Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 141/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 185
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński (spr.) Jan Kacprzak Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 214/06 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. D. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. P. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 185 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 92. 302. 1 ze zm.), dalej WKC, po rozpatrzeniu odwołania B. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu [...] października 2005 r. wg dokumentu SAD Nr [...] skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu linię technologiczną do produkcji czekolady i wyrobów czekoladowych. Linia ta została w dniu [...] sierpnia 2000 r. wywieziona przez B. D. na U., jako aport rzeczowy do Spółki "I.-U.". Z powodu nierozpoczęcia działalności produkcyjnej przez tę spółkę B. D. dokonał powrotnego przywozu tej linii do kraju. Została ona objęta wnioskowaną procedurą, a kwotę należności celno-podatkowych obliczono na podstawie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego.

Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. B. D. złożył wniosek o zmianę powyższego zgłoszenia celnego i zwolnienie go z zapłaty cła i podatku od towarów i usług oraz przedłużenie mu terminu do powrotnego przywozu linii technologicznej z U.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L[...] odmówił zwrotu cła uiszczonego na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z dnia [...] października 2005 r. wyjaśniając w uzasadnieniu, że zwolnienie od cła nie jest możliwe, bowiem towar został przywieziony po upływie trzyletniego terminu liczonego od dnia wywozu linii technologicznej oraz że nie wystąpiły szczególne okoliczności pozwalające na przedłużenie tego terminu.

Utrzymując w mocy powyższą decyzję Dyrektor Izby Celnej w B. P.j wskazał, że zgodnie z przepisem art. 67 WKC datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurą celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne. W niniejszej sprawie towar zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu [...] października 2005 r., wobec czego do towaru tego zastosowanie mają przepisy prawa wspólnotowego. Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623).

Dyrektor Izby Celnej uznał, że nierozpoczęcie działalności gospodarczej przez Spółkę "I.-U." nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą przedłużenie terminu ustalonego dla powrotnego przywozu towaru w przepisie art. 185 ust. 1 WKC.

Organ odwoławczy wskazał, że z brzmienia przepisu art. 185 ust. 1 WKC wynika, że intencją ustawodawcy było ustalenie trzyletniego terminu powrotnego przywozu towaru, liczonego od dnia wywozu do dnia powrotnego przywozu towaru z możliwością jego przedłużenia, ze względu na szczególne okoliczności. Zdaniem organu odwoławczego, "szczególnymi okolicznościami" są nieprzewidywalne zdarzenia, na które podmioty gospodarcze nie mają wpływu, np: wydarzenia polityczne, wojna, katastrofa itp.

Ponadto organ odwoławczy podał, że warunkiem uznania tożsamości towaru dopuszczanego do obrotu za towar powracający jest przywóz towaru w stanie niezmienionym w stosunku do tego, w jakim był w chwili wywozu oraz udowodnienie przez zgłaszającego tożsamości tego towaru za pomocą zgłoszenia wywozowego i innych dokumentów, zwłaszcza za pomocą dokumentu informacyjnego INF 3. Organ wskazał, że w związku ze zgłoszeniem przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu rewizja celna polegała na oględzinach towaru i częściowej kontroli dokumentów. W wyniku oględzin stwierdzono linię technologiczną do produkcji czekolady w stanie rozmontowanym (transportery, 2 pojemniki z mieszadłami, foremki na czekoladę). Porównanie specyfikacji dołączonych do zgłoszenia wywozowego ze specyfikacjami dołączonymi do zgłoszenia celnego przywozowego, w ocenie organu, nie pozwoliło na jednoznaczne uznanie tożsamości powrotnie przywożonego towaru z towarem wywiezionym. Zdaniem organu, gdyby wniosek o zwolnienie od cła złożono w zgłoszeniu celnym, przedstawiając jednocześnie zgłoszenie wywozowe, szczegółowa rewizja celna pozwoliłaby na ustalenie tożsamości towaru w sposób niebudzący wątpliwości. Natomiast po zwolnieniu towaru taka identyfikacja nie była już możliwa, gdyż towar przestał być towarem celnym. Wskazując na powyższe organ odwoławczy uznał, że z uwagi na przekroczenie trzyletniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 185 ust. 1 WKC oraz z uwagi na brak możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości tożsamości towaru, nie było podstaw do zwolnienia towaru od cła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę B. D. na powyższą decyzję organu odwoławczego uznał, że towar przywieziony przez skarżącego w dniu [...] października 2005 r. mógł być uznany za towar wspólnotowy dopiero z chwilą wprowadzenia na obszar Wspólnoty i dopuszczenia do obrotu. Przed [...] października 2005 r. towar ten nie był towarem wspólnotowym, gdyż nie zachodziła w stosunku do niego żadna z przesłanek, o których mowa w art. 4 pkt 7 WKC. Sąd podkreślił, że postanowienia Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. UE. L. 03.236.33), dalej Akt o przystąpieniu, w zakresie Unii Celnej (załącznik nr IV, pkt 5), nie dają podstaw do stosowania rozszerzającej wykładni pojęcia "towar wspólnotowy" i uznania za taki towar linii technologicznej powrotnie przywiezionej przez skarżącego.

Zdaniem Sądu, nie można także zastosować fikcji prawnej polegającej na uznaniu, iż trzyletni termin określony w przepisie art. 185 ust. 1 WKC rozpoczął swój bieg dopiero od daty akcesji Polski do UE, na co wskazują zarzuty skargi. Taka konstrukcja prowadziłaby do stosowania omawianych przepisów wspólnotowych z mocą wsteczną, co nie wynika z Aktu o przystąpieniu, jak też z ogólnych zasad prawa międzynarodowego (art. 24 ust. 1 i art. 28 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439).

Ubocznie Sąd stwierdził, że w dniu [...] sierpnia 2000 r., tj. w dacie wywozu linii technologicznej z polskiego obszaru celnego, do towaru tego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r., Nr 23, poz. 117 ze zm.). Zgodnie z art. 191 § 1 tej ustawy na wniosek osoby zainteresowanej "towary powracające" zwalniane były od cła, przy czym przez pojecie "towary powracające" ustawodawca rozumiał te towary, które przed wyprowadzeniem poza polski obszar celny były towarami krajowymi i które - w terminie 3 lat od dnia ich wyprowadzenia - powrotnie wprowadzono i dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym.

Mając na uwadze tę regulację Sąd stwierdził, że uprawnienie do złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie od cła linii technologicznej, związane z powrotnym jej przywozem na polski obszar celny, wygasło z upływem 3 lat od dnia jej wyprowadzenia z polskiego obszaru celnego. Sąd podkreślił, że skarżący nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 191 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych okolicznościach organ celny mógł wyrazić zgodę na przedłużenie terminu określonego w § 1 tego przepisu, o ile osoba zainteresowana zgłosiła taki wniosek przed upływem 3 lat od dnia wyprowadzenia towaru z polskiego obszaru celnego, czego jednak skarżący nie uczynił.

Sąd uznał, że organy obu instancji w sposób wyczerpujący wykazały brak podstaw do zwrotu cła, zarówno z powodu uchybiania terminowi określonemu w przepisie art. 185 ust. 1 WKC, jak i z powodu niewykazania szczególnych okoliczności przemawiających za przedłużeniem tego terminu. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości tożsamości towaru powrotnie przywiezionego z towarem wywiezionym, co stanowiło podstawową przesłankę zastosowania przepisu art. 185 ust. 1 WKC. Stanowisko to, w ocenie Sądu I instancji, zostało w sposób prawidłowy umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś samo postępowanie, wbrew zarzutom skargi, odpowiadało wymogom określonym w przepisie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

B. D. zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.), dalej p.p.s.a. zarzucił, że został on wydany z naruszeniem:

1) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania zaskarżonych decyzji;

2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie za prawidłowe przeprowadzonego postępowania celnego i dokonanych na jego podstawie ustaleń oraz rozstrzygnięć;

3) art. 185 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie oraz błędną wykładnię;

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł na podstawie art. 176 w zw. art. 185 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie w oparciu o art. 188 p.p.s.a. o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. skarżący podniósł, że Sąd I instancji naruszył ten przepis poprzez odmowę zastosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, obowiązujące do tego dnia przepisy Kodeksu celnego zostały uchylone. Od dnia 1 maja 2004 r. stosowane są przepisy WKC, jedynie zaś w zakresie spraw dotyczących długu celnego, powstałego przed dniem akcesji Polski do Wspólnoty, stosuje się przepisy Kodeksu celnego. Oznacza to, że od 1 maja 2004 r. wszystkie towary krajowe są także towarami wspólnotowymi. Teza ta odnosi się również do towarów wywiezionych poza granice kraju przed dniem akcesji, albowiem ich pochodzenie nie może być inne jak tylko wspólnotowe. Inne zapatrywanie oznaczałoby w istocie, że niemożliwe jest skorzystanie z przywileju zwolnienia od należności celnych przywozowych towarów, które zostały wywiezione poza granice kraju przed dniem akcesji i powrotnie sprowadzone po tym dniu. Przy przyjęciu stanowiska Sądu, że każdy z takich towarów nie ma charakteru towaru wspólnotowego, nie miałby znaczenia termin pomiędzy wywozem a powrotnym przywozem towaru, choć byłby on krótszy aniżeli trzyletni. W tego typu stanach faktycznych nie byłoby zatem możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 185 ust. 1 WKC oraz uzyskania zwolnienia z należności przywozowych. Niemożliwe byłoby również uzyskanie zwolnienia przewidzianego przez przepisy Kodeksu celnego, albowiem akt ten został uchylony z dniem 1 maja 2004 r. Takie zapatrywanie prowadziłoby więc do nieuprawnionego, różnego traktowania towarów polskiego pochodzenia, jedynie ze względu na termin ich wyeksportowania poza granice kraju.

Powyższe argumenty, zdaniem skarżącego, dowodzą, że w przypadku, gdy towar został wywieziony z kraju przed dniem 1 maja 2004 r., a następnie powrotnie przywieziony po tym dniu, to konieczne jest zastosowanie fikcji prawnej uznającej pochodzenie towaru za wspólnotowe. W takim stanie sprawy nie ma bowiem możliwości zastosowania innych przepisów niż obecnie obowiązujących.

Skarżący podniósł, że przepisy Kodeksu celnego nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ przepisy te nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji przez organy celne, stąd też ich zastosowanie nie było możliwe.

Powyższe dowodzi, zdaniem skarżącego, że dokonana przez Sąd ocena prawna stanu faktycznego sprawy sprzeczna jest z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd odmówił bowiem z jednej strony stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżanej decyzji, z drugiej zaś strony, dokonał oceny sprawy według przepisów uchylonych, co w ocenie skarżącego wskazuje, że orzeczenie wydane w niniejszej sprawie jest wadliwe i jako takie winno zostać uchylone, albowiem nie zostało oparte o obowiązujące przepisy prawa.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżący podniósł, że Sąd I instancji dokonując oceny stanu faktycznego sprawy pominął błędy popełnione przez organy celne w toku przeprowadzonego postępowania. Błędy te, zdaniem skarżącego, miały istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz na zapadłe rozstrzygnięcia.

Organy celne uznały, że szczególnymi okolicznościami, o których mowa w art. 185 ust. 1 tiret 1 WKC są jedynie zdarzenia, które określić można, jako siłę wyższą. Zdaniem strony takie definiowanie pojęcia szczególnych okoliczności nie jest jednak uprawnione, albowiem pojęcie to zostaje w sposób nieuzasadniony zawężone. Organy celne nie dążyły jednak do ustalenia, czy w sprawie mogą mieć miejsce inne okoliczności, które można również uznać za szczególne i nie podjęły działań zmierzających do ustalenia, jakie zdarzenia spowodowały przekroczenie trzyletniego terminu oraz nie ustaliły przyczyny sprowadzania towaru dopiero po 5 latach od jego wywozu z kraju. W sprawie nie ustalono także powodu rozwiązania spółki zagranicznej oraz podstaw takiej decyzji. Zakres postępowania w tym względzie ograniczył się jedynie do przyjęcia oświadczenia skarżącego, że inwestycja zagraniczna nie powiodła się, choć powodów niepowodzenia organy nie ustaliły. Tymczasem organ winien ustalić istnienie szczególnych okoliczności, a do takiego działania zobowiązuje go przepis art. 185 ust. 1 tiret 1 WKC.

Skarżący podniósł, że występując do organu I instancji z wnioskiem o zwolnienie towaru z należności celnych przywozowych, dołączył dokumenty umożliwiające identyfikację towaru oraz świadczące o jego pochodzeniu. Do wniosku dołączono m.in. dokumenty odprawy linii produkcyjnej oraz dokumenty świadczące o anulowaniu inwestycji zagranicznej. W ocenie skarżącego dokumenty te, a zwłaszcza dokument odprawy wywozowej, były wystarczające dla udowodnienia tożsamości towaru powrotnie przywiezionego. Jeśli zaś organy uznały takie dowody za niewystarczające, to winny postępować zgodnie z art. 848 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 93. 253.), dalej PWKC i zażądać przedłożenia przez skarżącego innych dokumentów świadczących o tożsamości towaru powracającego, czego jednak nie uczyniły uznając, że skoro dowody przedstawione przez stronę nie dowodzą tożsamości towaru, to żądanie innych dowodów jest zbędne.

Zdaniem skarżącego postępowanie celne było wadliwe, ponieważ naruszono zasady postępowania wskazane w art. 848 PWKC oraz przepisy art. 180 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania nie podjęto bowiem działań koniecznych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę naruszeń prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący podniósł, że Sąd I instancji niesłusznie przyjął, że przepis art. 185 WKC nie ma zastosowania w sprawie, podzielając pogląd organów celnych, że przez szczególne okoliczności należy rozumieć nieprzewidywalne zdarzenia, na które podmioty gospodarcze nie mają wpływu, np. wydarzenia polityczne, wojny, katastrofy, etc., tymczasem, zdaniem skarżącego, pojęcia szczególnych okoliczności nie można ograniczać jedynie do wskazanych wydarzeń, ponieważ użyte w art. 185 ust. 1 tiret 1 WKC pojęcie "szczególne okoliczności" jest pojęciem znacznie szerszym, umożliwiającym zastosowanie zwolnienia od cła, poprzez ocenę nie tylko powodów przekroczenia trzyletniego terminu, lecz także i skutków jakie wywoła nieudzielenie zwolnienia.

Skarżący podniósł, że w rozporządzeniu Komisji (EWG) Nr 2454/93 oraz w rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.U. UE. L. 83. 105. 1) określono okoliczności, które można uznać za szczególne. Dla przykładu zwalnia się z należności celnych towary powrotnie sprowadzane na teren Wspólnoty, które nie spełniły roli jaką im przeznaczono (art. 844 PWKC). Zwolnienia udziela się również podmiotom gospodarczym przenoszącym działalność na teren Wspólnoty (art. 32-38 PWKC). Okoliczności te można uznać za szczególne, a tym samym uzasadniające zwolnienie z należności celnych.

Powyższe przepisy służą jednej z naczelnych zasad, jaką statuują przepisy art. 2 i 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Zasada ta polega bowiem na działaniu zapewniającym zdrową konkurencję pomiędzy podmiotami wspólnotowymi. Jeżeli zatem możliwe jest zaistnienie szczególnych okoliczności, które mogą naruszyć zdrową konkurencję, to wówczas odpowiednie organy państw członkowskich mają obowiązek posłużenia się szczególnym narzędziem, przewidzianym w art. 185 ust. 1 WKC, uzasadniającym przedłużenie terminu powrotnego przywozu towaru. Zawsze bowiem zwolnień celnych należy dokonywać, gdy jest zagrożona zdrowa i czysta konkurencja pomiędzy wspólnotowymi przedsiębiorcami. Tym samym zwrot "szczególne okoliczności", o którym mowa w art. 185 ust. 1 tiret 1 WKC, nakłada na organy celne obowiązek zastosowania zwolnienia zawsze wtedy, gdy zaistnieje sytuacja nieprzewidziana i nieunormowana, a nałożenie opłat celnych nie posłuży ochronie ogólnego dobra podmiotów prawa wspólnotowego i utrzymaniu zasady zdrowej konkurencji.

Zdaniem skarżącego, obciążenie importu powrotnego towaru należnościami celnymi, spowodowało naruszenie zasady zdrowej konkurencji, zaś istnienie szczególnych okoliczności zostało wykazane w sposób należyty. Skarżący podniósł, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 185 WKC przez jego niezastosowanie wskutek błędnego uznania, że w sprawie nie istnieją przesłanki uzasadniające udzielenie zwolnienia towaru od należności celnych przywozowych.

W konkluzji skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2004 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.) oraz z naruszeniem prawa materialnego - art. 185 ust. 1 WKC poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu.

W związku z oparciem przez skarżącego skargi kasacyjnej na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy na wstępie podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym w podstawie skargi kasacyjnej przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie "akt sprawy" organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostały zaskarżone do tego sądu, chyba że zachodzą okoliczności przedstawione w art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to także, że podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu, wynikający z akt sprawy.

Zarzut skarżącego, iż Sąd I instancji nie zastosował w sprawie przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie jest uzasadniony, ponieważ Sąd wbrew temu zarzutowi ocenił zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w oparciu o mające zastosowanie w sprawie przepisy wspólnotowe (art. 185 ust. 1 i art. 4 pkt 7 WKC). Zastosowanie tych przepisów w stanie faktycznym sprawy znajduje uzasadnienie w treści pkt 4 załącznika IV o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem procedury dotyczące zwrotu i umorzenia należności, o których mowa w artykułach 235 do 242 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 oraz artykułach 877 do 912 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 mają zastosowanie do nowych Państw Członkowskich z zastrzeżeniem, że zwrot i umorzenie należności celnych jest dokonywane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Okoliczność, iż Sąd ubocznie powołał w wyroku także przepis art. 191 § 1 Kodeksu celnego, regulujący przesłanki zwolnienia od cła towarów powracających, wywiezionych z kraju przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, nie miała wpływu na wynik sprawy i dlatego nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawy takiej nie stanowi również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenie tego przepisu, zdaniem skarżącego, nastąpiło wskutek uznania przez Sąd I instancji, że postępowanie celne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Tymczasem według skarżącego organy celne naruszyły art. 120 i art. 180 Ordynacji podatkowej w następstwie nieuwzględnienia, że oprócz zdarzeń określanych, jako siła wyższa, okolicznościami usprawiedliwiającymi przekroczenie terminu powrotnego przywozu towaru są także okoliczności wymienione w art. 844 PWKC oraz w art. 32-38 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83. Zdaniem skarżącego innym uchybieniem postępowania celnego, którego nie dostrzegł Sąd I instancji, było niezażądanie przez organy celne w trybie art. 843 ust. 3 PWKC dodatkowych dowodów potwierdzających, że linia technologiczna została powrotnie przywieziona w tym samym stanie, w jakim została wywieziona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów celnych, że powrotnie przywieziona linia technologiczna nie była towarem wspólnotowym zwolnionym z należności przywozowych.

Zgodnie z art. 185 ust. 1 WKC zwolnione z należności celnych przywozowych są towary wspólnotowe, które po wywiezieniu poza obszar celny Wspólnoty są powrotnie na ten obszar wprowadzone i dopuszczone do obrotu w terminie trzech lat. Ze względu na szczególne okoliczności termin trzech lat może zostać przekroczony. Dodatkowy warunek zawiera przepis art. 186 WKC, który stanowi, że zwolnienie z należności celnych przywozowych określone w art. 185 udzielane jest jedynie w przypadku, gdy towary są powrotnie przywożone w tym samym stanie, w jakim zostały wywiezione. Udzielenie zwolnienia z należności celnych przywozowych wymaga zatem łącznego spełnienia wszystkich tych warunków, co oznacza, że niespełnienie jednego z nich wyłącza możliwość udzielenia zwolnienia.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że linia technologiczna, powrotnie przywieziona przez skarżącego na polski obszar celny nie miała statusu towaru wspólnotowego, ponieważ w dniu jej wywiezienia z kraju ([...] sierpnia 2000 r.) Polska nie należała do Wspólnoty, a zatem nie można przyjąć, że dokonane w tym dniu wywiezienie linii z polskiego obszaru celnego było tożsame z wywiezieniem z obszaru celnego Wspólnoty. Status towaru wspólnotowego linia ta uzyskała dopiero w dniu powrotnego jej wprowadzenia i dopuszczenia do obrotu na obszarze Wspólnoty, co nastąpiło w dniu [...] października 2005 r. (art. 4 pkt 7 WKC).

W sytuacji zatem, gdy pierwotna przesłanka zwolnienia, tj. wywóz towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty nie została w sprawie spełniona, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że przepis art. 185 ust. 1 WKC nie może stanowić podstawy do zwolnienia linii technologicznej z należności celnych przywozowych.

Wobec ustalenia, że przedmiotem przywozu nie był towar wspólnotowy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zasadzie nie jest konieczne szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, kwestionujących stanowisko Sądu I instancji w zakresie występowania w sprawie szczególnych okoliczności usprawiedliwiających przekroczenie terminu powrotnego przywozu linii technologicznej oraz przywozu jej w tym samym stanie, w jakim została wywieziona, gdyż argumentacja przytoczona na uzasadnienie tych zarzutów nie może być uwzględniona z uwagi na brak w sprawie pierwotnej przesłanki zwolnienia, a mianowicie wywozu towaru wspólnotowego.

Odnosząc się w niezbędnym zakresie do tych zarzutów nie można podzielić stanowiska skarżącego, że szczególnymi okolicznościami usprawiedliwiającymi przekroczenie terminu powrotnego przywozu są okoliczności wymienione w art. 32-38 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, gdyż przepisy te dotyczą zwolnienia z należności celnych przywozowych dóbr inwestycyjnych oraz innych urządzeń należących do przedsiębiorstw, które ostatecznie zaprzestają swojej działalności w państwie trzecim i przenoszą się na obszar celny Wspólnoty w celu kontynuowania tam działalności, podczas gdy spółka, związana z udziałem skarżącego na U., nie zaprzestała, lecz w ogóle nie rozpoczęła działalności i nie przeniosła się na obszar Wspólnoty w celu kontynuowania tam podobnej działalności.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż szczególne okoliczności uzasadniające zwolnienie z należności celnych, powrotnie przywiezionej linii technologicznej, określa przepis art. 844 WKC, gdyż przepis ten dotyczy towarów uprzednio wywiezionych z obszaru celnego Wspólnoty, w odniesieniu do których zostały spełnione wywozowe formalności dla uzyskania refundacji lub innego rodzaju ułatwień finansowych przewidziane w wywozie w ramach wspólnej polityki rolnej. Przedmiotowa linia technologiczna nie odpowiada żadnemu z tych kryteriów, w związku z tym omawiany przepis nie ma do niej zastosowania.

Chybiony jest także podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji naruszenia przez organy celne przepisów art. 848 PWKC oraz art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej przy rozstrzyganiu kwestii tożsamości towaru powracającego, gdyż uchybienie takie nie zaistniało, ponieważ Sąd I instancji podzielając stanowisko organów celnych w tej kwestii prawidłowo przyjął, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że powrotnie przywieziona linia technologiczna znajdowała się w tym samym stanie, w jakim została wywieziona. Wbrew bowiem wyraźnemu obowiązkowi wynikającemu z art. 848 ust. 1 PWKC skarżący nie dołączył do zgłoszenia celnego dokumentów potwierdzających powrotny przywóz linii technologicznej, tj. w konkretnym przypadku egzemplarza zgłoszenia wywozowego. W sytuacji, gdy skarżący nie zgłosił, że przedmiotem przywozu jest towar powracający, organ celny nie miał podstaw do żądania w trybie art. 848 ust. 3 PWKC dodatkowych dowodów w celu ustalenia tożsamości tego towaru. Brak takiego wezwania nie może być w związku z tym kwalifikowany jako naruszenie art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej.

Podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut, że obciążenie powrotnego przywozu towaru należnościami celnymi stanowi naruszenie zasady zdrowej konkurencji, statuowanej przepisami art. 2 i art. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, nie zasługuje również na uwzględnienie, gdyż zasady zdrowej konkurencji, na które skarżący się powołuje, wymagają, by zwolnienia towarów powracających z należności przywozowych stosowane były w sposób zgodny z prawem wspólnotowym.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej rzez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2000 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).