja 2010 r. opiera się na kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2008 r. Zgodnie z istotą zasady wyrażonej w art. 153 P.p.s.a., obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. W zaistniałej sytuacji ma miejsce zmiana stanu faktycznego. Od początku bowiem przyjmowano błędne wyliczenie powierzchni zabudowy altany. Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę okoliczności stanu faktycznego, które w świetle opinii F. P. uległy zmianie. Stwierdzono bowiem w opinii, że istnieje możliwość bezpiecznego - z punktu widzenia zachowania funkcji budynku - prowadzenia robót budowlanych celem osiągnięcia legalnej i oczekiwanej w świetle Prawa budowlanego powierzchni zabudowy tj. do 35 m2. Sąd pierwszej instancji niemal zupełnie ignoruje przedstawioną przez skarżących ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. F. P., która stoi w całkowitej sprzeczności z wcześniejszą opinią.

Skarżący wskazali, że § 107 regulaminu Rodzinnych Ogrodów Działkowych nie pozostawał zgodny z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Treść § 107 pkt 5 stanowi, że altana może posiadać zadaszony taras o powierzchni 12 m2. Powierzchni tarasu nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany, z wyjątkiem części znajdującej się pod poddaszem lub nad piwnicą. Skarżący, na swoją niekorzyść, postępując zgodnie z regulaminem, działali jednocześnie niezgodnie z prawem budowlanym - budując altanę. W tym kontekście Sąd powinien dostrzec, że organy administracji publicznej naruszyły art. 7 K.p.a., zgodnie z którym są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zatem, to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W przedstawianym przypadku organy administracji przerzuciły obowiązek wykonania analizy technicznej dotyczącej projektu budynku na skarżących, co powinno prowadzić do uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego wezwał inż. N. S., który sporządzał pierwszą ekspertyzę w sprawie do jednoznacznego wyjaśnienia, czy istnieje możliwość doprowadzenia przedmiotowej altany do stanu zgodnego z dyspozycją zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Pomimo tego, że nie otrzymał on odpowiedzi na złożone pismo utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę altany. W tym przypadku, co ewidentnie pomija Sąd pierwszej instancji, organ pozostał bierny - ograniczył się jedynie do przesłania wyżej omawianego wezwania, a negatywnymi konsekwencjami związanymi z biernością biegłego organ obciążył skarżących, czego nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] października 2010 r. nakazującą E. i L. G. rozbiórkę altany na działce nr [...] w S., położonej na terenie [...] Rodzinny Ogród Działkowy [...].

W sprawie niniejszej skarżący oparli skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134, 153 P.p.s.a. i art. 7 i 77 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje kwestia prawidłowego sposobu obliczenia powierzchni zabudowy obiektu zrealizowanego samowolnie przez skarżących oraz ewentualna możliwość doprowadzenia go w tym zakresie do stanu zgodnego z przepisami ustawy - Prawo budowlane.

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą wprawdzie naruszenia przepisów postępowania, należy jednak najpierw przywołać przepisy prawa materialnego, które stanowią podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji, bowiem przepisy te wyznaczały konieczny do ich prawidłowego zastosowania zakres i kierunki postępowania dowodowego.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. W rozpoznawanej sprawie przyczyną powołania się na powyższy przepis był fakt wybudowania przez skarżących na działce nr [...] w S., położonej na terenie [...] Rodzinny Ogród Działkowy [...], obiektu budowlanego (altany) o powierzchni zabudowy 53,40 m2 , bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponieważ powierzchnia obiektu przekraczała wielkość przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wszczął stosowne postępowanie zakończone nakazem rozbiórki.

Na wstępie należy zauważyć, że co do zasady sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, lecz jedynie poddaje kontroli ustalenia poczynione przez organ administracji publicznej w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA i wsa 2008/2/31). Powyższe oznacza też, że regułą jest, iż sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jeżeli już, to jedynie w ograniczonym, bo uzupełniającym charakterze, może przeprowadzić dowód z dokumentu (art. 106 § 3 P.p.s.a.). A zatem ewentualne postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne tylko w zakresie dopuszczalnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy uznać zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 58/10, nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych tego rodzaju, która prowadziłaby do utraty mocy wiążącej oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyżej orzeczeniu. Z tego względu, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał się związany prawidłową oceną wyrażoną w wyroku z dnia 5 maja 2010 r., dotyczącą sposobu obliczenia powierzchni zabudowy spornego obiektu (altany). Trzeba bowiem zauważyć, że odmienna ocena stanu faktycznego wyrażona, zdaniem skarżących, w przedstawionej przez nich ekspertyzie technicznej z maja 2012 r., opracowanej przez mgr inż. F. P., w zakresie obliczenia powierzchni obiektu, jak i możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, nie może być rozumiana jako powodująca zmianę stanu faktycznego, który w sprawie niniejszej pozostał bez zmian, ponieważ nie zmieniły się techniczne parametry obiektu. W tym kontekście stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do uznania, iż ze względu na wydane wcześniej wyroki, wywody czynione w opinii technicznej z 2012 r. w kwestii sposobu obliczania powierzchni zabudowy, pozbawione są decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tak samo nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżących, organy administracyjne orzekające w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Tym samym chybiony jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. (co prawda w podstawach skargi kasacyjnej nie podano konkretnej jednostki redakcyjnej – paragrafu, jednak uzasadnienie zarzutu wskazuje na § 1 tego przepisu), którego naruszenia skarżący upatrują w nieprawidłowym przeprowadzeniu przez organy nadzoru budowlanego postępowania dowodowego, a dodatkowo jeszcze w nieustosunkowaniu się Sądu do wszystkich zarzutów skargi. Odnosząc się do tego zarzutu należy podnieść, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1695/06 "Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeśli argumentacja Sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności."

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skarżących, co do "bierności" organów nadzoru budowlanego w zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy poprzez przerzucenie na skarżących obowiązku przedłożenia analizy technicznej. Obowiązek sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej został nałożony na skarżących postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który pozwala organom nadzoru budowlanego na nałożenie obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Wskazane wyżej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w przywołanym już wyżej wyroku z dnia 5 maja 2010 r. oddalił skargę L. G. i E. G., uznając że zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione. Ponadto, jak trafnie również zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 maja 2010 r., nałożenie obowiązku przedstawienia oceny technicznej w stanie faktycznym analizowanej sprawy służyło interesowi skarżących, ponieważ jej celem było przedstawienie możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w sposób możliwie najmniej dotkliwy dla skarżących. Tym samym można więc uznać, że przedłożenie stosownej oceny technicznej leżało w interesie skarżących. Pomimo tego, żądana ocena – opinia techniczna sporządzona przez inż. N. S. - została przedstawiona dopiero przy odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2010 r. orzekającej o rozbiórce.

Nie można również zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że organ nadzoru budowlanego – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał bierny w dążeniu do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ wezwał inż. N. S., powiadamiając skarżących, do wyjaśnienia, czy istnieje możliwość doprowadzenia przedmiotowej altany do stanu zgodnego z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz określenia niezbędnego zakresu ewentualnych prac - co pozostało jednak bez odpowiedzi. W orzecznictwie sądów administracyjnych od dawna podkreśla się, że ciążący na organie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie oznacza, że strona postępowania jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej mogłoby prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla tejże strony (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, ONSA 1984/2/98 i z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1605/96). Powyższe prowadzi ponownie do wniosku, że postępowanie w sprawie niniejszej było prowadzone z poszanowaniem zasad ogólnych procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie dotyczącym ustalenia stanu faktycznego, w tym z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli – stron tego postępowania.

Odnośnie podniesionej w skardze kasacyjnej kwestii ewentualnej sprzeczności pomiędzy przepisami ustawy - Prawo budowlane a postanowieniami regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego należy zauważyć, że wspomniany regulamin nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Tymczasem przepisy ustawy – Prawo budowlane są wiążące dla organów administracji publicznej – organów nadzoru budowlanego. Ponadto, jak zauważył trafnie Sąd pierwszej instancji, normy powołanej wyżej ustawy dotyczące maksymalnej powierzchni zabudowy dla altan oraz obiektów gospodarczych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych znalazły swoje odzwierciedlenie w regulaminie Rodzinnego Ogrodu Działkowego z 2004 r. Należy też zauważyć - w nawiązaniu do podniesionego przez skarżących argumentu, że na swoją niekorzyść postępując zgodnie z regulaminem, działali jednocześnie niezgodnie z Prawem budowlanym – że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej pisma Zarządu ROD [...] z dnia [...] października 2008 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], to Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego zgłosił samowolę budowlaną na działce nr [...], wskazując że budowana przez skarżących altana znacznie przekracza dopuszczalne wymiary, a wielokrotnie przeprowadzone rozmowy i kontrole były lekceważone i nie przyniosły rezultatu.

Wobec powyższego, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.