Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 660/01
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2002-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 123 poz. 551
law: Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy.
Teza: Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od dnia 1 stycznia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.

Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych, które by pozwalały na jej stosowanie po upływie okresu obowiązywania.

TEZY

Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od dnia 1 stycznia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.

Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych, które by pozwalały na jej stosowanie po upływie okresu obowiązywania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zdzisława K. na decyzje Izby Skarbowej w L. z dnia 23 lutego 2001 r. (...) i z dnia 23 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku importowego - uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzającą je decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 maja 2000 r. (...);


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 16 grudnia 1996 r. i z dnia 19 grudnia 1996 r. wydanymi z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w Rz., zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym podzespoły i części do samochodu marki Fiat UNO, zgłoszone na nazwisko Zdzisława K.

Na skutek wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzjami ostatecznymi Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją z dnia 27 listopada 1998 r. uchylił te decyzje, zakwalifikował importowane towary jako samochód w stanie rozmontowanym /nie zmontowanym/, ustalił wartość celną towaru na kwotę 4.600 zł, wymierzył cło i opłaty manipulacyjne.

Odpis powyższej decyzji został skierowany do Urzędu Skarbowego w L. /data wpływu - 12 grudnia 1998 r./, który postanowieniem z dnia 2 maja 2000 r. wszczął postępowanie wobec Zdzisława K. w przedmiocie ustalenia podatku importowego, należnego od sprowadzonego z zagranicy samochodu.

Decyzją z dnia 25 maja 2000 r. wydaną z upoważnienia Dyrektora Urzędu Skarbowego w L., ustalona została wysokość podatku importowego w kwocie 404,30 zł. Podstawę opodatkowania przyjęto na podstawie decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1999 r. /wartość celna - 4.600 zł, powiększona o należne cło - 8.877,30 zł, razem - 13.477,30 zł/.

Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 5 i art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzonych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./.

W odwołaniu od tej decyzji Zdzisław K. zarzucił jej przedwczesność, skoro rozstrzygnięcie oparto na nieostatecznej decyzji, która została zaskarżona; zaś Prezes Głównego Urzędu Ceł nie rozpatrzył jeszcze odwołania.

W ocenie odwołującego się, organ I instancji naruszył art. 125 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, bowiem wszczął postępowanie dopiero po upływie półtora roku od dnia otrzymania decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r. Nadto decyzja pierwszoinstancyjna zapadła z obrazą art. art. 122 i art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, skoro sprawa dotycząca wymiaru cła nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta. W takim stanie rzeczy, brak jest prawnego uzasadnienia do wszczęcia postępowania podatkowego oraz do wydania decyzji.

Po wpłynięciu odwołania, organ odwoławczy podjął działania, w celu ustalenia czy Główny Urząd Ceł rozpatrzył odwołanie wniesione przez Zdzisława K. od decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r., w związku z czym - pismem z dnia 13 września 2000 r. poinformował stronę, że złożony przez nią środek odwoławczy nie zostanie rozpatrzony w ustawowym terminie /termin załatwienia odwołania wyznaczono do dnia 14 października 2000 r./.

Postanowieniem z dnia 13 października 2000 r. Izba Skarbowa w L. zawiesiła postępowanie, do czasu rozpatrzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł wspomnianego odwołania /postanowienie to zostało utrzymane przez Ministra Finansów postanowieniem z dnia 19 lipca 2001 r./.

Główny Urząd Ceł decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r. Odpis tej decyzji wpłynął do Izby Skarbowej w L. w dniu 5 lutego 2001 r.

Po podjęciu zawieszonego postępowania, Izba Skarbowa w L. decyzją z dnia 23 lutego 2001 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia 25 maja 2000 r., wydaną z upoważnienia Dyrektora Urzędu Skarbowego w L. W uzasadnieniu tej decyzji podzielono ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną dokonaną przez organ 1 instancji podnosząc, że wydanie decyzji w zakresie wymiaru cła, nie zobowiązuje organu podatkowego do natychmiastowego wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia podatku importowego. Urząd Skarbowy był zobowiązany do wszczęcia postępowania i wydania decyzji przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku /art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej/.

Po doręczeniu tej decyzji Zdzisławowi K. w dniu 13 marca 2001 r., podatnik pismem z dnia 21 marca 2001 r. wystąpił do Izby Skarbowej w L. z żądaniem "(...) uzupełnienia, sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji (...) z dnia 23 lutego 2001 r. (...)".

Izba Skarbowa w L. dwoma postanowieniami z dnia 23 kwietnia 2001 r.:

1/ sprostowała oczywistą omyłkę pisarską zawartą w decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., w ten sposób, że zastąpiła datę "11 czerwca 1997 r." - datą "18 lutego 1997 r.", zaś zwrot "Urzędzie Miejskim" - zwrotem "Starostwie Powiatowym",

2/ odmówiła wyjaśnienia wątpliwości co do treści przedmiotowej decyzji, zaś decyzją z dnia 23 kwietnia 2001 r.:

3/ odmówiła uzupełnienia decyzji.

W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji podniesiono, że brak jest podstaw do uzupełnienia decyzji w trybie art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem żądanie strony obejmowało uzupełnienie decyzji o wyjaśnienie, dlaczego organ odwoławczy nie ustosunkował się do toczącego się postępowania przed Ministrem Finansów w sprawie zawieszenia postępowania oraz co do interpretacji zagadnienia wstępnego przez urząd skarbowy.

Po otrzymaniu tej ostatniej decyzji w dniu 24 kwietnia 2001 r., Zdzisław K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą nadał w placówce pocztowej w dniu 23 maja 2001 r.

Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w L. z dnia 23 lutego 2001 r. oraz decyzja z dnia 23 kwietnia 2001 r.

W obszernym uzasadnieniu skargi oraz w jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 16 sierpnia 2001 r., skarżący w sposób drobiazgowy przedstawił historię sprawy oraz uchybienia organów podatkowych wytknięte już w czasie toczącego się postępowania przed organami obu instancji.

Podniósł również, że Izba Skarbowa w L. bezpodstawnie odmówiła uzupełnienia decyzji i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. W decyzji z dnia 23 kwietnia 2001 r. Izba Skarbowa bezzasadnie odmówiła uzupełnienia swojej decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., gdyż nie ustosunkowała się do wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego. M.in. uchyliła się od wyjaśnienia terminu przedawnienia /art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej/ twierdząc, że Urząd Skarbowy miał czas na wszczęcie postępowania w przeciągu 5 lat. Podstawowym zarzutem, kierowanym pod adresem decyzji z dnia 23 lutego 2001 r. jest naruszenie przepisów art. art. 123 par. 1 i art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej, skoro skarżący nie mógł zapoznać się z zebranymi materiałami i dowodami, a tym samym nie mógł zgłosić żądań i złożyć końcowych wyjaśnień. Naruszenie tych przepisów pociąga za sobą sankcję, określoną w art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa w L. w odpowiedzi na skargę wnosiła o odrzucenie skargi podnosząc, że została ona złożona z uchybieniem ustawowego terminu. Decyzję z dnia 23 lutego 2001 r. doręczono w dniu 13 marca 2001 r., tymczasem skarga została złożona w dniu 23 maja 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podanych.

Na wstępie odnieść się należy do wniosku Izby Skarbowej w L. o odrzucenie skargi. Wniosek ten nie jest zasadny.

Niesporne jest bowiem, że po doręczeniu decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., skarżący skorzystał z uprawnienia ustawowego i złożył w terminie określonym w art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej wniosek o uzupełnienie tej decyzji. Decyzja wydana na skutek wniosku strony, o którym mowa wyżej nie ma charakteru samoistnego, bowiem nie stanowi rozstrzygnięcia w kwestiach merytorycznych. W tym stanie rzeczy, od decyzji tego typu nie służy samodzielna skarga, natomiast od jej doręczenia otwiera się dopiero termin do wniesienia skargi od decyzji "podstawowej" /w przedmiotowej sprawie od decyzji z dnia 23 lutego 2001 r./. Stanowi o tym wprost art. 213 par. 3 Ordynacji podatkowej /por. J. Zimmermann Ordynacja podatkowa - Komentarz Postępowanie podatkowe; Wyd. "Dom Organizatora" Toruń 1998 r., str. 234/. Skoro zatem decyzja Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2001 r. została doręczona Zdzisławowi K. w dniu 24 kwietnia 2001 r., zaś skargę do Sądu nadano w placówce pocztowej w dniu 23 maja 2001 r., należy uznać, iż została ona wniesiona w terminie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Nie będąc związany granicami skargi zauważyć należy, że decyzje organów podatkowych oparte były na podstawie przepisów prawa materialnego, które nie istniały w dacie wydania zaskarżonych decyzji.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku importowym z tytułu sprowadzenia z zagranicy przedmiotowego samochodu zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 2 maja 2000 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 maja 2000 r. Ta ostatnia data stanowi datę wszczęcia postępowania /art. 165 par. 4 Ordynacji podatkowej/.

Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od dnia 1 stycznia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.

Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych, które by pozwalały na jej stosowanie po upływie okresu obowiązywania.

Decyzja organu podatkowego I instancji wydana została w dniu 25 maja 2000 r. i doręczona skarżącemu w dniu 2 czerwca 2000 r. W tym czasie ww. ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. już nie obowiązywała. Brak zatem było materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, skoro wówczas podatek importowy nie istniał.

Podniesiona okoliczność świadczy o naruszeniu przepisów prawa materialnego, mająca wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.