Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3930/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli stwierdza nieważność uchwały nr [...] w części obejmującej § 1 ust. I kwestionowanej uchwały w zakresie w jakim wprowadza on do uchwały zmienianej § 1 ust. 2 oraz w części obejmującej § 1 ust. II kwestionowanej uchwały


UZASADNIENIE

Rada Gminy R. w dniu [...] grudnia 2019 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 506

ze zm., dalej: "u.s.g.") oraz art. 131 ust. 4-6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia

14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm., dalej: "u.p.o.") podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę R. oraz liczby punktów za każde kryterium i dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia

Pismem z dnia [...] października 2021 r. Prokurator Okręgowy w W. (zwany dalej: "Prokurator") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy R. w części obejmującej § 1 ust. I kwestionowanej uchwały w zakresie w jakim wprowadza on do uchwały zmienianej § 1 ust. 2 oraz w części obejmującej § 1 ust. II kwestionowanej uchwały.

Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 17 ust. 8 pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 dalej:" u.z.z."), w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 1127, dalej: "u.p.p.") w zw. z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE. L 2016.119.1 dalej: "RODO") oraz art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, w wyniku wprowadzenia na mocy § 1 ust. II kwestionowanej Uchwały przepisu § 2 pkt 10 do uchwały nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2017 r. statuującego wymóg udokumentowania spełnienia kryterium odbycia obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych przez kandydata do przedszkola w drodze przedłożenia kserokopii odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka, a zatem uznanie, że przedszkole posiada uprawnienia do gromadzenia i przetwarzania danych, stanowiących element dokumentacji medycznej, podczas gdy placówka taka nie może żądać dokumentów medycznych i w tym zakresie nie jest uprawniona do przetwarzania takiej dokumentacji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że na mocy przepisu § 1 ust. I Uchwały nr [...] dokonano zmiany § 1 uchwały nowelizowanej m.in. poprzez dodanie w uchwale pierwotnej § 1 ust. 2. Powyższy przepis wprowadził dodatkowe kryterium istotne w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę R., w postaci przejścia przez dziecko obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych. Punkty mogą być przyznane także dzieciom, które są zwolnione z obowiązku szczepienia ze względu na wskazania medyczne. Ponadto przepis § 1 ust. II Uchwały nr [...] wprowadził do uchwały nowelizowanej regulację § 2 pkt 10 zgodnie z którą dokumentem niezbędnym do potwierdzenia spełnienia kryterium przejścia przez dziecko obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych, jest kserokopia odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka.

Skarżący wskazał, że z § 2 ust. 3 Uchwały nr [...] wynika, iż w przypadku nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie kryteriów określonych w ust. 1

tj. m.in. odbycia obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych, komisja rozpatrując wniosek o przyjęcie dziecka do placówki publicznej nie uwzględnia danego kryterium.

Powyższe oznacza, że w celu udokumentowania kryterium odbycia przez kandydata do przedszkola obowiązkowych szczepień ochronnych, do wniosku o przyjęcie do przedszkola należy dołączyć kserokopię stron z książeczki zdrowia dziecka, na których wskazane zostały adnotacje dot. przejścia określonych szczepień ochronnych.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 23 ust. 2 u.p.p. dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej zarówno w tej ustawie jak również w przepisach odrębnych i dlatego dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ścisłej ochronie jako dane wrażliwe i udostępniane mogą być tylko w enumeratywnie wymienionych przypadkach, określonych aktem rangi ustawowej.

Jednocześnie art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1781) penalizuje zachowanie polegające na nieuprawnionym przetwarzaniu danych osobowych dotyczących m.in. zdrowia osoby. Jak wynika z art. 9 ust. 1 RODO zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Nie istnieje zaś tym bardziej możliwość wyłączenia ochrony tych danych aktem prawa miejscowego.

Skarżący stwierdził, że konieczność załączenia do wniosku o przyjęcie dziecka do przedszkola kserokopii książeczki szczepień (zdrowia) w zakresie dokumentującym odbycie obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych przez dzieci, jako jedno z kryteriów przy rekrutacji do przedszkola nie wypełnia ustawowych przesłanek dających możliwość wyłączenia ochrony tych danych, co narusza art. 51 ust. 1 Konstytucji RP który stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby.

Skarżący zauważył również, że w § 2 ust. 2 uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] dopuszczono możliwość wykazania przy ubieganiu się o przyjęcie do przedszkola kryterium wysokości dochodu w drodze oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy przyjąć, że rada gminy jest uprawniona do wprowadzenia dodatkowego kryterium w ramach drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli jakim jest odbycie szczepień ochronnych. W celu wykazania spełnienia takiego kryterium nie można jednak żądać przedłożenia wraz z wnioskiem kopii dokumentacji medycznej lecz jedynie złożenia stosownego oświadczenia.

Zdaniem skarżącego gromadzenie przez przedszkole kopii dokumentacji medycznej dotyczącej odbycia szczepień przez dzieci ubiegające się o przyjęcie oznaczałoby tworzenie baz danych, do przetwarzania których podmiot ten nie jest uprawniony i stanowiłoby jednocześnie czyn zabroniony.

Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, kwestionowane przepisy zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 17 ust. 8 pkt 1 u.z.z. w zw. z art. 23 ust. 2 u.p.p. w zw. z art. 9 ust. 1 RODO oraz art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ regulacja w przyjętym kształcie nie powinna zostać zamieszczona w zaskarżonej uchwale. Rada Gminy R. nie była bowiem uprawniona do wprowadzenia w uchwale obowiązku przedłożenia ww. dokumentów oraz do ich przetwarzania.

Rada Gminy R. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że w dniu [...] listopada 2021 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę R., branych pod uwagę na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego, określenia liczby punktów za każde z tych kryteriów oraz dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia, która w § 3 uchyliła uchwałę zasadniczą, a co za tym idzie także zmiany wprowadzone to tej uchwały przez uchwałę zaskarżoną.

Organ stwierdził, że skarga zasługuje na oddalenie, albowiem wywołała już nieodwracalne skutki prawne, a podstawa zawarcia w zaskarżonej uchwale punktacji dla kryterium w postaci obowiązkowych sczepień bezpłatnych znajdowało uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjm (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3521/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 208/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2019 r. II SA/Go 406/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 sierpnia 2019 r. III SA/G1 489/19).

Zdaniem Rady Gminy R. nawet jeśli uznać, że kontrowersyjnym jest uprawnienie żądania od opiekunów prawnych dokumentów potwierdzających szczepienia w postaci kserokopii wpisu w książeczce szczepień, a w to miejsce winno się raczej żądać oświadczenia o przebyciu szczepień, to z całą stanowczością stwierdzić można, że uprawnionym i dopuszczalnym było określenie w treści zaskarżonej uchwały punktacji dla kryterium - obowiązkowych szczepień bezpłatnych.

W ocenie organu sankcja w postaci stwierdzenia nieważności w części zaskarżonej uchwały, byłaby nieadekwatna do zakresu naruszenia i zbyt dolegliwa w kontekście następstw jakie uchwała wywołana w sferze praw podmiotowych jednostek, których dotyczy ze względu na rodzaj objętej nią materii, w szczególności iż naruszenie prawa nie ma charakteru naruszenia istotnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył zarówno Organ, jak i Skarżąca (k. 21 akt sądowych)

Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., wydany zostanie z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych.

Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mianowicie mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.).

Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.

Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).

Przedmiotem sądowej kontroli w nin. sprawie jest zaskarżona przez Prokuratora uchwała Rady Gminy R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. zmieniająca uchwałę nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę R. oraz liczby punktów za każde z tych kryteriów i dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2020 r. poz. 1222, dalej: "Uchwała nr [...]") w części obejmującej § 1 ust. I kwestionowanej uchwały w zakresie w jakim wprowadza ona do uchwały zmienianej § 1 ust. 2 oraz w części obejmującej § 1 ust. II kwestionowanej uchwały.

Ponieważ motywy wniesienia skargi przez Prokuratora o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części zostały szeroko opisane w tzw. "części historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego przywołania argumentacji na te okoliczność, podkreślając jedynie, że zarzut nieważności kwestionowanej uchwały dotyczy udokumentowania kryterium odbycia przez kandydata do przedszkola obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez obowiązek dołączenia do wniosku kserokopii stron z książeczki zdrowia dziecka, na których wskazane zostały adnotacje dot. przejścia określonych szczepień ochronnych.

Zdaniem zaskarżonej Gminy skarga zasługuje na oddalenie albowiem wywołała już nieodwracalne skutki prawne, a ponadto, podstawa zawarcia w zaskarżonej uchwale punktacji dla kryterium w postaci obowiązkowych szczepień bezpłatnych znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjm, co uprawniało organ do przyjęcia, że dopuszczalnym było określenie w treści zaskarżonej uchwały "punktacji dla kryterium – obowiązkowych szczepień bezpłatnych" i dlatego "sankcja w postaci stwierdzenia nieważności w części zaskarżonej uchwały byłaby nieadekwatna i zbyt dolegliwa w kontekście następstw jakie uchwała wywołała w sferze praw podmiotowych jednostek (...)".

Przy tak zakreślonych granicach skargi oraz stanowiskach prawnych stron Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.

W punkcie wyjścia rozważań Sąd wskazuje, że – wbrew twierdzeniom skargi – powody zaskarżenia przez Prokuratora w określonej części Uchwały nr [...] nie dotyczą wprowadzonych przez Radę Gminy R. kryteriów rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę w zakresie "punktacji dla kryterium obowiązkowych szczepień bezpłatnych" lecz tego, że Rada, jako potwierdzenie obowiązkowych świadczeń wprowadziła zapis "Dokumentem niezbędnym do potwierdzenia spełniania kryterium, o którym mowa w § 1ust. 2 jest kserokopia odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka".

Powyższa konstatacja ma kluczowe znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, gdyż przedmiotem zaskarżenia nie jest – co do zasady – możliwość wprowadzenia określonych kryteriów naboru do szkół czy przedszkoli, w tym w zakresie szczepień ochronnych, ale żądania dokumentów medycznych na tę okoliczność (także w formie "kserokopii odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia").

W tym kontekście, w ocenie Sądu, skarga Prokuratora zasługuje na uwzględnienie, gdyż zapisy Uchwały nr [...] w części obejmującej § 1 ust. I kwestionowanej uchwały, w zakresie w jakim wprowadza ona do uchwały zmienianej § 1 ust. 2 oraz w części obejmującej § 1 ust. II kwestionowanej uchwały, pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami art. 17 ust. 8 pkt 1 u.z.z. w zw. z art. 23 ust. 2 u.p.p. w zw. z art. 9 ust. 1 RODO oraz art. 51 ust. 1 Konstytucji RP albowiem Rada Gminy R. nie była uprawniona do wprowadzenia w uchwale obowiązku przedłożenia w/wym dokumentów ("kserokopii odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia") oraz do ich przetwarzania.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 17 ust. 8 pkt 1 u.z.z., osoby prowadzące szczepienia ochronne prowadzą dokumentację medyczną dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowują karty uodpornienia oraz dokonują wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia.

Na dokumentację medyczną składa się również Książeczka zdrowia dziecka o której mowa w art. 30 ust. 1 i 2 u.p.p. Na podstawie w/wym. przepisu zostało wydane Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2015 r. poz. 2069).

W § 2 powołanego Rozporządzenia określono między innymi rodzaje i zakres dokumentacji medycznej oraz sposób jej przetwarzania. Zgodnie z przytoczonymi regulacjami, informacje o wszystkich wykonanych szczepieniach powinny być odnotowane równolegle w dwóch podstawowych dokumentach, tj. karcie uodpornienia i książeczce szczepień.

Ponadto zgodnie z § 72 ust. 7 powołanego Rozporządzenia, załączono do niego wzór książeczki zdrowia dziecka, który stanowił załącznik nr 6. Zgodnie z treścią adnotacji zawartą w książeczce zdrowia, książeczka szczepień wydawana na podst. art. 17 ust. 10 u.z.z. jest dołączana do książeczki zdrowia dziecka.

W związku z powyższym w książeczce szczepień dziecka, która jest dołączana do książeczki zdrowia dziecka powinny znaleźć się informacje, których przedłożenia w ramach rekrutacji do przedszkoli wymaga Rada Gminy R..

Jak słusznie zauważa jednak Prokurator, zgodnie z art. 23 ust. 2 u.p.p. dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej zarówno w tej ustawie jak również w przepisach odrębnych.

Wszelkie zatem dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ścisłej ochronie jako dane wrażliwe i udostępniane mogą być tylko w enumeratywnie wymienionych przypadkach, określonych aktem rangi ustawowej, np. art 26 ust. 3 u.p.p.

Jednocześnie art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1781) penalizuje zachowanie polegające na nieuprawnionym przetwarzaniu danych osobowych dotyczących m.in. zdrowia osoby.

Przetwarzaniem jest, zgodnie z art. 4 ust. 2 RODO, m.in. zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie czy wykorzystywanie danych osobowych.

Jednocześnie zwrócić należy trzeba uwagę na brak regulacji ustawowej, która dawałaby możliwość uzyskiwania w czasie rekrutacji do przedszkoli danych dot. stanu zdrowia obywateli w drodze przedłożenia kserokopii dokumentacji medycznej na okoliczność wykazania odbycia wszelkich bezpłatnych obowiązkowych szczepień ochronnych.

Tymczasem z art. 9 ust. 1 RODO wynika wprost, że zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Nie istnieje więc tym bardziej możliwość wyłączenia ochrony tych danych aktem prawa miejscowego.

Konieczność zatem załączenia do wniosku o przyjęcie dziecka do przedszkola kserokopii książeczki szczepień (zdrowia) – jak w zaskarżonej uchwale tj. w zakresie dokumentującym odbycie obowiązkowych bezpłatnych szczepień ochronnych przez dzieci, jako jedno z kryteriów przy rekrutacji do przedszkola - w żadnym wypadku nie wypełnia ustawowych przesłanek dających możliwość wyłączenia ochrony tych danych.

Sąd zauważa i podkreśla, że analogiczna problematyka ta była już przedmiotem rozważań i orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Sąd w składzie orzekającym jako własny traktuje pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt III OSK 3521/21), w którym podkreśla się, że wymóg przedłożenia zaświadczenia lekarskiego o odbyciu wszystkich obowiązkowych szczepień ochronnych, narusza wprost konstytucyjną zasadę ochrony prywatności wskazaną w art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby.

Sąd dostrzega, że co prawda zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. a RODO ww. regulacja nie ma zastosowania w przypadku gdy osoba, której dane dotyczą, wyraziła wyraźną zgodę na przetwarzanie tych danych osobowych w jednym lub kilku konkretnych celach, to jednak kwestionowany przepis uchwały kształtuje swojego rodzaju sytuację przymusową, ma charakter bezwzględny.

W przypadku bowiem, gdy – jak stanowi o tym zaskarżona uchwała - podczas drugiego etapu rekrutacji do przedszkoli rodzice nie udostępnią danych o szczepieniu kandydata poprzez przedłożenie kserokopii odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka, to kandydat traci punkty przyznawane w związku z odbyciem bezpłatnych obowiązkowych szczepień ochronnych.

Reasumując dotychczasowe rozważania, skoro żaden przepis prawa nie upoważnia rady gminy do podjęcia uchwały zobowiązującej do przedłożenia powyższego dokumentu, przedszkole prowadzące nabór nie może gromadzić takich danych. Przy czym, co wyraźnie należy zastrzec, a czego zdaje się nie dostrzegać Organ, inna jest sytuacja, w której od rodziców wymaga się złożenia oświadczenia w powyższym przedmiocie (co jest już dopuszczalne), a czym innym żądanie przez placówkę (przedszkole) żądanie dokumentów medycznych lub wypisów z niej albo kserokopii.

Inaczej mówiąc, dla udowodnienia poddania się dziecka obowiązkowym szczepieniom wystarczające jest złożenie przez rodzica lub opiekuna dziecka stosownego oświadczenia, które powinno być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przy odpowiednim zastosowaniu art. 150 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.p.o. w zw. z art. 131 ust. 4 tej ustawy.

Co istotne, oświadczenie to może podlegać weryfikacji przez placówkę (organy przedszkola) przy odpowiednim zastosowaniu zasad określonych w art. 150 ust. 7-10 w zw. z art. 131 ust. 4 tej ustawy (por. uzasadnienie do przywołanego wyroku NSA w sprawie III OSK 3521/21).

Sąd ubocznie zauważa, że taki "instrument" weryfikacji, co do zasady, Organ wprowadził (w § 2 ust. 2 uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2017

r. nr [...] dopuszczono możliwość wykazania przy ubieganiu się o przyjęcie do

przedszkola kryterium wysokości dochodu w drodze oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej).

Jednakże w celu wykazania spełnienia kryterium "obowiązkowych szczepień", niezgodnym ze wskazanymi wcześniej przepisami jest żądanie przedłożenia wraz z wnioskiem kopii dokumentacji medycznej; Organ co najwyżej na tę okoliczność może żądać od rodziców/opiekunów prawnych jedynie złożenia stosownego oświadczenia.

Niezależnie od wskazanych uchybień, Organowi umyka też z pola widzenia – gdyby przyjąć do stosowania w praktyce zaskarżone przepisy uchwały - niezwykle ważny obowiązek a mianowicie, że gromadzenie przez przedszkole kopii dokumentacji medycznej dotyczącej odbycia szczepień przez dzieci ubiegające się o przyjęcie, oznaczałoby tworzenie baz danych do przetwarzania których podmiot ten nie jest uprawniony i stanowiłoby – jak trafnie zauważa skarżący uchwałę Prokurator – w przypadku niewywiązania się z tego obowiązku czyn zabroniony.

Odnosząc się do argumentacji Organu zawartej w odpowiedzi na skargę tj. że podjęta przez Radę uchwała w spornej części ma swoje "ugruntowane" stanowisko w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tj. m. innymi w przywołanym przez tut. Sąd wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2021r. w sprawie III OSK 3521/21 raz jeszcze wyjaśnić należy, że inna jest sytuacja, w której od rodziców wymaga się złożenia oświadczenia na okoliczność poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom (co jest – jak wskazano - dopuszczalne), a czym innym żądanie przez placówkę (przedszkole) żądanie dokumentów medycznych lub wypisów z niej albo też kserokopii.

Nietrafny jest też argument Organu co do niemożności stwierdzenia nieważności kwestionowanych zapisów uchwały Rady Gminy R. z powodu "nieodwracalnych skutków prawnych". Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd oznacza, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jak gdyby nigdy nie zostały podjęte. W takim przypadku konieczne jest zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt czy też jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku.

Reasumując dotychczasowe rozważania, ponieważ zaskarżone przepisy uchwały zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 17 ust. 8 pkt 1 u.z.z. w zw. z art. 23 ust. 2 u.p.p. w zw. z art. 9 ust. 1 RODO oraz art. 51 ust. 1 Konstytucji RP i mają charakter wad kwalifikowanych, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność uchwały nr [...] w części obejmującej § 1 ust. I kwestionowanej uchwały, w zakresie w jakim wprowadza ona do uchwały zmienianej § 1 ust. 2 oraz w części obejmującej § 1 ust. II kwestionowanej uchwały.

Sąd wskazuje przy tym, że powyższe przepisy pozostają w związku funkcjonalnym. W przypadku bowiem wyeliminowania z uchwały przepisu § 1 ust. 2 dotyczącego sposobu udokumentowania spełnienia kryterium odbycia szczepień ochronnych, Uchwała nr [...] stałaby się niekompletna. Wprowadziłaby bowiem do uchwały nowelizowanej dodatkowe kryterium brane pod uwagę przy rekrutacji do przedszkoli bez wskazania w jaki sposób należy je udokumentować w procesie rekrutacji.