Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 888/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124, art. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 6, art. 8, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi I. K. P. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 30 maja 2014 r. H. K., działająca w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą w P., wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb ewidencyjny M. , gmina P., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], polegającego na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], w tym na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. [...] metrów, posadowieniu trzech słupów, a także na funkcjonowaniu linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 14 metrów (2x7 metrów) i powierzchni [...] ha.

Decyzją z dnia [...] nr [...], Starosta [...] ograniczył sposób korzystania z działki nr [...] obręb M., gmina P..

Od decyzji tej odwołanie w imieniu Izabeli i P. K. wniósł radca prawny M. C., który zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz brak należytej oceny materiału dowodowego,

co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał,

iż organ wydający decyzję nie rozważył w sposób rzetelny obszaru zajęcia niezbędnego do realizacji inwestycji w kontekście uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości, a jedynie skupił się na interesie inwestora.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...], decyzją

z dnia [...]., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Po rozpatrzeniu skargi na ww. decyzję, wyrokiem z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 77/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje obu organów.

Uzasadniając wyrok, WSA w Szczecinie stwierdził, że wobec wyeliminowania

z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]

w przedmiocie lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego, Sąd zmuszony był uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Wspomniane ograniczenie sposobu korzystania dotyczyło bowiem konkretnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Następnie Wójt Gminy P. wydał nową decyzję lokalizacyjną z dnia

[...]. nr [...], w której ustalił inwestycję celu publicznego polegającą na przebudowie istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV [...] od stanowiska 45 do 81 m. in. na terenie działki nr [...] obręb M..

W toku ponownie prowadzonego postępowania, w związku z wnioskiem inwestora z dnia 1 lutego 2017 r., Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...] nr [...], ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb ewidencyjny M., gmina P., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], poprzez założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. [...] metrów, posadowienie trzech słupów, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 14 metrów (2x7 metrów) i powierzchni [...] ha, zgodnie z treścią załącznika mapowego, stanowiącego integralną część niniejszej decyzji.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał, że do wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji pełnomocnik inwestora dołączył wszystkie niezbędne dokumenty w postaci pełnomocnictw, odpisu z KRS [...] sp. z o.o. z siedzibą w P., a także decyzję Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a ponadto wypis i wyrys z rejestru gruntów oraz odpis z księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], załącznik mapowy z przebiegiem linii i dokumenty z prowadzonych rokowań. Starosta [...] powołał podstawę prawną wydania swojej decyzji, a także stwierdził, że przedmiotowa inwestycja mieści się w katalogu inwestycji celu publicznego, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także wskazał na przebieg planowanej inwestycji w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy P., w której działka nr [...] znalazła się w obszarze objętym inwestycją, obejmującą przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] od stanowiska 45 do 81, także w obrębie ewidencyjnym M., gmina P..

Ponadto organ I instancji stwierdził, że w jego ocenie, określone w osnowie decyzji ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości stanowi minimalne, niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości, przebieg linii przez działkę, miejsce posadowienia słupów oraz obszar pasa technologicznego został określony na mapie stanowiącej załącznik graficzny do niniejszej decyzji. Wskazał, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości

w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało poprzedzone rokowaniami, a przebieg inwestycji jest zgodny z zapisami decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] r. Zdaniem organu I instancji, osoby prowadzące rokowania posiadały stosowne upoważnienia, zaś forma prowadzenia rokowań nie została jednoznacznie uregulowana. Organ wskazał na treść orzecznictwa, z którego wynika, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich, poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, organ prowadzący postępowanie potwierdził spełnienie ustawowej przesłanki przeprowadzenia rokowań. Z dokumentów zgromadzonych z przebiegu rokowań wynika bowiem, że działający w imieniu wnioskodawcy pełnomocnik podjął próbę polubownego ustalenia warunków umowy w sprawie udostępnienia nieruchomości, w celu przebudowy istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] w gminie P.. Jednakże do zawarcia porozumienia w tym zakresie nie doszło, czego konsekwencją jest złożenie przez pełnomocnika inwestora wniosku o wydanie stosownej decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., na potwierdzenie czego organ scharakteryzował przebieg rokowań, powołując przy tym treść prowadzonej między stronami korespondencji (pismo z 28 kwietnia 2014., pismo z 29 kwietnia 2014 r., pismo z 16 maja 2014 r., a także notatki służbowe z 25 lutego 2013 r. oraz z 26 maja 2013 r., 12 czerwca 2013 r., 28 lutego 2014 r.). Organ wskazał, że rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, chociażby wtedy gdy jedna ze stron rokowań uzna, że nie ma szans na zawarcie porozumienia. Ustawodawca nie wskazał przy tym szczególnej formy zakończenia rokowań. Organ prowadzący postępowanie scharakteryzował również przebieg swojego postępowania przed wydaniem decyzji, w szczególności wskazując na przeprowadzoną w toku postępowania rozprawę administracyjną, która odbyła się w siedzibie organu 29 lipca 2014 r. Z treści protokołu z rozprawy wynika, że na rozprawę nie stawił się działający w imieniu M. K. radca prawny M. C., a prowadząca rozprawę administracyjną wskazała, że pełnomocnik właścicielki nieruchomości nie przedstawił ważnej przyczyny swojej nieobecności. Ponadto organ I instancji stwierdził, że przed wydaniem decyzji strony postępowania mogły zapoznać się z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy. Odnosząc się natomiast do obowiązku wskazania terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11, zgodnie z którym

art. 124 u.g.n. nie nakłada obowiązku określenia w decyzji terminu takiego ograniczenia.

Od rzeczonej decyzji odwołanie w imieniu Izabeli i P. K. wniósł radca prawny M. C., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz brak należytej oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo pełnomocnik stron wskazał, iż organ wydający decyzję nie rozważył w sposób rzetelny obszaru zajęcia niezbędnego do realizacji inwestycji w kontekście uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości, a jedynie skupił się na interesie inwestora, oraz zarzucił organowi I instancji brak dokonania należytej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji, bowiem z jej treści musi wynikać zakres uszczuplenia władztwa. Zatem w jego ocenie, inwestor jak również organ winny udowodnić, że pas o szerokości 14 metrów na powierzchni [...] ha jest niezbędny do przeprowadzenia określonych czynności, ze względu na ich charakter jak i sprzęt, który inwestor ma zamiar użyć do przeprowadzenia prac. Nadto, pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji brak wskazania terminu do ograniczenia nieruchomości, brak przeprowadzenia oględzin w terenie, a także nieprzeprowadzenie pomiarów potwierdzających słuszność stanowiska co do obszaru mającego podlegać zajęciu. Z kolei, mając na względzie fakt złożenia wniosku w sądzie powszechnym

o ustanowienie służebności przesyłu, M. C. zarzucił organowi naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez bezrefleksyjne przyjęcie, iż właściciele nie wyrażają zgody na inwestycję.

Decyzją z dnia [...]. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że z przepisów art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. wynika konieczność spełnienia wskazanych w nich przesłanek. Jedną z nich jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na realizację celu publicznego. Art. 6 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że takim celem m. in. jest budowa

i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Podstawą wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowym zakresie jest uprzednie przeprowadzenie rokowań. Powszechnie przyjęte jest, że nie ma jedynego, określonego sposobu przeprowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Wojewoda podkreślił, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji strony postępowania prowadziły rokowania, udokumentowane w aktach sprawy (pisma z 28 kwietnia 2014 r., z 29 kwietnia 2014 r. oraz z 16 maja 2014 r., a także notatki służbowe z 25 lutego 2013 r. oraz z 26 maja 2013 r., 12 czerwca 2013 r., 28 lutego 2014 r.) i pomimo wielokrotnego kierowania oferty zawarcia porozumienia przez inwestora, właścicielka nieruchomości nie wyraziła woli uczestniczenia w rokowaniach (w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia doręczenia korespondencji).

Pismem z 28 kwietnia 2014 r. oraz z 29 kwietnia 2014 r. pełnomocnik [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. zaprosił do rokowań I. K.

i P. K., mających na celu wyrażenie zgody na założenie

i przeprowadzenie napowietrznej linii energetycznej 110 kV w relacji [...]. Ponadto inwestor wskazał na obszar zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] tj. [...] ha w pasie 14 metrów (2x7 metrów), a także powołał się na szczegółowy opis inwestycji celu publicznego, której kopia została załączona stronie do ww. pisma.

Dodatkowo inwestor zaproponował jednorazowe odszkodowanie w związku

z przebudową niniejszej linii w wysokości [...] zł, a także przesłał dwa egzemplarze oświadczenia o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji, oraz poinformował właścicielkę nieruchomości, że pismo stanowi etap rokowań związanych z koniecznością uzyskania prawa do dysponowania częścią ww. nieruchomości. W załączeniu do tego pisma inwestor dołączył mapę graficzną przedstawiającą dokładny przebieg linii elektroenergetycznej przez działkę nr [...], kserokopię decyzji lokalizacyjnej z 31 grudnia 2013 r., oraz wyciąg z opinii z 15 marca 2014 r. o potencjalnym zmniejszeniu wartości nieruchomości.

Następnie, w związku z brakiem odpowiedzi na ww. pisma pełnomocnik inwestora ponownie zwrócił się do współwłaścicieli o wyrażenie zgody bądź

o ustosunkowanie się do złożonej propozycji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma, pod rygorem złożenia wniosku do starosty o wydanie decyzji w oparciu

o art. 124 ust. 1 u.g.n. W aktach sprawy znajdują się potwierdzenia doręczenia

ww. korespondencji listami poleconymi. Wobec powyższego, znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja z przebiegu rokowań, w ocenie organu odwoławczego, znajduje odzwierciedlenie w spełnieniu wymogu wynikającego z art. 124 ust. 3 u.g.n.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie, o którym mowa w decyzji następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dla oceny spełnienia przesłanki wystąpienia w konkretnym przypadku celu publicznego, wynikającego z art. 6 u.g.n. podstawę stanowi ostateczna decyzja Burmistrza Gminy P. nr [...] z [...] r., w której szczegółowo scharakteryzowano przebieg inwestycji. Zgodnie z jej treścią dla terenu objętego działką nr [...] obręb M., gmina P. przewidziano przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] od stanowiska 45 do stanowiska 81. W załączeniu do decyzji lokalizacyjnej znajduje się szczegółowy projekt graficzny przedstawiający przebieg planowanej inwestycji. Przedmiotowa decyzja uwzględnia wszelkie niezbędne ustalenia i opinie w szczególności w zakresie ochrony przyrody, zachowania ładu przestrzennego, ochrony obiektów budowlanych i terenów górniczych.

Organ II instancji wyjaśnił, że E. sp. z o.o. z siedzibą w P. posiada koncesję do dystrybucji energii elektrycznej sieciami własnymi, zlokalizowanymi na obszarze Wojewoda [...], powiat P.,

a ponadto na podstawie art. 9c ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2007 r. prawo energetyczne operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemu przesyłowego, stosując obiektywne i przejrzyste zasady zapewniające równe traktowanie użytkowników tych systemów oraz uwzględniając wymogi ochrony środowiska, jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i odpowiedniej zdolności przesyłowej w sieci przesyłowej elektroenergetycznej.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uznania naruszenia interesu współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], bowiem na każdym etapie postępowania, począwszy od zaproszenia do rokowań strona była informowana o przebiegu planowanej inwestycji, o czym świadczy prowadzona w sprawie korespondencja. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji strony postępowania również były informowane o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto współwłaściciele nieruchomości objętych terenem działania decyzji lokalizacyjnej byli informowani o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej, określającej przebieg inwestycji, i na jej etapie mogli wnosić stosowne uwagi. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty [...] scharakteryzowano w sposób opisowy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec całokształtu okoliczności sprawy Wojewoda stwierdził, że w kontekście zaistnienia opisanych wyżej przesłanek wystąpiły podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do znajdującego się w aktach sprawy operatu szacunkowego dołączonego przez współwłaścicieli nieruchomości, a także ustosunkowując się do wyjaśnień inwestora w zakresie szerokości pasa technologicznego organ II instancji wskazał, że w toku wszczętego postępowania administracyjnego w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przedmiotem sprawy jest jedynie ocena przesłanek warunkujących wydanie decyzji w tej sprawie, a więc organ zobowiązany jest zbadać istnienie celu publicznego, a także okoliczność prawidłowego przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości. Natomiast szerokość pasa technologicznego została określona w oparciu o stosowne ekspertyzy, przeprowadzone przez inwestora, a sam przebieg inwestycji został urzeczywistniony w decyzji lokalizacyjnej.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego w zakresie obowiązku wskazania terminu zajęcia nieruchomości w oparciu o dyspozycję art. 124 b ust. 3 u.g.n. organ odwoławczy wyjaśnił z kolei, że tryb określony w art. 124 ust. 1 został uregulowany przez ustawodawcę odmiennie od trybu czasowego zajęcia wskazanego w art. 124 b u.g.n. Należy założyć, że racjonalny ustawodawca świadomie wprowadził rozróżnienie w zakresie obowiązku wskazania terminu przy wydaniu decyzji w oparciu o art. 124 b, tym samym zwolnił z takiego obowiązku w przypadkach wskazanych w art. 124 ust. 1. Prowadzone postępowanie zostało zakończone decyzją wydaną w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n.

W kwestii oceny przeprowadzonej rozprawy administracyjnej organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień, bowiem strony postępowania zostały prawidłowo zawiadomione o rozprawie, a z treści sporządzonego protokołu z rozprawy wynika, że inwestor podtrzymał swój wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Natomiast odnosząc się do kwestii braku przeprowadzenia pomiarów przez organ pierwszej instancji w zakresie oceny zasadności ograniczenia korzystania

z obszaru nieruchomości wskazanego przez inwestora Wojewoda stwierdził,

że tak szczegółowa analiza sposobu przeprowadzenia robót budowlanych stanowiłaby próbę ingerencji w wiadomości specjalne, bowiem inwestor zobowiązany jest do wykonania stosownych prac w oparciu o normy techniczne, a także w zgodzie

z zapisami decyzji lokalizacyjnej. Poza tym, z ustaleń organu wynika, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje łącznie [...] ha, natomiast całkowita powierzchnia działki stanowi 39,2045 ha. Ponadto ograniczona działka stanowi grunt orny, niezabudowany.

Z kolei, w kontekście złożonego przez współwłaścicieli nieruchomości wniosku do sądu powszechnego o ustanowienie służebności przesyłu, organ II instancji wyjaśnił, że wskazana okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że na podstawie

art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wobec czego wszelkie poniesione przez właściciela szkody, w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji zostaną uwzględnione w odrębnym postępowaniu, natomiast wyceny niniejszych szkód dokona powołany przez organ rzeczoznawca majątkowy.

Pismem z dnia 11 lipca 2017 r. Izabela i P. K., reprezentowani przez r. pr. M. C., złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie, to jest brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie zarzutu skarżących co do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności odnoszącego się do konieczności zajęcia pasa technologicznego o szerokości

14 metrów;

- art. 7 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, to jest obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie w tym także uznania zgromadzonych dowodów, w szczególności przez brak rozważenia interesu skarżących, których prawo własności zostało ograniczone;

- art. 6 i 8 k.p.a poprzez wydanie zaskarżonej decyzji wbrew przepisom prawa;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem faktu, że dla wydania tej decyzji kwestią prejudycjalną stał się wynik postępowania z wniosku [...] sp. z o.o. o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu toczącego się przed Sądem Rejonowym w Stargardzie sygn. akt I Ns 725/15;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego

i uznanie, iż twierdzenia wnioskodawcy mogą stanowić jedyną podstawę do wydania skarżonej decyzji, choć twierdzenia te nie mają pokrycia w materiale dowodowym;

- art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż zaszły wszystkie przesłanki do zastosowania tego przepisu i wydania zaskarżonej decyzji;

- art. 124 ust. 3 w zw. z art. 112 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezrefleksyjne przyjęcie za wnioskiem, iż wnioskodawca przeprowadził adekwatne i poważne rokowania w celu uzyskania zgody na wykonanie prac określonych w skarżonej decyzji oraz uznania, że rokowania pomiędzy stronami zostały zakończone zwłaszcza w obliczu trwającego postępowania cywilnego o ustanowienie służebności przesyłu będącego substytutem umownego rozwiązania spornej kwestii;

- art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezrefleksyjne przyjęcie za wnioskiem, że właściciele nie wyrażają zgody na inwestycję zwłaszcza w obliczu zainicjowania przez nich postępowania cywilnego w celu polubownego rozwiązania sporu na niemal rok przed złożeniem spornego wniosku;

- art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w decyzji terminu czasowego zajęcia nieruchomości dla przeprowadzenia prac instalacyjno- budowlanych;

- art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie skarżoną decyzją istoty prawa własności skarżących.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. pełnomocnik organu wskazał,

że wydając zaskarżoną decyzje organ nie miał wiedzy o tym, że prace związane

z przebudową sieci zostały już wykonane, natomiast pełnomocnik uczestnika postępowania [...] sp. z o.o. w P. przedłożył stanowisko w tej sprawie w formie załącznika do protokołu, i wskazał, że przebudowa spornej inwestycji polegała na wymianie trzech słupów na działce nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższego kryterium uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], którą ograniczony został sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb ewidencyjny M., gmina P., poprzez założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], w tym podwieszenie napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. 1060 metrów, posadowienie trzech słupów, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 14 metrów (2x7 metrów) i powierzchni [...] ha.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), dalej: "u.g.n.". Zgodnie z ust. 1 tego artykułu starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie

i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Omawiany przepis wprowadza dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. W ocenie Sądu, okoliczności te w kontrolowanej sprawie wystąpiły, co umożliwiło organom administracyjnym obu instancji pozytywne rozpatrzenie wniosku inwestora.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że inwestycja planowana przez [...] Spółkę z o.o. w P. jest celem publicznym, który jednocześnie zgodny jest

z ostateczną decyzją Burmistrza Gminy P. nr [...] z [...] r.

o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w której szczegółowo scharakteryzowano przebieg tej inwestycji. Stosownie do jej treści, dla terenu objętego działką nr [...] obręb M., gmina P., przewidziano przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] od stanowiska 45 do stanowiska 81. W załączeniu do decyzji lokalizacyjnej znajduje się szczegółowy projekt graficzny przedstawiający przebieg planowanej inwestycji. Ponadto, uwzględnia ona wszelkie niezbędne ustalenia i opinie w szczególności w zakresie ochrony przyrody, zachowania ładu przestrzennego, ochrony obiektów budowlanych i terenów górniczych.

Cele publiczne zostały wymienione w art. 6 u.g.n. W pkt 2 powołanego przepisu jako cel publiczny wskazana jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wobec faktu, że przedmiotowa sprawa dotyczy założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość należącą do skarżących napowietrznej linii elektroenergetycznej, w tym podwieszenia napowietrznych przewodów linii, posadowienia trzech słupów, a także funkcjonowania linii po wybudowaniu, uznać należy, że analizowana przesłanka została spełniona.

Wskazać również należy, że z analizy stanowiska skarżących, wyrażonego zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze do Sądu, wynika

że kwestie dotyczące charakteru planowanej inwestycji, jak i jej zgodności z decyzją

o lokalizacji celu publicznego z dnia [...] r., są bezsporne.

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy natomiast tego, czy wyrażona – zdaniem skarżących – w trakcie przeprowadzonych w sprawie rokowań ich zgoda na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane uzasadnia brak możliwości zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób przewidziany w dyspozycji art. 124 ust. 3 ww. ustawy nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia takich rokowań. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., I OSK 357/11). Zatem spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi tej nieruchomości warunki uzyskania zgody na wykonanie prac.

W rozpoznawanej sprawie z treści prowadzonej pomiędzy stronami sporu korespondencji, zawartej w aktach, wynika, że inwestor dokładnie określił przedmiot robót budowlanych, wskazał zakres i przebieg prac, zaproponował wysokość odszkodowania, oraz wskazał formę prawną uregulowania planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Poza tym, umożliwił właścicielom nieruchomości ustosunkowanie się do zaproponowanych warunków, a także wyznaczył w tym zakresie dodatkowe terminy. Wskazać zatem należy, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, zaś z przedłożonych do akt dokumentów wynika, że intencją inwestora było jej załatwienie na drodze prawnej, jednak strony nie doszły do porozumienia. Należy podkreślić, że brak porozumienia stron w tym zakresie był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że wyrazili oni zgodę na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, co uzasadnia brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja nie określa precyzyjnie okresu ograniczenia korzystania z nieruchomości skarżących, wskazać należy na wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., w którym wyrażony został pogląd, który Sąd w pełni podziela, że wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego nie znajduje oparcia

w treści tego przepisu. Skoro zaś ustawa nie nakłada na organ orzekający obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to jego ustalenie na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej.

Za bezzasadny należy również uznać zarzut braku rozważenia interesu skarżących, których prawo własności zostało ograniczone, oraz konieczności zajęcia pasa technologicznego o szerokości 14 metrów. Jak już wyżej wskazano, ustalenie miejsca i sposobu realizacji inwestycji, w tym granic terenu niezbędnego do realizacji tej inwestycji, nastąpiło w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wydane zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...]

w Przelewicach, zgodne jest z zapisami zawartymi w powyższej decyzji i była ona wiążąca dla organu wydającego to zezwolenie. Nie mógł on ingerować w treść jej rozstrzygnięcia. Ponadto, wyjaśnić należy, że zakres ochrony prawa własności nie jest bezwzględny. Ze względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności, przy czym, jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami. Aby jednak nie doszło do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa, konieczne jest zachowanie zasady proporcjonalności, (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex

nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji,

to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi, wynikającymi z konieczności przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej. Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżących są to zapisy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przesądziły o takim a nie innym usytuowaniu linii i to one determinują, co do zasady jej przebieg.

Nietrafny jest także zarzut wydania zaskarżonej decyzji z pominięciem faktu,

że dla wydania tej decyzji kwestią prejudycjalną stał się wynik postępowania z wniosku [...] sp. z o.o. o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu toczącego się przed sądem rejonowym. Należy podkreślić, że postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 u.g.n, gdyż powyższy przepis w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu (vide np.: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 526/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 538/13). Tym samym stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły przepisowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również innym przepisom prawa procesowego. W ocenie Sądu, postępowanie toczyło się w zgodzie z zasadą wynikającą z treści art. 6 i 8 k.p.a., wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów skarżących.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.