Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 369/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 156 PAR. 1 PKT 2; 10 PAR. 1; 61 PAR. 4; 28 KPA
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Tomasz Szmydt WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D.L. i M.Z. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku W.M., I.M., M.M., D.L., M.B., M.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zawieszającego postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia nieruchomości o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], tom [...], wykaz [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...] Minister Budownictwa i Materiałów Budowlanych stwierdził przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o. w P. – M.J. i Z.T., w tym nieruchomości o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], tom [...] wykaz [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność T.Z. i J.M..

Pismem z dnia 1 lipca 2004 r. (data wpływu: 5 lipca 2004 r.) N.M., I.M., M.M. i W.M. - następcy prawni J. M. (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1990 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 2004 r., sygn. akt [...]) - byłego współwłaściciela przejętej nieruchomości i udziałowca Spółki P. sp. z o.o. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1966 r., w części dotyczącej przejęcia nieruchomości o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej P., tom [...], wykaz [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] - do czasu nadesłania dokumentów potwierdzających ujawnienie spółki P. Sp. z o.o. w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz powołania organów właściwych do reprezentowania spółki. Jednocześnie Minister Infrastruktury zobowiązał N.M., M.Z., W.M., I.M., M.M., D.L. i M.B. do wystąpienia do właściwego sądu rejestrowego z wnioskiem o zarejestrowanie spółki P. Sp. z o.o. w P. w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz do powołania, we właściwym trybie, organów uprawnionych do reprezentowania Spółki w postępowaniu nadzorczym.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...].

Pismem z dnia 30 lipca 2012 r. W.M., I.M., M.M., D.L., M.B. i M.Z. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zawieszającego postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...] - w części (tych postanowień) dotyczącej przejęcia nieruchomości o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], tom [...], wykaz [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności postanowień z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz z dnia [...] czerwca 2011 r.

Pismem z dnia 3 września 2013 r. (data wpływu: 9 września 2013 r.) W.M., I.M., M.M., D.L., M.B., M.Z. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...].

Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 156 § 1 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do postanowień z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 Kpa, wydaje się postanowienie (art. 126 Kpa).

Minister podkreślił, że przedmiotem postępowania nadzorczego, prowadzonego w trybie art. 156 Kpa w zw. z art. 126 Kpa nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryﬁkacja postanowienia ostatecznego przez pryzmat przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Organ naczelny nie doszukał się w przedmiotowych postanowieniach wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6, 7 Kpa. Mając powyższe na względzie, do zbadania pozostała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, polegająca na wydaniu decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy wskazał, że za Wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej uważa się wydanie rozstrzygnięcia w przypadku braku przedmiotu sprawy, do którego możliwe byłoby zastosowanie danego przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie istniał przedmiot sprawy rozstrzygniętej kwestionowanymi postanowieniami z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] i z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] albowiem postępowanie z wniosku następców prawnych J.M. zostało skutecznie wszczęte, a zarazem istniała podstawa prawna zawieszenia postępowania w postaci przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.

Minister podniósł, że rażące naruszenie prawa zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie oraz doktrynie poglądami stanowi oczywiste, wyraźne i bezsporne naruszenie przepisu prawa, tym samym występuje wówczas, gdy proste zestawienie treści przepisu z treścią rozstrzygnięcia wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest również pogląd, że wydanie decyzji (postanowienia) z rażącym naruszeniem prawa następuje wówczas, gdy skutki wydanego rozstrzygnięcia są nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Minister wskazał, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. wydane zostało w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W kwestionowanym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz utrzymującym je w mocy postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r. Minister Infrastruktury wskazał jako przyczynę zawieszenia postępowania konieczność zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu spółce P., która posiada podmiotowość prawną w związku z jej ujawnieniem w rejestrze handlowym, zaś kontrolowane orzeczenie z dnia [...] listopada 1966 r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Skarbu Państwa bezpośrednio dotyczy jej interesu prawnego.

Stosownie do art. 171 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502), przez zarejestrowanie spółka [z ograniczoną odpowiedzialnością] nabywała osobowość prawną. Osobowość prawna wiąże się zaś m. in. z uprawnieniem spółki do posiadania własnego majątku, odrębnego od majątków wspólników. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 Nr 121, poz. 770 ze zm.), do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Z kolei art. 9 ust. 3 tej ustawy stanowi, że do czasu rejestracji, o której mowa w ust. 2, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru.

Zdaniem Ministra, w świetle przepisów art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r., nie budzi wątpliwości, że spółka wpisana do rejestru handlowego, a niewykreślona, w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym, aczkolwiek z uwagi na brak wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego możliwość dokonywania czynności prawnych przez spółkę jest ograniczona wyłącznie do tych czynności. Z przepisu art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. a contrarío wynika, iż w szczególności spółka nie wpisana do KRS nie może dokonywać czynności procesowych w toku postępowania przed organem administracji publicznej, z uwagi na brak należytej reprezentacji.

Minister zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie spółka P. Sp. z o. o. ma przymiot strony, to obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, wynikającym z art. 10 § 1 Kpa, jest zapewnienie tejże stronie realnej możliwości uczestnictwa w postępowaniu, w tym składania wyjaśnień, wniosków i dowodów. Minister uznał zatem, że prawidłowo organ nadzoru zawiesił postępowanie z wniosku następców prawnych J.M. albowiem postępowanie to dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków wyżej wymienionej Spółki. Przedmiotowy wniosek z dnia 1 lipca 2004 r. dotyczył stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z dnia [...] listopada 1966 r. w całości, a zatem w szczególności, w części dotyczącej przejęcia mienia przedsiębiorstwa spółki P. Sp. z o.o. Nie doszło zatem do naruszenia prawa, w tym art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, przy wydaniu przedmiotowego postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymujące w mocy wyżej wymienione postanowienie również zostało wydane zgodnie z prawem obowiązującymi w dniu jego wydania. Wobec nie ziszczenia się żadnej przesłanki stwierdzenia nieważności, wymienionej w art. 156 § 1 Kpa, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowień z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...].

Od postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] D.L. i M.Z. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciły naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 7, i art. 8 Kpa poprzez wadliwe przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji przejmującej na własność Państwa w okresie PRL nieruchomości osób fizycznych (prywatnych właścicieli) niezgodnie z prawem i bez odszkodowania (a zatem niezgodnie z treścią art. 21 Konstytucji RP) i wydanie decyzji w tej sprawie, zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienia wstępnego, które zostało wskazane przez organ administracji bez podstawy prawnej, sprzecznie z przepisami prawa, a w szczególności sprzecznie z treścią art. 28 Kpa, który mówi jednoznacznie, że właściciele (osoby fizyczne), których własność nieruchomości została przejęta niezgodnie z prawem przez Państwo, mają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności tego przejęcia w postępowaniu administracyjnym; natomiast oczywiste jest, że takiego prawa nie ma poprzedni właściciel (zbywca), który w formie aktu notarialnego zbył tę nieruchomość na ich rzecz (nabywców) jeszcze przed przejęciem tej nieruchomości przez Państwo (20 lat przed przejęciem nieruchomości przez Państwo). Skarżące wskazały, że rozumowanie organu administracji, który twierdzi, że warunkiem koniecznym jest, by zbywca występował łącznie z nabywcami w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej przejmującej na rzecz Państwa nieruchomość nabywców, a nie zbywcy, nie ma żadnej podstawy prawnej. Organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tej podstawy prawnej nie wskazał (łącznego występowania zbywcy i nabywcy w postępowaniu administracyjnym), naruszając tym samym art. 7 i art. 8 Kpa poprzez negację konstytucyjnego i ustawowego (określonego m. in. w Kodeksie cywilnym) prawa właściciela do podejmowania samodzielnie w postępowaniu administracyjnym wszelkich działań mających na celu ochronę tej własności. W tych działaniach organy Państwa są zobowiązane pomagać pod sankcją zaniedbywania obowiązków ustawowych; 2) art. 28 Kpa, które nastąpiło w dwóch aspektach. Po pierwsze, poprzez zanegowanie absolutnie niepodzielnego w danej sprawie prawa wnioskodawców (osób fizycznych) do żądania samodzielnie stwierdzenia w postępowaniu administracyjnym nieważności przejęcia ich prawa własności (które nie było obciążone żadnym prawem osób trzecich, jak również P. Spółka z o.o. nie posiadała w momencie przejęcia przez Państwo żadnego prawa do tej nieruchomości, gdyż ją zbyła w formie aktu notarialnego) i nie wskazanie podstawy prawnej tej negacji (organ nie wskazał żadnych przepisów, które przewidują taką sytuację). Nadto poprzez niewskazanie podstawy prawnej ograniczenia w postępowaniu administracyjnym treści prawa własności poprzez stwierdzenie przez organ administracji, iż właściciel może podejmować działania mające na celu ochronę własności, jak tylko przy współudziale "sine qua non" w postępowaniu administracyjnym osoby trzeciej, której prawa do nieruchomości organ administracji w żaden sposób nie wykazał i nie uzasadnił. Po drugie, naruszenie art. 28 Kpa poprzez niewykazanie w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonego postanowienia, jaki interes prawny (w rozumieniu art. 28 Kpa) miałyby P. Spółka z o. o. w P., który uzasadniałby prawnie i faktycznie udział Spółki w danym postępowaniu administracyjnym, a jednocześnie wadliwe przyznanie tej Spółce praw strony, z zastrzeżeniem, że bez jej udziału sprawa nie może być rozstrzygnięta; 3) art. 107 § 1 Kpa poprzez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutu strony, że organ administracji nie wykazał i nie uzasadnił interesu prawnego (w rozumieniu art. 28 Kpa) P. Spółka z o. o. w P. do brania udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Organ administracji nie wskazał żadnego prawa, ani obowiązku, które przysługiwałyby tej Spółce i które uzasadniałyby jej udział w postępowaniu w charakterze strony. Organ administracji nie wskazał i nie uzasadnił podstawy prawnej błędnego przyjęcia, że P. Spółka z o. o. w P. posiadają prawa strony w danym postępowaniu administracyjnym. Zarzut niewykazania i nieuzasadnienia interesu prawnego, który uzasadniałby udział P. Spółka z o. o. w P. w danym postępowaniu administracyjnym, został podniesiony we wniosku z dnia 3 września 2013 r. o ponowne rozpoznanie sprawy; 4) art. 21 Konstytucji RP poprzez interpretację prawa administracyjnego ograniczającą treść prawa własności i wadliwe przyjęcie, że właściciel nie może podejmować samodzielnie w postępowaniu administracyjnym działań mających na celu ochronę jego niepodzielnego (nieobciążonego żadnym prawem osób trzecich) prawa własności, bez koniecznego udziału w tym postępowaniu osób trzecich (Spółki P. z o.o. w P.), których interesu prawnego nie wykazano i nie uzasadniono w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty skarżące wniosły o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w całości; 2) stwierdzenie nieważności: postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zawieszającego postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia nieruchomości o pow. [...] m2, zapisanej w Księdze wieczystej [...], Tom [...], Wykaz [...], KW nr [...], oznaczonej jako działka [...]; 3) przyznanie na rzecz skarżących kosztów procesu według norm przepisanych; 4) przeprowadzenie rozprawy, także w nieobecności strony skarżącej. W uzasadnieniu skarżące wskazały, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności: 1) zarządzenia Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem P. Spółka z o. o. w P.; 2) orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...] stwierdzającego przejęcie na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości, zgłosił spadkobierca (z upoważnieniem pozostałych spadkobierców) po zmarłych J.M. i T.Z.- N.M. pismem z dnia 2 grudnia 1990 r. Od nia złożenia tego wniosku minął okres 23 lat, a sprawa nadal nie została na dzień dzisiejszy rozstrzygnięta merytorycznie w formie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 1 lipca 2004 r. wniosek został ponowiony (co przyznaje organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia). Również od daty złożenia tego pisma organ administracji przez okres 6 lat nie załatwił sprawy merytorycznie. Minął okres 20 lat i 6 lat od daty ponowienia wniosku (należałoby zwrócić uwagę na treść art. 35 kpa) i organ administracji wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne co do pkt. 2 żądań strony (N.M., który umarł w trakcie postępowania administracyjnego) oraz postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] umarzające postępowanie co do pkt. 1 żądań strony(N.M.). Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w danej sprawie 20 lat temu. Już 20 lat temu wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności przejęcia przez Skarb Państwa swojej nieruchomości niezgodnie z prawem i bez żadnego odszkodowania. Zakres tego żądania, na podstawie art. 21 Konstytucji RP, nie zmienił się przez okres 20 lat. Prowadzenie postępowania administracyjnego przez okres 20 lat i nie wydanie w tym okresie merytorycznej decyzji rozstrzygającej indywidualne żądanie właściciela domagającego się przecież ochrony podstawowego chronionego przez Konstytucję prawa własności narusza zapisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i stanowi podstawę, już niezależnie od wyniku rozstrzygnięcia, do zaskarżenia samego już sposobu prowadzenia sprawy przed Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w Strasburgu.

Skarżące wskazały, że pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w P. zgłosiła swój udział w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym przejęcia na rzecz Państwa niezgodnie z prawem i bez odszkodowania nieruchomości stanowiącej współwłasność wnioskodawców (działka nr [...]). Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I SAB/Wa 449/13 stwierdził przewlekłość postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem i że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi skarżące wskazały, że naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa polegało na tym, że wnioskodawcy bezspornie udowodnili swoje prawo do własności przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] grudnia 1946 r. na walnym zgromadzeniu wspólników P. Spółka z o.o. J.M., T.Z. podjęto w przepisanej prawem formie uchwałę o obniżeniu kapitału spółki, w wyniku której z majątku Spółki została wycofana przedmiotowa nieruchomość - działka nr [...] o pow. [...] m2. Do akt sprawy zostały załączone bezsporne dowody: 1) akt notarialny Rep. Nr [...] na rok 1946 notariusza dr Z. N.; 2) wpis w rejestrze handlowym z dnia [...] maja 1947 r. w dziale [...] pod Nr [...]; 3) ogłoszenie w Monitorze Polskim Nr [...] z dnia [...] lipca 1947 r. na stronie 8. Umową notarialną z dnia [...] maja 1947 r. Rep. Nr [...] przedmiotowa nieruchomość wycofana z majątku spółki została zbyta w części [...] na J.M. oraz w części [...] na rzecz T.Z., stanowiąc od tego momentu własność indywidualną osób prywatnych. Do akt sprawy załączono bezsporne dowody: 1) umowa notarialna z dnia [...] maja 1947 r. Rep. Nr [...] na rok 1947; 2) wypis z Księgi Wieczystej [...], Tom [...], Wykaz [...], KW nr [...]; 3) zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] września 1990 r., potwierdzające, że do dnia [...] sierpnia 1967 r. (tj. do dnia przejęcia nieruchomości przez Państwo) właścicielami indywidualnymi przedmiotowej nieruchomości byli T.Z. i J.M.. W danej sprawie współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości J.M. i T.Z. zgłosili swoje żądanie wyłączenia z przymusowego zarządu przedmiotowej nieruchomości, informując zarządcę przymusowego, iż stanowi ona własność osobistą i przedstawili dowody własności. Żądanie wyłączenia zostało zgłoszone pismem z dnia 14 października 1950 r. oraz pismem z dnia 31 października 1950 r. Natomiast organ administracji w żaden sposób nie wykazał i nie udowodnił, że prawo wnioskodawców do własności przedmiotowej nieruchomości było obciążone w momencie przejęcia tej nieruchomości przez Państwo w 1966 r. jakimkolwiek prawem osoby trzeciej, a zwłaszcza organ administracji nie wskazał w żaden sposób, iż własność nieruchomości wnioskodawców była obciążona jakimkolwiek prawem na rzecz P. Spółki z o. o. w P.. Organ administracji powołał jako podstawę prawną zawieszenia postępowania administracyjnego art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, zgodnie z którym organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub przez Sąd. W konsekwencji gdy, zagadnienie wstępne nie istnieje organ administracji nie ma żadnego prawa zawiesić z tego tytułu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie nie istnieje żadne zagadnienie wstępne, na które powołał się organ administracji zawieszając bezprawnie z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 35 Kpa postępowanie administracyjne. Spółka z o. o. J.M., T.Z. nie jest stroną danego postępowania administracyjnego, nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, której zwrotu dotyczy żądanie wnioskodawców. Spółka z o. o. J.M., T.Z. w przepisanej prawem formie wyraziła swoją wolę, że przekazuje własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz T.Z. i J.M.. To oświadczenie woli nastąpiło w formie aktu notarialnego i jest nieodwołalne. Zatem nie istnieje żadne zagadnienie wstępne, oświadczenie woli Spółki zostało złożone i organ administracji nie miał żadnego prawa żądać za pieniądze obywateli reaktywacji Spółki, żeby jeszcze raz Spółka powtórzyła swoje oświadczenie woli już raz złożone w formie aktu notarialnego. Spółka zgodnie z prawem nie może odwołać swojego oświadczenia woli złożonego w 1946 r. Również organ administracji nie miał żadnego prawa kwestionować tego oświadczenia woli. Twórcze kreowanie przez organ administracji zagadnienia wstępnego, które oczywiście nie istnieje stanowi niezgodne z prawem przedłużenie postępowania administracyjnego, a zawieszenie postępowania administracyjnego, z powodu zagadnienia wstępnego, które nie istnieje (Spółka już wyraziła nieodwołalnie swoją wolę) stanowiło rażące naruszenie prawa, podlegające sankcji nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, o co wnoszą skarżące.

Ich zdaniem, naruszenie art. 28 Kpa polegało natomiast na tym, że uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności zawieszenia postępowania, Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że zawieszenie postępowania nastąpiło głównie z tego powodu, iż stroną postępowania nieważnościowego są także P. Spółka z o. o., która powinna wziąć udział w postępowaniu. Zgodnie z przepisem art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Organ administracji wydający zaskarżone postanowienie zawieszające postępowanie w żaden sposób nie wykazał w uzasadnieniu prawnym i faktycznym, jaki interes prawny miałyby mieć P. Spółka z o. o. J. M. i T.Z., który uzasadniałby prawnie i faktyczne udział Spółki w danym postępowaniu nieważnościowym. Organ nie wykazał jakie prawa Spółki zostałyby naruszone, a okoliczności i zwyczajnie zdrowy rozum wyraźnie wskazują, iż żadne z tych praw nie zostałoby naruszone, albowiem żądanie wnioskodawców dotyczy zwrotu nieruchomości, która nie należała do Spółki, a zatem jej zwrot właścicielom w żaden sposób nie mógłby naruszyć praw Spółki; co więcej Spółka wyraźnie oświadczyła w formie aktu notarialnego, które to oświadczenie jest nieodwołalne, że przekazuje własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz T.Z. i J.M.. Zatem Spółka z o. o. P. nie miała żadnego interesu prawnego do brania udziału w postępowaniu administracyjnym, a zatem naruszenie treści art. 28 Kpa przy wydaniu przez organ zaskarżonego postanowienia zawieszającego postępowanie jest oczywiste w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Jeżeli chodzi o naruszenie art. 107 § 1 Kpa skarżące wskazały, że przepis ten do części składowych decyzji administracyjnej zalicza m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. W ocenie skarżących, organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazał żadnego prawa, ani obowiązku, które przysługiwałyby P. Spółka z o. o. w P., które uzasadniałoby udział Spółki w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Organ administracji przyjął z góry, iż P. Spółka z o. o. w P. powinny być stroną w danym postępowaniu administracyjnym, a jednocześnie nie udowodnił i nie uzasadnił, jaki interes prawny posiada ta Spółka by brać w nim udział, ani nie wskazał żadnych przepisów prawnych, które wskazywałyby na obowiązkowy udział Spółki w danym postępowaniu administracyjnym.

Odnośnie naruszenia art. 21 Konstytucji RP skarżące wskazały, że w danej sprawie istnieje oczywisty, fundamentalny interes praworządności albowiem to naczelny organ administracji ma zadecydować na indywidualnym przykładzie, czy Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, jak to expressis verbis wynika z art. 21 Konstytucji RP. Właściciel, który ma zdolność do czynności prawnych może zawsze wszcząć postępowanie administracyjne, mające na celu w sprawie indywidualnej ochronę i odzyskanie jego prawa własności; to jego prawo nie może nigdy zgodnie z prawem, stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, pod pozorem narzucenia mu obowiązku niejako przywołania do postępowania administracyjnego nieistniejącej już osoby prawnej, nie będącej właścicielem. Zawieszenie postępowania administracyjnego, bez podstawy prawnej, rażąco niezgodnie z prawem właściciela bezpośrednio narusza art. 21 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W piśmie z dnia 10 marca 2014 r. skarżące - powołując się na przepis art. 21 Konstytucji RP, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1992 r., sygn. akt III ARN 23/92, uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1948 r., sygn. akt C 373/48, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07 – odwołały się do konstytucyjnego prawa do sądu, skoro organ nie rozstrzygnął sprawy przez 23 lata, wskazały, że przepisów nacjonalizacyjnych nie można wykładać w sposób jeszcze bardziej ograniczający prawa osób dochodzących swojej własności, podniosły, że w ramach nacjonalizacji przedsiębiorstw nie przechodziły na rzecz Państwa nieruchomości będące własnością osoby trzeciej-osoby fizycznej, mimo że na tej nieruchomości znajdowało się nacjonalizowane przedsiębiorstwo.

W piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. D.L. i M.Z. podtrzymały argumentację skargi. Dodatkowo podniosły, że zawieszenie postępowania można by sensownie uzasadnić, gdyby nastąpiło to w terminie określonym w art. 35 Kpa, a nie po upływie kilkudziesięciu lat. Takie działanie narusza przepisy art. 21 i art. 64 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny z punktu widzenia przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 Kpa podlegały postanowienia Ministra Infrastruktury wydane w administracyjnym toku instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1966 r., stwierdzającego przejście, na podstawie art. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, na własność Państwa przedsiębiorstwa P. J.M. i T.Z. S-ka. z o. o. w P., w części dotyczącej pkt 3 tegoż orzeczenia stwierdzającego przejście na własność Państwa, jako składnika majątkowego tegoż przedsiębiorstwa, nieruchomości o pow. [...] m2 wraz z budynkami, położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...].

Zdaniem Sądu, trafne jest stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że postanowieniom z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] i z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] nie można postawić zarzutu wydania ich w warunkach nieważności z art. 156 § 1 Kpa, w szczególności bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Zacząć należało od tego, że Minister Infrastruktury jako organ prowadzący postępowanie nieważnościowe musiał stosować się do obowiązków wynikających z przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 Kpa. Wobec tego organ nadzoru był zobligowany do ustalenia kręgu stron postępowania nieważnościowego, a następnie podjęcia kroków, mających na celu zawiadomienie wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu postępowania na żądanie jednej ze stron, aby zapewnić udział w postępowaniu wszystkim stronom postępowania. Nie jest sporne to, że kwestionowane orzeczenie w pkt 3 zawierało rozstrzygnięcie o przejęciu przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa, co istotne, jako składnika majątkowego nacjonalizowanego przedsiębiorstwa należącego do P. J. M. i T.Z. S-ka. z o. o. w P.. W tej sytuacji nie można zarzucić Ministrowi Infrastruktury wydania kwestionowanych postanowień z 2010 r. i 2011 r. z rażącym naruszeniem przepisu art. 28 Kpa. W kwestionowanym orzeczeniu z 1966 r. Spółka została wskazana jako strona postępowania, a zatem miała interes w kwestionowaniu tej decyzji, np. z powołaniem się na zarzut nieważności – skierowanie orzeczenia w zaskarżonej części do osoby nie będącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Uszło uwadze skarżących, że na gruncie postępowania nadzorczego pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 w zw. z art. 157 § 2 Kpa jest rozumiane szerzej, niż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie zwykłym. Jak wskazano w judykaturze stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32). W postępowaniu nieważnościowym status strony mogą mieć nie tylko osoby legitymujące się interesem prawnym wynikającym z prawa materialnego, ale też osoby legitymujące się tzw. interesem formalnym. W orzecznictwie podniesiono, że osoba, do której skierowana została decyzja kwestionowana następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jest stroną tego postępowania również wtedy, gdy opiera się ono na zarzucie z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 maja 1987 r., sygn. akt IV SA 1062/86, ONSA 1987/1/35).

Wobec tego uznanie podmiotowej Spółki z o. o. za stronę postępowania w niniejszej sprawie, której udział w postępowaniu nieważnościowym jest konieczny, miało oparcie w sądowej interpretacji przepisu art. 28 Kpa w zakresie pojęcia strony postępowania nadzorczego, a zatem nie doszło w tym zakresie do naruszenia prawa o charakterze rażącym, a więc oczywistym.

Rację ma Minister Infrastruktury i Rozwoju, że Minister Infrastruktury, słusznie uznając podmiotową Spółkę z o. o. za stronę postępowania nieważnościwego, miał obowiązek ustalić, czy P. J.M. i T.Z. S-ka. z o. o. w P., jako podmiot wskazany w orzeczeniu wydanym w 1966 r., może obecnie brać udział w postępowaniu administracyjnym. Wobec tego, że podmiotowa Spółka nie została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym -rejestrze przedsiębiorców Minister Infrastruktury trafnie wskazał, że na mocy art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym zachowały moc dotychczasowe wpisy w rejestrach handlowych. Zgodnie natomiast ze wskazanym przez Ministra Infrastruktury ust. 3 art. 9 tej ustawy do skutków prawnych wpisów do rejestru handlowego stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, wyłącznie w zakresie rejestracji oraz dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru.

Ze stanowiska zaprezentowanego przez Ministra Infrastruktury w kwestionowanych postanowieniach wynika, że organ ten - dokonując interpretacji art. 9 ust. 3 - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym - uznał, że norma zawarta w tym przepisie na gruncie postępowania administracyjnego nie przewiduje dla nieprzerejestrowanej Spółki ograniczonej w zakresie przedmiotowym zdolności prawnej i w konsekwencji zdolności procesowej. W konsekwencji organ nadzoru uznał, że aby móc dalej prowadzić postępowanie z udziałem Spółki konieczne jest jej zarejestrowanie do KRS, które Minister Infrastruktury uznał za tzw. zagadnienie wstępne, obligujące do zawieszenia postępowania nadzorczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.

Zdaniem Sądu, interpretacja przez Ministra Infrastruktury, a następnie przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz Ministra Infrastruktury i Rozwoju przepisu art. 9 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KRS była błędna. Mimo, iż przepis ten wskazuje, że daje nieprzerejestrowanej Spółce ograniczoną zdolność prawną, a w konsekwencji zdolność sądową i procesową w postępowaniach sądowych o zarejestrowanie tej osoby w KRS – rejestrze przedsiębiorców, a także zmierzających do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru w zakresie legitymacji biernej (por. postanowienie SN z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt IV CSK 365/13, LEX nr 1459161), to jednak należało przyjąć, że celem tego przepisu było zagwarantowanie możliwości udziału nieprzerejestrowanej Spółce, również w postępowaniach administracyjnych, zainicjowanych na wniosek innego podmiotu.

Zdaniem Sądu, zawieszenia postępowania nieważnościowego z urzędu w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, będącego wynikiem błędnej interpretacji przepisu art. 9 ust. 3, nie można zakwalifikować jako naruszenia prawa o charakterze rażącym. Instytucja stwierdzenia nieważności ma zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, ponieważ zasadą jest trwałość decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 Kpa). Wobec tego interpretacja przesłanek nieważności ma charakter ścisły. Jeżeli chodzi o przesłankę wydania aktu z rażącym naruszeniem prawa w orzecznictwie podnosi się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Natomiast w przypadku konieczności stosowania wykładni danego przepisu, to błędna jego wykładnia nie stanowi rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 775/11, LEX nr 1264933).

Nie można pominąć i tego, że w kwestionowanych postanowieniach z 2010 r. i 2011 r. Minister Infrastruktury zaprezentował pogląd, że podstawę do zawieszenia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa może stanowić okoliczność braku właściwych organów do reprezentowania podmiotowej Spółki. Zdaniem Sądu, pogląd Ministra Infrastruktury w tym zakresie był błędny. W przypadku, gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustali, że osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku organu powołanego do jej reprezentowania, wówczas winien wystąpić w trybie art. 34 § 1 Kpa do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby niezdolnej do czynności prawnych, tj. wyznaczenie kuratora osoby prawnej, o którym mowa w art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego.

Trzeba mieć jednak na uwadze, że błędne działanie Ministra Infrastruktury nie miało charakteru oczywistego, organ nadzoru nie naruszył w tym zakresie jednoznacznego w swej treści zakazu lub nakazu wynikającego z przepisów Kpa, a więc nie działał w warunkach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa przewiduje, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. To zaś co jest tzw. zagadnieniem wstępnym zależy od interpretacji tej przesłanki na tle konkretnego stanu faktycznego sprawy. Zapoznanie się z treścią przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie daje odpowiedzi jaki charakter ma mieć zagadnienie wstępne i czy ma dotyczyć wyniku sprawy, czy może też toku postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym przeważa pogląd, że tzw. zagadnienie wstępne może stanowić jedynie przesłanka prawna o charakterze materialnoprawnym, a za takiej sądy administracyjne nie uznają konieczności wystąpienia organu administracji do sądu powszechnego z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 Kpa (por. np. wyrok NSA z dnia 2 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 78/98, ONSA 2000/4/164). Nie jest to jednak pogląd prezentowany jednolicie, ponieważ pojawiły się także poglądy przeciwne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1697/07, LEX nr 431931).

Nie można pominąć i tego, że w przypadku tego typu spraw sądy administracyjne, uznając za wadliwe zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, nie kwalifikowały działań organów jako nieważnych w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/WA 1931/09, LEX nr 606068). W wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1170/10 (LEX nr 1082577) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość zastosowania przepisu art. 34 § 1 Kpa do osób niebędących osobami fizycznymi – osób prawnych. NSA uznał, że w takim przypadku dla realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu zasadne jest zastosowanie wykładni celowościowej art. 34 § 1 Kpa.

Należało też zwrócić uwagę, że - wbrew temu co stwierdził Minister Infrastruktury i Rozwoju - wniosek o stwierdzenie nieważności przed wydaniem kwestionowanego postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. został sprecyzowany. W pismach z dnia 4 października 2004 r. i dnia 20 czerwca 2011 r. strony wskazały, że kwestionują orzeczenie z 1966 r. w części określonej w pkt 3. Wobec tego organ odwoławczy błędnie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że orzeczenie z 1966 r. było kwestionowane w całości. Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], mimo częściowo wadliwego uzasadnienia stanowiska, odpowiadają prawu, a wskazywane przez skarżących zarzuty naruszenia prawa, tj.: art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, art. 8, art. 28, art. 107 § 1 Kpa oraz art. 21 Konstytucji RP nie mogły być skuteczne.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że nie można uznać, że wydając kwestionowane postanowienia Minister Infrastruktury działał bez podstawy prawnej. Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia pierwszoinstancyjnego stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, natomiast postanowienia wydanego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa. Stanowisko Ministra Infrastruktury zawarte w uzasadnieniach kwestionowanych postanowień opierało się na interpretacji przepisów art. 28 Kpa i art. 9 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KRS. W prowadzonych postępowaniach Minister Infrastruktury, ani Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, czy też Minister Infrastruktury i Rozwoju nie kwestionowali legitymacji do bycia stroną postępowania nadzorczego D.L. i M.Z. jako następców prawnych J.M. i T.Z.– nabywców nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Interesu prawnego skarżących nie kwestionuje także Sąd. W niniejszej sprawie żaden z organów nie twierdził, że podmiotowej Spółce przysługiwało w 1966 r. jakiekolwiek prawo do spornej nieruchomości, a zatem ta kwestia nie podlegała ocenie Sądu. Konieczność zapewnienia podmiotowej Spółce udziału w postępowaniu Sąd uzasadnił powyżej, wskazując, że wynika to ze specyficznej, szerokiej interpretacji pojęcia strony postępowania nieważnościwego w rozumieniu art. 28 Kpa, przyjętej w orzecznictwie sądowym i konieczności zachowania wymogów proceduralnych z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 Kpa. Nieuprawnione jest zatem wywodzenie przez skarżących prawa do samodzielnego uczestnictwa w postępowaniu nieważnościowym. Wobec tego nie może być mowy o pozbawieniu skarżących ochrony ich prawa własności, czy ograniczenia prawa własności do spornej nieruchomości (skarżące nie legitymują się wpisami wieczystoksięgowymi prawa własności do przedmiotowej nieruchomości). Jeżeli chodzi o czas trwania przedmiotowego postępowania, to Sąd podziela stanowisko skarżących, że organ wyższego stopnia prowadzi postępowanie nadzorcze ze znacznym przekroczeniem maksymalnego terminu załatwienia sprawy administracyjnej (art. 35 § 3 Kpa). Przedmiotem niniejszej sprawy nie była jednak ocena działalności Ministra w aspekcie załatwienia sprawy zgodnie z zasadą szybkości i ekonomiki postępowania (art. 12 Kpa), ustawowych terminów załatwiania spraw (art. 35 Kpa), czy prawa strony do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Kontrola sądowoadministracyjna dotyczyła oceny zgodności z prawem wydanych w niniejszej sprawie postanowień. Sąd podzielił stanowisko skarżących, że w dacie wydawania kwestionowanych postanowień z 2010 r. i 2011 r. nie istniało zagadnienie wstępne, obligujące Ministra Infrastruktury do zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jednakże inne w tym zakresie stanowisko Ministra Infrastruktury, wynikało z błędnej wykładni przepisów prawa, a wobec tego nie można było postawić temu organowi zarzutu działania bez podstawy prawnej lub w warunkach rażącego naruszenia prawa. Próba podważenia postanowień Ministra Infrastruktury w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, gdzie znaczenie mają tylko najcięższe wady tkwiące w kwestionowanym akcie, była nieadekwatna do realiów niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 21 Konstytucji RP, ponieważ Minister tego przepisu nie stosował przy zawieszaniu postępowania, czy też przy ocenie legalności postanowień z 2010 r. i 2011 r. Podnoszona w dalszych pismach skarżących kwestia dopuszczalności nacjonalizacji nieruchomości zbytej przez Spółkę na rzecz osób fizycznych przed datą nacjonalizacji, dotycząca merytorycznej oceny zgodności z prawem pkt 3 orzeczenia z 1966 r., wykraczała poza przedmiot niniejszej sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.