Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2156/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 151, art. 174, art. 176, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 15, art. 110, art. 127
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 2, par. 2 ust. 1 pkt 2, par. 4 pkt 1, par. 8 ust. 1 pkt 1, par. 11 ust. 1, par. 12, par. 15, par. 16
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1001/13 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję D. Ś. O. R. A. R. i M. R. w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/GI 1001/13 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w G. oddalił skargę K. O. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpoznaniu odwołania K. O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji z [...] października 2011 r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009.

Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca

1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071

ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i

Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28

listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków

pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji

Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu

udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i

poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z

2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.).

W uzasadnieniu podniesiono, że K. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt do Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] maja 2009 r. ubiegając się o przyznanie płatności na rok 2009 z tytułu realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na zadeklarowanych działkach rolnych C, D, E, F, H. Powierzchnia deklarowana dla wariantu S02d02 wynosiła 99,67 ha. Deklarowane działki rolne leżą na działkach ewidencyjnych nr 169, 171, 172 (województwo m., powiat S., gmina C., obręb ewidencyjny: C.)

oraz 3/64, 7/27 (województwo z., powiat S., gmina S., obręb ewidencyjny: K.). Wraz z wnioskiem przesłano kopię Certyfikatu Zgodności nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Następnie wnioskodawczyni złożyła zmianę do wniosku wykazując

połączenie działek ewidencyjnych 3/15, 3/63 i 3/64 w działkę 397. Ponadto

zmieniono deklarację wariantu na działkach rolnych F i H na S02d01 i zadeklarowano

powierzchnię 80,30 ha, a do wariantu S02d02 - 19,37 ha.

Wskutek występujących nieprawidłowości Kierownik Biura Powiatowego w

B. w dniu [...] maja 2009 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawczyni J.

K. w trybie art. 50 § 1 K.p.a. do złożenia wyjaśnień w sprawie. W

odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik wnioskodawczyni złożył w Biurze Powiatowym w B. korektę wniosku zmieniając deklaracje działek F i H z pakietu S02 w wariancie S02d01 na S02d02.

W dniu [...] listopada 2009r. pełnomocnik K. O. złożył zmianę do

wniosku wraz ze zmianą Oświadczenia o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i

krzewów PROW 2004-2006, polegającą na zmniejszeniu deklaracji powierzchni

użytkowanej rolniczo działki ewidencyjnej 397, jednocześnie podał, iż na wycofanej

powierzchni nadal będzie realizowany pakiet S02- rolnictwo ekologiczne. Zmiana ta

została złożona po terminie przewidzianym na składanie zmian powierzchniowych,

jednak w związku z tym, iż zmiana ta miała wpływ na zmniejszenie wnioskowanej

płatności została przez organ I instancji uwzględniona w całości.

Następnie w dniu [...] marca 2010 r. pełnomocnik strony złożył w Biurze

Powiatowym w B. zgłoszenie szkody powstałej na działkach ewidencyjnych o

numerach 397 i 7/27 wraz z załącznikami tj. kserokopiami pism skierowanymi do

Z. Urzędu Wojewódzkiego oraz do Urzędu Gminy w S. dotyczące powołania komisji dotyczącej stwierdzenia faktu szkód powstałych na tych działkach wobec zalania ich przez rzekę Inę oraz wodę z topniejącego śniegu. Dnia [...] kwietnia 2010 r. przedstawił protokoły z oględzin przeprowadzonych przez Urząd Gminy S. jednocześnie informując, że ostateczne protokoły z oszacowania strat upraw rolnych zostaną dostarczone po ich uzyskaniu, co nastąpiło [...] kwietnia i [...] maja 2010r. oraz [...] sierpnia, [...] września i [...] listopada 2010 r. poprzez nadesłanie opisów szkody sporządzonych przez ubezpieczyciela PZU.

W konsekwencji poczynionych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] przyznał K. O. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 w wysokości 29.829,80 zł dla Pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02d02 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) za powierzchnię uwzględnioną w płatności równą 19,37 ha.

Wobec wniosku strony o uzupełnienie w/w decyzji w kwestii wskazania do

jakich działek rolnych odmówiono przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego

ARiMR w B. w dniu [...] listopada 2011r. postanowieniem nr [...] odmówił uzupełnienia decyzji.

Kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia w dniu [...] grudnia 2011 r. K. O. - reprezentowana przez K. W. - wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.. W dniu [...] marca 2012r.

pełnomocnik K. O. złożył skargę na w/w decyzję ostateczną do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który wyrokiem dnia 9 sierpnia

2012r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego

ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. i wskazał, że w sposób niejasny i niezrozumiały

wykazano motywy zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie zostały wyjaśnione i

uzasadnione ustalenia faktyczne. Ponadto uznano, iż przesłane akta sprawy nie były

kompletne i nie zawierały decyzji dotyczącej 2007 roku.

Rozpoznając sprawę ponownie w trybie odwoławczym, obecnie zaskarżoną

decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, że zaskarżona decyzja uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Stwierdzono, że zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i organ I instancji wydał stosowaną decyzje, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zakończeniu wszystkich obowiązkowych kontroli.

Zarzut nie dokonania oceny spełniania przez deklarowane działki rolne F i H

warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć

rolnośrodowiskowych - w świetle § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca

2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt

objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze

zm.) - uznano za nietrafiony. Organ odwoławczy podkreślił, że beneficjentka mogła

zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program

rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu

rolnośrodowiskowego. Organ stwierdził, że nie może zostać przyznana płatność

rolnośrodowiskowa za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F

zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 - drugim roku wnioskowania,

do których nie przyznano płatności, a w związku z tym nie zostały zaciągnięte

zobowiązania.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że WSA wydał wyrok oddalający

skargę na rozstrzygnięcie dotyczące przyznania wnioskodawczyni płatności za 2007,

jednakże strona wniosła skargę kasacyjną. Ewentualna zmiana decyzji z [...] września

2011 r. nr [...]- odnoszącej się do płatności na 2007 rok stanowić

może podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie

przyznania płatności na rok 2009.

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zarzucając organowi

odwoławczemu naruszenie m. in. § 5 ust. 1, 3, 4 oraz § 11 ust. 2 i 3 § 13 ust 2

Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych

warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć

rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju

obszarów wiejskich w zw. z art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia

21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady

współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli

przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; art. 24 ust. 1

Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia

rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

(EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, w brzmieniu

zmienionym Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/2004 z dnia 22 grudnia 2004r. w

związku z art. 37 ust. 4 i art. 39 tego rozporządzenia oraz art. 66 pkt 5

Rozporządzenia 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe

zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 poprzez ich

niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania płatności ze względu na rozstrzygnięcie dot. 2007r. Wskazano także na naruszenie art. 127 w zw. z art. 15

k.p.a. poprzez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych

przez skarżącą; naruszenie art. 107, art. 111 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. poprzez

odmowę uzupełnienia decyzji organu I stopnia w związku z brakiem umieszczenia w

sentencji w/w decyzji rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności

rolnośrodowiskowej do działek F i H zadeklarowanych przez producenta rolnego we

wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 oraz naruszenie art. 110 k.p.a. w zw. z

art. 127 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, iż organy są związane ostateczną

decyzją dotyczącą przyznania skarżącej płatności za rok 2007; naruszenie art. 153

p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań WSA zawartych w uzasadnieniu wyroku

z dnia 9 sierpnia 2012r. III SA/GI 694/12.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia

podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd podkreślił, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt III SA/GI

1998/11, rozpoznając skargę K. O. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych za 2007 rok - Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę. WSA uznał, że z zaskarżonego w tamtej sprawie rozstrzygnięcia organ wykluczył z płatności działki H i F, jako że nie były one właściwe do uprawy orzecha. Oceniając prawidłowość takiego działania Sąd stwierdził, że wspomniane działki leżą na terenach zalewowych rzeki K. i zostały zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki, a nie sady orzechowe.

Działanie producenta polegające na obsadzeniu łąki sadem orzechowym było

sprzeczne z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk oraz zasadami

prawidłowego sporządzania planu działalności rolnośrodowiskowej,

uwzględniającego warunki glebowe i klimatyczne, którego wykonanie stanowi

obowiązek producenta rolnego warunkujący przyznanie płatności stosownie do § 2

ust. 1 pkt 2 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r.

Zalecenie posadzenia orzecha na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony było

sprzeczne z zadaniem do realizacji zawartym w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz

zobowiązaniem podjętym przez producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowym do

zachowania na terenie gospodarstwa rolnego powierzchni trwałych użytków

zielonych. Stanowiło także naruszenie załącznika nr 1 rozdział II ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. obligującego do zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych, zgodnie z którym

zadaniem realizowanym w ramach pakietu - rolnictwo ekologiczne jest zachowanie

na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich

elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (naturalne zbiorniki wodne,

śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze,

torfowiska, źródliska itp.); w uzasadnionych przypadkach zmniejszenie powierzchni

ostoi jest dopuszczalne przy zachowaniu co najmniej 3 % ich powierzchni w

gospodarstwie rolnym. Ponadto fakt obsadzenia sadzonkami orzecha m.in. działek H

i F producent zadeklarował poprzez złożenie wniosku [...] kwietnia 2007 r. i

potwierdzenie podpisem, że posiada już te uprawy na gruncie, podczas gdy z

zebranych w sprawie dowodów wynikało, że sadzonki orzecha dla obsadzenia

działek w województwie z. zostały zakupione dopiero [...] maja 2007 r., co wskazuje, że w dniu składania wniosku nie było ich na gruncie. WSA zaakcentował także, że działki F, G i H zostały zadeklarowane po raz pierwszy w roku 2007, co oznacza, że ARiMR nie podjęła co do nich zobowiązania. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2006.243.6) w przypadku środków rolnośrodowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane z zobowiązaniami podjętymi do 31 grudnia 2006 r. mogły być kwalifikowane w ramach EFRROW w nowym okresie oprogramowania. Ponieważ wykluczenie z płatności działek F i H z wyżej podanych względów było zasadne, podobnie jak wykluczenie działki G będącej w istocie drogą, zatem powierzchnia stwierdzona wynosiła w 2007 roku - 18,46 ha (stwierdzona powierzchnia działek C, D, E), a po jej zmniejszeniu o podwójną wartość stwierdzonego przedeklarowania (2 x 1,46 ha, obejmującego zawyżenie przez producenta powierzchni działek D i G, pomniejszone o zaniżenie przez skarżącą powierzchni działki E) powierzchnia uprawniona do płatności wynosiła 15,54 ha i płatność do takiej powierzchni na 2007 rok producentka otrzymała.

Sąd I instancji podkreślił również, że kwestia decyzji właściwych organów

dotyczących wniosku skarżącej o przyznanie płatności z tytułu realizacji

przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2007 r. stanowiła już wcześniej przedmiot

rozważań WSA w G., który wyrokiem z 10 sierpnia 2009 r. o sygn. akt III SA/GI 207/09 uchylił decyzję Dyrektora Ś. Oddziału ARiMR z [...] grudnia 2008 r. o nr [...]. Mając więc na względzie te wskazane braki postępowania dowodowego organ II Instancji uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając ocenę zawartą w powołanym wyżej wyroku organ l instancji ponownie przeprowadził kontrole na miejscu tj. w woj. z. od [...] do [...] maja 2010 r. i w woj. m. [...] stycznia 2010 r. Ustalenia zawarto w protokołach

kontroli. Odnośnie działek rolnych położonych w woj. z. kontrolerzy przeprowadzili pomiar deklarowanych działek i policzyli sadzonki orzecha.

Dalej Sąd wskazał, że na podstawie tych ustaleń organy uznały, że obsada

orzecha wynosi średnio 86,87 szt. na hektar, a więc spełnia wymogi określające

minimalną obsadę, tym niemniej z wyżej podanych powodów do działek tych

płatność rolnośrodowiskowa nie mogła być przyznana. Również co do działek

położonych w woj. m. została spełniona obsada drzewek i wynosiła: działka C - 70 szt. na 0,87 ha; działka D - 80 szt. na 1 ha; działka E - 80 szt. na 1 ha. Tym niemniej organ podniósł, iż stan taki stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2010 r. i nie można na tej podstawie stwierdzić, że istniał już w roku 2007 r. tj. w roku, którego dotyczy wniosek skarżącej, jako że inny stan wynika z protokołów sporządzonych [...] października 2007 r. co do działek rolnych położonych w woj. z. i [...] stycznia 2008 r. co do działek znajdujących się w woj. m., a WSA ocenę tę wówczas podzielił. Organ

wyjaśnił bowiem, iż w aktach sprawy istnieje dowód w postaci rachunku nr 19/2008 z

[...] maja 2008 r. na zakup sadzonek orzecha w ilości 2000 sztuk, co wskazuje na fakt

uzupełniania nasadzeń po dniu pierwszej kontroli tj. z [...] października 2007 r., której

poczynione ustalenia były właściwe.

Poza tym Sąd zaznaczył, że wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt III

SA/GI 668/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę K.

O. na decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., który po rozpoznaniu odwołania K. O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji z [...] października 2011 r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 również odmawiając płatności na większą

powierzchnię niż przyznana w 2006 roku.

Odnosząc się tym samym do badanej sprawy, Sąd I instancji wskazał, że

zgodnie z brzmieniem § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r.

powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program

rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem

pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5 oraz z zastrzeżeniem ust. 2 może ulec

zwiększeniu powierzchnia jeśli realizowany jest program rolnośrodowiskowy w

zakresie pakietów innych - o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie

więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu

rolnośrodowiskowego. W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w

ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany

planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio. W

przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany

program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2

pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego,

opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zwiększenia, o którym

mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007r. Do terminu

realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje

się odpowiednio. Wobec takich uregulowań rozporządzenia należy zauważyć, że

strona rozpoczęła pięcioletni okres zobowiązania w dniu 1 marca 2006 roku na

powierzchni równej 19,37 ha zatem decyzja na rok 2009 nie mogła obejmować

większej powierzchni. Agencja nie może bowiem przyznać płatności

rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F,

zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 (w drugim roku deklaracji), do

których ARiMR nie zaciągnęła zobowiązań. K. O. mogła zwiększyć

powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program

rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolno

środowiskowego, ale skoro nie przyznano jej płatności na dodane w drugim roku

realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne F i H, to nie zaciągnięto do

nich zobowiązań. A w świetle cytowanego § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w kolejnych latach realizacji programu

rolnośrodowiskowego nie można zwiększyć lub zmniejszyć powierzchni użytków

rolnych, na których jest już realizowany program rolnośrodowiskowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z

prawem. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że nie

naruszono wskazanych tam przepisów prawa. W szczególności nie naruszono

zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów. Organ

odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, w tym dokumenty złożone

przez stronę skarżącą, przy czym jednak wyprowadził z nich wnioski odmienne od

tych, które wywodzi strona, co nie jest tożsame z naruszeniem przepisów

proceduralnych.

Wnosząc skargę kasacyjną K. O. zaskarżyła ww. wyrok w

całości, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu na podstawie art.

174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć

wpływ na wynik postępowania:

- art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych w związku z art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez

nierozpoznanie skargi w jej granicach, a ściślej poprzez niedokonanie kontroli

legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, brak uwzględnienia i jakiejkolwiek

analizy i oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów przedstawionych w

skardze, a także nie wyjście poza granice skarg,

- art. 110 k.p.a. w związku z art. 127 k.p.a. zarzucając bezpodstawne

uznanie, iż organy są związane ostateczną decyzją dotyczącą przyznania skarżącej

płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007, art. 127 w związku z art. 15 k.p.a.

zarzucając nierozpoznanie i nieustosunkowanie się przez Dyrektora Ś. Oddziału ARiMR do zarzutów podniesionych w odwołaniu

- art. 153 p.p.s.a. zarzucając nieuwzględnienie przez Dyrektora Ś.

Oddziału ARiMR oraz Sąd wskazań zawartych w wyroku WSA w G. z dnia 9

sierpnia 2012 r.

- art. 134 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie skargi w jej granicach, tj. przez niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej, brak

uwzględnienia i jakiejkolwiek analizy i oceny istotnych dla sprawy zarzutów strony i

brak wyjścia poza granice skargi, wiążąc to naruszeniem z naruszeniem § 2 ust. 1 w

zw. z § 5 ust. 1, 3,4 oraz § 11 ust. 2 i 3, § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania

pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy

dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie prawa producenta rolnego do zwiększenia

powierzchni objętej programem w drugim roku realizacji zobowiązania

rolnośrodowiskowego w zw. art. art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji WE nr 796 z

dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady

współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli

przewidzianych w rozporządzeniu Rady WE nr 1782/2003 i WE nr 73/2009 oraz

wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady WE nr

479/2008; oraz wiążąc naruszenie w/w przepisów p.p.s.a. z naruszeniem art. 24 ust.

1 Rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie

wsparcia rozwoju obszarów wiejskiej z Europejskiego Funduszu Orientacji i

Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre

rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę przyznania

skarżącej płatności ze względu na uprzednią odmowę przyznania płatności do

działek rolnych Fi H za 2007 r.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia

się w treści uzasadnienia wyroku do zarzutów skargi, których wyjaśnienie miało

istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Na podstawie wskazanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do

ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według

norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie

naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe

zastosowanie, a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli

uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd

Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem - zgodnie z art.

183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze z urzędu

pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, które w tej sprawie nie

występują. Nie rozpoznaje więc ponownie sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza

się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej

w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Z kolei zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in.

przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny

wielokrotnie w orzecznictwie zwracał uwagę na to, że Sąd nie może domyślać się

argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Zatem obowiązek nałożony tym

przepisem oznacza, że autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do

wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem

obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienie wskazanej normie prawnej.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być skonstruowane w taki sposób, aby

można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, uznanymi przez autora

skargi kasacyjnej za naruszone. Winno ono też być na tyle precyzyjne, aby

pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności

zaskarżonego wyroku z prawem.

Przypomnieć należy, że stawiając zarzut natury procesowej podać należy

wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Z judykatury dotyczącej tego zagadnienia

wynika, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w

art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień

przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn.

akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). A zatem między uchybieniem procesowym, a

wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek

przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania

sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa

stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały

lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z

dnia [...] października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w

art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom

postępowania. Przy czym prawidłowo skonstruowany zarzut winien odnosić się do

norm procedury sądowoadministracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na jednej

podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tzn. naruszeniu przepisów

postępowania, przy czym sposób jej skonstruowania w znaczny sposób utrudnia

prawidłowe rozpoznanie sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały tak sformułowane,

że stanowią podanie kilkunastu norm prawnych bez wskazania konkretnie, na czym

polegało naruszenie każdej z tych norm. Zarzucając Sądowi l instancji naruszenie przepisów prawa w większości jej zarzutów nie wskazano formy naruszenia, redakcja

zarzutów oraz ich uzasadnienia jest mało czytelna i wieloznaczna.

Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę

skargę kasacyjną uznał, że z treści uzasadnienia zarzutów można wywieść, że

podniesione przez skarżącą kasacyjnie zarzuty zmierzają do zakwestionowania

stanu faktycznego przyjętego przy wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji, w tym

w istocie, ze względu na powołane w podstawie kasacyjnej przepisy Kodeksu

postępowania administracyjnego oraz p.p.s.a., zmierzają do podważenia przyjętej

zarówno przez organy obu instancji jak i przez Sąd I instancji zasady związania

organu rozstrzygnięciami wydanymi w odniesieniu do skarżącej w latach

wcześniejszych realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zdaniem skarżącej,

organ powinien od nowa rozpoznać sprawę złożonego przez nią wniosku o

przyznanie płatności na rok 2009, czyniąc nowe ustalenia faktyczne w zakresie

prowadzonej przez nią produkcji rolnej.

Dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, w tym sformułowanych przez skarżącą

kasacyjną zarzutów, istotne znaczenie ma wyjaśnienie charakteru zobowiązania

rolnośrodowiskowego, realizowanego w ramach wspólnotowej polityki promowania

rolnictwa ekologicznego. Zgodnie z motywem 22, 29 i 31 Preambuły do

Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 szczególny wysiłek jest potrzebny dla

kształcenia rolników i informowania ich o metodach prowadzenia gospodarki rolnej

przyjaznych dla środowiska oraz kształtowania instrumentów rolnośrodowiskowych

dla wsparcia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i w celu reakcji na

rosnące społeczne zapotrzebowanie na usługi środowiskowe oraz wsparcia w celu

zachęcania rolników, by służyli społeczeństwu jako całości poprzez wprowadzanie

lub kontynuowanie stosowania praktyk gospodarki rolnej zgodnych z rosnącą

potrzebą ochrony i poprawy środowiska, zasobów naturalnych, gleby, różnorodności

genetycznej i utrzymania stanu krajobrazu i obszarów wiejskich.

Realizacja przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego ma charakter trwały,

kilkuletni, co niewątpliwie wynika wprost z założeń promowania rolnictwa

ekologicznego, którego cele możliwe są do zrealizowania, jedynie przy założeniu

zaangażowania producenta rolnego przez dłuższy niż roczny okres czasu. Producent

występując o przyznanie płatności w tym zakresie przyjmuje na siebie, stosownie do

treści art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1257/1999 przynajmniej pięcioletnie

zobowiązanie realizacji na określonej we wniosku, a także w planie działalności rolnośrodowiskowej, powierzchni gruntów praktyk agrośrodowiskowych właściwych

dla określonego pakietu. W ramach czego otrzymuje pomoc finansową udzielaną na

wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych realizowanych na podstawie

podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Zobowiązanie to jest realizowane w ramach pakietów, o których mowa w § 1 ust.

2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., a w ramach tych pakietów

(oraz wariantów) wyodrębniane są zadania, które - co istotne - realizowane są w

cyklu rocznym (§ 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.). Z

tą zasadą koresponduje rozwiązanie, z którego wynika, że płatność

rolnośrodowiskowa jest udzielana na corocznie składany wniosek producenta

rolnego i jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Jest ona więc

przyznawana na dany rok, a wniosek o przyznanie pierwszej płatności

rolnośrodowiskowej składa się w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia, zaś

wniosek o przyznanie kolejnych płatności rolnośrodowiskowych w terminie

określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w przepisach o

płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, począwszy od roku

następującego po roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o

przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej (§ 11 ust. 1-5 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.). Istotą płatności rolnośrodowiskowych jest to,

że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą w

ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego i zgodnie z opracowanym

planem działalności rolnośrodowiskowej uprawia grunty rolne. tzn. uprawia rośliny,

dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych i zbiera plony zgodnie z

wymogami poszczególnych pakietów i wariantów.

Jednym z warunków koniecznych dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej

jest, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zobowiązanie się do realizacji

pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności

rolnośrodowiskowej, który powinien być opracowany przy udziale podmiotu

prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do

uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na

podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju

obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego

Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu (§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.).

Z powyższego wynika więc, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe, realizacji

którego podejmuje się producent rolny, stanowi źródło zobowiązania kilkuletniego, w

ramach którego przysługuje mu uprawnienie do corocznego uzyskiwania płatności

rolnośrodowiskowych.

Zobowiązanie to potwierdza pierwsza decyzja o przyznaniu w tym zakresie

płatności obszarowej. Kolejne zaś decyzje wydawane są w odniesieniu do

powierzchni gruntu zadeklarowanej przez producenta i przyjętej do płatności tą

pierwszą decyzją administracyjną (§ 12 w zw. z § 11 ust. 1 i 2 w zw. z § 8

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.) i stanowią o realizacji

przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Przestrzeganie przez producenta

rolnego zasad agrośrodowiskowych, a także podmiotowa i przedmiotowa trwałość

treści przyjętego zobowiązania, przez cały okres jego trwania, ma istotne znaczenie,

bowiem uchybienia w tym zakresie mogą skutkować zmniejszeniem przyznanej

płatności, jej zawieszeniem (§ 15, § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20

lipca 2004 r.) a nawet obowiązkiem zwrotu wypłaconego świadczenia (§ 17

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.). Potencjalnie następca

prawny producenta rolnego może przejąć jego zobowiązanie, ale w kształcie, jaki

został mu pierwotnie nadany i zatwierdzony pierwszą decyzją wydaną w tym zakresie

(§ 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.).

W opisanej wyżej sytuacji zachodzi szczególny rodzaj związania decyzji

administracyjnych, bowiem w kolejnych latach realizacji przedsięwzięcia

rolnośrodowiskowego organ zobowiązany jest wydać decyzje, które co do

konstytutywnych elementów przyjętego zobowiązania (a więc także w odniesieniu do

powierzchni gruntów rolnych) zatwierdzonych pierwszą decyzją o przyznaniu

płatności rolnośrodowiskowej, muszą pozostawać z nią zgodne. Ten szczególny

charakter powiązania kolejnych decyzji wydawanych w sprawie płatności

wypłacanych w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego potwierdza również

szczególny tryb, jakiego dochować należy, jeżeli producent rolny chciałby dokonać

zmian w przyjętym zobowiązaniu. Ustawodawca przewidział np. możliwość zmiany

powierzchni użytków rolnych, na których realizowany jest program

rolnośrodowiskowy, przyjmując jednak ograniczenie, że zmniejszenia i zwiększenia w

tym zakresie mogą nastąpić jedynie w określonej co do wysokości maksymalnej wielkości w dwóch pierwszych latach realizacji przedsięwzięcia (§ 5 ust, 1 i 2

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.). W kolejnych latach realizacji

programu istnieje możliwość zwiększenia powierzchni gruntów rolnych, jednakże

wiąże się to ze zmianą zobowiązania rolnośrodowiskowego i wymaga opracowania

nowego planu działalności rolnośrodowiskowej (§ 5 ust. 4 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.). Zmiana w tym zakresie wymaga zatwierdzenia w

drodze wydania decyzji administracyjnej.

Powyższe oznacza, że w kolejnych latach realizacji przedsięwzięcia płatność z

tego tytułu może być przyznana jedynie w odniesieniu do tych działek, co do których

rolnik - skutecznie, a więc w sposób usankcjonowany stosowną decyzją właściwego

organu - przyjął na siebie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Jeśli zaś nie dojdzie do

skutecznego zwiększenia powierzchni użytków rolnych objętych programem, w

określonym przez ustawodawcę terminie, to producent nie może ubiegać się o

przyznanie płatności na te, nieprzyjęte działki rolne, w kolejnych latach realizacji

przedsięwzięcia.

Dla oceny złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie płatności na

rok 2009 istotne znaczenie miało zatem ustalenie treści realizowanego od 2006 r.

przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego i ustalenie, czy skarżąca skutecznie dokonała

zwiększenia objętej nim powierzchni gruntu działek rolnych.

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego - co wiadomym jest Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu ze sprawy o sygn. akt II GSK 386/15 - była również ostateczna decyzja Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], o przyznaniu skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007. W ramach tego postępowania ustalono, że strona podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe (uprawa orzecha włoskiego) w 2006 r. na działkach rolnych C, D, E położonych w województwie m.. W następnym roku realizacji przedsięwzięcia zadeklarowała do płatności nadto uprawę na działkach rolnych F, G i H, położonych w województwie z. o

powierzchni odpowiednio 36, 60 ha, 0, 55 ha i 44 ha, w konsekwencji czego powstał

miedzy stroną a organem spór co do nieobjęcia płatnością rolnośrodowiskową

działek rolnych F i H położonych z województwie z., położonych

w części zalewowej doliny rzeki. Ustalono, że tylko na działkach położonych w

województwie m. mogły być wykonane nasadzenia. Złożony wówczas przez stronę plan działalności rolnośrodowiskowej dla jej gospodarstwa rolnego wskazał, że podstawowym warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja pakietów zgodnie z opracowanym planem działalności rolnośrodowiskowej.

Zapisano w nim m.in., że działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych

3/64 i 7/27 to łąka trwała IV klasy bonitacyjnej (cała działka H) i w przeważającej

części działka F. Obie działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki K. w

części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno-mineralnych. Według

zapisów w ewidencji gruntów i budynków, deklarowane działki rolne stanowią trwały

użytek zielony. Organy uznały, że rolnik i doradca rolnośrodowiskowy, zgłaszając do

płatności uprawę orzecha włoskiego na tych działkach nie dostosowali się do

przepisu art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2005

r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Obszar doliny K., w tym i działki rolne H i F są

zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki, a proponowane

użytkowanie jako sad orzechowy, jest sprzeczne nie tylko z wyżej wymienionym

przepisem, ale i z zapisami zawartymi w planie działalności rolnośrodowiskowej i nie

gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w planie - produkcji sadowniczej -

produkcja orzecha włoskiego. Wobec stwierdzenia, że plan działalności

rolnośrodowiskowej dla działek rolnych H i F został sporządzony niezgodnie z

wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk trwałych, organ słusznie nie objął

płatnością rolno środowiskową tych działek rolnych , albowiem jej przyznanie byłoby

sprzeczne z celami doradztwa rolniczego, określonymi w art. 2 ust. 2 ustawy o

jednostkach doradztwa rolniczego, w szczególności byłoby sprzeczne z zasadą

wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Plan działalności rolniczej

musi bowiem uwzględniać cele środowiskowe jak i prawo wspólnotowe, a jednym z

tych celów jest zachowanie krajobrazu rolniczego i trwałych użytków zielonych w

niezmienionym stanie, co zostało zapisane w zadaniach do realizacji w pakiecie-

rolnictwo ekologiczne w załączniku nr 1 rozdział II ust. 2 punkt 2 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. W ocenie Sądu I instancji rozpoznającego

sprawę w przedmiocie płatności na 2007 r. zalecenie posadzenia orzecha włoskiego

na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony jest niezgodne z zadaniem do

realizacji w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz z podjętym zobowiązaniem

producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowymi.

Powyższe stanowiło podstawę przyznania skarżącej płatności

rolnośrodowiskowej na rok 2007 jedynie w odniesieniu do działek zgłoszonych w pierwszym roku realizacji planu. Tym samym wobec nieskuteczności wniosku

skarżącej wniosku skarżącej o zwiększenie powierzchni użytków rolnych o działki F i

H, na których miałoby być realizowane przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe,

rozpatrując wniosek o przyznanie tej płatności na rok 2009, będący czwartym rokiem

realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego, organ nie mógł przyznać płatności

na te działki, które nie zostały objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w latach

poprzednich, ani uwzględnić tego wniosku jako rozszerzającego, wobec

niedochowania wymogów formalnych takiego żądania. Prawodawca dopuścił

możliwość zwiększenia użytków rolnych i kontynuowania dotychczasowego

programu jedynie w przypadku, gdy zwiększenie użytków rolnych nastąpiło w

pierwszych dwóch latach.

Czyni to nieuzasadnionymi zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd

Administracyjny art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych w zw. z art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.

110 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. oraz art. 127 w zw. z art. 15 k.p.a. W sprawie

występuje bowiem - na co wskazano wcześniej - szczególny rodzaju związania, które

wynika z przepisów prawa stanowiących imperatyw dla ustalenia i uwzględnienia

okoliczności faktycznych i prawnych związanych z uprzednio rozpatrywanymi

wnioskami strony w ramach jednego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Przy czym,

co istotne dla niniejszej sprawy, związanie to nie wynika wprost z powołanych przez

skarżącą przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, lecz jak już

wyjaśniono, ze szczególnej regulacji dotyczącej szczegółowych warunków i trybu

udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych,

którą zarówno organy jak i Sąd I instancji musiały i uwzględniły w swojej ocenie. Tym

samym powołane przepisy nie mogły stanowić skutecznego wzorca kasacyjnej

kontroli zaskarżonego wyroku.

Ponadto podkreślić należy, że zarówno organy w toku postępowania

administracyjnego, jak również Sąd l instancji - wbrew twierdzeniom zawartym w

skardze kasacyjnej - zastosowały wskazane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 20 lipca 2004 r., dokonując oceny złożonego wniosku skarżącej, dochodząc

jedynie do odmiennych niż oczekiwała skarżąca wniosków, iż w sprawie nie zachodzi

podstawa, do objęcia zadeklarowanych działek F i H realizowanym od 2006 r.

zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia § 3 ust. 1

pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Wbrew twierdzeniom

skarżącej kasacyjnie, płatność rolnośrodowiskowa przyznawana była nie w stosunku

do gospodarstwa rolnego, lecz - zgodnie z ww. przepisem § 3 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. - do działek rolnych w

rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych

jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1

ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady, a nie jak twierdzi skarżąca do

gospodarstwa rolnego. Także wysokość płatności rolnośrodowiskowej - stosownie §

8 ust. 1 pkt 1 - określa się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i

deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia art, 141 § 4

p.p.s.a. wyjaśnić na wstępie należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może

stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego jedynie wówczas, gdy

uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola

instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem

i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny.

Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek

wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi

przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy

strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku

w niewadliwy sposób realizuje funkcję perswazyjną - w tej mierze zupełnie inną

kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do

wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza

jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku - jak również i funkcję kontroli trafności

wydanego w sprawie orzeczenia, co nie pozbawia Naczelnego Sądu

Administracyjnego możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku w granicach,

które wyznaczone zostały podstawami wniesionego środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu każdego wyroku, szczególnego rodzaju miejsce ma kazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z punktu widzenia istoty

sądowoadministracyjnej kontroli legalności działalności administracji publicznej,

uzasadnienie wyroku powinno odnosić się do wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania/zaniechania organu administracji, co ma istotne znaczenie z

punktu widzenia wyznaczenia ram materialnoprawnych i przepisów postępowania,

które miały lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie. Z uwagi, na wynikający

z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz

jej wyjaśnienie, sąd administracyjny nie może więc oddalając skargę poprzestać na

wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów

mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia kontroli ich subsumcji

(zastosowania) przez organ (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II

GSK 1934/11). Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku sądu

administracyjnego w sytuacji, gdy towarzyszy mu deficyt odnoszący się do

"wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia" nie realizuje, ani funkcji kontroli jego

trafności, ani też funkcji perswazyjnej. Z taką sytuacją, nie mamy jednak do czynienia

w rozpatrywanej sprawie. Uwzględniając dotychczas przedstawione uwagi i

odnosząc je do wniosków formułowanych na tle analizy treści uzasadnienia

zaskarżonego wyroku w relacji do przedmiotu sprawy, w której orzekał Sąd I instancji

stwierdzić należy, że WSA w G. nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4

p.p.s.a. w sposób, w jaki przedstawił to autor skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, gdy w

kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

podstawą skargi podkreślić również, że sąd administracyjny I instancji nie jest

zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i

argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem

zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących

zarzutów niezasadnych nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania

sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli ponadto,

wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie

stanu prawnego sprawy - a więc tak, jak w rozpatrywanej sprawie - to tym bardziej

zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez

związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania

przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. np.: wyrok NSA

z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r.,

sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK

1766/10).

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.