Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 798/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 2 i  pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: K.p.a.) ) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., u.p.e.a., ustawa egzekucyjna) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, dalej: ustawa abonamentowa) po rozpoznaniu zażalenia W. K. (dalej: zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z [...] r. nr [...], wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty zobowiązanego uznano za nieuzasadnione.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego przekazał w dniu 23 października 2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia

2015 r. do sierpnia 2019 r. Odpis tytułu wykonawczego został zobowiązanemu doręczony dniu [...] r.

Organ egzekucyjny pismem z 22 grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a, przekazał wierzycielowi zarzuty zobowiązanego z 3 grudnia 2020 r., których podstawą jest nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a) oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) celem zajęcia stanowiska.

Dyrektor COF postanowieniem z [...] r. uznał zarzuty zobowiązanego o nieistnieniu obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane za nieuzasadnione.

Wierzyciel odnosząc się do sformułowanego przez zobowiązanego zarzutu braku wymagalności wskazał, że o braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionego zarzutu. Natomiast z przedstawionego przez zobowiązanego uzasadnienia zarzutu wynika, iż w istocie zarzut dotyczy nieistnienia obowiązku.

Wierzyciel uznał, że odbiornik został zarejestrowany przez zobowiązanego, a następnie zobowiązanemu został nadany w dniu [...] r. indywidualny numer identyfikacyjny jako zarejestrowanemu użytkownikowi odbiorników RTV. Natomiast upomnienie z [....] r. zostało zobowiązanemu doręczone zastępczo w dniu [...] r.

Wraz z postanowieniem wierzyciel przekazał zobowiązanemu duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] r., kserokopię upomnienia nr [...] z [...] r. oraz dokument elektroniczny wygenerowany z dniu [...] r. z systemu Poczty Polskiej S.A., potwierdzający doręczenie upomnienia.

Pismem z 10 marca 2021 r. zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] r., w którym podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku, ponownie wskazując, że około 2002 r., w placówce pocztowej, zgłosił wyrejestrowanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego. Nie posiada dokumentu wyrejestrowania, ale w tamtym czasie miało miejsce włamanie do jego domu. Do zażalenia dołączył kserokopię postanowienia Policji z [...] r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie włamania, z powodu niewykrycia sprawy. Ponadto zobowiązany stwierdził, że nie otrzymał w 2008 r. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zaznaczył, że jego małżonka w 2010 r. nie mogła uzyskać zwolnienia od opłat abonamentowych, gdyż została poinformowana, że "(...) pod obecnym adresem zamieszkania w D. przy ulicy [...] jest już zarejestrowany abonament na nazwisko W.K." oraz że "(...) zgłaszając w roku 2010, w miesiącu listopadzie, w placówce pocztowej wymagany wniosek wraz z kserokopią otrzymanej w dniu [...] r. decyzji o przeliczeniu emerytury, a nie zostało to ujęte w systemie, ponieważ system blokowało nie odnotowane zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników RTV z 2002 r."

Zobowiązany podniósł także kwestię dotyczącą upomnienia z [...] r. wskazując, iż kwota należności głównej jak i okres zaległości różni się od kwoty należności głównej i okresu wskazanego w tytule wykonawczym, a więc upomnienie z [...] r. nie może być traktowane jako upomnienie przed egzekucją.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor COF na wstępie omówił przepisy ustawy abonamentowej regulujące obowiązek rejestracji odbiorników RTV.

Odnosząc się do wniesionego zażalenia wierzyciel wskazał, że zajmując stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] r., w zaskarżonym postanowieniu właściwie wskazano, iż na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342, dalej: Rozporządzenie), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. Poczta Polska została zobowiązana w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązanemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...], który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną nr [...].

Dyrektor COF podniósł, że w momencie wejścia w życie Rozporządzenia zobowiązany był obciążony obowiązkiem abonamentowym, z uwagi na brak skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w 2002 r. Zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie zostało przesłane do zobowiązanego pismem z 17 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...] P. - aktualny do 13 grudnia 2010 r.

Wierzyciel wskazał, że użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników.

W ocenie wierzyciela spełnił on nałożony na niego Rozporządzeniem obowiązek nadania zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia go o jego nadaniu, przesyłając zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres zamieszkania aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia.

Ponadto Dyrektor COF wskazał, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników RTV powinien niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano używać odbiorniki RTV, czy też jeżeli pod adresem zamieszkania osoba, z którą abonent prowadzi wspólne gospodarstwo domowe dokonała rejestracji odbiorników i wnosi opłaty abonamentowe, czy też dokonała rejestracji odbiorników i uzyskała zwolnienie od opłat abonamentowych, należało w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania (w okresie jakiego dotyczyła sprawa). Jeżeli w 2002 r. zobowiązany zgłosił w placówce pocztowej wyrejestrowanie odbiorników, formalności z tym związane należało dopełnić na odcinku "W" (wyrejestrowanie), stanowiącym integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338). Pracownik placówki pocztowej w przypadku abonenta, który zgłaszał fakt zaprzestania używania odbiorników RTV, obowiązany był wyrejestrować odbiorniki. Po wypełnieniu przez zgłaszającego właściwego dokumentu tj. odcinka wyrejestrowania "W" składającego się w książeczce radiofonicznej z dwóch części tj., dla abonenta i dla poczty sprawdzał prawidłowość jego wypełnienia i odcinek dla poczty odsyłał do właściwej komórki, celem archiwizacji a druga część odcinka "W" potwierdzonego odciskiem datownika i podpisem pozostawała jako potwierdzenie dla abonenta. Zatem w sytuacji dopełnienia tych formalności powyższy fakt zostałby odnotowany na indywidualnym numerze identyfikacyjnym abonenta (wcześniej książeczce radiofonicznej), a dokument zarchiwizowany.

Dyrektor COF stwierdził, że nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie w 2002 r. odbiorników, w związku z czym egzekucja wszczęta w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r. jest uzasadniona. Przedstawiony przez zobowiązanego dowód w postaci kserokopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia z [...] r. nie stanowi dokumentu, na podstawie którego wierzyciel może uznać jego roszczenie. Jedynie podjęcie przez abonenta działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV w 2002 r. i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.

Odnośnie argumentu zobowiązanego, że jego żona nie mogła uzyskać zwolnienia od opłat abonamentowych, Dyrektor COF wskazał, że brak wyrejestrowana przez niego przedmiotowych odbiorników nie stanowił przeszkody w dopełnieniu przez żonę zobowiązanego, zgłoszenia w placówce pocztowej na swoje dane osobowe i adresowe rejestracji odbiorników RTV z jednoczesnym zgłoszeniem uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Dyrektor COF potwierdził, że żona zobowiązanego w dniu 8 czerwca

2020 r. zgłosiła rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: D., ul. [...], [...] D. Jednocześnie w dniu zgłoszenia rejestracji przedmiotowych odbiorników zgłosiła ona uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych i uzyskała zwolnienie od opłat z tytułu ukończenia 60 lat życia i posiadanego prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Zwolnienie od opłat z tego tytułu obowiązuje od 1 lipca 2020 r.

Odnosząc się do informacji, że zobowiązany mieszkał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, który był zwolniony z ponoszenia opłat abonamentowych, do czasu jego śmierci w 2005 r., wierzyciel wskazał, że zobowiązany nie może skorzystać z przywileju określonego w art. 2 ust 5 ustawy abonamentowej, ponieważ złożenie oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, nie miałoby wpływu na rozpatrywaną sprawę, gdyż brak jest zgłoszenia rejestracji odbiorników RTV oraz zwolnienia od opłat abonamentowych przez R.K- ojca zobowiązanego. Ponadto tytuł wykonawczy nie obejmuje okresu, w którym zobowiązany mieszkał z ojcem. Również zwolnienie od opłat przyznane żonie zobowiązanego nie ma wpływu na rozpatrywaną sprawę, gdyż postępowanie egzekucyjne dotyczy okresu od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r., a zwolnienie od opłat abonamentowych obowiązuje dopiero od dnia 1 lipca 2020 r.

W ocenie Dyrektora COF zasadnie w postanowieniu z [...] r. uznano zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Odnosząc się do kwestii, że zobowiązany nie otrzymał upomnienia dotyczącego okresu i kwoty, która została wskazana w tytule wykonawczym Dyrektor COF wskazał, że upomnieniem z [...] r. nr [...] wezwano go do zapłaty zaległości za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego upomnienia. Dokument ten został nadany listem poleconym doręczonym w dniu [...] r., na okoliczność czego przesłano zobowiązanemu dowód w postaci kserokopii dokumentu wygenerowanego z systemu Poczty Polskiej S.A. potwierdzającego odbiór przesyłki poleconej zawierającej upomnienie. Zatem wierzyciel uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za nieuzasadniony.

W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji, pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,

2. art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

3. art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej poprzez uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika RTV istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

4. § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia poprzez uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej wyrejestrowanej w roku 2002 i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika RTV pod adresem, na który nie był doręczony indywidualny numer identyfikacyjny.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego oraz zwrot kwoty zajętej wierzytelności z dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że wierzyciel nie wykazał, że skutecznie doręczono mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na obecny adres zamieszkania - po wyrejestrowaniu odbiorników w 2002 r.

Skarżący wskazał że Dyrektor COF całkowicie pominął dodatkowy wątek, iż nie uważał się za zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych RTV, ponieważ w listopadzie 2010 r. jego małżonka zgłosiła w placówce pocztowej uprawnienie do zwolnienia od opłat abonamentowych, jako osoba, która ukończyła 60 lat i otrzymuje emeryturę, której wysokość nie przekracza kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłoszonego przez Prezesa GUS. co potwierdziła złożona kserokopią decyzji ZUS.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z 19 lipca 2021 r. skarżący dodatkowo podniósł, że być może zarejestrowane przez Pocztę wpłaty z tytułu abonamentu dotyczą odbiornika, który posiadał jako osoba prowadząca okresowo działalność gospodarczą. Jednakże wyrejestrował działalność gospodarczą z dniem [...] r. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a. ) w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zatem odnosząc się do zgłoszonego w piśmie procesowym z 19 lipca

2021 r. wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie stwierdzić należy, iż żądanie to nie znajduje oparcia w przepisach regulujących tryb i zasady postępowania przed sądami administracyjnym. Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 177), to przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 P.p.s.a., do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten, podobnie jak i art. 119 pkt 3 P.p.s.a., nie przewiduje w tym zakresie wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Natomiast w myśl art. 122 P.p.s.a., to Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednakże w niniejszej sprawie nie skorzystano z tej możliwości z uwagi na jej charakter.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zastosowanie więc trybu uproszczonego gwarantowało pełne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej argumenty okazały się trafne.

Sąd wskazuje, że dokonuje kontroli legalności wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od 29 lipca 2020 r. Ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) dokonano bowiem zmiany ustawy egzekucyjnej w zakresie m.in. przepisów art. 33, 34 i 35 tejże ustawy.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.

Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Podstawą zarzutu może być tylko:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.

Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta.

Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Zobowiązanemu nadano w dniu [...] r. indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...], który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną nr [...]. Taki dokument znajduje się w aktach sprawy. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane na adres skarżącego.

Jak stwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. z treści rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca

2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).

Skarżący w piśmie z 3 grudnia 2020 r. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.).

W sytuacji, kiedy skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku, obowiązkiem wierzyciela było dołączenie do akt dokumentu potwierdzającego dokonanie rejestracji odbiorników RTV przez skarżącego. Takiego dokumentu w aktach brak. Co więcej na taki dokument nie powołuje się także Dyrektor COF w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że skarżącemu nadano w dniu [...] r. indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...], który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną nr [...].

Tym samym Dyrektor COF naruszył treść art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Brak kluczowego dowodu jakim jest dowód zarejestrowania przez skarżącego odbiorników RTV w powiązaniu z brakiem wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powoduje konieczność jego uchylenia. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a., który stosuje się odpowiednio do postanowień na mocy odesłania z art. 126 K.p.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast nie można zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie nie doręczono mu upomnienia. Upomnienie z [...] r. nr [...] zostało doręczone w dniu [...] r. dorosłemu domownikowi, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy dokument. Wprawdzie przedmiotowym upomnieniem wezwano skarżącego do zapłaty zaległego abonamentu RTV za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2019 r. Natomiast tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r. został wystawiony za okres zaległości od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r. Przy wystawianiu tytułu wykonawczego wierzyciel zobowiązany był wziąć pod uwagę przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące kwestię przedawnienia. Mając na uwadze treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przedawnieniu uległo zobowiązanie za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. Tym samym wierzyciel wypełnił nałożony na niego w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek doręczenia upomnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

W postępowaniu ponownym Dyrektor COF wykaże, że skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV. W tym celu dołączy do akt dokument potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników RTV przez skarżącego oraz wyjaśni tę kwestię w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy.

Natomiast Sąd nie jest uprawniony w ramach swojej kognicji do zwrotu kwoty zajętej wierzytelności, o co wnosił skarżący.