Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 398/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 ust 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

1.

Likwidator Fabryki Produktów Chemicznych [...] SA w K. domagał się zwrotu działek nr [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie nr [...], jednostka ewidencyjna P. w K.. W toku postępowania Starosta [...] ustalił m.in., że wnioskodawca jest następcą prawnym poprzedniego właściciela tych nieruchomości, a zostały one wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wywłaszczenie to nastąpiło decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K.-P. z dnia 25.05.1976 r. (nr [...]). Powyższe działki (wg poprzedniej numeracji nosiły nr [...] i [...] położone w obrębie [...] (mały) byłej gminy katastralnej B. F.) były niezbędne pod przebudowę ul. [...] odcinek l, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28.12.1971 r. (nr [...]).

Decyzją z dnia 26.11.2012 Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Fabryki Produktów Chemicznych [...] S.A. w Likwidacji działki nr [...] oraz części działek nr [...], [...] w granicach dawnych działek nr [...] Ta decyzja utrzymana została w mocy decyzją Wojewody z dnia 10.06.2013 r. (nr [...]). Decyzje te uchylone zostały wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 27.11.2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 1090/13). Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt l OSK 760/14).

2.

Ponownie prowadząc postępowanie Starosta [...] decyzją z dnia 9 maja 2017 r. (znak: [...]) wydaną na podstawie at. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) o pow. 0,0055 ha oraz nr [...] o pow. 0,0002 ha, położonych w obrębie nr

[...] jednostka ewidencyjna P. w K., na rzecz [...] SA (pkt 1 decyzji). Nadto, decyzja ta, w punktach 2-3 określała rozliczenia finansowe związane ze zwrotem tych nieruchomości. W punkcie 4 decyzji Starosty [...] orzeczono o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie o zwrot części działki nr [...], położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna P. w K., w granicach działki nr [...], obręb [...]), byłej gminy katastralnej B. F..

Starosta [...] wskazał, że nie został odnaleziony plan realizacyjny pod nazwą Przebudowa ulicy [...] - odcinek l, zatwierdzony decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia 28.12.1971 r. (nr [...]). W ocenie organu l instancji, nieruchomości oznaczone jako część działki nr [...] (z której wyodrębniono działkę nr [...]) oraz działka nr [...] nie zostały zagospodarowane pod przebudowę ul. [...]. Znajdują się one w oddaleniu od pasa drogowego tej ulicy. Decyzja z dnia 28.12.1971 r. nie zatwierdzała projektu zagospodarowania zieleni, a jedynie określała zakres robót związanych z przebudową ulicy [...]. Projekt odnośnie zieleni sporządzony został rok później, tj. w 1972 r. Sporne działki zaś weszły w skład terenu zielonego z alejkami pieszymi w sąsiedztwie przejścia podziemnego

*

przy ul. [...]. Od daty wywłaszczenia do chwili obecnej, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Nadto, wobec wycofania przez wnioskodawcę żądania zwrotu działki nr [...], postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a.

3.

Odwołanie od pkt. 1-3 decyzji Starosty [...] wniosła Gmina K.. Nadto J. U. wniósł odwołanie od całej decyzji organu l instancji.

3a.

Gmina K. zarzuciła, że wobec nieodnalezienia planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971 r. (nr [...]), organ l instancji winien był - stosownie do wiążącej go oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyżej wyroku WSA w Krakowie - dokonać konkretyzacji celu wywłaszczenia w oparciu treść samej decyzji, która przewidywała bardzo szeroki

zakres zadania nazwanego przebudową ulicy [...], obejmując m.in. projekt drogowy (a zgodnie z art. 18 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych - Dz. U. nr 20, póz. 90 - w zasiągu pasa drogowego mogły znajdować się m.in. takie obiekty jak chodniki oraz ścieżki dla pieszych i rowerzystów) oraz projekt pętli w B. F. (a jak wykazano na podstawie pozyskanej dokumentacji planistycznej, na przedmiotowym terenie planowano budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym, które stanowią połączenie komunikacyjne dla ruchu pieszego pomiędzy sąsiadującymi z tym obszarem przejściem podziemnym pod ul. [...] oraz pętlą tramwajową i zajezdnią autobusową w B. F., i które stanowią realizację celu wywłaszczenia, zidentyfikowanego zgodnie z wiążącymi zaleceniami sądu administracyjnego, tj. zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. ściśle w związku z decyzją z 1971 r., a nie późniejszymi decyzjami.

3b.

J. U. zarzucił, brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, spowodowany oparciem rozstrzygnięcia na materiale dowodowym, w którym zabrakło

podstawowego dokumentu - planu realizacyjnego inwestycji o nazwie: Przebudowa

%

ulicy [...], zatwierdzonego decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971 r. (nr [...]). W efekcie powyższego, ustalenia stanu faktycznego oparto na domniemaniu, że decyzja z dnia 28 grudnia 1971 roku nie zatwierdzała projektu zieleni, a jedynie zakres robót związany z przebudową ulicy [...], podczas gdy zakres robót planowanej przebudowy ul. [...] obejmował budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym.

4.

Wojewoda decyzją z dnia 26 stycznia 2018 r. ([...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołał art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 137 tej ustawy (zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia). Podkreślił, że przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997

3

r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu -jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest to, że - przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. — art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).

Wojewoda podał, że z akt sprawy wynika, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot, oznaczona aktualnie jako działka nr [...] oraz części działek: nr [...] (o projektowanym oznaczeniu nr. [...]) i nr [...], położone w obrębie [...], jednostki ewidencyjnej P. miasta K., w granicach działek: nr [...] i nr [...], znajdującej się w obrębie [...]), byłej gminy katastralnej B. F., stanowiące w dacie wywłaszczenia własność Fabryki [...] [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. - P. Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 25 maja 1976 r. (nr [...] Działki te bowiem były niezbędne pod przebudowę ulicy [...] odcinek l, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971 r. (nr [...]). Wojewoda zwrócił uwagę na uprzednio wydany w sprawie wyrok WSA w Krakowie. Wynika z niego m.in., że nie było uzasadnione twierdzenie organów administracji publicznej, iż celem wywłaszczenia w tej sprawie była budowa alejek asfaltowych, jako część inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...] w K.. W dążeniu do precyzyjnej i ściślej wykładni celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. należało przeanalizować odnalezioną i znajdującą się w aktach administracyjnych część decyzji z 28 grudnia 1971 r. Projektu realizacyjnego przebudowy ul. [...] bowiem nie odnaleziono. W aktach administracyjnych znajduje się natomiast kopia dokumentu Miejskiego Biura Projektów Zespołu

Sprawdzającego z dnia 28 grudnia 1971 r. o nazwie "Klauzula nr [...] Założenia Techniczno-Ekonomiczne przebudowy ul. [...] w K.". Do projektów wymienionych w ww. założeniach nawiązuje wprost decyzja z dnia 28 grudnia 1971 r. W Założeniach tych nie wymieniono projektu zieleni, a w decyzji z dnia 28 grudnia 1971 r. zatwierdzającej plan przebudowy ul. [...] w K. w pkt 4 nakazano w następnej fazie projektu opracować projekt zieleni, zaznaczając, że wymaga on dodatkowego zatwierdzenia przez WBUiA. Sąd stwierdził zatem, że decyzja z dnia 28 grudnia 1971 r., mimo iż obejmowała szeroki zakres robót nazwanych "przebudową ulicy", to jednak nie zatwierdzała projektu zieleni. Ten bowiem sporządzony został w 1972 r. Wg sądu, nie sposób więc uznać, że realizacja alejek asfaltowych na podstawie rok później opracowanego projektu była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z 1976 r. w związku z projektem realizacyjnym zatwierdzonym w 1971 r. Gdyby celem wywłaszczenia była realizacja tych alejek wraz z pasami zieleni na podstawie projektu z 1972 r. to nie było przeszkód, aby decyzję zatwierdzającą ten projekt również wymienić w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. WSA w Krakowie podkreślił zatem, że przez przebudowę ul. [...] w K. zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy ul. [...] (bez projektu zieleni) nie można rozumieć budowy alejek i zaprojektowanie terenu zieleni. Dlatego organy administracji publicznej orzekające ponownie w przedmiocie zwrotu nieruchomości oceniając przesłanki zbędności z art. 137 ugn winny uwzględnić przy ocenie celu wywłaszczenia treść decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. ściśle w związku z decyzją z 1971 r., a nie z późniejszymi decyzjami.

Mając na uwadze te wskazania, Wojewoda stwierdził, że organowi l instancji nie udało się pozyskać żadnych nowych środków dowodowych, które czyniłyby nieaktualnymi dotychczas poczynione w sprawie ustalenia. Zmianie uległo jedynie oznaczenie ewidencyjne jednej z działek objętych postępowaniem, bowiem z działki poprzednio oznaczonej nr. [...] o pow. 0,0067 ha wydzielono mająca podlegać zwrotowi działkę nr [...] o pow. 0,0055 ha. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiła również zmiana stanu prawnego. W poprzednio wydanych decyzjach zarówno organ l instancji, jak i organ odwoławczy ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została po jej wywłaszczeniu zagospodarowana zgodnie z projektem

technicznym - planem szczegółowym dla obiektu ul. [...] w K. z 1972 r. oraz projektem zagospodarowania terenu wokół pawilonu "[...]", tj. - urządzenie na części działki nr [...] oraz na działce nr [...] terenów zielonych pomiędzy alejkami asfaltowymi w układzie promienistym. Powyższych ustaleń dokonano w oparciu o pozyskane przez organ l instancji środki dowodowe w postaci zdjęcia lotniczego tego terenu z 1982 r. oraz wyników oględzin nieruchomości. Zebrany w tym zakresie materiał dowodowy nie został zakwestionowany ani przez orzekający uprzednio sąd administracyjny, ani przez strony postępowania. W ocenie organu odwoławczego słusznie wskazał organ l instancji, z uwagi na związanie oceną prawną dokonaną w ww. wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2013 r., że przedmiotową nieruchomość należało uznać za zbędną na cel wskazany w decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. - P. z dnia 25 maja 1976 r. znak: [...], tj. pod przebudowę ulicy [...] odcinek l, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971 r. znak: [...], bowiem dokumenty te nie określiły celu wywłaszczenia działek nr [...] i nr [...] (powinno być [...]) jako urządzenie terenu zielonego w ramach wykonania układu komunikacyjnego pomiędzy pętlami autobusową i tramwajową w postaci alejek asfaltowych w układzie promienistym, tj. sposobu zagospodarowania zgodnego z projektem technicznym — planem szczegółowym dla obiektu ul. [...] w K. z 1972 r. oraz projektem zagospodarowania terenu wokół pawilonu [...]", który został na ich terenie wykonany i który - zgodnie przytoczoną wcześniej oceną prawną WSA w Krakowie - nie może być uznany za realizację celu wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej i powołanej w niej decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny.

Nie budziły także wątpliwości Wojewody ustalenia organu l instancji w zakresie rozliczeń związanych ze zwrotem ww. nieruchomości, tj. ustalenia kwoty i terminu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania należnego Gminie K., jako aktualnemu właścicielowi przedmiotowej nieruchomości.

Nadto, wobec wycofania przez wnioskodawcę żądania zwrotu działki nr [...], postępowanie w tym zakresie zasadnie podlegało umorzeniu.

5.

Skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewody z dnia 26.01.2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miasta K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie prawa procesowego, tj.:

- art. 7 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do ustalenia, iż nieruchomość stała się zbędna na ceł wywłaszczenia albowiem na nieruchomości tej znajduje się teren zielony z alejkami pieszymi nie będący celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji o wywłaszczeniu Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K.-P. z dnia 25.05.1976 r., tj. pod przebudowę ulicy [...] odcinek l, podczas gdy alejki wraz z terenem zielonym stanowią część infrastruktury komunikacyjnej objętej decyzją wywłaszczeniową,

- art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia,

II. prawa materialnego, tj.:

-art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędna wykładnię i przyjęcie, iż nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K.- P. z dnia 25.05.1976 r, jako przebudowa ul. [...] odcinek l skutkujące obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej poprzednich właścicieli, podczas gdy cel wywłaszczenia obejmował także budowę sieci ciągów pieszych łączących pętlę tramwajową w B. F. z chodnikiem wzdłuż ul. [...], co zostało zrealizowane na nieruchomości przeznaczonej do zwrotu. Skarga zwracała uwagę na uprzednio zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych. Podkreślała, iż WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 27.11.2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 1090/13) uznał m.in., że "przez przebudowę ul. [...] w K. zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28.12.1971 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy ul. [...]

(bez projektu zieleni) nie można rozumieć budowy alejek i zaprojektowanie terenu zieleni. Dlatego organy administracji publicznej orzekające ponownie w przedmiocie zwrotu nieruchomości oceniając przesłanki zbędności z art. 137 u.g.n. winny uwzględnić przy ocenie celu wywłaszczenia treść decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. ściśle w związku z decyzją z 1971 r., a nie z późniejszymi decyzjami.

Orzekając w w/w sposób organy l i II instancji wskazały, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. - P. Wydział Gospodarki Komunalnej z 25.05.1976 r. nr [...], bowiem była niezbędna pod przebudowę ulicy [...] odcinek l. zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa. Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. z [...] r. nr [...] Organowi l instancji nie udało się pozyskać załącznika graficznego do w/w decyzji tj. planu realizacyjnego.

Podkreślała skarga, że ustalenie przesłanki zbędności wymaga uprzedniego ustalenia celu wywłaszczenia wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej lub umowy sprzedaży. Zarówno bowiem art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługujące się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać tego celu. Zdaniem T. Wosia ("Wywłaszczenie nieruchomości i jej zwrot, Wydawnictwo Prawnicze Lex\s Nexis. Warszawa 2007) "ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej, analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego."

Wskazała skarga, że Starosta [...] pozyskał powołaną w decyzji wywłaszczeniowej decyzję Wydziału Budownictwa. Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. z 28.12.1971 r. nr [...] Powyższa decyzja "zatwierdzała plan realizacyjny przebudowy ul. [...] łącznie z projektami: drogowym, pętli w B. F., stacji trafo przy ul. [...], projektem przebudowy kina [...] w związku z poszerzeniem ulicy, projektem kanalizacji, wodociągu gazu, projektem tramwajowym (...)". Z powyższego wynika, iż zakres zadania inwestycyjnego nazwanego przebudowa ulicy [...] był bardzo szeroki i obejmował m.in.:

* projekt drogowy, a zgodnie z ustawą z dnia 29.03.1962 r. o drogach publicznych

(Dz.U. nr 20, poz.90), a w szczególności z przepisem art. 18 ust. 1 w/w ustawy: zasięg

pasa drogowego określony jest jako pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z jej

częściami składowymi i przynależnościami jak: jezdnia drogi, mosty, wiadukty i

przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające,

zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegająco-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne,

* projekt pętli w B. F., a jak wykazano na podstawie dokumentacji

-%

planistycznej powstałej w związku z realizacją tej inwestycji na przedmiotowej działce planowano budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym, które stanowią połączenie komunikacyjne dla ruchu pieszego pomiędzy sąsiadującymi z tym obszarem przejściem podziemnym pod ulicą [...] oraz pętla tramwajową i zajezdnią autobusowa w B. F..

W związku z powyższym, cel wywłaszczenia zidentyfikowany zgodnie z wiążącymi wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj. zgodny z treścią decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. ściśle w związku z decyzją z 1971 r., a nie z późniejszymi decyzjami" został w ocenie strony skarżącej - zrealizowany. Podkreślała skarga, iż udokumentowana przez organy administracji faktyczna realizacja sieci ciągów pieszych łączących pętlę tramwajową w B. F., z chodnikiem wzdłuż ulicy [...] prowadzącym do przejścia podziemnego pod tą ulicą, nie może być utożsamiana jedynie z realizacją projektu zieleni (nieobjętego decyzją z 28.12.1971 r., nr [...], na co wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w w/w wyroku). Obecny sposób zagospodarowania terenu nie powinien być przedmiotem ustaleń w kontekście realizacji celu wywłaszczenia. Zbędna, zgodnie z

art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest nieruchomość na której cel nie został zrealizowany m.in. po upływie 10 lat po dacie wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie niekwestionowany materiał dowodowy pozwala ocenić, iż w ustawowych terminach zrealizowano planowane zamierzenie inwestycyjne i jego późniejsza modyfikacja nie powinna być okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu.

Strona skarżąca zgadzając się z oceną prawną wyrażoną przez WSA w Krakowie dotycząca konieczności ścisłej interpretacji celu wywłaszczenia, odmiennie w kontekście zebranego materiału dowodowego ocenia ustalenie celu odnośnie nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a w konsekwencji okoliczność realizacji tego celu. W tym zakresie powołała się skarga na nieprawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 30.05.2017 r. zapadły także w sprawie zwrotu położonych w bezpośrednim sąsiedztwie części działek nr [...] i nr [...] obr. [...], w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...]

6.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., póz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W kontrolowanej aktualnie sprawie orzekał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27.11.2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 1090/13) uchylił obie zaskarżone decyzje organów administracji o odmowie zwrotu działki nr [...] oraz części działek nr [...], [...] obręb [...] w K.. Wyrażoną we wskazanym wyroku oceną prawną i zapatrywaniami związane były zatem organy administracji ponownie rozpatrujące tę sprawę. Aktualnie więc zasadniczą kwestią pozostaje to, czy w zaskarżonych obecnie decyzjach należycie uwzględnione zostały te uwagi i zapatrywania prawne.

10

Zwrócić zatem należy uwagę, że we wskazanym wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 27.11.2013 r. wiążąco określone zostało to, jak - na gruncie tej sprawy - należy rozumieć cel wywłaszczenia spornych działek. Sąd oceniając bowiem kompleksowo akty administracyjne składające się na cały proces inwestycyjny przebudowy ul. [...] w K. Etap l (tj. decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy tej ulicy z 28 grudnia 1971 r., Klauzulę nr [...] stanowiąca Założenia Techniczno-Ekonomiczne przebudowy ul. [...] oraz decyzję wywłaszczeniową z 25 maja 1976 r., a także Projekt zieleni z 1972 r.) stwierdził i przyjął, że w tej sprawie nie można utożsamiać celu wywłaszczenia (przebudowy ul. [...]) z budową alejek asfaltowych wraz z pasami zieleni. WSA w Krakowie zwrócił m.in. uwagę na to, że w przedmiotowej sprawie decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowiła, iż celem wywłaszczenia była przebudowa ulicy zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny ale decyzja ta nie obejmowała jednak projektu zieleni. Trudno uznawać więc, aby realizacja alejek asfaltowych na podstawie rok później opracowanego projektu (1972 r.) była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z 1976 r. w związku z projektem realizacyjnym zatwierdzonym w 1971 r. Gdyby celem wywłaszczenia była realizacja tych alejek wraz z pasami zieleni jako "infrastruktura mogąca w tamtym okresie służyć mieszkańcom (...) do przemieszczania się pomiędzy pętlą tramwajową i pętlą autobusową (...) i pozwalająca korzystać z istniejących już punktów usługowych" na podstawie projektu z 1972 r., to nie było przeszkód, aby decyzję zatwierdzającą ten projekt również wymienić w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r., co jednak nie nastąpiło. Podsumował zatem WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 listopada 2013 r, że przez przebudowę ul. [...] w K., zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy ul. [...] (bez projektu zieleni) z 28 grudnia 1971 r. - nie można rozumieć budowy alejek i zaprojektowania terenu zieleni. Mając zatem na uwadze przedstawione wyże precyzyjne i konkretnie wyrażone zapatrywanie uprzednio orzekającego sądu odnośnie tego jak rozumieć należy cel wywłaszczenia w tej sprawie, uznać należało, iż nie naruszają prawa zaskarżone aktualnie decyzje organów administracji orzekające o zwrocie działek nr [...] oraz nr [...] obręb [...] w K.. Jak bowiem wynika z niekwestionowanych w sprawie ustaleń faktycznych, działki te wykorzystane zostały na urządzenie terenów zielonych pomiędzy alejkami asfaltowymi w układzie promienistym. Nie zostały one zatem użyte na cel wywłaszczenia, w rozumieniu powyżej przedstawionym, a wiążącym orzekające organy w tej sprawie.

11

Powyższe nakazywało więc uznać działki te za zbędne na cel wywłaszczenia i orzec o ich zwrocie. Co do zasady bowiem, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami; Dz. U. 2018 r., póz. 121; dalej ustawa powoływana jako u.g.n.). Zbędność działki na cel wywłaszczenia uprawnia poprzedniego właściciela lub jego następcę prawnego do żądania zwrotu takiej nieruchomości. Nie sposób przy tym zasadnie twierdzić, jak czyni to Gmina Miejska K w złożonej skardze, że w sprawie nie został poprawnie ustalony stan faktyczny (art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 K.p.a.), gdyż alejki wraz z terenem zielonym (działki podlegające zwrotowi) stanowiły część infrastruktury technicznej objętej decyzją wywłaszczeniową. Należy bowiem podkreślić, że oceny organów administracji w zakresie określenia celu wywłaszczenia w tej sprawie, w istotnym zakresie zdeterminowane były uprzednio wyrażonymi zapatrywaniami orzekającego sądu administracyjnego. Sąd zaś ten przesądził, iż celem wywłaszczenia nie była budowa alejek asfaltowych i zaprojektowanie terenu zieleni, jako części inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...] Negowanie więc obecnie tych ustaleń i zapatrywań, z mocy cytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a. nie może doprowadzić do innych ocen w analizowanym zakresie (ustalenia celu wywłaszczenia spornych nieruchomości). Bez znaczenia dla aktualnej oceny celu wywłaszczenia jest także powoływana przez stronę skarżącą definicja "zasięgu pasa drogowego" zawarta w art. 18 ustawy z dnia 29.03.1962 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 20, póz. 90). Cel wywłaszczenia bowiem został zidentyfikowany w oparciu o analizę szeregu aktów administracyjnych (wyżej wskazanych), a przyjęty sposób jego rozumienia wiązał orzekające w sprawie organy administracji. Organy te przy tym należycie odczytały ocenę prawną wyrażoną przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 listopada 2013 r.

Z uwagi na specyfikę tej sprawy wyrażającą się w związaniu organów administracji oceną prawną zawartą w wydanym uprzednio wyroku, nie było zasadne odwołanie się strony skarżącej do poglądów zaprezentowanych przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 30.05.2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 414/17). Zakres bowiem związania organów administracji w tamtej sprawie wydanym wyrokiem był inny, gdyż nie determinował tak dalece jak w niniejszej sprawie, ocen w zakresie ustalenia celu wywłaszczenia. Konsekwencją powyższego jest uznanie za nietrafne także zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., skoro bez wątpienia ustalono, że

12

sporne działki zbędne były na cel wywłaszczenia. Fakt zbędności wywłaszczonych nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia przesądza o konieczności ich zwrotu.

Mając na uwadze przedstawione rozważania, sąd oddalił skargę. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 151 p.p.s.a.

13