Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1403/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14, art. 27 ust. 1, art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi G."Z. L." Sp.z o.o. w B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. "Z. L." Sp. z o.o. w B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia ... czerwca 2018 r. znak: ... Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała Grupę Producentów Rolnych "Z" Sp. z o.o. że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój, który wpłynął do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu ....05.2017 r. na podstawie art.35 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, (Dz.U. 2017 poz. 562. z późn.zm.), Agencja odmawia przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1581, z późn.zm.).

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia MRiRW z dnia 5 października 2015 roku w sprawie (...) "Pomoc przyznaje się, jeżeli (...) zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz wymagania określone przepisami prawa związane z realizacją operacji, w tym obowiązujące standardy weterynaryjne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt". Wnioskodawca został dwukrotnie poproszony o przedstawienie Informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska dotyczącą zakładu o wsparcie, którego się ubiegał. Przedmiotowy dokument został nadany do Agencji po upływie terminu na jego uzupełnienie. Po analizie dokumentu, Agencja uznała terminowość jego złożenia ze względu na fakt, iż data jego wystawienia mieściła się w wyznaczonym terminie na uzupełnienie braków do wniosku. Pozostałą wątpliwą kwestią stała się sama treść przedmiotowej informacji, Organ wykazał bowiem uchybienia w zakresie braku stosownych uregulowań w zakresie korzystania ze środowiska, jak też poinformował o licznych interwencjach okolicznych mieszkańców na uciążliwość związaną z dopalaniem resztek słomy pochodzącej z pieca na biomasę. Jednocześnie dokument wskazywał na dostarczenie przez wnioskodawcę do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Z. dokumentów, które miały stanowić dopełnienie określonych warunków w zakresie korzystania i ochrony środowiska. Pomimo tego Agencja nie miała w dalszym ciągu jednoznacznego potwierdzenia, że podmiot spełnia wymagania ochrony środowiska. W związku z czym pismem z dnia 16.05.2018 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Z. z prośbą o udzielenie jednoznacznej informacji czy wnioskodawca spełnia te wymagania.

W odpowiedzi, która wpłynęła do Agencji 1.06.2018 r. organ udzielił jednoznacznej odpowiedzi, że GPR "Z." Sp. z o.o. nie spełniają wszystkich Wymagań ochrony środowiska.

W związku z taką treścią odpowiedzi ARiMR odmówiła przyznania pomocy.

Wyżej opisane rozstrzygnięcie zaskarżyła GPR "Z." zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów art. 35 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 - tekst jednolity) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. u. z 2015 r. poz. 1581 - z późniejszymi zmianami) poprzez zaniechanie wyjaśnienia w piśmie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2018 r" znak; ..., przyczyn odmowy przyznania pomocy i:

a) oparcie się wyłącznie na lakonicznych, enigmatycznych i nie zawierających istotnej merytorycznej treści stwierdzeniach o "braku stosownych uregulowań w zakresie korzystania ze środowiska", o bliżej nieokreślonych interwencjach okolicznych mieszkańców na uciążliwość związaną z dopalaniem resztek słomy pochodzącej z pieca na biomasę, o tym, iż "przedłożone przez skarżącą dokumenty wzbudzają dalsze zastrzeżenia organów ochrony środowiska tj. Starosty Z. i Marszalka Województwa L.",

b) pominięcie ustalenia, czy powyższe niesprecyzowane zastrzeżenia dotyczące spełnienia standardów ochrony środowiska dotyczą realizacji operacji, której dotyczy wniosek skarżącej o przyznanie pomocy, czy też innych czynności skarżącej,

c) nieprzedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego dokonanej odmowy przyznania pomocy odnoszącej się do oceny całości wniosku, a nie jedynie do kwestii rzekomego niespełnienia przez skarżącą standardów ochrony środowiska,

d) dokonanie dowolnej oceny kryteriów udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej,

- skutkujące bezpodstawnym i błędnym przyjęciem, że skarżąca nie wykazała spełnienia wymogów w zakresie ochrony środowiska, a nadto zaniechanie wyjaśnienia przyczyn odmowy udzielenia pomocy finansowej w sposób prawidłowy uniemożliwia przeprowadzenie przez sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu;

naruszenie przepisów art. 27 ust, 1 pkt 1-3 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 - tekst jednolity) w zw. z § 11 ust. 2 pkt 24 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. u. z 2015 r. poz. 1581 - z późniejszymi zmianami), poprzez ograniczenie przez Prezesa ARiMR postępowania dowodowego w zakresie spełniania przez skarżącą standardów ochrony środowiska związanych z realizacją operacji do przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia wydanego w tej kwestii przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, podczas gdy nie istnieje zamknięty katalog dowodów, za pomocą których skarżąca mogła wykazać spełnianie standardów ochrony środowiska, oraz poprzez brak wezwania skarżącej do złożenia innych dokumentów potwierdzających spełnianie przez skarżącą standardów ochrony środowiska niż zaświadczenie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, jak również poprzez brak udzielenia pouczenia w tym zakresie, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez Prezesa ARiMR, iż istnieją podstawy do odmowy udzielenia skarżącej wnioskowanej pomocy, mimo iż skarżąca wykazała spełnienie wszystkich warunków do udzielenia jej wnioskowanej pomocy;

naruszenie przepisów art. 14 ust. 1 i z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 - tekst jednolity) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. u. z 2015 r. poz. 1581 - z późniejszymi zmianami, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie spełniła warunków do udzielenia skarżącej wnioskowanej pomocy, podczas gdy skarżąca wykazała spełnienie wszystkich warunków do udzielenia jej wnioskowanej pomocy.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu, o przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane, oraz o zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej spółki Grupa Producentów Rolnych "Z." Sp. z o.o. w B. koszów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na wstępie wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie MRiRW z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej "rozporządzenie wykonawcze"), wydane w oparciu o art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "Ustawa").

Stosownie do art. 35 ust. 1 Ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy (w formie pisemnej) o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

Z kolei art.27 ustawy wskazuje na uprawnienia organu i przebieg postępowania w sprawie o przyznanie pomocy (organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy).

Stosownie natomiast do jej art.27 ust.2 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Sąd podkreśla, iż analiza treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje jednoznacznie na to, że obie strony nie wywiązały się należycie z ciążących na nich w niniejszym postępowaniu obowiązków. Skarżąca bowiem nie współdziała z organem w zakresie konieczności przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów warunkujących przyznanie pomocy. Tak przynajmniej wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ nie wskazuje jednak w sposób jasny i precyzyjny jakie braki zawiera przedłożona przez skarżącą dokumentacja w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska.

Stwierdzenie, iż wymagania te nie zostały spełnione bez podania jakichkolwiek konkretów nie może być uznane za wystarczające. Organ nie odniósł się nawet do wypowiedzi Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Z. udzielonej w dniu 1 czerwca 2018 r. kwitując ją jednym zdaniem. Wynika z niej wprawdzie – jak twierdzi ARiMR – że GPR "Z." Sp. z o.o. nie spełnia wszystkich wymagań ochrony środowiska, jednakże z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia absolutnie nie wynika jakie to były wymagania i dlaczego akurat ich nie spełnienie wykluczało możliwość przyznania pomocy.

Brak jest również jakichkolwiek rozważań w kwestii tego czy uciążliwość związana z dopalaniem resztek słomy pochodzącej z pieca na biomasę (którą organ podnosi) wiąże się z działalnością skarżącej, której dotyczy wniosek o przyznanie pomocy czy też z inną działalnością prowadzoną przez ten podmiot.

Nie jest wreszcie wiadomo jakie dokumenty strona dostarczyła Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w Z, celem wykazania, iż spełnia wymogi środowiskowe i dlaczego dokumenty te okazały się być niewystarczające.

Sąd podkreśla w związku z powyższym, iż w następstwie wniesienia skargi kontroluje kwestionowane nią rozstrzygnięcie, a to oznacza iż nie kontroluje, a zatem i nie ocenia odpowiedzi na skargę, która nie może być uznana za uzupełnienie czy dodatkowe uzasadnienie zaskarżonego aktu.

Lakoniczność uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia i brak odniesienia się przez organ do istotnych (z punktu widzenia odmowy przyznania pomocy) argumentów przemawiających za takim właśnie rozstrzygnięciem czyni kontrolę sądową w istocie niemożliwą. Organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 27 ust.1 pkt 2 ustawy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co wynika z porównania z jednej strony uzasadnienia kwestionowanego uzasadnienia, a z drugiej zaś – z treści odpowiedzi na skargę i argumentów tamże przytoczonych.

Naruszenie powyższego przepisu przez ARiMR jest więc oczywiste i nie budzi wątpliwości Sądu.

To o czym mowa powyżej skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę wniosku skarżącej o przyznanie pomocy organ weźmie pod uwagę powyższe, rozważy potrzebę przeprowadzenia dowodów (z poz. od 7 do 36) załączników do skargi a w szczególności sporządzi takie uzasadnienie rozstrzygnięcia, które umożliwi dokonanie jego ewentualnej kontroli sądowej.

Sąd podkreśla, iż odmowa przeprowadzenie dowodów stanowiących załączniki do skargi, które zostały powołane w uzasadnieniu skargi wiązała się z ograniczeniami wynikającymi z art. 106 par.3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W ocenie Sądu przeprowadzenie dowodu z tak licznych dokumentów wymagałoby niewątpliwie odroczenia rozprawy i umożliwienia zajęcia stanowiska co do ich treści drugiej stronie postępowania.

To o czym mowa powyżej wskazuje także na to, iż na obecnym etapie postępowania w sprawie, ocena wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze byłaby przedwczesna.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art.145 par.1 lit.c p.p.s.a., oraz na podstawie art.200 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie orzekając jednocześnie o kosztach postępowania sądowego.