Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1955/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 9; art. 67; art. 184;
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi C. w Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju (zwany dalej "Instytucją Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki" lub "IZ PO KL") decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. uchylił po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez C. w Z. (zwanego dalej "Stroną" lub "Skarżącą") decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wydaną na podstawie art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596, z późn. zm), art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9, art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej "u.f.p."), art. 104 kpa, art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej "u.z.p.p.r."), w związku z Porozumieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach PO KL, wprowadzonego aneksem nr 8 z dnia 1 lipca 2013 r. pomiędzy Województwem [...] a Ministrem Rozwoju Regionalnego, § 11 i 13 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w części kwoty 125 296,23 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 4 lipca 2013 r. do dnia zwrotu, a w pozostałym zakresie utrzymuję w mocy.

W uzasadnieniu Minister Infrastruktury i Rozwoju wyjaśnił, że decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. zobowiązano Stronę został do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 135 131,23 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 4 lipca 2013 r., do dnia zwrotu.

Jako uzasadnienie swojej decyzji Marszałka Województwa [...] wskazał szereg nieprawidłowości stwierdzonych przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] w toku planowanej kontroli projektu przeprowadzonej w dniach 13-15 listopada 2013 r. w zakresie:

1. organizacji wizyty studyjnej u partnera projektu w dniach 25-26 czerwca 2013 r. - kwota: 3 810,81 zł,

2. zlecenia usługi organizacji staży zagranicznych - kwota: 102 500 zł,

3. zlecenia usługi organizacji staży lokalnych - kwota: 9 500 zł,

4. kosztów pośrednich - kwota 10 101,76 zł,

5. przychodu projektu - kwota 9 218,66 zł.

Urząd Marszałkowski Województwa [...] ocenił, iż działanie Odwołującego narusza zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL (dalej: "Wytyczne") oraz umowy o dofinansowanie projektu, co stanowi podstawę do stwierdzenia wydatków niekwalifikowalnych w ww. obszarach, wobec czego wezwał Skarżącą do zwrotu kwoty wydatków niekwalifikowalnych wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] i w wyznaczonych terminach nie dokonał zwrotu należności głównej oraz wymaganych odsetek.

W kwestii uchylenia decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że zapoznał się z przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał dowodowy i na tej podstawie poczynił następujące ustalenia.

Organ odwoławczy zauważył, że w dniu 25 czerwca 2013 r. Samorząd Województwa [...] zawarł z C. z siedzibą w Z. umowę o dofinansowanie projektu pn. "[...]" nr [...] w ramach Działania 9.2 PO KL - Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego. Projekt jest w trakcie realizacji (beneficjent zaplanował, że realizacja zadań rozpocznie się 6 maja 2013 r., a zakończy 30 kwietnia 2015 r.).

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, ogólnym celem projektu jest zwiększenie zdolności do zatrudnienia/samozatrudnienia oraz wyrównanie szans edukacyjnych uczniów Zespołu Szkół im. H. w Z. poprzez wzmocnienie atrakcyjności i podniesienie jakości oferty edukacyjnej w wyniku realizacji w okresie od maja 2013 r. do kwietnia 2015 r. programu rozwojowego szkoły, w tym nawiązanie współpracy i adaptacja dobrych praktyk partnera zagranicznego. Cel projektu ma zostać osiągnięty poprzez realizację cyklu zajęć i staży (logistycznych i gastronomiczno-hotelarskich) poświadczonych certyfikatami Europass-Mobilność.

Beneficjentowi zostało przyznane na realizację projektu dofinansowanie w łącznej kwocie 1 293 918,90 zł, w tym koszty pośrednie rozliczane ryczałtem na poziomie 7% kosztów bezpośrednich pomniejszonych o wartość zadań zleconych - zgodnie z § 4 ust. 3 i 4 umowy o dofinansowanie.

Projekt zaplanowano do realizacji w partnerstwie. W dniu 9 maja 2013 r. pomiędzy C. a V. mbH z siedzibą w S. (Niemcy) zawarta została umowa o współpracy ponadnarodowej. Zgodnie z informacją wskazaną we wniosku o dofinansowanie, partner posiada doświadczenie w organizacji staży dla polskich uczniów w ramach programu Leonardo da Vinci. Zgodnie z zawartą umową partnerstwa, beneficjent jako lider odpowiadał za całokształt realizacji zadań projektowych i nadzór nad partnerem. Partner odpowiedzialny był za nadzór nad organizacją i przebiegiem staży zagranicznych w Saksonii, koordynację wizyty studyjnej lidera u partnera, monitoring działań, nadzór i pomoc w adaptacji przyjętych rozwiązań.

Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie zaplanowano sześć zadań w ramach projektu:

Doposażenie bazy dydaktycznej szkoły - 59 040 zł,

Indywidualne doradztwo zawodowe-szkolny ośrodek kariery - 36 700 zł,

Kursy zawodowe i rozwijające umiejętności, broszura edukacyjno-promocyjna - 209 580 zł,

Organizacja staży lokalnych i konferencji - 239 550 zł,

Współpraca ponadnarodowa - 443 485 zł (34% kosztów projektu) oraz

Zarządzanie projektem - 220 915 zł.

Ponadto, beneficjent rozliczał w ramach projektu koszty pośrednie ryczałtem w wysokości 7% kosztów bezpośrednich.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, w przypadku wykorzystania całości lub części dofinansowania z naruszeniem obowiązujących procedur, o których mowa wart. 184 u.f.p., beneficjent jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Z treści art. 184 u.f.p. wynika natomiast, iż wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do obowiązujących procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., należy umowa o dofinansowanie projektu z dnia 25 czerwca 2013 r.

Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie z dnia 25 czerwca 2013 r. beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Zgodnie z § 3 ust. 4 ww. umowy, Odwołujący zobowiązał się do stosowania aktualnych Wytycznych podczas realizacji projektu. Ponadto, zgodnie z § 31 ww. umowy, w sprawach nieuregulowanych zapisami umowy beneficjent zobowiązał się stosować odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwych aktów prawa krajowego, w szczególności u.z.p.p.r.

Organ II instancji stwierdził również, że na podstawie zastanego stanu faktycznego oraz kontrolowanych dokumentów zespół kontrolujący stwierdził liczne uchybienia i nieprawidłowości w realizacji projektu oceniając, że realizacja projektu odbywała się z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie z dnia 25 czerwca 2013 r. oraz Wytycznych.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na fakt, iż w okresie realizacji projektu Wytyczne zostały zaktualizowane, dokonując oceny kwalifikowalności wydatków organ odwoławczy każdorazowo odnosił się do zapisów Wytycznych obowiązujących w dniu poniesienia wydatku lub w dniu przeprowadzenia procedury, na podstawie której wybierano wykonawców usług. Tym samym, w zaskarżonej decyzji uwzględniano zapisy Wytycznych z dnia 14 sierpnia 2012 r. oraz 7 lipca 2013 r.

Zgodnie z pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych, wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają następujące warunki:

lit a) są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu,

lit. b) są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat),

lit c) zostały faktycznie poniesione,

lit. d) dotyczą towarów lub usług wykonanych (...),

lit. e) dotyczą towarów lub usług wybranych w sposób przejrzysty i konkurencyjny, zgodnie z sekcją 3.1.3, o ile ten warunek ma zastosowanie,

lit. f) odnoszą się do okresu kwalifikowalności wydatków i są poniesione w tym okresie (...), lit. g) są udokumentowane,

lit h) są zgodne z zatwierdzonym budżetem projektu (...),

lit. i) są zgodne ze szczegółowymi zasadami określonymi w Wytycznych (...),

lit. j) są zgodne z PO KL i Szczegółowym Opisem Priorytetów PO KL,

lit. k) są zgodne z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności z pzp (...).

Przechodząc do analizy poszczególnych wydatków uznanych przez organ I instancji za niekwalifikowalne w zaskarżonej decyzji IZ PO KL nie podzielił argumentacji organu I instancji w sprawie konieczności zwrotu przez Skarżącą dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur i stwierdził kwalifikowalność wszystkich wydatków zakwestionowanych przez organ I instancji, za wyjątkiem kosztów pośrednich, o których mowa w pkt 4.1 zaskarżonej decyzji, w tym:

- kosztów tłumaczenia podczas wizyty studyjnej w wysokości 1 920 zł jako zgodnych z Wytycznymi,

- kosztu usługi transportowej rozliczonej w ramach projektu w kwocie 3 300 zł nie narusza Wytycznych,

- kwalifikowalność wydatku 102 500 zł za organizację staży zagranicznych rozliczonej w ramach projektu oraz kwoty 9 218,66 zł,

- kwoty 9 500 zł, gdyż beneficjent zapewniając właściwy poziom upublicznienia zapytania ofertowego zachował uczciwą konkurencję i równe traktowanie podmiotów, a zatem zgodność z zasadą konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych.

W kwestii kosztów pośrednich, o których mowa w pkt 4.1 zaskarżonej decyzji organ II instancji podniósł, iż koszty pośrednie to koszty beneficjenta związane z obsługą administracyjną projektu, których katalog został wskazany w Wytycznych. W ramach PO KL, rozliczenie kosztów pośrednich następuje ryczałtem - według określonego w umowie o dofinansowanie wskaźnika procentowego lub na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.

W zakresie kosztów pośrednich dotyczących organizacji staży zagranicznych i krajowych Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że Skarżącej zostało przyznane dofinansowanie w łącznej kwocie 1 293 918,90 zł, w tym koszty pośrednie na poziomie 7% kosztów bezpośrednich w kwocie 84 648,90 zł, co wynika z wniosku o dofinansowanie projektu.

Tymczasem, zgodnie z § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, podstawa wyliczenia kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem, tj. wartość kosztów bezpośrednich ulega pomniejszeniu o wartość zadań zleconych w ramach projektu. Innymi słowy, koszty pośrednie projektu rozliczane ryczałtem w ramach projektu stanowią w tym przypadku 7% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych kosztów bezpośrednich, pomniejszonych o wartość zadań zleconych. Zgodnie z pkt 1 podrozdziału 4.12 Wytycznych, zlecenie zadania merytorycznego oznacza zlecenie całości działań przewidzianych w ramach danego zadania lub istotnej ich części wykonawcom.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w ramach zadania 4 - organizacja staży lokalnych i konferencji oraz zadania 5 - współpraca ponadnarodowa przewidziano do realizacji przez podwykonawcę organizację staży lokalnych i zagranicznych w kwocie 290 000 zł.

Minister Infrastruktury i Rozwoju zaznaczył, iż w ocenie organu I instancji, zakres umowy z dnia 3 czerwca 2013 r. zawartej pomiędzy Odwołującym a Zawierciańskim Forum Pracodawców na kwotę 290 000 zł wskazany w pkt 2 i 3 niniejszej decyzji wpisuje się w definicję zadania zleconego z pkt 1 podrozdziału 4.12 Wytycznych, bowiem zlecenie działania merytorycznego związane było z całkowitym wyłączeniem przez Skarżącą swojego bezpośredniego zaangażowania w dane działanie, a koszty administracyjne związane z jego realizacją przeniesione zostały z beneficjenta na wykonawcę usługi, wobec czego uznał za wydatek niekwalifikowalny koszty pośrednie w wysokości 9 835 zł (7%*140 500 zł).

Organ odwoławczy potwierdził, iż działania projektowe - organizacja staży lokalnych i organizacja staży zagranicznych wpisują się w definicję zadania zleconego z pkt. 1 podrozdziału 4.12 Wytycznych, gdyż ich realizacja w całości została zlecona wykonawcy.

Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z treścią § 2 umowy z dnia 3 czerwca 2013 r. Skarżąca odpowiadała za następujące działania: poinformowanie stażystów o ich obowiązkach, wypłatę uczestnikom projektu stypendium stażowego, opłacenie składek od stypendium, podjęcie ewentualnej decyzji o pozbawieniu uczestnika projektu możliwości kontynowania stażu, tym niemniej są to działania w kosztorysie projektu przypisane do zadań lidera, za które to Skarżąca już raz rozliczyła koszty pośrednie na podstawie § 4 umowy o dofinansowanie.

Organ II instancji podniósł również, iż na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie, beneficjent ponosząc wydatki związane z realizacją przez niego zadań projektowych ma możliwość rozliczania kosztów pośrednich ryczałtem według określonego w umowie wskaźnika procentowego. Zatem, w momencie rozliczania wydatków wynikających z realizacji zadań projektowych wskazujących na osiągnięty postęp rzeczowy projektu, beneficjent ma możliwość rozliczenia ryczałtem również kosztów pośrednich. Podstawa wyliczenia kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem, tj. wartość kosztów bezpośrednich ulega pomniejszeniu o wartość zadań zleconych w ramach projektu.

W związku z uznaniem organizacji staży lokalnych i zagranicznych za zadanie zlecone, organ odwoławczy uznał koszty pośrednie w wysokości 9 835 zł za wydatek niekwalifikowalny w ramach projektu.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie w części 4.1 - to jest rozstrzygnięcie dotyczące zwrotów kosztów pośrednich w wysokości 9.218,66 złotych, zarzuciła przy tym naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nadaniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi oznaczonemu w aktach sprawy numerem "695" pomimo iż dokument ten nie może mieć mocy dokumentu urzędowego, co w konsekwencji sprowadziło do uznania okoliczności sprawy za udowodnioną.

- art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę logiczną zgromadzonych dowodów i w konsekwencji błędne wysunięcie wniosków w zakresie przedmiotowej sprawy.

Skarżąca wskazała również na naruszenie przepisów prawa materialnego:

- naruszenie art. 98 ust. 2 w zw. Z art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. (Dz. Urz. UE.L 2006 nr 210,str. 25), które w oparciu o art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE.L 2013 nr 347, str. 320), stosuje się nadal po dniu 31 grudnia 2013 r. do rozpoczętych projektów, aż do ich zamknięcia - poprzez nierozważenie i nieuwzględnienie charakteru i wagi nieprawidłowości oraz skutków finansowych dla funduszy europejskich rzekomo stwierdzonego naruszenia i w konsekwencji nałożenie korekty finansowej w sytuacji, gdy w sprawie nie powstała żadna szkoda w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego;

- naruszenie art. 25 pkt 1 oraz art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w związku z art. 2 pkt 7 oraz art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, nakładającego na Skarżącego korekty udzielonego dofinansowania, mimo że ten nie naruszył prawa w sposób uzasadniający nałożenie sankcji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury Rozwoju, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 10 marca br. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji w części oraz prostując wniosek wskazany w skardze wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w części utrzymanej w mocy decyzją II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, ale tylko w ściśle określonych sytuacjach. Najczęściej chodzi o decyzję uchybiającą prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zawiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma nie tylko prawo a przede wszystkim obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd badając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się aby organ administracyjny naruszył przepisy prawa procesowego, czy też przepisy prawa materialnego, skutkujące wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.

Wydatki uznane przez organ za niekwalifikowane zostały sfinansowane ze środków, co do których zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: "u.f.p."). Zgodnie z art. 207 ust.1 ustawy w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

- wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

- wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Z treści art. 184 u.f.p. wynika natomiast, iż wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do obowiązujących procedur zalicza się w realiach rozpoznawanej sprawy m.in.: Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL.

Należy zauważyć, iż zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie z dnia 25 czerwca 2013 r. Skarżący zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Zgodnie z § 3 ust. 4 ww. umowy, Odwołujący zobowiązał się do stosowania aktualnych Wytycznych podczas realizacji projektu. Ponadto, zgodnie z § 31 ww. umowy, w sprawach nieuregulowanych zapisami umowy beneficjent zobowiązał się stosować odpowiednie reguły zasady wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwych aktów prawa krajowego. Upoważnienie do wydania przedmiotowych Wytycznych wynika wprost z art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a u.z.p.p.r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ostatecznie organ uznał niekwalifikowalność kosztów pośrednich. Inne zarzuty organu I instancji zostały przez organ odwoławczy odmiennie ocenione i w efekcie uznano kwalifikowalność pozostałych, wcześniej zakwestionowanych wydatków. W tej sytuacji nie może nie dziwić formułowanie w skardze zarzutów dotyczących niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ odwoławczy i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w sytuacji kiedy zebrany materiał dowody był podstawą korzystnego dla Strony rozstrzygnięcia w części kwoty 125 296,23 zł, a jedynie w zakresie kwoty 9835,00 zł toczy się spór.

W zakresie sporu dotyczącego kosztów pośrednich Skarżąca nie wskazała na żaden konkretny dowód bądź dokument, który byłby pominięty przy analizie spornej kwestii przez organ II instancji.

Odnosząc się zaś do stanowiska Skarżącej, że organ swoje ustalenia

oparł na znajdującym się w aktach sprawy dokumencie nr 695 należy zauważyć, iż ani organ I instancji, ani organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dotyczącej kosztów pośrednich dotyczących organizacji staży zagranicznych i krajowych nie odnosił się do karty akt administracyjnych nr 695, tym bardziej żaden z organów nie wskazywał, że jest to dokument urzędowy i korzysta z domniemania faktów w nim stwierdzonych, tak jak podnosi to Skarżąca.

Odnośnie pozostałych zarzutów procesowych to wskazać należy, iż organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, tj. ustaliły łączną wysokość dofinansowania przyznanego Skarżącemu, w tym wysokość kosztów pośrednich.

Ustalono, że Skarżąca rozliczała koszty pośrednie ryczałtowo, co znaczy, że ich wysokość jest ustalana proporcjonalnie do wielkości ponoszonych kosztów bezpośrednich.

Jak słusznie podniósł w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskaźnik kosztów pośrednich został ustalony zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL na poziomie 7% kosztów bezpośrednich (4.4 pkt 3 lit. a iii. Wytycznych). W związku z rozliczaniem kosztów pośrednich ryczałtem obowiązkiem Skarżącego nie było gromadzenie dokumentów finansowych potwierdzających ponoszenie kosztów pośrednich, tak jak ma to miejsce w przypadku ich rozliczania na podstawie faktycznie podniesionych wydatków. Wybór sposobu rozliczania kosztów pośrednich został wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu. Konieczne było jednocześnie ustalenie prawidłowej podstawy wyliczenia kosztów pośrednich, tj. kwoty kwalifikowalnych wydatków bezpośrednich.

Sąd podkreśla, iż organ dokonał powyższego na podstawie § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym podstawa wyliczenia kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem, tj. wartość kosztów bezpośrednich, ulega pomniejszeniu o wartość zadań zleconych w ramach projektu.

Minister Infrastruktury i Rozwoju ustalił, czy w niniejszej sprawie doszło do zlecenia zadania, o którym mowa w § 4 ust. 4 umowy odwołując się do Wytycznych tak, aby zdefiniować pojęcie "zadań zleconych". Zlecenie zadania merytorycznego oznacza zlecenie całości działań przewidzianych w ramach danego zadania lub istotnej ich części wykonawcom (4.12. Podrozdział 12 pkt 1).

Rację ma Minister Infrastruktury i Rozwoju podnosząc, iż w takiej sytuacji dochodzi zatem do "wyprowadzenia" zadania lub istotnej jego części na zewnątrz projektu, a zatem realizacja tego zadania odbywa się nie przez beneficjenta, tylko de facto przez podmiot zewnętrzny, a rola beneficjenta ogranicza się głównie do nadzoru nad realizacją zadania. W ramach zadania 4 - organizacja staży lokalnych i konferencji oraz zadania 5 - współpraca ponadnarodowa, Skarżąca przewidziała organizację staży lokalnych i zagranicznych.

Zadanie to zostało w całości powierzone podwykonawcy na podstawie umowy z dnia 3 czerwca 2013 r. zawartej pomiędzy Skarżącym, a Zawierciańskim Forum Pracodawców, a zatem stanowi zadanie zlecone, którego wartość pomniejsza podstawę wyliczenia kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem.

Co prawda, zgodnie z § 2 umowy z dnia 3 czerwca 2013 r. Skarżąca odpowiadała za następujące działania: poinformowanie stażystów o ich obowiązkach, wypłatę uczestnikom projektu stypendium stażowego, opłacenie składek od stypendium, podjęcie ewentualnej decyzji o pozbawieniu uczestnika projektu możliwości kontynowania stażu, tym niemniej są to działania w kosztorysie projektu przypisane do zadań lidera, za które to Skarżąca już raz rozliczyła koszty pośrednie na podstawie § 4 umowy o dofinansowanie.

Należy zauważyć, że oceniając, czy w danym przypadku mamy do czynienia z zadaniem zleconym, organ swoje ustalenia oparł o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. umowę o dofinansowanie projektu wraz z wnioskiem, umowę zawartą pomiędzy Skarżącym, a Zawierciańskim Forum Pracodawców, rachunek nr 2/07/2013 dotyczący zlecenia usługi na organizację staży zagranicznych, rachunek nr 3/07/2013 dotyczący zlecenia usługi na organizację staży krajowych.

Wbrew temu co utrzymuje Skarżąca, wnioski wyciągnięte z przedstawionych okoliczności przez organ są prawidłowe i Sąd w całości je akceptuje.

Reasumując, odnosząc się do formułowanych w skardze zarzutów błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, również je należy uznać za bezpodstawne. Organ odwoławczy w części zgodził się z argumentacją organu I instancji, w części nie. W tym ostatnim zakresie uznał wnioski organu I instancji za nieprawidłowe. Jednak w części, w której podzielił ustalenia poczynione w I instancji przyjął je za własne i zaakceptował. Działanie takie nie stanowi uchybienia w działaniu organu odwoławczego. Fakt, że organ dokonał odmiennej od oczekiwań Skarżącej oceny stanu faktycznego, nie oznacza, że dokonał jej w sposób nienależyty. Odnosząc się do zarzutu, że organ nie mógł ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez Skarżącego dowodów potwierdzających ich stanowisko, wypada zauważyć, że należy odróżnić kwestię ciężaru dowodu od obowiązku organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Niewątpliwie w świetle treści art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. to na organie administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ zobligowany jest zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Nie może też przerzucić całego ciężaru dowodu na stronę. Jednakże trzeba podkreślić, iż obowiązek ten nie jest sprzeczny z zasadą, zgodnie z którą ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale również przez stronę postępowania. Realizując zasadę prawdy obiektywnej organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.

Odnosząc się do formułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd uznaje je za niezasadne. Nie stwierdzono naruszenia żadnego z przepisów prawa materialnego wskazanego w skardze.

Podkreślić należy, że w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. opracowano Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, których naruszenie organ zarzucił Skarżącym. Na podstawie podpisanej umowy o dofinansowanie Skarżąca zobowiązała się do wydatkowania środków projektowych zgodnie z aktualną wersją Wytycznych.

Jak słusznie wskazał organ administracji efektem stwierdzenia nieprawidłowości jest obowiązek dokonywania korekt wynikający z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia. Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze przy tym pod uwagę charakter. i wagę nieprawidłowości oraz starty finansowe poniesione przez fundusze. Przepisy Rozporządzenia wiążą zatem obowiązek nałożenia korekty z wystąpieniem

nieprawidłowości, a nie szkody. Pojęcie nieprawidłowości jest szersze i obejmuje także przypadki naruszenia prawa, które potencjalnie mogło, ale nie spowodowało szkody w budżecie. Naruszenie przez Skarżącego § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie oznacza, że te wydatki poniesione zostały niezgodnie z procedurami, ponadto zostały rozliczone we wniosku o płatność, a następnie zrefundowane ze środków publicznych. Wypełniły zatem przesłankę "nieprawidłowości" zawartą wart. 2 pkt 7 Rozporządzenia. Szkoda w budżecie UE nie musi być konkretną stratą finansową, gdyż do stwierdzenia, że miała miejsce nieprawidłowość wystarczy, że istniało zagrożenie, że szkoda taka powstanie.

Nieuprawniony jest przy tym zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

Podstawa prawna zaskarżonej decyzji została wskazana prawidłowo. Obowiązek jej wskazania nie jest przy tym równoznaczny z powinnością cytowania treści wszystkich stosowanych w sprawie i powołanych w rozstrzygnięciu przepisów, które wszak zostały opublikowane w organie promulgacyjnym. Treść zawartej przez Skarżącą umowy i Wytycznych, do których stosowania się zobowiązali - również jest im znana.

Wskazać należy, iż Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z funduszy unijnych nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Należy przy tym wyjaśnić, iż powyższe Wytyczne są dokumentem o charakterze technicznym, stanowiącym instrukcję dla instytucji dokonujących korekt, która ma zapewnić jednolite podejście tych instytucji do stwierdzanych naruszeń zasady konkurencyjności.

Żaden z podnoszonych w skardze argumentów, w konfrontacji z wynikającymi z akt administracyjnych realiami sprawy, nie świadczy o wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Ze wskazanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku