Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2186/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. B., K. B. i W. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

M. B., K. B. i W. B. wnieśli skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 14.280 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] listopada 2002 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] przeprowadzono kontrolę zespołu składającego się z pojazdu o nr rej [...] wraz z przyczepą o nr rej [...] stanowiącego własność skarżących, którym przewożona była kostka brukowa. Pojazdem kierował kierowca M. R..

W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drugiej osi pojazdu o 34,38 kN.

W protokole kontroli jako właściciela pojazdu wskazano tylko M. B..

Z adnotacji na protokole kontroli wynika, że kierowca odmówił jego podpisania.

Pismem z dnia [...] listopada 2002 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował skarżącego M. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz pouczył go o treści art. 10 k.p.a..

Pismo to zostało doręczone skarżącemu M. B. w dniu [...] grudnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad obciążył skarżącego M. B. karą pieniężną w wysokości 14 280 zł za przejazd w dniu [...] listopada 2002 r., po drodze krajowej nr [...], pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Pełnomocnik skarżącego M. B. skierował w dniu [...] stycznia 2003 r. do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku zarzucił, że w protokole kontroli błędnie oznaczono właściciela pojazdu, gdyż współwłaścicielami kontrolowanego pojazdu są także W. B. i K. B.. Na potwierdzenie tego załączył do wniosku kserokopię z dowodu rejestracyjnego.

Ponadto zarzucił, że protokół kontroli został wypełniony niewłaściwie oraz, że kierowca nie został pouczony o metodzie czynności kontrolnej oraz o jego prawach, gdyż pouczono go tylko o tym jak najeżdżać na wagę i z niej zjeżdżać.

Podniósł też, że ważenie przeprowadzono nieprawidłowo, gdyż nie podłożono pod wszystkie koła wag lub podkładek wyrównawczych, a do czynności ważenia użyto jedynie dwóch wag przenośnych do pomiarów statycznych.

Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał na fakt, że strona postępowania została określona niewłaściwie i o wszczęciu postępowania administracyjnego nie zostali powiadomieni wszyscy współwłaściciele kontrolowanego pojazdu.

Pismami z dnia [...] lipca 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zawiadomił współwłaścicieli kontrolowanego pojazdu M. B., W. B. i K. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz pouczył ich o treści art. 10 k.p.a..

Pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na to zawiadomienie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r. podtrzymał zarzuty odnośnie nieprawidłowego wypełnienia protokołu kontroli oraz niewłaściwego przeprowadzenia ważenia, które przedstawił już wcześniej we wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na skarżących M. B., K. B. i W. B. karę pieniężną w wysokości 14.280 zł za przejazd w dniu [...] listopada 2002 r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżących stwierdził, że stanowisko do ważenia pojazdów jest tak skonstruowane (wagi umieszczane są w specjalnie profilowanej "rynnie"), że nie ma konieczności podkładania pod koła podkładek, a do sprawdzenia nacisków na osiach wystarczają dwie wagi. Ponadto przed rozpoczęciem kontroli kierowca jest zawsze informowany o sposobie i metodach wykonywanych czynności.

Pełnomocnik skarżących wystąpił w dniu [...] października 2003 r. do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że postępowanie naszpikowane było błędami merytorycznymi i proceduralnymi. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że kontrola nie została przeprowadzona w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...], lecz na normalnym rozwidleniu dróg z [...] do [...] i do [...], gdzie nie ma żadnego specjalnego stanowiska w szczególności z wagami w wyprofilowanych rynnach. Ponadto, że droga ta była wyłączona z ruchu, jest pochyła i nie ma na niej miejsca wypoziomowanego, a w okolicy [...] nie było w okresie prowadzenia kontroli w roku 2002 r. żadnego stanowiska ze specjalnie wyprofilowanymi wagami w rynnach.

Wskazał ponadto na sprzeczność między uzasadnieniem decyzji, a protokołem kontroli (w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zastosowano wagi w profilowanych rynnach, a w protokole stwierdzono, że zastosowano wagi przenośne).

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu na to, że kontrolujący posługiwali się wagami posiadającymi ważne legalizacje i kontrolę przeprowadzali w miejscu spełniającymi wszelkie wymogi, gdyż w miejscu ważenia znajdują się specjalnie wyprofilowane rynny, w których bezpośrednio przed kontrolą umieszcza się wagi przenośne. W ten sposób wszystkie koła pojazdu znajdują się na jednym poziomie i rozwiązanie to pozwala zrezygnować z podkładek pod koła. Tak urządzone miejsce do ważenia istnieje już od 2001 r.

W posiadaniu organu są fotografie tego miejsca oraz protokół z pomiarów geodezyjnych wraz z rysunkiem sporządzony dnia [...] kwietnia 2001 r., a więc przed datą przeprowadzenia kontroli.

Dokumenty potwierdzające legalizację wag oraz protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku znajdowały się do wglądu na miejscu ważenia. Kontrolujący okazują te dokumenty na żądanie zainteresowanego.

Wskazał na to, że podstawą nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym był art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, natomiast parametry , którym musi odpowiadać pojazd określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Do akt administracyjnych załączone zostały zdjęcia ze stanowiska ważenia, świadectwa legalizacji wag oraz protokoły z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] wraz ze szkicami sporządzone w dniach [...] kwietnia 2001 r. i [...] maja 2002 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżących zarzucił organowi działanie bez podstawy prawnej.

Według niego powołane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad procedury ważenia pojazdów nie miały odbicia w obowiązujących w dacie kontroli przepisach prawnych.

Szczegółowe warunki jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe zostały określone dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 lutego 2004 r. wydanym w oparciu o delegację ustawową zawartą w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. Praw o miarach. Rozporządzenie to weszło w życie dopiero 13 marca 2004 r., tj. ponad rok po kontroli. Natomiast obowiązujące w dacie kontroli Zarządzenie nr 39 Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. wydane było bez delegacji ustawowej i utraciło moc 30 czerwca 2002 r.

W czasie kontroli organ administracji działał więc w sposób rażąco naruszający obowiązujący porządek prawny.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. odnośnie prawidłowości ważenia.

Odnośnie podstawy prawnej wydanych decyzji przyznał, że w decyzji z dnia [...] września 2003 r. nieprawidłowo wskazano w podstawie prawnej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, które weszło w życie w dniu 13 marca 2003 r., a więc po dacie ważenia, ale już w decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. naprawiając ten błąd wskazano rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. o tym samym tytule, które obowiązywało w dniu ważenia.

Stwierdził natomiast, że powołane przez pełnomocnika skarżących przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 lutego 2004 r. oraz Zarządzenie Nr 39 Głównego Urzędu Miar nie były podstawą prawną wydanych decyzji. Przepisy dotyczące warunków metrologicznych były podstawą do wydania świadectw legalizacji wag.

W obowiązującym w dniu ważenia świadectwie legalizacyjnym obu zastosowanych wag przenośnych wskazane są obowiązujące wówczas przepisy Zarządzenia nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołując się na art. 29 i art. 29a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach stwierdził, że wagi zostały zalegalizowane w sposób prawidłowy, w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Natomiast odpowiedzialność o której mowa w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych ma charakter obiektywny i jako kara administracyjna nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przewóz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy Administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2003 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Art.13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 z późn. zm.) stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach pobiera się kary pieniężne w wysokości określonej w załączniku do ustawy.

W momencie dokonywania kontroli, tj. w dniu [...] listopada 2002 r., dopuszczalne naciski na osie pojazdu określało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44 poz. 432 z późn. zm.)

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2002 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] pojazdu stanowiącego własność skarżących, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi pojazdu o 34,38 kN.

Z wyjaśnień Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynika, że na stanowisku ważenia w miejscowości [...], gdzie dokonano kontroli, znajdują się specjalnie wyprofilowane rynny, w których bezpośrednio przed kontrolą umieszcza się wagi przenośne. W ten sposób wszystkie koła pojazdu znajdują się na jednym poziomie i pozwala to zrezygnować z podkładek pod koła. Tak urządzone miejsce ważenia istnieje już od 2001 r.

Do akt administracyjnych załączone zostały świadectwa legalizacji wag, którymi dokonano pomiaru oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] wraz ze szkicem pomiaru pochylenia terenu.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanego pomiaru.

Zarzut podniesiony w skardze przez pełnomocnika skarżących, że w momencie dokonywania kontroli i orzekania przez organ administracji brakowało przepisów wykonawczych określających szczegółowe warunki jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe, a istniejące Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar, wydane bez podstawy prawnej, utraciło moc 30 czerwca 2002 r., należy uznać za nietrafny.

Wagi, którymi dokonano pomiaru posiadały świadectwa legalizacji na podstawie przepisów metrologicznych wprowadzonych zarządzeniem nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r.

Przepisy metrologiczne zostały wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz.U. Nr 55 poz. 248).

W celu dostosowania do zasad określonych w Konstytucji RP odnośnie źródeł powszechnie obowiązującego prawa, art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach został zmieniony przez art. 47 pkt. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 120 poz 1268) w ten sposób, że upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych w formie rozporządzenia odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej przyznane zostało Radzie Ministrów.

Jednocześnie jednak w art. 78 tej ustawy zawarty został zapis, że akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienionych tą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.

Oznacza to, że mocą tej ustawy wprowadzone zostało prawo stosowania przepisów dotychczasowych, w tym także zarządzeń, do czasu wydania nowych aktów wykonawczych.

Następnie art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach został zmieniony przez art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 154 poz. 1800), który przyznał upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych w drodze rozporządzenia odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej ministrowi właściwemu do spraw gospodarki.

Art. 51 tej ustawy zawierał unormowanie, że do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2002 r., zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą.

Zarówno Rada Ministrów jak i minister właściwy do spraw gospodarki nie wydali stosownych rozporządzeń wykonawczych odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach.

Wagi, których użyto w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2002 r., posiadały jednak świadectwa legalizacji wystawione w dniu 28 listopada 2001 r. z datą ważności do dnia 31 grudnia 2003 r.

W momencie orzekania przez organ administracji w niniejszej sprawie obowiązywała już ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Praw o miarach (Dz.U. Nr 63 poz. 636 z późn. zm.), która w art. 29 zawiera uregulowanie, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania, w ocenie Sądu, brak podstaw do kwestionowania podstawy prawnej legalizacji wag, którymi dokonano pomiaru.

Pojazdem w czasie kontroli przewożona była kostka brukowa.

Art. 61 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515 z późn. zm.) nakłada obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz był zabezpieczony przed zmianami położenia.

Okoliczność, że przy nie przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wskazuje na złe rozmieszczenie ładunku na pojeździe, ewentualnie jego przemieszczenie się w czasie transportu.

Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu została wymierzona skarżącym na podstawie Załącznika Nr 1 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w wysokości zgodnej z tym Załącznikiem.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.