Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 287/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 287/06

U z a s a d n i e n i e

Pani J. S. wnioskiem z dnia 22 września 2005 r., wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn ustalonego decyzją Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 kwietnia 2000 r. Nr [...] na kwotę 7.896,30 zł. Przedmiotem opodatkowania był spadek po J. S. w postaci udziału w ½ części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w G., przy ul. [...], którego wartość - za zgodą strony - ustalono w kwocie 128.480 zł.

We wniosku podatniczka zażądała zwrotu podatku od wartości przekraczającej 100.500 zł, powołując się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt [...] podjętego w sprawie działu spadku po zmarłym J. S. oraz treść decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 sierpnia 2005 r. Nr [...], którą określono zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilno prawnych z tytułu nabycia w drodze działu spadku udziału w prawie własności powyżej opisanej nieruchomości. Podstawę opodatkowania organ określił w oparciu o wycenę szacunkową sporządzoną w dniu 20 czerwca 2001 r. przez biegłego sądowego przyjmując wartość udziału podatniczki w wysokości 100.500 zł.

Precyzując przedmiotowy wniosek - na żądanie organu - podatniczka oświadczyła, że wniosek związany jest z "wyjściem na jaw" - nieznanych poprzednio - "okoliczności dotyczących wyceny (...) w postępowaniu sądowym w dziale spadku, tj. prawomocna wycena ½ spadku na 100.500 zł".

Wobec takiego oświadczenia Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. Nr [...] a następnie decyzją z dnia 18 listopada 2005 r. Nr [...] – na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", odmówił uchylenia decyzji ostatecznej datowanej 28 kwietnia 2000 r., ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 7.896,30 zł, z uwagi na brak przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy I instancji uznał, iż przedstawiony przez stronę operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości sporządzony w czerwcu 2001 r., nie istniał w dacie podejmowania zakwestionowanej decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., i tym samym nie mógł być uznany za przesłankę wymienioną w pkt 5 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od tej decyzji pani J. S. zawnioskowała zmianę jej i uchylenie decyzji ostatecznej ustalającej podatek od spadków i darowizn w kwocie 7.896,30 zł i zwrot nadpłaconego podatku, uwzględniając zmianę wartości dziedziczonego udziału w przedmiotowej nieruchomości do kwoty 100.500 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu odwołania i ponownego przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego sprawy, decyzją z dnia

10 lutego 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż decyzja z dnia

28 kwietnia 2000 r., ma przymiot rozstrzygnięcia ostatecznego w rozumieniu art. 128 Ordynacji podatkowej, bowiem strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 220 Ordynacji podatkowej.

Wobec tego wzruszenie takiego rozstrzygnięcia może nastąpić w trybie wznowienia postępowania, ale przy zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w ustawie przesłanek (art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej). I tak art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie, jeżeli zachodzą kumulatywnie następujące przesłanki:

- nowe dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy tj.,

- powinny istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej

- nie były znane organowi wydającemu decyzję,

- zostały ujawnione po wydaniu decyzji.

Powołany przez stronę dokument w postaci operatu szacunkowego nieruchomości położonej w G., przy ul. [...], wobec tego, że został sporządzony w czerwcu 2001 r., nie mógł być uznany za spełniający w/w przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W dacie wydania ostatecznej decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn nie istniał dowód, który organowi podatkowemu pierwszej instancji nie byłby znany.

Organ odwoławczy potwierdził także prawidłowość trybu ustalenia przez organ I instancji podstawy opodatkowania, którą - zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r., o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 142,

poz. 1514 z późn. zm.), - jest wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Zdaniem organu odwoławczego nie wystąpiły również żadne uchybienia proceduralne, które uzasadniałyby zarzut strony "o pokrzywdzeniu" strony oraz "wzbogaceniu się Skarbu Państwa" kosztem podatnika.

Na tę decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. pani J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zawnioskowała zmianę tej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn, ustalonego ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. Skarżąca podniosła, iż zwrot uiszczonego podatku jest uzasadniony, skoro wartość jej udziału w prawie własności nieruchomości położonej w G., przy ul. [....] została w postępowaniu o dział spadku ustalona przez biegłego sądowego na kwotę 100.500 zł. W decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., przyjęto zawyżoną wartość tego udziału.

Zdaniem skarżącej wiążąca jest wartość przyjęta przez Sąd, który swoje wyliczenie oparł o szacunek biegłego sądowego. Orzeczenie Sądu w sprawie działu spadku powinno wiązać organ podatkowy określający podstawę opodatkowania dla potrzeb podatku od spadków i darowizn. Z chwilą ujawnienia się nowej wartości udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, zrewidowaniu winno ulec - zdaniem skarżącej - wyliczenie organu podatkowego, albowiem pozostawienie go w kwocie wskazanej w decyzji ostatecznej z dnia 28 kwietnia 2000 r., stanowi naruszenie praw obywatelskich i jest nienależnym świadczeniem na rzecz Skarbu Państwa.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w G. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uprawniony jest do wzruszenia zaskarżonego aktu, jeżeli jest on sprzeczny z prawem.

Badając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, przepisów prawa procesowego ani też nie stwierdził wad będących przyczynami wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Skład orzekający w sprawie podziela pogląd organów podatkowych zaprezentowany w podjętych w sprawie decyzjach, iż powołany przez skarżącą dokument w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego sądowego w czerwcu 2001 r., odnośnie nieruchomości położonej w G., przy

ul. [...], w prawie własności, której skarżąca odziedziczyła udział w ½ części, nie stanowił dowodu, o którym mowa w art. 240 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Prawidłowo wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu badanego rozstrzygnięcia, iż aby wzruszyć decyzję ostateczną, a taką jest niewątpliwie decyzja z dnia 28 kwietnia 2000 r., ustalająca skarżącej podatek od spadków i darowizn w kwocie 7.896,30 zł, naliczonego od podstawy opodatkowania o wartości 128.480 zł, muszą zaistnieć kumulatywnie przesłanki podane m. in. w pkt 5 § 1 art. 240 ustawy - Ordynacji podatkowej, a mianowicie gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji (podkreślenie sądu) nie znane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, iż wolą ustawodawcy jest, aby były to nowe dowody istniejące, ale nie znane organowi w dacie podejmowania ostatecznej decyzji, a nie dowody powstałe po wydaniu decyzji.

Taka zaś sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem operat szacunkowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości został sporządzony ponad rok później (w czerwcu 2001 r.), od wydania decyzji (28 kwietnia 2000 r.), ustalającej skarżącej kwestionowany przez nią podatek od spadków i darowizn. Okoliczność, iż operat ten stanowił podstawę rozstrzygnięcia sądu w sprawie działu w spadku a następnie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych, nie mogła mieć żadnego wpływu na podjęte w niniejszej sprawie decyzje. Te rozstrzygnięcia podjęte zostały w odrębnych postępowaniach toczących się już po zakończeniu postępowania w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Sprawa działu spadku, nie ma związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wymiaru podatku od spadku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1291/97 (LEX nr 39682) podatkowi od spadków i darowizn podlega bowiem nabycie własności w drodze spadku, co następuje w chwili śmierci spadkodawcy (art. 924 i 935 Kodeksu cywilnego). Okoliczność natomiast, że spadek przypada kilku spadkobiercom oznacza jedynie wspólność majątku spadkowego, która oczywiście może być zmieniona w drodze działu spadku na mocy orzeczenia sądu (w niniejszej sprawie było to postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt [...]) bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami. Fakt, że spadkobiercy przystąpili do działu spadku jest konsekwencją nabycia majątku spadkowego na współwłasność w częściach określonych orzeczeniem stwierdzającym nabycie spadku. W tym też postępowaniu wartość spadku może być ustalona w innej wysokości, aniżeli przyjętej - za zgodą strony - w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od spadków i darowizn. W tym miejscu należy zauważyć, iż skarżąca w zeznaniu podatkowym złożonym w dniu 14 grudnia 1999 r., oświadczyła, iż nie kwestionuje podstawy opodatkowania w wysokości 128.480 zł.

W tych okolicznościach sprawy za chybiony należało uznać zarzut skarżącej, iż pozostawienie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., stanowi naruszenie praw obywatelskich, a nadpłacony podatek naliczony od nadwyżki powyżej 100.500 zł, stanowi nienależne świadczenie Skarbu Państwa. Uiszczony przez skarżącą podatek od spadków i darowizn nie został nadpłacony.

Z tych też względów Sąd na mocy art. 151 cyt. na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.