Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 514/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 4 art. 75 ust. 5
law: Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające  rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 15, art. 18, art. 120
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 181
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007
article: art. 73 ust. 1, art. 76
journal: Dz.U. 2020 poz 1382
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") z [...] marca 2021 r., nr [...] określającą kwotę długu celnego w wysokości 20 228 zł oraz wzywającą A. J. do zapłaty tej kwoty w terminie 10 dni.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] grudnia 2020 r. w Oddziale Celnym w K. W. s.c. K. z D. D., działając w imieniu A. J. (dalej jako "skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHU A.-P. A. J., jako przedstawiciel bezpośredni zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże (zgłoszenie celne Nr [...]). Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury nr [...] z [...] grudnia 2020 r. Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano konwencyjną stawkę celną w wysokości 12,8% i obliczono cło w kwocie 14 528 zł.

Na podstawie art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z dnia 29 grudnia 2015 r., str. 558-893), zostało złożone zabezpieczenie należności celnych dodatkowych w wysokości 20 228 zł.

W dniu [...] stycznia 2021 r. agencja celna złożyła do organu I instancji wniosek o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych tytułem zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych, dołączając do wniosku dokumenty dotyczące importu i sprzedaży ogórków świeżych.

W piśmie z [...] marca 2021 r. skarżący wyjaśnił, że 5 stycznia 2021 r. wysłał swojemu przedstawicielowi - firmie W. dokumenty w celu złożenia wniosku o zwrot zabezpieczenia. Wniosek został złożony przez przedstawiciela dopiero 20 stycznia 2021 r., jednak nastąpiło to nie z winy skarżącego. Działając w zaufaniu do swojego przedstawiciela skarżący zlecił terminowe składanie dokumentów oraz wniosków.

Po przeprowadzeniu postępowania celnego organ I instancji decyzją z [...] marca 2021 r. określił kwotę długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru według wyżej wymienionego zgłoszenia celnego w wysokości 20 228 zł oraz wezwał stronę do zapłaty tej kwoty.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ogórki świeże (kod CN 0707 00 05) objęte są systemem cen wejścia zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L z 25 maja 2017 r., Nr 138, str. 57 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze nr 2017/892" oraz rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającym rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE L z dnia 25 maja 2017 r. Nr 138, str. 4 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie delegowane 2017/891".

Przedmiotowy towar - ogórki o kodzie CN 0707 00 05 został wymieniony w załączniku VII obejmującym wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III z okresem obowiązywania od 1stycznia do 31 grudnia. Natomiast na podstawie art. 75 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia nr 952/2013 i przewyższa ona o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer musi złożyć zabezpieczenie zgodnie z art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891, importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych.

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zadeklarowana wartość celna importowanych ogórków przewyższała o ponad 8% standardową wartość przywozową, wobec czego prawidłowo złożono zabezpieczenie kwoty długu celnego. Organ celny może zwolnić pobrane zabezpieczenie, pod warunkami wskazanymi w art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891, a więc pod warunkiem przedstawienia organom celnym dokumentów handlowych w terminie zawitym, nieprzekraczającym miesiąca od dnia ich sprzedaży. Natomiast termin czterech miesięcy liczony od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego o dopuszczenie towarów do obrotu jest terminem, który na należycie uzasadniony wniosek importera może być przedłużony maksymalnie o trzy miesiące.

W niniejszej sprawie, zgodnie z przedstawionymi dowodami, sprzedaż ogórków świeżych nastąpiła 6 grudnia 2020 r., co zostało potwierdzone fakturami handlowymi nr: [...], [...] (data dostawy/wykonania usługi) oraz dokumentami wydania zewnętrznego. Zatem ostatni dzień na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891, przypadał 6 stycznia 2021 r. Tymczasem wniosek o zwolnienie przyjętego zabezpieczenia wraz z dowodami mającymi być potwierdzeniem spełnienie warunków ustanowionych w wyżej wskazanym przepisie został złożony przez przedstawiciela strony 20 stycznia 2021 r., a więc po terminie wskazanym w tym przepisie.

Organ podniósł, że art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891 jest swego rodzaju sankcją, która pociąga za sobą określone skutki. Zabezpieczenie jest zwalniane pod pewnymi warunkami - zachowanie miesiąca od dnia sprzedaży towarów na przedstawienie dowodów organowi celnemu, zachowanie 4 miesięcy (z przedłużeniem o kolejne 3 miesiące) od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego na zbycie towaru. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia. Naruszenie warunków z art. 75 ust. 5 rodzi negatywne skutki dla strony, tym samym importer musi uiścić cło w dwukrotnej wysokości niż wynika ze stawki celnej erga omnes.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, że dokumenty potrzebne do złożenia wniosku o zwolnienie zabezpieczenia zostały wysłane w 5 stycznia 2021 r., z nieznanych jednak powodów przedstawiciel złożył wniosek do organu celnego dopiero 20 stycznia 2021 r., a zatem do uchybienia terminu wskazanego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji 2017/891 doszło z winy przedstawiciela, organ odwoławczy stwierdził, że w polu 14 zgłaszający/przedstawiciel została wpisana cyfra [2], co oznacza, że W. jest przedstawicielem bezpośrednim importera, czyli skarżącego, co oznacza, że dłużnikiem, tj. osobą odpowiedzialną za uiszczenie długu celnego nie jest agencja celna działająca jako przedstawiciel bezpośredni, ale podmiot przez nią reprezentowany. Upoważnienie agencji celnej do reprezentowania strony kończy się w momencie zwolnienia towaru. Organ podkreślił, że kontrola zgłoszenia celnego może być podjęta w dowolnym czasie i może być przeprowadzona z urzędu jak i na wniosek strony. Postępowanie podjęte po zwolnieniu towaru w celu kontroli zgłoszenia jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Strona może upoważnić do reprezentowania swoich interesów w tym postępowaniu agencję celną, ale nie może skutecznie powoływać się na upoważnienie złożone w chwili dokonywania zgłoszenia celnego i twierdzić, że do uchybienia terminu na przedstawienie stosownych dokumentów doszło z winy agencji celnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. J. zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

- art. 75 ust, 5 rozporządzenia delegowanego Komisji 2017/891, poprzez jego błędną interpretację i pominięcie, że zgodnie z jego brzmieniem "Importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia, bez uszczerbku dla stosowania przepisów ust. 6." podczas gdy w niniejszej sprawie przedstawiciel skarżącego dokonał zgłoszenia w 20 stycznia 2021 roku tj. 14 dni po upływie 1 miesiąca od sprzedaży danych produktów, ale przed upływem terminu 4 miesięcy tym samym zachowując wskazany w ww. przepisie termin ;

- art. 120 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, poprzez brak jego zastosowania, zgodnie z którym zwrot lub umorzenie należności celnych przysługuje w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których dłużnikowi nie można przypisać żadnego oszustwa ani oczywistego zaniedbania, podczas gdy w niniejszej sprawie na skutek zawinionego działania przedstawiciela skarżącego, niezależnego od skarżącego, doszło do uchybienia terminu wskazanego w art. 75 ust, 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891); skarżącemu nie sposób przypisać zarówno oszustwa jak i oczywistego niedbalstwa, a przeciwnie - na korzyść skarżącego przemawia fakt, że niezwłocznie przekazał dokumenty swojemu przedstawicielowi, który złożył je z uchybieniem terminu miesiąca;

2) przepisów prawa procesowego - art. 7, art, 8, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 1 i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak wszechstronnego ustalenia okoliczności sprawy, wydanie decyzji bez przeprowadzenia całościowej oceny materiału dowodowego w sprawie i zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego, a w konsekwencji przyjęcie, że zasadnym jest utrzymanie w mocy decyzji o określeniu kwoty długu celnego w wysokości 20 228 zł i wezwaniu skarżącego do zapłaty tej kwoty, podczas gdy organ:

- błędnie zastosował art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2017/891 z pominięciem okoliczności, że już 5 stycznia 2021 r. (zatem przed upływem terminu 1 miesiąca) skarżący wysłał swojemu przedstawicielowi dokumenty potrzebne do złożenia wniosku o zwolnienie zabezpieczenia, ale z nieznanych skarżącemu powodów wniosek taki złożony został dopiero 20 stycznia 2021 r.; tym niemniej zgłoszenie dokonane zostało co prawda po upływie 1 miesiąca od sprzedaży danych produktów ale przed upływem terminu 4 miesięcy;

- niezasadnie nie wziął pod uwagę okoliczności, na jakie wskazywał skarżący, że stwierdzone przez organ naruszenie niewątpliwie nie przyniosło uszczerbku finansowego dla Państwa, nie miało wpływu na dotychczas naliczone i zapłacone podatki i opłaty w tym imporcie, a grożąca skarżącemu bezpośrednio kara w postaci przepadku zabezpieczenia jest niewspółmierna do zaistniałego naruszenia, tym bardziej w kontekście szczególnych okoliczności związanych z brakiem zawinienia bezpośrednio po stronie skarżącego albowiem skarżący był w stałym kontakcie ze swoim przedstawicielem, którego upoważnił do podejmowania wszelkich czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą;

- nie uwzględnił postawy skarżącego, którego celem było właśnie zachowanie jak najlepszych aktów staranności, przy współdziałaniu z agencją celną - specjalistą w obrocie, który dopuścił się uchybienia terminu narażając skarżącego na poważne konsekwencje finansowe;

- niezasadne nie dopatrzył się nietypowej, szczególnej sytuacji skarżącego, która w świetle zastosowania zasady słuszności powinna prowadzić do umorzenia lub zwrotu należności, zgodnie z art. 120 unijnego kodeksu celnego (UKC); w niniejszej sprawie skarżącemu nie można przypisać zarówno działania z zamiarem oszustwa jak również oczywistego zaniedbania albowiem skarżący działając w zaufaniu do swojego profesjonalnego przedstawiciela przedłożył mu dokumenty we właściwym czasie jednakże z nieznanych skarżącemu powód przedstawiciel ten uchybił terminowi miesiąca na zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (k. 11). W zakreślonym terminie skarżący nie złożył wniosku z żądaniem przeprowadzenia rozprawy.

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zwolnienia zabezpieczenia, a w konsekwencji prawidłowe było określenie długu celnego.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE L 269 z 10 października 2013 r., str. 1), dalej jako "unijny kodeks celny", zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. W przypadku importu do Unii Europejskiej towarów łatwo psujących się w odniesieniu do określonej grupy towarów stosowane są ceny wejścia.

Zgodnie z art. 181 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynku produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r.), na potrzeby stosowania stawki opłat celnych wspólnej taryfy celnej w odniesieniu do produktów sektorów owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw oraz soku i moszczu winogronowego, cena wejścia danej partii towaru jest równa jej wartości celnej, obliczonej na podstawie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego.

Jest poza sporem, że ogórki świeże objęte są systemem cen wejścia.

Zgodnie z art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 138 z 25 maja 2017 r., str. 57), w odniesieniu do każdego produktu oraz w odniesieniu do okresów stosowania określonych w części A załącznika VII do rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/891 Komisja ustala dla każdego dnia roboczego oraz dla każdego miejsca pochodzenia standardową wartość w przywozie równą średniej ważonej cen reprezentatywnych, o których mowa w art. 74 tego rozporządzenia, pomniejszonej o standardową kwotę wynoszącą 5 EUR/100 kg oraz należności celne ad valorem .

Wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z dnia 25 maja 2017 r., str. 4 z późniejszymi zmianami), dalej jako: rozporządzenie 2017/891, zawarty w załączniku VII Część A do tego rozporządzenia obejmuje ogórki świeże o kodzie 0707 00 05. Okres obowiązywania cen wejścia ustalony został od 1 stycznia do 31 grudnia.

Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 (unijnego kodeksu celnego) i przewyższa ona o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer zobowiązany jest do złożenia zabezpieczenia zgodnie z art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z dnia 29 grudnia 2015 r., s. 558-893), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze 2015/2447". Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie.

Zgodnie z art. 75 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia 2017/891, importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 unijnego kodeksu celnego lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c unijnego kodeksu celnego. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia, bez uszczerbku dla stosowania przepisów ust. 6. Złożone zabezpieczenie jest zwalniane w stopniu, w jakim warunki zbytu towaru zostały udowodnione w sposób zgodny z wymogami organów celnych. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym powołanego przepisu, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii.

Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku gdy do danego towaru zastosowanie mają ceny wejścia, złożenie zabezpieczenia jest obowiązkowe, a jego zwolnienie możliwe jest tylko wówczas, gdy importer wykaże – w terminie określonym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 – że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, zgodnie z przepisami unijnego kodeksu celnego. Jeżeli importer warunku tego nie spełni, zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych. Dodać należy, że zgodnie z art. 75 ust. 6 na należycie uzasadniony wniosek importera termin czterech miesięcy, o którym mowa w ust. 5 akapit pierwszy, może być przedłużony przez właściwe organy państwa członkowskiego maksymalnie o trzy miesiące.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że działająca w imieniu skarżącego agencja celna zgłosiła 5 grudnia 2020 r. do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże. Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury z [...] grudnia 2020 r. (k. 10 akt admin.). Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano konwencyjną stawkę celną w wysokości 12,8% i obliczono cło w kwocie 14 528 zł. Jednocześnie agencja złożyła zabezpieczenie należności celnych dodatkowych 1P1 w wysokości 20 288 zł. Powyższą kwotą obciążone zostało zabezpieczenie generalne agencji celnej.

W dniu 20 stycznia 2021 r. agencja celna złożyła do organu I instancji wniosek o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych z tytułu zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych. Do wniosku dołączona została kserokopia faktury importowej z [...] grudnia 2020 r., nr [...] oraz dwie faktury potwierdzające sprzedaż ogórków w dniu 6 grudnia 2020 r. (data dostawy/data wykonania usługi) - faktura nr [...] z [...] grudnia 2020 r. i faktura nr [...] z [...] grudnia 2020 r. (k. 8,9 akt admin.), zgłoszenie celne z 5 grudnia 2020 r. [...] (k. 12 akt admin.) oraz oryginał potwierdzenia złożenia zabezpieczenia z [...] grudnia 2020 r., [...] Nr [...].

Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawienie dokumentów mających na celu wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen nastąpiło w rozpoznawanej sprawie z przekroczeniem terminu określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, a w konsekwencji brak było podstaw do zwolnienia zabezpieczenia.

Nie budzi wątpliwości, że sprzedaż ogórków świeżych nastąpiła 6 grudnia 2020 r., a więc termin jednego miesiąca na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, upływał 6 stycznia 2021 r. Złożenie wniosku o zwolnienie zabezpieczenia oraz dowodów mających potwierdzać spełnienie warunków zwolnienia nastąpiło jednak dopiero 20 stycznia 2021 r., a więc po terminie wskazanym w powołanym wyżej przepisie art. 75 ust. 5.

Sąd podziela stanowisko organu. że termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, nie może zatem zostać przedłużony ani przywrócony. Jego niedochowanie powoduje skutek w postaci utraty zabezpieczenia

Prawidłowo zastosował zatem organ sankcję określoną w tym przepisie i określił kwotę długu celnego.

Skarżący kwestionuje stanowisko organu, podnosząc zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że jest on bezzasadny, ponieważ wskazane przepisy nie miały zastosowania w analizowanej sprawie i nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2020 r., poz. 1382 z późn. zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.) w zakresie w tym przepisie określonym, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 przez błędną interpretację i pominięcie okoliczności, że przedstawiciel skarżącego dokonał zgłoszenia po upływie jednego miesiąca od sprzedaży produktów, ale przed upływem terminu czterech miesięcy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że powołany wyżej art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 zawiera dwa różne terminy: termin jednomiesięczny, liczony od daty sprzedaży danych produktów oraz termin czteromiesięczny, liczony od daty zgłoszenia celnego. Jednoznaczne brzmienie przepisu wskazuje, że wykazanie przez importera, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, nastąpić musi w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży, nie później jednak niż w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia celnego. Określenie terminu czterech miesięcy od daty zgłoszenia celnego nie oznacza przedłużenia terminu na przedstawienie dowodów, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, jak zdaje się ten przepis rozumieć skarżący, zarzucając, że organ nie uwzględnił faktu sprzedaży z zachowaniem czteromiesięcznego terminu, określonego w przepisie art. 75 ust. 5. Ewentualne przedłużenie terminu (maksymalnie o trzy miesiące, zgodnie z art. 75 ust. 6) dotyczy tylko terminu czterech miesięcy od daty zgłoszenia, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Niedotrzymanie jednego z terminów wskazanych w tym przepisie pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia. Nie ma zatem znaczenia, że skarżący w istocie zbył towar i przedstawił organowi w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia dokumenty potwierdzające dokonane transakcje, skoro nie spełnił bezwzględnie obowiązującego warunku przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży. Przepis art. 75 ust. 5 nie przewiduje żadnych odstępstw od określonych w nim wymagań i sankcję utraty zabezpieczenia wyraźnie wiąże z niedotrzymaniem choćby jednego z terminów. Wymogu przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży nie można także rozumieć jako wymogu czysto formalnego, niemającego znaczenia dla oceny spełnienia warunków zwolnienia zabezpieczenia. Jak wskazano wyżej termin jednego miesiąca jest terminem materialnym. Nie jest to termin procesowy na dokonanie określonej czynności w postępowaniu. Należy podkreślić, że warunkiem zwolnienia zabezpieczenia nie jest sam fakt sprzedaży danego towaru, który dopuszczony został do swobodnego obrotu, lecz wykazanie – przez przedstawienie w określonym terminie wymaganych dokumentów – że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 doszło z powodu zawinionego działania profesjonalnej agencji celnej – przedstawiciela skarżącego i w konsekwencji skarżącemu nie sposób przypisać oszustwa ani oczywistego niedbalstwa.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego. Przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, natomiast dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na której rzecz dokonuje się zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 i ust. 3 unijnego kodeksu celnego). Zgłaszającym jest zaś w świetle art. 5 pkt 15 unijnego kodeksu celnego, jest osoba, która składa zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową deklarację skróconą, wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu lub powiadomienie o powrotnym wywozie we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu takie zgłoszenie, deklaracja lub powiadomienie są składane.

Prawidłowe jest stwierdzenie organu, że zgodnie z istotą przedstawicielstwa bezpośredniego agencja celna działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej, a tym samym czynność dokonana w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Powyższe potwierdza treść art. 76 Prawa celnego, zgodnie z którym czynności dokonane przez przedstawiciela celnego w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. Dłużnikiem, tj. osobą odpowiedzialną za uiszczenie długu celnego, nie jest więc agencja celna działająca jako przedstawiciel bezpośredni, ale podmiot przez nią reprezentowany.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie dokonane zostało przez przedstawiciela bezpośredniego, którym jest agencja celna, co jest bezsporne. Dłużnikiem, w świetle powołanych wyżej przepisów, nie jest zatem agencja celna działająca jako przedstawiciel bezpośredni, ale podmiot przez nią reprezentowany. Upoważnienie agencji celnej do reprezentowania strony kończy się w momencie zwolnienia towaru. Po zwolnieniu towaru organ celno-skarbowy może przystąpić do kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 48 UKC. Kontrola taka może być podjęta w dowolnym czasie. Postępowanie podjęte po zwolnieniu towaru w celu kontroli zgłoszenia jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Strona może upoważnić do reprezentowania swoich interesów w tym postępowaniu agencję celną, ale nie może skutecznie powoływać się na upoważnienie złożone w chwili dokonywania zgłoszenia celnego i żądać traktowania agencji celnej na podstawie upoważnienia złożonego przy przyjmowaniu zgłoszenia jako pełnomocnika ustanowionego do wszystkich postępowań toczących się w późniejszym czasie, a dotyczących tego zgłoszenia (vide wyrok NSA z 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GSK 1509/06).

Za nieuzasadniony uznać należało również zarzut naruszenia art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, który stanowi, że w przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania. Występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych (art. 120 ust. 2 unijnego kodeksu celnego). Zastosowanie przepisu 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, uzależnione jest zatem wyłącznie od zaistnienia wskazanych w nim przesłanek. Szczególne okoliczności zachodzą, jeżeli z okoliczności sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz stwierdzenia, że gdyby nie wystąpiły te szczególne, nadzwyczajne okoliczności dłużnik nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych.

Jak słusznie stwierdził organ, okoliczności, na które powoływał się skarżący dotyczące przekroczenia terminu wskazanego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie stanowią okoliczności szczególnej, która uzasadniałby umorzenie lub zwrot należności. Nie jest okolicznością szczególną to, że zgłoszenia dokonał przedstawiciel, który nie wywiązał się należycie ze swoich obowiązków. Jest poza sporem, że ogórki zostały sprzedane przez skarżącego 6 grudnia 2020 r., dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o zwolnienie zabezpieczenia skarżący przekazał przedstawicielowi 5 stycznia 2021 r., a wniosek i wymagane dokumenty zostały przez przedstawiciela złożone dopiero 20 stycznia 2021 r. Skarżący nie wykazał, by działanie przedstawiciela – przedstawienie organowi wymaganych dokumentów po upływie terminu spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami, uniemożliwiającymi zachowanie terminu. Z akt sprawy również nie wynika, by istniały jakiekolwiek przeszkody do złożenia wniosku przed upływem terminu, określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Złożenie wniosku z tak znacznym opóźnieniem wskazuje na oczywiste zaniedbanie przedstawiciela. Skoro skarżący powierzył agencji celnej przedstawienie wymaganej dokumentacji, nie może zwolnić się od odpowiedzialności za jej działanie. W żadnym wypadku fakt ten nie może być zatem uznany za okoliczność wyjątkową, uzasadniającą zwrot należności celnych na zasadzie słuszności, zgodnie z art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego. Z okoliczności sprawy nie wynika również, aby sytuacja skarżącego była wyjątkowa w porównaniu z sytuacją innych podmiotów prowadzących ten sam rodzaj działalności.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.