Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 313/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska /spr./, Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 16 stycznia 2002 Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/ Gd 313/02

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 października 2001 r. Naczelnik Urzędu Skarbowy, działając m.in. na podstawie art. 10 ust 1 pkt 8 lit. b w związku z art. 19 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) określił wobec J. W. wysokość zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie 2958 zł oraz odsetki od tej zaległości w wysokości 2913,70 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 4 czerwca 1998 r. z tytułu sprzedaży własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz do lokalu użytkowego w postaci garażu położonych przy ul [...] w S., J.i E. W. uzyskali przychód w wysokości 105226,61 zł, na który złożyła się zapłata gotówkowa w wysokości 38000 zł oraz przejęcie przez kupującego długu kredytowego na rzecz banku A zaciągniętego za pośrednictwem Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w K. w wysokości 67226,61 zł.

Od tej decyzji J. W. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w związku z naruszeniem art. 10 ust 1 pkt 8 lit b oraz art. 19 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie podatnika organ podatkowy zawyżył wysokość podlegającego opodatkowaniu przychodu, ponieważ zgodnie z ww. przepisami przychodem ze sprzedaży nieruchomości jest wyłącznie faktycznie uzyskana przez sprzedającego cena danej transakcji, wynosząca w przedmiotowej sprawie 38000 zł, a nie abstrakcyjna wartość nieruchomości, obejmująca także niespłacony kredyt pobrany przez spółdzielnie mieszkaniową.

Nie kwestionując, iż będące przedmiotem transakcji mieszkanie było obciążone niespłaconym kredytem bankowym w wysokości wskazanej przez organ podatkowy, podatnik wskazał, iż kwoty tej nie można uznać za przychód leżący po stronie nie będących kredytobiorcami sprzedających, ponieważ nie otrzymali oni, a nie byli też oni uprawnieni do dysponowania ww. środkami. W ocenie podatnika ww. kredyt stanowił natomiast przychód spółdzielni i mając na uwadze, iż ww. ustawa nie przewiduje powstania zobowiązania podatkowego w przypadku zawarcia umowy o przejęcie długu z tytułu zaciągniętego przez osobę trzecią kredytu na budowę domu wielomieszkaniowego, jego kwota nie powinna powiększać podlegającej opodatkowaniu ceny sprzedaży umówionej przez strony.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2001 r., wydaną w trybie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżona decyzję jako zgodną z prawem.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na wyroki NSA z dnia 26 maja 1997 r. sygn. akt III SA 83/96 oraz z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 2258/95 wskazał, iż zgodnie z zasadą swobody umów, strony umowy sprzedaży mogą kształtować treść zawieranej umowy sprzedaży wedle własnego uznania, co dotyczy także, ceny sprzedaży i sposobu jej uregulowania. Tym samym cena sprzedaży może być nie tylko wyrażona w pieniądzu ale także poprzez inne określenie jej wartości, w tym przez zwolnienie z długu, potrącanie wymagalnych wierzytelności czy też w kilku formach jednocześnie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie w ocenie organu bez znaczenia pozostaje fakt, iż przejęty do spłaty przez nabywcę kredyt został zaciągnięty przez spółdzielnię mieszkaniową, a nie podatnika, ponieważ kredyty tego typu zaciągane są w istocie w imieniu członków spółdzielni, będących zobowiązanymi do ich spłaty w takim stosunku, w jakim do całkowitej wartości danego budynku, pozostaje wartość przyznanych im lokali.

W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, podtrzymując dotychczas podniesione w sprawie argumenty.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, jak również poprzedzających je decyzji organu I instancji. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym.

Podstawą prawną niniejszego rozstrzygnięcia jest dyspozycja art. 10 ust. 1 pkt. 8b/ w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Źródłem przychodu jest m. in. sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym ( art. 10 ust. 1 pkt. 8 ). Z mocy art. 19 ust. 1 cyt. ustawy przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych oraz innych rzeczy, w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej o koszty sprzedaż (...).

Z przepisu zaś art. 28 ust. 2 ustawy o pdf wynika, że podatek od przedmiotowego przychodu, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Przepis ten w istocie swej oznacza, że w przypadku sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokali mieszkalnego i użytkowego uzyskany faktycznie przychód odpowiada dochodowi.

Jeśli więc przychodem za sprzedaży nieruchomości jest wartość nieruchomości wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, to:

1/ bez znaczenia dla skutków w rozumieniu prawa podatkowego jest okoliczność, czy cena ta została zapłacona, gdyż obowiązek podatkowy powstaje w dacie zawarcia umowy;

2/ zapłatę ceny sprzedaży można wyrazić nie tylko w pieniądzu, lecz również poprzez inne określenie jej wartości, w tym m.in. poprzez prawnie skuteczną umowę o przejęcie długu ( art. 519 i nast. kodeksu cywilnego ), zwolnienie z długu ( art. 373, 382, 508 Kc ), czy też przez potrącenie wymagalnych wierzytelności ( art. 498 Kc ).

Tak więc oznaczenie w umowie ceny, jak w pkt. 2/ i przyjęcie przez zbywcę i nabywcę sposobu rozliczenia się poprzez zapłatę oznaczonej kwoty pieniężnej oraz przejęcie długu w rozumieniu prawa cywilnego stanowi prawnie dopuszczalne oznaczenie ceny nabycia przedmiotu umowy, a skoro tak źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu nie jest, jak chce strona skarżąca, tylko część ceny oznaczonej w pieniądzu ale jej całość. Stąd, wbrew zarzutowi skargi, strona skarżąca uzyskała przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie 10% ryczałtu liczony od kwoty 105.226, 61 zł.

Sąd w tej sprawie podziela tym samym pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 1997r, w sprawie S.A./ Gd 2258/95 ( LEX 30588 ), z dnia 28 czerwca 2000r. w sprawie SA/Gd 2258/95 ( LEX 44395 ) oraz wyrok NSA z dnia 20 października 1998r. w sprawie I SA/Ka 265/97 ( opublikowany w Glosa 1999/6/31 ), w uzasadnieniu którego stwierdzono m. in. iż wykładnia gramatyczna art. 19 ust. 1 cyt. ustawy nie pozostawia wątpliwości, iż w przewidzianych w tym przepisie przypadkach przychodem podlegającym opodatkowaniu jest wartość nieruchomości i praw majątkowych wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona wyłącznie o koszty sprzedaży. Długi i ciężary obciążające sprzedawaną rzecz nie mają zatem wpływu na obliczenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Argumenty skarżących, iż nie otrzymali ze sprzedaży lokalu całej ceny podanej w umowie, gdyż kwota 10 695,84 zł miała zostać wpłacona przez kupującą bezpośrednio Gminie O. na pokrycie ich zobowiązań związanych z pierwotnym nabyciem lokalu, nie mogły być uwzględnione (podobnie wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1994 r., SA/Po 154/94; POP z 1996 r. nr 2, poz. 53).

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ), skargę oddalił.