Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 3353/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 483/14 w zakresie umorzenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 10 marca 2014 r. nr ... w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodu nieznajdujacego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 483/14) umorzył postępowanie sądowe ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 marca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodu nieznajdujacego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

Sąd pierwszej instancji przyjął do rozpoznania następujący stan faktyczny: W piśmie z dnia 16 marca 2014 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Podstawą zawieszenia postępowania było wystąpienie pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu RP Ewy Kopacz do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). W skardze zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2, art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący wnioskował o uchylenie w całości postanowienia, jak i postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 grudnia 2013 r., oraz wskazanie organowi dalszego trybu postępowania w sprawie. Złożył w skardze wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014 r. podejmującego zawieszone postępowanie. W załączeniu organ nadesłał wydane na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej postanowienie z dnia 16 kwietnia 2014 r. o podjęciu ww. postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe w sprawie.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. W dniu 16 kwietnia 2014 r. organ podatkowy podjął postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu, wobec podjęcia postępowania, sprawa oceny legalności jego zawieszenia stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Dalej Sąd wyjaśnił, że miał na uwadze konsekwencje uwzględnienia skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W takim przypadku Sąd, co do zasady uchyla takie orzeczenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. W ściśle określonych przypadkach może również stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Rezultatem tych działań jest więc kontynuowanie uprzednio zawieszonego postępowania. Taki sam efekt wywołuje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o podjęciu postępowania.

Strona nie zgodziła się z opisanym wyżej postanowieniem i wniosła skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

I. art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez zastosowanie w sytuacji, w której przedmiot sprawy, będący istotą skargi, został zachowany;

II. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmowę kontroli działalności organu podatkowego pod kątem zgodności z prawem;

III. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – z uwagi na brak uchylenia skarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w sytuacji, gdy zawieszenie postępowania nastąpiło z m.in. naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Z uwagi na powyższe autor skargi kasacyjnej domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Nie można podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Jak wynika z judykatury umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis, Warszawa 2008, s. 579).

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne. Należy bowiem zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że orzekanie przez Sąd o zawieszeniu postępowania administracyjnego, po podjęciu w dniu 16 kwietnia 2014 r. zawieszonego postępowania podatkowego, nie miało już dla sprawy żadnego znaczenia i przez to stało się bezprzedmiotowe. Zasadnie Sąd w zaskarżonym orzeczeniu przywołał jakie następstwa niesie za sobą uwzględnienie skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, a są nimi: uchylenie orzeczenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 12 lit. c P.p.s.a., bądź stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. A zatem celem uwzględnienia skargi byłby skutek w postaci upadku stanu zawieszenia sprawy, co też w niniejszej sprawie zostało osiągnięte poprzez podjecie przez organ administracji postępowania podatkowego.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmowę kontroli działalności organu podatkowego pod kątem zgodności z prawem. Są to przepisy regulujące właściwość sądów administracyjnych - sąd może je zatem naruszyć tylko w ten sposób, że wadliwie uzna się za niewłaściwy do orzekania w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca - Sąd wojewódzki nie kwestionował tego, że sprawa podlega jego kognicji; uznał natomiast, że w okolicznościach sprawy postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W związku z powyższym należało oddalić skargę kasacyjną, stosownie do art. 184 P.p.s.a.

Wniosku organu, odnośnie zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, nie uwzględniono z uwagi na to, że ustawa procesowa (P.p.s.a.) nie przewiduje takiej możliwości w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).