Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 980/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 980/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008r., sprawy ze skargi I. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2004r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 1 484 zł (jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt cztery złote 00/100).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]nr[...], którą na podstawie min. art. 115§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") orzeczono o odpowiedzialności wobec Skarbu Państwa I. M. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej "G." z siedzibą w K., obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2004 r. w kwocie 4 812 zł, a także odsetki od tej zaległości na dzień 15.03.2007 r. w kwocie 1 795 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 53 zł 70 gr.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu[...].09.2005 r. I.M. złożyła zgłoszenie o zaprzestaniu z dniem[...].09.2005 r. wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przez "G." s.c. I.M. i P.T. z siedzibą w K. Jako przyczynę zaprzestania tych czynności wskazała likwidację. W związku z tym organ I instancji wydał decyzje o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników tej Spółki, co uzasadnił tym, że w myśl art. 115§1 O.p. wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zaległości podatkowe spółki lub wspólników związane z działalnością spółki. W myśl §2 tego samego artykułu zasadę powyższą stosuje się także do byłego wspólnika.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji I. M. podniosła, iż postępowanie w sprawie o odpowiedzialności podatkowej powinno było zostać zawieszone, gdyż przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie do sygn. akt [...]o ustalenie, że stosunek Spółki Cywilnej pod firmą. "G." zawartej w dniu[...].09.2002 r. pomiędzy I. M. i P. T. nie istnieje. Ustalenie to zaś stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w sprawie odpowiedzialności podatkowej. Może ono bowiem przesądzić nieodwracalnie o uprawnieniach i obowiązkach skarżącej, w związku z powyższym organ podatkowy winien poczekać na stanowisko Sądu.

Organ odwoławczy nie uwzględniając zarzutu odwołania wyjaśnił, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]nr[...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania i wstrzymania wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec zostało uchylone postanowieniem z dnia [...]nr[...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącej przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania odnośnie zawieszenia postępowania, nie wywołało negatywnych skutków dla strony. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia[...]. wstrzymał wykonanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]nr [...] I. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, względnie ich uchylenie i powtórzyła zarzuty odwołania. Jednocześnie skarżąca przedłożyła uwierzytelnioną kserokopię wyroku zaocznego Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt[...], którym ustalono, że stosunek spółki cywilnej pod firmą "G." zawartej w dniu[...].09.2002 r. pomiędzy I.M. i P. T. nie istnieje. Zatem w braku istnienia spółki cywilnej, brak jest możliwości przyjęcia, iż wspólnicy tej spółki odpowiadają solidarnie za zobowiązania podatkowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśnił, iż w chwili wydania zaskarżonej decyzji treść wyroku Sądu Rejonowego nie była mu znana i że do chwili redakcji odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącej nie dostarczył, mimo wielokrotnych próśb, uzasadnienia orzeczenia i potwierdzenia jego prawomocności. Znajdująca się w aktach kserokopia nieprawomocnego orzeczenia, nie daje możliwości ustalenia okresu nieistnienia Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z treści art. 115 §1 i §2 O.p. wynika, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, nie będący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Stosuje się to również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań powstałych w okresie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe, na podstawie odrębnych przepisów, po rozwiązaniu spółki odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki. Stosownie zaś do art. 115 § 4 i 5 tej ustawy, orzeczenie o odpowiedzialności wspólnika rozwiązanej spółki cywilnej całym jego majątkiem solidarnie ze spółką, za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, nie wymaga uprzedniego wydania decyzji, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych zlikwidowanej spółki następuje w decyzji, o której mowa w art. 108 § 1, czyli w decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Nie ulega wątpliwości, iż aby orzec o odpowiedzialności osoby trzeciej (w rozpoznanej sprawie wspólników spółki cywilnej) na podstawie art. 115 O.p. konieczne jest ustalenie, iż zaległości podatkowe wynikały z działalności spółki, a więc: powstały one w czasie trwania spółki i miały związek z tą działalnością. W sytuacji więc gdy strona kwestionuje istnienie spółki cywilnej, informuje organ I instancji, iż przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa z powództwa skarżącej o stwierdzenie, iż umowa spółki cywilnej nie istnieje z uwagi na fakt, iż została nieważnie zawarta, organ podatkowy jest zobligowany przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy. Organ I instancji takiego postępowania jednak nie przeprowadził, mimo iż ustalenie istnienia spółki cywilnej należy do ustaleń istotnych i niezbędnych dla orzeczenia o odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki. Są to bowiem elementy stanu faktycznego prawnie znaczące z uwagi na treść art. 115 O.p. Ustalając stan faktyczny organy podatkowe powinny zgodnie z art. 122 O.p. podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego jego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Muszą one zatem wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Organy podatkowe naruszają bowiem prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosują prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi do naruszenia prawa. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej sprawie. Z zasady wyrażonej w wyżej powołanym przepisie wynika zatem obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe powinny zatem w oparciu o treść konkretnej normy prawa materialnego ustalić jakie fakty mają istotne znaczenie dla danej sprawy, czy wymagają one udowodnienia, a jeżeli tak, to przeprowadzenie jakich dowodów jest konieczne.

Podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej obowiązuje również w postępowaniu odwoławczym. Tak więc również i organ II instancji obowiązany był podjąć wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i uwzględniać stan faktyczny istniejący w dacie rozpatrzenia odwołania. Tymczasem w rozpoznanej sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana w dniu [...]a więc już po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy ustalający, że stosunek spółki cywilnej pod firmą "G." zawartej w dniu 19.09.2002 r. pomiędzy I. M. i P. T. nie istnieje. Organ odwoławczy zobligowany był okoliczność tą uwzględnić przy rozpoznawaniu odwołania, to na nim bowiem spoczywał obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Jeśli organ odwoławczy miałby wątpliwości co do treści wyroku powinien zwrócić się do skarżącej, aby wystąpiła z wnioskiem o dokonanie jego wykładni. Zaznaczyć należy, że w dniu [...] Sąd Rejonowy takiej wykładni dokonał. Wynika z niej, iż umowa spółki cywilnej nie istniała od dnia jej podpisania w dniu[...].09.2002 r.

Podsumowując należy stwierdzić, że organy podatkowe nie dokonały prawidłowo ustaleń faktycznych w sprawie. W opinii Sądu orzekającego w niniejszej sprawie najwłaściwsze było zawieszenie postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym. Skoro tego nie uczyniono, konieczne było uwzględnienie przez organ odwoławczy wyników tego postępowania.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z §14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) oraz opłatę od pełnomocnictwa.