Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 279/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, ust. 8, ust. 8a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. C. skargą wniesioną w dniu 30 lipca 2008 r. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nr [...] wydaną w dniu [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działającego z upoważnienia Burmistrza D., z dnia 29 lutego 2008 r. odmawiającą skarżącemu przyznania w okresie od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci: D. C., D. C. i Ł. C., oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na wszystkie dzieci, a także z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania na D. C., jak również z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na Ł. C.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku złożonego przez J. C. w dniu 6 września 2007 r., do którego dołączył on zaświadczenia ze szkoły dotyczące dzieci D. oraz D. C., zaświadczenie wystawione przez Urząd Miasta i Gminy w D., stwierdzające, że M. C., żona wnioskodawcy, figuruje w prowadzonych przez Urząd księgach podatkowych jako podatnik podatku rolnego gruntu o powierzchni 0,2318 ha, stanowiącego 0,0664 ha przeliczeniowego, umowę dzierżawy z dnia 7 grudnia 2005 r. zawartą przez M. C. i M. Z., na podstawie której żona wnioskodawcy wydzierżawiała M. Z. grunt o łącznej powierzchni 6,7378 ha. Umowa dzierżawy zawierała także oświadczenia stron, iż nie pozostają one ze sobą w stosunku małżeństwa ani pokrewieństwa, a ponadto, że dzierżawca nie jest małżonkiem zstępnego wydzierżawiającego, ani też osobą pozostającą z wydzierżawiającym we wspólnym gospodarstwie domowym. Umowa ta została zarejestrowana w operacie ewidencji gruntów w obrębie D. pod nr A w dniu 9 lutego 2006 r. Ponadto do wskazanego wyżej wniosku J. C. dołączył również zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 23 lipca 2007 r. stwierdzające, że dochód jego rodziny w roku 2006 wyniósł, bez pomniejszania o należne składki oraz podatek, 41.365,60 zł, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności D. C. oraz odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci, a także fotokopię swojego dowodu osobistego.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż zaświadczenie wystawione przez Urząd Miasta i Gminy w D. dotyczące M. C. jako podatnika podatku rolnego obejmowało stan na dzień 30 października 2007 r., natomiast w roku podatkowym 2006, żona wnioskodawcy figurowała w księgach podatkowych jako podatnik podatku rolnego gruntu o powierzchni 6,9696 ha, stanowiącego 6,2984 ha przeliczeniowych.

Decyzją z dnia 29 lutego 2008 r., nr [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. odmówił przyznania J. C. wnioskowanego przez niego zasiłku rodzinnego oraz wskazanych dodatków. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie zebranych dokumentów ustalił, iż łączny roczny dochód rodziny uzyskany w roku poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 40.518,65 zł, co oznacza, że miesięcznie dochód na jednego członka rodziny w roku 2006 osiągnął kwotę 675,31 zł. Wysokość tego dochodu stanowiła suma dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a także dochodu z gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność M. C. Oznaczało to, że dochód przypadający na jednego członka rodziny przekroczył kwotę progową 583,00 zł uprawniającą do uzyskania zasiłku rodzinnego o 92,31 zł.

Organ wyjaśnił także, iż w sprawie nie mógł być uwzględniony fakt zawarcia przez M. C. umowy dzierżawy z M. Z., ponieważ nie była to umowa zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). W ocenie organu I instancji chociaż umowę tę zawarto na okres 10 lat, a także została ona wpisana do ewidencji gruntów i budynków w Starostwie Powiatowym w O., to jednak celem jej zawarcia nie było uzyskanie przez wydzierżawiającą M. C. uprawnień do renty lub emerytury z tytułu ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników, z tego względu nie istniały podstawy do zastosowania przepisu art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 18 marca 2008 r. J. C. wyrażając swoje niezadowolenie z podjętego przez organ rozstrzygnięcia i zarzucając, iż ustnie zapewniano go o tym, że zasiłek rodzinny zostanie mu przyznany, podczas gdy od trzech lat wydawane są przez organ decyzje odmawiające mu prawa do tego świadczenia. Dla odwołującego się niezrozumiałym była także okoliczność, iż uwzględnienie jego wniosku organy uzależniają od uzyskania przez jego żonę renty lub emerytury rolniczej, pomimo że z przedstawionych dowodów, w szczególności artykułu opisanego w "Poradniku Rolniczym" z dnia 12 lutego 2006 r., wynika, że spełnienie tego warunku nie jest konieczne do uzyskania zasiłku rodzinnego.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy na wstępie szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, następnie przytoczył treść przepisów art. 3 pkt 1 lit. a) i c), pkt 2 i 16, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 – 3, oraz 8 i 8a, a także art. 23 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które określają cele, dla których zasiłek rodzinny jest przyznawany, osoby uprawnione do jego uzyskania, a także osoby, które mogą wystąpić z odpowiednim wnioskiem, jak również definicje dochodu, dochodu rodziny oraz rodziny w rozumieniu tej ustawy, a nadto maksymalną wartość progową dochodu, która uprawnia do uzyskania tego świadczenia rodzinnego. Organ przytoczył także treść przepisu art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 2006 Nr 136, poz. 969 ze zm.), w związku z treścią obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. (M.P. Nr 66, poz. 738), które ustalają przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r., jak również treść art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), w zw. z art. art. 5 ust. 8 i 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, które określają pojęcie umowy dzierżawy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Po przedstawieniu stanu prawnego organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim dopuszcza wyjątki od zasady, że w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego to przy ustalaniu dochodu uzyskiwanego z tego gospodarstwa, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się także obszary rolne oddane w dzierżawę. Przepis ten dopuszcza bowiem tylko trzy wyjątki, a mianowicie nie wlicza się części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego, oddanego w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną albo gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziwszy, iż żaden z przedstawionych wyjątków nie zachodzi, w szczególności zaś załączona do wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego umowa dzierżawy nie jest umową dzierżawy zawartą stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, ponieważ dochód rodziny przypadający na jednego jej członka przekroczył wskazaną w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych kwotę 583,00 zł. W ocenie organu odwoławczego zastosowania nie mógł mieć przepis art. 5 ust. 3 ustawy, przewidujący możliwość przyznania zasiłku nawet gdy kwota progowa została przekroczona o kwotę nie wyższą niż odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest on ustalany, ponieważ dodatkowym warunkiem takiego wyjątkowego przyznania zasiłku jest jego pobieranie w poprzednim okresie zasiłkowym, co nie zachodziło w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że nie mogły mieć wpływu na słuszność zaskarżonej decyzji oświadczenia wnioskodawcy, iż poza czynszem dzierżawnym rodzina od 1991 r. nie uzyskuje żadnych innych dochodów z gospodarstwa rolnego, ponieważ ustawodawca dochody te ustalił w sposób ryczałtowy, uzależniony od wielkości powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa, nie zaś od faktycznego wykorzystywania gospodarstwa i uzyskiwanych z tego tytułu środków. Organ odwoławczy ostatecznie odwołał się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 321/07, który zapadł w związku z poprzednim wnioskiem J. C. o przyznanie zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2006/2007. Organ uznał, że pomimo, iż wyrok ten odnosi się do innego okresu to jednak przyczyny uzasadniające odmowę uwzględnienia wniosku pozostały niezmienne, ponieważ w obu przypadkach kwota progowa dochodu została przekroczona, a wyjątek umożliwiający nie wliczanie dochodów z gospodarstwa rolnego nie miał zastosowania także wówczas.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł J. C. wyrażając swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia i wskazując w sposób ogólnikowy na "wiele nieprawidłowości", które miały miejsce przy jego wydaniu. Nie uzasadnił jednak w treści skargi na czym te nieprawidłowości polegały.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

W toku rozprawy skarżący zakwestionował wykładnię przepisów przeprowadzoną przez organ odwoławczy, a na dowód, iż jego wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego jest zasadny przedstawił artykuł pt. "Dzierżawa a prawo do świadczeń rodzinnych" zamieszony w "Poradniku Rolniczym" nr 7 z dnia 12 lutego 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sąd wydaje orzeczenia w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod rozwagę wszelkie uchybienia przepisom prawa tak proceduralnego, jak i materialnego, niezależnie od podniesionych przez stronę w skardze zarzutów.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie są wskazane na wstępie decyzje organów obu odmawiające skarżącemu przyznania w okresie od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci: D. C., D. C. i Ł. C., oraz wskazanych wyżej dodatków do tego zasiłku.

W sprawie nie budził wątpliwości fakt, iż J. C. występując z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego na troje dzieci, miał do tego prawo na podstawie przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Pochodzenie dzieci zostało wykazane za pomocą przedstawionych odpisów skróconych aktów urodzenia. Organy obu instancji nie kwestionowały faktu, że wniosek został złożony w sposób prawidłowy, przez uprawnioną do tego osobę, a wskazane w nim okoliczności zostały udowodnione za pomocą właściwej dokumentacji, stosownie do treści przepisu art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na podstawie zebranych dokumentów, w szczególności zaś zaświadczenia Urzędu Skarbowego w O. o dochodzie uzyskanym w rodzinie J. C. w roku 2006, a także w oparciu o informację przedstawioną przez Urząd Miasta i Gminy w D. dotyczącą powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. C., organy obu instancji obliczyły, że dochód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych po potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, a także należnego podatku dochodowego, wyniósł 28.164,03 zł, natomiast dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego M. C.osiągnął kwotę 12.354,62 zł.

Odnośnie dochodu podlegającemu opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych Sąd ustalił, iż w obliczeniach organów obu instancji wystąpił błąd rachunkowy. Z zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika bowiem, że w roku 2006 w rodzinie skarżącego dochód brutto, tj. bez potrąceń wyniósł 41.365,60 zł, natomiast należny podatek 2.239,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 2.674,48 zł, a składki na ubezpieczenie społeczne 7.943,00 zł. Różnica kwoty dochodu brutto oraz sumy podatku i składek, daje kwotę 28.509,12 zł, nie zaś kwotę 28.164,03 zł.

Obliczenia organów dotyczące dochodu uzyskiwanego z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. również zawierały nieprawidłowości. Opierały się one na treści art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym oraz obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku rodziny, która ubiega się o przyznanie zasiłku rodzinnego i utrzymuje się chociażby częściowo z gospodarstwa rolnego, przy obliczaniu dochodu z tego gospodarstwa przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego rodzina ta uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Dochód ten w roku 2006 został natomiast ustalony na kwotę na kwotę 1.898,00 zł. 1/12 tej kwoty wynosi 158,17 zł, mnożąc tę wartość przez ilość hektarów przeliczeniowych stanowiących własność M. C. oraz 12 miesięcy uzyskuje się kwotę 11.954,62 zł, nie natomiast wskazaną przez organy wartość 12.354,62 zł.

Suma 28.509,12 zł oraz 11.954,62 zł wynosi 40.463,74 zł, stanowiącą ogólny dochód uzyskany w roku 2006 przez rodzinę J. C. Dokonując ustalenia dochodu przypadającego na jednego członka tej rodziny w stosunku miesięcznym kwotę te należy podzielić przez liczbę 12 miesięcy oraz 5 członków rodziny, co oznacza ustalenie miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny w kwocie 674,31 zł. Wskazane omyłki rachunkowe organów obu instancji nie miały zatem wpływu na prawidłowość treści decyzji. Pomimo błędów rachunkowych, ustalony miesięczny dochód na osobę w rodzinie nadal przekracza wartości wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tymi przepisami zasiłek rodzinny co do zasady przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, jeżeli jednak członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. Wobec przedstawienia przez J. C. orzeczenia lekarskiego stwierdzającego u D. C. umiarkowany stopień niepełnosprawności, zastosowanie przy rozpatrywaniu wniosku miała kwota 583,00 zł. Zatem podstawowa przesłanka warunkująca uzyskanie świadczeń rodzinnych nie została spełniona.

Ponadto należy zważyć, że organy obu instancji dokonując analizy przedstawionej przez skarżącego umowy dzierżawy przede wszystkim badały, czy nie stanowi ona umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista nadal prowadzi działalność rolniczą. Wykazanie, iż prowadzenie takiej działalności uległo zakończeniu odbywa się poprzez udowodnienie, że ani emeryt lub rencista, ani też jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Wyjątkowo przepisy te pozwalają jednak uznać, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej pomimo, że nadal jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego, jeżeli wydzierżawił je na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej jego małżonkiem, zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, lub małżonkiem zstępnego, pasierba, lub osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Z treści umowy dzierżawy załączonej przez J. C. do wniosku wynikało, iż jest ona zawarta na 10 lat, że jej strony nie pozostają ze sobą w stosunku małżeństwa ani pokrewieństwa, a ponadto, że dzierżawca nie jest małżonkiem zstępnego wydzierżawiającego, ani też osobą pozostającą z wydzierżawiającym we wspólnym gospodarstwie domowym, a także, iż została ona wpisana do ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w O. Co więcej § 2 tej umowy stanowił, że podatki i wszelkie zobowiązania wobec gminy za dzierżawione grunty będzie regulował dzierżawca. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. Okoliczność ta dodatkowo uzasadnia przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z umową, o której mowa w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, że pomimo spełnienia przez przedstawioną umowę dzierżawy większości warunków z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie była to jednak umowa, o której mowa w art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pośrednio świadczy o tym fakt, że jak wynika z zaświadczenia przedstawionego przez Urząd Miasta i Gminy w D. w roku 2006 M. C. była podatnikiem podatku rolnego gruntu o powierzchni 6,9696ha. Oznacza to, że zgodnie z przywołanym już przepisem art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym nie była to umowa zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, w przeciwnym bowiem razie podatek ten byłby naliczany od gruntu pomniejszonego o wydzierżawianą M. Z. powierzchnię 6,7378 ha. Ponadto z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, w żaden sposób nie wynikało, iż jego żona jest emerytem lub rencistą z tytułu ubezpieczenia emerytalno – rentowego rolników.

Sąd orzekający w obecnym składzie zajmuje stanowisko, że podstawowym warunkiem, obok wymienionych wyżej, pozwalającym uznać umowę dzierżawy za zawartą na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikowi, jest także to, aby wydzierżawiającym był właśnie emeryt lub rencista. Kwestia ta okazała się być sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 211/07 (LEX nr 320092) przepis art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia pomniejszenia dochodu rodziny z tego powodu, że wydzierżawiający gospodarstwo rolne otrzymuje świadczenie emerytalne. Istotne jest tylko to, czy umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego spełnia przesłanki, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. (...) Zgodnie z tym ostatnim przepisem taka umowa dzierżawy winna być zawarta na piśmie, na co najmniej 10 lat i winna być zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków". Zaprezentowana wykładnia stoi w sprzeczności z interpretacją dokonaną wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 603/06 (LEX nr 320063), w którym wyraźnie stwierdzono, że "umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana w celu wykazania, że działalność rolnicza ustała, lecz badanie celu umowy nie jest zadaniem organów prowadzących postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego, gdyż cel umowy nie wymaga ustaleń, jeżeli - przy zachowaniu pozostałych warunków - wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista. Stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a więc bez żadnych odstępstw, nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że - dla potrzeb ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy".

Ze stanowiskiem tym koresponduje także wypowiedź NSA przedstawiona w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 321/07 (LEX nr 401679), który zapadł w sprawie J. C., wobec złożonego przez niego poprzednio, tj. w roku 2006 r. wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. W treści uzasadnienia tego orzeczenia czytamy, że "przyjęta w art. 5 ust. 8a powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych regulacja prawa nie zmienia w żaden sposób sytuacji skarżącego J. C., gdyż (...) ani J. C., ani jego żona nie są emerytami czy rencistami".

W rozpatrywanej obecnie sprawie Sąd również wyraża przekonanie, że wskazany przepis art. 5 ust. 8a stanowiąc o "umowie dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników", nie odsyła ściśle – jak sugerował WSA w Warszawie w wyżej cytowanym orzeczeniu – do art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ale do tego aktu prawnego, jako do całości. Art. 28 ust. 4 pkt 1 nie można zatem interpretować w oderwaniu od części wstępnej tego artykułu, w którym wyraźnie zaznaczono, iż adresatem zawartej w tym przepisie normy jest nie ktokolwiek, lecz tylko emeryt lub rencista z tytułu ubezpieczenia emerytalno – rentowego rolników i tylko on może być wydzierżawiającym, aby daną umowę uznać za "zawartą stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników".

Mając powyższe na względnie prawidłowym było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie okoliczność umożliwiająca pomniejszenie powierzchni gospodarstwa rolnego M. C. o powierzchnię wydzierżawianą i tym samym zmniejszenie powierzchni przeliczeniowej wpływającej na wysokość dochodu uzyskiwanego z tego gospodarstwa.

Ostatecznie odnieść należy się także, do zarzutów stawianych przez skarżącego, związanych z faktem, że od 1991 r. rodzina J. C. nie osiąga poza czynszem dzierżawnym żadnych innych dochodów z tytułu własności gospodarstwa rolnego.

W opinii Sądu organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że fakt, ten nie ma wpływu na określanie dochodów z gospodarstwa rolnego, ponieważ dochód ten ustalany jest ryczałtowo, na podstawie przepisów ustawy, nie zaś w oparciu o rzeczywiste, faktyczne przychody.

Zgodzić się zatem wypada z poglądem, że "ustalenie rzeczywistego dochodu (przychodu) z konkretnego gospodarstwa rolnego jest obecnie w polskich warunkach, w stosunku do przeważającej liczby gospodarstw rolnych, praktycznie niemożliwe. Racjonalny i uzasadniony jest zatem sposób ustalania przeciętnego (szacunkowego) dochodu z hektara przeliczeniowego" w oparciu o względnie obiektywne kryteria, jakimi są dane statystyczne, ustalane na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 18 ustawy o podatku rolnym w corocznym obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (por. zdanie odrębne Sędziego Trybunału Konstytucyjnego Teresy Liszcz do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt K 18/05). Przy zastosowaniu takiego zabiegu legislacyjnego, w ten sam sposób traktuje się wszystkie osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia rodzinnego, wykazujące się taką samą, relewantną (istotną) cechą, jaką jest posiadanie gospodarstwa rolnego. Niezależnie zatem od tego, czy właściciel gospodarstwa rolnego prowadzi na nim działalność rolniczą i uzyskuje z tego tytułu dochody, czy też nie, ustawodawca uznał, że sam fakt posiadania takiego gospodarstwa rolnego, które stanowi zazwyczaj majątek nieruchomy o znacznej wartości, powinno być uwzględnianie przy ocenie sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoby będącej właścicielem gospodarstwa o znacznym areale, nie można uznać za ubogą, nawet jeśli nie prowadzi na nim żadnej działalności, ani nie wykorzystuje w sposób przynoszący dochody, chociażby poprzez wydzierżawianie, wynajem, lub sprzedaż. Z tych względów uzasadnionym było zastosowanie przez prawodawcę ustalanej ryczałtowo na podstawie danych statystycznych przybliżonej i potencjalnie możliwej wysokości dochodów osiąganych z pracy na 1 ha przeliczeniowym gospodarstwa rolnego.

W tym stanie rzeczy jako prawidłowe ocenić należy stanowisko organów administracji, w którym do obliczeń dochodu przyjęto kwoty ustalone na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał w niniejszej sprawie, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie narusza przepisów prawa, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.