Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1054/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 39
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 roku, znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 8 i 8a, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.) odmówił przyznania K. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu żywności w kwocie 29,61 zł, lekarstwa w kwocie 7,59 zł, wiertła w kwocie 11,00 zł, kremu do rąk w kwocie 2,30 zł, doładowania telefonu w kwocie 10,00 zł, podkoszarki, pływaka z zaworem do spłuczki roślin (pomidory), płyty falistej, dętki rowerowej, papieru do ksero, potencjometru, segmentowego licznika prądu, doładowanie telefonu do H., żywności na Święta Wielkanocne i środków finansowych na naprawę kanapy oraz opłacenie kary bibliotecznej

W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący w dniach [...] kwietnia 2011 roku, [...] kwietnia 2011 roku, [...] kwietnia 2011 roku, [...] kwietnia 2011 roku złożył wnioski z prośbą o zaspokojenie powyższych potrzeb. W dniu [...] kwietnia 2011 roku pracownik socjalny przeprowadził wywiad, w wyniku którego ustalono, iż skarżący nie pracuje zawodowo i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. K. K. mieszka w domu letniskowym na działce, której właścicielem jest ojciec – W. K. Altana-domek jest ocieplony oraz otynkowany. Skarżący ogrzewa go piecykiem elektrycznym i piecykiem tzw. "kozą", w którym pali drewnem i węglem. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu, składa się z jednego pokoju, aneksu kuchennego, toalety i stryszku. Do altany doprowadzony jest prąd oraz woda. Dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w kwocie 238,50 zł miesięcznie przyznany na okres od dnia [...] stycznia 2011 roku do dnia [...] kwietnia 2011 roku, decyzją znak [...]. Skarżący otrzymuje nadto pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 400 zł miesięcznie, przyznany na okres od dnia [...] stycznia 2011 roku do dnia [...] kwietnia 2011 roku na podstawie decyzji znak [...]. Nadto skarżącemu została już przyznana pomoc w formie zasiłku celowego na napełnienie butli gazowej w wysokości 65,00 zł oraz zasiłek celowy na opłacenie energii w wysokości 781,81 zł. Udzielona pomoc finansowa jest zatem odpowiednia do sytuacji K. K. i zabezpiecza jego niezbędne potrzeby bytowe. Pozostaje ona też w zgodzie z celami oraz możliwościami pomocy społecznej. Prośba o pomoc finansową na pokrycie kosztów zakupu wiertła, kremu do rąk, doładowania telefonu, podkoszarki, pływaka z zaworem do spłuczki roślin, płyty falistej, dętki rowerowej, papieru do ksero, potencjometru, doładowanie telefonu do H. oraz o opłacenie kary bibliotecznej nie stanowią tego rodzaju potrzeb bytowych, na których zaspokojenie przyznawany jest zasiłek celowy z art. 39 powołanej ustawy. W kwestii zakupu segmentowego licznika prądu organ wyjaśnił, iż Zarząd ROD zabezpiecza już tę potrzebę, a licznik prądu znajduje się na zewnątrz działki. Z kolei w kwestii udzielenia pomocy na pokrycie kosztów zakupu dodatkowej żywności, w łącznej wysokości 29,61 zł, i środków finansowych na Święta Wielkanocne organ wyjaśnił, iż decyzją znak [...], na okres od dnia [...] stycznia 2011 roku do dnia [...] czerwca 2011 roku przyznano już pomoc skarżącemu w formie zasiłku celowego na zakup żywność w wysokości 400,00 zł miesięcznie, co powinno zabezpieczyć jego potrzeby żywnościowe. Ponadto wskazano, iż skarżącemu już dwukrotnie udzielono pomocy na naprawę kanapy, a mianowicie decyzją z dnia [...] października 2007 roku, znak [...], w wysokości 575 zł oraz decyzją z dnia [...] września 2009 roku, znak [...], w wysokości 477 zł. Do dnia dzisiejszego skarżący nie dokonał jednak zakupu kanapy. Wreszcie w zakresie kupna lekarstw K. K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku, znak [...], otrzymał pomoc w kwocie 50 zł. Jak dotąd kupił on jednak leki w łącznej kwotę 7,59 zł. Powinien zatem nadal posiadać środki finansowe na zakup lekarstw.

Pismem z dnia [...] maja 2011 roku K. K. odwołał się od tej decyzji.

Decyzja z dnia [...] września, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, w całości podzielając i przytaczając argumentację organu I instancji.

Pismem z dnia [...] października 2011 roku K. K. zaskarżył decyzje Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się bezzasadna

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu udzieleniem pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei według art. 3 cytowanej ustawy zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie opisanym wyżej sytuacjom, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Ustawodawca precyzuje nadto w art. 8 ust. 1 tejże ustawy, iż świadczenie pieniężne można przyznać co do zasady tylko wtedy, gdy dochód otrzymywany przez wnioskodawcę nie przekracza kryterium dochodowego. Maksymalna wysokość dochodu w świetle § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127 poz. 1055), wynosi przy tym dla osoby samotnie gospodarującej 477 zł, a dla osoby pozostającej w rodzinie – kwotę 351 zł.

Z danych zawartych w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2011 roku, wynika, iż na dochód skarżącego składa się jedynie kwota 238,50 zł, przyznana tytułem zasiłku okresowego (k. 14-15 akt organu I instancji). Tym samym należy też uznać, iż K. K. spełniał wymogi kryterium dochodowego. Osiąganie jednakże dochodów poniżej ustawowego progu nie oznacza jeszcze, iż wnioskowana pomoc będzie automatycznie przyznana. Zachowanie kryterium dochodowego otwiera bowiem tylko drogę do uzyskania danej formy wsparcia ze środków publicznych, stanowiąc tym samym jej warunek wstępny. Załatwienie natomiast konkretnego wniosku strony wymaga zastosowania jednego z przewidzianych przez ustawodawcę trybów, który będzie właściwy do zaspokojenia konkretnej potrzeby zgłoszonej przez stronę.

Z materiału zebranego w aktach sprawy wynika, iż pismami z dnia [...] kwietnia 2011 roku, dnia [...] kwietnia 2011 roku, dnia [...] kwietnia 2011 roku, dnia [...] kwietnia 2011 roku skarżący zwrócił się o udzielenie pomocy pieniężnej na zakup: żywności w kwocie 29,61 zł, lekarstw w kwocie 7,59 zł, wiertła w kwocie 11,00 zł, kremu do rąk 2,30 zł, doładowania do telefonu w kwocie 10,00 zł, podkoszarki, pływaka z zaworem do spłuczki roślin, płyty falistej, dętki rowerowej, papieru do ksero, potencjometru, segmentowego licznika prądu, doładowania telefonu do H., żywności na Święta Wielkanocne oraz na naprawę kanapy i zapłatę kary bibliotecznej (k. 5, 8, 10, 12 akt organu I instancji). Nie wyjaśnił on jednak w ogóle w pismach do Prezydenta Miasta P. powodów, które jego zdaniem przemawiałyby za realizacją tych żądań.

Organy administracji publicznej słusznie zatem przyjęły w ocenie Sądu, iż do zaspokojenia zgłoszonych powyżej potrzeb właściwy jest tryb z art. 39 powoływanej ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Wymieniona forma wsparcia odnosi się np. do wydatków związanych z zakupem żywności, leków, opału, odzieży bądź też wykonywaniem drobnych napraw i remontów w mieszkaniu. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że cytowany przepis nie przyznaje stronie prawa do domagania się zaspokojenia wszelkich potrzeb ze środków publicznych. Przeciwnie, ustawodawca zastrzega, iż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do potrzeb, które są niezbędne, a nadto w świetle art. 3 ust. 1 tejże ustawy ich zaspokojenie ma prowadzić do przywrócenia poziomu życia odpowiadającego godności człowieka.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcia organów administracji publicznej były prawidłowe. Należy bowiem uznać, że część żądań wskazanych we wnioskach skarżącego nie stanowiła w ogóle niezbędnych potrzeb bytowych. Dotyczy to w szczególności zakupu wiertła, kremu do rąk, doładowania telefonu, podkoszarki, pływaka z zaworem do spłuczki, płyty falistej, papieru do ksero czy potencjometru. Skarżący nawet nie starał się przy tym wykazać przydatności powyższych przedmiotów. Ich niezbędność nie wynika również ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Zgodnie bowiem z informacjami zgromadzonymi podczas wywiadu środowisku z dnia [...] kwietnia 2011 roku, a także z decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2011 roku, K. K. mieszka w chwili obecnej w domku letniskowym na działce. Domek jest zadbany, nie wymaga remontu, składa się z jednego pokoju, aneksu kuchennego, toalety oraz stryszku. Do mieszkania jest doprowadzony prąd elektryczny oraz woda. Zakup powyższych przedmiotów trudno zatem uznać za konieczny.

Niemniej, wśród żądań zgłoszonych we wnioskach skarżącego znajdowały się także takie, które mieściłyby się w pojęciu niezbędnych potrzeb bytowych. Zgodzić w tej mierze należy się jednak ze stanowiskiem organów administracji publicznej, iż te potrzeby zostały już zaspokojone, a zatem nie mają one na chwilę obecną charakteru niezbędnego. Skarżący uzyskał już bowiem decyzją organu I instancji, znak [...], zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 400 zł, przyznany na okres od dnia [...] stycznia 2011 roku do dnia [...] kwietnia 2011 roku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku, znak [...], Prezydent Miasta P. przyznał mu ponadto zasiłek celowy w wysokości 50 zł na zakup leków. Co więcej decyzją z dnia [...] października 2007 roku, znak [...], K. K. otrzymał zasiłek celowy w wysokości 575 zł na naprawę kanapy, a następnie również na zaspokojenie tej samej potrzeby uzyskał on zasiłek celowy w kwocie 477 zł, decyzją z dnia [...] września 2009 roku, znak [...]. Do kupna kanapy jak dotąd jednak nie doszło. Natomiast zakup segmentowego licznika prąd zabezpieczony został przez Zarząd ROD, a zatem także i ta potrzeba nie wymagała już realizacji.

Należy wobec tego przyjąć, iż żadna z potrzeb wskazanych przez skarżącego nie zasługiwała na zaspokojenie w drodze przyznania mu zasiłku celowego. Organy administracji publicznej zobowiązane były w tym wypadku wydać decyzje o odmowie przyznania omawianej formy wsparcia, co też słusznie uczyniły.

W takiej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).