Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1876/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 118
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grach i zakładach wzajemnych
article: art. 127 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [... w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2009 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na wskazanych automatach będących w posiadaniu R. Sp. z o.o., skarżącej w niniejszej sprawie, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] oraz [...] Nr [...] będących w posiadaniu skarżącej są grami na automatach w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy.

W dniu [...] marca 2008 r. Minister Finansów wydał decyzję nr [...], w której rozstrzygnął, że gry prowadzone na ww. automatach będących w posiadaniu strony są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek złożony przez pełnomocnika strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2008 r.

W dniu [...] czerwca 2008 r. Minister Finansów wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.

Strona złożyła skargę na powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1822/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2008 r. stwierdzając uchybienia przepisom prawa procesowego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2009 r. na podstawie art. 104 kpa i art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia: 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.) rozstrzygnął, że gry prowadzone na automatach: [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] oraz [...] Nr [...] będących w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., ul. [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.).

W uzasadnieniu podniesiono, że przebieg gier na przedmiotowych automatach ustalony został na podstawie przekazanych przez Urząd Celny w [...]: protokołu oględzin automatów przeprowadzonych w obecności pracownika punktu firmy handlowo usługowej "[...] " na hali dworca PKP w [...], w którym znajdowały się automaty [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...]Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] oraz [...] Nr [...], opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] wraz z opinią uzupełniającą, protokołu z Eksperymentu Procesowego z dnia [...] października 2007 r., protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] kwietnia 2007 r., protokołu przesłuchania podejrzanego z dnia [...] maja 2007 r., które zgromadzone zostały w ramach prowadzonego przez Urząd Celny w [...] postępowania w sprawie nr [...] dotyczącej automatów [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...], S[...] Nr [...] i [...] Nr [...] będących w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. oraz na podstawie wyjaśnień przekazanych przez stronę przy piśmie z dnia [...] lutego 2008 r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem organu, że wszystkie automaty tj. [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] są automatami bębnowymi kredytowanymi przy pomocy monet.

Jak wynika z opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertowa Sądowych nr [...] odnośnie automatów [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i z protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2006 r. odnośnie automatu [...] Nr [...] oraz [...] po zakredytowaniu w/w automatów monetami o odpowiednich nominałach otrzymuje się odpowiedni czas gry tj. 1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min. Zgodnie z protokołem przesłuchania świadka z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie [...], W. S. - pracownika firmy R. Sp. z o.o. zajmującego się rozliczaniem automatów do gier w rejonie obejmującym m.in. [...], automaty [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] cyt. "(...) uruchamia się poprzez wrzucenie monety 1 zł, 2 zł, 5 zł tym samym uaktywniamy mechanizm symulatora czasowego i zgodnie z wrzuconą monetą otrzymujemy czas grania na maszynie".

Po zakredytowaniu urządzeń monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, które zapisywane są na liczniku urządzenia. Powyższe punkty umożliwiają grającemu rozpoczęcie gry polegającej na uzyskiwaniu określonego układu symboli na ruchomych bębnach.

Czas gry na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] nie jest stały i nie jest z góry określony. Grać można zatem krócej lub dłużej. Wnosząc opłatę grający nie wykupuje np. 20 minut gry, a jedynie możliwość gry maksymalnie przez w/w czas w przypadku korzystnego przebiegu gry. W przypadku niekorzystnego przebiegu gry grający kończy grę przed upływem wskazanego wyżej czasu tj. w momencie utraty wszystkich punktów kredytowych. Wnosząc więc opłatę za grę uzyskuje się jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od przypadku. Celem i wygraną jest w tym przypadku kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwała na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra a wygraną możliwość jej kontynuowania. Fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry w żadnym wypadku nie powoduje, iż taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zauważyć należy, iż w zasadzie każda gra urządzana przez podmioty gospodarcze jest ze swojej natury w jakiś sposób ograniczona czasowo. Ograniczenie czasowe dotyczy bowiem np. godzin otwarcia samego lokalu, w którym urządzane są gry. Idąc tym tokiem rozumowania należałoby przyjąć, że wygraną w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych jest taka korzyść z gry, która umożliwia w żaden sposób nieograniczoną możliwość kontynuowania gry bez ponoszenia nowych kosztów, aż do wyczerpania wszystkich punktów kredytowych albo rezygnacji grającego z dalszej gry. Doszłoby więc do paradoksalnej sytuacji, w której np. wygrana w grze na automacie, w którym maksymalny czas gry zostałby ustawiony na kilka godzin, pomimo ewidentnego występowania w niej wygranej w postaci możliwości prowadzenia dalszych gier bez dodatkowych opłat, nie mogłaby zostać uznana za wygraną w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Takie podejście należy uznać za całkowicie niezgodne z dotychczasową linią orzecznictwa administracyjnego, z której wynika, iż za wygraną należy uznać każdą korzyść z gry w tym możliwość jej bezpłatnego kontynuowania bez rozgraniczenia w jakim czasie ta kontynuacja ma nastąpić. Grający przystępując do gry akceptuje bowiem warunki gry, a więc również formę wygranej tj. zarówno z "ograniczeniem czasowym" bądź bez. Ponadto należy zauważyć, iż uznanie omawianego "ogranicznika czasowego" jako istotnego elementu gry mającego decydujący wpływ na jej kwalifikacje pociąga również za sobą konieczność określenia, jaki czas kontynuowania gry powoduje, iż jest ona uznawana za wygraną a jaki nie. Wprowadzenie takiego rozróżnienia spowodowałoby z pewnością pojawienie się kolejnych wątpliwości np. dlaczego organ uznaje 1 godzinne prowadzenie darmowych gier za korzyść i wygraną a już np. 5 minutowe nie. Wprowadzenie tego typu podejścia do zagadnienia wygranej w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych wydaje się być sprzeczne zarówno z intencją ustawodawcy, jak i dotychczasową - jednolitą linią orzecznictwa w analogicznych sprawach.

Rodzaj wygranej uzyskiwanej na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] został wskazany w protokole eksperymentu procesowego z dnia [...] października 2007 r.

Badanie automatu [...] nr [...] wykazało uszkodzenie symulatora czasowego zainstalowanego w automacie przez co automat nie wyłączał się po upływie wykupionego czasu gry i grę można było kontynuować bez wnoszenia dodatkowej opłaty. Jednakże obecny podczas eksperymentu procesowego świadek M. M. pracownik R. Sp. z o.o. stwierdził, że symulator czasu został prawdopodobnie uszkodzony podczas transportu automatu. W związku z powyższym organ uznał, że przed uszkodzeniem automat [...] nr [...] działał analogicznie do przebadanych automatów.

Zdaniem organu w grach na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] występowały wygrane w postaci uzyskania przez grającego dodatkowych punktów kredytowych. Przedmiotowe punkty były zapisywane na liczniku danego automatu. W sytuacji, gdy po upływie określonego czasu gracz posiadał większą od zera liczbę punktów, automat blokował dalszy proces gry, pozostawiając na liczniku liczbę zdobytych punktów. Ponowne wrzucenie monety powodowało, że gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te niewykorzystane w poprzedniej grze. Tak więc przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu następnej gry. Grający na w/w automatach miał, więc możliwość wygrania punktów zapewniających kontynuowanie gry. Organ podkreślił nadto, iż okoliczność, że wynik gier zależy w pewnym stopniu od umiejętności i zręczności grającego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Definicja gry na automatach nie zawiera bowiem warunku, iż wynik tej gry musi zależeć od przypadku, koncentrując się wyłącznie na warunkach prowadzenia gier na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych oraz możliwości uzyskiwania wygranych.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zdobywane punkty, w zależności od sprawności gracza, dają możliwość pełnego wykorzystania czasu gry. Po upływie wykupionego czasu gry automaty [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] wyłączają się bez względu na wynik gry, po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry sumując się z nowymi kredytami. Tym samym gracz rozpoczyna nową grę ze zwiększoną pulą punktów kredytowych.

Zdaniem Ministra Finansów nie ma rozbieżności co do ustaleń faktycznych odnoszących się do przebiegu samych gier na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...], jak i do rodzaju uzyskiwanej na nich wygranej, które ustalone zostały w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy odnoszący się do indywidualnie numerycznie oznaczonych urządzeń do gry będących przedmiotem postępowania. Rozbieżność taka nie występuje również pomiędzy stanowiskiem strony i organu.

Przedmiotem rozbieżności między organem a stroną jest natomiast kwestia, czy taki rodzaj wygranych występujących na automatach należy uznać za wygraną rzeczową w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W ocenie Ministra Finansów pojęcie wygranej w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość rozpoczęcia nowej gry ze zwiększoną pulą punktów kredytowych, która powstała w wyniku zsumowania niewykorzystanych kredytów z poprzedniej gry z kredytami uzyskanymi w nowej grze.

W przypadku gier na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...], bez wątpienia występowała po stronie grającego korzyść w postaci możliwości rozpoczęcia nowej gry ze zwiększoną pulą punktów kredytowych, co pozwalało na maksymalne wykorzystanie wykupionego czasu gry.

Organ uznał zatem, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku gier urządzanych na automatach [...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...],[...] Nr [...] i [...] Nr [...] będących w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. występowały wygrane rzeczowe w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w postaci możliwości rozpoczęcia nowej gry ze zwiększoną pulą punktów kredytowych, co pozwalało na maksymalne wykorzystanie wykupionego czasu gry. Tak więc w opinii Ministra Finansów w przypadku w/w gier na automatach wypełniona została ustawowa definicja określona w art. 2 ust. 2a w/w ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zakwestionowała zarówno sposób dokonywania ustaleń faktycznych przez Ministra Finansów, jak i przyjęte za rzekomo bezsporne te ustalenia. Podniosła, że organ naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. zgodnie z dyspozycją, którego organ jest związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W szczególności Minister Finansów zignorował wskazania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1822/08, w którym stwierdzono, iż zasadne były zarzuty strony w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji publicznej co do przebiegu gier na objętych przedmiotem postępowania urządzeniach oraz, że Minister Finansów błędnie przyjął, że spór nie dotyczy przebiegu gier.

Minister Finansów, zdaniem strony, dokonał wybiórczej oceny i cytowania fragmentów opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] wraz z opinią uzupełniającą.

Skarżąca uznała za uzasadniony wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii oraz wezwania na rozprawę mgr inż. M. S. autora opinii nr [...][...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w [...] ([...]) ul. [...].

Zdaniem strony organ naruszył art. 7 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia przez Ministra Finansów wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Ministra Finansów w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego; art. 80 k.p.a., poprzez zignorowanie części materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu; art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Ministra Finansów wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Finansów działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 oraz art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym uwzględnia zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji organu I instancji. Jeśli w dacie orzeczenia obowiązują już inne przepisy, to organ odwoławczy orzeka biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania ostatecznego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią obowiązującej obecnie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 ustawy).

W tym stanie rzeczy organ podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do przebiegu gry na automatach i nie podzielając podniesionych przez stronę zarzutów uznał, iż ww. decyzja nie nosi znamion wadliwości i w konsekwencji odwołując się w osnowie decyzji do przepisów ustawy o grach hazardowych utrzymał decyzję w mocy.

W skardze na tą decyzję skarżąca zarzuciła nieważność określoną w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z póź. zm., dalej "o.p") w zw. z art. 120 o.p., polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2009 r. wydanej na podstawie art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.) które to przepisy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji tj. [...] czerwca 2010 r. nie obowiązywały, stosownie do dyspozycji przepisu art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540), zamiast zastosowania art. 233 § 1 o.p. pkt 2 lit. a przez uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2009 r. i umorzenie postępowania w sprawie.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej jej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2009 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz wydatków pełnomocnika.

W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu podejmowania przez Ministra Finansów zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. w dniu [...] czerwca 2010 r., ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych nie obowiązywała (z wyjątkiem art. 14, art. 15b ust. 1, w zakresie dotyczącym kartonów do gry bingo pieniężne, ust. 2, 4, 4a i 5, art. 15d, art. 16 pkt 2 i 3, art. 18 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 22 i art. 23).

W dniu 1 stycznia 2010 r. bowiem weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540). Stosownie do dyspozycji przepisu art. 145 wskazanej regulacji wchodziła ona zasadniczo w życie, pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, natomiast miało ono miejsce w dniu [...] listopada 2009 r.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 144 ustawy o grach hazardowych, z dniem wejścia w życie wskazanej regulacji utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.), z wyjątkiem art. 14, art. 15b ust. 1, w zakresie dotyczącym kartonów do gry bingo pieniężne, ust. 2, 4, 4a i 5, art. 15d, art. 16 pkt 2 i 3, art. 18 ust. 1,2, 4 i 5, art. 22 i art. 23.

Postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej (podatkowej), która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Skoro zatem niniejsze postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Ministra Finansów z urzędu w dniu [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na urządzeniach [...] nr [...],[...] nr [...],[...] nr [...],[...] nr [...],[...] nr [...] oraz [...] nr [...], są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych to w sytuacji, gdy wskazana ustawa z dniem 1 stycznia 2010 r. nie obowiązuje postępowanie w tym zakresie jest całkowicie bezprzedmiotowe a zatem należy je umorzyć. Nie jest bowiem aktualnie możliwe rozstrzygnięcie, że gry na przedmiotowych urządzeniach są grami w rozumieniu nieobowiązującej ustawy.

Niedopuszczalną a zarazem nie znajdującą oparcia w przepisach jest bowiem sytuacja, do jakiej doprowadził w niniejszej sprawie Minister Finansów, rozstrzygając ze wskazaniem na przepisy art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o grach hazardowych - zawierające definicje ustawy o grach hazardowych - o podleganiu gier na przedmiotowych urządzeniach pod nieobowiązującą w dniu rozstrzygania ustawę o grach i zakładach wzajemnych.

Strona zwróciła uwagę, iż dopiero od 1 stycznia 2010 r. zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych:

"Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze."

Nie sposób zatem przyjąć, że we wcześniej obowiązującym stanie prawnym a zatem na gruncie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, można było przyjąć, że wygraną rzeczową mogą być punkty w grze. Ustawodawca dopuścił taką możliwość dopiero na gruncie aktualnie obowiązującej regulacji - ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Stosownie do przytoczonej zasady racjonalności ustawodawcy, jeżeli w nowej regulacji wskazano, iż "wygraną rzeczową w grach na automatach jest również ..." a wcześniej obowiązująca regulacja przedmiotowego postanowienia nie zawierała, tym samym stwierdzić należy, iż brak było normatywnych podstaw do stosowania prawa w ten sposób, jakby przedmiotowe postanowienie obowiązywało.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nosi bowiem znamiona wadliwości skutkujące jej uchyleniem.

Zaskarżona decyzja zapadła wskutek rozpoznania zgłoszonego w trybie art. 127 § 3 kpa wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2009 r. Tryb, o którym mowa w powołanym przepisie jest wyrazem gwarancji stosowania konstytucyjnej zasady, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji i chociaż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest stricte środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 127 § 1 kpa (jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję) to jednak stanowi on środek zaskarżenia orzeczenia wydanego przez ministra i do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Co oznacza, iż nie mają w tym przypadku zastosowania jedynie przepisy art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie i art. 138 § 2 i § 3 kpa.

Skoro zatem do wniosku stosuje się art. 138 § 1 kpa przyznający organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy to przyjąć należy, iż organ w postępowaniu prowadzonym z powyższego wniosku (tak, jak w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w związku z wniesieniem odwołania) zobligowany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Pamiętać przy tym należy, iż zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją wydaną wskutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją tym wnioskiem zaskarżoną. W tym postępowaniu może być zatem rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 529/08). Tej zasady stanowiącej jedną z podstawowych gwarancji procesowych nie niweczy również obowiązująca zasada, że rozstrzygając ponownie sprawę organ winien uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie orzekania w tym przedmiocie. Stosowanie obowiązujących w tej dacie przepisów nie może zatem prowadzić w szczególności do zmiany tożsamości przedmiotowej sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonego w trybie art. 127 § 3 kpa, a w rozpoznawanej sprawie taki stan rzeczy będący skutkiem niewłaściwego zastosowania art. 118 ustawy o grach hazardowych ma, zdaniem Sądu, miejsce.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, treść decyzji z dnia [...] października 2009 r. i jej uzasadnienia nie ma wątpliwości co do tego, iż Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na wskazanych automatach będących w posiadaniu skarżącej są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dni 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Postępowanie zostało zakończone ww. decyzją, którą na podstawie art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2a powołanej ustawy rozstrzygnięto, że gry na tych automatach są grami na automatach w rozumieniu powołanej ustawy. Przedmiot rozstrzygniętej sprawy administracyjnej został zatem jednoznacznie określony jako wiążący się wyłącznie z przepisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Chodzi bowiem o rozstrzygnięcie, czy gry są grami na automatach w rozumieniu tej tylko ustawy.

Tę podstawową z punktu widzenia zasad obowiązujących w postępowaniu odwoławczym okoliczność organ jednak pominął i dokonał oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przepisów ustawy o grach hazardowych. Skutkiem tego stanu rzeczy jest całkowita zmiana przedmiotu sprawy objętej rozstrzygnięciem kontrolowaną przez organ decyzją i całkowita, co dodatkowo należy podnieść, niespójność i nielogiczność decyzji zaskarżonej, bo organ utrzymał w mocy decyzję rozstrzygającą, że gry są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, która utraciła moc z dniem 1 stycznia 2010 r. uznając w istocie w zw. z odwołaniem się do art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i 6 ustawy o grach hazardowych, że gry są grami na automatach w rozumieniu przepisów tej ustawy.

Stosownie do art. 118 powołanej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepisy tej ustawy, co oczywiste, nie dają organowi kompetencji w postaci rozstrzygnięcia, czy gry na automatach są grami w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Nie ma zatem prawnych możliwości, by organ w ramach postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2009 r. ponownie rozstrzygnął sprawę objętą tą decyzją tj. ponownie zbadał ją z punktu widzenia przepisów nieobowiązującej już (od 1 stycznia 2010 r.) ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy (a w istocie taka zmiana wskutek wadliwego działania organu nastąpiła) prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy i skutkuje naruszeniem tak zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego, jak i gwarancji procesowych strony do rozpoznania dwukrotnego sprawy przez organ w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ppsa wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Rzeczą organu będzie zatem rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazówek w tym okoliczności, iż brak jest w związku z nowym stanem prawnym przesłanek do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.

W tym stanie rzeczy na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 zgodnie z art. 152 ppsa zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 ppsa.