Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 401/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: M.P. 2006 nr 86 poz 880
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej
article: art. 162 par.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr.) Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. R. i J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 491/07 w sprawie ze skargi R. R. i J. R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 491/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. R. i J. R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zabrzu z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia [...] października 1995 r. nr [...] Prezydent Miasta Zabrze po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki Produkcyjno-Handlowej "[...] - [...]" w Z., działając na podstawie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz zgodnie z porozumieniem z dnia 22 października 1993 r. zawartym pomiędzy Wojewodą Katowickim w sprawie przekazania niektórych zadań i kompetencji z zakresu administracji rządowej do wykonania organom Gminy Zabrze (Dz. Urzęd. Woj. Kat. Nr 17 z dnia 31 grudnia 1993 r. poz. 145 ), udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo - hotelowego wybudowanego zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. nr [...], usytuowanego na działce nr [...] w Z. przy ul. [...]. Warunkiem udzielonego zezwolenia było użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem oraz stała dbałość o jego estetykę.

Pismem z dnia 7 grudnia 2006 r. R. R. i J. R. jako obecni właściciele powyższego budynku biurowo - hotelowego o aktualnym numerze początkowym 15, zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zabrzu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 K.p.a.. W uzasadnieniu wniosku podali, iż na mocy ostatecznej decyzji nr [...] Wojewody Katowickiego z dnia [...] stycznia 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4, o treści nadanej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r. znak [...], ustalona granica terenu autostrady i pasa drogowego autostrady znajduje się w bryle budynku (przebiega przez budynek). Następnie w dniu 15 października 2001 r. Wojewoda Śląski wydał decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę autostrady A-4, w tych samych liniach rozgraniczających, co decyzja lokalizacyjna. Na tej podstawie wnioskodawcy uznali, że budynek utracił pierwotne przeznaczenie, bowiem znalazł się w obrębie nieruchomości zajętej częściowo pod budowę autostrady i tym samym został przewidziany do rozbiórki, co uniemożliwia im dostosowanie się do wymogów z art. 61 Prawa budowlanego. Zdaniem wnioskodawców, w takim stanie rzeczy niezbędne stało się stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jako nieaktualnej pod względem prawnym i faktycznym.

Odmawiając stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] października 1995 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zabrzu jako podstawę prawną powołał art. 162 K.p.a. oraz art. 90 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ). W uzasadnieniu wyjaśnił, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego jest dokumentem stwierdzającym jego techniczną przydatność do użytkowania. Prawo budowlane przewiduje różnego rodzaju inicjatywy po stronie właściciela budynku - włącznie z pozwoleniem na rozbiórkę. Zdaniem organu, budynek znajduje się w sąsiedztwie autostrady, zrealizowanej z naruszeniem granic działki, co jednak nie uzasadnia przyjęcia interesu strony, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Nie stwierdzając przesłanek z art. 162 K.p.a., wniosku nie uwzględniono.

W odwołaniu od decyzji R. R. i J. R. zarzucili pominięcie dowodów wskazanych we wniosku, podtrzymując stanowisko, że część działki nr [...] i część znajdującego się na niej budynku, znalazła się w obrębie pasa drogowego autostrady i terenu autostrady, gdyż linie rozgraniczające przecinają obiekt, co z kolei wyklucza jego użytkowanie zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego. Odwołujący się podnieśli też, że art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, pozbawia właścicieli możliwości otrzymania odszkodowania za nakłady poniesione na nieruchomość po dniu wydania decyzji o ustalenie lokalizacji drogi.

Utrzymując decyzję w mocy Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie podlega wygaśnięciu w przypadku zaplanowania nowych inwestycji na terenie zajętym przez obiekt, zaś decyzja Wojewody Katowickiego o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A4, czy też decyzja Wojewody Śląskiego o pozwoleniu na jej budowę nie skutkują wygaśnięciem wcześniej nabytego prawa do użytkowania obiektu usytuowanego na tym terenie.

W skardze R. R. i J. R. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji jako rażąco naruszających art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7, 10, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz domagali się zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu, przedstawiając dotychczasową argumentację, skarżący podnieśli dodatkowo, że w załączniku do decyzji nr [...] Wojewoda Katowicki wymienił pod pozycją 180, działkę nr [...] jako przewidzianą do wykupu pod budowę autostrady. Wydzielona linią rozgraniczającą część tej działki, podlega przepisom ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o drogach publicznych i znalazła się w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Katowicach (obecnie - Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Katowicach), a wreszcie, ta część działki stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Rozpoczęcie robót budowlanych na tym odcinku nastąpiło zaś w sierpniu 2003 r. Zdaniem skarżących, oznacza to, że nie jest możliwe użytkowanie obiektu budowlanego, którego część znajduje się na terenie budowanej autostrady. Stąd też decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się bezprzedmiotowa jako niewykonalna. Wreszcie, skarżący wskazali, że aczkolwiek do tej pory nie wyodrębniono geodezyjnie części działki, niezbędnej pod budowę autostrady i nadal są użytkownikami wieczystymi całej działki nr [...], to skutki w tym zakresie powinno złagodzić stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 1995 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W kolejnym piśmie skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączników do decyzji, przywołanych przez nich we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji dla wykazania, że ich działka objęta została zarówno decyzją o ustaleniu lokalizacji, jak i pozwoleniu na budowę autostrady.

Oddalając skargę wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 491/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że z uwagi na treść wniosku skarżących w sprawie rozważać można jedynie przesłankę bezprzedmiotowości decyzji wymienioną w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stwierdza się wygaśnięcie decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Powołując się na piśmiennictwo Sąd stwierdził, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje taki skutek. Bezprzedmiotowość decyzji powstaje przy tym zawsze po jej wydaniu. Odnosząc się do argumentacji skarżących zawartej we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (niemożność użytkowania budynku usytuowanego na działce nr [...] w Zabrzu z uwagi na fakt, iż znalazł się on częściowo w obrębie linii rozgraniczających teren autostrady A-4 i pasa drogowego tej autostrady; brak możliwości dostosowania się do nakazów z art. 61 Prawa budowlanego) Sąd stwierdził, że art. 61 Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Zatem ustawodawca przewidział wymóg użytkowania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymogami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Sąd zwrócił uwagę na konieczność rozważenia zakresu zajęcia działki nr [...] na cele związane z budową autostrady. Wskazał jednocześnie, że w toku postępowania administracyjnego nie została wydana przez Wojewodę Śląskiego decyzja o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości, będącej w użytkowaniu wieczystym skarżących, a stanowiącej własność Gminy Zabrze (decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r.). Nie dokonano też podziału tej nieruchomości. Taki stan rzeczy wynika z dokumentów, złożonych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie tejże kwestii nie mogło nastąpić ani w toku postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją, ani też w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazując na powyższe Sąd zauważył, że skarżący (występując o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji) w istocie zmierzali do wykazania okoliczności i skutków prawnych, których stwierdzenie może nastąpić wyłącznie w innym postępowaniu i przed innymi organami administracji. Faktu, że postępowanie to nie zostało zakończone, nie może zaś zastąpić wydanie decyzji z art. 162 K.p.a.

Ponadto, zdaniem Sądu, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu R. R. i J. R. mogłoby doprowadzić do sytuacji, że istniejący budynek, który został jedynie przebudowany na cele biurowo - hotelowe, a więc został wybudowany z innym przeznaczeniem, nie miałby prawnie określonego przeznaczenia. Jednak obiekt jako taki istniałby i podlegałby obowiązkom z art. 61 Prawa budowlanego. O tym zaś, czy jego właściciele uchybiają wymogom z art. 61, władny byłby orzec organ nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu. Nawet obiekt w ogóle nie użytkowany może być też przedmiotem takich nakazów. Jednak stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 1995 r. nie jest niezbędne do wykonywania robót przy istniejącym obiekcie, czy nawet jego rozbiórki, czy też faktycznego zaprzestania jego użytkowania. Wydanie decyzji z art. 162 K.p.a. nie stanowi też warunku dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, jeżeli wskutek niepewności stanu prawnego skarżący nie mogą użytkować budynku.

W konsekwencji, zdaniem Sądu brak było podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, w sposób, o którym mowa w kwestionowanej decyzji, jako że nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, uniemożliwiającego jej wykonanie (nie wybudowano drogi zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady), ani też nie doszło do zmiany stanu prawnego, skoro stwierdzenie tej zmiany możliwe jest jedynie w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Wreszcie, nawet przy odmiennym założeniu, nie została spełniona dalsza niezbędna przesłanka wzgląd na interes skarżących czy interes społeczny. Mianowicie, wyeliminowanie decyzji z dnia [...] października 1995 r., czy też rezygnacja z wynikającej z niej uprawnień, nie wpłynie na byt prawny budynku jako obiektu istniejącego, legalnie wybudowanego i podlegającego rygorom prawa budowlanego oraz gdy nie ma znaczenia dla możliwości dochodzenia przez nich roszczeń odszkodowawczych. O tym, czy skarżący mogą dokonać zmiany sposobu użytkowania tego budynku, władny jest orzec jedynie organ administracji architektoniczno - budowlanej.

W skardze kasacyjnej J. R. i R. R. zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy (oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na nieuchyleniu zaskarżonych decyzji pomimo wydania obu rozstrzygnięć z naruszeniem art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., a także z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 10 K.p.a. Zdaniem skarżących Sąd naruszył również art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez wydanie na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. postanowienia o oddaleniu wniosku skarżących o uzupełnienie dokumentów oraz na nieprzeprowadzeniu dowodu uzupełniającego z dokumentów wskazanych przez skarżących we wniosku, pomimo, że były one niezbędne dla wyjaśnienia, iż działka nr [...] została objęta pasem drogowym (a także - co za tym idzie - że decyzja Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] października 1995 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie stała się bezprzedmiotowa). Ponadto J. R. i R. R. zarzucili naruszenie art. 134 P.p.s.a. polegające na nierozważeniu także innych niż wskazane dotychczas przez skarżących argumentów prawnych i okoliczności faktycznych przemawiających za istnieniem interesu społecznego i interesu skarżących, który przemawiałby za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Osobno skarżący zarzucili naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i art. 10 K.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej J. R. i R. R. wskazali, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia jej celu lub, gdy niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydawaniu. W ocenie skarżących decyzja Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] października 1995 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie stała się bezprzedmiotowa właśnie w tym znaczeniu. Z dniem uprawomocnienia się decyzji Wojewody Katowickiego nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady doszło do objęcia działki nr [...] pasem drogowym (art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym), co powoduje, że dalsze użytkowanie budynku bez zezwolenia zarządcy drogi stało się bezprzedmiotowe. Skarżący wyjaśnili ponadto, że do stwierdzenia objęcia nieruchomości pasem drogowym nie jest konieczne ani wydanie przez wojewodę decyzji o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości ani zatwierdzenie podziału tej nieruchomości według linii rozgraniczających autostradę. Objęcie choćby części nieruchomości pasem drogowym powoduje, że jej właściciela i użytkownika wieczystego wiążą ograniczenia i zakazy wynikające z ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżących, w tym stanie rzeczy, decyzję o pozwoleniu na użytkowanie należało uznać za bezprzedmiotową do czasu udzielenia przez zarządcę drogi zezwolenia na zajęcia pasa drogowego (jest to możliwe pod określonymi warunkami - art. 38, 40 ustawy o drogach publicznych). J. R. i R. R. podnieśli też, że Sąd - pomijając okoliczności prawne i faktyczne związane z objęciem ich działki pasem drogowym (znajdujące odzwierciedlenie w decyzji o użytkowaniu autostrady) - naruszył art. 134 P.p.s.a. Z tych samych przyczyn, oddalając wniosek o przeprowadzenie dowodów z decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady uchybił art. 106 § 3 P.p.s.a. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skarżący podnieśli, że w toku postępowania organy nie przeprowadziły ustaleń czy na skutek realizacji budowy autostrady uniemożliwiono użytkowanie obiektu na działce nr [...]. Ich zdaniem pomijając te naruszenia Sąd uchybił art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 10 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a.

Skarżący nadmienili również, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji pozwoleniu na użytkowanie było uzasadnione chociażby ze względu na ich interes. Skoro na skutek zmian faktycznych i prawnych wykonanie decyzji zostało im uniemożliwione, to tym samym stała się ona bezprzedmiotowa.

Wraz z pismem procesowym z dnia 17 lutego 2009 r. J. R. i R. R. złożyli do akt sądowych decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r. umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa własności działki nr [...]. Ich zdaniem pośrednio dowodzi ono, że Skarb Państwa nabył własność nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Na wstępie wymaga podkreślenia, że w tej sprawie skarżący powiązali zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a art. P.p.s.a. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 10 K.p.a. Formułując podstawy kasacyjne ze związanych ze sobą przepisów nie dostrzegli, że art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. ma w swej istocie charakter materialnoprawny (zarzut a/), jak też błędnie ujęli (zarzut c/) przepisy art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 10 K.p.a. w kategoriach przepisów prawa materialnego.

Zważając na wyjaśnione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej intencje skarżących Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 10 K.p.a. i tak postawione zarzuty rozpoznał (zob. niżej).

Zdaniem J. R. i R. R. decyzja Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] października 1995 r. nr [...] stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. na skutek objęcia działki decyzją o lokalizacji autostrady. Stanowiska tego nie można podzielić. Istotą decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest urzędowe stwierdzenie zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (zob. art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w tym w zakresie:

zgodności z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

zgodności z projektem architektoniczno-budowlanym (w zakresie: charakterystycznych parametrów technicznych, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego, geometrii dachu, wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne)

zgodności z ustaleniami i warunkami pozwolenia na budowę wyrobów budowlanych (szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego);

uporządkowania terenu budowy.

Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dotyczy zatem oznaczonego w niej obiektu budowlanego i świadczy o prawidłowości jego wykonania. Tak długo dopóki obiekt istnieje, a na skutek nadzwyczajnych zdarzeń faktycznych jego użytkowanie

nie zostało uniemożliwione, bądź nie wydano ostatecznej decyzji o rozbiórce (por. wyrok z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 537/00, publ. ONSAiWSA 2005/2/31), tak długo nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ze względu na jej bezprzedmiotowość. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zaprezentowane w wyroku stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w odniesieniu do obiektu skarżących znajdującego się na działce

nr [...] nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego ani prawnego powodująca bezprzedmiotowość pozwolenia na użytkowanie.

Skarżący powołali się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na poglądy wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którymi bezprzedmiotowość decyzji oznacza "jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu". W innym ujęciu zachodzi ona, gdy "niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydawaniu". Zdaniem J. R. i R. R. w wyniku uprawomocnienia się decyzji Wojewody Katowickiego nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady dalsze użytkowanie obiektu stało się niemożliwe, bowiem uwarunkowane zostało zgodą zarządcy drogi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumowanie skarżących jest wadliwe o tyle, że uzależniają oni sens istnienia w obrocie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyłącznie od niezakłóconej (prawnie ani faktycznie) możliwości jego użytkowania. Jest to pogląd zbyt daleko idący. Jak wskazano wyżej, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi potwierdzenie prawidłowości wykonania obiektu (w konsekwencji dając uprawnienie do jego użytkowania), i tak długo, dopóki obiekt legalnie istnieje, nie można mówić o jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 K.p.a. Na marginesie należy dodać, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest obowiązkowym aktem stanowiącym zwieńczenie procesu inwestycyjnego. Także i z tej przyczyny niedopuszczalne jest wyeliminowanie jej z obrotu - jeżeli dotyczy legalnie istniejącego obiektu budowlanego.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 10 K.p.a. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dostatecznie wyjaśnił sprawę i zbadał (czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji), że budynek biurowo-hotelowy, dla którego wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie,

istnieje i nie zmienił swojego pierwotnego przeznaczenia w wyniku realizacji w sąsiedztwie inwestycji w postaci autostrady A4. Ustalenie to stanowiło wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z powołanych wyżej przyczyn nie zachodziła również konieczność przeprowadzenia dalszych uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd w tym składzie podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przeprowadzenie dalszych dowodów nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.

Skoro w tej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji (obiekt na którego udzielono pozwolenia na użytkowanie legalnie istnieje) nie zachodziła również potrzeba poszukiwania przez Sąd z urzędu dalszych argumentów prawnych i faktycznych przemawiających za bezprzedmiotowością decyzji, a tym bardziej za istnieniem interesu społecznego lub interesu skarżących w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji (art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.). Nie można zatem mówić o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 134 P.p.s.a.

W powołanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.