Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1357/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 § 2, art. 210 § 1 pkt 5, art. 228 § 1, art. 236 § 1, art. 239, art. 306a § 1 - § 4, art. 306b § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] czerwca 2016 r. M. G. od zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] potwierdzającego, że w sprawie nabycia spadku po zmarłym w dniu [...] lutego 2002 r. M. G. podatek od spadków i darowizn nie wystąpił z uwagi na brak masy spadkowej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. M. G. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie sprawy dotyczącej nabycia spadku po zmarłym bracie M. G., wskazując jako przedmiot spadku [...] udziału w zespole pałacowo - parkowym w [...]. Jako cel wydania zaświadczenia strona podała konieczność jego przedłożenia notariuszowi sporządzającemu umowę sprzedaży powyższego udziału.

Zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie art. 306a § 1 - § 4 oraz art. 306b § 1 O.p. w związku z art. 19 ust 6 ustawy z dnia 1 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 205 – dalej: "u.p.s.d.") potwierdził, że w sprawie nabycia spadku po zmarłym w dniu [...] lutego 2002 r. M. G. podatek od spadków i darowizn nie wystąpił z uwagi na brak masy spadkowej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. M. G. zaskarżyła powyższe zaświadczenie, zarzucając organowi wydanie zaświadczenia w innym zakresie niż żądany oraz naruszenie normy konstytucyjnej mówiącej o zakazie dyskryminacji. Strona wniosła o jego zmianę i wydanie zaświadczenia zgodnego z wnioskiem.

Stwierdzając niedopuszczalność zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej, zaznaczył, że zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej kwestii, a jedynie potwierdza określony fakt lub stan faktyczny. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, a samo zaświadczenie jest wyłącznie informacją o stanie faktycznym, a nie formą rozstrzygnięcia administracyjnego, to zaskarżenie takiej materialno-technicznej czynności organu uznaje się za przyczynę niedopuszczalności odwołania (zażalenia). W tej sytuacji złożenie zażalenia wywołuje skutek w postaci konieczności zastosowania trybu określonego w art. 228 ust. 1 pkt 1 O.p., tj. stwierdzenie w formie postanowienia niedopuszczalności zażalenia.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem, tożsamego w treści z zaświadczeniem wydanym jej siostrze U. G., a także przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia wydanego U. G. w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

- błędną klasyfikację,

- rozstrzyganie o jej prawach i wolnościach obywatelskich, pozbawianie jej praw (sprzedaż pałacu) bez możliwości odwołania, przez co pozbawiono ją praw zagwarantowanych w Konstytucji RP,

- orzekanie na podstawie ustawy, gdy odwołanie składała w oparciu o Europejską Konwencję Praw Człowieka, akt wyższego rzędu - prawo do skutecznego środka odwoławczego i prawo do sądu,

- sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

- manipulację faktami i argumentacją prawną w celu udowodnienia postawionej tezy.

Skarżąca wyraziła przekonanie, że na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej ma obowiązek wydać zaświadczenie w żądanym przez nią zakresie.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Przepisy O.p. nie regulują całościowo postępowania zażaleniowego, odsyłając do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania (art. 239 O. p.). Organ odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym stosuje we wstępnym etapie postępowania czynności zmierzające do oceny czy zażalenie jest dopuszczalne. Stwierdzając natomiast występowanie przyczyny powodującej niedopuszczalność zażalenia zobowiązany jest, zgodnie z art. 228 § 1 O.p., w formie postanowienia stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Do tej kategorii przyczyn niedopuszczalności odwołania należy zaliczyć także zaskarżenie czynności organu podatkowego niebędącej decyzją, lecz np. czynnością materialno-techniczną.

W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną wydania zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2016 r. stanowiły przepisy art. 306a § 1 do § 4 i art. 306b § 1 O.p. oraz art. 19 ust. 6 u.p.s.d. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem, określonym w art. 1, notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. W myśl natomiast art. 306a § 1 O.p., organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Natomiast § 2 stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Stosownie do art. 306a § 3 O.p., zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Z kolei z § 4 tego przepisu wynika, że zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. W przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2 O.p., organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 2 O.p.). Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej kwestii, a jedynie potwierdza określony fakt lub stan faktyczny. Inaczej, niż ma to miejsce w przypadku decyzji, od której możliwe jest wniesienie odwołania. Jak wynika bowiem z art. 207 § 2 O.p., decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 5 O.p. jest obligatoryjnym elementem decyzji. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć, bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2891/13 – dostępny na stronie:www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postanowieniu będącym przedmiotem skargi organ prawidłowo wyjaśnił, że skoro wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, a samo zaświadczenie jest wyłącznie informacją o stanie faktycznym, a nie formą rozstrzygnięcia administracyjnego, to zaskarżenie takiej materialno-technicznej czynności organu uznaje się za przyczynę niedopuszczalności zażalenia.

Odnośnie wyrażonej w skardze sugestii skarżącej, że to Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia zażalenia ma obowiązek wydania zaświadczenia w żądanym przez skarżącą zakresie, wyjaśnić należy, że jedynym organem kompetentnym do wydania zaświadczenia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, który wydaje je w oparciu o informacje wynikające z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p.). Powyższe wynika wprost z cytowanego przepisu art. 19 ust. 6 u.p.s.d. Natomiast odnośnie zgłoszonego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia wydanego U. G. w dniu [...] kwietnia 2016 r. Sąd zauważa, że zaświadczenie to nie zostało przedłożone do skargi.

Mając na uwadze okoliczność, że w stosunku do skarżącej wydane zostało zaświadczenie o treści niezgodnej z jej żądaniem zawartym we wniosku oraz, że zaświadczenie to wydane zostało przez organ niewłaściwy w sprawie, Sąd wyjaśnia, że Dyrektor Izby Skarbowej przekazał wniosek M. G. o wydanie zaświadczenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego we W., który to organ jest właściwy w sprawie, na terenie działania tego urzędu znajduje się nieruchomość będąca przedmiotem spadku (karta 29 akt adm.). Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. w dniu [...] grudnia 2016 r. wydał skarżącej zaświadczenie, którego kopię skarżąca nadesłała przy piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] stycznia 2017 r. (k. 70 skat sąd.).

Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej dotyczącego procedowania w oparciu o Europejską Konwencję Praw Człowieka, należy wyjaśnić, że sposób działania organów podatkowych, a także wytyczne jak powinny być załatwiane sprawy podatników określają przepisy O.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.