Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 4034/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sdzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Aesor WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. o nr [...] Minister Finansów (MF) działający jako organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. o nr [...], na mocy której organ ten oddalił skargę firmy A. sp z o.o. w S., dalej zwanej Spółką, na czynność egzekucyjną.

Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., dochodząc od Spółki jej zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1993 -1995 oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w latach 1997, 1998, 2000 oraz 2003, wszczął postępowanie egzekucyjne, w toku którego zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. dokonał zajęcia rachunku Spółki w [...] Bank.

Skarżąca Spółka złożyła skargę na powyższą czynność, podnosząc w uzasadnieniu, że zawiadomienie o zajęciu nie zostało prawidłowo doręczone, ponieważ doręczenie nastąpiło na prywatny adres Prezesa Zarządu Spółki a nie do rąk ustanowionego pełnomocnika. Ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. oddalił powyższą skargę, Spółka wniosła zażalenie do MF. Zdaniem Spółki, doręczenie zawiadomienia na prywatny adres Prezesa Zarządu Spółki miało charakter faktyczny a nie prawny, przez co naruszony został przepis art. 40 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.; powoływanej dalej jako upea).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2006 r. MF wskazał, że zgodnie z art. 54 upea stronie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania a organ nadzoru dokonując oceny zaskarżonej czynności bada, czy została ona wykonana zgodnie z przepisami upea. Dokonując oceny zaskarżonej czynności MF stwierdził, że nie naruszyła ona prawa, albowiem zajęcie zostało dokonane na druku przewidzianym w przepisach prawa. Było ono tez podpisane przez właściwego pracownika organu egzekucyjnego. MF przypomniał, że pierwotnie zawiadomienie o zajęciu zostało skierowane na adres siedziby Spółki, tj. ul. [...] w S.. Ponieważ było ono bezskuteczne - jak wynika z akt sprawy zostało zwrócone przez pocztę z adnotacją, że Spółka nie prowadzi pod tym adresem działalności - zawiadomienie o zajęciu zostało skierowane na prywatny adres Prezesa Zarządu Spółki. MF podniósł, że z protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego w D., z dnia [...] października 2005 r. (sygn. [...]) wynikało, że dotychczasowy adres Spółki był nieaktualny a właściwym dla doręczeń był prywatny adres Prezesa Zarządu. Także zarzut naruszenia art. 40 § 2 Kpa był zdaniem MF chybiony, albowiem charakter czynności egzekucyjnych skierowanych bezpośrednio do majątku i praw majątkowych zobowiązanego sprawia, że możliwość reprezentowania strony przez pełnomocnika jest w postępowaniu egzekucyjnym ograniczona. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych MF wskazał, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego winno być skierowane do zobowiązanego nie zaś do jego pełnomocnika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia MF oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Spółki brak było podstaw prawnych do doręczenia Spółce zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego na prywatny adres Prezesa jej zarządu. Nadto zdaniem Spółki organ egzekucyjny naruszył przepis art. 18 upea w związku z art. 32 i art. 40 § 2 Kpa, a także art. 26 § 5 pkt 2 upea.

Spółka podniosła, że zgodnie z art. 18 upea w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tylko przepisy upea nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 32 Kpa strona postępowania może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z pewnością - zdaniem Spółki - osobistego działania strony postępowania nie wymaga odbiór zawiadomienia o zajęciu czy też tytułu wykonawczego. Z kolei w myśl art. 40 § 2 Kpa jeżeli tylko strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi Przepis ten ma charakter bezwzględny i nie dopuszcza żadnych wyjątków, co oznacza, że pominięcie w postępowaniu pełnomocnika, jest równoznaczne z pominięciem strony. Spółka przypomniała, że zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 upea doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego wszczyna egzekucję. Dla oceny sprawy Spółki znaczenie ma jednak przepis art. 26 § 5 pkt 2 upea, zgodnie z którym do wszczęcia egzekucji dochodzi, gdy spełnione są łącznie dwa warunki, tj. jest gdy dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, a zobowiązanemu zaś - odpis tytułu wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Jak trafnie podniosła skarżąca Spółka, zgodnie z art. 18 upea w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tylko przepisy upea nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 32 Kpa strona postępowania może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Spółka trafnie także zauważyła, że w myśl art. 26 § 5 pkt 2 upea do wszczęcia egzekucji dochodzi, gdy spełnione są łącznie dwa warunki, tj. jest gdy dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, a zobowiązanemu zaś - odpis tytułu wykonawczego.

Przed wszczęciem postępowania zobowiązany nie może być uznany za jego stronę, tym samym nie jest możliwe, aby mógł działać przez pełnomocnika. Oznacza to, że organ nie mógł doręczać dokumentów, których doręczenie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania, pełnomocnikowi zobowiązanego, który status strony uzyskał dopiero z chwilą doręczenia tych dokumentów. Nadto zauważyć należy, iż w myśl art. 33 § 2 i 3 Kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, jeżeli zaś jest udzielone na piśmie, to pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Jak się podnosi w literaturze (por. J. Borkowski: w: B. Adamiak, J., Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wyd. 8 Warszawa 2006, s. 268) przepis art. 33 § 3 Kpa wyraźnie stanowi, że chodzi o akta sprawy, nie zaś o akta dowolnej sprawy prowadzonej wcześniej przez organ. Tym samym pełnomocnictwo złożone do akt sprawy innej nie może wywoływać skutku w postaci zobligowania organu do dokonywania doręczeń na adres pełnomocnika tym pełnomocnictwem ustanowionego. Oznacza to, że w badanej sprawie organ egzekucyjny postąpił prawidłowo doręczając zawiadomienie bezpośrednio zobowiązanemu.

Sąd nie uznał także zarzutu, że doręczenie nie było prawidłowe, albowiem nastąpiło nie na adres Spółki, lecz na prywatny adres Prezesa Zarządu. Po pierwsze wskazać należy, że Spółka nie dopełniła swojego obowiązku jako podatnik i nie poinformowała o zmianie adresu swojej siedziby właściwego organu podatkowego. Po drugie, jak podniósł organ II instancji, z protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego w D., z dnia [...] października 2005 r. (sygn. [...]) wynika, że dotychczasowy adres Spółki był nieaktualny, a właściwym dla doręczeń był prywatny adres Prezesa Zarządu. Co jest istotne i wymaga podkreślenia, to okoliczność, że oświadczenie tej treści złożone zostało przez Prezesa Zarządu Spółki, p. A. D., w sprawie z wniosku Urzędu Skarbowego w B. przeciwko Spółce o wyjawienie majątku. Prezes Zarządu Spółki oświadczył, że Spółka nie posiada w sensie fizycznym żadnej siedziby, a korespondencja powinna być kierowana na jego prywatny adres zamieszkania w S.. Zdaniem Sądu organ egzekucyjny miał w tych warunkach prawo uznać, że podany w sprawie o wyjawienie majątku zobowiązanego adres jest adresem dla doręczeń, tym bardziej że doręczenie następowało do rąk Prezesa Spółki, tj. osoby uprawnionej do jej reprezentowania.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, a zatem skargę - jako niezasadną - należało na podstawie art. 151 ppsa oddalić.