Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1192/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Ekologicznego [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1084/13 odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...], marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, , postanawia oddalić zażalenie 1


UZASADNIENIE

|Postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1084/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. |

|260 w zw. z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., |

|poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. odmówił Stowarzyszeniu Ekologicznemu [...] w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym |

|obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium |

|Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji |

|przedsięwzięcia. |

|W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo pomocy, ponieważ nie podjął on wszelkich niezbędnych |

|kroków, aby uzyskać środki finansowe na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślił, że stowarzyszenia zwykłe zobligowane są |

|do zapewnienia sobie środków na prowadzenie działalności określonej w regulaminie. Określając cele i formy działania stowarzyszenia, |

|jego założyciele, a następnie członkowie powinni zatem przewidywać środki z jakich będzie finansowana działalność regulaminowa. Jeżeli|

|skarżące Stowarzyszenie ma niewielką liczbę członków, a wysokość ustalonych składek członkowskich uniemożliwia mu funkcjonowanie i |

|realizowanie celów, dla których zostało powołane, powinno ono podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania dodatkowego majątku. |

|Stowarzyszenie ma możliwość podwyższenia wysokości składek członkowskich, jak również zwiększyć liczbę jego członków, co mogłoby |

|istotnie wpłynąć na zwiększenie się dochodu pozwalającego na uiszczenie wpisu od skargi. Sąd podkreślił, że skoro skarżące |

|Stowarzyszenie nie podjęło dotychczas przewidzianych prawem instrumentów umożliwiających zgromadzenie środków finansowych na jego |

|funkcjonowanie to brak jest podstaw, aby ciężary związane z funkcjonowaniem Stowarzyszenia przerzucać na Państwo, czyli ogół |

|obywateli. |

| Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie podnosząc, że dzięki prowadzeniu rozległej i uczciwej działalności |

|ekologicznej zwiększyło liczbę członków, którzy wydatkują ze swoich zasobów finansowych kwotę około 53,3 zł miesięcznie tylko na |

|opłaty sądowe. Stowarzyszenie podkreśliło również, że zasoby finansowe członków stowarzyszenia nie są nieograniczone. Stwierdziło |

|także, że podejmuje działania mające na celu poprawę jego sytuacji finansowej, jednakże pomimo tego nie jest w stanie osiągnąć |

|wystarczających środków pozwalających na realizację zadań statutowych. |

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

|Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. |

|Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej |

|zasady stanowi art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z którym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej |

|osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na |

|poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa |

|obowiązek wykazania, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i |

|uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić jednocześnie należy, że obowiązek |

|zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania |

|bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia|

|prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie |

|prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać|

|się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże |

|to w sposób przekonywujący. |

|Jak słusznie wskazał już Sąd w zaskarżonym postanowieniu z faktu, że Stowarzyszenie jest organizacją non profit nie wynika, że jest |

|ono zwolnione z obowiązku zapewnienia sobie środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory |

|sądowe. Podkreślić należy, że Stowarzyszenie nie może przerzucać obowiązku ponoszenia kosztów prowadzonego przez siebie postępowania |

|sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa, a przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby do sytuacji, w której działalność |

|Stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna |

|powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Stowarzyszenie musi bowiem, w ramach planowania |

|wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie spraw |

|sądowych. Podnoszona w rozpoznawanym zażaleniu okoliczność, iż podejmowane przez Stowarzyszenie realne działania w dalszym ciągu nie |

|dają dochodu pozwalającego na opłacenie kosztów sądowych we wszystkich postępowaniach, w których Stowarzyszenie to bierze udział, nie |

|jest okolicznością pozwalającą na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Jak wynika z zażalenia Stowarzyszenie w celu zwiększenia |

|posiadanych przez siebie środków finansowych zwiększyło ilość członków oraz wysokość ich miesięcznego partycypowania w ponoszonych |

|wydatkach. Stowarzyszenie nie podjęło jednak żadnych innych działań mogących zwiększyć jego dochody, na przykład poprzez |

|przekształcenie się w stowarzyszenie rejestrowe, mające znacznie szersze możliwości gromadzenia środków poprzez otrzymywanie darowizn,|

|spadków, zapisów oraz ofiarności publicznej. Nie można więc uznać, że Stowarzyszenie podjęło wszelkie niezbędne działania by zdobyć |

|fundusze na pokrycie wydatków. |

|Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w |

|sentencji. |

-----------------------

4