Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 527/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u G. M. choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zwyrodnienia rogówki wywołanej czynnikami drażniącymi. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono przebieg kariery zawodowej strony oraz treść orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] z którego wynika, że w następstwie przeprowadzonego badania rozpoznano wadę refrakcji, niezborność nadwzroczną złożoną obu oczu oraz niedowidzenie oka prawego, a przeprowadzone badania nie wykazały żadnych zmian chorobowych w obrębie rogówek. Nadto wskazano, że na mocy orzeczenia z dnia [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. schorzenia występujące u strony mają charakter samoistny i nie są związane z wykonywaniem pracy zawodowej.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się G. M., która wniosła odwołanie. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, jak również podkreśliła, że po otrzymaniu negatywnych dla niej orzeczeń uprawnionych placówek medycznych przeprowadziła we własnym zakresie badania stanu wzroku, które potwierdziły pogarszający się stan rogówki. W piśmie z dnia 18 października 2005 r. skierowanym do organu odwoławczego strona podtrzymała swoje odwołanie, jak również wyraziła swoją dezaprobatę dla orzeczeń wydanych przez uprawnione placówki medyczne, ponieważ z posiadanej przez nią dokumentacji wynika, że stan jej wzroku uległ pogorszeniu, jak również stwierdzono zmiany w obszarze rogówki.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia[...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności zwrócono uwagę na orzeczenia wydane przez uprawnione placówki medyczne, w których nie stwierdzono zmian chorobowych w obrębie rogówki. Podkreślono również, że brak jest podstaw do negowania trafności orzeczeń podjętych przez te placówki. Zaznaczono także, że postępowanie dowodowe w sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nie stwierdzono w tym zakresie uchybień uzasadniających uwzględnienie wniesionego odwołania.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się G. M., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła organom administracji przyjęcie stwierdzenia jakoby w dostarczonej przez nią dokumentacji medycznej nie stwierdzono żadnych zmian chorobowych w obrębie rogówek. Stosowną dokumentację przedłożyła obu uprawnionym placówkom medycznym, zaznaczyła również, że rogówka poddana badaniu fizykalnemu może nie wykazywać zmian.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 785/06 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach zapadłego rozstrzygnięcia podkreślono, że skarżąca świadczyła pracę w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Następnie Sąd przedstawił unormowania prawne mające zastosowanie w sprawie, a także dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego i jego uzewnętrznienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tej części rozważań Sąd dostrzegł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do tego, czy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia brano pod uwagę dokumentację przedłożoną przez skarżącą i wynikające z jej treści występowanie schorzenia rogówki. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie podjął działań zmierzających do zebrania całego materiału dowodowego, przy czym rozumianego jako ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. We wskazaniach dla nowego postępowania Sąd nakazał uzupełnić postępowanie, a w szczególności zaznaczono, że organ odwoławczy podejmie rozstrzygnięcie na podstawie kompletnego materiału dowodowego. Zaznaczono, że orzeczenia medyczne podlegają kontroli organów inspekcji sanitarnej dokonywanej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że przeprowadzą ocenę w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy orzeczenia lekarskie obu uprawnionych jednostek orzeczniczych w zakresie okoliczności wymagającej wiedzy specjalnej, są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione. Podstawy rozstrzygnięcia nie może bowiem stanowić orzeczenie lekarskie nie zawierające kompletnego i spójnego uzasadnienia.

W następstwie powyższego wyroku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania w tym podejmowane rozstrzygnięcia, jak również sporządzone opinie lekarskie przez uprawnione placówki medyczne. W tej części rozważań organ przybliżył również wymogi, jakie należy spełnić, aby rozpoznać u wnioskodawcy występowanie choroby zawodowej. Następnie organ odwoławczy przybliżył orzeczenia placówek medycznych podjęte w następstwie wskazań zamieszczonych w wyżej wymienionym wyroku tutejszego Sądu. Organ ten zaznaczył, że otrzymał również orzeczenie z Instytutu Medycyny Pracy w Ł., w którym także nie rozpoznano u strony choroby zawodowej. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do postanowień powyższego wyroku i zamieścił stwierdzenie, że dopełnił wymogi wynikające z jego treści.

Z decyzją tą nie zgodziła się G. M., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na tym, że bezpodstawnie przyjęto, iż zwyrodnienie rogówki nie ma związku przyczynowego z narażeniem na działanie czynników szkodliwych. Nadto podkreśliła, że narażenie to nie ustało w 1996 r., lecz dopiero w 2004 r. Dodatkowo zakwestionowała sposób odczytania i interpretacji orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 87/09 uwzględnił powyższą skargę i uchylił decyzję organu odwoławczego. W motywach tego wyroku Sąd wskazał, iż uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z dwóch powodów: po pierwsze z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. stwierdzające niekonstytucyjność rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. o chorobach zawodowych, a także z tego powodu, że organ administracji publicznej nie przeprowadził postępowania dowodowego w sprawie w taki sposób, który uwzględniałby wszystkie wskazania zamieszczone w wyroku tegoż Sądu z dnia 6 lutego 2007 r.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ ten odwołał się do postanowień zamieszczonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2009 r., który uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w pełni wszystkich okoliczności, o których wspominał ten Sąd w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia występowania narażenia na powstanie choroby zawodowej oraz dokładnego ustalenia stanu zdrowia strony z uwzględnieniem dokumentacji przez nią dostarczonej.

Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263) i art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy nie stwierdził u G.M. choroby zawodowej – choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zwyrodnienia rogówki wywołanej czynnikami drażniącymi. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wpierw wskazał na normy prawne mające zastosowanie do rozpatrywanej sprawy, jak również zaznaczył, iż dokonane przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych czynności, a w szczególności orzeczenia lekarskie pozostają w mocy. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, jak również podejmowane w jego trakcie rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W dalszej części uzasadnienia organ ten przybliżył działania podjęte w ramach ponownie prowadzonego postępowania dowodowego w sprawie, a w szczególności związane z przesłuchaniem strony na okoliczność występowania narażenia zawodowego na powstanie choroby, wystąpiono do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego [...] o podanie informacji, od kiedy strona się w nim leczy, jak również przekazano całość dokumentacji strony do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. Następnie przybliżono orzeczenia obu uprawnionych placówek medycznych, które wypowiedziały się w sprawie, a mianowicie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] w którym nie rozpoznano u strony przedmiotowej choroby zawodowej. W orzeczeniu tym zwrócono uwagę na rozpoznane u strony schorzenia oczu, jednakże nie powiązano ich z warunkami pracy i wynikającymi z tego konsekwencjami. Zwrócono w szczególności uwagę na fakt, że pomimo narażenia na czynniki szkodliwe, stwierdzone zmiany o niewielkim nasileniu w śródbłonku rogówki (najbardziej zewnętrznie położonej warstwie) nie dają podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej. Wskazano również, że w orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nie rozpoznano choroby zawodowej, jak również wskazano schorzenia, które występują u strony i nie mają one związku z wykonywaną pracą. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji podkreślił, że pomimo występowania narażenia na powstanie choroby zawodowej brak jest podstaw do jej rozpoznania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. M., która wyraziła w nim swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu tym podniosła kwestie związane z przewlekłością prowadzonego postępowania, a następnie zwróciła uwagę na niekonsekwencje zamieszczone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji w zakresie zmian w rogówce oka. W dalszej części uzasadnienia strona zwróciła uwagę na treść wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jak również na okoliczność, że przedmiotowa sprawa toczy się od 2005 r. W końcowej części uzasadnienia podniosła, że proces jej choroby oczu jest stale monitorowany przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny [...] i poddawana jest dwukrotnie w roku badaniu kontrolnemu. Nadto odwołała się do opinii dr hab. nauk medycznych E. M., która dnia[...] . stwierdziła, że zmiany w obu rogówkach mogą być skutkiem wady refrakcji również w pracy w warunkach szkodliwych. Podkreśliła również, że w następstwie choroby zmuszona jest do stosowania leków i do prowadzenia oszczędnego trybu życia oraz radzenia sobie z pogarszającym się stanem wzroku.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2351 Kodeksu pracy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten przywołał wpierw stan normatywny mający zastosowanie w sprawie, a następnie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania. W tej części rozstrzygnięcia zwrócono uwagę na wydane w trakcie postępowania wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz zamieszczone w nich wskazania, co do dalszego przebiegu postępowania. Następnie organ ten odniósł się do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, który odmówił stwierdzenia choroby zawodowej u strony. Podkreślił, że decyzja ta wydana została w oparciu o uzupełnione postępowanie dowodowe dotyczące narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe w środowisku pracy o nowe orzeczenia lekarskie. Przywołano również orzeczenia lekarskie wydane przed zmianą przepisów prawa w zakresie chorób zawodowych, a mianowicie przed wejściem w życie postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do argumentacji zamieszczonej w odwołaniu strony, a następnie przywołano stan prawny warunkujący rozpoznanie choroby zawodowej. Odnosząc się do argumentacji merytorycznej podkreślono, że strona w latach 1979 – 2004 pracowała w Szpitalu Miejskim w T. na stanowisku starszego technika analityki medycznej, gdzie była eksponowana na czynniki biologiczne i środki dezynfekcyjne, odczynniki chemiczne oraz izotopy jodu. Wskazano, że strona była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., który w swoich orzeczeniach orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W tej części uzasadnienia odwołano się do orzeczenia z dnia [...] w którym to orzecznicy rozpoznali u strony wrodzoną wadę wzroku obu oczu z niedowidzeniem zwłaszcza oka prawego, jaskrę obu oczu z jaskrawym uszkodzeniem włókien nerwowych tarcz nerwów wzrokowych ze znacznym ograniczeniem pól widzenia obu oczu oraz dyskretne, śladowe zmętnienie rogówek w śródbłonku, które to zmętnienia są tak małe, że nie mają wpływu na ostrość widzenia. Podkreślono, że czynniki drażniące, z którymi strona miała kontakt w trakcie zatrudnienia, w wyniku przewlekłego działania mogłyby doprowadzić do uszkodzenia zewnętrznej warstwy rogówki tj. nabłonka, czego badaniem okulistycznym nie stwierdzono. Następnie odniesiono się do orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] w którym orzecznicy także nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, iż obecne upośledzenie funkcji narządu wzroku ma postać znacznie obniżonej ostrości widzenia i obwodowego zawężenia pól widzenia, które wystąpiło na ostatnim obrazie czasowym po 2008 r., tym samym stwierdzone zmiany nie mają związku z wykonywaną do 2004 r. pracą zawodową. W końcowej części uzasadnienia podkreślono, że nie przeprowadzono wnioskowanego przez stronę dowodu z uwagi na jednoznaczność orzeczeń lekarskich znajdujących się w aktach administracyjnych. W końcowej części uzasadnienia ponownie podkreślono, że opinie trzech uprawnionych do wypowiadania się w sprawie placówek medycznych są jednorodne i brak jest w nich wskazań do rozpoznania choroby zawodowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła G. M. W skardze tej zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez bezpodstawne nie uznanie występowania choroby zawodowej, dokonane w wyniku nieobiektywnej oceny materiału dowodowego ustalonego z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadto zarzuciła nie wypełnienie wytycznych zamieszczonych w orzeczeniu sądu administracyjnego. Dodatkowo podniosła, że decyzja ta narusza jej interes prawny, ponieważ pozbawia możliwości dochodzenia jakichkolwiek świadczeń w związku z powstałą chorobą zawodową. W motywach skargi podkreśliła, że postępowanie w sprawie toczy się od 2005 r., a wszystkie orzeczenia lekarskie stwierdzają, że zmiany wzroku nie mają związku z wykonywaną pracą zawodową. Natomiast dokumentacja medyczna z Uniwersytetu Medycznego w K. stwierdza, że zmiany degeneracyjne rogówki oka prawego i lewego nie wykluczają wpływu warunków szkodliwych w wykonywanej pracy. Podkreśliła, że od ostatniego wyroku sądu była dwukrotnie badana przez uprawnione placówki medyczne, nadto miała kilka wizyt w Klinice Okulistycznej w K. i przeprowadziła prywatne leczenie, a wyniki tych badań dołączyła do akt sprawy. Zdaniem skarżącej, dopełniła wszystkich ciążących na niej obowiązków, natomiast organy administracji przy wydawaniu decyzji pominęły opinie medyczne przez nią dostarczone.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Nadto organ ten podkreślił, że opinie trzech wypowiadających się w sprawie uprawnionych placówek medycznych są jednobrzmiące i nie rozpoznają choroby zawodowej u skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny, jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. W okresie prowadzonego postępowania administracyjnego stan prawny uległ istotnej zmianie, co znalazło odzwierciedlenie w jednym z wyroków tutejszego Sądu, który uwzględnił wniesioną skargę właśnie z powodu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność ówcześnie obowiązującego rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP, i wyeliminował je z obrotu prawnego. Podkreślić należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższego przepisu z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo-skutkowy miedzy zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego, oznaczało będzie, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby, uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób niebudzący wątpliwości, inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż spełnianie norm przewidzianych przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest równoznaczne z tym, że praca na określonym stanowisku nie jest wykonywana w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, ponieważ szereg schorzeń związanych z osobniczymi uwarunkowaniami powodują, że występująca u danej osoby choroba uznana zostanie za chorobę zawodową.

W rozpatrywanej sprawie kwestia zatrudnienia skarżącej w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej nie jest już przez organy administracji kwestionowana, zatem problematyka ta, jako niebudząca żadnych kontrowersji między stronami postępowania nie będzie już przedmiotem rozważań. Przypomnieć jedynie należy, że organy te ustaliły okres narażenia na lata 1979 – 2004 przy czym okres narażenia na odczynniki chemiczne ustał w 1996 r., natomiast na czynniki biologiczne i środki dezynfekcyjne oraz izotopy jodu w 2004 r.

G. M. w ramach przedmiotowego postępowania ubiega się o stwierdzenie choroby zawodowej określonej w pkt 25/4 wykazu chorób zawodowych, a mianowicie zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi. W przypadku tego schorzenia okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w warunkach narażenia wynosi 3 lata.

Skarżąca w swojej skardze zarzuciła organom inspekcji sanitarnej naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie postanowień rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Tak postawiony zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a zatem na podstawie innego aktu wykonawczego do Kodeksu pracy. W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę skarżącej na fakt, iż postępowanie administracyjne z jej wniosku uruchomione zostało w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., jednakże jak było to już powyżej sygnalizowane, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) wyeliminował je z obrotu prawnego stwierdzając jego niezgodność z przepisami Kodeksu pracy i Konstytucji RP, a tym samym w okresie podejmowania końcowych rozstrzygnięć powoływany przez nią akt już nie obowiązywał.

Skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie postanowień art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku całościowej oceny zebranego materiału dowodowego i nie wykonanie wcześniejszych wytycznych zamieszczonych w orzeczeniach tutejszego Sądu. W przypadku tego zarzutu wyodrębnić należy dwie kwestie, a mianowicie czym innym jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a inny charakter posiada nie respektowanie wytycznych zamieszczonych we wcześniejszych wyrokach tutejszego Sądu. Mając tę okoliczność na uwadze, przyjdzie w pierwszej kolejności odnieść się do drugiego z postawionych zarzutów, ponieważ odgrywa on w rozpatrywanej sprawie kluczową rolę. W pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do postanowień art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z treści tego przepisu wynika, że w takiej sytuacji, jaka występuje w rozpatrywanej sprawie, w pierwszej kolejności należy zweryfikować, czy organy administracji przy podejmowaniu poddanego kontroli rozstrzygnięcia kierowały się wskazaniami zamieszczonymi we wcześniejszym orzeczeniu sądu. Jak wynika z akt sprawy tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 6 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 87/09 uwzględnił skargę skarżącej i uchylił poddaną kontroli decyzję organu administracji publicznej. W wyroku tym, Sąd ten zwrócił uwagę na dwie okoliczności, a mianowicie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Kodeksem Pracy i Konstytucją RP rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. stanowiącego podstawę wydania poddanej kontroli decyzji. Powyższa okoliczność była już sygnalizowana i można uznać, że organy administracji w ramach ponownie prowadzonego postępowania do tego elementu oceny prawnej odniosły się w sposób pełny, ponieważ obecnie poddana kontroli decyzja wydana została na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W przywołanym wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lipca 2009 r. wskazano, że wszystkie placówki orzecznicze przy podejmowaniu swoich orzeczeń wypowiadały się przy założeniu, że okres narażenia na powstanie choroby zawodowej w przypadku skarżącej trwał do 1999 r., w sytuacji kiedy organy administracji przyjęły, że okres ten trwał do 2004 r. W konsekwencji Sąd nakazał, aby organy administracji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego uzyskały orzeczenia uprawnionych placówek medycznych uwzględniające ten okres narażenia na powstanie choroby zawodowej. Następstwem wskazanego wyroku stała się decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], mocą której uchylił on decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ramach tego postępowania wypowiedziały się obie placówki diagnostyczne. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 25/4, przy czym jako okres narażenia przyjął lata 1979 -2004 w odniesieniu do czynników biologicznych i dezynfekcyjnych, 1979 -1996 w odniesieniu do czynników chemicznych oraz 1979 -2004 w stosunku do izotopów jodu. Natomiast Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] przyjął analogiczne okresy narażenia skarżącej na chorobę zawodową. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że wypowiadające się w sprawie placówki diagnostyczne przedstawiły swoje orzeczenia z uwzględnieniem skorygowanego okresu narażenia na powstanie choroby zawodowej. Ustalenie to pozwala stwierdzić, że w ramach postępowania prowadzonego po wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lipca 2009 r. organy administracji uzyskały materiał dowodowy zgodny z wymogami w nim wskazanymi, a tym samym w sposób prawidłowy odniosły się do oceny prawnej wyrażonej w tymże orzeczeniu, nakazującej przeprowadzenie badań oceny stanu zdrowia skarżącej z uwzględnieniem prawidłowego okresu narażenia na powstanie choroby zawodowej. W konsekwencji uznać należy, że postawiony zaskarżonej decyzji zarzut nie może zostać uwzględniony, ponieważ nie znajduje on potwierdzenia w przeprowadzonej analizie przedłożonego materiału dowodowego.

W skardze do tutejszego Sądu G. M. podniosła, że do odwołania dołączyła kolejne wyniki badań przeprowadzonych już po wydaniu stosownego orzeczenia przez placówkę diagnostyczną drugiego stopnia. Podniesiony zarzut ma znaczenie w niniejszej sprawie i musi być oceniony jego wpływ na prawidłowości kwestionowanej decyzji. Organy administracji publicznej w zakresie chorób zawodowych podejmują rozstrzygnięcia na podstawie orzeczeń uprawnionych do tego placówek medycznych. W rozpatrywanej sprawie obie placówki medyczne wypowiedziały się, iż nie rozpoznały schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej. Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania przedłożyła kolejne wyniki badań, które jej zdaniem wpływają na ocenę stanu jej zdrowia. Znaczenie przedłożonych przez skarżącą wyników dodatkowych badań rozpatrywać należy w kontekście oceny prawnej zawartej w wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lipca 2009 r. W wyroku tym nakazano organom administracji zwrócenie się do uprawnionych placówek diagnostycznych o przedstawienie stanowiska w sprawie przy uwzględnieniu pełnego okresu narażenia na powstanie choroby zawodowej. W tym zakresie organy administracji wykonały w sposób prawidłowy zalecenia Sądu. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że w wykazie chorób zawodowych w odniesieniu do pozycji 25/4 – zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi - przewiduje się 3 letni okres, w jakim schorzenie to ma się ujawnić. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych okres narażenia ustał w 2004 r., a zatem w 2010 r., w którym wypowiadała się placówka diagnostyczna pierwszej instancji okres ten już dawno upłynął, zatem przedkładanie przez skarżącą nowych wyników badań pochodzących z 2012 r. nie ma już znaczenia dla oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ponieważ skoro w ciągu 6 lat po ustaniu narażenia nie rozpoznano choroby zawodowej, to nawet ujawnienie się takiej choroby po upływie okresu, w którym powinny ujawnić się udokumentowane objawy schorzenia, nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślić należy, że obie placówki medyczne rozpoznały u skarżącej schorzenia, które nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Placówka pierwszej instancji rozpoznała wrodzoną wadę wzroku obu oczu, z niedowidzeniem zwłaszcza oka prawego, jaskrę obu oczu z jaskrawym uszkodzeniem włókien nerwowych tarcz nerwów wzrokowych ze znacznym ograniczeniem pól widzenia obu oczu oraz dyskretne, śladowe zmętnienie rogówek w śródbłonku, które to zmętnienia są tak małe, że nie mają wpływu na ostrość widzenia. Z kolei placówka odwoławcza rozpoznała, iż upośledzenie funkcji narządu wzroku ma postać znacznie obniżonej ostrości widzenia i obwodowego zawężenia pól widzenia, nadto rozpoznano wadę refrakcji (niezborność nadwzroczna złożona, skośna obu oczu) i starczowzroczność wymagająca korekty okularowej. W świetle powyższego przyjdzie opowiedzieć się za stanowiskiem, że uchybienie, którego dopuścił się organ odwoławczy nie miało znaczenia dla wyniku prowadzonego postępowania, a tym samym nie mogło stanowić podstawy uwzględnienia wniesionej skargi.

Na marginesie prowadzonych rozważań odnieść się należy do zarzutu podniesionego przez skarżącą, że postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób opieszały. Tak sformułowany zarzut w kontekście przeprowadzonej analizy akt administracyjnych uznać należy za trafny, ponieważ faktycznie termin, w którym organ odwoławczy wydał swoje rozstrzygnięcie znacznie odbiega od wymogów wynikających z art. 12 i art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Równocześnie podkreślić należy, że dostrzegane naruszenie postanowień wymienionych przepisów z zakresu postępowania administracyjnego na obecnym etapie sprawy nie ma już żadnego normatywnego znaczenia, ponieważ skarżącej w trakcie prowadzonego postępowania przysługiwały instrumenty prawne przewidziane art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość prowadzonego postępowania, jak również na bezczynność organu administracji. Wydanie przez organy inspekcji sanitarnej wymaganych prawem decyzji skutkuje tym, że upadły przysługujące skarżącej możliwości ochrony swojej pozycji prawnej.

W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie uznać, że zarzuty skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie posiadają umocowania w przepisach prawa.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

mw