Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 795/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania T. F., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] odmawiającą przyznania T. F. zasiłku rodzinnego na dzieci E. F. i P. F. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości w której znajduje się szkoła dla E. F.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 27 grudnia 2005 r. T. F. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w T. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu: samotnego wychowywania dziecka, pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości w której znajduje się szkoła na dzieci – E. F. i P. F.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmówił T. F. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu organ pomocy społecznej podniósł, że z zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz oświadczenia T. F. wynika, iż łączny dochód rodziny za 2004 r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. W związku z powyższym należało uznać, że kwota dochodu, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w przeliczeniu na osobę w rodzinie uprawniająca do przyznania zasiłku rodzinnego została przekroczona o [...] zł na osobę, a o [...] zł na rodzinę. Ostatnia z wyżej wymienionych kwot przekracza ponad dwukrotnie wysokość najniższego zasiłku rodzinnego ([...] zł), co powoduje, że T. F. nie spełnia również przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy.

Od powyższej decyzji T.F. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym podniosła, iż gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha nie przynosi żadnego dochodu, ponieważ na tej działce rośnie las, zaś pozostała część została samoistnie zalesiona. Ponadto podniosła, iż uznanie tej działki za rolniczą jest błędem popełnionym przez Wójta Gminy w T. W związku z powyższym dochód z tej nieruchomości nie powinien być wliczany do dochodu rodziny. Wskazała, że obecnie Starosta Powiatu w G. wyraził zgodę na sporządzenie nowej klasyfikacji ziemi. Stwierdziła również, iż od renty rodzinnej syna R. F. nie został odliczony podatek, ponieważ dochód netto za miesiąc wynosi [...] zł., co daje roczny dochód [...] zł. Organ pierwszej instancji nieprawidłowo więc doliczył do dochodu rodziny kwotę [...] zł. Podkreśliła także, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna.

W pismach z dnia 30 stycznia 2006 r. i z dnia 23 lutego 2006 r. skierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zwróciła się o sprostowanie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Wskazała, że do gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha nie powinna być doliczana działka nr [...] o pow. [...] ha, która znajduje się poza miejscowością D. i jest zalesiona. Podniosła, że obecnie przygotowywana jest zmiana klasyfikacji gruntów. Poza tym przedstawiła wypis i wyrys z ewidencji gruntów, dotyczący działki nr [...]. Stwierdziła, że wyrys sporządzony przez geodetę nie jest zgodny z mapą z poprzednich lat. Z wymienionej działki dochód przeliczeniowy z hektara powinien wynosić około [...] ha. Dochód z działki nr [...] powinien być wyłączony z pozostałych działek o numerach: [...], [...] i [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Jako dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Na dochód rodziny T. F. składają się dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wykazane w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz dochody z gospodarstwa rolnego potwierdzone zaświadczeniem Wójta Gminy w T. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż T. F. w dniu 12 grudnia 2005 r. zwróciła się do Starosty Powiatowego w G. z wnioskiem o wszczęcie postępowania celem sprawdzenia prawidłowości naniesionej kwalifikacji gruntów na działce nr [...] położonej we wsi D. i uznanie znajdujących się tam gruntów jako nieużytków. Z załączonego pisma z dnia 27 grudnia 2005 r. Geodety Powiatowego wynika, iż tamtejszy Wydział Geodezji zleci ze środków budżetowych wykonanie kontrolnej klasyfikacji gruntów tej nieruchomości, a sporządzona dokumentacja będzie podstawą do wprowadzenia ewentualnych zmian w zasięgu użytków i klas gruntu oraz ich powierzchni. W związku z tym do czasu kontroli klasyfikacyjnej i dopiero po ewentualnych zmianach w zasięgu użytków i klas będzie można wykluczyć z dochodu rodziny do celów przyznania zasiłku rodzinnego dochód z gospodarstwa rolnego. W istniejącym stanie faktycznym należało więc przyjąć, że dochód na jednego członka rodziny przekracza kwotę przyjętego przez ustawę o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowego w wysokości [...] zł i uznać, iż nie została spełniona przesłanka uprawniająca do ubiegania się o zasiłek rodzinny. W świetle powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odmowie udzielenia wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

W dniu 7 kwietnia 2006 r. T. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2006 r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji bądź jej zmianę poprzez przyznanie uprawnień do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez pobieżne i nierzetelne zbadanie sprawy oraz błędne przyjęcie do dochodów rodziny m.in. stypendium studenckiego otrzymywanego przez syna R. F. W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżona decyzja oparta jest na niepełnym materiale dowodowym. Poza tym organ pierwszej jak i drugiej instancji nie uwzględniły zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych. Zdaniem skarżącej uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji są lakoniczne, nie wyjaśniają wszechstronnie sprawy. Poza tym za uchyleniem podjętych w sprawie decyzji przemawia bezprawne przekwalifikowanie działki nr [...], jako działki rolnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącej określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. spraw świadczeń rodzinnych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z akt sprawy wynika, że przeprowadzone przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego nie narusza przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i przepisów wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz decyzja z dnia [...] lutego 2006 r. zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W uzasadnieniu tych aktów wskazano przyczyny, z powodu których odmówiono skarżącej świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Politechniki [...] z dnia 25 listopada 2005 r. oraz oświadczenia T. F. z dnia 12 grudnia 2005 r. o wysokości dochodu niepodlegającego opodatkowaniu wynika, że syn R. (student 2 roku studiów dziennych [...]) w roku kalendarzowym 2004 r. uzyskał dochód z tytułu stypendium studenckiego w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c tiret 15 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód, o którym mowa w tej ustawie uznaje się m.in. stypendia określone w przepisach o szkolnictwie wyższym, a także inne stypendia przyznawane studentom. Nie można więc podzielić zarzutu skarżącej, że organ pierwszej instancji bezprawnie doliczył kwotę stypendium studenckiego do dochodu rodziny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Oceniając zaś zasadność zarzutów dotyczących nieprawidłowego wliczenia odrębnej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w miejscowości D. do powierzchni gospodarstwa rolnego w Z. obejmującego działki nr [...], [...] i [...] i tym samym zawyżenia wyliczonego dochodu z gospodarstwa rolnego trzeba zauważyć, że organ pierwszej instancji obliczając dochód z gospodarstwa rolnego oparł się na zaświadczeniu Wójta Gminy T. z dnia 12 grudnia 2005 r. oraz oświadczeniu T. F. z dnia 12 grudnia 2005 r. o wysokości dochodu niepodlegającego opodatkowaniu, z którego wynika, że skarżąca nie kwestionowała wielkości hektarów przeliczeniowych obszaru gospodarstwa rolnego, które użytkuje. Podana przez T. F. w powyższym oświadczeniu kwota dochodu z gospodarstwa rolnego, tj. [...] zł została przez nią wyliczona, z uwzględnieniem takiej samej powierzchni hektarów przeliczeniowych, jak podana w zaświadczeniu Wójta Gminy T. z dnia 12 grudnia 2005 r. ([...] ha). Należy podkreślić, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. obliczając dochód z gospodarstwa rolnego był związany zaświadczeniem Wójta Gminy T. z dnia 12 grudnia 2005 r. określającym liczbę hektarów przeliczeniowych. Organ rozpatrujący sprawę o przyznanie świadczeń rodzinnych nie ma bowiem wiedzy z zakresu szeroko rozumianego prawa rolnego, pozwalającej na ocenę merytoryczną prawidłowości danych w zawartych w tymże zaświadczeniu. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. był jedynie uprawniony do kontroli tego dokumentu w oparciu o przepisy o dowodach określone w Dziale II Rozdziale 3 KPA, a więc oceny, czy dokument ten jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 KPA, wystawionym przez właściwy organ właściwemu adresatowi oraz czy jego treść (osnowa) nie budzi wątpliwości z uwagi na np. nieprecyzyjne dane, nielogiczną i wewnętrznie sprzeczną treść. W kontekście powyższych wywodów zaświadczenie Wójta Gminy T. można uznać za dowód mający walor dokumentu urzędowego, na podstawie którego możliwe jest dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 KPA).

Poza tym należy mieć na uwadze, że zaświadczenia i oświadczenia mające potwierdzić spełnianie przez osobę uprawnioną ustawowych kryteriów warunkujących przyznanie świadczeń rodzinnych składa sama strona, w większości na formularzach stanowiących załączniki do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Otrzymując zaświadczenie wystawione przez właściwy organ administracji strona - przed złożeniem w sprawie o przyznanie świadczeń rodzinnych - winna dokonać kontroli danych zawartych w jego treści. W przypadku niezgodności danych w nim zawartych ze stanem rzeczywistym adresat zaświadczenia powinien wystąpić o wydanie prawidłowego zaświadczenia wskazując dane jaki powinny być w nim zawarte. W sytuacji, gdy organ nie potwierdza w wydanym ponownie zaświadczeniu danych zgodnie z wnioskiem strony wówczas winien wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Na powyższe postanowienie adresatowi zaświadczenia przysługuje zażalenie (art. 219 KPA bądź art. 306c ustawy Ordynacja podatkowa). We wskazanym wyżej zażaleniu należy wówczas podnosić zarzuty przeciwko treści zaświadczenia. Kwestionowanie danych zawartych w zaświadczeniu dopiero w postępowaniu o przyznanie świadczeń rodzinnych należy uznać za spóźnione. Powyższe uwagi odnoszą się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnej treści zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 18 listopada 2005 r. dokumentującego dochód R. F. z tytułu renty rodzinnej.

Dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Sąd zauważa, że organ wyższego stopnia dokonując ponownej merytorycznej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie uwzględnił zmiany treści przepisu art. 5 ust. 8 dokonanej z dniem 14 stycznia 2006 r. przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260 ze zm.) w wyniku której zmianie uległ sposób obliczania dochodu rodziny utrzymującej się z gospodarstwa rolnego. Jednak zmiana tego przepisu nie ma wpływu na wynik sprawy (dochód wyliczony w oparciu o art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych po zmianach byłby nieznacznie niższy niż wyliczony w oparciu o treść tego przepisu obowiązującą w stanie prawnym, w którym wydano decyzję w pierwszej instancji). Według starego wzoru (12 x liczba ha przeliczeniowych – [...] ha za rok 2004 x dochód z ha przeliczeniowego wynikający z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej - 194 zł) dochód roczny z gospodarstwa rolnego wyniósł [...] zł, natomiast według nowego wzoru (12 x liczba ha przeliczeniowych – [...] ha za rok 2004 x kwota miesięcznego dochodu z ha przeliczeniowego ogłaszana w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego - 135 zł) dochód roczny z gospodarstwa rolnego wyniósł by [...] zł. Łączna wysokość dochodu rodziny za 2004 r. wyniosła by [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dawałoby kwotę [...] zł. Kwota kryterium dochodowego (504 zł) w przeliczeniu na osobę w rodzinie zostałaby przekroczona o [...] zł, a w przeliczeniu na rodzinę (x 4 osoby) o [...] zł. Kwota ta ([...] zł) również przekracza kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, przysługującego w okresie, na który ustalany jest zasiłek rodzinny ([...] zł), co powoduje, że T. F. również i w tym przypadku nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.