Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 57/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 121, art. 125, art. 141, art. 180 par 1, art. 281 par 2, art. 284b par 1 i 2, art. 292
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 149 par 1, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie prowadzenia kontroli podatkowej 1) zobowiązuje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do zakończenia kontroli podatkowej wszczętej na podstawie upoważnienia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

"E." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") pismem z 29 października 2014 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. W uzasadnieniu wskazała, że 12 grudnia 2012 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w W. korektę deklarację dla celów podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2012 r. wykazując w niej kwotę nadwyżki do zwrotu.

W dniu 31 stycznia 2013 r. wszczęto kontrolę w Spółce, w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług przed dokonaniem zwrotu za październik 2012r. Przy tym, przewidywany termin zakończenia kontroli określono na 11 lutego 2013r. Jednak termin ten był następnie przedłużany. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wskazał bowiem nowy termin zakończenia kontroli, wyznaczając go na 3 kwietnia 2013r. oraz kolejny na 10 maja 2013r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. po raz kolejny zawiadomił Stronę o niezakończeniu kontroli w przewidzianym terminie, jednak nie wyznaczył konkretnej daty nowego terminu zakończenia kontroli.

Skarżąca wskazała, że złożyła ponaglenie na niezakończenie kontroli w terminie. Postanowieniem Nr [...] z dnia 13 grudnia 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał ponaglenie na niezakończenie w terminie kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w E. Spółka z o.o. za zasadne i wyznaczył termin zakończenia postępowania kontrolnego do dnia 15 stycznia 2014r. Mimo uznania ponaglenia za zasadne, w dniu 13 stycznia 2014 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. zawiadomił Skarżącą, że kontrola podatkowa dla zakończenia której Dyrektor Izby Skarbowej wyznaczył dodatkowy termin nie zostanie zakończona w tym terminie i wyznaczył nowy termin jej zakończenia na dzień 30 kwietnia 2014r. Na wyznaczenie nowego terminu Strona wniosła skargę w trybie art. 227 k.p.a., która została zakwalifikowana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. jako ponaglenie. Tym razem postanowieniem [...] z dnia 26 lutego 2014r. ponaglenie uznane zostało za bezzasadne.

Wobec powyższego Spółka wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego. Skarżąca wskazał, że w jej ocenie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie miał prawa przedłużać terminu kontroli wyznaczonego przez Dyrektora Izby Skargowej w W. jako dodatkowego terminu jej zakończenia, a nadto że termin wyznaczony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na 30 kwietnia 2014r. był wielokrotnie przedłużany, a kontrola podatkowa nie zakończyła się do dnia skargi. Podkreśliła, że od chwili rozpoczęcia kontroli podatkowej do dnia wniesienia skargi na przewlekłość upłynęło 16 miesięcy. Tak długi czas badania zasadności zwrotu VAT w sposób oczywisty, niezależnie od uzasadnionych zarzutów skargi, świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącego do załatwienia sprawy podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że w jego ocenie zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej nie ma przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Kontrolowany nie ma możliwości kwestionowania zasadności podanych przyczyn przedłużenia oraz nowego terminu zakończenia kontroli, chyba że kontrolujący nie poda takich przyczyn lub wskaże na nie w sposób nie związany z istotą kontroli. Wskazał również, że w związku z powstałymi w toku kontroli wątpliwościami dotyczącymi rzetelności zawartych transakcji, organ w celu wszechstronnego zebrania materiału dowodowego zwrócił się do właściwych organów podatkowych zarówno polskich jak i zagranicznych o przesłanie stosownych informacji na temat transakcji zawartych w kontrahentami kontrolowanego. W związku z oczekiwaniem na ww. odpowiedzi zaszła konieczność wielokrotnego przedłużania terminu zakończenia kontroli podatkowej.

W ocenie organu niezasadne jest stanowisko strony, iż przedłużenie terminu zakończenia kontroli podatkowej dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej w trybie art. 141 § 2 O.p. oznacza termin ten jest terminem zawitym dla organu (tu: Naczelnika Urzędu Skarbowego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Z kolei w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W przeciwnym razie Sąd skargę oddala, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Dokonując oceny zasadności skargi wyjaśnić należy, że nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, zaś celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest doprowadzenie do podjęcia przez właściwy organ określonego w przepisach działania w sprawie. O bezczynności organu oraz o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organy administracji publicznej można mówić wówczas zatem, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął i prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiednim aktem administracyjnym lub nie podjął stosownej czynności prawem przewidzianej (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2008 r., IV SAB/Wa 109/07).

W przypadku zatem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego Sąd kontroluje, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.

Orzekając więc w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności czy też nie. Stwierdzenie bezczynności obliguje Sąd do zobowiązania organu do dokonania czynności, której zaniechał, jeżeli nie wykaże, że wykonanie nie było możliwe.

Zasadniczym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia art. 284b § 1 i 2 O.p. poprzez nieuzasadnione niezakończenie kontroli bez zbędnej zwłoki w terminie wskazanym w upoważnieniu do jej przeprowadzenia oraz niepodanie konkretnych przyczyn uzasadniających kolejne przedłużenia terminu zakończenia kontroli.

Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 292 O.p. do spraw kontroli podatkowej uregulowanych w dziale VI ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 139 § 4, art. 140 § 2, art. 141 i art. 142 oraz przepisy rozdziałów 1, 2, 5, 6, 9 z wyłączeniem art. 171a, rozdziałów 10-12, 14, 16, 22 oraz 23 działu IV.

Zgodnie z art. 281 § 2 O.p. celem kontroli podatkowej jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Do kontroli ma zastosowanie także przepis art. 180 § 1 O.p., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten wyklucza stosowanie formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie ściśle określonymi środkami dowodowymi. Przy czym przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo, a nie pewność, wpłynięcia określonego dowodu na rzeczywiste (obiektywne) ustalenie stanu faktycznego.

Celem kontroli, tak jak i postępowania podatkowego, jest ustalenie prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego wymaga zatem zebrania informacji o faktach. Weryfikacja tych informacji następuje przez przeprowadzenie dowodu, przy czym katalog środków dowodowych, zawarty w art. 181 O.p. nie jest katalogiem zamkniętym. Zgodnie z tym przepisem dowodami mogą być w szczególności m.in. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Termin zakończenia kontroli określa art. 284b § 1 O.p. – kontrola powinna zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie wskazanym w upoważnieniu. Z art. 125 O.p. wynika, iż organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Ponadto, stosownie do art. 121 w zw. z art. 292 O.p. kontrola podatkowa powinna być prowadzona w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe powinny udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem kontroli, a także wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 124 w zw. z art. 292 O.p.).

W myśl natomiast art. 284b § 2 O.p. o każdym przypadku niezakończenia kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu, o którym mowa w art. 283, kontrolujący obowiązany jest zawiadomić na piśmie kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia.

Celem tej regulacji jest właśnie przeciwdziałanie przewlekłości kontroli. Świadczy o tym art. 141 w zw. z art. 292 O.p. przewidujący specyficzny środek prawny w postaci ponaglenia.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, organ wskazując przyczyny niedotrzymania terminu, nie ma obowiązku wyjaśniania stronie jaki konkretnie materiał dowodowy zamierza jeszcze zgromadzić w toku kontroli. Strona natomiast zgodnie z art. 178 w zw. z art. 292 O.p. ma prawo wglądu w akta w każdym stadium kontroli i zapoznając się z nimi może uzyskać wiedzę o gromadzonych dowodach.

Z akt sprawy wynika, że kontrola toczyła się od dnia 31 stycznia 2013r., a organ podatkowy pięciokrotnie wyznaczał nowy termin jej zakończenia, każdorazowo podając przyczynę niedotrzymania terminu oraz wskazując nowy termin. Do dnia rozprawy przed tutejszym Sądem kontrola nie została zakończona. Przy tym dodać należy, że strona złożyła również ponaglenie, które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] uznane został za uzasadnione i organ wyższego stopnia wyznaczył Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w W. termin załatwienia sprawy do dnia 15 stycznia 2014 r.

W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości, organ nie dotrzymał terminu wynikającego z art. 284b § 1 O.p. Jednakże organ wywiązał się z obowiązku nałożonego na podstawie art. 284b § 2 O.p., zawiadamiając Skarżącą spółkę o niezakończeniu kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu, podając przyczynę niedotrzymania terminu oraz wskazując nowy termin. W związku z tym, za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia tego przepisu w odniesieniu do treści przesłanych Spółce zawiadomień o niedotrzymaniu terminu. Nie wpływa, zdaniem Sądu, na dokonaną ocenę zasadności postawionego zarzutu również fakt, że zawiadomienia o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli podatkowej były wysyłane po uznaniu ponaglenia za zasadne. Żaden przepis Ordynacji podatkowej nie zabrania bowiem wskazywania innego terminu. Przepisy O.p. przewidują jedynie możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej bądź innej odpowiedzialności, którą przewidują przepisy prawa wobec pracownika, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym zgodnie z art. 141 § 2 O.p. Nie przewidują natomiast, że w razie wyznaczenia terminu przez organ nadrzędny, nowy termin nie może być skutecznie wyznaczony.

Sąd, oceniając stan faktyczny sprawy, stwierdza że organ kontrolny dopuścił się natomiast naruszenia art. 284b § 1 O.p. poprzez nieuzasadnione przedłużanie kontroli, a więc Sąd uznał zarzut Skarżącej dotyczący przewlekłości działania tego organu za zasadny.

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo, ale w tym zakresie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt II FSK 1114/12 (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), którego tezy Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela i przyjmuje za swoje.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Można zatem przyjąć, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W ślad za J. Borkowskim (w: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2011, str. 238) oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13) można dodać, że stwierdzenie przez sąd administracyjny, że postępowanie organu można uznać za dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania".

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, wystąpiła sytuacja, uzasadniająca uznanie, że postępowania kontrolne nosi cechy przewlekłości. Czynności kontrolne podejmowane były w dużym odstępie czasu, a zasadność takiego postępowania nie została w żaden sposób wykazana.

Postępowanie kontrolne, jak wskazano powyżej, służy m.in. ustaleniu prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie służy jednak nieuzasadnionemu przedłużaniu kontroli, tak jak to miało miejsce w tej sprawie.

Analiza zestawienia czynności podejmowanych przez organ kontroli, przedstawionego w odpowiedzi na skargę, daje podstawy do uznania, że czynności te nie były podejmowane bezzwłocznie, w miarę potrzeb. Nadto, jak wyżej już podniesiono, czynności były prowadzone w sposób nadmiernie przedłużony w czasie.

Wskazać bowiem należy, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wystąpienia w ramach prowadzonej kontroli podatkowej do następujących podmiotów:

1. M. z siedzibą w S. Pismem z dnia 6 lutego 2013r. organ wystosował do właściwego urzędu skarbowego wniosek o przeprowadzenie kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających, następnie w okresie 15 marca 2013r. – 29 kwietnia 2013r. trzykrotnie wymieniona została korespondencja między urzędami, a w listopadzie i grudniu 2013 r. informacje o toczących się kontrolach;

2. M. sp. z o. o., z siedzibą w L. – pismem z dnia 4 lutego 2013 r. organ wystąpił z prośbą do właściwego urzędu skarbowego o podanie informacji co do prowadzonych w spółce kontroli podatkowych i ich wyników. Informacja zwrotna o prowadzeniu kontroli w stosunku do tego podmiotu została przekazana w dniu 19 lutego 2013 r.. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dopiero 11 września 2013 r. wystąpił z prośbą o podanie informacji o wynikach kontroli. Kolejne pisma o podanie informacji o wynikach kontroli zostały wystosowane w dniach: 2 stycznia 2014r., 3 kwietnia 2014 r., 11 sierpnia 2014 r.;

3. D. z siedzibą w L. – pismem z dnia 20 lutego 2013 r. organ wystąpił z wnioskiem do właściwego urzędu skarbowego o przeprowadzenie kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających. W aktach brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego uzyskanie odpowiedzi, bądź innego zakończenia tego wątku kontroli;

4. Pismem z dnia 8 lutego 2013r., organ wystąpił z zapytaniem na formularzu SCAC 2004 dotyczącym brytyjskiego kontrahenta, tj. firmy S. LTD [...], zaś w dniu 8 kwietnia 2013 r. wystąpił dodatkowe informacje. W aktach brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego uzyskanie odpowiedzi, bądź innego zakończenia tego wątku kontroli;

5. Pismem z dnia 8 lutego 2013r., organ wystąpił z zapytaniem na formularzu SCAC 2004 dotyczącym, tj. włoskiego kontrahenta S. SRL [...]. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dopiero 11 lipca 2013 r. wystąpił z prośbą o wystosowanie ponaglenia dotyczącego odpowiedzi na postawione zapytanie. W braku otrzymania odpowiedzi, z kolejną prośbą organ wystąpił w dniach 10 grudnia 2013 r. oraz 8 września 2014 r.

Z powyższego w ocenie Sądu wynika, że w krótkim czasie po wszczęciu kontroli (w dniach od 4 do 8 lutego 2013 r.), organ podjął istotne dla ustalenia stanu faktycznego czynności, to kolejne czynności, głównie ponaglenia i monity dotyczące wysłanych wcześniej formularzy SCAC, podejmował dopiero po upływie kilku miesięcy (odpowiednio, wniosek w lutym 2013r., ponaglenie w kwietniu lub lipcu 2013 r., a następnie w grudniu 2013 r. i wrześniu kolejnego roku). Analizując powyżej podane czynności w porządku chronologicznym, trudno oprzeć się wrażeniu, że organ kontrolny w istocie podejmował działania opieszale, stwarzające pozory prowadzenia postępowania. Przypomnieć należy, że do zadań naczelników urzędów skarbowych zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (t. jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1267, ze zm.) należy m.in. prowadzenie kontroli podatkowych. A zatem są to jednostki wyspecjalizowane do prowadzenia kontroli. Tak więc wydaje się, że organ prowadzący kontrolę, powinien podejmować czynności kontrolne bez niepotrzebnej zwłoki. W takiej sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdzie organ po wszczęciu kontroli przez wiele miesięcy nie monitował w sprawie, uznać należy że przedłużające się postępowanie kontrolne, prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., nie mogło być usprawiedliwione stopniem skomplikowania sprawy czy choćby szczególnym charakterem postępowania dowodowego, które prowadził organ, czy może brakiem współdziałania ze strony podatnika.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że kwestia oceny, czy w ramach prowadzonej przez ten organ kontroli dokonywano prawidłowych czynności w zakresie ustaleń odnoszących się do kontrahentów, nie będących bezpośrednimi kontrahentami Skarżącej, a także ocena ich mocy dowodowej, nie może podlegać ocenie Sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie kontroli przez organ. Skarga na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie kontroli uruchamia postępowanie sądowe, w którym Sąd ogranicza się do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie stan bezczynności lub przewlekłe załatwianie sprawy, nie jest zaś władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych.

Podsumowując, w ocenie Sądu, Naczelnik Urzędu [...] Urzędu Skarbowego w W. dopuścił do przewlekłego prowadzenia kontroli w stosunku do Skarżącej, a wobec jej niezakończenia, zaszły przesłanki uzasadniające zobowiązanie organu do zakończenia kontroli. Czas trwania kontroli wynikał z przewlekłości organu, nie był natomiast spowodowany złożonością i stopniem skomplikowania prowadzonej sprawy oraz ilością czynności dowodowych do wykonania. Działania podejmowane przez organ naruszały zakaz nieuzasadnionego trwania kontroli bez nadawania biegu czynnościom oraz obowiązek przeprowadzenia kontroli bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w działaniu. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ naruszył art. 284b § 1 ustawy O.p.

Sąd uznał natomiast, że ustalona przewlekłość postępowania nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające samo przewlekłe prowadzenie postępowania. Musi być ono znaczne, bądź też wręcz przejawiać się w braku działania organu. W niniejszej sprawie trudno jednak doszukać się kwalifikowanej postaci przewlekłości działania, jeśli weźmie się pod uwagę, iż organ podejmował czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W związku z tym Sąd oddalił skargę w części dotyczącej żądania wymierzenia organowi grzywny.

Z uwagi na powyższe, Sąd stosownie do treści 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a