Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 84/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 67 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 67 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi spółki T. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] w T. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Marszałek Województwa [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 czerwca 2012 r., odmówił umorzenia opłaty rocznej za 2012 r., przysługującej Województwu [...] z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, naliczonej na podstawie decyzji Starosty T. z dnia [...] r., (znak: [...]) od strony skarżącej T. P. C. Sp. z o.o., O.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że materialnoprawną podstawę rozstrzygania spraw w zakresie umarzania należności i opłat rocznych z tytułu wyłączania gruntów rolnych z produkcji wniesionych przez dłużników prowadzących działalność gospodarczą formułują przepisy art. 67 b § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

Badając materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, tj. decyzję Starosty T. z dnia [...] r. oraz wniosek z dnia 15 czerwca 2012 r. organ wywiódł, że inwestycja realizowana przez skarżącą Spółkę, tj. budowa zakładu elementów z tworzyw sztucznych - obwodów do monitorów LCD, uprawniają wnioskodawcę do ubiegania się o ulgę w zakresie umorzenia opłaty rocznej za 2012 r. w oparciu o art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w formie pomocy de minimis, gdyż spełnione zostałyby jednocześnie następujące warunki: wsparcie zostałoby udzielone przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, skarżąca uzyskałaby przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku, pomoc miałaby charakter selektywny, groziłaby zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływałaby na wymianę handlową między państwami członkowskimi, przy czym wielkość uzyskanego wsparcia w ciągu 3 lat nie przekracza równowartości 200.000 euro. Powyższe w ocenie organu oznacza, iż wsparcie dla skarżącej podlega przepisom ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 z późn. zm.). Przepisy powyższej ustawy w art. 7 wskazują jednoznacznie, iż udzielanie pomocy publicznej oraz pomocy de minimis winno być zawarte w programie pomocowym, który podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Jednakże Samorząd Województwa, będący dysponentem środków finansowych, pochodzących z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, nie został wyposażony w kompetencje uprawniające do uchwalenia programu pomocowego, przewidującego udzielenie pomocy publicznej w formie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych naliczanych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, gdyż ustawodawca nie dał delegacji do przyjęcia programu pomocy publicznej zarówno w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i w ustawie o finansach publicznych, w której to ustawie delegacja do określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg oraz warunków dopuszczalności pomocy publicznej w płatności należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny jest zapisana w art. 59 ust. 1 i 2.

Zdaniem organu I instancji należności i opłaty roczne naliczane z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji nie mogą stanowić pomocy publicznej. Istniejące regulacje prawne ograniczają prawa podmiotów posiadających interes prawny w umorzeniu należności i opłaty rocznej do wszczęcia postępowania w sprawie, tylko do podmiotów i w celach wymienionych w art. 12 ust. 16 i 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.), oraz do podatników i w przypadkach, o których mowa w art. 67 a i art. 67 b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie następujących przepisów, tj.:

art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez nie uwzględnienie umowy zawartej między stroną polską (Województwo [...]) a S. z września 2006 r.,

naruszenie art. 22 b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 1 oraz art. 67 ustawy o finansach publicznych, a także art. 67 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, gdyż nie została udzielona pomoc de minimis,

art. 7, 8, 10 § 1, 12, k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zacytowawszy przepis art. 22 b ust. 1 i ust. 3 oraz przepis art. 22 c ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazał, że na podstawie przepisu art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa. Z kolei z przepisu art. 60 ustawy o finansach publicznych wynika, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

SKO stwierdziło, że opłata roczna z tytułu wyłączenia gruntów rolnych może zostać umorzona na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. W powyższym zakresie decydujące znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy będą stanowiły przede wszystkim przepisy art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Kolegium wniosek strony skarżącej jest związany z udzieleniem pomocy publicznej nie jest więc możliwe udzielenie wnioskowanej ulgi na podstawie przepisu art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie organu II instancji wniosek Spółki można zakwalifikować jako wniosek złożony w ramach pomocy de minimis. Oznacza to, że wydając rozstrzygnięcie w sprawie organy są zobowiązane do stosowania przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (art. 7). SKO stwierdziło, że udzielenie powyższej ulgi jest możliwe tylko w przypadku istnienia programów pomocowych. W powyższym zakresie nie istnieją programy pomocowe, które umożliwiłby udzielenie pomocy względem Spółki.

Ponadto organ zauważył, że wnioskowanej ulgi w zakresie umorzenia opłaty rolnej z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej nie można zakwalifikować do żadnej z kategorii przesłanek wymienionych w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Za niemożliwością zakwalifikowania opłaty objętej pomocą publiczną przemawia jej charakter i cel, który został określony w art. 22c ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Powyższe oznacza w ocenie organu że wnioskowana ulga nie została objęta bezpośrednio obowiązującym aktem prawa dotyczącym pomocy w ramach zasady de minimis, a także nie stanowi pomocy publicznej, o której mowa w pkt 3. Nie jest też możliwe udzielenie wnioskowanej ulgi na zasadzie określonej w przepisie art. 67b § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a, w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3 lit. b-g oraz lit. i-l mogą być udzielane jako pomoc indywidualna zgodna z programami rządowymi lub samorządowymi albo udzielane w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach, gdyż takie akty nie istnieją.

Ponadto w odpowiedzi na stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniesionego odwołania, gdzie Spółka podniosła, że organ administracji publicznej nie respektuje umowy zawartej pomiędzy S. a stroną polską, Kolegium stwierdziło, że ustalenia powyższej umowy nie mają bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ustalenia zawarte w umowie nie stanowią, bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, które zobowiązany jest respektować organ administracji publicznej przy wydawaniu indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutów procesowych podniesionych w odwołaniu SKO zauważyło, że nie mają znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na brak podstawy materialnej uzasadniającej przyznanie żądanej ulgi.

W skardze do sądu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji, podnosząc zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu.

W szczególności zdaniem skarżącej Kolegium naruszyło art. 22b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który stanowi, że dochody o których mowa w ust. 1 (art. 22b ust. 1 pkt 2) opłaty roczne), są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.

Skarżąca Spółka nie zgadza się z tezą organu jakoby nie miał on możliwości udzielania pomocy publicznej. Zanegowała również próbę wskazania, że podstawę rozstrzygania sprawy w zakresie umarzania należności opłat rocznych z tytułu wyłączania gruntów rolnych z produkcji rolniczej formułują przepisy art. 22c ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Kwestię programów i pomocy indywidualnej reguluje Rozporządzenie Rady (WE) NR 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE d) pkt "d" - "program pomocowy" oznacza każde działanie, na którego podstawie, bez dalszego wprowadzania w życie wymaganych środków, można dokonać wypłat pomocy indywidualnej na rzecz przedsiębiorstw określonych w ustawie w sposób ogólny i abstrakcyjny oraz każde działanie, na którego podstawie pomoc, która nie jest związana z konkretnym projektem, może zostać przyznana jednemu lub kilku przedsiębiorstwom na czas nieokreślony i/ lub w nieokreślonej kwocie. Pkt "c" wskazanego rozporządzenia - "pomoc indywidualna" oznacza pomoc, która nie jest przyznawana na podstawie programu pomocowego oraz podlegającą obowiązkowi zgłoszenia pomoc przyznawaną na podstawie programu pomocowego.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Pomoc de minimis to taka pomoc, która ze względu na swą wysokość nie wpływa na handel między państwami członkowskimi i nie zakłóca ani nie grozi zakłóceniem konkurencji. Jako taka, nie jest zakazana przez art. 107 ust. 1 ww. Traktatu. Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach zasady de minimis ustala rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. I na podstawie tego rozporządzenia skarżąca Spółka domaga się umorzenia opłaty rocznej. Wskazany przepis ordynacji podatkowej art. 67b § 1 pkt 2 odnosi się w sposób bezpośredni do tego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") stanowi podstawę do ich uchylenia.

Przedmiotem skargi jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Spółki z dnia 15 czerwca 2012 r. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku było umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Umorzenie należności jest formą ulgi i rodzajem pomocy w przypadku obowiązku uiszczenia określonych należności uprawnionemu podmiotowi. Umorzenie jest instytucją prawnie uregulowaną i pomimo jednorodności charakteru i skutków zastosowania, może ono opierać się na różnych podstawach prawnych, stąd też i warunki wygaśnięcia obowiązku świadczenia mogą być różne w zależności od rodzaju i charakteru należności.

Skarżąca Spółka w dniu 15 czerwca 2012 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie umorzenia należności przysługujących Województwu [...] z tytułu opłat za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Wnioskodawca jako podstawę prawną umorzenia podał art. 59 ustawy o finansach publicznych.

Zgodnie z przepisem art. 22b ust 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1205 ze zm.) dalej u.o.g.r.l., dochodami budżetu województwa związanymi z wyłączaniem z produkcji gruntów rolnych są pobierane na podstawie ustawy: 1) należności; 2) opłaty roczne; 3) opłaty z tytułu niewykonania obowiązku zdjęcia i wykorzystania próchnicznej warstwy gleby; 4) opłaty oraz należności i opłaty roczne podwyższone, określone w art. 28 ust. 1-4; 5) odsetki z tytułu należności i opłat, o których mowa w pkt 1-4. Natomiast przepis art. 22b ust. 3 u.o.g.r.l. stanowi, że dochody, o których mowa w ust. 1, są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 i 938).

Zgodnie z przepisem art. 22c ust. 1 u.o.g.r.l. ze środków budżetu województwa, w zakresie ustalonym w ustawie, finansowane są ochrona, rekultywacja i poprawa jakości gruntów rolnych oraz wypłata odszkodowań przewidzianych ustawą, w szczególności:

rekultywacja na cele rolnicze gruntów, które utraciły lub zmniejszyły wartość użytkową wskutek działalności nieustalonych osób;

rolnicze zagospodarowanie gruntów zrekultywowanych;

użyźnianie gleb o niskiej wartości produkcyjnej, ulepszanie rzeźby terenu i struktury przestrzennej gleb, usuwanie kamieni i odkrzaczanie;

przeciwdziałanie erozji gleb i ruchom masowym ziemi na gruntach rolnych, w tym zwrot kosztów zakupu nasion i sadzonek, utrzymanie w stanie sprawności technicznej urządzeń przeciwerozyjnych oraz odszkodowania, o których mowa w art. 15 ust. 3;

budowa i renowacja zbiorników wodnych służących małej retencji;

budowa i modernizacja dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

wdrażanie i upowszechnianie wyników prac naukowo-badawczych związanych z ochroną gruntów rolnych;

wykonywanie badań płodów rolnych uzyskiwanych na obszarach ograniczonego użytkowania, o których mowa w art. 16, oraz niezbędnych dokumentacji i ekspertyz z zakresu ochrony gruntów rolnych;

9) wykonywanie zastępcze obowiązków określonych w ustawie;

10) rekultywacja nieużytków i użyźnianie gleb na potrzeby nowo zakładanych rodzinnych ogrodów działkowych;

11) zakup sprzętu pomiarowego i informatycznego oraz oprogramowania,

niezbędnego do zakładania i aktualizowania operatów ewidencji gruntów oraz

prowadzenia spraw ochrony gruntów rolnych, do wysokości 5% rocznych

dochodów, o których mowa w art. 22b ust. 1.

Organ wydając zaskarżoną decyzję ocenił zasadność wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 12 ust. 16 i 17 u.o.g.r.l. Organ I instancji podjął zatem próbę analizy zasadności wniosku w oparciu o przepisy, które były źródłem obowiązku świadczenia pieniężnego nałożonego na stronę w decyzji. Przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewidują instytucję umorzenia takich należności pod określonymi warunkami podmiotowymi i przedmiotowymi.

W tych okolicznościach organ wydał decyzję o odmowie umorzenia opłaty rocznej za 2012 r.

Prawidłowość decyzji administracyjnej wymaga, by rozstrzygała ona istotę sprawy. Stosownie do regulacji zawartej w art. 104 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do istoty. Rozstrzygnięcie co do istoty, to rozstrzygnięcie o konsekwencjach zastosowania określonej normy prawnej w indywidualnej sprawie dotyczącej konkretnego adresata. Odbywa to się przez zastosowanie obowiązującego prawa do ustalonego stanu faktycznego. Ustalenie stanu faktycznego stanowi podstawę faktyczną decyzji, natomiast przepisy prawa, które organ przyjął za obowiązujące i mające zastosowanie w orzeczeniu, stanowią podstawę prawną decyzji. Tak wydana decyzja jest prawidłowa z formalnego punktu widzenia, gdyż jest kompletna w rozumieniu cyt. przepisu.

Przesądzenie w trakcie prowadzonego postępowania, że opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej mają charakter publicznoprawny, otworzyło również możliwość rozważenia podstaw do ubiegania się o umorzenie tych należności na innej podstawie prawnej – ustawy o finansach publicznych, również wymagającej spełnienia właściwych dla tego aktu warunków formalnoprawnych zastosowania instytucji umorzenia należności. Należy bowiem podkreślić, że wbrew stanowisku skarżącego, opłaty roczne są nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym, o czym przesądza treść art. 22b ust. 3 u.o.g.r.l.

Z przepisu art. 60 ustawy o finansach publicznych wynika, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt. 7 ustawy o finansach publicznych) zostały jednakże wyłączone z uregulowania art. 64 ustawy o finansach publicznych, co do których właściwy organ na wniosek zobowiązanego, może udzielić określonych w art. 55 tejże ustawy ulg w spłacie zobowiązań polegających na umorzeniu w całości lub w części albo odroczeniu spłaty lub rozłożeniu jej na raty – art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.

Na podstawie przepisu art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa.

Mając na względzie powyższe ustalenia należy stwierdzić, że opłata roczna z tytułu wyłączenia gruntów rolnych może zostać umorzona na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, której stosowanie, co już wyżej podkreślono, wynika z art. 67 ustawy o finansach publicznych. W powyższym zakresie decydujące znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy będą stanowił przede wszystkim przepisy art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej tym bardziej, że skarżący będący przedsiębiorcą we wniosku zwrócił się o udzielenie pomocy de minimis – art.67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z przepisem art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast według art. 67b § 1 pkt 2 organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zagadnienie w kwestii, czy i w jaki zakresie podstawą decyzji organu w przedmiocie pomocy de minimis są przesłanki udzielenia ulgi przewidziane w art. 67a Ordynacji podatkowej.

Odesłanie do art. 67a Ordynacji podatkowej oznacza, że na gruncie tej ustawy udzielenie omawianej pomocy następuje na zasadach przewidzianych w tym przepisie ale, na co wskazuje wyraźnie art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.). Przyznanie pomocy jest więc fakultatywne i uznaniowe. Obowiązkiem organu podatkowego podejmującego decyzję jest więc przede wszystkim zbadanie, czy zachodzą przewidziane w art. 67a Ordynacji podatkowej materialnoprawne przesłanki określone jako "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" oraz, czy udzielenie pomocy (nawet przy zaistnieniu tych przesłanek) nie naruszy zasad wynikających z cytowanych aktów prawa wspólnotowego dot. pomocy de minimis.

Przedstawione stanowisko sądu znajduje potwierdzenie także w piśmiennictwie prawniczym dot. analizowanej kwestii (vide: B. Brzeziński i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, s. 497-498, 506, 510; L. Etel i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006, teza 4 do art. 67b; P. Sidor, Pomoc publiczna w świetle znowelizowanych przepisów wspólnotowych i krajowych. Problemy podatkowe, Obowiązki beneficjenta, Doradca Podatkowy nr 3 z 2007 r., s. 17; A. Jakub, Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych zakwalifikowanej jako pomoc publiczna. Pomoc w ramach de minimis. Komentarz, Profesjonalny Serwis Podatkowy, wyd. internetowe, teza 2.5.).

Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż udzielenie przewidzianej w art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pomocy de minimis ma charakter uznaniowy i wymaga ustalenia przez organ podatkowy, że pomoc ta jest uzasadniona ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym a więc, że spełnione są przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przy jednoczesnym ustaleniu, że pomoc nie naruszy warunków wynikających z postanowień rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis. W sytuacji, zatem stwierdzenia przez organ w postępowaniu, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi, ponieważ nie przemawia za tym "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny, traci sens ustalanie czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną (patrz: WSA w Łodzi wyrok z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I S.A./Łd 964/13)

Z przedstawionego stanowiska sądu co do charakteru i podstaw prawnych przyznawania podmiotom gospodarczym pomocy de minimis w postaci ulg w spłacie zobowiązań, wynikają konsekwencje co do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji odmawiającej umorzenia opłaty rocznej za 2012 r.

W sprawie należy stwierdzić, że organy w ogóle nie zbadały okoliczności czy umorzenie należności publicznoprawnych w przypadku skarżącej spółki jest uzasadnione jej ważnym interesem lub interesem publicznym tym bardziej, że skarżaca we wniosku przytoczyła argumenty, które jej zdaniem przemawiały za uwzględnieniem jej wniosku.

Dopiero ustalenie spełnienia właśnie tych przesłanek powinno warunkować dalsze działania organu, przy czym organy, co już wyżej podkreślono, nie powinny w ogóle rozważać spełnienia przez skarżącą wymogów wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, jeżeli wcześniej, w oparciu o przepisy prawa krajowego nie ustaliły tego, że ważny interes skarżącej lub interes publiczny mógłby uzasadniać zastosowanie wobec niej żądanej ulgi.

Wskazać jednocześnie należy, że przywołana przez organy w uzasadnieniach decyzji, jako jedna z podstaw prawnych odmawiających przyznania skarżącej umorzenia opłaty rocznej za 2012 r. ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr. 59, poz. 404 z póź. zm), która zgodnie z art. 1 określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu, nie zawiera w swej treści przepisów materialnoprawnych, mogących stanowić podstawę decyzji administracyjnych.

Wbrew zarzutom skargi również przepisy rozporządzenia Komisji nr 1998/2006 nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia pomocy w postaci umorzenia należności z tytułu opłaty rocznej, gdyż pomimo, że ma ono zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane, to jednakże nie stanowi samo w sobie podstawy udzielania pomocy de minimis na gruncie krajowym bowiem określa jedynie zasady jej przyznawania. Udzielanie pomocy zgodnie z zasadami de minimis, określenie przeznaczenia takiej pomocy i jej potencjalnych beneficjentów wymaga przyjęcia krajowej podstawy prawnej (patrz: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 552/12).

Na uwadze należy również mieć okoliczność, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi, a co wynika wprost z treści art. 67a Ordynacji podatkowej, powoduje, że nawet spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje organu do uwzględnienia wniosku zobowiązanego.

Decydujące jednakże znaczenie dla możliwości udzielenia wnioskowanej przez spółkę ulgi będzie miała okoliczność wykazania przez spółkę istnienia swojego ważnego interesu lub interesu publicznego, przy czym ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na zainteresowanym udzieleniem ulgi.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wobec faktu zaniechania przez organy obu instancji ustalenia spełnienia przesłanek wynikających z art. 67a § 1 ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny wziąć pod uwagę wszystkie podniesione uwagi i oceny prawne.

Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt 2) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej Spółki zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji).