Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K. (dalej: "strona") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], odmawiającej przyznania na rzecz strony płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] czerwca 2016 r. strona wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 w związki z przeniesieniem posiadania gruntów od [...]. Do wniosku załączyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w związku z przejęciem posiadania gruntów. Strona przedstawiła umowę poddzierżawy z [...] marca 2015 r. zawartą pomiędzy stowarzyszeniem [...] z siedzibą w [...] a [...], wypowiedzenie umowy poddzierżawy z [...] marca 2016 r., a także umowę poddzierżawy z [...] kwietnia 2016 r. zawartą pomiędzy stowarzyszeniem [...] a stroną.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2016 r. odmówił przyznania wszystkich płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020), o które strona ubiegała się we wniosku.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż [...] użytkował deklarowane działki ewidencyjne od [...] marca 2015 r. na podstawie umowy poddzierżawy zawartej ze stowarzyszeniem [...]. Następnie [...] marca 2016 r. stowarzyszenie [...] wypowiedziało mu rzeczoną umowę poddzierżawy. W oświadczeniu z [...] marca 2016 r. strony tej umowy wskazały, że umowa dzierżawy z [...] marca 2015 r. wygasa z chwilą upływu okresu wypowiedzenia, to jest [...] kwietnia 2016 r. Dzierżawca potwierdza, że [...] kwietnia 2016 r. przejął władztwo nad nieruchomością. Z kolei, jak wynika z umowy poddzierżawy zawartej [...] kwietnia 2016 r., stowarzyszenie [...] poddzierżawiło stronie te same działki ewidencyjne na okres od [...] maja 2016 r. do [...] marca 2020 r. Mając na względzie te ustalenia organ I instancji uznał, że chociaż strona wystąpiła z wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania w terminie, nie przejęła zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego od [...]. Przeniesienie posiadania, a tym samym i zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, nie jest bowiem możliwe w przypadku przekazania działek rolnych pomiędzy dotychczasowym poddzierżawcą a wydzierżawiającym, który ponownie wydzierżawia grunty nowemu poddzierżawcy. O skutecznym przejęciu zobowiązania, zdaniem organu ARiMR, można mówić wyłącznie w przypadku bezpośredniego przekazania posiadania gruntów pomiędzy przekazującym a przejmującym to posiadanie. W rozpatrywanej sprawie sporne działki ewidencyjne od [...] kwietnia 2016 r. były w posiadaniu stowarzyszenia [...]. Dopiero z dniem [...] maja 2016 r. zostały przekazane w poddzierżawę stronie.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie, strona zarzuciła rażące naruszenie: 1) § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r., przez bezpodstawne przyjęcie, że "przeniesienie posiadania" gruntów, o którym mowa w tym przepisie, musi odbyć się bezpośrednio pomiędzy rolnikiem, który wystąpił o pierwszą płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, a rolnikiem, który zamierza wstąpić do postępowania w sprawie przyznania tej płatności, a także – niezależnie od powyższego – 2) art. 8 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustalenie jakie inne zdarzenia prawne miały miejsce w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania o pierwszą płatność przez odwołującą. Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie w charakterze dowodów dokumentów załączonych do odwołania. Jak podniosła w dalszej części, dokumenty te potwierdzają, że przeniesienie posiadania pomiędzy P. K. a odwołującą odbyło się bezpośrednio, to jest bez pośrednictwa stowarzyszenia [...]. Wynika z nich, że po wypowiedzeniu P. K. umowy dzierżawy przez stowarzyszenie [...], stowarzyszenie to zawarło z odwołującą umowę na prowadzenie działań ochronnych na przedmiotowych gruntach. Przejęcie posiadania gruntów nastąpiło bezpośrednio od P. K. w dniu wypowiedzenia mu umowy dzierżawy. Po okresie obowiązywania umowy na prowadzenie działań ochronny, strony postanowiły zawrzeć umowę dzierżawy, która została złożona wraz z wnioskiem o przejęcie zobowiązań.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału ARiMR w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż odwołująca przejęła najpierw w dniu [...] kwietnia 2016 r. w formie umowy na prowadzenie działań ochronnych, a następnie z dniem [...] maja 2016 r. w formie umowy poddzierżawy, grunty rolne leżące na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z powyższymi umowami, przeniesienie posiadania gruntów nastąpiło bezpośrednio pomiędzy stowarzyszeniem [...] (zamawiający, wydzierżawiający) a odwołującą (wykonawcą, poddzierżawcą). Natomiast z wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 wynika, że przekazanie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na wskazanych działkach ewidencyjnych nastąpiło pomiędzy P. K. (przekazującym) a odwołującą (przejmujący).

Organ ARiMR podniósł, przywołując treść § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, że prawo do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służąc realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące rzeczonej płatności przewidują taką możliwość. Realizacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych z racji charakteru zadań określonych do wykonywania przez rolników jest nierozerwalnie związana z gruntem rolnym, na którym zobowiązania te są realizowane. Przeniesienie zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych jest konsekwencją przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, a nie odwrotnie, i zgodnie z przywołanymi regulacjami następuje w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy. W konsekwencji, jak podał organ ARiMR, aby doszło do przejęcia zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego powinny zostać spełnione następujące warunki: - przejęcie zobowiązania powinno nastąpić wraz z przeniesieniem faktycznego posiadania działek rolnych, do których przyznano płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, - podstawą przeniesienia posiadania działek rolnych powinna być umowa (sprzedaży, dzierżawy lub inna), - przekazanie działek rolnych i zobowiązania powinno nastąpić od tej samej osoby, - przejmującym (grunty i zobowiązanie) powinna być jedna osoba. Organ odwoławczy podkreślił, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne musi być realizowane w sposób ciągły i nieprzerwany.

Konkludując organ ARiMR uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, ponieważ przekazanie działek rolnych i zobowiązania nie nastąpiło od tej samej osoby – przeniesienie posiadania działek nastąpiło bezpośrednio pomiędzy stowarzyszeniem [...] a odwołującą, a przekazanie zobowiązania na tych działach nastąpiło między odwołującą a P. K.. Pomiędzy [...] a odwołującą nie został zawiązany w tym względzie żaden stosunek prawny. Oznacza to konieczność odmowy przyznania analizowanych płatności na rzecz odwołującej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła rażące naruszenie: 1) art. 8 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 65 Kodeksu cywilnego, przez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że przejęcie gruntów przez skarżącą nie nastąpiło bezpośrednio od P. K., pomimo że z oświadczenia zaangażowanych osób wynika, iż faktycznie doszło do przekazania gruntów bezpośrednio pomiędzy P. K. a skarżącą, 2) art. 8 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez nie zebranie materiału dowodowego mającego na celu usunięcie wątpliwości organu ARiMR; 3) art. 47 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez bezpodstawne przyjęcie, że przeniesienie posiadania gruntów musi odbyć się bezpośrednio pomiędzy rolnikiem, który wystąpił o pierwszą płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, a rolnikiem, który zamierza wstąpić do postępowania w sprawie przyznania tej płatności, mimo że żaden przepis takiego wymogu nie zawiera. Jednocześnie skarżąca wskazała na zasadność wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w ostatnio przedstawionym zakresie.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Istota sporu do jakiego doszło na gruncie kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżąca mogła wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 – na miejsce P. K. – a w konsekwencji, czy mogła skutecznie dochodzić przyznania tych płatności na swoją rzecz.

W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę na obowiązujące w tym względzie regulacje prawne.

Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, którego dotyczy rozpatrywana sprawa, ma na celu zachowanie oraz propagowanie niezbędnych zmian w praktykach rolnych, które stanowią pozytywny wkład w środowisko i klimat (art. 28 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) i uchylającego rozporządzenie Radu (WE) nr 1698/2005; Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 487 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1305/2013"). Płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmą się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie, w tym dotyczących, ale nie tylko, użytków rolnych określonych w art. 2 niniejszego rozporządzenia (art. 28 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1305/2013). Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie obowiązkowe normy ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) 1306/2013, odpowiednie kryteria i minimalne działania ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c ppkt. (ii) oraz (iii) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, a także inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione na mocy prawa krajowego (art. 28 ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 1305/2013). Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 28 ust. 5 zd. 1 rozporządzenia 1305/2013). Płatności udzielane są corocznie i rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań (art. 28 ust. 6 zd. 1 cytowanego rozporządzenia).

Już na poziomie prawodawstwa unijnego przewidziano – w art. 47 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013 – że w przypadku gdy całość lub część gruntów objętych zobowiązaniem lub całe gospodarstwo rolne jest przekazane innej osobie w okresie trwania tego zobowiązania osoba ta może przejąć zobowiązanie lub część zobowiązania odpowiadającą przekazanym gruntom na pozostały okres lub zobowiązanie to może stracić ważność, a w odniesieniu do okresu, w którym zobowiązanie było ważne, nie wymaga się zwrotu.

W prawie krajowym natomiast, stosownie do art. 43 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm., dalej: "u.w.r.o.w."), ustanowiono, że w sprawach o przyznanie pomocy w razie śmierci podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą fizyczną, rozwiązania, połączenia lub podziału podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa tego podmiotu w toku postępowania, następca prawny tego podmiotu albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1 u.w.r.o.w., oraz istocie i celowi działania albo poddziałania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu przywołany ostatnio przepis stosuje się odpowiednio w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, o czym stanowi już art. 43 ust. 3 u.w.r.o.w.

Względem działania rolno-środowiskowo-klimatycznego przypadki, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, a także warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie krajowe"). Przypadek, który dotyczy pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, jak ma to miejsce w kontrolowanej sprawie, ujęty został w § 26 tego rozporządzenia. Zatem, stosownie do § 26 ust. 1 rozporządzenia krajowego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej złożonym przez rolnika lub zarządcę, w okresie od dnia złożenia tego wniosku do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej płatności nowy posiadacz tych gruntów lub stada może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na miejsce tego rolnika lub zarządcy. Nowy posiadacz gruntów lub stada, o których mowa w ust. 1, wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na miejsce rolnika lub zarządcy na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów lub stada (§ 26 ust. 2 rozporządzenia krajowego). Do wniosku tego nowy posiadacz gruntów lub stada, o których mowa w ust. 1, dołącza umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie tych gruntów lub stada, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji (§ 26 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia krajowego).

Mając na względzie przywołane powyżej regulacje nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, jakoby dopuszczalnym miałoby być ubieganie się przez nowego posiadacza gruntów rolnych o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w miejsce dotychczasowego rolnika, który wystąpił z wnioskiem o tę płatność, jeżeli przekazanie posiadania tych gruntów rolnych nastąpiło nie od tego rolnika, lecz od podmiotu trzeciego, dotychczas nie występującego o rzeczone płatności. Stanowisko to pozostaje nie tylko w sprzeczności z treścią tych regulacji (zob. zwłaszcza art. 43 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.w.r.o.w.), lecz nadto godzi w istotę oraz cel działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Jego uznanie prowadziłoby bowiem do zaakceptowania takiej sytuacji, w której rolnik, który podjął się realizacji pięcioletniego zobowiązania na określonych gruntach rolnych, nie byłby posiadaczem tych gruntów, a posiadaczem tym byłby ów podmiot trzeci, to jest podmiot, który nigdy nie podjął się realizacji wspomnianego zobowiązania. Wystąpienie takiej sytuacji nie świadczy w żaden sposób o kontynuacji wieloletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, lecz o zaprzestaniu jego realizacji, z czego nie można wyciągać pozytywnych następstw dla osób ubiegających się o płatność w ramach analizowanego działania (por. § 34 ust. 1 rozporządzenia krajowego).

Rację należy jednak przyznać skarżącej w zakresie, w jakim zarzuca ona organowi ARiMR nie podjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie, czy w jej przypadku przeniesienie posiadania nastąpiło nie od podmiotu trzeciego, którym w kontrolowanej sprawie jest stowarzyszenie [...], lecz od rolnika P. K., który to rolnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015.

Przede wszystkim zauważyć trzeba, że organ ARiMR pozostaje w błędnym przekonaniu, że pomiędzy przekazującym a przejmującym posiadanie musi istnieć jakikolwiek stosunek prawny. Wprawdzie z § 26 ust. 1 rozporządzenia krajowego wywnioskować trzeba, że przepis ten dotyczy sytuacji, w których do przeniesienia posiadania gruntów rolnych dochodzi w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, a więc w konsekwencji nawiązania określonego stosunku prawnego o charakterze prywatnoprawnym wynikającego z takiej umowy, w rzeczonej regulacji nie zastrzeżono, aby do zawarcia takiej umowa, ergo nawiązania stosunku prawnego, powinno dojść pomiędzy przekazującym oraz przejmującym posiadanie tych gruntów rolnych. Nie sposób zresztą uznać, aby w takich okolicznościach, z jakimi mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, w których – dla uproszczenia obecnie czynionych uwag – dochodzi do zmiany osoby poddzierżawcy gruntów rolnych, a których nie można ex ante wykluczyć spod zastosowania § 26 ust. 1 rozporządzenia krajowego, pomiędzy dotychczasowym poddzierżawcą a przyszłym poddzierżawcą mógł zostać nawiązany jakikolwiek stosunek prawny mający za przedmiot te grunty rolne i posiadający istotne znaczenie dla załatwienia sprawy. Zauważyć bowiem trzeba, że poddzierżawca wraz z rozwiązaniem z nim umowy dzierżawy traci jakiekolwiek uprawnienia do prawnego dysponowania przedmiotem dzierżawy. Nota bene, stosownie do art. 698 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 380), bez zgody wydzierżawiającego dzierżawca nie może oddawać przedmiotu dzierżawy osobie trzeciej do bezpłatnego używania ani go poddzierżawiać. Nawet, gdyby do takiej sytuacji doszło, koniecznym byłoby przyjęcie, stosownie do art. 688 § 2 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego, że stosunek wynikający z zawartej przez dzierżawcę umowy o bezpłatne używanie lub poddzierżawę uległby rozwiązaniu najpóźniej z chwilą zakończenia samego stosunku dzierżawy. Zatem oczekiwanie przez organ ARiMR, aby skarżąca wykazała, że pomiędzy nią a P. K. istniał jakiś stosunek prawny jest niczym nieuzasadnione.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 348 Kodeksu cywilnego przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Skoro samo posiadanie jest stanem faktycznym (zob. art. 336 Kodeksu cywilnego), jego przekazanie nie wymaga innej czynności niż czynność faktyczna – wydania rzeczy – a następcą w posiadaniu jest ten komu posiadanie dobrowolnie przekazał poprzednik (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 maja 2013 r., sygn. akt V CSK 269/12). Podstawowe znaczenie, na gruncie § 26 ust. 1 rozporządzenia krajowego, nabiera zatem ustalenie przez organ ARiMR, czy w realiach danej sprawy doszło do tak rozumianego przekazania posiadania gruntów rolnych przez rolnika, który wystąpił z wnioskiem o pierwszą płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, na rzecz osoby, która ubiega się o wstąpienie do wszczętego w ten sposób postępowania na miejsce tego rolnika.

W tym względzie organ ARiMR, w ramach kontrolowanej sprawy, dopuścił się istotnego naruszenia art. 4 oraz art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Organ ARiMR przeprowadzając ustalenia faktyczne w rozważanym obecnie zakresie całkowicie zignorował bowiem przedłożone przez skarżącą oświadczenie pochodzące od niej, od P. K., a także od wydzierżawiającego stowarzyszenia [...], w którym podmioty te wprost wskazały, że z dniem [...] kwietnia 2016 r. przedmiotowe grunty zostały wydane skarżącej bezpośrednio przez P. K., co potwierdza umowa na prowadzenie działań ochronnych z [...] kwietnia 2016 r. W świetle przywołanych regulacji procesowych organ ARiMR zobligowany jest rozpatrzyć cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonując ustaleń faktycznych w oparciu o jego całokształt, czemu wyraz winien dać w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkom tym w kontrolowanej sprawie organ ARiMR nie sprostał. Pomimo odnotowania faktu przedłożenia przez stronę rzeczonego oświadczenia, organ ARiMR nie objął go postępowaniem wyjaśniającym, nie wskazał jakie znaczenie dla czynionych przez ten organ ustaleń ma to oświadczenie. Nie powinno ujść uwadze organu ARiMR, że przedłożone przez skarżącą oświadczenie odnosi się do istotnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy okoliczności faktycznych, to jest przekazania na rzecz skarżącej posiadania gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Organ ARiMR zobligowany był zatem uwzględnić to oświadczenie w przeprowadzanym postępowaniu wyjaśniającym i dokonać jego oceny na tle pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło.

Z uwagi na znaczenie powyższych ustaleń faktycznych dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy ich pełne przeprowadzenie wymaga zachowania zasady dwuinstancyjności, co wymaga z kolei wyeliminowania z obrotu prawnego także rozstrzygnięcia podjętego w I instancji.

Wobec powyższego, odniesienie się do zarzutu, w którym skarżąca wskazuje na naruszenie art. 65 Kodeksu cywilnego jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne. To do organu ARiMR, a nie sądu administracyjnego, należy bowiem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ARiMR uwzględni wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") orzeczono jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono, w oparciu o art. 200 P.p.s.a., w punkcie 2. sentencji wyroku.