Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 875/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 135,  art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 170,  art. 190,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Starosta "[...]" odmówił Spółce A wydania zaświadczenia z rejestru ewidencji gruntów, zawierającego informację o nieruchomości położonej w "[...]", tj. numerze działki i księgi wieczystej oraz właścicielach. Wskazał, iż z wniosku spółki wynikało, że przedmiotem jej żądania nie jest potwierdzenie informacji zawartych w rejestrze, lecz poszukiwanie nieruchomości położonej pod wskazanym adresem. Wnioskodawca nie wykazał więc istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Dodał, że uzasadnienie wniosku, iż udostępnione dane posłużyłyby do wszczęcia egzekucji z tej nieruchomości lub do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku wskazują na interes faktyczny, a nie prawny spółki. Ponadto, skarżąca nie podała numeru działki w celu identyfikacji przedmiotowej nieruchomości, zaś na terenie gminy "[...]" nie założono ewidencji budynków, wobec czego nie jest możliwe wyszukanie działki tylko na podstawie jej adresu.

W wyniku złożenia zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując, że podstawową formą udzielania pisemnych informacji z ewidencji gruntów i budynków jest wypis z ewidencji gruntów. W każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające takie dane mają jednak charakter zaświadczenia w rozumieniu k.p.a., gdyż urzędowo potwierdzają ujawniony w ewidencji stan prawny nieruchomości. Uzyskanie zaś wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego - zgodnie z art. 217 § 2 i art. 218 k.p.a. - uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę własnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Niezbędne jest zatem wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania żądanego dokumentu lub uprawniającego wnioskodawcę do jego otrzymania. Nie można wyprowadzić istnienia interesu prawnego z okoliczności, iż udostępnione dane posłużyłyby do wszczęcia egzekucji z tej nieruchomości lub też do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych właścicielach. Żaden przepis prawa nie obliguje przy tym wierzyciela do dostarczenia organowi egzekucyjnemu zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących składniki majątku dłużnika, gdyż wierzyciel może realizować swoje prawa w innym przewidzianym przez prawo trybie, w szczególności stosując uregulowania art. 761 § 1 oraz art. 913-920 Kodeksu postępowania cywilnego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze Spółka A podniosła, że żądała wyłącznie informacji o numerze księgi wieczystej, a nie wyrysu czy wypisu. Udowodniła ponadto swój interes prawny, przedkładając pismo komornika wskazujące D. Ż. jako dłużnika skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że na podstawie art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego ma obowiązek wskazać sposób egzekucji i majątek, z jakiego egzekucja ma być prowadzona. Zarzuciła ponadto organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, polegające na zignorowaniu nakazu działania zgodnego z prawem i podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające dane z ewidencji gruntów i budynków mają charakter zaświadczenia w rozumieniu przepisów k.p.a., gdyż potwierdzają stan ujawniony w prowadzonych przez Starostę rejestrach. Zasady udostępniania danych ewidencyjnych określone zostały w art. 24 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zaś art. 20 ust. 1 tej ustawy określa zakres danych o nieruchomościach, gruntach i budynkach. W tym zakresie nie mieści się informacja o właścicielu nieruchomości. Wobec czego art. 24 ust. 2 nie ma zastosowania w sprawie. Udzielenie informacji musi przybrać formę zaświadczenia, natomiast aby żądać jego wydania zainteresowany podmiot musi wykazać własny interes prawny uzasadniający wydanie danych. Podniósł, iż w jego ocenie pismo komornika nie stanowi o istnieniu tego interesu.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ol 185/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów zawierającego informacje o nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż spółka nie występowała o podanie danych określonych w § 30-32 w zw. z § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Nie domagała się również wglądu do danych będących w zasobach Starosty, ani ustnej informacji czy też plików komputerowych. Starosta mógłby udzielić informacji o lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość tylko w formie wypisu z operatu ewidencyjnego, co przewiduje art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Treść wypisu z operatu ewidencyjnego określona została w załączniku nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i stanowi ją m.in. numer jednostki rejestrowej gruntów, dane dotyczące podmiotów ewidencyjnych, numer księgi wieczystej lub nazwa i numer dokumentu określającego prawa podmiotów ewidencyjnych. Zasadnie zatem organy obu instancji badały istnienie interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu danych z operatu ewidencyjnego, prawidłowo uznając, że takiego interesu skarżąca nie posiada. Istotą żądania skarżącej było bowiem uzyskanie danych identyfikujących bliżej nieruchomości zainteresowanej dla potrzeb prowadzonego przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego, co świadczy o istnieniu jedynie interesu faktycznego, polegającego na potrzebie uzyskania stosownych informacji od Starosty, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji. Sąd podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd o braku po stronie wierzyciela interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym toczącym w przedmiocie wydania na jego wniosek wypisu (wyrysu) z operatu ewidencyjnego dotyczącego bliżej nieokreślonej nieruchomości dłużnika. Do poszukiwania majątku dłużnika nie są bowiem właściwe organy administracji publicznej, lecz komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny jako organy egzekucyjne. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913-920 k.p.c. a także art. art. 761-762 i 797 k.p.c. Nie ma zatem racji skarżąca wywodząc swój interes prawny z przepisów postępowania cywilnego, nakazujących wierzycielowi wskazanie sposobu egzekucji i majątku, z którego ta egzekucja ma być prowadzona. Udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków polega na potwierdzeniu pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ i ma formę zaświadczenia. Przesłanki wydania zaświadczenia określone są natomiast w art. 217 § 2 k.p.a. Gwarantowana z kolei w art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jawność danych oznacza możliwość odpłatnego wglądu do informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym, jednakże stosownie do art. 24 ust. 3 tej ustawy, uzyskanie urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia ograniczone jest do właścicieli i władających nieruchomością oraz podmiotów mających interes prawny w wydaniu wyrysu lub wypisu z operatu ewidencyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka A zarzucając naruszenie prawa proceduralnego, tj. art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 § 1 i § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezbadanie przez sąd stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie obowiązku sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, wynikające z przyjęcia przez sąd, że skarżący występował o informację na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nie na podstawie art. 24 ust. 1 powołanej ustawy. W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto naruszenie art. 24 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez błędną interpretację pojęcia interes prawny i przyjęcie, iż skarżący nie miał interesu prawnego w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości zamieszkiwanej przez dłużniczkę skarżącego, przeciwko której skarżący prowadzi egzekucję, mimo, iż przepis art. 797 k.p.c. obliguje wierzyciela do wskazania sposobu egzekucji i majątku z jakiego egzekucja ma być przeprowadzona, a także poprzez przyjęcie, iż skarżący mógł osobiście zapoznać się z informacjami zawartymi w rejestrze gruntów, ale nie miał prawa żądać pisemnej informacji z tej ewidencji. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono tok sprawy, kwestionując ustalenie Sądu wskazujące na to, iż skarżąca nie występowała o podanie takich informacji, których udzielenie możliwe byłoby w oparciu o przepis wskazujący na jawność informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym. Skarżąca we wniosku o udzielenie informacji nie precyzowała w jakiej formie ma ona być udzielona, wskazując jedynie, iż wnosi o pisemne udzielenie tej informacji. Argumentowała, iż w skardze do sądu wyraźnie wskazała, iż nie żądała ani wyrysu ani wypisu w myśl art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a jedynie informacji o nr działki i księgi wieczystej. Księgi wieczyste także są przecież jawne i uzyskawszy informację o numerze KW skarżąca mogłaby wystąpić o odpis z KW i samodzielnie ustalić na tej podstawie wszelkie niezbędne informacje do dalszej egzekucji. Sąd błędnie przy tym zinterpretował art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przyjmując, iż gwarantowana tym przepisem jawność danych oznacza zaledwie możliwość odpłatnego wglądu do informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym, zaś uzyskanie urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia możliwe jest tylko do właścicieli, osób władających nieruchomością i mających interes prawny w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Jest to rozszerzająca, niczym nie uzasadniona interpretacja jasno brzmiącego przepisu, dokonywana wbrew zasadzie, iż "clara non sunt interpretanda". Skoro bowiem przepis brzmi, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, a skarżąca jednym słowem nawet nie wspomniała, iż żąda wydania wypisu z rejestru gruntów, to nie było podstaw do odmowy wydania jawnej informacji. Nieprawidłowa była także dowolna interpretacja Sądu, jakoby przepis art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne umożliwiał osobiste zapoznanie się z informacjami zawartymi w ewidencji gruntów, ale uniemożliwiał żądanie udzielenia takowej informacji drogą pisemną. Nie wynika to z przepisów prawa, i nie wiadomo jakiemu celowi miałoby takowe rozgraniczenie uprawnień żądającego informacji służyć. Konkludowała, iż skoro może zapoznać się z informacjami z ewidencji osobiście, to nie ma żadnych racjonalnych przesłanek (ani przepisu o takim brzmieniu) aby uniemożliwić zapoznanie się z konkretną informacją na odległość, poprzez udzielenie pisemnej informacji, co do której ustawodawca postanowił, iż ma ona być jawna.

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt I OSK 1089/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził przede wszystkim, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ale tylko w zakresie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Słusznie bowiem zarzucono w skardze kasacyjnej dokonanie w zaskarżonym wyroku nieprawidłowych ustaleń faktycznych, jako mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, skarżąca nie występowała o wydanie wypisu i wyrysu, czy też o urzędowe potwierdzenie przez organ ewidencyjny stosownej informacji, lecz jedynie o udzielenie we wskazanym przez siebie zakresie informacji z ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniono, iż rzeczą Sądu pierwszej instancji było dokonanie oceny, czy organy administracji dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej żądania skarżącej kasacyjnie. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa odrębną od art. 24 ust. 3 powołanej ustawy podstawę prawną do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, iż dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od przysługiwania interesu prawnego, a jedynym warunkiem udzielenia informacji na podstawie art. 24 ust. 2 jest odpłatność. Zatem ustawowa jawność informacji ograniczona została jedynie koniecznością poniesienia stosownej odpłatności. Ponadto Sąd wskazał, iż w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333), jednoznacznie rozróżniono przypadki pobierania stosownych opłat za wydanie wypisu i wyrysu oraz za udzielanie określonych informacji. Jakkolwiek więc, zakres informacji wyszczególnionych w załączniku nr 4 do powyższego rozporządzenia, za które pobiera się stosowne opłaty, nie wyczerpuje ustawowego katalogu informacji możliwych do udzielenia, o których stanowi art. 24 ust. 2 oraz art. 40 ust. 3b i ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, skoro ustawodawca nie określił zakresu tych informacji w upoważnieniu do wydania przez Ministra Infrastruktury rozporządzenia ustalającego wysokość opłat za udzielenie tych informacji, to jednak samo rozróżnienie odpłatności odrębnie za wydanie wypisu i wyrysu oraz za udzielenie informacji zarówno w art. 40 ust. 3b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w rozporządzeniu w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, dowodzi, iż udzielanie informacji nie musi przybierać formy wypisu i wyrysu, jak również udzielanie informacji nie zostało ograniczone jedynie do wglądu w operat ewidencyjny. Dlatego też, wskutek błędnych ustaleń faktycznych, w zaskarżonym wyroku nie zostało wyjaśnione na czym polega udzielanie informacji z operatu ewidencyjnego w ramach art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i jaką przybiera postać. Ponadto NSA wskazał, iż nie jest zasadny zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 24 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego wykładnię w zakresie pojęcia interesu prawnego, od przysługiwania którego zależy uzyskanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, ponieważ wbrew uzasadnieniu tego zarzutu, skarżąca kasacyjnie nie mogła skutecznie wywodzić interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu, z faktu prowadzenia przez komornika na jej wniosek postępowania egzekucyjnego względem osoby, co do której zabiega o uzyskanie informacji z operatu ewidencyjnego. Niezasadność omawianego zarzutu kasacyjnego wynika bowiem już z samego faktu, iż skarżąca nie domagała się wydania wypisu i wyrysu. Obojętne prawnie wobec zaskarżonego wyroku pozostają także wywody skargi kasacyjnej o przysługiwaniu skarżącej interesu prawnego, skoro jej żądanie udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego oparte zostało na art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w którym udzielenie tej informacji nie jest zależne od przysługiwania interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zaważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę, rozstrzygniętą decyzją ostateczną, z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać też trzeba, iż stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy mieć wzgląd na to, iż niniejsza sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2009r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1089/08, mocą którego został uchylony w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ol 185/08, a sprawę przekazano temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl powyższej regulacji nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w cyt. art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

Zatem Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż jest on związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym związanie tą wykładnią ma szeroki zasięg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając ponownie skargę spółki mógłby odstąpić od wykładni prawa, zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009r., wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie jeśli po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił się stan prawny.

Dodać można, że przy ponownym rozpoznaniu istotna dla sprawy jest cała treść przepisu art. 190 p.p.s.a., a więc nie tylko jego zdanie pierwsze, odnoszące się wprost do związania sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA, ale też zdanie następne, w myśl którego nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy tak sprecyzowanej istocie związania, o którym mowa w tym przepisie, należy dojść do przekonania, że nie można, przy ewentualnym powtórnym złożeniu skargi kasacyjnej, podważać wykładni NSA wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu. Nie można tego czynić skutecznie również i z tego powodu, że NSA wydając prawomocne orzeczenie jest nim związany na mocy art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem orzeczenie prawomocne (takim jest wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie o sygn. I OSK 1089/08) wiąże strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są zatem związane faktem i treścią orzeczenia, co musi powodować w sposób bezwzględny kierowanie się treścią prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (vide: wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. IV SA 2543/98).

Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem. Istotne jest bowiem to, co zadecydowało o takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Decydujące znaczenie może mieć zatem wykładnia lub zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym przepisu prawa, jak i ocena tego stanu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana. Skoro związanie w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. dotyczy kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok.

W ramach związania, o którym powyżej mowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie otrzymał jednoznaczną ocenę prawną, zawartą w wyroku NSA z dnia 30 lipca 2009r. Zasadnicze znaczenie dla dokonywanej obecnie oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego miało, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w jego wyroku kasacyjnym, naruszenie prawa procesowego – przez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych polegających na nieuwzględnieniu, jak też i mylnej ocenie prawnej, okoliczności, iż spółka nie występowała o wydanie wypisu i wyrysu, czy też o urzędowe potwierdzenie przez organ ewidencyjny stosownej informacji, lecz jedynie o udzielenie we wskazanym przez siebie zakresie informacji z ewidencji gruntów i budynków. Naruszenie procedury administracyjnej polegało w szczególności na nieprawidłowym ustaleniu treści wniosku skarżącej z dnia "[...]" o udzielenie informacji z rejestru gruntów, którym to wnioskiem spółka uzasadniła potrzebę uzyskania tej informacji toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Zarówno w swoim zażaleniu z dnia "[...]" na postanowienie organu pierwszej instancji, jak i w skardze na postanowienie organu drugiej instancji skarżąca jednoznacznie eksponowała, iż nie ubiega się o wypis i wyrys, lecz jedynie o udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a pomimo tego organy nie dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej żądania spółki. Organy obu instancji wydały postanowienia o odmowie udzielenia informacji o danych powołując się na art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Należy zauważyć, że organy rozstrzygnęły w sprawie o czym innym, niż to o co zwracała się skarżąca. Z powyższego względu powołanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 24 ust. 3 Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozważanie o treści tegoż artykułu nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Zatem zarzuty skargi dotyczące bezzasadnego stosowania przez organy orzekające art. 24 ust. 3 ustawy są w pełni uzasadnione, bowiem przepis ten nie będzie miał w niniejszej sprawie zastosowania.

Rozpoznając skargę należy też wskazać na treść art. 24 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (według stanu na dzień złożenia wniosku i wdania zaskarżonego postanowienia), z którego wynika, że " Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte operacie ewidencyjnym są jawne. Informacji tych udziela się odpłatnie ( ust. 2 ). Wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal oraz osób fizycznych i prawnych , które mają interes prawny w tym zakresie ( ust. 3)." Z kolei zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 i 2:

(ust. 1) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

(ust. 2) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części;

2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1;

3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) wartość nieruchomości.

Jak wynika z powyższych przepisów ewidencja gruntów, lokali i budynków zawiera informacje wskazane w art. 20 ust. 1 i 2 ustawy. Z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zaś informacje te są jawne. Udzielenie zatem informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od przysługiwania interesu prawnego, którego jak to wskazał NSA skarżąca nie wykazała. Jedynym warunkiem udzielenia informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest jej odpłatność, o czym przesądza art. 40 ust. 3b powyższej ustawy i wydane na jego podstawie (art. 40 ust. 5 pkt 1) rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego.

Uwzględniając powyższe, rozważenia w niniejszej sprawie wymaga też kwestia zakresu informacji jakie mogą być udzielone wnioskodawcy, jak też formy, w jakiej zostanie ona udzielona. Bezspornym jest, że skarżąca wnioskiem z dnia "[...]" zwróciła się do Starosty o udzielenie informacji w zakresie wskazania nr działki, księgi wieczystej oraz właściciela nieruchomości położonej w "[...]", gm. "[...]". Przyjąć należy, że w świetle zapisu art. 24 ust. 2 informacje dotyczące nr działki i księgi wieczystej, mając na względzie ustawową deklarację jawności informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym, mogą być skarżącej odpłatnie udzielone. Zasadniczo inną kwestią jest możliwość wskazania przez organ właściciela nieruchomości. W myśl przepisu art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje - co do gruntów - informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład, którego wchodzą grunty. Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (pkt 1), a także miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1 (pkt 2). Na tle powyższego przepisu ukształtował się powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd (vide: wyrok NSA z dnia 1998.10.07, sygn. II SA 1094/98, publ. Lex 41305), że przedmiotem ewidencji gruntów i budynków są dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 pkt 1, 2 i 3) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1). Zatem redakcja art. 24 ust. 2 prowadzi do wniosku, że przedmiotem jawnych, udzielanych odpłatnie na żądanie wszystkich zainteresowanych w trybie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym, a więc nie zawierające danych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże ustawy (zob. wyrok WSA w Krakowie z dn. 3.12.2008r., sygn. III SA/Kr 626/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Na powyższe wskazują ponadto przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454), które w § 44 zaliczają do zadań starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów, m.in. udostępnianie danych ewidencyjnych (pkt 4) i ochronę danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem (pkt 5). Z kolei w myśl przepisu § 53 rozporządzenia starosta przy wykonywaniu zadań, o których mowa w § 44 pkt 5, stosuje odpowiednio przepisy o ochronie danych osobowych. Powyższe regulacje prowadzą do wniosku, iż oparte na przepisie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne żądanie udzielenia informacji o gruntach, budynkach i lokalach mających charakter przedmiotowo-podmiotowy. Informacje dotyczące podmiotów określonych art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, mogą uzyskać jedynie podmioty wskazane w art. 20 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w szczególności te które wykażą interes prawny w uzyskaniu takich informacji a ponadto wniosek o takie informacje musi być rozpatrzony z uwzględnieniem zasad udostępniania danych osobowych przewidzianych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), a w szczególności rozpatrzenie wniosku winno uwzględniać tryb postępowania wskazany przepisem art. 22 ustawy oraz zasady przetwarzania - a zatem i udostępniania (art. 7 pkt 2) danych osobowych. Stwierdzić zatem należy, iż informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu (art. 24 ust. 3), mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to jednak w żadnym wypadku informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także m.in. właściciela bądź w pewnych przypadkach władającego a także ich adresy. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że wniosek skarżącej może zostać uwzględniony, ale wyłącznie w zakresie przedmiotowym. Powyższe stanowisko potwierdza też porządkująca stan prawny i wyjaśniająca wątpliwości interpretacyjne ustawa z dnia 9 stycznia 2009r. - o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2009r. Nr 42, poz. 334), która nadała ust. 2 art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nowe brzmienie. Aktualnie powyższy przepis stanowi, że: "informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, są jawne i powszechnie dostępne".

Odnosząc się do zagadnienia formy, w jakiej mogą być udzielone wnioskowane informacje, nadto, uwzględniając okoliczność, iż w sprawie nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jedną z form zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. Redakcja powyższego przepisu stanowi w § 2, że:

zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Jest poza sporem, iż skarżąca ubiegała się o udzielenie informacji o majątku dłużnika. Jak to przyjął NSA rozpoznając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, taki stan rzeczy uzasadnia przyjęcie istnienia po jej stronie interesu faktycznego, a nie interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu danych, skoro w istocie chodzi o poszukiwanie majątku w celu wdrożenia egzekucji komorniczej. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązującym organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można zaś uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony, przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących postępowania egzekucyjnego. Poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art. 913-9201 k.c. W szczególności też, przepis art. 797 k.p.c., nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających stan majątkowy dłużnika". Reasumując, skoro skarżąca wnioskując o podanie określonych informacji nie posiadała interesu prawnego, to nie zaszła sytuacja określona dyspozycją art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., a powyższa okoliczność uzasadniałaby odmowę wydania stosownego zaświadczenia na podstawie tegoż przepisu. Jednakże przepisy art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są, w ocenie Sądu, przepisami szczególnymi (lex specialis) do regulacji art. 217 § 2 k.p.a.. Wynikająca bowiem z art. 24 ust. 2 zasada jawności i powszechności udostępniania danych w zakresie przedmiotowym, jak również zapis powyższego artykułu wskazujący, które dane określone normą art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są jawne i powszechnie dostępne, jednoznacznie precyzują, że do uzyskania powyższych danych nie jest wymagany interes prawny wnioskodawcy. Konkludując wskazać należy, że skoro zaświadczenie jest dokumentem potwierdzającym nie tylko określone fakty, ale i stan prawny (oświadczenie wiedzy organu), a jednocześnie w związku ze szczególną regulacją art. 20 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do jego wydania nie jest wymagany interes prawny po stronie wnioskodawcy, to właśnie w tej formie organ powinien udzielić żądanych informacji (ale wyłącznie o charakterze przedmiotowym) skarżącej.

Uwzględniając powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził naruszenie przepisów procesowych, a w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z przywołanymi przepisami organ administracji publicznej jest zobowiązany podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. W sprawie, przede wszystkim, organy błędnie zakwalifikowały treść wniosku spółki. Skoro organy nie dokonały prawidłowej oceny żądania skarżącej, to nie mogły w sposób prawidłowy ustalić stanu faktycznego sprawy, co skutkowało naruszeniem normy art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędne zastosowanie. Wskazana powyżej okoliczność świadczy, w przekonaniu Sądu, o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem powyżej wskazanych norm procesowych. W świetle stwierdzonego uchybienia, które niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarga zasługiwała na uwzględnienie, a zakwestionowane postanowienia musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Prowadząc ponownie postępowanie, organ pierwszej instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w powyższym wyroku, ponownie rozpozna wniosek spółki i dokona jego prawnej kwalifikacji uwzględniając wyżej wskazaną wykładnię przepisu art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i jego aktualne brzmienie. To dopiero pozwoli organowi na wydanie stosownego orzeczenia w sprawie. Swoje stanowisko organ uzasadni zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowieni organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w trybie art. 200 tej ustawy. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.