Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 624/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58,  art. 59 par. 2,  art. 123
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku podatkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 58, art. 59 § 2 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", oraz art. 18, art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", odmówił P. W. - Skarżącemu w niniejszej sprawie, przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych.

W toku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał w dniu 28 lipca 2005 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczone zostało Skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 9 sierpnia 2005 r.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2005 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, wskazując jako podstawę nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.

W dniu 25 sierpnia 2005 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, informując jednocześnie o powyższym pełnomocnika Skarżącego – E. W.. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. (doręczonym w dniu 19 września 2005 r.) wierzyciel oddalił wniesione zarzuty.

W dnia [...] września 2005 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 3 u.p.e.a., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Postanowienie to doręczone zostało Skarżącemu w dniu 19 września 2005 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając jako organ egzekucyjny oddalił zarzuty Skarżącego dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Postanowienie to zostało wysłane na adres pełnomocnika Skarżącego listem poleconym, za pośrednictwem poczty i doręczone w sposób zastępczy w dniu 26 października 2005 r.

W dniu 30 czerwca 2009 r. wydano pełnomocnikowi Skarżącego kserokopie dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 5 lipca 2009 r. pełnomocnik Skarżącego powołując się na art. 59 § 2 k.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. W uzasadnieniu wskazała, iż korespondencja zawierająca to postanowienie wróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Powyższa korespondencja, zdaniem pełnomocnika dowodzi, że organ egzekucyjny nie wykazał, że znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie doręczenia dotyczy tego właśnie postanowienia, bowiem jest adresowane bezpośrednio na Skarżącego, podczas gdy awizacja dotyczy pełnomocnika, tj. E. W.. Ponadto pełnomocnik wskazała, że w części postanowienia "otrzymują" nie widnieje imię i nazwisko ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Potwierdza to, że postanowienie nie zostało skutecznie doręczone Skarżącemu lub jego pełnomocnikowi. Jednocześnie na poparcie swego wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącego wskazała, iż o istnieniu postanowienia oddalającego zarzuty dowiedziała się dopiero w dniu 30 czerwca 2009 r. z kserokopii akt otrzymanych od organu egzekucyjnego. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, pełnomocnik Skarżącego złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia przytoczył treść art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 57 § 1 i art. 58 k.p.a. Wyjaśnił, iż z powyższych przepisów wynika, że dla uzyskania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Skarżący winien uprawdopodobnić, m.in. brak swojej winy przy dokonywaniu czynności, a więc wskazać zaistnienie takich okoliczności, które uniemożliwiały mu wniesienie zażalenia w terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, takimi przypadkami mogą być przede wszystkim nagłe zdarzenia losowe, których obiektywnie oceniając nie można było przewidzieć, uniemożliwiające zobowiązanemu zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej, mogące świadczyć o braku winy przy uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się także z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić wyłącznie w przypadku, gdy wykonanie czynności stało się niemożliwe z powodu wystąpienia przeszkody nie do przezwyciężenia.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż tryb i sposób dokonywania doręczeń w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym regulują art. 39 - 49 k.p.a. Stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty, które znajdują się aktach sprawy, wynika, iż przesyłka zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 3 października 2005 r. adresowana była na E. W. - pełnomocnika Skarżącego. Przesyłka ta wysłana została za pośrednictwem poczty na adres wskazany w zarzutach, tj. "W. ul. R. [...]" i doręczona w sposób zastępczy, w trybie i na zasadach określonych w art. 39, art. 40 i art. 44 k.p.a. - w dniu 26 października 2005 r.

W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty pełnomocnika Skarżącego nie mają potwierdzenia w materiale dowodowym. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że zarówno na kopercie, w której znajduje się egzemplarz przeznaczony dla wnoszącego zarzuty, jak i na druku "potwierdzenie odbioru" dotyczącym tej przesyłki, znajdują się zapisy jednoznacznie wskazujące, że przesyłka zawierająca postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. adresowana była na E. W. - pełnomocnika Skarżącego. Bez znaczenia jest w tym przypadku fakt, iż w części "otrzymują" tego postanowienia widnieje wyłącznie adnotacja stwierdzająca, że jeden egzemplarz przeznaczony jest dla Skarżącego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, pełnomocnik Skarżącego nie wypełnił warunku wymaganego w myśl art. 58 § 1 k.p.a., bowiem nie wykazał w sposób dający pewność, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy.

Pełnomocnik Skarżącego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. W jej ocenie, wydane postanowienie zostało wydane z naruszeniem:

- art. 10 § 1 - organ nie powiadomił Skarżącego o zakończonym postępowaniu dowodowym, a taki obowiązek wynika z w/w przepisu; Skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych przez organ podatkowy dowodów, a gdyby miał umożliwiony wgląd w akta sprawy przed wydaniem postanowienia, mógłby już wtedy przedstawić dokumenty potwierdzające spłatę zobowiązań;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na podstawie których organ jest zobowiązany do zebrania wszystkich dokumentów dotyczących sprawy i prawidłowej ich oceny. W tym przypadku wierzyciel ograniczył się jedynie do określonych twierdzeń, na poparcie których nie przedstawił żadnych dowodów;

- art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.;

- art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. - wydane postanowienie naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wierzyciel nie wykonał swojego obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania stron oraz nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik Skarżącego przedstawiła przebieg postępowania wskazując m.in., iż w dniu [...] października 2005 r. zostało wydane postanowienie o zmianie wysokości zajęcia i takowe zostało jej doręczone w sposób zastępczy. Natomiast w otrzymanych przez nią dokumentach brak jest innego dowodu nadania kolejnego pisma z dnia 3 października 2005 r. Na tej podstawie można domniemywać, iż dowody nadania czy odbioru dotyczą innego zawiadomienia. Pełnomocnik nie zgodziła się z twierdzeniem, iż postanowienie oddalające zarzuty zobowiązanego zostało jej wysłane. Stwierdziła, że "postanowienie takie (jak wskazują dokumenty sprawy), może w wyniku błędu ludzkiego nie zostało wysłane."

Następnie pełnomocnik Skarżącego powołując się na art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a. stwierdziła, że o wydanym postanowieniu dowiedziała się dopiero w dniu 30 czerwca 2009 r. i w ciągu 7 dni od tej daty złożyła stosowny wniosek wraz z zażaleniem, wyraźnie w nim wykazując, iż nie ma jej winy w niedopełnieniu obowiązku, ponieważ złożenie zażalenia na postanowienie z dnia 3 października 2005 r. było niemożliwe, gdyż go nie otrzymała. Jednocześnie wskazała, że dowód doręczenia, na który powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej w swoim postanowieniu, jest jej nieznany z dwóch powodów. Po pierwsze - nie został dołączony jako załącznik do wydanego postanowienia, po drugie - w aktach sprawy, które oglądała i których kopie posiada, nie ma takiego dokumentu.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. (wpływ do Sądu w dniu 19 listopada 2010 r.) podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze. Wskazała ponadto, że postanowienie z dnia [...] października 2005 r. zostało wysłane na błędny adres. Jako adresat powyższego postanowienia wskazany został P. W., ul. R. [...], [...] W.. Koperta została zaadresowana na nazwisko pełnomocnika, ale na adres Skarżącego. Tymczasem pełnomocnik Skarżącego w swoim piśmie z dnia 26 września 2005 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego zwracała się z prośbą o kierowanie wszelkiej korespondencji na adres ul. D. [...], W.. Pełnomocnik Skarżącego dodała, że według otrzymanej ustnej informacji z kancelarii Urzędu Skarbowego W., powyższa korespondencja wpłynęła do Urzędu w dniu 3 października 2005 r., natomiast postanowienie z dnia [...] października 2005 r. zostało nadane w dniu 10 października 2010 r. Pełnomocnik Skarżącego dodała także, iż ani ona sama, ani Skarżący nie dysponując pełnymi aktami administracyjnymi dotyczącymi tej sprawy, nie mogli wcześniej podnieść powyższego zarzutu. Z dowodem nadania pocztowego postanowienia z dnia [...] października 2005 r. pełnomocnik Skarżącego zapoznała się dopiero z akt sądowych. Pełnomocnik Skarżącego załączyła kopię pisma z dnia 26 września 2005 r. informującego o jej adresie oraz uwierzytelnione notarialnie (za zgodność z oryginałem) potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia 26 września 2005 r. o numerze [...].

W dniu 25 listopada 2010 r. Sąd odroczył rozprawę, wyznaczając następny jej termin na dzień 17 grudnia 2010 r. oraz przesłał odpis pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 15 listopada 2010 r. wraz z załącznikami Dyrektorowi Izby Skarbowej i zobowiązał go do zajęcia stanowiska odnośnie okoliczności przedstawionych w/w piśmie w terminie 7 dni.

Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 3 grudnia 2010 r. odniósł się do pisma procesowego pełnomocnika Skarżącego z dnia 15 listopada 2010 r. Wyjaśnił m.in., że pismem z dnia 10 sierpnia 2005 r. Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Do zarzutów dołączone zostało udzielone E. W. pełnomocnictwo. W piśmie zawierającym zarzuty wskazany został adres – W., ul. R. [...], zaś w dołączonym pełnomocnictwie nie został podany inny adres do doręczeń. W związku z powyższym, postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne wysłane zostało na adres wskazany w zgłoszonych zarzutach, tj. W., ul. R. [...]. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że z informacji przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wynika, iż nie jest on w posiadaniu pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 26 września 2005 r. zawierającego prośbę o kierowanie korespondencji na adres pełnomocnika, tj. [...] W., ul. D. [...]. Organ pierwszej instancji posiada jedynie pismo pełnomocnika Skarżącego z dnia 26 września 2005 r. skierowane do ZUS I Oddział w Warszawie, a przesłane do Urzędu do wiadomości, w którym pełnomocnik wnosi o przekazanie rozliczenia kwot wymienionych w zarzutach do tytułów wykonawczych oraz o udzielenie informacji, które wpłaty wpłynęły na zmniejszenie i umorzenie tytułów wykonawczych, w związku z postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. otrzymanym w dniu 19 września 2005 r. W załączeniu przedstawił kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 2 grudnia 2010 r., kserokopię pisma E. W. z dnia 26 września 2005 r. skierowanego do ZUS [...] Oddział w W. oraz wydruk danych rejestracyjnych dotyczących E. W.. Dołączono także kserokopię pierwszej strony koperty (przesyłki) kierowanej na adres Naczelnika Urzędu Skarbowego W., opatrzonej pocztowym numerem nadania [...].

Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. odniosła się do pisma Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 3 grudnia 2010 r. Wyjaśniła, że w dniu 26 września 2005 r. do Urzędu Skarbowego skierowała dwa pisma - jedno o numerze nadania [...] zawierające prośbę o kierowanie wszelkiej korespondencji na adres ul. D. [...], W. (dołączyła kopię pisma wraz z uwierzytelnionym dowodem nadania). Drugie pismo wysłane tego samego dnia o numerze nadawczym [...] zawierało pismo skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a przesłane do wiadomości Urzędu Skarbowego (co jest zgodne z opisem na potwierdzeniu nadania). Do niniejszego pisma dołączyła kopię pisma do ZUS z dnia 26 września 2005 r. wraz potwierdzeniem nadania. Jednocześnie pełnomocnik Skarżącego wyjaśniła, iż ze względu na fakt, iż w udzielonym pełnomocnictwie z dnia 16 marca 2005 r. dołączonym do akt sprawy brak jest jej adresu do doręczeń, stało się konieczne poinformowanie Urzędu Skarbowego o danych adresowych pełnomocnika, co zostało uczynione pismem z dnia 26 września 2005 r. W jej ocenie, dokumenty przesłane przez Dyrektora Izby Skarbowej potwierdzają, iż Urząd Skarbowy posiadał wiedzę o właściwym adresie pełnomocnika do przesyłania korespondencji, tj. potwierdził otrzymanie korespondencji z dnia 26 września 2005 r. o numerze nadawczym [...] w dniu 3 października 2005 r. W związku z powyższym, pełnomocnik Skarżącego podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze.

Sąd pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do niezwłocznego wskazania, czy do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęła przesyłka E. W. reprezentującej P. W. o numerze nadawczym [...] oraz przesłania za pomocą telefaksu kopii pisma znajdującego się w tej przesyłce.

Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. odpowiadając na wezwanie Sądu wyjaśnił, że do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęła przesyłka E. W., reprezentującej P. W. o numerze nadawczym [...]. Jednocześnie dołączył kopię pisma znajdującego się w tej przesyłce. W piśmie tym (z dnia 26 września 2005 r.) pełnomocnik Skarżącego wniosła o uzupełnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2005 r. o "dokumenty potwierdzające zawarte w piśmie informacje, tj.: kopie doręczeń upomnień nr [...] z dnia 9 kwietnia 2002 r. za miesiąc grudzień 2001 r. oraz nr 68025 z dnia 24 maja 2002 r. za miesiąc marzec 2002 r. (...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Należy zwrócić uwagę, iż w niniejszej sprawie zaskarżone zostało rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, tj. wydane na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. oddalające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym, istotne dla sprawy są jedynie te zarzuty, okoliczności i przepisy, które dotyczą przedmiotu zaskarżonego postanowienia, a więc kwestii przywrócenia terminu.

Poczynienie tej uwagi było konieczne ze względu na podniesione w pkt 1-4 skargi zarzuty naruszenia rozlicznych przepisów k.p.a. Pomimo iż na wstępie do ich wyliczenia wskazano, że odnoszą się one do postanowienie z dnia 14 grudnia 2009r., to jednak z lakonicznego ich opisu, polegającego głównie na nawiązaniu do treści naruszonych przepisów, nie wynika, aby zarzuty te wykazywały jakikolwiek związek z zaskarżonym postanowieniem. Wręcz przeciwnie, pojawiające się w nich sformułowania, w których mowa jest o naruszeniu różnych obowiązków przez wierzyciela, czy też o uniemożliwieniu Skarżącemu przedstawienia dokumentu potwierdzającego zapłatę zobowiązań, wyraźnie wskazują, iż dotyczą one postanowień wydanych w toku postępowania egzekucyjnego, które nie są objęte zakresem niniejszej sprawy.

Pełnomocnik Skarżącego wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Dyrektora Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r. wywodziła jednocześnie, iż postanowienie to nie zostało skutecznie doręczone. Gdyby tak istotnie było, wówczas wniosek pełnomocnika Skarżącego należałoby uznać za bezprzedmiotowy. Nie można bowiem orzekać o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przypadku braku jego doręczenia (czy to bezpośredniego, czy też zastępczego).

W związku z tym, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należało poddać osądowi, czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uznał, że w/w postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2005 r. zostało prawidłowo doręczone.

Jest to również o tyle istotne, iż jak wynika z zażalenia, z wniosku o przywrócenie terminu, ze skargi oraz z pism składanych już w toku postępowania sądowoadministracyjnego, okoliczność ta, a więc doręczenie Skarżącemu (reprezentowanemu przez pełnomocnika) postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2005 r. była cały czas kwestionowana przez pełnomocnika Skarżącego.

W ocenie Sądu, podnoszona w tej mierze przez tegoż pełnomocnika i oparta na coraz to innych (nowych) okolicznościach - argumentacja zmierzająca do wykazania, iż powyższe postanowienie nie zostało w sposób przewidziany przepisami doręczone Skarżącemu - jest niezasadna.

Przede wszystkim nie jest tak, jak twierdzi w skardze pełnomocnik Skarżącego, iż w aktach sprawy brak jest dowodu, że została podjęta jakakolwiek próba doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2005 r. i brak jest dokumentów, że zostało ono wysłane za pośrednictwem poczty.

Otóż wbrew takim twierdzeniom pełnomocnika Skarżącego, w aktach sprawy (karty nr 124 i 125) znajduje się korespondencja (koperta i pocztowe potwierdzenie odbioru o numerze nadawczym [...]) kierowana na nazwisko i adres pełnomocnika Skarżącego – E. W., zawierająca sporne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2005 r.

Należy przy tym zaznaczyć, iż warunki i tryb dokonywania doręczeń w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji uregulowane są w rozdziale 8 (art. 39-49) działu I k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Prawidłowo organ egzekucyjny uznał, iż wspomniana wyżej przesyłka powinna zostać skierowana do pełnomocnika Skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Zasadnie również organ ten przyjął, iż skoro w udzielonym pełnomocnictwie nie był podany inny adres pełnomocnika, to przesyłkę należało skierować na adres wskazany w piśmie zawierającym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

Przesyłka ta nie została odebrana przez pełnomocnika Skarżącego. Jak wynika jednak z naniesionych na niej adnotacji, była ona dwukrotnie awizowana oraz spełnione zostały pozostałe warunki określone w art. 44 k.p.a., pozwalające organowi egzekucyjnemu uznać ją za doręczoną w sposób zastępczy. Uregulowania zawarte w tym artykule zapobiegają tamowaniu biegu postępowania administracyjnego przez uznanie czynności podjętych na ich podstawie za równoważne w skutkach z doręczeniem pisma. Stosownie do art. 44 § 4 k.p.a., skutek w postaci przyjęcia fikcji prawnej doręczenia nastąpił, jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej z dniem 26 października 2005 r. i od dnia następnego po tej dacie zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia (art. 57 § 1 k.p.a.).

W ocenie Sądu, nie są w najmniejszym stopniu uzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, formułowane przez pełnomocnika Skarżącego zarówno w zażaleniu, jak i następnie w skardze, sugestie i oparte na nich zastrzeżenia w kwestii prawidłowości doręczenia spornego postanowienia, jakoby stanowiące dowód doręczenia tego postanowienia dokumenty pocztowe miałyby się odnosić do doręczenia innego, wydanego również w dniu [...] października 2005 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. aktu, tj. zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. W materiałach sprawy (karta nr 100) znajduje się odrębna, dotycząca tego właśnie zawiadomienia przesyłka pocztowa o numerze nadawczym [...], skierowana skądinąd nie do pełnomocnika Skarżącego, lecz bezpośrednio do Skarżącego.

Już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, na krótko przed wyznaczonym na dzień 25 listopada 2010 r. terminem rozprawy, w piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. pełnomocnik Skarżącego wskazała na nową, nie podnoszoną wcześniej okoliczność, a mianowicie, iż pismem z dnia 26 września 2005 r. nadanym na poczcie w tym samym dniu przesyłką poleconą o numerze nadawczym 35210 poprosiła Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o kierowanie przeznaczonej dla niej korespondencji na inny adres – W. ul. D. [...].

W myśl art. 41 § 1 i 2 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

W świetle powyższego przepisu oraz uwzględniając fakt, iż przesyłka ta wpłynęła do adresata w dniu 3 października 2005 r., a przedmiotowe postanowienie organu egzekucyjnego (również z dnia 3 października 2005 r.) zostało wyekspediowane (nadane na poczcie) dopiero w dniu 10 października 2005 r., podniesiona przez pełnomocnika Skarżącego okoliczność mogłaby mieć istotne, a wręcz pierwszorzędne znaczenie dla oceny skuteczności doręczenia korespondencji zawierającej powyższe postanowienie i adresowanej wszak na "stary" adres, czyli W. ul. R. [...].

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie ma prekluzji w zgłaszaniu zarzutów, wspierających je argumentów, jak również okoliczności, które mogłyby świadczyć o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego. Skarżący może więc, aż do zamknięcia rozprawy przed sądem administracyjnym zarówno formułować nowe zarzuty jak i przytaczać dodatkowe uzasadnienie zarzutów już podniesionych. Co więcej, również sam sąd administracyjny na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dla porządku należy jednak odnotować, iż nie jest ścisłe stwierdzenie pełnomocnika Skarżącego zawarte w końcowej części wspomnianego wyżej pisma procesowego z dnia 15 listopada 2010 r., że "ze względu na fakt, iż zobowiązany ani jego pełnomocnik nie dysponowali pełnymi aktami administracyjnymi dotyczącymi tej sprawy, nie mogli wcześniej podnieść powyższego zarzutu. Z dowodem nadania pocztowego postanowienia z dnia 03.10.2005 roku pełnomocnik zobowiązanego zapoznał się dopiero z akt sądowych."

Zwrócenia uwagi wymaga bowiem okoliczność, iż już na etapie sporządzania zażalenia z dnia 5 lipca 2009 r. na postanowienie z dnia [...] października 2005 r. pełnomocnik Skarżącego dysponowała niewątpliwie kopiami zarówno koperty o numerze nadawczym [...], jak i odnoszącego się do niej potwierdzenia odbioru, ponieważ obok kopii postanowienia z dnia [...] października 2005 r. dołączyła je sama jako załącznik nr 6 do tegoż zażalenia (karta nr 193 akt administracyjnych). Dokumenty te jednoznacznie wskazywały, że przesyłka pocztowa skierowana została do pełnomocnika Skarżącego na adres W. ul. R. nr [...]. Trzeba również wskazać, iż ten sam adres (jako swój) pełnomocnik Skarżącego wpisała na załączonym do w/w pisma procesowego z dnia 15 listopada 2010 r. potwierdzeniu nadania przesyłki (nr [...]), która według jej twierdzeń, miała zawierać pismo informujące Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o jej nowym adresie do korespondencji.

Twierdzeniom tym zaprzeczył jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego W., który w przekazanym do Sądu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. piśmie z dnia 16 grudnia 2010 r. wyjaśnił, iż istotnie do Urzędu wpłynęła przesyłka E. W. reprezentującej P. W. o numerze nadawczym [...], ale zawierała ona pismo (również z dnia 26 września 2005 r.) o zupełnie innej treści, w którym pełnomocnik Skarżącego domagała się uzupełnienia wymienionego w nim postanowienia z dnia [...] września 2005 r. o wskazane przez nią dokumenty.

Według oświadczenia Skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r., powyższe pismo, czyli to, które według wyjaśnień organów podatkowych znajdowało się w przesyłce o numerze nadawczym [...], wysłała ona do Urzędu Skarbowego, ale przesyłką zwykłą. Oświadczenie to, w kontekście innych okoliczności sprawy, o tyle może budzić wątpliwości, iż skoro pełnomocnik Skarżącego przyjęła (słusznie) tak sformalizowany sposób prowadzenia korespondencji z Urzędem Skarbowym, polegający na nadawaniu przesyłek poleconych, że nawet pismo kierowane do ZUS-u (także z dnia 26 września 2005 r.), a tylko do wiadomości Urzędowi Skarbowemu (przesyłka o nr nadawczym [...], co do której nie ma rozbieżności pomiędzy stronami sporu) wysłała listem poleconym, to można istotnie zastanawiać się, dlaczego nie uczyniła tak w wydawać by się mogło bardziej istotnej sprawie, a więc dotyczącej uzupełnienia postanowienia wydanego w ramach toczącego się wobec jej męża postępowania egzekucyjnego.

Tak, czy inaczej, jeżeli pełnomocnik Skarżącego twierdzi (czemu z kolei organ podatkowy zaprzecza), iż skutecznie poinformowała ten organ o swoim nowym adresie i na tej podstawie dowodzi, iż przesyłka zawierająca postanowienie z dnia 3 października 2005 r. nie została jej prawidłowo doręczona, to powinna okoliczność tę potrafić wykazać. W sytuacji jednak, gdy według jej twierdzeń, w jednym czasie skierowała do Urzędu Skarbowego trzy pisma - wszystkie z dnia 26 września 2005 r., z czego dwa przesyłką poleconą, a jedno przesyłką zwykłą, to powinna ona je tak oznaczyć, aby możliwe było przyporządkowanie dowodu nadania do konkretnego pisma. Jeżeli jednak na dowodzie nadania (nr [...]), na który powołuje się pełnomocnik Skarżącego zostało jedynie wpisane "pismo z dnia 26 września 2005 r.", bez żadnego innego bliższego oznaczenia, to niemożliwym stało się przyporządkowanie tego dowodu nadania do konkretnego pisma.

W świetle powyższego, a także mając na uwadze wszystkie omówione wcześniej okoliczności, które również nie skłaniają do uznania za zasadne wykazywanych przez pełnomocnika Skarżącego racji, w ocenie Sądu, pełnomocnik Skarżącego nie podważyła najbardziej istotnego dla rozstrzyganej sprawy faktu, a mianowicie, iż przesyłka zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, została jej skutecznie doręczona w sposób zastępczy na podstawie art. 44 k.p.a. ze skutkiem prawnym (doręczenia) w dniu 26 października 2005 r.

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Pełnomocnik Skarżącego w swojej argumentacji ograniczyła się jedynie do kwestionowania faktu doręczenia jej postanowienia z dnia [...] października 2005 r. wskazując przy tym, iż brak wiedzy o wydanym postanowieniu stanowił dla niej przeszkodę nie do przezwyciężenia w terminowym złożeniu zażalenia. Jak jednak wykazano wyżej, zgłaszane przez nią w tej mierze zastrzeżenia i zarzuty nie były zasadne. Podkreślić jeszcze raz należy, iż doręczenie "zastępcze" dokonane w trybie art. 44 k.p.a. jest doręczeniem skutecznym, powodującym wszystkie skutki z tym związane, a w przypadku rozstrzygnięć nieostatecznych uruchomienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Doręczenie w tym trybie podlegającego zaskarżeniu aktu administracyjnego nie może więc samo w sobie, czynić zasadnym wniosku o przywrócenie terminu z powołaniem się na argument, iż strona nic nie wiedziała o wydanym akcie.

W świetle powyższego, uzasadnione jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy Skarżącego.

W tym stanie rzeczy, uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.