Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1834/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 58, art. 59, art. 141 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej jako: "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2018 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M. sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. sp. z o. o. na podstawie wystawionego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, tytułu wykonawczego z [...].11.2017 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowych z udziałem tych środków za okres od 07/2013 do 09/2017, 04/2014, 09/2014, 02/2015, 06/2015 na kwotę 351.452,90 zł należności głównej plus odsetki.

W celu wyegzekwowania dochodzonych zaległości Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] zawiadomieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...], w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. [...] S.A.

Pismem z 1 grudnia 2017 r. A. [...] S.A zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia spowodowanej zbiegiem egzekucji administracyjnej z sądową.

Postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...], Naczelnik Urzędu [...] Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M. sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2017 r. nr [...].

Następnie zawiadomieniem z [...] maja 2018 r. organ egzekucyjny poinformował Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku M. sp. z o. o.

Przedmiotowe zawiadomienie Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości odebrała w dniu 6 czerwca 2018r., a następnie pismem z [...] czerwca 2018 r. wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] lipca 2018r. wydał postanowienie nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 26.375,20 zł.

Pismem z 14 sierpnia 2018 r., Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018 r.

W treści wniosku wierzyciel wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2018 r. została mu zwrócona przez operatora pocztowego nieotwarta koperta zawierająca zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018r. z adnotacją P. [...] S.A. przy pieczątce oddawczej: "Zwrot nazwa adresata niedostateczna, przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe [...]". Z treści koperty, jak podkreślono nie można wywnioskować, czy nastąpiło to w wyniku odmowy przyjęcia przez jeden z dwóch organów egzekucyjnych mieszczących się pod tym samym adresem, czy też było to samodzielne postępowanie operatora pocztowego w tym zakresie. Z wydruku z elektronicznego systemu śledzenia przesyłek P. [...] S.A. wynika, że pomiędzy wyprowadzeniem przesyłki rejestrowanej zawierającej przedmiotowe zażalenie do księgi oddawczej, a decyzją o jej zwrocie minęły zaledwie dwie minuty, co wskazuje, że operator pocztowy nie podjął nawet próby jej doręczenia organowi. Z uwagi na błędny sposób procedowania P. [...] S.A. oraz brak uzasadnienia dla adnotacji "nazwa adresata niedostateczna" PARP wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenie na w/w rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po rozpoznaniu wniosku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] lipca 2018 r.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. - rozpatrując niniejszą sprawę przez pryzmat spełnienia przesłanek art. 58 § 1 i 2 k.p.a. – wskazać należy, że Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości nie miała wcześniej żadnych problemów z korespondencją prowadzoną z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego [...]. Prawidłowa nazwa, jak i adres organu egzekucyjnego były jej doskonale znane. Nadto zarówno pismo z [...] listopada 2017 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jak i wniosek z [...] czerwca 2018 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów, zostały prawidłowo przez wierzyciela zaadresowane na Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] ul. [...].

Jak podkreślił organ odwoławczy, jeżeli wierzyciel chciał skorzystać z możliwości obrony swoich praw i złożyć stosowny środek zaskarżenia do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...], to do jego obowiązku jako nadawcy przesyłki, zawierającej stosowne pismo w tym zakresie, należało prawidłowe zaadresowanie tej przesyłki, tj. ze wszystkimi danymi adresata. Nadto Strona działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który również winien dochować należytej staranności w tym zakresie, zaś wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla mocodawcy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że błędne zaadresowanie przesyłki z zażaleniem z [...] lipca 2018 r. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018 r., wbrew przekonaniu Strony, jest zaniedbaniem skutkującym niewniesieniem zażalenia w terminie. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Do okoliczności uzasadniających brak winy nie zalicza się błędnego zaadresowania koperty, dlatego też wszelkie argumenty pełnomocnika Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wskazane we wniosku z [...] sierpnia 2018 r. należy uznać za bezzasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, PARP zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 58 § 1 k.p.a., poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy PARP złożyła zażalenie w przypisanym terminie, ale z uwagi na brak próby doręczenia przesyłki przez P. [...] S.A. nastąpiło uchybienie terminu bez winy PARP;

- art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 7, 8 k.p.a. i art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia operatora pocztowego znajdujące się na pieczątce, a tym samym zamknięcie PARP drogi do czynnego udziału w postępowaniu, podważenia zaufania obywateli do państwa i wydanie postanowienia wbrew słusznemu interesowi strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z [...] lutego 2017 r. wystawionego na M. sp. z o.o. w łącznej wysokości 26.375,20 zł i obciążenia nimi wierzyciela tj. Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.

Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.

W niniejszej sprawie postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2018 r. zostało doręczone wierzycielowi w dniu 20 lipca 2018 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 27 lipca 2018 r. W tym też dniu PARP skierował do organu przesyłkę zawierającą zażalenie, która została – z uwagi na błędnie wskazany adres organu – zwrócona do adresata w dniu 7 sierpnia 2018 r. z adnotacją: "Zwrot Nazwa adresata niedostateczna przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe [...]". Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia PARP skierował w dniu [...] sierpnia 2018 r. zatem w terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] września 2018 r., na podstawie art. 58 i 59 k.p.a. - w ocenie Sądu – zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4).

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.

Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 648/12, CBOSA).

W ocenie Sądu wskazane przez PARP okoliczności we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu tego terminu.

O braku winy nie może przesądzać przekonanie Skarżącej, że P. [...] S.A. – jak doręczyciel przesyłki zawierającej zażalenie – powinna, mimo błędnego zaadresowania przesyłki podjąć próbę dostarczenia przesyłki do któregokolwiek z organów mieszczących się pod wskazanym prawidłowo adresem, który w oparciu o znajdujące się w kopercie pismo stwierdziłby swoją właściwość, bądź też w sytuacji braku właściwości przekazał pismo do organu właściwego.

Przesyłka zawierająca zażalenie była kierowana na adres: Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w W., ul. [...] (brak w nazwie organu słowa "[...]").

Tymczasem jedynie okoliczności, które są niezależne od osoby, która nadała przesyłkę mogłyby stanowić podstawę do ubiegania się przez wnioskodawcę o przywrócenie uchybionego terminu.

W ocenie tut. Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie powołana przez PARP okoliczność błędnego sposobu procedowania P. [...] S.A., braku uzasadnienia dla adnotacji "nazwa adresata niedostateczna", czy zbyt szybkiej decyzji o zwrocie przesyłki do nadawcy.

Z akt sprawy wynika, że Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wielokrotnie prowadziła korespondencję z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego [...], z uwagi na specyfikę pracy PARP-u prawidłowa nazwa, jak i adres organu egzekucyjnego były jej dobrze znane, dla przykładu - zarówno pismo z [...] listopada 2017 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i wniosek z [...] czerwca 2018 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów, zostały prawidłowo przez wierzyciela zaadresowane na adres Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] ul. [...].

Zatem obowiązkiem PARP-u jako nadawcy przesyłki - działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. radcę prawnego, który szczególnie winien dochować należytej staranności w tym zakresie - było prawidłowe zaadresowanie tej przesyłki, tj. ze wszystkimi danymi adresata. Wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla mocodawcy. Do obowiązków pełnomocnika należało prawidłowe zaadresowanie koperty, z precyzyjnym wskazaniem, który urząd skarbowy jest adresatem zażalenia. A niepełna nazwa organu słusznie budziła wątpliwości u doręczyciela, gdyż pod jednym adresem działają dwa organy egzekucyjne.

W ustalonych i bezspornych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że Skarżąca nie wykazała, aby niedochowanie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jego winy.

Podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie miały charakteru nagłego zdarzenia, niemożliwego do przewidzenia. Zatem Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika nie wywiązała się z obowiązku do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 58 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze wskazane okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie jest prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Zatem nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia wskazywanych przepisów z art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i 2 k.p.a. Okoliczności zaistniałe w sprawie, jak też prawidłowość ich oceny przez organ odwoławczy nie budzą wątpliwości.

Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.