Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 413/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik - Dobosz Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. G. - Redaktora naczelnego dziennika "[...]" na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [...] w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Sygn. II SAB/Kr 413/14

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 października 2014 r. K. M., wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [...], na podstawie art. 4 ust.1 i art. 11 ust.1 ustawy Prawo prasowe, o udzielenie informacji poprzez przysłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZ odbytych w roku 2014, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub pocztą email w formie skanów.

Wniosek został sporządzony na papierze oznakowanym jak druk firmowy: nazwą i logo Dziennika Myśliwych "[...]".

W odpowiedzi na powyższe Przewodniczący Zarządu Okręgowego PZ w T. pismem z dnia 17 października 2014r. skierowanym do Dziennika Myśliwych "[...]" wyjaśnił, że po uzyskaniu potwierdzenia, że K. M. jest dziennikarzem odpowie na konkretnie zadane pytania w trybie prawa prasowego.

W dniu 8 listopada 2014r P. G. redaktor naczelny dziennika "[...]", złożył skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [...] w T. w udzieleniu prasie informacji publicznej na wniosek z dnia 7 października 2014 r., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm. - dalej "u.d.i.p."), w związku z art.3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r Nr 5, poz. 24 ze zm. - dalej u.p.p.) wskazującym, iż w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p., zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. poprzez bezczynność w udzieleniu prasie informacji publicznej. Na tej podstawie wniósł o nakazanie Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku [...] udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 7 października 2014 r. w ciągu 14 dni.

Wskazał, że do dnia wniesienia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona, ani organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie, o których mówi u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust.1 u.p.p., przedsiębiorcy i podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych oraz nie działające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Poprzedzający ten przepis art. 3a u.p.p., dodany do tej ustawy w wyniku jej nowelizacji dokonanej przez u.d.i.p., stanowi natomiast, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Z powyższych regulacji wynika, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie u.d.i.p. Zatem w świetle art. 3a u.p.p. dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznych, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach u.d.i.p., a tak jest w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Polski Związek [...] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją powyższego unormowania. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm. - dalej "u.p.ł.") przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m. in.: zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Polski Związek [...] realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu ich cel mają charakter publiczny, dlatego informacja o działalności jego organów, określonych w ustawie, winna być udzielana na wniosek tak prasy, jak i każdego obywatela RP podstawie przepisów u.d.i.p. Przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2014 r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez organ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a nie w trybie art. 4 u.p.p.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowego Polskiego Związku [...] wniósł o oddalenie skargi. Na uzasadnienie wskazał, że Organ w niniejszej sprawie postąpił prawidłowo i nie można doszukać się w jego postępowaniu bezczynności. Poinformował, iż wnioskowane dokumenty nie są dokumentami urzędowymi przez co nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Zatem, z uwagi na fakt, iż w chwili złożenia skargi Organ nie trwał w bezczynności tym samym skarga podlega oddaleniu. Podkreślono, iż wgląd do przedmiotowych dokumentów może zostać oparty wyłącznie na ustawie Prawo prasowe, a nie jak twierdzi skarżący - ustawie o dostępie do informacji publicznej. Brak bowiem jest podstaw do zastosowania art. 3a ustawy Prawo prasowe. Przepis ten nakazuje stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej "w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej". Mamy więc do czynienia z bezpośrednim odesłaniem do art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który to właśnie statuuje zakres prawa do informacji publicznej. Ustęp pierwszy powyższego przepisu dzieli prawo do informacji na trzy kategorie:

• uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

• wglądu do dokumentów urzędowych;

• dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Zaznaczono, iż niniejsze rozważanie jest o tyle istotne, gdyż zakwalifikowanie żądania zawartego we wniosku do któregoś z trzech powyższych "zbiorów praw" nakaże stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej organowi. Tym samym, a contrario, brak możliwości zakwalifikowania żądania z wniosku do któregoś z trzech "zbiorów uprawnień" powoduje brak możliwości zastosowania art. 3a prawa prasowego, tym samym w niniejszej sprawie niemożliwym staje się zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a właściwym pozostaje ustawa Prawo prasowe. Rozpoczynając rozważania na wstępie należy dostrzec, iż zbiór opisany w art. 3 ust. I 1 pkt 3 u.d.d.i.p. jest całkowicie niezwiązany z niniejszą sprawą, zatem należy go pominąć w dalszych rozważaniach. Analizując desygnaty zbioru zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.d.i.p. należy na wstępie dostrzec podział owego zbioru na "informacje proste" i "informacje przetworzone". Wydanie kopii protokołów z posiedzeń oraz podjętych uchwał Zarządu Okręgowego nie jest ani informacją prostą, ani informacją przetworzoną. Ustawodawcy w przypadku zakreślenia desygnatów niniejszego zbioru chodziło o uzyskanie przez pytającego odpowiedzi na skonkretyzowane pytanie. Odpowiedź na zadane pytanie albo znajduje się w posiadaniu organu (informacja prosta), albo wymaga poniesienia nakładu pracy przez organ aby udzielić odpowiedzi (informacja przetworzona). Warto w tym miejscu wskazać, iż powyższe nie należy mylić z formą udostępnienia informacji, gdyż aby mówić o formie udostępnienia informacji (co do zasady istnieje domniemanie udostępnienia informacji w formie zgodnej z wnioskiem - art. 14 ust. 1 u.d.d.i.p.) to uprzednio niezbędnym jest ustalenie czy wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do uzyskania żądanej informacji lub dokumentu.

Dodatkowo wskazano, iż wniosek o udostępnienie informacji prasowej powinien być na tyle skonkretyzowany, by określał zakres czy też przedmiot wnioskowanej informacji. Musi on być również precyzyjny, aby możliwe było w ogóle jego rozpatrzenie. Podobnie jak w przypadku informacji publicznej, tak w przypadku informacji prasowej wniosek powinien dotyczyć faktów. Sama informacja jest bowiem skorelowana z pojęciami faktu lub zdarzenia (Prawo prasowe, LexisNexis 2013) Konkluzją powyższego jest stwierdzenie, iż przedmiotowego wniosku nie sposób zakwalifikować do desygnatów ze zbioru o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.d.i.p.

Wnioskodawca zażądał wydania kopii protokołów posiedzeń oraz podjętych uchwał Zarządu Okręgowego, tym samym wnosi de facto o wgląd do dokumentów. Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.d.i.p. przysługuje mu wgląd do dokumentów urzędowych. Należy w tym miejscu odpowiedzieć na pytanie, czy dokumenty do których wglądu żąda wnioskodawca są dokumentami urzędowymi. Z pomocą przychodzi tutaj przepis art. 6 ust. 2 u.d.d.i.p., który wprowadza legalną definicję dokumentu urzędowego na potrzeby i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten wprowadza wymóg, iż dokumentem urzędowym może być jedynie treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. W tym miejscu należy sięgnąć do przepisu art. 115 par. 13 Kodeksu karnego który wprowadza legalną definicję funkcjonariusza publicznego. Zastosowanie przywołanego przepisu daje jednoznaczną odpowiedź na postawione wcześniej pytanie: nie mamy do czynienia z dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie jest spełniony wymóg -porządzenia dokumentu przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu Kodeksu karnego. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż brak jest możliwości w niniejszej sprawie do zastosowania (na podstawie art. 3a pr. pras) ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Sąd zauważa, że na tle podobnego stanu faktycznego i prawnego zapadł m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2014r. sygn. akt II SAB/Kr 391/14 oraz z dnia 19 grudnia 2014r. sygn. IISAB/Kr 392/14. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w przywołanych wyrokach i przyjmuje go jako własny.

W art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej został określony podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Wedle tych przepisów zobowiązane do udostępniania informacji władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. 2013. 1226 ) łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, oznacza ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa. Celem łowiectwa jest ochrona, zachowanie różnorodności i gospodarowanie populacjami zwierząt łownych, ochrona i kształtowanie środowiska na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny, uzyskiwanie możliwie wysokiej kondycji osobniczej i jakości trofeów oraz właściwej liczebności populacji poszczególnych gatunków zwierzyny przy zachowaniu równowagi środowiska przyrodniczego, a także spełnianie potrzeb społecznych w zakresie uprawiania myślistwa i kultywowania tradycji oraz krzewienia etyki i kultury łowieckiej.

Niewątpliwe jest, że opisane cele mają charakter celów publicznych, publiczny charakter też mają działania służące ich realizacji. Zadania te w znacznej mierze przekazane zaś zostały do kompetencji Polskiego Związku [...]. Stosownie do art. 34 Prawa łowieckiego do zadań Polskiego Związku [...] należy między innymi: prowadzenie gospodarki łowieckiej, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących, pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa, ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych, czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku [...] prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich, organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego, prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckie, wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną.

Polski Związek [...] jest zatem organizacją wykonującą zadania publiczne i jako taki należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej wymienionego w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych ta ustawą. W art. 6 wymieniono przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną. Wymieniono tam informację "o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1". Nie ulega wątpliwości, że żądane informacje dotyczyły publicznego zakresu działalności Polskiego Związku [...]. Stwierdzić więc należy, że wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądana informacja jest informacją publiczną (tak również w wyroku WSA w Lublinie II SA/Lu 148/13). Sprawa zatem podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Przedmiotem skargi P. G. jest bezczynność Polskiego Związku [...] w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego przez K. M.. Nie ma zatem tożsamości pomiędzy osobą, która wniosek złożyła, a osobą, która domaga się sądowej interwencji. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sądowego.

Stosownie do art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o informacji publicznej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 prawo do informacji publicznej co do zasady przysługuje "każdemu". W rozpoznawanej sprawie owym "każdym" był K. M. i faktu tego nie zmienia to, że wniosek został sporządzony na firmowym papierze z nadrukiem [...] Dziennik Myśliwych. Sam wniosek został złożony przez K. M. we własnym imieniu. Tak więc jedyną osobą legitymującą się interesem prawnym w zwalczaniu bezczynności w załatwieniu wniosku jest jego autor – K. M., a nie redaktor naczelny, który może być co najwyżej zainteresowanym faktycznie. Interes faktyczny jednak nie uprawnia do poddania sądowej kontroli działania lub zaniechania organu. Stosownie bowiem do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. skargę do sądu administracyjnego może skutecznie wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Źródła interesu prawnego P. G. nie można poszukiwać w innych przepisach ustawy Prawo prasowe, skoro zwłaszcza on sam określił przedmiot skargi jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej i dla załatwienia wniosku K. M. jako właściwy wskazał tryb przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Przepis art. 4 Prawa prasowego, w ramach którego przewidziano specyficzne uprawnienie dla redaktora naczelnego, dotyczy odrębnej instytucji prawnej. Zgodnie z nim przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni. Odmowę lub niezachowanie wymogów określonych ustawą, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych. W cytowanym przepisie chodzi o więc o inny, niż w rozpatrywanej sprawie, tryb i przedmiot procedowania.

Ustawa Prawo prasowe posługuje się zbiorczym określeniem "prasy" rozumiejąc przez nie "publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską" (art. 7 ust. 1 pkt 1). "Prasą" jest zatem zarówno dziennikarz K. M., jak i Redaktor Naczelny P. G., ale ta okoliczność nie ma wpływu na status P. G. w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sama "przynależność do prasy" i pełniona funkcja nie wyposażają P.G. w interes prawny w zaskarżeniu bezczynności w sprawie inicjowanej wnioskiem innego przedstawiciela tejże "prasy".

Wobec powyższego, skarga, jako pochodząca od osoby nielegitymującej się interesem prawnym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.