Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 592/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 pkt 4, art. 7 a) ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 200 poz 1953
law: Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 20
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółka A, Oddział w Polsce, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wystąpiła do Prezydenta Miasta Poznania o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2006 w wysokości [...] zł ([...] zł - za pasy drogowe, [...] zł - za budowle drogowe oraz [...] zł - za urządzenia informacyjne). Do wniosku załączona została korekta deklaracji podatku od nieruchomości.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że jest właścicielem obiektów budowlanych oraz gruntów zlokalizowanych na stacjach benzynowych na terenie miasta Poznania. W ich skład wchodzą między innymi budowle drogowe (powierzchnie jezdne stanowiące sieć dróg wewnętrznych służących poruszaniu się i postojowi pojazdów na każdej stacji) oraz pasy drogowe (grunty, na których zlokalizowane są budowle drogowe). Spółka opłacała podatek od nieruchomości w roku 2006 według stawki 0,68 zł od mkw. powierzchni oraz podatek od budowli drogowych w wysokości 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

Zdaniem Spółki, w stanie prawnym obowiązującym w latach 2004-2006, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustalenie zakresu wyłączenia z opodatkowania wymagało odniesienia do wykładni językowej użytego przez ustawodawcę terminu "droga". Pojęcie "drogi" określało zakres wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przy czym zakres użytego terminu obejmował zarówno drogi publiczne, jak i drogi wewnętrzne, służące poruszaniu się i postojowi pojazdów, w tym również powierzchnie jezdne na stacja benzynowych Spółki.

Spółka wyjaśniła, że w świetle ogólnych zasad wykładni, w szczególności – w świetle zasady zachowania jedności systemu prawnego, w przypadku gdy dany termin nie został zdefiniowany w danej ustawie podatkowej, celem ustalenia jego znaczenia w pierwszej kolejności przyjmuje się znaczenie wynikające z innych ustaw podatkowych. Przy braku takiej definicji, w drugiej kolejności sięgnąć należy do znaczenia ustalonego w innych aktach prawnych charakterystycznych dla danej dziedziny. Pomocniczo można posłużyć się znaczeniem terminu "droga" używanym w języku potocznym.

Zdaniem Spółki na szeroki zakres terminu "droga" wskazuje treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu i form projektu budowlanego, w którym zawarto wymóg, iż część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu ma zawierać "układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych. Ponadto, zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 roku, sygn. akt I OSK 1400/04), przez wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego pojęcie drogi – należy rozumieć nie tylko drogi publiczne, ale wszystkie inne, stanowiące wytyczoną trasę wyposażoną w urządzenia techniczne, dostosowaną do ruchu środków transportu, ewentualnie poruszania się ludzi i zwierząt.

Z kolei w świetle art. 4 pkt 2 ustawy o drogach za drogę uważa się "budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym". Ustawa o drogach definiuje różne kategorie dróg, w tym drogi publiczne (krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne) oraz drogi wewnętrzne, czyli zgodnie z art. 8 ustawy o drogach – "drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe".

W znaczeniu potocznym, droga to "wydzielony pas ziemi łączący poszczególne miejscowości lub punkty terenu, przystosowany do komunikacji".

Z uwagi na powyższe, zdaniem Spółki, należy przyjąć szeroki zakres wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czyli zakres obejmujący w stanie prawnym obowiązującym w latach 2004-2006, także drogi wewnętrzne. Przesądza o tym budowa stylistyczna przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a przede wszystkim skreślenie słowa "publiczne". Usunięcie przymiotnika "publiczne" jednoznacznie wskazuje cel ustawodawcy, którym było rozszerzenie zakresu wyłączenia na inne rodzaje dróg niż tylko publiczne.

Odnośnie nadpłaty w podatku od nieruchomości uiszczonego od budowli Spółka wskazała, że wykorzystywane przez nią urządzenia informacyjne (osadzone na fundamentach o maksymalnych wymiarach ok. 2 m x 2 m x 2,5 m maszty z tablicami zawierającymi logo i nazwę Spółki oraz informację o cenach paliw) nie stanowią budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ:

- nie stanowią obiektu budowlanego, gdyż nie są efektem robót budowlanych (procesu budowlanego),

- nie są stanowiącymi budowle urządzeniami reklamowymi, gdyż nie są w ogóle urządzeniami reklamowymi, a ponadto nie są trwale związane z gruntem,

- nie stanowią urządzenia budowlanego, jako że nie są związane z żadnym obiektem budowlanym, ani nie zapewniają możliwości użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem,

- stanowią rzeczy ruchome w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a więc nie są nieruchomościami, zatem nie powinny być również z tego powodu objęte podatkiem dotyczącym nieruchomości.

W powyższym zakresie Spółka przedstawiła następująca argumentację.

Wytworzenie spornych urządzeń informacyjnych (słupów z tablicami informacyjnymi) nie jest efektem robót budowlanych, tylko określonego procesu technologicznego, przeprowadzonego w oparciu o projekty techniczne (dotyczące funkcjonowania samego urządzenia) i graficzne (odnośnie rozkładu znaków i informacji na urządzeniu). Urządzenia nie zostały wykonane na placu budowy – miejscem ich wytworzenia są z reguły określone zakłady produkujące poszczególne elementy. Urządzenia nie posiadają charakterystycznych cech konstrukcyjno-budowlanych, takich jak elementy nośne, rusztowania, urządzenia formujące, ścianki, elementy zapewniające odpowiedni rozkład obciążeń.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, przez budowlę należy rozumieć "każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...)".

Natomiast posiadane przez Spółkę urządzenia informacyjne nie są urządzeniami reklamowymi. Celem reklamy jest przekazywanie informacji o towarach (usługach) i nakłanianie potencjalnych klientów do ich nabycia. Natomiast informacja to dane dotyczące określonej rzeczy, fakty, na których można oprzeć, określony stan rzeczy; jej funkcją jest przede wszystkim przedstawienie rzeczy, towaru, firmy. Informacja jest pozbawiona elementów zachęty do kupna, aprobaty towaru, firmy, chwalenia kogoś lub czegoś. Sporne urządzenia pełnią identyczną rolę jak ulotka informacyjna. Spółka zaznaczyła, że ma obowiązek informowania kierowców o aktualnych cenach paliw na danej stacji (art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania cena towarów przeznaczonych do sprzedaży). Powyższe zadanie realizuje sporne urządzenie informacyjne.

Niezależnie o powyższego, w ocenie Spółki, sporne urządzenia są rzeczami przenośnymi, ruchomymi, które można swobodnie oddzielić od podłoża i wywieść do innego miejsca np. w celu wymiany, naprawy, czy modernizacji. Przedmiotowe urządzenia nie są zatem trwale związane z gruntem. O trwałym związaniu z gruntem nie przesądza fakt, że są one przymocowane do fundamentu. Można je bowiem w dowolnym momencie odłączyć i przenieść w inne miejsce bez wykonywania żadnych robót ziemnych i bez uszkadzania urządzenia bądź fundamentu, czyli wyłącznie poprzez odkręcenie śrub, za pomocą których urządzenie jest do fundamentu przymocowane. Powołując się na pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia 10 lutego 2003 roku, spółka wskazała, że pojęcie trwałego związania z gruntem oznacza, zarówno posiadanie przez obiekt fundamentów, które są usytuowane poniżej poziomu terenu (wkopane w grunt), jak i trwałego związania fundamentów z obiektem budowlanym.

W ocenie Spółki podatkiem od nieruchomości nie mogą być objęte także fundamenty, na których posadowione są sporne urządzenia, ponieważ stanowią one obiekty małej architektury.

Prezydent Miasta Poznania, decyzją z dnia 21 września 2010 roku, nr [...], na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 rok na kwotę [...] zł.

Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2006 roku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Jednak nie oznacza to, że każda droga podlegała wyżej wskazanemu wyłączeniu spod opodatkowania.

W celu zdefiniowania pojęcia pasa drogowego i drogi należy odnieść się do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych.

Mając na uwadze przepisy art. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.) organ stwierdził, że droga jest częścią pasa drogowego, natomiast pas drogowy to grunt wydzielony liniami granicznymi. Jeżeli droga jest częścią pasa drogowego i jest w nim położona to warunkiem koniecznym do określenia czy mamy do czynienia z pasem drogowym wraz z drogą oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem o obsługą ruchu, czy też nie, jest stwierdzenie, czy wskazana powierzchnia w obrębie nieruchomości wykorzystywana w celach komunikacyjnych oddzielona jest liniami granicznymi, co powinno wynikać z ewidencji gruntów i budynków.

W świetle załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) do gruntów o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958).

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 652/08, wyrok z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 854/08 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt 1411/07) organ stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów, bądź ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwym organem.

Zatem, w ocenie organu, jeżeli dany grunt stanowi pas drogowy, w którym zlokalizowana jest droga, to powinno to wynikać z zapisów zawartych w ewidencji tj. poprzez oznaczenie w niej gruntu jako "dr".

Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Poznania stwierdził, że nie wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki zostały sklasyfikowane jako drogi, część z nich jest sklasyfikowana jako Bi (inne tereny zabudowane), Ba (tereny przemysłowe). Stąd uzasadnione było wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego.

W ocenie organu, z zapisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w roku 2006, jednoznacznie wynika, że musi istnieć ścisły związek pasa drogowego i zlokalizowanej w nim drogi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego. W definicji drogi podkreśla się wspólnotę techniczno-użytkową drogi oraz drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń oraz instalacji, przeznaczonych do prowadzenia ruchu drogowego. Natomiast z definicji pasa drogowego wynika, że obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu mają być zlokalizowane w tym pasie.

Organ stwierdził, że nie są wyłączone z opodatkowania te powierzchnie, które służą prowadzonej działalności gospodarczej, czyli są wykorzystywane głównie przez klientów spółki, a zatem nie służą prowadzeniu, zabezpieczeniu i obsłudze ruchu.

Uznanie powierzchni wykorzystywanej w funkcji komunikacyjnej za drogę lub pas drogowy nierozłącznie związane jest z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą na tej powierzchni ruchu drogowego. Dotyczy to zarówno dróg zaliczanych do jednej z kategorii dróg publicznych, jak i niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych, jakimi są drogi wewnętrzne.

Niemniej drogi wewnętrzne muszą być elementem pasa drogowego, czyli fragmentem gruntu wydzielonego liniami granicznymi, aby mogły podlegać kryteriom pasa drogowego wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ponadto w odniesieniu do urządzeń uznanych przez Spółkę za urządzenia informacyjne, organ stwierdził, że winny one być klasyfikowane jako wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, czyli jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

W celu dokładnego wyjaśnienia sprawy organ powołał biegłego sądowego d/s budownictwa celem opracowania opinii w zakresie określenia, czy wykazane przez Spółkę obiekty budowlane leżą w pasie drogowym, są drogami lub obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także czy obiekty określone przez spółkę jako urządzenia informacyjne wraz z fundamentami są budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego albo urządzeniami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego związanymi z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Opinia dotyczyła wybranej na terenie miasta Poznania stacji benzynowej, gdyż na wszystkich pozostałych stacjach funkcjonują takie same obiekty budowlane.

Kierując się przedstawioną wykładnią prawa materialnego oraz zgromadzonym materiałem dowodowym Prezydent Miasta Poznania ustalił, że nie wszystkie drogi wewnętrzne znajdujące się na terenie zakładu Spółki zostały zlokalizowane w granicach pasa drogowego. Do dróg, które znajdują się na terenie właściciela nieruchomości bez wyznaczonych granic, nie można stosować pojęcia pasa drogowego.

W planie zagospodarowania przestrzennego na terenie będącym własnością Spółki nie ma pasów terenu przeznaczonych pod drogę. Decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje również budowę dróg wewnętrznych, nie określając granic ich wystąpienia. Analiza mapki geodezyjnej oraz oględziny nieruchomości potwierdzają fakt braku ograniczeń pasa drogowego na terenie Spółki. Całość terenu, w tym również drogi wewnętrzne, znajdują się poza granicami pasa drogowego drogi publicznej.

Ponadto – jak wynika z opinii biegłego – wskazane przez spółkę obiekty, jak maszty flagowe, pylony, wieże, na których umieszczono logo oraz nazwę spółki, tablice informacyjne o oferowanych produktach, urządzenia usytuowane przy wjeździe na stację benzynową, zalicza się do budowli. Są to obiekty budowlane trwale związane z gruntem, a więc posiadające fundament i nie stanowiące zagrożenia dla ludzi i mienia.

Organ wskazał także, iż w 2006 roku spółka pominęła przy opodatkowaniu działkę ujawnioną w ewidencji gruntów o pow. [...] m kw.

Z powyższych względów Prezydent Miasta Poznania uznał, że Spółka w korekcie deklaracji niesłusznie wyłączyła z opodatkowania grunty, które nie posiadają w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia "dr". Do określenia zobowiązania podatkowego organ przyjął podstawy opodatkowania zadeklarowane przez Spółkę w korekcie deklaracji, zwiększając je o powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłączonych przez spółkę ([...] m kw.) i powierzchnię pominiętej działki ([...] m kw.) oraz wartość budowli dróg i wartość budowli – słupy cenowe ([...] zł) niesłusznie wyłączonych przez spółkę z opodatkowania. Podstawę opodatkowania pomniejszono o powierzchnię gruntów wydzieloną liniami granicznymi i oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" ([...] m kw.) oraz o wartość budowli zlokalizowanych na tych działkach ([...] zł).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 roku, nr [...], podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" faktycznie oznacza tę część nieruchomości, która jest zajęta pod pas drogowy.

Obiekty budowlane uznawane przez Spółkę za urządzenia informacyjne, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował jako wolnostojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe, czyli jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ przyjął, że urządzenia reklamowe Spółki zostały posadowione na fundamentach tworząc z nimi całość techniczno-użytkową. Związanie z gruntem jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Konstrukcja całego urządzenia uniemożliwia jego przesunięcie się, czy przewrócenie oraz zapewnia odporność na podmuchy wiatru.

Odnosząc się do trwałości powiązania elementów urządzenia (masztu z fundamentem) organ odwoławczy wyjaśnił, że częścią składową rzeczy w rozumieniu art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego jest wszystko, co nie da się od niej odłączyć bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości, albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. O tym, czy określone elementy stanowią części składowe jednej rzeczy złożonej rozstrzyga obiektywna ocena gospodarczego znaczenia istniejącego między elementami fizycznego i funkcjonalnego powiązania. Jeżeli powiązanie fizyczne i funkcjonalne tworzy gospodarczą całość, to stanowi część składową rzeczy złożonej, choćby całość dała się technicznie łatwo zdemontować.

Spółka skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W ocenie Spółki zaskarżona decyzja narusza prawo materialne oraz prawo procesowe w sposób, który miał wpływ na załatwienie sprawy. Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w latach 2004-2006 poprzez błędną interpretację i stwierdzenie, iż zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegały jedynie pasy drogowe i budowle drogowe położone na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr",

- art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez interpretację, która doprowadziła do opodatkowania urządzeń informacyjnych,

- art. 197 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez powołanie się na opinię biegłego, która zawierała niedopuszczalną ocenę prawną.

W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła, że opinia biegłego nie może sama w sobie stanowić źródła materiału faktycznego, ani stanowić podstawy ustalenia okoliczności będącej przedmiotem oceny; ustalenie stanu faktycznego sprawy zawsze należy do organu prowadzącego postępowanie.

Ponadto skarżąca sformułowała kolejne zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Spółka wskazała, że art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest przepisem ogólnym i odnosi się do planowania gospodarczego i przestrzennego. Ten przepis nie może stanowić źródła ani obowiązku, ani zobowiązania podatkowego, gdyż nie spełnia wymogów stawianych ustawie podatkowej, którą, zgodnie z art. 3 Ordynacji podatkowej, jest ustawa dotycząca podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania stawki podatkowe oraz regulującą prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także następców prawnych i osób trzecich.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku, a nie ujawnienie go w jakiejkolwiek ewidencji. Stąd sam fakt istnienia drogi powinien decydować o niepodleganiu tego obiektu budowlanego podatkowi od nieruchomości.

W świetle zasady prawdy obiektywnej, znajdujące swój normatywny wyraz w art. 122 Ordynacji podatkowej, opodatkowanie powinno wynikać z rzeczywistego stanu faktycznego, a nie ze stanu ujętego w ewidencji. Powyższą tezę potwierdza prof. dr hab. Leonard Etel stwierdzając, że oznaczenie "dr" dotyczy gruntu i nie musi wcale oznaczać, że na tak oznaczonym gruncie jest rzeczywiście droga w rozumieniu – budowla. Bardzo często na działkach oznaczonych "dr" rośnie las lub są prowadzone uprawy rolne. Tym samym niejednokrotnie klasyfikacja jest oderwana od stanu faktycznego, do którego odnosi się ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.

Spółka podniosła, że w świetle rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wszystkie grunty pod drogami są w ewidencji oznaczane symbolem "dr". Wniosek taki wynika z pkt 3 ppkt 7 lit. a załącznika nr 6 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych". I tak, grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Pojęcie droga przyjęte na potrzeby ustawy o drogach publicznych jest szersze, aniżeli definicja przyjęta na potrzeby ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja nie obejmuje swoim zakresem budowli.

Skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem, które w celu interpretacji art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odnosi się do zapisów ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Skarżącej takie postępowanie prowadzi do naruszenia art. 217 Konstytucji poprzez nieuprawnione określenie przedmiotu opodatkowania w rozporządzeniu.

W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła argumentację wniosku o stwierdzenie nadpłaty dotyczącą braku podstaw do opodatkowania posiadanych urządzeń informacyjnych. Ponadto odwołała się do pojęcia nieruchomości na gruncie ustawy - Kodeks cywilny.

W ocenie Skarżącej nie ulega wątpliwości, że nazywając daninę podatkiem od nieruchomości intencją ustawodawcy było użycie pojęcia nieruchomości przyjętego na gruncie prawa cywilnego. Skarżąca wskazała więc, że posiadane przez nią urządzenia informacyjne nie są ani nieruchomością w rozumieniu art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, ani częścią składową nieruchomości w rozumieniu 47 § 3 Kodeksu cywilnego. W ocenie Skarżącej sporne urządzenia są rzeczami ruchomymi (mogą być w każdej chwili zdemontowane bez uszczerbku dla swojej konstrukcji i funkcjonalności oraz przeniesione w inne miejsce) i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko zajęte w skardze. W kwestii opodatkowania dróg wewnętrznych i kwestii znaczenia ewidencji gruntów i budynków dla wiążącego określenia drogi, pełnomocnik powołał się dodatkowo na orzeczenia sądów administracyjnych: WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2011 r. o sygn. akt I SA/Rz 596/11, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt I SA/Go 442/11, WSA w Krakowie z dnia 13 października 2011 r. o sygn. akt I SA/Kr 1212/11, sygn. akt I SA/Kr 734/11 oraz sygn. akt I SA/Kr 1171/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Poznania zostały wydane z poszanowaniem przepisów postępowania, a pozostawienie tych decyzji w obrocie prawnym nie narusza przepisów prawa materialnego.

Dokonując oceny zarzutów składających się na podstawy skargi w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, bowiem zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego podlegają ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonych decyzji nie nasuwa wątpliwości.

W świetle złożonych do Sądu akt administracyjnych prawidłowość ustaleń faktycznych organów podatkowych nie budzi żadnych wątpliwości. Organy przeprowadziły obszerne i rzetelne postępowanie wyjaśniające i na gruncie niniejszej sprawy jednoznacznie ustaliły sposób zagospodarowania posiadanych przez Skarżącą nieruchomości.

Nieruchomości Spółki są zagospodarowane na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej jako stacje benzynowe. Na tych nieruchomościach posadowione są od 2005 roku budowle - powierzchnie jezdne stanowiące sieć dróg wewnętrznych służących poruszaniu się i postojowi pojazdów na stacjach oraz maszty z tablicami zawierającymi logo i nazwę Spółki oraz informację o cenach paliw. Maszty zostały osadzone na fundamentach o wymiarach 2m x 2m x 2,5m.

Ustalenia organów podatkowych są zgodne z treścią deklaracji podatkowych złożonych przez Skarżącą oraz oświadczeniami Spółki składanymi w toku postępowania. Brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających stanowisko, że ustalenia przyjęte przez organy podatkowe są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Ponad wszelką wątpliwość, na spornych nieruchomościach nie jest prowadzona ani działalność rolnicza ani leśna. Wbrew sugestiom zawartym w skardze, na gruncie kontrolowanej sprawy nie ma niezgodności pomiędzy zapisami ewidencji gruntów i budynków a rzeczywistym sposobem użytkowania gruntów. Grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki zostały oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolami "Bi" (inne tereny zabudowane), "Ba" (tereny przemysłowe) oraz "dr" (tereny komunikacyjne - drogi).

Z powyższych względów ustalenia, co do sposobu zagospodarowania nieruchomości posiadanych przez skarżącą Spółkę, Sąd uznaje za prawidłowe i przyjmuje jako własne.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953) z dniem 9 grudnia 2003 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały "pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu".

Od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.) określenie "pas drogowy" oznacza wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Podkreślić należy, że właśnie na mocy art. 2 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych otrzymał brzmienie, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały "pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu".

Terminy "droga" i "pas drogowy" posiadały jednakową ustawową definicję do czasu wejścia w życie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z poprzednim brzmieniem art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych przez drogę lub pas drogowy należało rozumieć "wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu".

Na gruncie ustawy o drogach publicznych, po zmianach z 2003 roku, droga to budowla, zlokalizowana w pasie drogowym, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego.

Z kolei drogami wewnętrznymi są drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Zgodnie z powołanym przepisem warunkiem koniecznym zaliczenia budowli do drogi wewnętrznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych nie jest zlokalizowanie tej budowli na gruncie o statusie pasa drogowego, co nie jest okolicznością indyferentną dla określenia zakresu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W ocenie Sądu żadnych wątpliwości nie budzi teza, że pas drogowy to przedmiot opodatkowania kwalifikowany na mocy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako grunt. Skorzystanie ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca uzależnia od tego, aby ten przedmiot opodatkowania (grunt) charakteryzował się dodatkowymi cechami; cechami, które przesądzają o prawnym statusie gruntu jako pasa drogowego.

Sformułowanie "pasy drogowe wraz z drogami" nie dopuszcza innej wykładni językowej niż ta, że zwolnienie podatkowe określone w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, obejmuje tylko te budowle o charakterze drogi, które zostały posadowione na gruncie o statusie prawnym pasa drogowego. Drogi (budowle) oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu nie stanowią samoistnego przedmiotu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Istnienie budowli o cechach drogi nie ma tego skutku prawnego, że samoistnie kreuje zwolnienie podatkowe w podatku od nieruchomości. Stąd rozumowanie, że na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pasem drogowym jest grunt pod każdą drogą wewnętrzną jest obarczone błędem rozszerzającej wykładni ustawy podatkowej, bo skutki kreacji zwolnienia podatkowego, wbrew literalnemu brzmieniu przepisu, wiąże się już nie tylko z gruntem o statusie pasa drogowego, ale z budowlą o cechach drogi, a przy tym także bez względu na to, czy ta droga (budowla) jest zlokalizowana w pasie drogowym.

Skarżąca interpretuje definicje zawarte w ustawie o drogach publicznych w ten sposób, że rozstrzygają one o zakresie opodatkowania, co w ocenie Sądu jest działaniem contra legem.

Odwołanie się do przepisów ustawy o drogach publicznych może mieć jedynie charakter pomocniczy, służy ustaleniu znaczenia terminu prawnego "pas drogowy", który został wykorzystany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych przy konstrukcji zwolnienia podatkowego. Uzasadnianie tezy, że pasem drogowym jest grunt pod drogą wewnętrzną, jest pozbawione podstawy prawnej, bo ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wyczerpująco reguluje zakres przedmiotowego zwolnienia (pas drogowy wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu) i nie odsyła w tym zakresie do innych ustaw. Jeśli korzystanie z definicji ustawy o drogach publicznych ma mieć charakter pomocniczy, to w żadnym przypadku nie może prowadzić do merytorycznej modyfikacji treści norm zakodowanych w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Pojęcie "pasa drogowego" zawarte w ustawie o drogach publicznych wykracza daleko poza potrzeby stosowania regulacji dotyczącej podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z ustawową definicją "pas drogowy" to nie tylko grunt, ale również przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, w której są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Przedmiotowa definicja została stworzona na potrzeby materii objętej ustawą o drogach publicznych, a jej pomocnicze wykorzystanie przy dokonywaniu wykładni przepisów dotyczących zakresu zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości musi uwzględniać całość regulacji ustawy o drogach publicznych, a nie tylko wybrane fragmenty, w szczególności art. 4 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy.

Całość regulacji ustawy o drogach publicznych prowadzi do wniosku, że "pas drogowy" to przestrzeń (powierzchnia ziemi oraz przestrzeń nad i pod tą powierzchnią) poddana specjalnemu publicznoprawnemu reżimowi prawnemu. Ten specjalny reżim prawny przejawia się między innymi tym, że w pasie drogowym nie można, poza ustawowo dopuszczonymi wyjątkami, lokalizować obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu.

Jeżeli zatem zwolnienie w podatku od nieruchomości obejmuje pas drogowy, to tym samym nie dotyczy to każdego gruntu bez względu na jego status prawny byleby na tym gruncie istniała budowla o cechach drogi, lecz grunt objęty tym specjalnym publicznoprawnym reżimem prawnym (art. 34-43 ustawy o drogach publicznych).

Uwzględnić również należy, iż nie każda budowla zlokalizowana w pasie drogowym jest objęta zwolnieniem podatkowym, lecz tylko taka budowla, która ma cechy drogi lub obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 192/10).

Na gruncie kontrolowanej sprawy organy przyjęły prawidłową wykładnię prawa materialnego uznając, że zwolnienia w podatku od nieruchomości nie kreuje budowla o cechach drogi, która jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przy tym nie jest posadowiona na gruncie o cechach pasa drogowego.

Przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy aktualne było odwołanie się do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w związku z art. 7a ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Natomiast zgodnie z art. 7a ust. 1 i ust. 2 dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Z kolei ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania w szczególności te wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Wykorzystanie przy rozstrzyganiu sprawy zapisów w ewidencji gruntów i budynków było zgodne z regułą, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Przyjęcie zapisów ewidencji gruntów i budynków jako podstawy ustaleń faktycznych, co do statusu prawnego przedmiotu opodatkowania, nie prowadziło do ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Na gruncie niniejszej sprawy postępowanie wyjaśniające miało szeroki zakres i nie ograniczało się jedynie do sprawdzenia treści zapisów ewidencji gruntów i budynków. Ustalenia poczynione w oparciu o zapisy tej ewidencji potwierdzają kolejne dowody, w szczególności opinia biegłego, oględziny, plan zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentacja budowlana. Ustalenia organów podatkowych korespondują z twierdzeniami Skarżącej, która podaje, że domaga się uznania zwolnienia od podatku od nieruchomości w zakresie sieci dróg wewnętrznych, które nie zostały wyodrębnione w ewidencji gruntów i budynków, a do tego są niezbędne do obsługi prowadzonej działalności gospodarczej.

Oparcie rozstrzygnięcia na danych z ewidencji gruntów i budynków nie miało charakteru prawotwórczego w tym sensie, że definiowało zakres zastosowania przepisu kreującego zwolnienie podatkowe w podatku od nieruchomości. Podkreślić należy, że to ustawodawca w ustawie podatkowej posłużył się terminem "pas drogowy". Sąd nie znajduje prawidłowego uzasadnienia dla stanowiska, które domaga się poszukiwania nowego znaczenia dla terminu "pas drogowy"; znaczenia odmiennego od tego, które zostało ukształtowane na gruncie ustawy o drogach publicznych, a następnie wprowadzone w strukturę ewidencji gruntów i budynków. Organy wykorzystały urzędowe zbiory danych jedynie jako środek dowodowy dla poczynienia ustaleń, co do charakteru prawnego gruntu, na którym posadowiony został obiekt budowlany o cechach drogi wewnętrznej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 217 Konstytucji. Zakres spornego wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości określa ustawa o podatkach i opłatach lokalnych za pomocą terminu prawnego "pas drogowy". Wskazać zatem należy, że ewidencję gruntów i budynków należy prowadzić w ten sposób, aby, zgodnie z treścią załącznika nr 6 pkt 3 ppkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zaliczać grunty w granicach pasów drogowych, zarówno dróg publicznych, jak i dróg wewnętrznych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958). Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" faktycznie powinien oznaczać, a w kontrolowanej sprawie faktycznie oznacza, tę część nieruchomości, która stanowi pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, czyli grunt objęty publicznoprawnym reżimem prawnym z art. 34-43 ustawy o drogach publicznych.

Skarżąca nie wykazała niezgodności zapisów ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem rzeczy. Niemniej podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji. Prowadzenie, zmiany i uaktualnianie ewidencji gruntów i budynków nie należą do postępowania podatkowego, czy też do postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej (por. wyrok NSA z 25 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK1291/09, Lex nr 745606).

Zaprojektowanie, jak i wytworzenie tylko masztu lub też tylko betonowego bloku o określonych wymiarach, nie jest regulowane ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Stąd prawidłowe jest rozumowanie, które uznaje, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nie powstaje z chwilą nabycia własności masztu lub własności betonowego bloku o rozmiarach 2m x 2m x 2,5m.

Wskazać jednak należy, że w zakresie zastosowania norm Prawa budowlanego pozostaje zachowanie, które charakteryzuje się osadzaniem masztu wraz z fundamentem w/na gruncie, czyli zachowanie, które można zakwalifikować jako korzystanie z gruntu dla celów budowlanych. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu – art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane.

Sąd w całości podziela stanowisko organów podatkowych w kwestii kwalifikacji prawnej masztów (z tablicami zawierającymi logo i nazwę Spółki oraz informację o cenach paliw), które zostały osadzone na fundamentach o wymiarach 2m x 2m x 2,5m. Wskazane obiekty budowlane w sposób jednoznaczny spełniają kryteria prawne budowli określone w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Bez wątpienia sporne obiekty to wolnostojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe w rozumieniu powołanego przepisu.

Organy podatkowe postąpiły prawidłowo, że przedmiotem kwalifikacji prawnej uczyniły całość techniczno-użytkową osadzoną na gruncie, czyli fundament łącznie z masztem i tablicą. Zakończenie procesu budowlanego (osadzenie fundamentu z masztem) uzasadnia stanowisko, że nie mamy już do czynienia z dwoma odrębnymi rzeczami (masztem oraz betonowym blokiem), lecz w wyniku prac budowlanych powstał nowy przedmiot o cechach relewantnych z punktu widzenia kwalifikacji prawnej na gruncie przepisów ustawy - Prawo budowlane. Związanie takiej budowli z działalnością gospodarczą ma prawne konsekwencje na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.

O trwałości połączenia masztu z fundamentem nie rozstrzyga przyjęte rozwiązanie techniczne. Na trwałość powiązania wymienionych elementów wskazuje natomiast to, że sporne obiekty (maszty z fundamentami) stanowią tak zaprojektowaną i użytkowaną całość gospodarczą, która funkcjonuje w sposób niezmieniony co najmniej od 2005 roku. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach budowlanych, które organy podatkowe powołały dla wykazania trafności własnej oceny prawnej (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 09 września 2009 r. o sygn. akt II SA/Po 516/09 oraz wyrok NSA z dnia 05 czerwca 2008 r. o sygn. akt II FSK 296/08).

Wyjaśnić również należy, że o zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości rozstrzygają przepisy szczególne w odniesieniu do przepisów ustawy – Kodeks cywilny (patrz. art. 1 ustawy - Kodeks cywilny oraz art. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Pojęcie nieruchomości według Kodeksu cywilnego nie jest tożsame co do zakresu z przedmiotem podatku od nieruchomości. Podatkiem tym są objęte również obiekty, które nie są nieruchomościami w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Podobnie jest z budowlami, które nie są nieruchomościami w myśl art. 46 Kodeksu cywilnego, ale podlegają opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż leśna lub rolnicza (por. w szczególności: uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. o sygn. akt FPK 4/00, Lex nr 48269 oraz wyrok NSA z dnia 31 maja 2006 r. o sygn. akt II FSK809/05, Lex nr 274865).

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, zawierają wszystkie nakazane przez art. 210 §1-§5 Ordynacji podatkowej elementy prawidłowego rozstrzygnięcia o charakterze decyzji podatkowej.

W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy szeroko i przekonywująco uzasadniły przyjęte stanowisko odnośnie wykładni przepisu art. art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, określenia znaczenia terminu "pas drogowy" oraz dopuszczalności i sposobu wykorzystania w sprawie dowodów z zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji jednoznacznie wskazuje, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiła wykładnia prawa dokonana przez organy podatkowe.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalono.