Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1321/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1321/16 Kraków, dnia 13 marca 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8.09.2016r., nr [...], w przedmiocie uznania wniesionych zarzutów za nieuzasadnione utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2017r.


UZASADNIENIE

We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.J., córką P.J. oraz wnukiem M.J. (ur. w 2013r.). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: "G" J.J., z której miesięczny dochód netto określił na kwotę 3 988,10 zł, miesięcznie. Działalność ta w 2015r. przyniosła mu dochód w wysokości 59 558 zł., przy przychodzie na poziomie 907 599 zł., a w okresie od stycznia do października 2016r. poniósł on stratę w wysokości 358 zł., przy przychodzie na poziomie 489 357 zł. Konto firmowe prowadzone przez Bank Spółdzielczy zostało zamknięte w dniu 23.00.2016r., z powodu braku obrotów. P.J. od 13.04.2016r. jest uznana za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Na konto bankowe M.J., prowadzone przez SKOK "J" dokonywane są wpłaty różnego typu np. w dniu 10.11.2016r. był to przelew 400 zł od Fundacji [...], w dniu 6.12.2016r. był to przelew 888,20 zł z Międzyszkolnego Klubu Sportowego K., a w dniu 15.12.2016r. przelano na nie z Urzędu Gminy D. łącznie kwotę 400 zł i 700 zł. Comiesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego obejmują: opłatę za energię elektryczną – 323,54 zł, opłatę za gaz – 117,53 zł (235,06 zł: 2 miesiące = 117,53 zł), opłatę za telefon – 131,86, opłatę za wodę i ścieki – 232,66 zł, koszty żywności, leków, ubranek dla dziecka – ok.1300 zł. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, położonej w W., o pow. 0,2199 ha, zabudowanej domem wolnostojącym o pow. 58 m2, o przybliżonej wartości 300 000 zł. Nieruchomości obciążona jest dwoma hipotekami na rzecz Banku Spółdzielczego, Odział w W.; umowną zwykłą w wysokości 100 000 zł oraz umowną kaucyjną w wysokości 50 000 zł. Wnioskodawca jest również właścicielem dziesięciu autobusów marki Mercedes, o liczbie miejsc do siedzenia 20, rok prod. 1999, 2006, 2006, 1996, 2006, 2002, 2005, 2004, 2004, 1999 oraz jednego autobusu marki Man, rok prod. 1995, o liczbie miejsc do siedzenia 34.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017r. referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, w pozostałym zakresie wniosek oddalił

W sprzeciwie skarżący podkreślił, że przed sądem toczy się łącznie trzynaście jego spraw i łączny wpis po zwolnieniu w połowie wyniesie 650 zł, co będzie przekraczało jego możliwości płatnicze, zwłaszcza iż uiścił już 30 tys. zł wskutek bezprawnych działań organów administracyjnych, co znacznie pogorszyło jego sytuację materialną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej, jako "p.p.s.a.") - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia, albo utrzymuje w mocy.

Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.

Wniosek skarżącego dotyczył częściowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 ustawy o p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w istocie o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku, lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód, czy ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia: NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14)

W ocenie sądu referendarz sądowy prawidłowo uwzględnił zasadę partycypacji skarżącego w kosztach prowadzonego postępowania. Wnioskodawca wciąż prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu stałe miesięcznie wynagrodzenie, dodatkowo zaś dysponuje środkami trwałymi o sporej wartości. Pomimo, iż ma na utrzymaniu osoby bezrobotne i wnuka, to nie należy do osób, które można by zaliczyć do osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie środków do życia. Dodatkowo zasadnym było uznanie przez referendarza, iż strata w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej nie jest jedynym rzeczywistym miernikiem zasobności i wypłacalności przedsiębiorcy. Powstaje ona w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej przedsiębiorcy (por. postanowienia NSA: z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11, z dnia 20.01.2016r., sygn. akt I GZ 889/15, z dnia 28.08.2016r., sygn. akt I FZ 190/16, z dnia 24.08.2016r., sygn. akt II FZ 360/16).

Wobec tego niezasadne są podniesione w sprzeciwie zarzuty nawiązujące do wielości toczących się przed tut. Sądem spraw skarżącego i braku możliwości uiszczenia połowy wpisu sądowego w kwocie 650 zł. Ustalony przez referendarza stopień partycypacji został uzależniony z jednej strony od opisanej sytuacji majątkowej, z drugiej zaś od wysokości należnych kosztów sądowych. Niniejsza sprawa jest jedną z trzynastu toczących się przed WSA w Krakowie, a łączna suma wpisów od skarg w tych sprawach wynosi 1300 zł (13 x 100 zł). Stąd też jednorazowe uiszczenie połowy wpisu przy wskazanych dochodach czteroosobowej rodziny jest w zasięgu możliwości płatniczych i wynosi zaledwie po 50 zł "za sprawę". W związku z tym zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych w ½ części jest zasadne, a zarazem adekwatne do jego sytuacji materialnej. Nie obciąża skarżącego w całości kosztami sądowymi, ale i nie pozbawia go zupełnie pomocy Państwa. Przedmiotowe rozstrzygnięcie jest więc wyrazem racjonalnego miarkowania.