Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 919/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia należności z tytułu składek i odsetek za ubezpieczonego będącego płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, składek i odsetek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych na ubezpieczenie społeczne, odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.P. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2012 r. A.P. zwróciła się do ZUS Oddziału w R. o umorzenie zaległych składek za okres od lipca 2006 r. do kwietnia 2008 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą Usługi [...] A.P.. Wniosek swój umotywowała trudną sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną, będąca pochodną prowadzonej działalności gospodarczej. Kluczową przyczyną kłopotów finansowych był wygrany duży przetarg, który pociągną za sobą znaczne koszty i kary umowne za niedotrzymanie terminu. Ratując firmę zobowiązana zaciągnęła kredyty, które jeszcze bardziej pogorszyły jej sytuacje finansową. W dniu 1 kwietnia 2008 r. zaprzestała prowadzenia działalności, a następnie zatrudniła się za minimalne wynagrodzenie w konkurencyjnej firmie.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek, a ponadto odrębnymi decyzjami umorzył jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie umorzenia składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2006 r. do października 2006 r. oraz umorzenia składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2006 r. do października 2006 r. (plus odsetki za zwłokę) oraz odsetek od składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek na ubezpieczenie społeczne, na podstawie (decyzje z dnia [...] października 2012 r. o numerach odpowiednio: [...] i [...]).

Decyzja o odmowie umorzenia składek z dnia [...] października 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją ZUS z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. I SA 87/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie wskazane powyżej decyzje. W uzasadnieniu wyroku wskazał na braki zaskarżonej decyzji związane z jej redakcją. Odnosząc się zaś do kwestii dotyczącej odmowy umorzenia zaległych składek wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, że w stosunku do skarżącej nie zachodzi całkowita nieściągalność. W ocenie sądu organ nie zbadał także należycie czy opłacenie składek pozbawi skarżącą i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Kolejnymi decyzjami z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], [...], [...], ZUS odpowiednio:

I. umorzył postępowanie co do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2006 r. do października 2006 r. finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami,

II. umorzył postępowanie co do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za okres od lipca 2006 r. do października 2006 r. w części finansowanej przez płatnika,

III. odmówił umorzenia należnych od ubezpieczonego będącego płatnikiem, składek wraz z odsetkami na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2006 r. do kwietnia 2008 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2008 r., Fundusz Pracy za lipiec 2006 r. i okres od grudnia 2006 r. do kwietnia 2008 r. oraz odmowy umorzenia składek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2006 r. do października 2006 r.

Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2013 r. o nr [...], [...], [...].

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. I SA/Rz 1124/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i [...]oraz poprzedzających je decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] i [...], a ponadto uchylił decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w przypadku decyzji, których stwierdzono nieważność doszło do sytuacji w której organ orzekał w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Mianowicie o takiej samej treści rozstrzygnięcia zostały zawarte w decyzjach z dnia [...] października 2012 r. nr [...] i [...] od których to decyzji nie były wnoszone środki odwoławcze - wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony tylko od decyzji z dnia [...] października 2012 r. nr [...].

Odnośnie zaś decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...], Sąd wskazał na decyzję ZUS z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania z wniosku A.P. o umorzenie składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca do października 2006 r. w kwocie 2 034,94 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 1 465,00zł oraz odsetek od składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek w kwocie 1 525,00zł. W ocenie Sądu przedmiot powyższej sprawy jest tożsamy z określonym w decyzji odmawiającej umorzenia należności (tj. decyzji nr [...]), a rozstrzygnięcie jest odmienne. Organ powinien zatem rozważyć, czy przy ponownym orzekaniu w niniejszej sprawie objąć rozstrzygnięciem tę część należności, a jeśli tak, to w pierwszym rzędzie należałoby usunąć z obrotu prawnego decyzję, w której orzeczono o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie. Ponadto za konieczne uznano poczynienie ustaleń w zakresie egzekucji prowadzonej w stosunku do byłego pracodawcy skarżącej. Jak wynika bowiem z akt sprawy, były pracodawca przez okres czterech lat (2009-2012) wypłacał skarżącej wynagrodzenie w pomniejszonej o połowę wysokości. Potrąconych kwot nie odprowadzał jednak na rachunek organu egzekucyjnego, zaś kwota nieodprowadzonych kwot w dużej mierze pokrywa zadłużenie skarżącej wobec ZUS z tytułu zaległych składek.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], ZUS działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 2 – 3b w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm., dalej: "uss") odmówił umorzenia należności z tytułu składek i odsetek za ubezpieczonego będącego płatnikiem na ubezpieczenia społeczne (za okres od lipca 2006 r. do kwietnia 2008 r.), ubezpieczenia zdrowotne (za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2008 r.), Fundusz Pracy (za lipiec 2006 r. oraz okres od grudnia 2006 r. do kwietnia 2008 r.). Ponadto, decyzją tą działając na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 w zw. z art. 32 uss odmówił umorzenia należności z tytułu składek i odsetek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych na ubezpieczenie społeczne, składek i naliczonych odsetek oraz odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami na ubezpieczenie społeczne.

W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja materialno – bytowa skarżącej nie dawała podstaw do umorzenia należności, gdyż istnieje możliwość skutecznej egzekucji z przysługującego jej świadczenia rentowego. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zobowiązanej i umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3 uss. W ocenie organu w sprawie nie zaszły również szczególne okoliczności uprawniające do umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3a uss. Odnosząc się natomiast do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie podano, że z chwilą przekazania egzekucji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., ZUS przestał być organem egzekucyjnym i jego rola została zawężona do bycia wierzycielem. Tym samym nie miał kompetencji do prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

Nie zgadzając się z wydaną decyzją A.P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. ZUS utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie umorzenia należności, w całości podtrzymując argumentację w niej wyrażoną. Wskazano dodatkowo, że powstałe zaległości nie wynikły z przyczyn niezależnych od płatnika, lecz były następstwem normalnego ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym, wobec braku ujawnienia na etapie postępowania odwoławczego jakichkolwiek nowych okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.P. podniosła, że wydana decyzja jest dla niej niesłuszna i krzywdząca, a ponadto niezgodna z wytycznymi zawartymi w wyrokach WSA w Rzeszowie. Organ rozstrzygnął sprawę w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, co z resztą sygnalizowała na każdym etapie prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna, co skutkowało koniecznością jej uwzględnienia.

Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna, co spowodowało konieczność jej uwzględnienia.

Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodać również należy, iż w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej A. P. o umorzenie należności z tytułu składek został rozpoznany przez ZUS w trybie i na zasadach określonych w przepisie art. 24 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.; zwana dalej u.s.u.s. Powyższa regulacja dopuszcza, w odniesieniu do ściśle określonych sytuacji, możliwość umorzenia przez Zakład należności z tytułu składek. Przy czym przez należności z tytułu składek rozumieć należy składki a także odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę, o czym stanowi art. 24 ust. 2 u.s.u.s.

Nie budzi wątpliwość, iż ustawodawca w odmienny sposób unormował kwestie umarzania przez ZUS należności : 1) z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek oraz 2) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez płatników za ubezpieczonych. Otóż w odniesieniu do należności określonych w pkt 1 zastosowanie może mieć wyłącznie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który stanowi : należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Należy nadmienić w tym miejscu, iż szczegółowe zasady umarzania tego rodzaju składek, określają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Z treści tych przepisów wypływa wniosek, że należności z tytułu składek płatnika będącego jednocześnie ubezpieczonym mogą podlegać umorzeniu choćby nie istniało zagrożenie ich całkowitej nieściągalności.

Inne zasady obowiązują w tym względzie w odniesieniu do należności z tytułu składek opłacanych przez płatnika za ubezpieczonych, bowiem w myśl art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności zostały zdefiniowane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., co powoduje, że ZUS nie ma całkowitej swobody decyzyjnej w podejmowaniu rozstrzygnięciach w sprawach umorzenia. Decyzja o umorzeniu należności może zapaść jedynie wówczas gdy wnioskodawca wykaże, że zachodzi jeden z przypadków określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Przy czym nawet wówczas, Zakład może odmówić wydania na rzecz wnioskodawcy decyzji pozytywnej, gdyż konstrukcja rozstrzygania w tych sprawach oparta jest na uznaniu administracyjnym o czym świadczy niebudząca wątpliwości redakcja art. 28 ust. 1 u.s.u.s. wykorzystująca typowy dla uznania administracyjnego zwrot "mogą być umarzane". NSA w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r., o sygn. II GSK 679/11, interpretując tą regulacje zauważył, że jeśli przepisy pozostawiają do uznania organu istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jak również zakres ewentualnego umorzenia, takie unormowanie nie może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia. W każdym przypadku wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

W niniejszej sprawie jak wynika z treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji A.P. zwróciła się do ZUS o umorzenie : 1) składek i odsetek za ubezpieczonego będącego płatnikiem za podane w decyzji okresy, 2) składek i odsetek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych za podane w decyzji okresy, 3) odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne za podane w decyzji okresy. Do wskazanych wyżej należności stosuje się odrębne podstawy prawne z u.s.u.s. Otóż jeżeli chodzi o należności określone w pkt 1, to przesłanki ich umarzania zostały określone w art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. Natomiast wniosek o umorzenie należności określonych w pkt 2) podlega rozpatrzeniu na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Te same przepisy stosować należy wobec żądania umorzenia odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Wypada w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, iż instytucji umorzenia mogą podlegać jedynie odsetki od składek finansowanych przez ubezpieczonych, bowiem według art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. Z całą pewnością nie można postawić znaku równości pomiędzy pojęciem składek i odsetek, co pośrednio wynika z powołanego wyżej art. 24 ust. 2 u.s.u.s.

Wyjaśniając przyczyny stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, iż treść uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji nie pozwala jednoznacznie ustalić jakimi przepisami a w konsekwencji i przesłankami, kierował się ZUS rozpoznając wniosek A.P. Z względu na to, że wobec należności skarżącej stosować należy kilka odrębnych od siebie podstaw prawnych, należało w uzasadnieniu decyzji przyporządkować oznaczone przesłanki umorzenia czyli treść konkretnych przepisów u.s.u.s. do ciążących na wnioskodawczyni należności a następnie odpowiadających tym przesłankom okoliczności faktycznych i prawnych, powoływanych w toku postepowania przez A.P. Wyraźne powiązanie tych elementów pozwoliłoby na pełne skontrolowanie przez WSA przyczyn odmowy umorzenia. Tymczasem zarówno decyzja zaskarżona jak i decyzja ją poprzedzająca takiego przyporządkowania nie zawiera, a co więcej decyzja wydana przez ZUS w pierwszej instancji w swej podstawie prawnej powołuje przepisy art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. wobec należności z tytułu składek i odsetek finansowanych przez ubezpieczonego będącego płatnikiem składek. Jest oczywistym, że te podstawy materialnoprawne nie znajdują zastosowania wobec tego typu należności. Jedyną regulacją, na której podstawie mogą być umarzane tego rodzaju należności jest art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. i tyko do tych przepisów a także przepisów rozporządzenia, ZUS winien był odnieść istotne dla kwestii umorzenia okoliczności. Na marginesie należy też wyjaśnić, iż wniosek o umorzenie należności podlega rozpoznaniu na podstawie właściwych dla rodzaju tych należności regulacji materialnoprawnych. Jeżeli więc do określonej należności nie stosuje się określonego przepisu u.s.u.s., nie jest prawidłowe wszczęcie postępowania wyłącznie w celu jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Wobec braku należytego uzasadnienia wydanej przez ZUS decyzji należało stwierdzić naruszenie przez Organ przepisu art. 11 K.p.a., który wyraża zasadę przekonywania stron o słuszności wydanego w ich sprawie rozstrzygnięcia.

Zdecydowanie istotniejszym naruszeniem prawa jest niezastosowanie się przez ZUS do oceny prawnej i wytycznych wyrażonych przez WSA w prawomocnym wyroku z dnia 6 lutego 2014 r., o sygn. akt I SA/Rz 1124/13. Należy przypomnieć, iż w tym orzeczeniu Sąd Administracyjny wyraźnie zobowiązał ZUS do poczynienia ustaleń dotyczących egzekucji prowadzonej w stosunku do byłego pracodawcy strony skarżącej – P.S.. Sąd w poprzednio wydanym wyroku podkreślił również, iż ustalenia organu odnoszące się do wysokości otrzymywanego przez skarżącą wynagrodzenia za pracę w latach 2009 r. – 2012 r. nie są prawdziwe, bowiem de facto skarżąca otrzymywała w tym okresie wynagrodzenie pomniejszone. Sąd ustalił, że P.S. wypłacał skarżącej przez okres jej zatrudnienia wynagrodzenie pomniejszone o połowę wysokości w celu przekazywanie tych kwot na poczet zaległości A.P. wobec ZUS. Dlatego Sąd podkreślił w uzasadnieniu swego wyroku, że ZUS winien w tej mierze wykazać stosowną inicjatywę i przy wykorzystaniu wszelkich możliwych środków doprowadzić do wyegzekwowania należności od P.S..

Tak sformułowana ocena prawna oraz wytyczne wiążą Sąd przy ponownym rozpoznawaniu sprawy A.P., a przede wszystkim wiązały w kontrolowanym przez WSA postepowaniu - organ administracji czyli ZUS. W świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., o sygn. II SA/Go 304/14, LEX nr 1522579).

Organ ponownie rozpatrując wniosek A.P., pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie zastosował się do prawomocnego wyroku WSA w zakresie ustaleń dotyczących egzekucji prowadzonej w stosunku do byłego pracodawcy skarżącej jak i podjęcia stosownej inicjatywy w celu wyegzekwowania należnych od P.S. kwot. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], ZUS stwierdza wyraźnie, że zarzuty WSA dotyczące kwestii egzekucji kwot należnych od dłużnika zajętej wierzytelności są bezpodstawne. Ponadto zdaniem ZUS fakt, że pracodawca nie wypłacił zobowiązanej całości wynagrodzenia nie może być podstawą i argumentem do umorzenia zaległości z tytułu zaległych składek. Organ następnie wyjaśnia podstawy tego stanowiska, nie wykonując wyrażonych w wyroku WSA wytycznych. To stanowisko ZUS w sposób oczywisty narusza wyżej przytoczony art. 153 p.p.s.a. skoro kwestionuje i bagatelizuje nałożony na organ obowiązek w zakresie ustalania istotnych dla sprawy faktów. WSA zwraca w tym miejscu uwag na treść art. 6 § 1 i 2 oraz art. 54 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1964 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619). Otóż w myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel, w tym wypadku ZUS, powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast w myśl art. 6 § 1a tej ustawy, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Ta regulacja służyć może z kolei skarżącej. ZUS jako wierzyciel należności z tytułu składek może ponadto korzystać ze skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 2 u.p.e.a. Pozycja ZUS jako wierzyciela należności egzekwowanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie musi być tak bierna jak twierdzi organ w zaskarżonych do WSA decyzjach.

Przeprowadzone przez Organ ustalenia dotyczą realizacji egzekucji należności A. P. wobec ZUS, nie zaś P. S. ZUS w swej decyzji ponownie powołuje się na treść pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w którym to Naczelnik informuje o przyczynach braku ściągalności należności za zaległe składki ZUS na podstawie wystawionych na A. P. tytułów wykonawczych. Pismo to nie może więc stanowić o wykonaniu przez ZUS wskazań WSA, co do wyjaśnienia stanu egzekucji należności jakie miał pokryć były pracodawca A.P.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia [...] września 2012 r. nr [...], określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności na kwotę 16045,47 zł z tytułu nieprzekazania przez w/w połowy wynagrodzenia na poczet zaległych składek ZUS. Według treści tego postanowienia P.S. miał 7 dni na wpłatę tej należności na konto organu egzekucyjnego, z zagrożeniem skierowania sprawy w tok postępowania egzekucyjnego. Pomimo wyraźnych wskazówek Sądu, a także pomimo wydania przez ZUS kolejnej w sprawie decyzji, nadal nie zostało wyjaśnione czy kwoty należne wobec ZUS od P. S. zostały przez niego wpłacone, a jeżeli nie, to czy toczy się wobec tego dłużnika postępowanie egzekucyjne.

Naruszenie przez ZUS art. 153 p.p.s.a. jest tego rodzaju, że wydana ponownie przez ten Organ decyzja obarczona jest wadliwością kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenie prawa. Przez rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd rozumie naruszenie przez Organ niebudzącej wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie regulacji prawnej w stopniu nie pozwalającym uznać to rozstrzygnięcie za odpowiadające standardom demokratycznego państwa prawnego, a więc państwa respektującego zasadę praworządności. Wydane przez ZUS w obu instancjach decyzje, przez fakt oczywistego niewykonania zaleceń Sąd i niezastosowania się do wyrażonej w prawomocnym wyroku oceny prawnej działań tej instytucji, zawarta w tych decyzjach polemika z ustaleniami WSA, nie odpowiada minimalnym kanonom działania administracji publicznej płynącym z treści art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. Sąd zauważa, że miejscem na podważanie orzeczeń sądu administracyjnego jest skarga kasacyjna i zażalenie, nie zaś treść decyzji administracyjnej wydawanej na skutek kasacyjnego wyroku WSA.

Z uwagi na powyższe względy, należało orzec jak w sentencji niniejszego wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

ZUS ponownie rozpoznając wniosek A.P., na podstawie art. 153 p.p.s.a. obowiązany będzie zastosować się do zaleceń płynących z wydanego przez WSA wyroku, jak również wyroku tego Sądu z dnia 6 lutego 2014 r., o sygn. akt I SA/Rz 1124/13. Powinno to polegać na przeprowadzeniu ustaleń dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec byłego pracodawcy A.P.