Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1172/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 203 poz 1966
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
article: art. 71b ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: § 4 ust. 4, § 6 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 178 poz 1833
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,  przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4093/15 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. N. na rzecz Ministra Finansów 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4093/15 oddalił skargę Powiatu N. (dalej: skarżący lub Powiat) na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Urząd Kontroli Skarbowej w Opolu przeprowadził u skarżącego kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2010 rok. Stwierdzono zawyżenie liczby uczniów związane z błędami popełnionymi przez dyrektorów szkół/placówek w zakresie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej wg stanu na 30 września 2009 r. Powyższe błędy spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 112,8331, a w konsekwencji część oświatowa subwencji ogólnej za 2010 rok dla skarżącego została zawyżona o kwotę 492.448,23 zł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1115; dalej: u.d.j.s.t.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), Minister Finansów zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 492.448,23 zł.

Orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2009 r.: w Zespole Szkól Rolniczych im. A. Mickiewicza w N., liczba uczniów przeliczona wagą P2 została zawyżona o 5 uczniów, wagą P3 została zawyżona o 2 uczniów oraz wagą P11 została zawyżona o 15 uczniów; w Zespole Szkól Specjalnych w N., liczba uczniów przeliczona wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia, przy jednoczesnym zaniżeniu o 1 liczby uczniów przeliczonych wagą P2; w Liceum Ogólnokształcącym im. J. w N., liczba uczniów przeliczona wagą P3 została zawyżona o 1 ucznia oraz wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów; w Szkole Policealnej dla Dorosłych w N., została zawyżona o 2 liczba słuchaczy (Sc) w wadze 0,35 oraz w wagach P7 i P8; w Szkole Policealnej dla Dorosłych Rolniczego Kształcenia Ustawicznego w N., została zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów (Sb) w wadze 0,7 oraz w wagach P7 i P8; w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym Towarzystwa Interwencji Społecznej w N., została zawyżona o 7 liczba uczniów statystycznych (Niepubliczna Zasadnicza Szkoła Zawodowa) i w wagach P7, P8 i P40, liczba wychowanków Ośrodka przeliczonych wagą P34 została zawyżona o 7 wychowanków oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia. Łącznie nastąpiło zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 112,8331 uczniów.

Organ II instancji podkreślił, że skarżącemu powiatowi przyznano część ogólną subwencji ogólnej w wysokości 13.984.775 zł. Bez uwzględnienia 112,8331 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 13.492.326,77 zł. Zatem kwotę 492.448,23 zł, stanowiącą różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą powiat otrzymał na rok 2010, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, organ uznał za nienależną.

Organ wskazał, iż wychowankiem jest osoba przyjęta do placówki i z dniem przyjęcia wpisana do księgi wychowanków, a nie osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego i niewpisana do księgi wychowanków. Według rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz.U. 2009, Nr 222, poz. 1756 – dalej: rozporządzenie MEN z 2009r.), waga P34 przysługuje wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Zatem wykazanie na dzień 30 września 2009 r. osób jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego na podstawie posiadanego skierowania w wadze P34 było nieprawidłowe.

Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. stanowiły wystarczającą podstawę do zastosowania w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

W ocenie WSA, organ orzekający nie mógł uwzględnić interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli i na tej podstawie odstąpić od zobowiązania skarżącego do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok. Decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. należą do tzw. decyzji związanych, co oznacza, że organ nie ma swobody w kwestii wyboru sposobu załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej.

Sąd I instancji stwierdził, iż organ zasadnie przyjął, że zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2010 rok przy wadze P34 mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w systemie informacji oświatowej, którzy byli zakwaterowani i przebywali w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Osoby, która nie jest obecna w placówce, nie jest w niej zakwaterowana, nie korzysta z zajęć edukacyjnych organizowanych przez nią, nie można uznać za wychowanka ośrodka. Zdaniem WSA, inne stanowiska, przytoczone przez skarżącego, w tym w przedłożonych przez niego opiniach prawnych, stanowiących dokumenty prywatne, nie mają charakteru wiążącego. Środków na utrzymanie "gotowości" do przyjęcia nieletniego skarżący powinien szukać w swych dochodach własnych.

WSA stwierdził, iż organ prawidłowo ustalił, że sporni uczniowie nie zostali przyjęci do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego Towarzystwa Interwencji Społecznej w N. Nie byli bowiem w tym ośrodku zakwaterowani i nie podlegali jego całodobowej opiece. W ocenie WSA, zasadnie organ przyjął, iż nie byli wychowankami w rozumieniu rozporządzenia MEN z 2009 r. Doszło zatem do wprowadzenia przez ww. ośrodek do systemu informacji oświatowej nieprawidłowych danych, co nie zostało zweryfikowanie przez powiat.

W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.) Sąd I instancji podniósł, że nieuprawnione jest stosowanie analogii uregulowań dotyczących dotacji do części oświatowej subwencji ogólnej. Za nieuprawniony WSA uznał również zarzut, że organ przy rozstrzyganiu sprawy zastosował przepisy rozporządzenia MEN z 2009 r., które nie obowiązywały w dacie sporządzania systemu informacji oświatowej za 2009 rok.

Sąd I instancji stwierdził, że obowiązkiem placówki oświatowej jest systematyczne weryfikowanie liczby podopiecznych faktycznie przebywających w placówce, tj. korzystających z zakwaterowania oraz posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Dlatego błędne było uwzględnienie przez skarżącego osób oczekujących na doprowadzenie do młodzieżowego ośrodka wychowawczego. Wykazanie takich osób skutkowało błędnymi danymi w aplikacji systemu informacji oświatowej.

Zdaniem Sądu I instancji, Minister Finansów prawidłowo ustalił, że brak było podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a tym samym uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu N., zawyżonej liczby uczniów przy wskazanych w zaskarżonej decyzji wagach, co skutkowało skalkulowaniem kwoty subwencji z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 112,8331 i nienależnym pobraniem subwencji w kwocie 492.448,23 zł.

Powiat N. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub ich niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

a) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w zw. z § 4 ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz. U. z 2004 r., Nr 178, poz. 1833 – dalej: rozporządzenie MEN z 2004 r.) poprzez przyjęcie, że Powiat N. jest zobowiązany do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 492.448,23 zł podczas, gdy przedmiotowa subwencja była zgodna z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wobec czego nie zachodzą przesłanki umożliwiające Ministrowi Finansów domagania się zwrotu wypłaconej w tym zakresie części subwencji,

b) art. 1 pkt 5 i 5a w zw. z art. 71b § 1 u.s.o., poprzez uznanie, iż Powiat N. zawyżył nienależną kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok poprzez wykazanie w subwencji oświatowej uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego podczas gdy wskazani uczniowie byli w rzeczywistości osobami niepełnosprawnymi lub wymagali kształcenia specjalnego z uwagi na niedostosowanie społeczne wobec czego powinni oni zostać uwzględnieni jako osoby wymagające kształcenia specjalnego przy ustalaniu ostatecznej kwoty subwencji ogólnej dla Powiatu N. za 2010 rok.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, a dokonana kontrola kasacyjna nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowe i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r.

Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz uczniów, którzy to uczniowie nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno - pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

W skardze kasacyjnej postawiono dwa zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Pierwszy odnosi się do pojęcia wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, na którego przysługuje subwencja, drugi zaś dotyczy subwencji przysługującej na podopiecznych wymagających kształcenia specjalnego i stosownego dokumentu wykazującego niepełnosprawność takiego podopiecznego.

W zakresie pierwszego z zarzutów stwierdzić należy, że nie można zaaprobować twierdzeń dotyczących naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów, a mianowicie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. oraz § 4 ust. 4, § 6 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia MEN z 2004 r.

Na tle niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że WSA wyjaśnił, iż dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach przypisana jest waga P 34 przewidziana w algorytmie określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z 2009r., innymi słowy przy wadze P34 mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na 30 września 2009 r. byli zakwaterowani w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w oraz zaakceptował stanowisko z zaskarżonej decyzji, że w odpowiednich wagach algorytmu wskazanego w tym rozporządzeniu powinni być uwzględnieni uczniowie, którzy również według stanu na dzień 30 września 2009 r. posiadali aktualne orzeczenia poradni psychologiczno - pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że skarżący w istocie chce zakwestionować pojęcie wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego przyjęte przez organ i zaakceptowane przez Sąd I instancji, a oparte na wadze P34. Wypada w tym względzie przywołać rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010. Podkreślenia wymaga, że w załączniku do powołanego rozporządzenia waga P34 została opisana następująco: "dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P34 wyklucza się z wagami P29 i P30) - N34,i'". Z cytowanego opisu wynika, że przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w tym ośrodku (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1309/15, LEX nr 2258565).

Za nieuprawnione należy uznać poglądy dotyczące naliczania subwencji na bazie przepisów regulujących przyznawanie dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z uwagi na przedstawiony już wyżej opis wagi P34, kwestią zasadniczą przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej w 2010 r. nie było to kiedy nieletni skierowany do ośrodka stawał się wychowankiem, lecz to, że wychowanek korzystał z zakwaterowania w tym ośrodku. Innymi słowy niezależnie od tego czy nieletni stawał się wychowankiem z chwilą otrzymania przez kierownika ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, czy też dopiero z chwilą przyjęcia do tego ośrodka, to uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P34 było możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z zakwaterowania.

Wypada zauważyć w zakresie powołanych przez skarżący kasacyjnie Powiat przepisów rozporządzenia MEN z 2004 r., że we wskazanym w zarzucie § 6 ust. 1 postanawia się, że nieletniemu umieszczonemu w ośrodku zapewnia się warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu. Podkreślić należy, że przepisie tym stwierdza się wprost, że nieletniemu umieszczonemu w ośrodku, a zatem nieletniemu przebywającemu w ośrodku, zakwaterowanemu w nim, zapewnia się warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu. Z powyższego wynika zatem, że realizacja wskazanych w tym przepisie zadań wobec nieletniego następuje z momentem jego umieszczenia w ośrodku, czyli jego zakwaterowania, nie zaś w dacie jego skierowania do ośrodka. Z powyższego wynika, że celem subwencji ogólnej w części oświatowej jest dofinansowanie wychowanków przebywających w ośrodku, dofinansowanie zadań w zakresie ich nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunków bezpiecznego pobytu w ośrodku. Zatem nie tylko wykładnia literalna rozporządzenia dotyczącego naliczania subwencji w zakresie odnoszącym się do zdefiniowania wagi P34, ale też wykładnia systemowa uwzględniająca przepisy rozporządzenia MEN z 2004 r., a także wywiedziony z nich rezultat wykładni celowościowej, przekonuje do zaaprobowania legalności stanowiska zajętego w tym zakresie przez organ i Sąd I instancji.

Z ustaleń przyjętych przez Sąd I instancji, które nie zostały podważone przez Powiat, wynika, że 7 wychowanków ujętych w danych zamieszczonych w systemie informacji oświatowej, w dniu 30 września 2009 r., nie było zakwaterowanych w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym Towarzystwa Interwencji Społecznej w N. Wobec tego niezastosowanie do nich wagi P34 i skorygowanie w tym zakresie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej dla Powiatu w roku 2010 zostało ocenione przez Sąd I instancji prawidłowo.

Dlatego też zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie odnoszącym się do pojęcia wychowana należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Także drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego kwestii naliczania subwencji ogólnej w części oświatowej na uczniów (podopiecznych) wymagających kształcenia specjalnego i stosownego dokumentu wykazującego niepełnosprawność nie można uznać za usprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. Z kolei z art. 71b ust. 3 u.s.o. wynika, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Wspomniane orzeczenia były jedyną podstawą do ujmowania uczniów i wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych wymagających kształcenia specjalnego w systemie informacji oświatowej oraz uwzględniania przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z algorytmem stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN z 2009 r. Z opisu wag P2, P3, i P4 zamieszczonego w tym załączniku wynika, że posiadanie przez ucznia orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy tej wadze. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w tym zakresie obowiązywała formalna teoria dowodów i wykluczone było zastępowanie wspomnianych orzeczeń innymi dowodami.

W świetle dotychczasowych uwag obowiązek przedstawienia orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. nie budzi wątpliwości. Podkreślenia wymaga także, że stosownie do § 3 ust. 6 pkt 6 rozporządzenia MEN z 2004 r. do skierowania nieletniego do właściwego ośrodka należy dołączyć dokumentację, w tym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jeżeli zostało wydane. W okresie pobytu nieletniego w ośrodku dyrektor ośrodka jest obowiązany do uzupełnienia dokumentacji nieletniego między innymi o dokumenty wymienione w § 3 ust. 6 pkt 6 powołanego rozporządzenia (§ 3 ust. 7 rozporządzenia). Z powołanych przepisów wynika zatem, że konieczność uzyskania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest niezależna od orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu nieletniego w ośrodku i stanowi niezbędny element dokumentacji wychowanka.

Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organu, że w przypadku uczniów, którzy nie posiadali wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, według stanu na 30 września 2009 r., subwencja została zawyżona. Powiat N. nie podniósł zarzutu procesowego, kwestionującego to ustalenie, a wobec tego nie było podstaw do zakwestionowania zaskarżonego wyroku także w omawianym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez Ministra Finansów art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba, że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu niezależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już wspomniano Minister Finansów w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że wypłaconą Powiatowi N. część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010 obliczono z uwzględnieniem wychowanków, którzy nie korzystali z zakwaterowania w tym ośrodku oraz uczniów i wychowanków, którzy nie posiadali orzeczeń, wydanych na podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o. W związku z tym, skoro Powiat uzyskał część oświatową subwencji ogólnej wyższą od należnej, zarzut niewłaściwego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nie mógł być uznany za usprawiedliwiony. Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko Ministra Finansów o braku podstaw do otrzymania przez Powiat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wynikającej z uwzględnienia niewłaściwej liczby uczniów i wychowanków. W konsekwencji Sąd słusznie uznał, że zaskarżona decyzja, zobowiązująca do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, jest zgodna z prawem.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).