Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 323/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

III SA/Łd 323/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 2, 3, 5, 6, 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.), art. 104 kpa oraz art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 roku, Nr 13, poz. 74 ze zm.), przyznał P. P. dodatek mieszkaniowy w wysokości 227,85 zł. na okres od 1 kwietnia 2006 roku do 30 września 2006 roku.

Podstawą decyzji organu I instancji był wniosek P. P. o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracja o wysokości dochodów gospodarstwa domowego.

Ze złożonych pism wynika, iż P. P. jest najemcą lokalu o powierzchni 46, 73 m2 znajdującego się w Ł. przy ul. A 65 m. 55. W skład gospodarstwa domowego wchodzi 5 osób, łączny dochód gospodarstwa domowego to kwota 1742, 45 zł., zaś łączna kwota wydatków na mieszkanie wynosi 446,77 zł. Na dochód składa się wynagrodzenie za pracę córki I. F. oraz zasiłek rodzinny przyznany na wnuka K. F. . Ponadto w toku postępowania zostały złożone oświadczenia P. P., Teodozji P. i A. P., w których wyjaśniają, iż nie prowadzą wspólnego gospodarstwa z zamieszkałymi pod tym samym adresem I. i K. F. Z kolei z oświadczenia złożonego przez I. F. wynika, iż pomaga ona rodzicom, licząc na zwrot pieniędzy po poprawie sytuacji finansowej. Wydatki na mieszkanie I. F. pokrywa proporcjonalnie w wysokości 2/5.

Prezydent Miasta Ł. dokonał wyliczenia kwoty dodatku na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), zgodnie z którym do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków.

W dniu 7 kwietnia 2006 roku P. P. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołanie od powyższej decyzji Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu odwołania zarzucił świadome sfałszowanie sposobu wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wskazał, że lokal zamieszkuje 5 osób, z których 3 wchodzą w skład jego gospodarstwa domowego i tylko te 3 osoby ubiegają się o dodatek mieszkaniowy. Pozostałe 2 osoby jedynie zamieszkują w lokalu i nie prowadzą z P. P. wspólnego gospodarstwa domowego. Wobec tego miesięczne wydatki mieszkaniowe osób będących z P. P. we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3/5 kwoty miesięcznych wydatków na mieszkanie i wynoszą 268, 06 zł. (3/5 x 446,77 zł. = 268,06 zł.). Pozostałe 2/5 wydatków mieszkaniowych pokrywa I. F., która prowadzi własne gospodarstwo domowe. Następnie P. P. dokonał stosownego wyliczenia, zgodnie z którym wysokość dodatku mieszkaniowego, o który wnosił stanowi kwota 241, 25 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.P.., art. 2, 3, 4, 6, 7 ust. 1 i 5, art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), wydało decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowanie przez P. P. jako najemcę lokalu, osoby córki i wnuka we wspólnym gospodarstwie domowym jest nieuzasadnione i niezgodne z dyspozycją art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponadto w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych.

W dniu 31 maja 2006 roku P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jego rodzina prowadząca wspólne gospodarstwo domowe składa się z 3 osób. Uwzględnienie przez organy administracji 5 osób jest, zdaniem skarżącego, przestępstwem. Ponadto P. P. stwierdził, córka I. F. po zawarciu związku małżeńskiego miała prawo założyć własną rodzinę i prowadzić własne gospodarstwo domowe, natomiast fakt, iż nie posiada własnego mieszkania nie upoważnia organów władzy publicznej do pozbawienia jej prawa decydowania a tym bardziej zmuszania do tworzenia wspólnot gospodarskich, o których decyduje urzędnik. Skarżący nadmienił, iż I. F. pokrywa 2/5 kwoty należnego czynszu za swoją rodzinę. Zwrócił się o ponowne wyliczenie dodatku mieszkaniowego dla trzyosobowego gospodarstwa domowego, którego wysokość, jego zdaniem, powinna wynosić 241,24 zł., a nie jak wynika to z decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm./ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W myśl zaś art.145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja podlega zaś uchyleniu między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wydania decyzji organów administracji obu instancji był między innymi przepis art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734 z późn. zm./ oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U Nr 156, poz.1817 z późn. zm./. Choć organy w swych decyzjach nie powołały wymienionych przepisów, to z uzasadnień obu rozstrzygnięć wynika, iż dodatek mieszkaniowy został wyliczony w sposób określony w § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. zaś rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe określone w art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Można zatem uznać, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane między innymi na podstawie art. 9 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy oraz § 2 ust.2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 maja 2006 roku, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiący podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego.

W myśl zaś § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 maja 2006 roku, do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmowało się wydatki, o których mowa w ust.1, w wysokości 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków.

Zgodność przepisu art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. z Konstytucją oraz zgodność przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. była rozpatrywana przez Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 Trybunał uznał, iż art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. jest niezgodny z art.92 ust.1 Konstytucji zaś przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. jest niezgodny z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 18 maja 2006 r. w Dzienniku Ustaw nr 84 poz.587.

Następstwem tego wyroku jest utrata mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy oraz przepisu § 2 cytowanego rozporządzenia.

W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w dacie wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. już nie obowiązywały. Oznacza to, iż organy administracji publicznej obu instancji wydały swoje decyzje w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją oraz przepis niezgodny z ustawą. Zastosowano więc nieprawidłową podstawę w obu decyzjach. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145a § 1 kpa. Uzasadnia to uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zgodnie z treścią art. 145 § 1 ust.1 pkt 1b/ ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Niezasadnym jest natomiast zarzut skarżącego podniesiony w skardze, dotyczący nieprawidłowego ustalenia przez organy ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego oraz uzyskiwanych dochodów przez gospodarstwo domowe skarżącego. Art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) zawiera definicję gospodarstwa domowego, przez które należy rozumieć gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. O tym, czy ma się do czynienia z "gospodarstwem domowym" w rozumieniu tego przepisu, decydować będzie konkretny stan faktyczny. Pomocne dla tej oceny mogą być przepisy kodeksu cywilnego o miejscu zamieszkania, a w szczególności art. 25 k.c., stanowiący, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym nie można pomijać art. 28 k.c., według którego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym, decyduje faktyczne jej tam przebywanie oraz zamiar stałego pobytu. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż lokal przy ul. A 65 m. 55 w Ł., którego głównym najemcą jest skarżący zamieszkiwany jest przez 5 osób, a zatem nieuwzględnienie w gospodarstwie domowym P. P., jego córki i wnuka byłoby nieuzasadnione, skoro osoby te zamieszkują w przedmiotowym lokalu i są w nim zameldowane.

W związku z powyższym za podstawę obliczenia dochodu przypadającego na jednego członka gospodarstwa domowego należy przyjąć sumę dochodów wszystkich członków tego gospodarstwa osiągniętych w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku.

Ponadto żądanie przez skarżącego zwrotu przez organ kwoty 200 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania należy uznać za bezzasadne. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikające z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Niewątpliwie wszelkie koszty ponoszone przez stronę w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego są kosztami poniesionymi w interesie strony. Ponadto żaden przepis ustawowy nie obliguje organów do zwrotu kosztów postępowanie w postaci kosztów podróży związanych z koniecznością uzyskania stosownego zaświadczenia, czego domagał się skarżący.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt 1b/ w zw. z art.135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]

Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest rozpatrzyć wniosek skarżącej, opierając się na stanie prawnym obowiązującym po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r.