Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1299/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: odrzucono skargę w stosunku do
Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. K. i K. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości I. odrzuca skargę G. K., II. oddala skargę K. K..


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2017 r. Spółka A. (dalej przywoływana jako: "Inwestor"), wystąpiła do Starosty [...] o ograniczenie, na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących własność K. K. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), oznaczonych

w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona

w gminie W., obręb T., powiat k. oraz jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w gminie W., obręb T., powiat k. na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym, polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji R.

– G.).

Wnioskodawca wyjaśnił, że rokowania przeprowadzone z właścicielem nieruchomości nie doprowadziły do uzyskania jego zgody na przeprowadzenie inwestycji. Inwestycja ta jest zaliczana do inwestycji celu publicznego i jest zgodna

z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości obejmuje zezwolenie na założenie

i przeprowadzenie przewodów i urządzeń w postaci:

- dla działki nr [...] trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 8 metrów, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 29 m nad gruntem, po uprzednim demontażu istniejących przewodów, w obszarze ograniczenia o powierzchni 1048 m2,

- dla działki nr [...] jednego stanowiska słupowego wraz z fundamentami

o powierzchni zajęcia nie przekraczającej 10 m2 oraz trzech przewodów roboczych

i jednego odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 8 metrów, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 32 m nad gruntem, po uprzednim demontażu istniejących przewodów, w obszarze ograniczenia

o powierzchni 2111 m2,

wyznaczonych pasem technologicznym zajęcia o szerokości 15 m (2 x 7,5 m od osi linii) niezbędnej dla potrzeb założenia i przeprowadzenia oraz dalszego funkcjonowania i utrzymania tych przewodów i urządzeń.

Rozpoczęcie prac przewidziano na III kwartał 2017 r. Do wniosku dołączono załącznik graficzny z zaznaczeniem przebiegu linii, posadowieniem słupa i obszarem zajęcia nieruchomości, zaś na potwierdzenie rokowań przedłożono:

- zaproszenie do rokowań skierowane do Skarżącego (pismo Inwestora z dnia 15 maja 2017 r.), w którym wskazano na celowość ustanowienia służebności, a także termin rozpoczęcia i zakończenia oraz zakres planowanych prac. Za ustanowienie prawa służebności przesyłu na ww. działkach zaproponowano właścicielowi nieruchomości wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Do ww. pisma pełnomocnik Inwestora dołączył projekt porozumienia (umowy cywilno-prawnej) w sprawie ustanowienia służebności przesyłu dla urządzeń projektowanych wraz z mapą (szkic sytuacyjny) w skali 1:1000 określającą sposób rozmieszczenia projektowanych przewodów, urządzeń i pasem służebności,

- odpowiedź K. i G. K. z dnia 6 czerwca 2017 r. o nie przyjęciu zaproponowanej przez Inwestora jednorazowego odszkodowania w kwocie [...]zł

i przedstawienie swojej propozycji wypłaty kwoty [...]zł za każde 10 lat trwania umowy służebności przesyłu płatne w corocznych transzach po [...] wskazanej kwoty bazowej waz z jej waloryzacją o wskaźnik inflacji, a także o nie wyrażeniu zgody na prowadzenie prac na gruncie w okresie wiosenno-letnim,

-ostateczne wezwanie (pismo Inwestora z dnia 7 czerwca 2017r.), zaadresowane do Skarżącego o uzgodnienie warunków wyrażenia zgody na zakładanie

i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj. ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na przedmiotowych działkach wraz z propozycją podwyższenia wynagrodzenia do wysokości [...] zł,

-pismo pełnomocnika Inwestora z dnia 27 czerwca 2017r. adresowane do K.

i G. K., w którym to wyjaśniono kwestię wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ww. działek pod posadowione urządzenia energetyczne,

a także poinformowano, iż strony nie doszły do zawarcia porozumienia

w przedmiotowej sprawie, a rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym,

w związku z czym, zostanie złożony wniosek do Starosty [...]

o ograniczenie w trybie administracyjnym sposobu korzystania z przedmiotowych działek.

2. Starosta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1-4, 6 i 7 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. – dalej "u.g.n.") oraz na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej "k.p.a.") orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o powierzchni 1048 m2 wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 15 m (2 x 7,5 m od osi linii) położonej w gminie W., obręb T., oznaczonej numerem działki nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność K. K. poprzez udzielenie zezwolenia Spółce A. na zakładanie i przeprowadzenie przewodów służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji R.-G.), w postaci trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 8 metrów,

w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 29 m nad gruntem, po uprzednim demontażu istniejących przewodów. Jednocześnie organ stwierdził, że zezwolenie obejmuje w szczególności prawo wstępu na część przedmiotowej nieruchomości stanowiącej część działki nr [...] położonej w obrębie T., gm. W. o powierzchni 1048 m2 stanowiącej obszar udostępnienia w celu wykonania prac budowlano-montażowych związanych z zakładaniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, jak również w celu wykonania czynności związanych z ich konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją.

W uzasadnieniu Organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania, zmienił się właściciel działki nr [...] położonej w obrębie T., gmina W.,

wobec powyższego, z wniosku Inwestora wyodrębnione zostało postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, tj. działki nr [...], które przeniesiono do nowej sprawy i nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.

Następnie mając na uwadze treść pisma Skarżącego z dnia 21 lipca 2017 r., w którym wskazano, że to z winy Inwestora nie doszło do porozumienia pozasądowego, stwierdził, że strony nie są związane jakimikolwiek regułami

w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku ich zainicjowania przez jedną ze stron poprzez przedstawienie drugiej stronie propozycji rozstrzygnięcia. Rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy w ocenie którejś ze stron, nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano

w ustawie jakiejś szczególnej formy zakończenia rokowań. Strony samodzielnie decydują czy dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, jak również kiedy rokowania zakończyć. W trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organu jest wyłącznie zbadanie faktu, czy rokowania w ogóle odbyły się oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami.

Organ po przytoczeniu treści art. 124 i 112 u.g.n. uznał, że

w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki umożliwiające wydanie decyzji

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wnioskodawca jest bowiem podmiotem realizującym zadania publiczne, polegające na budowie i utrzymaniu urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, co jest celem publicznym

w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.g.n., zaś inwestycja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. przyjętego uchwałą Nr XXXIII/413/17 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 24 marca 2017 r.

w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wolin

w obrębach R., P., M., T., T., O.. Z uchwały tej wynika, że działka nr [...], obręb T., gm. W. w miejscu lokalizacji planowanych przewodów znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 19E (§ 4 pkt. 1 tego planu) - z przeznaczeniem podstawowym jako teren infrastruktury technicznej - elektroenergetyki, na którym zgodnie z § 16 pkt 1 lit. a uchwały ustala się prace budowlane linii elektroenergetycznej 110kV oraz urządzeń

i obiektów technicznych z nią związanych. W ocenie Organu, również sposób realizacji inwestycji proponowany przez Inwestora jest obiektywnie najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości, albowiem wnioskowana trasa linii napowietrznej 110 kV stanowi najbardziej dogodne połączenie z pozostałą częścią sieci elektroenergetycznej, a zakres ingerencji Inwestora i co za tym idzie uszczuplenia władztwa właściciela sprowadzono do niezbędnego minimum. Aktualny sposób korzystania z nieruchomości to grunt rolny. W wyniku realizacji inwestycji nie zmieni się trasa linii elektroenergetycznej ani jej napięcie znamionowe. Zakładanie

i przeprowadzenie na nieruchomości nowych przewodów w miejsce istniejących nie spowoduje ponadto ograniczeń w zagospodarowaniu terenów ponad te, które wynikają z faktu istnienia linii w obecnym kształcie, w szczególności nie utrudni dalszego wykorzystywania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, jako nieruchomości rolnej. Określona we wniosku powierzchnia zajęcia nieruchomości na potrzeby założenia i przeprowadzenia określonych przewodów jak i dalszego z nich korzystania nie zakłóci docelowo wykorzystywania z tego terenu oraz terenów sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem jak i aktualnym sposobem korzystania.

Ponadto Organ ustalił, że plan miejscowy nie przewiduje alternatywnych tras przebiegu linii napowietrznej, zaś wnioskodawca udokumentował podjęcie negocjacji z właścicielem nieruchomości, który to nie wyraził zgody na to zajęcie.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, Organ doszedł do przekonania, że nie ma podstaw do odmowy wydania wnioskowanej decyzji jako

w pełni uzasadnionej, niezbędnej i koniecznej.

3. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący wskazał, że pobudowanie infrastruktury przez Inwestora spowoduje, że jego sytuacja prawna i faktyczna będzie dominująca i nie będzie on zainteresowany w ostatecznej wycenie i zakończeniu sporu w przedmiocie zakresu, a zwłaszcza w wysokości zadośćuczynienia. Inwestycja od początku była nieprofesjonalnie przygotowana i tak samo były prowadzone negocjacje w przedmiocie służebności przesyłu, a skutki tych zaniedbań ponoszą poszczególni właściciele nieruchomości przez które będzie przebiegać inwestycja.

4. Rozpoznając odwołanie, Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach wydanego rozstrzygnięcia Organ wskazał, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego

w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który jednocześnie będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nadto podstawą wydania decyzji w przedmiotowym zakresie jest uprzednie przeprowadzenie rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Ustawa nie określa formy rokowań, a spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której inwestor zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na przeprowadzenie prac, o jakich mowa w art.124 ust. 1 u.g.n. Z niemożnością uzyskania zgody mamy do czynienia, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody, albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

W ocenie Organu odwoławczego, w niniejszej sprawie spełniony został wymóg rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n., bowiem Inwestor w sposób wyczerpujący zgromadził dokumentację z ich przebiegu. Z treści prowadzonej korespondencji wynika, że Inwestor w sposób precyzyjny określił przedmiot robót budowlanych, wskazał zakres przebiegu prac, zaproponował wysokość wynagrodzenia oraz wskazał formę prawną uregulowania planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Poza tym umożliwił właścicielowi nieruchomości ustosunkowanie się do zaproponowanych warunków, a także wyznaczał w tym zakresie dodatkowe terminy. Wobec całokształtu okoliczności Organ uznał, że strony rokowań nie doszły do porozumienia, skoro Skarżący oświadczył wprost, że nie przystaje na warunki zaproponowane przez Inwertora.

Nadto Wojewoda zaznaczył, że inwestycja objęta decyzją jest inwestycją celu publicznego i jest zgodna z planem miejscowym obowiązującym na terenie gdzie planowana jest inwestycja. Również sposób jej realizacji jest jak najmniej uciążliwy dla stron.

W odniesieniu do pisma z dnia 21 lipca 2017 r., w którym to Skarżący stwierdził, że nie jest konieczne administracyjne ograniczenie korzystania z działki nr [...], bowiem istnieje możliwość polubownego załatwienia sprawy, Organ wskazał, że skoro strony ostatecznie nie doszły do porozumienia potwierdzonego umową cywilnoprawną, to należało wydać stosowną decyzję.

Z kolei ustosunkowując się do kwestii wysokości odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości wyjaśnił, że na podstawie art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, po zrealizowaniu inwestycji.

4. Skarżący oraz G. K. (dalej przywoływana jako "Skarżąca") złożyli na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w tym art. 124 ust. 3 u.g.n. a także art. 7 i 8 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że czynności podjęte w imieniu inwestora miały charakter negocjacji. Zdaniem Skarżących, czynności te miały charakter pozorny i wynikały z dominującej pozycji inwestora i nie liczeniem się ze słusznym Ich interesem. Takie postępowanie jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, narusza prawo własności nieruchomości i zmusza właścicieli nieruchomości do tolerowania praktyk polegających na długoletnim bezumownym i bezpłatnym korzystaniu z ich nieruchomości, bez zawierania umów w przedmiocie służebności przesyłu za przeszłe, bieżące i przyszłe płatności z tego tytułu, które to uchybienia i braki nie zostały dostrzeżone przez Organy obu instancji. Ponadto, pominięto okoliczność, że koncesja elektroenergetyczna wnioskodawcy upływa z lipcem 2030 r., co oznacza, że wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości narazi ich na straty ekonomiczne spowodowane obniżeniem wartości rynkowej działki i pozwoli Inwestorowi na korzystanie z nieruchomości po wygaśnięciu koncesji.

5. Wojewoda Z. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w wydanej decyzji.

6. Inwestor będący uczestnikiem postępowania, w piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2018 r. zwrócił się także o nieuwzględnienie skargi. Wyjaśnił, że ustawa na podstawie której decyzja została wydana, nie wymaga, aby rokowania

z właścicielem nieruchomości zakończyły się sukcesem. Wynika z niej, że każde działanie inwestora skierowane na polubowne załatwienie kwestii związanych

z wykorzystaniem w trakcie prowadzonych prac cudzej nieruchomości, jest dopuszczalne. Rokowania mogą przebiegać w dowolny sposób i w każdym czasie mogą zostać przerwane, choćby w przypadku gdy okaże się, że nie ma szans na zawarcie porozumienia. W pismach skierowanych do właścicieli nieruchomości inwestor wyjaśnił zakres ograniczenia prawa własności, w tym charakterystykę techniczną przedsięwzięcia w granicach przedmiotowej nieruchomości. Inwestor wyjaśnił skarżącym, że ma to być przebudowa linii elektroenergetycznej

w następstwie której na nieruchomości zlokalizowane zostaną przewody i urządzenia służące do dystrybucji energii elektrycznej. Podał właścicielom nieruchomości skrajne parametry określające przebieg tych przewodów w nieruchomości, w tym za pośrednictwem dołączonych map. W toku negocjacji wysokość wynagrodzenia proponowanego skarżącym była podwyższana. Zakresem propozycji skierowanej do skarżących zostały objęte wszystkie elementy przedmiotowo właściwe, właściciel miał pełną wiedzę co do zakresu ograniczenia. Rolą organów orzekających w sprawie nie jest natomiast dociekanie, z jakich powodów strony nie doszły do porozumienia, ani czy warunki zaproponowane przez Inwestora były dla strony najkorzystniejsze.

7. W dniu 15 stycznia 2018 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wpłynęło pismo Skarżącej opatrzone datą 11 stycznia 2018 r. W piśmie tym Skarżąca uzasadniając swój interes prawny we wniesieniu skargi oświadczyła, że sprawa dotyczy częściowego zajęcia działki nr [...] obr. T. , której formalnie nie jest współwłaścicielką, jednakże uprawia tą działkę od wielu lat wspólnie z małżonkiem K. K., który jest jej właścicielem. Wymieniona działka nie wchodzi w skład majątku wspólnego, nie mniej w ramach wspólnie prowadzonej rolniczej działalności gospodarczej, użytkuje tą nieruchomość na takich samych zasadach jak jej formalny właściciel. Wobec powyższego kierując się zasadami współżycia społecznego, przy pełnej aprobacie męża wnosi o uznanie Jej za stronę postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga G. K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, natomiast skarga K. K. oddaleniu jako niezasadna.

8. Na wstępie wskazać należy, że Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobligowany jest w pierwszej kolejności, ocenić dopuszczalność złożonej skargi. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) do tego podmiot.

9. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

Z powołanego przepisu wynika wprost, że poza podmiotami, które działają

w interesie innych osób lub interesie publicznym (prokurator, rzecznicy, organizacja społeczna) jak i upoważnionymi z mocy prawa, każdy inny podmiot występujący ze skargą do sądu, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny. Przy czym mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1382/08, postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 505/09). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa.

10. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Organy administracji publicznej rozpoznające niniejszą sprawę jako stronę postępowania uznały jedynie Inwestora (tj .[...]) jako podmiot na rzecz którego ograniczono sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej nr działki nr [...], obręb ewidencyjny T. poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów służących dystrybucji energii elektrycznej oraz Skarżącego (K. K.) jako właściciela ww. nieruchomości. Tylko tym podmiotom doręczono wydane w sprawie decyzje Organów obu instancji.

W związku z tym Sąd wezwał Skarżącą do wykazania interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi.

11. W ocenie Sądu, przedstawione przez Skarżącą w odpowiedzi na to zobowiązanie okoliczności w żaden sposób nie potwierdzają istnienia po Jej stronie legitymacji skargowej. Niewątpliwie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości, interesem prawnym legitymuje się - oprócz podmiotu na wniosek którego prowadzone było postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem. Tymczasem Skarżąca nie wykazała, aby przysługiwało Jej prawo rzeczowe do nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Analiza akt sprawy wskazuje, że prawo własności do działki nr [...] obr. T. przysługuje mężowi Skarżącej, co skutkuje tym, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji dotyczyła Jej praw czy obowiązków. W tej sytuacji nie sposób zatem uznać, aby Skarżąca posiadała swój własny, indywidualny i znajdujący oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego interes prawny. Sam fakt użytkowania wymienionej nieruchomości wspólnie z jej właścicielem nie świadczy o istnieniu po stronie Skarżącej interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., lecz co najwyżej

o istnieniu interesu faktycznego, który to nie uprawnia do wniesienia skargi.

12. Z kolei oczywisty brak interesu prawnego przesądza o niedopuszczalność wniesionej przez Skarżącą skargi, co skutkuje jej odrzuceniem, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

13. Przechodząc do oceny merytorycznej skutecznie wniesionej skargi drugiego ze Skarżących wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując według powyższych kryteriów kontroli decyzji Wojewody Z. Sąd stwierdził, że akt ten odpowiada prawu.

14. Decyzja będąca przedmiotem sądowej kontroli została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie

i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym,

a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 6 pkt 2 tej ustawy, celami publicznymi są m. in. budowa

i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

15. Uprawnienie organu administracji wynikające z art. 124 u.g.n. do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość.

Decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes właściciela nieruchomości, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Są to decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizującym inwestycje celu publicznego, a więc takie, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Powyższy przepis musi być zatem interpretowany dosłownie.

W decyzji wydawanej na jego podstawie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji.

16. Warunkiem dopuszczalności wydania omawianej decyzji jest nie tylko ustalenie lokalizacji inwestycji strukturalnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji lokalizacyjnej, ale także brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego gruntu na czasowe zajęcie jego nieruchomości i na posadowienie na jej powierzchni stosownych urządzeń infrastruktury technicznej.

Przedmiotem rokowań poprzedzających wystąpienie z wnioskiem do starosty o wydanie decyzji powinno być uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości i na pozostawienie na niej wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej wraz z warunkami uzyskania takiej zgody, szczególnie w zakresie rozliczenia ewentualnych szkód i uciążliwości wynikających z postawienia urządzeń na nieruchomości.

Istotnym elementem uzyskania takiej zgody jest także określenie terminu, w jakim wykonane będą roboty budowlane oraz uprawnienia inwestora do każdorazowego wejścia na nieruchomość w celu dokonania konserwacji urządzeń i innych czynności eksploatacyjnych oraz usunięcia awarii.

17. Do wybudowania urządzenia na cudzym gruncie inwestorowi musi przysługiwać czasowy tytuł prawny do jego zajęcia na czas budowy urządzenia, ale po wybudowaniu urządzenia, w uznaniu ustawodawcy, inwestor traci prawo do dalszego czasowego zajmowania gruntu, a pozostaje mu jedynie roszczenie do każdorazowego niezwłocznego wejścia na grunt dla dokonania czynności mającej służyć utrzymaniu istnienia urządzenia i jego funkcjonowania w stanie technologicznie niepogorszonym. Art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego wyłącza zasadę określoną w art. 47 § 1 i w art. 191 tej ustawy, zgodnie z którą część składowa gruntu nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych, zaś własność gruntu rozciąga się na rzecz ruchomą, która została z nim połączona w taki sposób, że stała się jego częścią składową. Właśnie to wyłączenie służy istnieniu na nieruchomości urządzenia infrastruktury technicznej bez konieczności zapewnienia temu urządzeniu odrębnego tytułu prawnego do nieruchomości, skoro istnienie tego urządzenia na nieruchomości nie zostało prawnie powiązane z nieruchomością, lecz z przedsiębiorstwem eksploatującym to urządzenie.

Właściciel urządzeń nie musi być właścicielem lub użytkownikiem wieczystym gruntu zajętego przez urządzenia, ani właściciel gruntu nie musi być właścicielem urządzeń znajdujących się na jego gruncie. Dla funkcjonowania i eksploatacji urządzeń znajdujących się na gruncie nie jest istotne, czy właściciel tych urządzeń jest jednocześnie właścicielem nieruchomości gruntowej, na której urządzenia się znajdują.

Czasowe zajęcie nieruchomości w celu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej może nastąpić po wyrażeniu przez właściciela gruntu zgody, nawet bez szczegółowego uregulowania kwestii dotyczących samego zajęcia, jak i ewentualnych roszczeń związanych ze skutkami wybudowania urządzenia. Podstawą zajęcia nieruchomości może być zwykłe oświadczenie woli jej właściciela. Wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej powinno mieścić w sobie także zgodę na dalsze istnienie urządzenia na nieruchomości, bez przysługiwania właścicielowi tego urządzenia jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości, skoro strony tego nie uzgodniły.

18. Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości jest wyjątkowym sposobem przyznania uprawnienia do czasowego zajęcia nieruchomości, skutkującego administracyjnym przymusem jej wykonania. Podejmowanie przez inwestora rokowań z właścicielem gruntu jest wynikiem nakazu ustawodawcy, dlatego właściciel gruntu wyrażający zgodę na jego zajęcie wyłącza tym samym możliwość wydania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, rezygnując z zastosowania wobec niego środka przymusu administracyjnego.

19. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestycja której wniosek dotyczył jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym i ma charakter inwestycji celu publicznego. Dodać należy, przez działkę Skarżącego już przebiega linia energetyczna, zaś nowa linia przebiega po śladzie poprzedniej.

20. Kwestią sporną jest to, czy wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji zostało poprzedzone rokowaniami z jej właścicielem, mającymi na celu dobrowolne udostępnienie działki nr [...] celem realizacji napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji R. –G. i czy rokowania te miały na celu uzgodnienie warunków czasowego zajęcia działki.

W ocenie Sądu, rokowania takie zostały przeprowadzone, strony proponowały możliwe w ich ocenie kwoty wynagrodzenia za wejście i korzystanie z nieruchomości, jednak negocjacje nie zakończyły się uzyskaniem zgody właściciela nieruchomości na zajęcie działki. Wprawdzie negocjacje te dotyczyły w głównej mierze odszkodowania za ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przesyłu, nie ulega jednak wątpliwości, że Skarżący nie wyraził też zgody na zajęcie nieruchomości. Jak wyjaśniono powyżej zgoda właściciela gruntu na czasowe zajęcie nieruchomości celem wykonania inwestycji infrastrukturalnej nie musi zawierać szczególnej formy, wystarczy zwykłe oświadczenie woli. Inwestor, który przystępuje do wykonania inwestycji infrastrukturalnej nie musi posiadać żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, przez którą inwestycja będzie przebiegać. Wystarczy, że uzyska zgodę właściciela gruntu na czasowe zajęcie jego nieruchomości. Oczywiście zgoda może także polegać na umownym ustanowieniu służebności przesyłu. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący zgody takiej udzielił.

21. W tej sytuacji inwestor, a następnie organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że zostały spełnione przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

22. Jak wskazał Organ odwoławczy, zaskarżona decyzja nie ustala natomiast odszkodowania za zajęcie nieruchomości. Odszkodowanie będzie mogło zostać ustalone odrębną decyzją, po wykonaniu inwestycji i oszacowaniu strat nią spowodowanych. W postępowaniu tym Skarżącemu będzie przysługiwał status strony i będzie mógł kwestionować wysokość odszkodowania jakie zostanie mu przyznanie. Na obecnym etapie postępowania, kiedy inwestycja dopiero się rozpoczęła, jest to przedwczesne.

23. Wobec powyższego, skoro zarzuty podniesione przez Skarżącego okazały się chybione, a brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w punkcie drugim wyroku, orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a o oddaleniu wniesionej przez Niego skargi.