Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 844/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 a i c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej); 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz A.N. kwotę 432 zł (czterysta trzydzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga A. N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dniu [...] maja 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął złożony przez A.N. wniosek o przyznanie płatności na 2010 r. zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.).

We wniosku A.N. zadeklarował do przyznania jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha oraz do przyznania specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych działki rolne o powierzchni [...] ha.

W dniu [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję przyznającą A. N.:

1. płatność bezpośrednią w postaci jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł,

2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości [...] zł,

3. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł oraz

4. płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości [...] zł

łącznie na rok 2010 w kwocie [...] zł.

A. N. w dniu [...] listopada 2010 r. złożył odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa.

Organ wyjaśnił, że w zakresie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych jak i specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych zaskarżoną decyzją przyznano wnioskodawcy płatności zgodnie z jego żądaniem. A. N. nie wniósł zastrzeżeń w tym zakresie. Organ II instancji uznał powyższe płatności za przyznane prawidłowo.

Natomiast odnosząc się do płatności zwierzęcych organ wskazał, że zgodnie Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 326) w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli:

1. rolnik w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2. na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. ( § 6 ust. 1 pkt 1 i 2).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (posiadanych w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0, 3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona powyżej (tj. w 2006 r.).

Organ stwierdził, że w związku z tym, że powierzchnia do której przyznano skarżącemu płatności do trwałych użytków zielonych w 2006 r. wynosiła [...] ha współczynnik DJP z danych posiadanych przez ARiMR wynosił [...], powierzchnia do której można przyznać płatność zwierzęcą za 2010 r. wynosi [...] ha. Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.) i wynosi [...] zł. Tym samym wysokość przyznanej płatności zwierzęcej wynosi [...] zł.

W dniu 17 marca 2011 r. (data nadania pocztowego) A. N. złożył skargę na powyższą decyzję wskazując, iż spełnia warunki przyznania płatności na rok 2010 r. od powierzchni wnioskowanej i zarzucił organom błędną wykładnię i pominięcie niektórych przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mianowicie - zdaniem Skarżącego - organ uznał, że przesłanki § 6 ust. 2 pkt 1 i 2 muszą być spełnione łącznie, podczas gdy nie muszą, gdyż przepis ten wskazuje na dwie różne sytuacje i mogą być stosowane przesłanki z punktu 1 lub punktu 2. Zarzucono, że organ nie dokonał oceny sprawy w oparciu o przepisy § 7, § 8, § 10 i § 11 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przesłanki przyznawania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 z p. zm., zwana dalej ustawą o płatnościach) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z p. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem).

W sprawie mają również zastosowanie przepisy prawa unijnego, w tym:

1. rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z p. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z p. zm.),

2. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. UE. L. Nr 141.18 z p. zm.) - odnoszące się do pomocy za lata 2005-2009,

3. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), z tym że do płatności zwierzęcej oraz płatności niezwiązanej z produkcją nie stosuje się przepisów art. 56-58, 60 i 75 ust. 1 tego rozporządzenia - odnoszące się do pomocy udzielanej po 1.01.2010 r., przy czym do postępowań w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia (tj. 1.01.2010r.) zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych to tzw. płatność zwierzęca.

Na podstawie § 6 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli:

1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. (tzw. okres referencyjny) był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:

a) trwałych użytków zielonych lub

b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki

Jednocześnie § 6 ust. 2 stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;

2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.

Jak wynika z powyższych przepisów, należną płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006 r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni.

Z brzmienia tego przepisu wynika, że nie można – jak słusznie wskazał Skarżący w skardze – dla ustalenia powierzchni maksymalnej, od której obliczana jest płatność, stosować tych przepisów łącznie, gdyż stosuje się je na zasadzie rozłączności, w zależności od tego, która z powierzchni jest powierzchnią najmniejszą.

Zgodnie z art. 7 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, w przypadku zaś, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują tylko posiadaczowi zależnemu. Jednocześnie art. 18 ustawy wskazuje, że płatności są udzielane na wniosek rolnika.

Rozporządzenie w § 10 określa natomiast, kiedy i na jakich zasadach rolnicy, którzy nabyli gospodarstwo rolne, mogą otrzymać płatność zwierzęcą po raz pierwszy lub w większej kwocie, niż to wynika z wniosku rolnika na 2006 rok.

I tak ust. 1 i ust. 2tego paragrafu stanowią, że w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., przy czym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę.

Natomiast ust. 3 określa, że w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:

1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz

2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.

Jednocześnie ust. 4 wskazuje, że nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3.

W tym miejscu należy podkreślić, że niezbędnym dla rozpoznania sprawy jest wyjaśnienie pojęcia "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" wskazanego w § 10 rozporządzenia.

Ustawa o płatnościach zawiera w art. 21 ust. 1 regulację, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli:

1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Wymieniony w tym przepisie art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych.

Natomiast przepis delegacyjny zawarty w ustawie o płatnościach (art. 24 c) stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i pomocy do rzepaku oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin, w tym szczegółowe warunki lub tryb przyznawania tych płatności i tej pomocy spadkobiercy lub małżonkowi rolnika, lub przejmującemu gospodarstwo, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności i tej pomocy.

Skoro w przepisie unijnym jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to – zdaniem składu orzekającego – zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Nie daje również takiej możliwości cyt. art. 24 c ustawy o płatnościach, gdyż dając delegację do wydania rozporządzenia kładzie nacisk na dokonanie regulacji prawnej mającej na celu zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności, nie zaś ograniczanie przypadków nabycia do wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

Sąd chce w tym miejscu wskazać, że podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2009 r., sygn. II SA/Łd 214/09 (LEX nr 550473), w którym stwierdzono, że: "Nietrafny jest pogląd, iż przepisy art. 4 ustawy z 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej regulują wszystkie dopuszczalne przypadki następstwa prawnego na gruncie regulacji dopłat bezpośrednich oraz że poza wskazanymi w tych przepisach osobami nikt inny nie jest uprawniony do ubiegania się o płatność, w tym płatność zwierzęcą. Powołane przepisy dwóch ustaw regulują pewien szczegółowy stan, gdy dojdzie do zmiany właściciela gospodarstwa czy to w drodze przekazania, czy to w drodze spadkobrania w czasie toczącego się postępowania z wniosku o przyznania płatności złożonego przez spadkodawcę lub przekazującego. Z uwagi na ową szczególną, wycinkową materię niezasadnym byłoby traktowanie powołanych przepisów ustawowych jako ustanawiających generalne i jedyne dopuszczalne przypadki następstwa prawnego generalnie w czasie obowiązywania przepisów o dopłatach".

Tym samym należy stwierdzić, że organy w niniejszej sprawie niesłusznie nie rozpatrywały wniosku Skarżącego w świetle regulacji wynikającej z treści § 10 rozporządzenia.

W niniejszej sprawie ustalono, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. działki rolne o powierzchni [...] ha, a jednocześnie w okresie referencyjnym posiadał wg rejestru zwierząt gospodarskich [...] DJP, co przeliczone współczynnikiem 0,3 daje wartość [...]. We wniosku na 2010 rok A. N. zadeklarował areał [...] ha, zwiększając tę powierzchnię o [...] ha.

Organy powinny zatem w takim przypadku dokonać analizy, czy w stosunku do A. N. nie powinien znaleźć zastosowanie wskazany przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd stwierdził ponadto naruszenie przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa o płatnościach w art. 3 ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Art. 19 określa zaś, że płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji.

Analizując zaskarżone akty administracyjne należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi, że organy są obowiązane zapewnić stronie postępowania udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań.

Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje – stosownie do art.10 k.p.a. - w zakresie prawa do obrony uprawnienie tejże do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w zakresie konsekwencji vide treść art. 81 k.p.a.). Gwarantowana w art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu we wskazanych czynnościach skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 652/97, niepublikowany).

Pogląd ten jest akceptowany w najnowszej literaturze, albowiem nadal przyjmuje się, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, niezależnie od tego czy miało wpływ na treść decyzji (patrz: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 131).

W niniejszej sprawie – przed wydaniem decyzji w I instancji – organ nie dochował określonego art. 10 §1 k.p.a. obowiązku, zaś organ II instancji nie uchylił z powodu naruszenia tego przepisu decyzji do ponownego rozpoznania.

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę do sformułowania żądania wszczęcia postępowania w sprawie jego wznowienia na wniosek strony - art. 147 k.p.a. (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 85, teza 5.).

Należy wskazać, że art.10 k.p.a. wprowadzając zasadę oznaczającą z jednej strony obowiązek zapewnienia stronie przez organ czynnego udziału w każdym postępowaniu, z drugiej stwarza warunki w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie, jednakże organ administracji ma obowiązek umożliwienia stronie skorzystania z tego uprawnienia. Zgodnie zaś art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzanych dowodów. W sprzeczności pozostawać z tą zasadą będzie sytuacja, kiedy nie dostrzegając treści art. 10 k.p.a. organ nie dał możliwości wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które stanowiły następnie podstawę do wydania decyzji.

Naruszenie obowiązku stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które w istotny sposób może wpływać na wynik sprawy i ustalenia faktyczne organu.

Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy istnieje konieczność ustalenia powtórnie stanu faktycznego sprawy z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.

Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.