Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 86/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Halina Kremis Asesor WSA Olga Białek Protokolant: apl. prok. Grzegorz Chojnacki po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego w kwocie 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 2, art. 3 ust. 1, art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104, art. 151 § 1 ust. 2 i art. 157 § 2 KPA, decyzji Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. Nr C (2004) 1439 w sprawie minimalnej wielkości kwalifikującego się obszaru przypadającego na gospodarstwo rolne, powierzchni użytków rolnych objętej systemem jednolitych płatności obszarowych oraz rocznej koperty finansowej przeznaczonej na rok 2004 dla Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski i Słowacji, decyzji Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2004 r. Nr C (2004) 2314 zezwalającej na uzupełniające płatności bezpośrednie w Polsce na rok 2004, art. 5 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L328, 17/12/2003, P. 0021-0024), art. 32 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L 327, 12/12/2001, P. 0011-0032), Rozporządzenia Komisji (WE) 1407/2004 z dnia 2 sierpnia 2004 r. ustalającego kurs wymiany na 2004 r. mający zastosowanie do systemu jednolitej płatności obszarowej dla Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski i Słowacji oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających (Dz. U. Nr 214, poz. 2168), wydał w stosunku do skarżącego M. M. decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż M. M. złożył w dniu [...] w Biurze Powiatowym w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.

W trakcie kontroli administracyjnej krzyżowej, stanowiącej część postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdzono, ze na ujętą we wspomnianym wniosku część działek ewidencyjnych wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 również inny producent rolny – E. F. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że kontrola krzyżowa stanowi integralną część weryfikacji danych zawartych we wnioskach obszarowych producentów rolnych na terenie całej Polski. Celem powyższej kontroli jest ujawnienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu tej samej działki rolnej w ramach takiej samej działki ewidencyjnej, przez więcej niż jednego producenta rolnego, a tym samym zapobieżeniu ze strony Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wypłaty środków unijnych osobie nieuprawnionej.

Spornymi gruntami okazały się działki ewidencyjne o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zadeklarowane przez E. F. oraz przez M. M. Wyżej wymienione grunty są położone w województwie d., powiecie p., gminie R., nazwa obrębu R.

Zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia było w tym przypadku ustalenie, czy wnioskodawca w roku gospodarczym 2004 faktycznie władał przedmiotową nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miał swobodę podejmowania decyzji – co i kiedy uprawiać na danej działce. Postępowanie wyjaśniające toczyło się w dwóch Biurach Powiatowych, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania i złożone przez strony wnioski obszarowe. W celu ustalenia, kto faktycznie użytkuje sporne grunty rolne, zostało odebrane od M. M. oświadczenie, że to właśnie on jest ich użytkownikiem.

Kierownik Biura Powiatowego w P. w dniu [...] przeprowadził rozprawę w terenie oraz zgromadził oświadczenia pięciu świadków, którzy zgodnie potwierdzili, że użytkownikiem spornych gruntów był M. M., a powyższe oświadczenia złożyli po uprzednim zapoznaniu się z mapą ewidencyjną gruntów. Oświadczenia takie złożyli: B. P. – sołtys wsi R., S. K., B. K., I. M., G. M. Świadkowie zeznali, że na gruntach zadeklarowanych przez M. M., oprócz ojca – T. M., nikogo więcej nie widzieli i nikt więcej tych gruntów nie użytkował.

W wyniku zakończonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego w P. uznał, że posiadaczem spornych gruntów w 2004 r. był M. M. i w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

M. M. nie wniósł odwołania od powyższej decyzji.

Kierownik Biura Powiatowego we W. także przeprowadził postępowanie dotyczące spornych gruntów. Odmówił on mocy dowodowej świadkom i dokumentom przedstawionym przez E. F., uznając tym samym, że nie był on osobą, która faktycznie użytkowała sporne grunty rolne. Konsekwencją tego było wydanie decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Od powyższego rozstrzygnięcia E. F. wniósł odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W.

Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego we W. ponownie przeprowadził postępowanie i w dniu [...] wydał E. F. decyzję przyznającą płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego, który ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę E. F.

Po rozpoznaniu sprawy, organ II instancji wydał w dniu [...] decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w części i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych E. F.

W efekcie wydania przez organ II instancji decyzji z dnia [...], kierownik Biura Powiatowego w P. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie, informując o tym M. M.

W dniu [...] kierownik Biura Powiatowego w P. wysłał do strony pismo informujące o zebraniu materiału dowodowego w całości i możliwości złożenia przez M. M. do dnia [...] dodatkowych oświadczeń oraz zapoznania się z materiałami. Strona nie skorzystała z tej możliwości.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, że warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 i 2 beneficjentem płatności jest:

- posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne,

- grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz

- łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha.

Istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która jest faktycznym posiadaczem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, to znaczy decyduje, co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Posiadanie jest stanem faktycznym władania rzeczą. Ustawa, o której mowa wyżej, nie zawiera definicji posiadacza gospodarstwa, dlatego należy stosować definicję zawartą w art. 336 k.c. Wedle tego przepisu posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W dniu składania przez A. M. wniosku o płatności, to jest w dniu [...] oraz w dniu składania wniosku o płatność przez E. F., to jest [...], sporne grunty były prawomocnie przysądzone E. F., który nabył je w wyniku wygranej w dniu [...] licytacji.

Przedmiotem licytacji była nieruchomość o powierzchni 98,33 ha, położona w Radwanicach, opisana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomość o powierzchni 29,92 ha położona w J. W., opisana w księdze wieczystej KW nr [...]. Ponadto E. F. został ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości.

W ocenie organu I instancji, swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na spornych działkach miał zatem E. F. Materiał dowodowy dotyczący wykonywania zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach w 2004 r. został zinterpretowany przez Dyrektora D. Oddziału Regionalnego na korzyść E. F. Odmówiono wiarygodności zeznaniom świadków przedstawionych przez M. M., przyjmując jednocześnie oświadczenia świadków strony przeciwnej. Zdaniem Kierownika Biura Powiatowego w P. wiarygodność świadków powołanych przez E. F. również wzbudza wątpliwość. Były to osoby świadczące odpłatnie na rzecz E. F. usługi związane z uprawą spornych gruntów, czyli były zainteresowane korzystnym dla niego zakończeniem sprawy, dzięki czemu mogły liczyć na kolejne zlecenia w przyszłości. Wiedza dotycząca zarówno zabiegów agrotechnicznych, jak i spornych gruntów, na których te zabiegi dokonywano, wskazuje jednak, ze świadkowie wskazani przez E. F. byli bardziej wiarygodni od świadków powołanych przez stronę przeciwną. Świadkowie powołani przez M. M. składali podczas rozpraw w 2005 r. sprzeczne zeznania do tych złożonych w 2004 r., twierdzili, że o fakcie uprawiania przez stronę niektórych gruntów słyszeli od osób trzecich, nie potrafili wskazać rodzajów upraw na spornych gruntach i ponadto w przypadku niektórych stwierdzono fakt koligacji rodzinnych z M. M., co zmniejszyło ich wiarygodność. Ponadto M. M. oznajmił w czasie rozprawy w dniu 2 listopada 2005 r., że zabiegów agrotechnicznych na spornych gruntach dokonywał brat – A. M. i ojciec – T. M., gdyż on sam przebywał na rencie. Zaprzeczył tym samym swojemu oświadczeniu z dnia [...], w którym stwierdził, że był użytkownikiem tych gruntów od dnia [...] do dnia złożenia oświadczenia.

Organ pierwszej instancji mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, wskazał, iż zostały zastosowane sankcje polegające na:

I. Jednolita płatność obszarowa – 2004

(kod FEOGA:050212020000001, krajowa pozycja budżetowa:99999999999)

Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 wynosiła 91,05 ha.

Powierzchnia zatwierdzona wynosiła 20,66 ha, czyli mniej o 70,39 ha.

Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku i zatwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej: 340,71 % (70,39 ha/20,66 ha x 100) W związku z tym organ I instancji odmówił przyznania płatności na rok 2004 (w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru) ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych i nałożył karę pieniężna w wysokości 14 819, 21 zł, obliczoną zgodnie z Decyzją nr C (2004) 1439 oraz decyzją z dnia 1 lipca 2004 r. nr C (2004) 2341, gdzie kwota z tytułu JPO wynosi 44,6 euro/ha, przeliczona po kursie 4,7352 ustalonym na podstawie Rozporządzenia nr 1407/2004, co daje kwotę 210,53 zł/ha, zatem 70,39 ha x 210,53 zł = 14 819, 21zł.

Podstawę odmowy płatności i nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 5 pkt 1 Rozporządzenia nr 2199/2003.

Zgodnie z powyższym przepisem, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit r.) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, to znaczy taką, dla której wszystkie warunki ustanowione w przepisach w zakresie przyznawania pomocy zostały spełnione, jest większa niż 50 % wyznaczonego obszaru, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem, a wyznaczonym obszarem. Ta kwota jest potrącona o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono różnicę.

II. Uzupełniająca Płatność Obszarowa – 2004

(kod FEOGA:0504000000401, krajowa pozycja budżetowa: 00003301038)

Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 wyniosła 29,01 ha.

Powierzchnia zatwierdzona wyniosła 2,36 ha, czyli mniej o 26,65 ha.

Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku i zatwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej: 1129,24 % (26,65 ha/2,36 ha x 100).

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. odmówił przyznania płatności na rok 2004 (w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru) ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych i nałożył karę pieniężną w wysokości 7 802,59 zł, obliczoną na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w sposób następujący: 26,65 ha x 292,78 zł= 7 802,59 zł.

Podstawę odmowy płatności nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 32 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001.

Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeżeli w odniesieniu do całkowitej określonej powierzchni objętej stosowaniem pomocy w ramach schematów pomocowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną o więcej niż 50 %, rolnik jest ponownie wykluczany z możliwości otrzymania pomocy do kwoty równej kwocie, która zostanie odmówiona dla odnośnego roku kalendarzowego w ramach tych schematów pomocowych. Kwota ta jest potrącana od płatności pomocowych wypłacanych w oparciu o jakikolwiek schemat pomocowy, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit a rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, do których rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w trakcie trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym nastąpiło takie stwierdzenie.

Decyzja organu I instancji spowodowała odmowę przyznania M. M. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 i nałożyła sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych, co w konsekwencji oznaczało konieczność zwrotu na rzecz ARiMR wypłaconych już na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] środków w wysokości [...] wraz z odsetkami i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 22 621, 80 zł, która to kara będzie potrącona z płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.

W dniu [...] wpłynęło do Kierownika Biura Powiatowego w P. odwołanie, jakie złożył M. M., a w dniu [...] wpłynęło odwołanie jego pełnomocnika adw. J. M. W obu pismach zarzucono organowi I instancji stronniczość i wybiórczość w ocenie materiału dowodowego oraz nie uwzględnienie interesu M. M. Stwierdzono, że to skarżący był faktycznym użytkownikiem spornych działek w 2004 roku, natomiast E. F. objął w posiadanie sporne działki znacznie później.

W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na podstawie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), art. 138 § 1 ust. 1 KPA, art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, art. 138 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 r.) oraz art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 3 do 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona w odwołaniu powołała zdarzenia, które zostały w toku postępowania wyjaśniającego podważone, a także opiera się na faktach, które miały miejsce w 2003 r. Ustalenia komisji, która w 2003 r. szacowała starty w zasiewach w wyniku wystąpienia klęski suszy nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie dotyczą roku 2004. Strona zarzuciła także stronniczość i brak kompetencji pracowników Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co jest w ocenie organu całkowicie bezpodstawne. Zarzuty dotyczące zastraszania świadków w świetle zgromadzonych dowodów wydają się bezpodstawne i niezrozumiałe. Ustalenia poczynione podczas postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji nie budzą wątpliwości, kto był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Ponadto organ odwoławczy powtórzył argumentację podniesioną przez Kierownika Biura Powiatowego w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej.

M. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich, przez dowolne uznanie, że w 2004 r. faktycznym użytkownikiem spornych działek był inny producent rolny, przy nieprawdziwym założeniu organu II instancji, że w odwołaniu od decyzji strona skarżąca powołała się na fakty z 2003 r.;

- art. 138 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 29 października 2004 r. oraz art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. przez dowolne przyjęcie, że skarżący zadeklarował obszar do produkcji rolnej, którego różnica w stosunku do ustalonej w wyniku kontroli administracyjnej powierzchni użytkowanych przez niego gruntów wynosi 340,71 %;

- art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. przez odmowę przyznania płatności bezpośrednich w przypadku gdy zadeklarowany we wniosku przez "A. M." obszar przekracza obszar zatwierdzony o 1129, 24 %.

Dodatkowo w skardze podniesiono, że w obliczeniach wielkości obszarów gruntów zajmowanych do produkcji rolnej przez skarżącego dokonanych przez organ I i II instancji nie uwzględnił faktu, że przeciwko E. F. toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym o zniszczenie upraw "A. M.".

Ponadto w ocenie skarżącego organ administracyjny naruszył przepis art. 77 § 1 i § 2 KPA przez niedopuszczenie i nie odniesienie się do wnioskowanego przez pełnomocnika skarżącego w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w G. i w konsekwencji doszło do naruszenia przepisu art. 78 KPA.

Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej naruszył także art. 2, 7 oraz art. 32 Konstytucji RP przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich uczestników postępowania prowadzących działalność rolniczą.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 i w należnej wysokości oraz o uchylenie nałożonej sankcji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma to, czy w 2004 r. skarżący był faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów, to jest działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w województwie dolnośląskim, powiecie p., gminie R., obrębie R., zapisanych w Księdze Wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. Skarżący M. M. ubiegając się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oświadczył, że działki te dzierżawi od swojego brata A. M. i użytkuje je od [...].

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z Księgi Wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G., wynika, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], stanowią własność A. M. Z zaświadczenia Urzędu Gminy R. z dnia [...] Nr [...] również wynika, iż w skład gospodarstwa rolnego A. M. wchodzą m.in. działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w obrębie R., podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym. Także z kserokopii wykazu właścicieli i władających działkami w R. na dzień [...] wynika, iż działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], stanowią własność A. M.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt I Co 512/00 przysądzono na rzecz E. F. własność nieruchomości położonej w Radwanicach, dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...] oraz nieruchomości położonej w Jagoszowie Wielkim, dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...].

Postanowieniem z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt Dz. Kw.4533-4534/04 Sąd Rejonowy w G. uchylił wpisy w księgach wieczystych nr [...] oraz [...] i wniosek E. F. o ujawnienie w księgach wieczystych jego praw własności zgodnie z postanowieniem z dnia 27 maja 2004 r. oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek E. F. nie może zostać uwzględniony do czasu uprawomocnienia się orzeczenia o przysądzeniu prawa własności.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przed Sądem Rejonowym w G. toczy się postępowanie karne w sprawie II K 575/06/G przeciwko E. F. o czyn z art. 288 § 1 kk, polegający na tym, że w lipcu 2005 r. na terenie gminy R., woj. d., zniszczył uprawy rolne, w ten sposób, że wydał polecenie swoim pracownikom zaorania pól z zasiewami należącymi do A. M., powodując tym straty w łącznej kwocie [...] na szkodę A. M.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż zachodzą poważne wątpliwości, czy rzeczywiście w 2004 r. E. F. był faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów, a zatem czy stanowisko organów administracyjnych orzekających w tej sprawie jest prawidłowe. Zauważyć wypada, że z treści postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt Dz.Kw.4533-4534/04 wynika, iż orzeczenie o przysądzeniu prawa własności przedmiotowych nieruchomości na rzecz E. F. nie było wówczas prawomocne. Ponadto podkreślić należy, że ewentualny wyrok skazujący prawomocnie E. F. za opisany wyżej czyn przesądziłby, że to nie on był faktycznym użytkownikiem przedmiotowych gruntów. Skoro bowiem w postępowaniu karnym Sąd Rejonowy w G. uznałby, że E. F. zniszczył uprawy rolne należące do innej osoby, to tym samym przesądziłby, iż w 2004 r. nie był on faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów i ich nie uprawiał. Uniewinnienie zaś E. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu wskazywałoby na to, że w 2004 r. był on rzeczywiście posiadaczem tych gruntów (chyba że w postępowaniu karnym ustalono by, że zniszczenia mienia A. M. lub M. M. dokonała inna osoba, a nie E. F.). Ustalenie w postępowaniu karnym, że zniszczono mienie A. M. nie wyklucza przyjęcia, że faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek w 2004 r. był skarżący, jako ich dzierżawca. Tak więc prawomocny wyrok w sprawie II K 575/06/G będzie miał istotny wpływ na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia. Tymczasem organy administracyjne obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę pominęły zupełnie fakt, że przeciwko E. F. toczy się postępowanie karne i same przesądziły, że w 2004 r. E. F. był faktycznym posiadaczem działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.