Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1332/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 par. 5, art. 33 i art. 34
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151 i art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Renata Czeluśniak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 lipca 2014 r. , znak: [....] w przedmiocie stanowiska wierzyciela skargę oddala


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy N. w dniu [...] stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1999 r. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wydał decyzję [...], którą ustalił obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego i transport nieczystości ciekłych z działki nr [...] położonej w S. nr [...]. Obowiązek ten był przedłużany co roku kolejnymi decyzjami, w tym decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r.

Na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych dnia [...] października 2012 r. (nr [...] i nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął przeciwko M. B. postępowanie egzekucyjne w związku z niewykonaniem obowiązku polegającego na uiszczaniu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego i transport nieczystości ciekłych z działki nr [...]. M. B. zakwestionowała zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie wspomnianych tytułów egzekucyjnych. Zdaniem zobowiązanej ustawa o utrzymaniu czystości i porządku nie daje podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji dotyczącej opróżniania szamba, lecz na jej podstawie istnieje tylko obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem M. B. brak było podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych, na podstawie których Burmistrz Miasta N. wystawił tytuły wykonawcze.

Dnia [...] stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał Burmistrzowi Miasta i Gminy N. zarzuty M.B. złożone w dniu [...] stycznia 2013 r. - w celu wyrażenia stanowiska przez wierzyciela.

Wierzyciel - Burmistrz Miasta i Gminy N. - uznał zarzuty za nieuzasadnione, wydając w tym przedmiocie postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na gminy obowiązek zorganizowania opróżnienia zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości do stacji zlewnych (art 6 ust. 6). Gmina, realizując ten obowiązek, wydaje decyzje dotyczące tego obowiązku, ustalające jednocześnie wysokość opłat, sposób ich uiszczania oraz sposób i terminy udostępniania zbiorników w celu ich opróżnienia (art. 6 ust. 7). Na podstawie wspomnianej ustawy taki obowiązek został nałożony na M. B. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Decyzja ta była wprawdzie przedmiotem odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ale zarówno organ, jak i Sąd nie uznały podnoszonych przez M. B. zarzutów za zasadne. Uchylona przez Sąd została jedynie decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] (jedna z decyzji przedłużających obowiązek ustalony w decyzji z [...] stycznia 2006 r.), co skutkowało tym, że tytuły wykonawcze dotyczące wyegzekwowania tej należności nie zostały uwzględnione. Wierzyciel przypomniał też, że postępowanie zakończone decyzją administracyjną z [...] stycznia 2009 r. ustalającą obowiązek przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej stanowi odrębną sprawę w stosunku do sprawy egzekwowania opłat za opróżnienie zbiornika i wywóz nieczystości.

M. B. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na powyższe postanowienie, wnioskując o jego uchylenie w całości. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 4, art. 33 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez bezzasadne nakładanie na nią jednocześnie dwu obowiązków (obowiązek wnoszenia opłat za oczyszczanie szamba i obowiązek przyłączenia do kanalizacji sanitarnej). Żaląca się podniosła, że nie otrzymała szczegółowego wyjaśnienia w przedmiocie wnoszenia dodatkowych opłat za oczyszczanie szamba i zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nałożonego już na nią obowiązku przyłączenia do kanalizacji.

Dnia [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2013 r.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 911/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r., ze względu na to, że organ nie rozpatrzył wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd nakazał dokładne rozpatrzenie sprawy i zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego oraz uzupełnienie akt sprawy o tytuły wykonawcze (tytuły wystawione dnia [...] października 2012 r.)

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2013 r.

Zdaniem Kolegium zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku był niezasadny. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. ustalił obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [...] i transport nieczystości ciekłych w ilości 3 m3 na miesiąc do punktu zlewnego - w kwocie 47,04 zł + VAT na miesiąc, zaś termin uiszczania opłaty ustalono na 28 dzień każdego następującego po sobie miesiąca. Z kolei termin udostępnienia zbiornika bezodpływowego określono na czwarty piątek każdego następującego po sobie miesiąca. W decyzji wskazano, że obowiązuje ona przez okres jednego roku od dnia jej wydania. Kolegium zaznaczyło, że przedmiotowa decyzja jest decyzją ostateczną i była sukcesywnie przedłużana kolejnymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] przy czym obowiązek egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] i nr [...] wynika z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Ta z kolei decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], a następnie wyrokiem z 11 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 694/10 WSA w Krakowie oddalił skargę M. B., zaś wyrokiem z 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 270/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. B. Kolegium podkreśliło, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zaś zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Ordynacji podatkowej. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Kolegium wyjaśniło, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów zmieniać zgłoszonych zarzutów, czy też powoływać się na nowe podstawy zarzutów. Dlatego zarzut wniesiony na podstawie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako podniesiony po raz pierwszy na etapie postępowania zażaleniowego, nie podlegał ocenie przez organ odwoławczy.

M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. Skarżąca nie zgodziła się z postanowieniem wydanym przez SKO w zakresie stanowiska wierzyciela co do prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. W skardze zarzuciła, że nie rozpoznano sedna sprawy w zakresie art. 33 § 1 pkt 1, tj. nieistnienia obowiązku, jak również nie odniesiono się do jej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na okoliczność podłączenia wspólnej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem skarżącej naruszono w ten sposób przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy, co miało niekorzystny wpływ na wynik postępowania. Skarżąca zarzuciła, że nie wykonano również wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 911/13 oraz naruszono art. 29 § 1 i art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zarzut niewykonania wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 911/13 jest niezasadny. W powołanym orzeczeniu zobowiązano organ odwoławczy do dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie wszczęte i jaki obowiązek jest w nim egzekwowany. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zawartość akt administracyjnych oraz treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazują, że Kolegium jednoznacznie ustaliło treść egzekwowanego obowiązku (uiszczanie przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego i transport nieczystości ciekłych z działki nr [...] położonej w S.nr [...]) oraz podstawę prowadzonej egzekucji (tytuły wykonawcze z dnia [...] października 2012 r. nr [...] i nr [...] wydane na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. utrzymanej w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], w stosunku do której sądy administracyjne oddaliły zarówno skargę jak i skargę kasacyjną M. B.). Nie został zatem naruszony art. 153 ppsa.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócić należy uwagę na to, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane przez wierzyciela i wyrażające jego stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wyjaśnić trzeba, że tego rodzaju postanowienie jest wydawane w postępowaniu egzekucyjnym, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego i dlatego, jak słusznie zaznaczyło Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Oczywiście organ egzekucyjny jest zobowiązany do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, lecz nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Stosownie do art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem z jego majątku egzekucji administracyjnej. Jeżeli zobowiązany zgłosił zarzuty i, tak jak w kontrolowanym postępowaniu, organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem, to organ egzekucyjny zobowiązany jest przed rozpatrzeniem zgłoszonych zarzutów uzyskać stanowisko wierzyciela. Wynika to z treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który to przepis stanowi, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje dwa rozstrzygnięcia mające formę postanowienia, a zmierzające do załatwienia sprawy zgłoszonych zarzutów. Jest to postanowienie w sprawie zgłoszonych na podstawie art. 33 cytowanej ustawy zarzutów (§ 4), które wydaje organ egzekucyjny oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (§ 1). Na obydwa postanowienia służy zażalenie. Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela.

Skoro zaś w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, a nie postanowienie organu egzekucyjnego, to nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia zarzuty skarżącej wskazujące na nierozpatrzenie przez organ egzekucyjny zgłoszonych przez nią zarzutów. Jeszcze raz bowiem podkreślić trzeba, że celem postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela nie jest rozpatrywanie samych zarzutów, lecz zapoznanie się przez organ egzekucyjny ze stanowiskiem wierzyciela przed merytorycznym rozstrzygnięciem o zasadności zgłoszonych zarzutów. Dlatego, rozpoznając przedmiotową skargę, Sąd był uprawniony do badania stanowiska wierzyciela (Burmistrza Miasta i Gminy N.), a nie sposobu rozpatrzenia zarzutów M. B. przez organ egzekucyjny (Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.).

W ocenie Sądu stanowisko wierzyciela wyrażone w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. ustalił obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [...] i transport nieczystości ciekłych. Następnie decyzja ta była przedłużana kolejnymi decyzjami, w tym decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], a kontrola obu decyzji ze strony sądów administracyjnych obu instancji nie doprowadziła do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zatem wierzyciel prawidłowo przyjął, że obowiązek egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] i nr [...] wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Niezasadnie też skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 kpa, ponieważ, zdaniem Sadu, zaskarżone postanowienie zostało wydane po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, a jego uzasadnienie pozwala na zapoznanie się z motywami podjętego przez organ rozstrzygnięcia i umożliwia jego weryfikację ze strony Sądu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.